在钟楼上(夜记之二)【登录】

作者:民国·鲁迅 ┋ 阅读:3464

也(yě )还(hái )是(shì )我(wǒ )在(zài )厦(shà )门(mén )的(de )时(shí )候(hòu ),柏(bǎi )生(shēng )柏(bǎi )生(shēng ):即(jí )孙(sūn )伏(fú )园(yuán )(1894—1966),浙(zhè )江(jiāng )绍(shào )兴(xìng )人(rén ),曾(céng )任(rèn )北(běi )京(jīng )《晨(chén )报(bào )副(fù )刊(kān )》《京(jīng )报(bào )副(fù )刊(kān )》《语(yǔ )丝(sī )》的(de )编(biān )辑(jí )。当(dāng )时(shí )在(zài )厦(shà )门(mén )大(dà )学(xué )工(gōng )作(zuò )。从(cóng )广(guǎng )州(zhōu )来(lái ),告(gào )诉(sù )我(wǒ )说(shuō ),爱(ài )而(ér )君(jūn )也(yě )在(zài )那(nà )里(lǐ )了(le )。大(dà )概(gài )是(shì )来(lái )寻(xún )求(qiú )新(xīn )的(de )生(shēng )命(mìng )的(de )罢(bà ),曾(céng )经(jīng )写(xiě )了(le )一(yī )封(fēng )长(zhǎng )信(xìn )给(gěi )k委(wěi )员(yuán )k委(wěi )员(yuán ):指(zhǐ )顾(gù )孟(mèng )余(yú ),国(guó )民(mín )党(dǎng )政(zhèng )客(kè )。当(dāng )时(shí )任(rèn )中(zhōng )山(shān )大(dà )学(xué )委(wěi )员(yuán )会(huì )副(fù )主(zhǔ )任(rèn )委(wěi )员(yuán )。,说(shuō )明(míng )自(zì )己(jǐ )的(de )过(guò )去(qù )和(hé )将(jiāng )来(lái )的(de )志(zhì )望(wàng )。

“你(nǐ )知(zhī )道(dào )有(yǒu )一(yī )个(gè )叫(jiào )爱(ài )而(ér )的(de )么(me )?他(tā )写(xiě )了(le )一(yī )封(fēng )长(zhǎng )信(xìn )给(gěi )我(wǒ ),我(wǒ )没(méi )有(yǒu )看(kàn )完(wán )。其(qí )实(shí ),这(zhè )种(zhǒng )文(wén )学(xué )家(jiā )的(de )样(yàng )子(zǐ ),写(xiě )长(zhǎng )信(xìn ),就(jiù )是(shì )反(fǎn )革(gé )命(mìng )的(de )!”有(yǒu )一(yī )天(tiān ),k委(wěi )员(yuán )对(duì )柏(bǎi )生(shēng )说(shuō )。

又(yòu )有(yǒu )一(yī )天(tiān ),柏(bǎi )生(shēng )又(yòu )告(gào )诉(sù )了(le )爱(ài )而(ér ),爱(ài )而(ér )跳(tiào )起(qǐ )来(lái )道(dào ):“怎(zěn )么(me )?……怎(zěn )么(me )说(shuō )我(wǒ )是(shì )反(fǎn )革(gé )命(mìng )的(de )呢(ne )?!”

厦(shà )门(mén )还(hái )正(zhèng )是(shì )和(hé )暖(nuǎn )的(de )深(shēn )秋(qiū ),野(yě )石(shí )榴(liú )开(kāi )在(zài )山(shān )中(zhōng ),黄(huáng )的(de )花(huā )——不(bú )知(zhī )道(dào )叫(jiào )什(shí )么(me )名(míng )字(zì )——开(kāi )在(zài )楼(lóu )下(xià )。我(wǒ )在(zài )用(yòng )花(huā )刚(gāng )石(shí )墙(qiáng )包(bāo )围(wéi )着(zhe )的(de )楼(lóu )屋(wū )里(lǐ )听(tīng )到(dào )这(zhè )小(xiǎo )小(xiǎo )的(de )故(gù )事(shì ),k委(wěi )员(yuán )的(de )眉(méi )头(tóu )打(dǎ )结(jié )的(de )正(zhèng )经(jīng )的(de )脸(liǎn ),爱(ài )而(ér )的(de )活(huó )泼(pō )中(zhōng )带(dài )着(zhe )沉(chén )闷(mèn )的(de )年(nián )青(qīng )的(de )脸(liǎn ),便(biàn )一(yī )齐(qí )在(zài )眼(yǎn )前(qián )出(chū )现(xiàn ),又(yòu )仿(fǎng )佛(fó )如(rú )见(jiàn )当(dāng )k委(wěi )员(yuán )的(de )眉(méi )头(tóu )打(dǎ )结(jié )的(de )面(miàn )前(qián ),爱(ài )而(ér )跳(tiào )了(le )起(qǐ )来(lái ),——我(wǒ )不(bú )禁(jìn )从(cóng )窗(chuāng )隙(xì )间(jiān )望(wàng )着(zhe )远(yuǎn )天(tiān )失(shī )笑(xiào )了(le )。

但(dàn )同(tóng )时(shí )也(yě )记(jì )起(qǐ )了(le )苏(sū )俄(é )曾(céng )经(jīng )有(yǒu )名(míng )的(de )诗(shī )人(rén ),《十(shí )二(èr )个(gè )》的(de )作(zuò )者(zhě )勃(bó )洛(luò )克(kè )勃(bó )洛(luò )克(kè )(1880—1921):俄(é )国(guó )诗(shī )人(rén )。他(tā )一(yī )九(jiǔ )一(yī )八(bā )年(nián )创(chuàng )作(zuò )了(le )反(fǎn )映(yìng )十(shí )月(yuè )革(gé )命(mìng )的(de )长(zhǎng )诗(shī )《十(shí )二(èr )个(gè )》。的(de )话(huà )来(lái ):

“共(gòng )产(chǎn )党(dǎng )不(bú )妨(fáng )碍(ài )做(zuò )诗(shī ),但(dàn )于(yú )觉(jiào )得(dé )自(zì )己(jǐ )是(shì )大(dà )作(zuò )家(jiā )的(de )事(shì )却(què )有(yǒu )妨(fáng )碍(ài )。大(dà )作(zuò )家(jiā )者(zhě ),是(shì )感(gǎn )觉(jiào )自(zì )己(jǐ )一(yī )切(qiē )创(chuàng )作(zuò )的(de )核(hé )心(xīn ),在(zài )自(zì )己(jǐ )里(lǐ )面(miàn )保(bǎo )持(chí )着(zhe )规(guī )律(lǜ )的(de )。”

共(gòng )产(chǎn )党(dǎng )和(hé )诗(shī ),革(gé )命(mìng )和(hé )长(zhǎng )信(xìn ),真(zhēn )有(yǒu )这(zhè )样(yàng )地(dì )不(bú )相(xiàng )容(róng )么(me )?我(wǒ )想(xiǎng )。

以(yǐ )上(shàng )是(shì )那(nà )时(shí )的(de )我(wǒ )想(xiǎng )。这(zhè )时(shí )我(wǒ )又(yòu )想(xiǎng ),在(zài )这(zhè )里(lǐ )有(yǒu )插(chā )入(rù )几(jǐ )句(jù )声(shēng )明(míng )的(de )必(bì )要(yào ):

