稽山书院尊经阁记【登录】

作者:明朝·王守仁 ┋ 阅读:2300

经(jīng ),常(cháng )道(dào )也(yě ),其(qí )在(zài )于(yú )天(tiān )谓(wèi )之(zhī )命(mìng ),其(qí )赋(fù )于(yú )人(rén )谓(wèi )之(zhī )性(xìng ),其(qí )主(zhǔ )于(yú )身(shēn )谓(wèi )之(zhī )心(xīn )。心(xīn )也(yě ),性(xìng )也(yě ),命(mìng )也(yě ),一(yī )也(yě )。通(tōng )人(rén )物(wù ),达(dá )四(sì )海(hǎi ),塞(sāi )天(tiān )地(dì ),亘(gèn )古(gǔ )今(jīn ),无(wú )有(yǒu )乎(hū )弗(fú )具(jù ),无(wú )有(yǒu )乎(hū )弗(fú )同(tóng ),无(wú )有(yǒu )乎(hū )或(huò )变(biàn )者(zhě )也(yě ),是(shì )常(cháng )道(dào )也(yě )。其(qí )应(yīng )乎(hū )感(gǎn )也(yě ),则(zé )为(wéi )恻(cè )隐(yǐn ),为(wéi )羞(xiū )恶(è ),为(wéi )辞(cí )让(ràng ),为(wéi )是(shì )非(fēi );其(qí )见(jiàn )于(yú )事(shì )也(yě ),则(zé )为(wéi )父(fù )子(zǐ )之(zhī )亲(qīn ),为(wéi )君(jūn )臣(chén )之(zhī )义(yì ),为(wéi )夫(fū )妇(fù )之(zhī )别(bié ),为(wéi )长(zhǎng )幼(yòu )之(zhī )序(xù ),为(wéi )朋(péng )友(yǒu )之(zhī )信(xìn )。是(shì )恻(cè )隐(yǐn )也(yě ),羞(xiū )恶(è )也(yě ),辞(cí )让(ràng )也(yě ),是(shì )非(fēi )也(yě ),是(shì )亲(qīn )也(yě ),义(yì )也(yě ),序(xù )也(yě ),别(bié )也(yě ),信(xìn )也(yě ),一(yī )也(yě );皆(jiē )所(suǒ )谓(wèi )心(xīn )也(yě ),性(xìng )也(yě ),命(mìng )也(yě )。通(tōng )人(rén )物(wù ),达(dá )四(sì )海(hǎi ),塞(sāi )天(tiān )地(dì ),亘(gèn )古(gǔ )今(jīn ),无(wú )有(yǒu )乎(hū )弗(fú )具(jù ),无(wú )有(yǒu )乎(hū )弗(fú )同(tóng ),无(wú )有(yǒu )乎(hū )或(huò )变(biàn )者(zhě )也(yě ),是(shì )常(cháng )道(dào )也(yě )。是(shì )常(cháng )道(dào )也(yě ),以(yǐ )言(yán )其(qí )阴(yīn )阳(yáng )消(xiāo )息(xī )之(zhī )行(háng )焉(yān ),则(zé )谓(wèi )之(zhī )《易(yì )》;以(yǐ )言(yán )其(qí )纪(jì )纲(gāng )政(zhèng )事(shì )之(zhī )施(shī )焉(yān ),则(zé )谓(wèi )之(zhī )《书(shū )》;以(yǐ )言(yán )其(qí )歌(gē )咏(yǒng )性(xìng )情(qíng )之(zhī )发(fā )焉(yān ),则(zé )谓(wèi )之(zhī )《诗(shī )》;以(yǐ )言(yán )其(qí )条(tiáo )理(lǐ )节(jiē )文(wén )之(zhī )著(zhe )焉(yān ),则(zé )谓(wèi )之(zhī )《礼(lǐ )》;以(yǐ )言(yán )其(qí )欣(xīn )喜(xǐ )和(hé )平(píng )之(zhī )生(shēng )焉(yān ),则(zé )谓(wèi )之(zhī )《乐(lè )》;以(yǐ )言(yán )其(qí )诚(chéng )伪(wěi )邪(xié )正(zhèng )之(zhī )辩(biàn )焉(yān ),则(zé )谓(wèi )之(zhī )《春(chūn )秋(qiū )》。