我(wǒ )不(bú )过(guò )说(shuō )是(shì )变(biàn )革(gé )和(hé )文(wén )艺(yì )之(zhī )不(bú )相(xiàng )容(róng ),并(bìng )非(fēi )在(zài )暗(àn )示(shì )那(nà )时(shí )的(de )广(guǎng )州(zhōu )政(zhèng )府(fǔ )是(shì )共(gòng )产(chǎn )政(zhèng )府(fǔ )或(huò )委(wěi )员(yuán )是(shì )共(gòng )产(chǎn )党(dǎng )。这(zhè )些(xiē )事(shì )我(wǒ )一(yī )点(diǎn )不(bú )知(zhī )道(dào )。只(zhī )有(yǒu )若(ruò )干(gàn )已(yǐ )经(jīng )“正(zhèng )法(fǎ )”的(de )人(rén )们(men ),至(zhì )今(jīn )不(bú )听(tīng )见(jiàn )有(yǒu )人(rén )鸣(míng )冤(yuān )或(huò )冤(yuān )鬼(guǐ )诉(sù )苦(kǔ ),想(xiǎng )来(lái )一(yī )定(dìng )是(shì )真(zhēn )的(de )共(gòng )产(chǎn )党(dǎng )罢(bà )。至(zhì )于(yú )有(yǒu )一(yī )些(xiē ),则(zé )一(yī )时(shí )虽(suī )然(rán )从(cóng )一(yī )方(fāng )面(miàn )得(dé )了(le )这(zhè )样(yàng )的(de )谥(shì )号(hào ),但(dàn )后(hòu )来(lái )两(liǎng )方(fāng )相(xiàng )见(jiàn ),杯(bēi )酒(jiǔ )言(yán )欢(huān ),就(jiù )明(míng )白(bái )先(xiān )前(qián )都(dōu )是(shì )误(wù )解(jiě ),其(qí )实(shí )是(shì )本(běn )来(lái )可(kě )以(yǐ )合(hé )作(zuò )的(de )。

必(bì )要(yào )已(yǐ )毕(bì ),于(yú )是(shì )放(fàng )心(xīn )回(huí )到(dào )本(běn )题(tí )。却(què )说(shuō )爱(ài )而(ér )君(jūn )不(bú )久(jiǔ )也(yě )给(gěi )了(le )我(wǒ )一(yī )封(fēng )信(xìn ),通(tōng )知(zhī )我(wǒ )已(yǐ )经(jīng )有(yǒu )了(le )工(gōng )作(zuò )了(le )。信(xìn )不(bú )甚(shèn )长(zhǎng ),大(dà )约(yuē )还(hái )有(yǒu )被(bèi )冤(yuān )为(wéi )“反(fǎn )革(gé )命(mìng )”的(de )余(yú )痛(tòng )罢(bà )。但(dàn )又(yòu )发(fā )出(chū )牢(láo )骚(sāo )来(lái ):一(yī ),给(gěi )他(tā )坐(zuò )在(zài )饭(fàn )锅(guō )旁(páng )边(biān ),无(wú )聊(liáo )得(dé )很(hěn );二(èr ),有(yǒu )一(yī )回(huí )正(zhèng )在(zài )按(àn )风(fēng )琴(qín ),一(yī )个(gè )漠(mò )不(bú )相(xiàng )识(shí )的(de )女(nǚ )郎(láng )来(lái )送(sòng )给(gěi )他(tā )一(yī )包(bāo )点(diǎn )心(xīn ),就(jiù )弄(nòng )得(dé )他(tā )神(shén )经(jīng )过(guò )敏(mǐn ),以(yǐ )为(wéi )北(běi )方(fāng )女(nǚ )子(zǐ )太(tài )死(sǐ )板(bǎn )而(ér )南(nán )方(fāng )女(nǚ )子(zǐ )太(tài )活(huó )泼(pō ),不(bú )禁(jìn )“感(gǎn )慨(kǎi )系(xì )之(zhī )矣(yǐ )”了(le )。

关(guān )于(yú )第(dì )一(yī )点(diǎn ),我(wǒ )在(zài )秋(qiū )蚊(wén )围(wéi )攻(gōng )中(zhōng )所(suǒ )写(xiě )的(de )回(huí )信(xìn )中(zhōng )置(zhì )之(zhī )不(bú )答(dá )。夫(fū )面(miàn )前(qián )无(wú )饭(fàn )锅(guō )而(ér )觉(jiào )得(dé )无(wú )聊(liáo ),觉(jiào )得(dé )苦(kǔ )痛(tòng ),人(rén )之(zhī )常(cháng )情(qíng )也(yě ),现(xiàn )在(zài )已(yǐ )见(jiàn )饭(fàn )锅(guō ),还(hái )要(yào )无(wú )聊(liáo ),则(zé )明(míng )明(míng )是(shì )发(fā )了(le )革(gé )命(mìng )热(rè )。老(lǎo )实(shí )说(shuō ),远(yuǎn )地(dì )方(fāng )在(zài )革(gé )命(mìng ),不(bú )相(xiàng )识(shí )的(de )人(rén )们(men )在(zài )革(gé )命(mìng ),我(wǒ )是(shì )的(de )确(què )有(yǒu )点(diǎn )高(gāo )兴(xìng )听(tīng )的(de ),然(rán )而(ér )——没(méi )有(yǒu )法(fǎ )子(zǐ ),索(suǒ )性(xìng )老(lǎo )实(shí )说(shuō )罢(bà ),——如(rú )果(guǒ )我(wǒ )的(de )身(shēn )边(biān )革(gé )起(qǐ )命(mìng )来(lái ),或(huò )者(zhě )我(wǒ )所(suǒ )熟(shú )识(shí )的(de )人(rén )去(qù )革(gé )命(mìng ),我(wǒ )就(jiù )没(méi )有(yǒu )这(zhè )么(me )高(gāo )兴(xìng )听(tīng )。有(yǒu )人(rén )说(shuō )我(wǒ )应(yīng )该(gāi )拼(pīn )命(mìng )去(qù )革(gé )命(mìng ),我(wǒ )自(zì )然(rán )不(bú )敢(gǎn )不(bú )以(yǐ )为(wéi )然(rán ),但(dàn )如(rú )叫(jiào )我(wǒ )静(jìng )静(jìng )地(dì )坐(zuò )下(xià ),调(diào )给(gěi )我(wǒ )一(yī )杯(bēi )罐(guàn )头(tóu )牛(niú )奶(nǎi )喝(hē ),我(wǒ )往(wǎng )往(wǎng )更(gèng )感(gǎn )激(jī )。但(dàn )是(shì ),倘(tǎng )说(shuō ),你(nǐ )就(jiù )死(sǐ )心(xīn )塌(tā )地(dì )地(dì )从(cóng )饭(fàn )锅(guō )里(lǐ )装(zhuāng )饭(fàn )吃(chī )罢(bà ),那(nà )是(shì )不(bú )像(xiàng )样(yàng )的(de );然(rán )而(ér )叫(jiào )他(tā )离(lí )开(kāi )饭(fàn )锅(guō )去(qù )拼(pīn )命(mìng ),却(què )又(yòu )说(shuō )不(bú )出(chū )口(kǒu ),因(yīn )为(wéi )爱(ài )而(ér )是(shì )我(wǒ )的(de )极(jí )熟(shú )的(de )熟(shú )人(rén )。于(yú )是(shì )只(zhī )好(hǎo )袭(xí )用(yòng )仙(xiān )传(chuán )的(de )古(gǔ )法(fǎ ),装(zhuāng )聋(lóng )作(zuò )哑(yǎ ),置(zhì )之(zhī )不(bú )问(wèn )不(bú )闻(wén )之(zhī )列(liè )。只(zhī )对(duì )于(yú )第(dì )二(èr )点(diǎn )加(jiā )以(yǐ )猛(měng )烈(liè )的(de )教(jiāo )诫(jiè ),大(dà )致(zhì )是(shì )说(shuō )他(tā )“死(sǐ )板(bǎn )”和(hé )“活(huó )泼(pō )”既(jì )然(rán )都(dōu )不(bú )赞(zàn )成(chéng ),即(jí )等(děng )于(yú )主(zhǔ )张(zhāng )女(nǚ )性(xìng )应(yīng )该(gāi )不(bú )死(sǐ )不(bú )活(huó ),那(nà )是(shì )万(wàn )分(fèn )不(bú )对(duì )的(de )。

约(yuē )略(luè )一(yī )个(gè )多(duō )月(yuè )之(zhī )后(hòu ),我(wǒ )抱(bào )着(zhe )和(hé )爱(ài )而(ér )一(yī )类(lèi )的(de )梦(mèng ),到(dào )了(le )广(guǎng )州(zhōu ),在(zài )饭(fàn )锅(guō )旁(páng )边(biān )坐(zuò )下(xià )时(shí ),他(tā )早(zǎo )已(yǐ )不(bú )在(zài )那(nà )里(lǐ )了(le ),也(yě )许(xǔ )竟(jìng )并(bìng )没(méi )有(yǒu )接(jiē )到(dào )我(wǒ )的(de )信(xìn )。

我(wǒ )住(zhù )的(de )是(shì )中(zhōng )山(shān )大(dà )学(xué )中(zhōng )最(zuì )中(zhōng )央(yāng )而(ér )最(zuì )高(gāo )的(de )处(chù )所(suǒ ),通(tōng )称(chēng )“大(dà )钟(zhōng )楼(lóu )”。一(yī )月(yuè )之(zhī )后(hòu ),听(tīng )得(dé )一(yī )个(gè )戴(dài )瓜(guā )皮(pí )小(xiǎo )帽(mào )的(de )秘(mì )书(shū )说(shuō ),才(cái )知(zhī )道(dào )这(zhè )是(shì )最(zuì )优(yōu )待(dài )的(de )住(zhù )所(suǒ ),非(fēi )“主(zhǔ )任(rèn )”之(zhī )流(liú )是(shì )不(bú )准(zhǔn )住(zhù )的(de )。但(dàn )后(hòu )来(lái )我(wǒ )一(yī )搬(bān )出(chū ),又(yòu )听(tīng )说(shuō )就(jiù )给(gěi )一(yī )位(wèi )办(bàn )事(shì )员(yuán )住(zhù )进(jìn )去(qù )了(le ),莫(mò )明(míng )其(qí )妙(miào )。不(bú )过(guò )当(dāng )我(wǒ )住(zhù )在(zài )那(nà )里(lǐ )的(de )时(shí )候(hòu ),总(zǒng )还(hái )是(shì )非(fēi )主(zhǔ )任(rèn )之(zhī )流(liú )即(jí )不(bú )准(zhǔn )住(zhù )的(de )地(dì )方(fāng ),所(suǒ )以(yǐ )直(zhí )到(dào )知(zhī )道(dào )办(bàn )事(shì )员(yuán )搬(bān )进(jìn )去(qù )了(le )的(de )那(nà )一(yī )天(tiān )为(wéi )止(zhǐ ),我(wǒ )总(zǒng )是(shì )常(cháng )常(cháng )又(yòu )感(gǎn )激(jī ),又(yòu )惭(cán )愧(kuì )。

然(rán )而(ér )这(zhè )优(yōu )待(dài )室(shì )却(què )并(bìng )非(fēi )容(róng )易(yì )居(jū )住(zhù )的(de )所(suǒ )在(zài ),至(zhì )少(shǎo )的(de )缺(quē )点(diǎn ),是(shì )不(bú )很(hěn )能(néng )够(gòu )睡(shuì )觉(jiào )的(de )。一(yī )到(dào )夜(yè )间(jiān ),便(biàn )有(yǒu )十(shí )多(duō )匹(pǐ )——也(yě )许(xǔ )二(èr )十(shí )来(lái )匹(pǐ )罢(bà ),我(wǒ )不(bú )能(néng )知(zhī )道(dào )确(què )数(shù )——老(lǎo )鼠(shǔ )出(chū )现(xiàn ),驰(chí )骋(chěng )文(wén )坛(tán ),什(shí )么(me )都(dōu )不(bú )管(guǎn )。只(zhī )要(yào )可(kě )吃(chī )的(de ),它(tā )就(jiù )吃(chī ),并(bìng )且(qiě )能(néng )开(kāi )盒(hé )子(zǐ )盖(gài ),广(guǎng )州(zhōu )中(zhōng )山(shān )大(dà )学(xué )里(lǐ )非(fēi )主(zhǔ )任(rèn )之(zhī )流(liú )即(jí )不(bú )准(zhǔn )住(zhù )的(de )楼(lóu )上(shàng )的(de )老(lǎo )鼠(shǔ ),仿(fǎng )佛(fó )也(yě )特(tè )别(bié )聪(cōng )明(míng )似(sì )的(de ),我(wǒ )在(zài )别(bié )地(dì )方(fāng )未(wèi )曾(céng )遇(yù )到(dào )过(guò )。到(dào )清(qīng )晨(chén )呢(ne ),就(jiù )有(yǒu )“工(gōng )友(yǒu )”们(men )大(dà )声(shēng )唱(chàng )歌(gē ),——我(wǒ )所(suǒ )不(bú )懂(dǒng )的(de )歌(gē )。

白(bái )天(tiān )来(lái )访(fǎng )的(de )本(běn )省(shěng )的(de )青(qīng )年(nián ),却(què )大(dà )抵(dǐ )怀(huái )着(zhe )非(fēi )常(cháng )的(de )好(hǎo )意(yì )的(de )。有(yǒu )几(jǐ )个(gè )热(rè )心(xīn )于(yú )改(gǎi )革(gé )的(de ),还(hái )希(xī )望(wàng )我(wǒ )对(duì )于(yú )广(guǎng )州(zhōu )的(de )缺(quē )点(diǎn )加(jiā )以(yǐ )激(jī )烈(liè )的(de )攻(gōng )击(jī )。这(zhè )热(rè )诚(chéng )很(hěn )使(shǐ )我(wǒ )感(gǎn )动(dòng ),但(dàn )我(wǒ )终(zhōng )于(yú )说(shuō )是(shì )还(hái )未(wèi )熟(shú )悉(xī )本(běn )地(dì )的(de )情(qíng )形(xíng ),而(ér )且(qiě )已(yǐ )经(jīng )革(gé )命(mìng ),觉(jiào )得(dé )无(wú )甚(shèn )可(kě )以(yǐ )攻(gōng )击(jī )之(zhī )处(chù ),轻(qīng )轻(qīng )地(dì )推(tuī )却(què )了(le )。那(nà )当(dāng )然(rán )要(yào )使(shǐ )他(tā )们(men )很(hěn )失(shī )望(wàng )的(de )。过(guò )了(le )几(jǐ )天(tiān ),尸(shī )一(yī )尸(shī )一(yī ):即(jí )梁(liáng )式(shì ),广(guǎng )东(dōng )台(tái )山(shān )人(rén ),当(dāng )时(shí )广(guǎng )州(zhōu )《国(guó )民(mín )新(xīn )闻(wén )》副(fù )刊(kān )《新(xīn )时(shí )代(dài )》的(de )编(biān )辑(jí ),抗(kàng )日(rì )战(zhàn )争(zhēng )时(shí )期(qī )成(chéng )为(wéi )汉(hàn )奸(jiān )。这(zhè )里(lǐ )的(de )引(yǐn )文(wén ),见(jiàn )他(tā )所(suǒ )写(xiě )的(de )《鲁(lǔ )迅(xùn )先(xiān )生(shēng )在(zài )茶(chá )楼(lóu )上(shàng )》。君(jūn )就(jiù )在(zài )《新(xīn )时(shí )代(dài )》上(shàng )说(shuō ):

“……我(wǒ )们(men )中(zhōng )几(jǐ )个(gè )很(hěn )不(bú )以(yǐ )他(tā )这(zhè )句(jù )话(huà )为(wéi )然(rán ),我(wǒ )们(men )以(yǐ )为(wéi )我(wǒ )们(men )还(hái )有(yǒu )许(xǔ )多(duō )可(kě )骂(mà )的(de )地(dì )方(fāng ),我(wǒ )们(men )正(zhèng )想(xiǎng )骂(mà )骂(mà )自(zì )己(jǐ ),难(nán )道(dào )鲁(lǔ )迅(xùn )先(xiān )生(shēng )竟(jìng )看(kàn )不(bú )出(chū )我(wǒ )们(men )的(de )缺(quē )点(diǎn )么(me )?……”