是(shì )阴(yīn )阳(yáng )消(xiāo )息(xī )之(zhī )行(háng )也(yě )以(yǐ )至(zhì )于(yú )诚(chéng )伪(wěi )邪(xié )正(zhèng )之(zhī )辩(biàn )也(yě ),一(yī )也(yě );皆(jiē )所(suǒ )谓(wèi )心(xīn )也(yě ),性(xìng )也(yě ),命(mìng )也(yě )。通(tōng )人(rén )物(wù ),达(dá )四(sì )海(hǎi ),塞(sāi )天(tiān )地(dì ),亘(gèn )古(gǔ )今(jīn ),无(wú )有(yǒu )乎(hū )弗(fú )具(jù ),无(wú )有(yǒu )乎(hū )弗(fú )同(tóng ),无(wú )有(yǒu )乎(hū )或(huò )变(biàn )者(zhě )也(yě ),夫(fū )是(shì )之(zhī )谓(wèi )六(liù )经(jīng )。六(liù )经(jīng )者(zhě )非(fēi )他(tā ),吾(wú )心(xīn )之(zhī )常(cháng )道(dào )也(yě )。故(gù )《易(yì )》也(yě )者(zhě ),志(zhì )吾(wú )心(xīn )之(zhī )阴(yīn )阳(yáng )消(xiāo )息(xī )者(zhě )也(yě );《书(shū )》也(yě )者(zhě ),志(zhì )吾(wú )心(xīn )之(zhī )纪(jì )纲(gāng )政(zhèng )事(shì )者(zhě )也(yě );《诗(shī )》也(yě )者(zhě ),志(zhì )吾(wú )心(xīn )之(zhī )歌(gē )咏(yǒng )性(xìng )情(qíng )者(zhě )也(yě );《礼(lǐ )》也(yě )者(zhě ),志(zhì )吾(wú )心(xīn )之(zhī )条(tiáo )理(lǐ )节(jiē )文(wén )者(zhě )也(yě );《乐(lè )》也(yě )者(zhě ),志(zhì )吾(wú )心(xīn )之(zhī )欣(xīn )喜(xǐ )和(hé )平(píng )者(zhě )也(yě );《春(chūn )秋(qiū )》也(yě )者(zhě ),志(zhì )吾(wú )心(xīn )之(zhī )诚(chéng )伪(wěi )邪(xié )正(zhèng )者(zhě )也(yě )。君(jūn )子(zǐ )之(zhī )于(yú )六(liù )经(jīng )也(yě ),求(qiú )之(zhī )吾(wú )心(xīn )之(zhī )阴(yīn )阳(yáng )消(xiāo )息(xī )而(ér )时(shí )行(háng )焉(yān ),所(suǒ )以(yǐ )尊(zūn )《易(yì )》也(yě );求(qiú )之(zhī )吾(wú )心(xīn )之(zhī )纪(jì )纲(gāng )政(zhèng )事(shì )而(ér )时(shí )施(shī )焉(yān ),所(suǒ )以(yǐ )尊(zūn )《书(shū )》也(yě );求(qiú )之(zhī )吾(wú )心(xīn )之(zhī )歌(gē )咏(yǒng )性(xìng )情(qíng )而(ér )时(shí )发(fā )焉(yān ),所(suǒ )以(yǐ )尊(zūn )《诗(shī )》也(yě );求(qiú )之(zhī )吾(wú )心(xīn )之(zhī )条(tiáo )理(lǐ )节(jiē )文(wén )而(ér )时(shí )著(zhe )焉(yān )。所(suǒ )以(yǐ )尊(zūn )《礼(lǐ )》也(yě );求(qiú )之(zhī )吾(wú )心(xīn )之(zhī )欣(xīn )喜(xǐ )和(hé )平(píng )而(ér )时(shí )生(shēng )焉(yān ),所(suǒ )以(yǐ )尊(zūn )《乐(lè )》也(yě );求(qiú )之(zhī )吾(wú )心(xīn )之(zhī )诚(chéng )伪(wěi )邪(xié )正(zhèng )而(ér )时(shí )辩(biàn )焉(yān ),所(suǒ )以(yǐ )尊(zūn )《春(chūn )秋(qiū )》也(yě )。