其(qí )实(shí )呢(ne ),我(wǒ )的(de )话(huà )一(yī )半(bàn )是(shì )真(zhēn )的(de )。我(wǒ )何(hé )尝(cháng )不(bú )想(xiǎng )了(le )解(jiě )广(guǎng )州(zhōu ),批(pī )评(píng )广(guǎng )州(zhōu )呢(ne ),无(wú )奈(nài )慨(kǎi )自(zì )被(bèi )供(gòng )在(zài )大(dà )钟(zhōng )楼(lóu )上(shàng )以(yǐ )来(lái ),工(gōng )友(yǒu )以(yǐ )我(wǒ )为(wéi )教(jiāo )授(shòu ),学(xué )生(shēng )以(yǐ )我(wǒ )为(wéi )先(xiān )生(shēng ),广(guǎng )州(zhōu )人(rén )以(yǐ )我(wǒ )为(wéi )“外(wài )江(jiāng )佬(lǎo )”,孤(gū )孑(jié )特(tè )立(lì ),无(wú )从(cóng )考(kǎo )查(chá )。而(ér )最(zuì )大(dà )的(de )阻(zǔ )碍(ài )则(zé )是(shì )言(yán )语(yǔ )。直(zhí )到(dào )我(wǒ )离(lí )开(kāi )广(guǎng )州(zhōu )的(de )时(shí )候(hòu )止(zhǐ ),我(wǒ )所(suǒ )知(zhī )道(dào )的(de )言(yán )语(yǔ ),除(chú )一(yī )二(èr )三(sān )四(sì )……等(děng )数(shù )目(mù )外(wài ),只(zhī )有(yǒu )一(yī )句(jù )凡(fán )有(yǒu )“外(wài )江(jiāng )佬(lǎo )”几(jǐ )乎(hū )无(wú )不(bú )因(yīn )为(wéi )特(tè )别(bié )而(ér )记(jì )住(zhù )的(de )hanbaran(统(tǒng )统(tǒng ))和(hé )一(yī )句(jù )凡(fán )有(yǒu )学(xué )习(xí )异(yì )地(dì )言(yán )语(yǔ )者(zhě )几(jǐ )乎(hū )无(wú )不(bú )最(zuì )容(róng )易(yì )学(xué )得(dé )而(ér )记(jì )住(zhù )的(de )骂(mà )人(rén )话(huà )tiu-na-ma而(ér )已(yǐ )。

这(zhè )两(liǎng )句(jù )有(yǒu )时(shí )也(yě )有(yǒu )用(yòng )。那(nà )是(shì )我(wǒ )已(yǐ )经(jīng )搬(bān )在(zài )白(bái )云(yún )路(lù )寓(yù )屋(wū )里(lǐ )的(de )时(shí )候(hòu )了(le ),有(yǒu )一(yī )天(tiān ),巡(xún )警(jǐng )捉(zhuō )住(zhù )了(le )一(yī )个(gè )窃(qiè )取(qǔ )电(diàn )灯(dēng )的(de )偷(tōu )儿(ér ),那(nà )管(guǎn )屋(wū )的(de )陈(chén )公(gōng )便(biàn )跟(gēn )着(zhe )一(yī )面(miàn )骂(mà ),一(yī )面(miàn )打(dǎ )。骂(mà )了(le )一(yī )大(dà )套(tào ),而(ér )我(wǒ )从(cóng )中(zhōng )只(zhī )听(tīng )懂(dǒng )了(le )这(zhè )两(liǎng )句(jù )。然(rán )而(ér )似(sì )乎(hū )已(yǐ )经(jīng )全(quán )懂(dǒng )得(dé ),心(xīn )里(lǐ )想(xiǎng ):“他(tā )所(suǒ )说(shuō )的(de ),大(dà )约(yuē )是(shì )因(yīn )为(wéi )屋(wū )外(wài )的(de )电(diàn )灯(dēng )几(jǐ )乎(hū )hanbaran被(bèi )他(tā )偷(tōu )去(qù ),所(suǒ )以(yǐ )要(yào )tiu-na-ma了(le )。”于(yú )是(shì )就(jiù )仿(fǎng )佛(fó )解(jiě )决(jué )了(le )一(yī )件(jiàn )大(dà )问(wèn )题(tí )似(sì )的(de ),即(jí )刻(kè )安(ān )心(xīn )归(guī )坐(zuò ),自(zì )去(qù )再(zài )编(biān )我(wǒ )的(de )《唐(táng )宋(sòng )传(chuán )奇(qí )集(jí )》。

但(dàn )究(jiū )竟(jìng )不(bú )知(zhī )道(dào )是(shì )否(fǒu )真(zhēn )如(rú )此(cǐ )。私(sī )自(zì )推(tuī )测(cè )是(shì )无(wú )妨(fáng )的(de ),倘(tǎng )若(ruò )据(jù )以(yǐ )论(lùn )广(guǎng )州(zhōu ),却(què )未(wèi )免(miǎn )太(tài )卤(lǔ )莽(mǎng )罢(bà )。

但(dàn )虽(suī )只(zhī )这(zhè )两(liǎng )句(jù ),我(wǒ )却(què )发(fā )见(jiàn )了(le )吾(wú )师(shī )太(tài )炎(yán )先(xiān )生(shēng )的(de )错(cuò )处(chù )了(le )。记(jì )得(dé )先(xiān )生(shēng )在(zài )日(rì )本(běn )给(gěi )我(wǒ )们(men )讲(jiǎng )文(wén )字(zì )学(xué )时(shí ),曾(céng )说(shuō )《山(shān )海(hǎi )经(jīng )》上(shàng )“其(qí )州(zhōu )在(zài )尾(wěi )上(shàng )”的(de )“州(zhōu )”是(shì )女(nǚ )性(xìng )生(shēng )殖(zhí )器(qì )。这(zhè )古(gǔ )语(yǔ )至(zhì )今(jīn )还(hái )留(liú )存(cún )在(zài )广(guǎng )东(dōng ),读(dú )若(ruò )tiu。故(gù )tiuhei二(èr )字(zì ),当(dāng )写(xiě )作(zuò )“州(zhōu )戏(xì )”,名(míng )词(cí )在(zài )前(qián ),动(dòng )词(cí )在(zài )后(hòu )的(de )。我(wǒ )不(bú )记(jì )得(dé )他(tā )后(hòu )来(lái )可(kě )曾(céng )将(jiāng )此(cǐ )说(shuō )记(jì )在(zài )《新(xīn )方(fāng )言(yán )》里(lǐ ),但(dàn )由(yóu )今(jīn )观(guān )之(zhī ),则(zé )“州(zhōu )”乃(nǎi )动(dòng )词(cí ),非(fēi )名(míng )词(cí )也(yě )。

至(zhì )于(yú )我(wǒ )说(shuō )无(wú )甚(shèn )可(kě )以(yǐ )攻(gōng )击(jī )之(zhī )处(chù )的(de )话(huà ),那(nà )可(kě )的(de )确(què )是(shì )虚(xū )言(yán )。其(qí )实(shí )是(shì ),那(nà )时(shí )我(wǒ )于(yú )广(guǎng )州(zhōu )无(wú )爱(ài )憎(zēng ),因(yīn )而(ér )也(yě )就(jiù )无(wú )欣(xīn )戚(qī ),无(wú )褒(bāo )贬(biǎn )。我(wǒ )抱(bào )着(zhe )梦(mèng )幻(huàn )而(ér )来(lái ),一(yī )遇(yù )实(shí )际(jì ),便(biàn )被(bèi )从(cóng )梦(mèng )境(jìng )放(fàng )逐(zhú )了(le ),不(bú )过(guò )剩(shèng )下(xià )些(xiē )索(suǒ )漠(mò )。我(wǒ )觉(jiào )得(dé )广(guǎng )州(zhōu )究(jiū )竟(jìng )是(shì )中(zhōng )国(guó )的(de )一(yī )部(bù )分(fèn ),虽(suī )然(rán )奇(qí )异(yì )的(de )花(huā )果(guǒ ),特(tè )别(bié )的(de )语(yǔ )言(yán ),可(kě )以(yǐ )淆(xiáo )乱(luàn )游(yóu )子(zǐ )的(de )耳(ěr )目(mù ),但(dàn )实(shí )际(jì )是(shì )和(hé )我(wǒ )所(suǒ )走(zǒu )过(guò )的(de )别(bié )处(chù )都(dōu )差(chà )不(bú )多(duō )的(de )。倘(tǎng )说(shuō )中(zhōng )国(guó )是(shì )一(yī )幅(fú )画(huà )出(chū )的(de )不(bú )类(lèi )人(rén )间(jiān )的(de )图(tú ),则(zé )各(gè )省(shěng )的(de )图(tú )样(yàng )实(shí )无(wú )不(bú )同(tóng ),差(chà )异(yì )的(de )只(zhī )在(zài )所(suǒ )用(yòng )的(de )颜(yán )色(sè )。黄(huáng )河(hé )以(yǐ )北(běi )的(de )几(jǐ )省(shěng ),是(shì )黄(huáng )色(sè )和(hé )灰(huī )色(sè )画(huà )的(de ),江(jiāng )浙(zhè )是(shì )淡(dàn )墨(mò )和(hé )淡(dàn )绿(lǜ ),厦(shà )门(mén )是(shì )淡(dàn )红(hóng )和(hé )灰(huī )色(sè ),广(guǎng )州(zhōu )是(shì )深(shēn )绿(lǜ )和(hé )深(shēn )红(hóng )。我(wǒ )那(nà )时(shí )觉(jiào )得(dé )似(sì )乎(hū )其(qí )实(shí )未(wèi )曾(céng )游(yóu )行(háng ),所(suǒ )以(yǐ )也(yě )没(méi )有(yǒu )特(tè )别(bié )的(de )骂(mà )詈(lì )之(zhī )辞(cí ),要(yào )专(zhuān )一(yī )倾(qīng )注(zhù )在(zài )素(sù )馨(xīn )和(hé )香(xiāng )蕉(jiāo )上(shàng )。——但(dàn )这(zhè )也(yě )许(xǔ )是(shì )后(hòu )来(lái )的(de )回(huí )忆(yì )的(de )感(gǎn )觉(jiào ),那(nà )时(shí )其(qí )实(shí )是(shì )还(hái )没(méi )有(yǒu )如(rú )此(cǐ )分(fèn )明(míng )的(de )。

到(dào )后(hòu )来(lái ),却(què )有(yǒu )些(xiē )改(gǎi )变(biàn )了(le ),往(wǎng )往(wǎng )斗(dòu )胆(dǎn )说(shuō )几(jǐ )句(jù )坏(huài )话(huà )。然(rán )而(ér )有(yǒu )什(shí )么(me )用(yòng )呢(ne )?在(zài )一(yī )处(chù )演(yǎn )讲(jiǎng )时(shí ),我(wǒ )说(shuō )广(guǎng )州(zhōu )的(de )人(rén )民(mín )并(bìng )无(wú )力(lì )量(liàng ),所(suǒ )以(yǐ )这(zhè )里(lǐ )可(kě )以(yǐ )做(zuò )“革(gé )命(mìng )的(de )策(cè )源(yuán )地(dì )”,也(yě )可(kě )以(yǐ )做(zuò )反(fǎn )革(gé )命(mìng )的(de )策(cè )源(yuán )地(dì )……当(dāng )译(yì )成(chéng )广(guǎng )东(dōng )话(huà )时(shí ),我(wǒ )觉(jiào )得(dé )这(zhè )几(jǐ )句(jù )话(huà )似(sì )乎(hū )被(bèi )删(shān )掉(diào )了(le )。给(gěi )一(yī )处(chù )做(zuò )文(wén )章(zhāng )指(zhǐ )《庆(qìng )祝(zhù )沪(hù )宁(níng )克(kè )服(fú )的(de )那(nà )一(yī )边(biān )》,载(zǎi )一(yī )九(jiǔ )二(èr )七(qī )年(nián )五(wǔ )月(yuè )五(wǔ )日(rì )《国(guó )民(mín )新(xīn )闻(wén )》副(fù )刊(kān )《新(xīn )出(chū )路(lù )》。时(shí ),我(wǒ )说(shuō )青(qīng )天(tiān )白(bái )日(rì )旗(qí )插(chā )远(yuǎn )去(qù ),信(xìn )徒(tú )一(yī )定(dìng )加(jiā )多(duō )。但(dàn )有(yǒu )如(rú )大(dà )乘(chéng )佛(fó )教(jiāo )大(dà )乘(chéng )佛(fó )教(jiāo ):公(gōng )元(yuán )一(yī )、二(èr )世(shì )纪(jì )间(jiān )形(xíng )成(chéng )的(de )佛(fó )教(jiāo )宗(zōng )派(pài )。大(dà )乘(chéng )是(shì )对(duì )小(xiǎo )乘(chéng )而(ér )言(yán )。小(xiǎo )乘(chéng )佛(fó )教(jiāo )主(zhǔ )张(zhāng )“自(zì )我(wǒ )解(jiě )脱(tuō )”,要(yào )求(qiú )苦(kǔ )行(háng )修(xiū )炼(liàn );大(dà )乘(chéng )佛(fó )教(jiāo )则(zé )主(zhǔ )张(zhāng )“救(jiù )度(dù )一(yī )切(qiē )众(zhòng )生(shēng )”,强(qiáng )调(diào )尽(jìn )人(rén )皆(jiē )可(kě )成(chéng )佛(fó ),一(yī )切(qiē )修(xiū )行(háng )应(yīng )以(yǐ )利(lì )他(tā )为(wéi )主(zhǔ )。一(yī )般(bān ),待(dài )到(dào )居(jū )士(shì )居(jū )士(shì ):古(gǔ )代(dài )称(chēng )有(yǒu )德(dé )才(cái )而(ér )隐(yǐn )居(jū )不(bú )仕(shì )或(huò )未(wèi )仕(shì )的(de )人(rén )。这(zhè )里(lǐ )指(zhǐ )在(zài )家(jiā )修(xiū )行(háng )的(de )佛(fó )教(jiāo )徒(tú )。也(yě )算(suàn )佛(fó )子(zǐ )的(de )时(shí )候(hòu ),往(wǎng )往(wǎng )戒(jiè )律(lǜ )荡(dàng )然(rán ),不(bú )知(zhī )道(dào )是(shì )佛(fó )教(jiāo )的(de )弘(hóng )通(tōng ),还(hái )是(shì )佛(fó )教(jiāo )的(de )败(bài )坏(huài )?……然(rán )而(ér )终(zhōng )于(yú )没(méi )有(yǒu )印(yìn )出(chū ),不(bú )知(zhī )所(suǒ )往(wǎng )了(le )……

广(guǎng )东(dōng )的(de )花(huā )果(guǒ ),在(zài )“外(wài )江(jiāng )佬(lǎo )”的(de )眼(yǎn )里(lǐ ),自(zì )然(rán )依(yī )然(rán )是(shì )奇(qí )特(tè )的(de )。我(wǒ )所(suǒ )最(zuì )爱(ài )吃(chī )的(de )是(shì )“杨(yáng )桃(táo )”,滑(huá )而(ér )脆(cuì ),酸(suān )而(ér )甜(tián ),做(zuò )成(chéng )罐(guàn )头(tóu )的(de ),完(wán )全(quán )失(shī )却(què )了(le )本(běn )味(wèi )。汕(shàn )头(tóu )的(de )一(yī )种(zhǒng )较(jiào )大(dà ),却(què )是(shì )“三(sān )廉(lián )”,不(bú )中(zhōng )吃(chī )了(le )。我(wǒ )常(cháng )常(cháng )宣(xuān )传(chuán )杨(yáng )桃(táo )的(de )功(gōng )德(dé ),吃(chī )的(de )人(rén )大(dà )抵(dǐ )赞(zàn )同(tóng ),这(zhè )是(shì )我(wǒ )这(zhè )一(yī )年(nián )中(zhōng )最(zuì )卓(zhuó )著(zhe )的(de )成(chéng )绩(jì )。