盖(gài )昔(xī )者(zhě )圣(shèng )人(rén )之(zhī )扶(fú )人(rén )极(jí )、忧(yōu )后(hòu )世(shì )而(ér )述(shù )六(liù )经(jīng )也(yě ),犹(yóu )之(zhī )富(fù )家(jiā )者(zhě )之(zhī )父(fù )祖(zǔ ),虑(lǜ )其(qí )产(chǎn )业(yè )库(kù )藏(cáng )之(zhī )积(jī ),其(qí )子(zǐ )孙(sūn )者(zhě )或(huò )至(zhì )于(yú )遗(yí )忘(wàng )散(sàn )失(shī ),卒(zú )困(kùn )穷(qióng )而(ér )无(wú )以(yǐ )自(zì )全(quán )也(yě ),而(ér )记(jì )籍(jí )其(qí )家(jiā )之(zhī )所(suǒ )有(yǒu )以(yǐ )贻(yí )之(zhī ),使(shǐ )之(zhī )世(shì )守(shǒu )其(qí )产(chǎn )业(yè )库(kù )藏(cáng )之(zhī )积(jī )而(ér )享(xiǎng )用(yòng )焉(yān ),以(yǐ )免(miǎn )于(yú )困(kùn )穷(qióng )之(zhī )患(huàn )。故(gù )六(liù )经(jīng )者(zhě ),吾(wú )心(xīn )之(zhī )记(jì )籍(jí )也(yě );而(ér )六(liù )经(jīng )之(zhī )实(shí ),则(zé )具(jù )于(yú )吾(wú )心(xīn ),犹(yóu )之(zhī )产(chǎn )业(yè )库(kù )藏(cáng )之(zhī )实(shí )积(jī ),种(zhǒng )种(zhǒng )色(sè )色(sè ),具(jù )存(cún )于(yú )其(qí )家(jiā );其(qí )记(jì )籍(jí )者(zhě ),特(tè )名(míng )状(zhuàng )数(shù )目(mù )而(ér )已(yǐ )。而(ér )世(shì )之(zhī )学(xué )者(zhě ),不(bú )知(zhī )求(qiú )六(liù )经(jīng )之(zhī )实(shí )于(yú )吾(wú )心(xīn ),而(ér )徒(tú )考(kǎo )索(suǒ )于(yú )影(yǐng )响(xiǎng )之(zhī )间(jiān ),牵(qiān )制(zhì )于(yú )文(wén )义(yì )之(zhī )末(mò ),硁(kēng )硁(kēng )然(rán )以(yǐ )为(wéi )是(shì )六(liù )经(jīng )矣(yǐ );是(shì )犹(yóu )富(fù )家(jiā )之(zhī )子(zǐ )孙(sūn ),不(bú )务(wù )守(shǒu )视(shì )享(xiǎng )用(yòng )其(qí )产(chǎn )业(yè )库(kù )藏(cáng )之(zhī )实(shí )积(jī ),日(rì )遗(yí )忘(wàng )散(sàn )失(shī ),至(zhì )于(yú )窭(jù )人(rén )丐(gài )夫(fū ),而(ér )犹(yóu )嚣(xiāo )嚣(xiāo )然(rán )指(zhǐ )其(qí )记(jì )籍(jí )。曰(yuē ):“斯(sī )吾(wú )产(chǎn )业(yè )库(kù )藏(cáng )之(zhī )积(jī )也(yě )!”何(hé )以(yǐ )异(yì )于(yú )是(shì )?

呜(wū )呼(hū )!六(liù )经(jīng )之(zhī )学(xué ),其(qí )不(bú )明(míng )于(yú )世(shì ),非(fēi )一(yī )朝(cháo )一(yī )夕(xī )之(zhī )故(gù )矣(yǐ )。尚(shàng )功(gōng )利(lì ),崇(chóng )邪(xié )说(shuō ),是(shì )谓(wèi )乱(luàn )经(jīng );习(xí )训(xùn )诂(gǔ ),传(chuán )记(jì )诵(sòng ),没(méi )溺(nì )于(yú )浅(qiǎn )闻(wén )小(xiǎo )见(jiàn ),以(yǐ )涂(tú )天(tiān )下(xià )之(zhī )耳(ěr )目(mù ),是(shì )谓(wèi )侮(wǔ )经(jīng );侈(chǐ )淫(yín )辞(cí ),竞(jìng )诡(guǐ )辩(biàn ),饰(shì )奸(jiān )心(xīn )盗(dào )行(háng ),逐(zhú )世(shì )垄(lǒng )断(duàn ),而(ér )犹(yóu )自(zì )以(yǐ )为(wéi )通(tōng )经(jīng ),是(shì )谓(wèi )贼(zéi )经(jīng )。若(ruò )是(shì )者(zhě ),是(shì )并(bìng )其(qí )所(suǒ )谓(wèi )记(jì )籍(jí )者(zhě )而(ér )割(gē )裂(liè )弃(qì )毁(huǐ )之(zhī )矣(yǐ ),宁(níng )复(fù )知(zhī )所(suǒ )以(yǐ )为(wéi )尊(zūn )经(jīng )也(yě )乎(hū )?

越(yuè )城(chéng )旧(jiù )有(yǒu )稽(jī )山(shān )书(shū )院(yuàn ),在(zài )卧(wò )龙(lóng )西(xī )岗(gǎng ),荒(huāng )废(fèi )久(jiǔ )矣(yǐ )。郡(jùn )守(shǒu )渭(wèi )南(nán )南(nán )君(jūn )大(dà )吉(jí ),既(jì )敷(fū )政(zhèng )于(yú )民(mín ),则(zé )慨(kǎi )然(rán )悼(dào )末(mò )学(xué )之(zhī )支(zhī )离(lí ),将(jiāng )进(jìn )之(zhī )以(yǐ )圣(shèng )贤(xián )之(zhī )道(dào ),于(yú )是(shì )使(shǐ )山(shān )阴(yīn )令(lìng )吴(wú )君(jūn )瀛(yíng )拓(tuò )书(shū )院(yuàn )而(ér )一(yī )新(xīn )之(zhī );又(yòu )为(wéi )尊(zūn )经(jīng )之(zhī )阁(gé )于(yú )其(qí )后(hòu ),曰(yuē ):经(jīng )正(zhèng )则(zé )庶(shù )民(mín )兴(xìng ),庶(shù )民(mín )兴(xìng )斯(sī )无(wú )邪(xié )慝(tè )矣(yǐ )。阁(gé )成(chéng ),请(qǐng )予(yǔ )一(yī )言(yán ),以(yǐ )谂(shěn )多(duō )士(shì )。予(yǔ )既(jì )不(bú )获(huò )辞(cí ),则(zé )为(wéi )记(jì )之(zhī )若(ruò )是(shì )。呜(wū )呼(hū )!世(shì )之(zhī )学(xué )者(zhě ),得(dé )吾(wú )说(shuō )而(ér )求(qiú )诸(zhū )其(qí )心(xīn )焉(yān ),其(qí )亦(yì )庶(shù )乎(hū )知(zhī )所(suǒ )以(yǐ )为(wéi )尊(zūn )经(jīng )也(yě )矣(yǐ )。

打赏捐助〔Donate〕>>>

●稽山书院尊经阁记(明朝·王守仁)原文

○前一篇:渡黄河(明朝·谢榛)拼音版

○后一篇:咏竹五首(其一)(明朝·憨山德清)拼音版

©2015-2026 ok8.org 文学库