在(zài )钟(zhōng )楼(lóu )上(shàng )的(de )第(dì )二(èr )月(yuè ),即(jí )戴(dài )了(le )“教(jiāo )务(wù )主(zhǔ )任(rèn )”的(de )纸(zhǐ )冠(guàn )纸(zhǐ )冠(guàn ):高(gāo )长(zhǎng )虹(hóng )在(zài )《狂(kuáng )飙(biāo )》第(dì )五(wǔ )期(qī )(一(yī )九(jiǔ )二(èr )六(liù )年(nián )十(shí )一(yī )月(yuè )七(qī )日(rì ))《1925北(běi )京(jīng )出(chū )版(bǎn )界(jiè )形(xíng )势(shì )指(zhǐ )掌(zhǎng )图(tú )》中(zhōng ),攻(gōng )击(jī )鲁(lǔ )迅(xùn )说(shuō ):“直(zhí )到(dào )实(shí )际(jì )的(de )反(fǎn )抗(kàng )者(zhě )从(cóng )哭(kū )声(shēng )中(zhōng )被(bèi )迫(pò )出(chū )校(xiào )后(hòu )……鲁(lǔ )迅(xùn )遂(suí )戴(dài )其(qí )纸(zhǐ )糊(hú )的(de )权(quán )威(wēi )者(zhě )的(de )假(jiǎ )冠(guàn )入(rù )于(yú )身(shēn )心(xīn )交(jiāo )病(bìng )之(zhī )状(zhuàng )况(kuàng )矣(yǐ )!”的(de )时(shí )候(hòu ),是(shì )忙(máng )碌(lù )的(de )时(shí )期(qī )。学(xué )校(xiào )大(dà )事(shì ),盖(gài )无(wú )过(guò )于(yú )补(bǔ )考(kǎo )与(yǔ )开(kāi )课(kè )也(yě ),与(yǔ )别(bié )的(de )一(yī )切(qiē )学(xué )校(xiào )同(tóng )。于(yú )是(shì )点(diǎn )头(tóu )开(kāi )会(huì ),排(pái )时(shí )间(jiān )表(biǎo ),发(fā )通(tōng )知(zhī )书(shū ),秘(mì )藏(cáng )题(tí )目(mù ),分(fèn )配(pèi )卷(juàn )子(zǐ ),……于(yú )是(shì )又(yòu )开(kāi )会(huì ),讨(tǎo )论(lùn ),计(jì )分(fèn ),发(fā )榜(bǎng )。工(gōng )友(yǒu )规(guī )矩(jǔ ),下(xià )午(wǔ )五(wǔ )点(diǎn )以(yǐ )后(hòu )是(shì )不(bú )做(zuò )工(gōng )的(de ),于(yú )是(shì )一(yī )个(gè )事(shì )务(wù )员(yuán )请(qǐng )门(mén )房(fáng )帮(bāng )忙(máng ),连(lián )夜(yè )贴(tiē )一(yī )丈(zhàng )多(duō )长(zhǎng )的(de )榜(bǎng )。但(dàn )到(dào )第(dì )二(èr )天(tiān )的(de )早(zǎo )晨(chén ),就(jiù )被(bèi )撕(sī )掉(diào )了(le ),于(yú )是(shì )又(yòu )写(xiě )榜(bǎng )。于(yú )是(shì )辩(biàn )论(lùn ):分(fèn )数(shù )多(duō )寡(guǎ )的(de )辩(biàn )论(lùn );及(jí )格(gé )与(yǔ )否(fǒu )的(de )辩(biàn )论(lùn );教(jiāo )员(yuán )有(yǒu )无(wú )私(sī )心(xīn )的(de )辩(biàn )论(lùn );优(yōu )待(dài )革(gé )命(mìng )青(qīng )年(nián ),优(yōu )待(dài )的(de )程(chéng )度(dù ),我(wǒ )说(shuō )已(yǐ )优(yōu ),他(tā )说(shuō )未(wèi )优(yōu )的(de )辩(biàn )论(lùn );补(bǔ )救(jiù )落(luò )第(dì ),我(wǒ )说(shuō )权(quán )不(bú )在(zài )我(wǒ ),他(tā )说(shuō )在(zài )我(wǒ ),我(wǒ )说(shuō )无(wú )法(fǎ ),他(tā )说(shuō )有(yǒu )法(fǎ )的(de )辩(biàn )论(lùn );试(shì )题(tí )的(de )难(nán )易(yì ),我(wǒ )说(shuō )不(bú )难(nán ),他(tā )说(shuō )太(tài )难(nán )的(de )辩(biàn )论(lùn );还(hái )有(yǒu )因(yīn )为(wéi )有(yǒu )族(zú )人(rén )在(zài )台(tái )湾(wān ),自(zì )己(jǐ )也(yě )可(kě )以(yǐ )算(suàn )作(zuò )台(tái )湾(wān )人(rén ),取(qǔ )得(dé )优(yōu )待(dài )“被(bèi )压(yā )迫(pò )民(mín )族(zú )”的(de )特(tè )权(quán )与(yǔ )否(fǒu )的(de )辩(biàn )论(lùn );还(hái )有(yǒu )人(rén )本(běn )无(wú )名(míng ),所(suǒ )以(yǐ )无(wú )所(suǒ )谓(wèi )冒(mào )名(míng )顶(dǐng )替(tì )的(de )玄(xuán )学(xué )的(de )辩(biàn )论(lùn )……这(zhè )样(yàng )地(dì )一(yī )天(tiān )一(yī )天(tiān )的(de )过(guò )去(qù ),而(ér )每(měi )夜(yè )是(shì )十(shí )多(duō )只(zhī )——或(huò )二(èr )十(shí )只(zhī )——老(lǎo )鼠(shǔ )的(de )驰(chí )骋(chěng ),早(zǎo )上(shàng )是(shì )三(sān )位(wèi )工(gōng )友(yǒu )的(de )响(xiǎng )亮(liàng )的(de )歌(gē )声(shēng )。

现(xiàn )在(zài )想(xiǎng )起(qǐ )那(nà )时(shí )的(de )辩(biàn )论(lùn )来(lái ),人(rén )是(shì )多(duō )么(me )和(hé )有(yǒu )限(xiàn )的(de )生(shēng )命(mìng )开(kāi )着(zhe )玩(wán )笑(xiào )呵(hē )。然(rán )而(ér )那(nà )时(shí )却(què )并(bìng )无(wú )怨(yuàn )尤(yóu ),只(zhī )有(yǒu )一(yī )事(shì )觉(jiào )得(dé )颇(pō )为(wéi )变(biàn )得(dé )特(tè )别(bié ):对(duì )于(yú )收(shōu )到(dào )的(de )长(zhǎng )信(xìn )渐(jiàn )渐(jiàn )有(yǒu )些(xiē )仇(chóu )视(shì )了(le )。

这(zhè )种(zhǒng )长(zhǎng )信(xìn ),本(běn )是(shì )常(cháng )常(cháng )收(shōu )到(dào )的(de ),一(yī )向(xiàng )并(bìng )不(bú )为(wéi )奇(qí )。但(dàn )这(zhè )时(shí )竟(jìng )渐(jiàn )嫌(xián )其(qí )长(zhǎng ),如(rú )果(guǒ )看(kàn )完(wán )一(yī )张(zhāng ),还(hái )未(wèi )说(shuō )出(chū )本(běn )意(yì ),便(biàn )觉(jiào )得(dé )烦(fán )厌(yàn )。有(yǒu )时(shí )见(jiàn )熟(shú )人(rén )在(zài )旁(páng ),就(jiù )托(tuō )付(fù )他(tā ),请(qǐng )他(tā )看(kàn )后(hòu )告(gào )诉(sù )我(wǒ )信(xìn )中(zhōng )的(de )主(zhǔ )旨(zhǐ )。

“不(bú )错(cuò )。‘写(xiě )长(zhǎng )信(xìn ),就(jiù )是(shì )反(fǎn )革(gé )命(mìng )的(de )!’”我(wǒ )一(yī )面(miàn )想(xiǎng )。

我(wǒ )当(dāng )时(shí )是(shì )否(fǒu )也(yě )如(rú )k委(wěi )员(yuán )似(sì )的(de )眉(méi )头(tóu )打(dǎ )结(jié )呢(ne ),未(wèi )曾(céng )照(zhào )镜(jìng ),不(bú )得(dé )而(ér )知(zhī )。仅(jǐn )记(jì )得(dé )即(jí )刻(kè )也(yě )自(zì )觉(jiào )到(dào )我(wǒ )的(de )开(kāi )会(huì )和(hé )辩(biàn )论(lùn )的(de )生(shēng )涯(yá ),似(sì )乎(hū )难(nán )以(yǐ )称(chēng )为(wéi )“在(zài )革(gé )命(mìng )”,为(wéi )自(zì )便(biàn )计(jì ),将(jiāng )前(qián )判(pàn )加(jiā )以(yǐ )修(xiū )正(zhèng )了(le ):“不(bú )。‘反(fǎn )革(gé )命(mìng )’太(tài )重(zhòng ),应(yīng )该(gāi )说(shuō )是(shì )‘不(bú )革(gé )命(mìng )’的(de )。然(rán )而(ér )还(hái )太(tài )重(zhòng )。其(qí )实(shí )是(shì ),——写(xiě )长(zhǎng )信(xìn ),不(bú )过(guò )是(shì )吃(chī )得(dé )太(tài )闲(xián )空(kōng )罢(bà )了(le )。”

有(yǒu )人(rén )说(shuō ),文(wén )化(huà )之(zhī )兴(xìng ),须(xū )有(yǒu )余(yú )裕(yù ),据(jù )我(wǒ )在(zài )钟(zhōng )楼(lóu )上(shàng )的(de )经(jīng )验(yàn ),大(dà )致(zhì )是(shì )真(zhēn )的(de )罢(bà )。闲(xián )人(rén )所(suǒ )造(zào )的(de )文(wén )化(huà ),自(zì )然(rán )只(zhī )适(shì )宜(yí )于(yú )闲(xián )人(rén ),近(jìn )来(lái )有(yǒu )些(xiē )人(rén )磨(mó )拳(quán )擦(cā )掌(zhǎng ),大(dà )鸣(míng )不(bú )平(píng ),正(zhèng )是(shì )毫(háo )不(bú )足(zú )怪(guài ),——其(qí )实(shí ),便(biàn )是(shì )这(zhè )钟(zhōng )楼(lóu ),也(yě )何(hé )尝(cháng )不(bú )造(zào )得(dé )蹊(qī )跷(qiāo )。但(dàn )是(shì ),四(sì )万(wàn )万(wàn )男(nán )女(nǚ )同(tóng )胞(bāo ),侨(qiáo )胞(bāo ),异(yì )胞(bāo )之(zhī )中(zhōng ),有(yǒu )的(de )是(shì )“饱(bǎo )食(shí )终(zhōng )日(rì ),无(wú )所(suǒ )用(yòng )心(xīn )”,有(yǒu )的(de )是(shì )“群(qún )居(jū )终(zhōng )日(rì ),言(yán )不(bú )及(jí )义(yì )”。怎(zěn )不(bú )造(zào )出(chū )相(xiàng )当(dāng )的(de )文(wén )艺(yì )来(lái )呢(ne )?只(zhī )说(shuō )文(wén )艺(yì ),范(fàn )围(wéi )小(xiǎo ),容(róng )易(yì )些(xiē )。那(nà )结(jié )论(lùn )只(zhī )好(hǎo )是(shì )这(zhè )样(yàng ):有(yǒu )余(yú )裕(yù ),未(wèi )必(bì )能(néng )创(chuàng )作(zuò );而(ér )要(yào )创(chuàng )作(zuò ),是(shì )必(bì )须(xū )有(yǒu )余(yú )裕(yù )的(de )。故(gù )“花(huā )呀(ya )月(yuè )呀(ya )”,不(bú )出(chū )于(yú )啼(tí )饥(jī )号(hào )寒(hán )者(zhě )之(zhī )口(kǒu ),而(ér )“一(yī )手(shǒu )奠(diàn )定(dìng )中(zhōng )国(guó )的(de )文(wén )坛(tán )”“一(yī )手(shǒu )奠(diàn )定(dìng )中(zhōng )国(guó )的(de )文(wén )坛(tán )”:这(zhè )是(shì )新(xīn )月(yuè )书(shū )店(diàn )吹(chuī )嘘(xū )徐(xú )志(zhì )摩(mó )的(de )话(huà )。一(yī )九(jiǔ )二(èr )七(qī )年(nián )春(chūn )该(gāi )书(shū )店(diàn )创(chuàng )办(bàn )时(shí ),在(zài )《开(kāi )幕(mù )纪(jì )念(niàn )刊(kān )》的(de )“第(dì )一(yī )批(pī )出(chū )版(bǎn )新(xīn )书(shū )预(yù )告(gào )”中(zhōng ),介(jiè )绍(shào )徐(xú )志(zhì )摩(mó )的(de )诗(shī ),说(shuō )他(tā )“一(yī )只(zhī )手(shǒu )奠(diàn )定(dìng )了(le )一(yī )个(gè )文(wén )坛(tán )的(de )基(jī )础(chǔ )”。,亦(yì )为(wéi )苦(kǔ )工(gōng )猪(zhū )仔(zǎi )所(suǒ )不(bú )敢(gǎn )望(wàng )也(yě )。

我(wǒ )以(yǐ )为(wéi )这(zhè )一(yī )说(shuō )于(yú )我(wǒ )倒(dǎo )是(shì )很(hěn )好(hǎo )的(de ),我(wǒ )已(yǐ )经(jīng )自(zì )觉(jiào )到(dào )自(zì )己(jǐ )久(jiǔ )已(yǐ )不(bú )动(dòng )笔(bǐ ),但(dàn )这(zhè )事(shì )却(què )应(yīng )该(gāi )归(guī )罪(zuì )于(yú )匆(cōng )忙(máng )。

大(dà )约(yuē )就(jiù )在(zài )这(zhè )时(shí )候(hòu ),《新(xīn )时(shí )代(dài )》上(shàng )又(yòu )发(fā )表(biǎo )了(le )一(yī )篇(piān )《鲁(lǔ )迅(xùn )先(xiān )生(shēng )往(wǎng )那(nà )里(lǐ )躲(duǒ )》,宋(sòng )云(yún )彬(bīn )先(xiān )生(shēng )做(zuò )的(de )。文(wén )中(zhōng )有(yǒu )这(zhè )样(yàng )的(de )对(duì )于(yú )我(wǒ )的(de )警(jǐng )告(gào ):

“他(tā )到(dào )了(le )中(zhōng )大(dà ),不(bú )但(dàn )不(bú )曾(céng )恢(huī )复(fù )他(tā )‘呐(nà )喊(hǎn )’的(de )勇(yǒng )气(qì ),并(bìng )且(qiě )似(sì )乎(hū )在(zài )说(shuō )‘在(zài )北(běi )方(fāng )时(shí )受(shòu )着(zhe )种(zhǒng )种(zhǒng )迫(pò )压(yā ),种(zhǒng )种(zhǒng )刺(cì )激(jī ),到(dào )这(zhè )里(lǐ )来(lái )没(méi )有(yǒu )压(yā )迫(pò )和(hé )刺(cì )激(jī ),也(yě )就(jiù )无(wú )话(huà )可(kě )说(shuō )了(le )’。噫(yī )嘻(xī )!异(yì )哉(zāi )!鲁(lǔ )迅(xùn )先(xiān )生(shēng )竟(jìng )跑(pǎo )出(chū )了(le )现(xiàn )社(shè )会(huì ),躲(duǒ )向(xiàng )牛(niú )角(jiǎo )尖(jiān )里(lǐ )去(qù )了(le )。旧(jiù )社(shè )会(huì )死(sǐ )去(qù )的(de )苦(kǔ )痛(tòng ),新(xīn )社(shè )会(huì )生(shēng )出(chū )的(de )苦(kǔ )痛(tòng ),多(duō )多(duō )少(shǎo )放(fàng )在(zài )他(tā )眼(yǎn )前(qián ),他(tā )竟(jìng )熟(shú )视(shì )无(wú )睹(dǔ )!他(tā )把(bǎ )人(rén )生(shēng )的(de )镜(jìng )子(zǐ )藏(cáng )起(qǐ )来(lái )了(le ),他(tā )把(bǎ )自(zì )己(jǐ )回(huí )复(fù )到(dào )过(guò )去(qù )时(shí )代(dài )去(qù )了(le ),噫(yī )嘻(xī )!异(yì )哉(zāi )!鲁(lǔ )迅(xùn )先(xiān )生(shēng )躲(duǒ )避(bì )了(le )。”

而(ér )编(biān )辑(jí )者(zhě )还(hái )很(hěn )客(kè )气(qì ),用(yòng )案(àn )语(yǔ )声(shēng )明(míng )着(zhe )这(zhè )是(shì )对(duì )于(yú )我(wǒ )的(de )好(hǎo )意(yì )的(de )希(xī )望(wàng )和(hé )怂(sǒng )恿(yǒng ),并(bìng )非(fēi )恶(è )意(yì )的(de )笑(xiào )骂(mà )的(de )文(wén )章(zhāng )。这(zhè )是(shì )我(wǒ )很(hěn )明(míng )白(bái )的(de ),记(jì )得(dé )看(kàn )见(jiàn )时(shí )颇(pō )为(wéi )感(gǎn )动(dòng )。因(yīn )此(cǐ )也(yě )曾(céng )想(xiǎng )如(rú )上(shàng )文(wén )所(suǒ )说(shuō )的(de )那(nà )样(yàng ),写(xiě )一(yī )点(diǎn )东(dōng )西(xī ),声(shēng )明(míng )我(wǒ )虽(suī )不(bú )呐(nà )喊(hǎn ),却(què )正(zhèng )在(zài )辩(biàn )论(lùn )和(hé )开(kāi )会(huì ),有(yǒu )时(shí )一(yī )天(tiān )只(zhī )吃(chī )一(yī )顿(dùn )饭(fàn ),有(yǒu )时(shí )只(zhī )吃(chī )一(yī )条(tiáo )鱼(yú ),也(yě )还(hái )未(wèi )失(shī )掉(diào )了(le )勇(yǒng )气(qì )。《在(zài )钟(zhōng )楼(lóu )上(shàng )》就(jiù )是(shì )预(yù )定(dìng )的(de )题(tí )目(mù )。然(rán )而(ér )一(yī )则(zé )还(hái )是(shì )因(yīn )为(wéi )辩(biàn )论(lùn )和(hé )开(kāi )会(huì ),二(èr )则(zé )因(yīn )为(wéi )篇(piān )首(shǒu )引(yǐn )有(yǒu )拉(lā )狄(dí )克(kè )的(de )两(liǎng )句(jù )话(huà ),另(lìng )外(wài )又(yòu )引(yǐn )起(qǐ )了(le )我(wǒ )许(xǔ )多(duō )杂(zá )乱(luàn )的(de )感(gǎn )想(xiǎng ),很(hěn )想(xiǎng )说(shuō )出(chū ),终(zhōng )于(yú )反(fǎn )而(ér )搁(gē )下(xià )了(le )。那(nà )两(liǎng )句(jù )话(huà )是(shì ):

“在(zài )一(yī )个(gè )最(zuì )大(dà )的(de )社(shè )会(huì )改(gǎi )变(biàn )的(de )时(shí )代(dài ),文(wén )学(xué )家(jiā )不(bú )能(néng )做(zuò )旁(páng )观(guān )者(zhě )!”

但(dàn )拉(lā )狄(dí )克(kè )的(de )话(huà ),是(shì )为(wéi )了(le )叶(yè )遂(suí )宁(níng )和(hé )梭(suō )波(bō )里(lǐ )的(de )自(zì )杀(shā )而(ér )发(fā )的(de )。他(tā )那(nà )一(yī )篇(piān )《无(wú )家(jiā )可(kě )归(guī )的(de )艺(yì )术(shù )家(jiā )》译(yì )载(zǎi )在(zài )一(yī )种(zhǒng )期(qī )刊(kān )上(shàng )时(shí ),曾(céng )经(jīng )使(shǐ )我(wǒ )发(fā )生(shēng )过(guò )暂(zàn )时(shí )的(de )思(sī )索(suǒ )。我(wǒ )因(yīn )此(cǐ )知(zhī )道(dào )凡(fán )有(yǒu )革(gé )命(mìng )以(yǐ )前(qián )的(de )幻(huàn )想(xiǎng )或(huò )理(lǐ )想(xiǎng )的(de )革(gé )命(mìng )诗(shī )人(rén ),很(hěn )可(kě )有(yǒu )碰(pèng )死(sǐ )在(zài )自(zì )己(jǐ )所(suǒ )讴(ōu )歌(gē )希(xī )望(wàng )的(de )现(xiàn )实(shí )上(shàng )的(de )运(yùn )命(mìng );而(ér )现(xiàn )实(shí )的(de )革(gé )命(mìng )倘(tǎng )不(bú )粉(fěn )碎(suì )了(le )这(zhè )类(lèi )诗(shī )人(rén )的(de )幻(huàn )想(xiǎng )或(huò )理(lǐ )想(xiǎng ),则(zé )这(zhè )革(gé )命(mìng )也(yě )还(hái )是(shì )布(bù )告(gào )上(shàng )的(de )空(kōng )谈(tán )。但(dàn )叶(yè )遂(suí )宁(níng )和(hé )梭(suō )波(bō )里(lǐ )是(shì )未(wèi )可(kě )厚(hòu )非(fēi )的(de ),他(tā )们(men )先(xiān )后(hòu )给(gěi )自(zì )己(jǐ )唱(chàng )了(le )挽(wǎn )歌(gē ),他(tā )们(men )有(yǒu )真(zhēn )实(shí )。他(tā )们(men )以(yǐ )自(zì )己(jǐ )的(de )沉(chén )没(méi ),证(zhèng )明(míng )着(zhe )革(gé )命(mìng )的(de )前(qián )行(háng )。他(tā )们(men )到(dào )底(dǐ )并(bìng )不(bú )是(shì )旁(páng )观(guān )者(zhě )。

但(dàn )我(wǒ )初(chū )到(dào )广(guǎng )州(zhōu )的(de )时(shí )候(hòu ),有(yǒu )时(shí )确(què )也(yě )感(gǎn )到(dào )一(yī )点(diǎn )小(xiǎo )康(kāng )。前(qián )几(jǐ )年(nián )在(zài )北(běi )方(fāng ),常(cháng )常(cháng )看(kàn )见(jiàn )迫(pò )压(yā )党(dǎng )人(rén ),看(kàn )见(jiàn )捕(bǔ )杀(shā )青(qīng )年(nián ),到(dào )那(nà )里(lǐ )可(kě )都(dōu )看(kàn )不(bú )见(jiàn )了(le )。后(hòu )来(lái )才(cái )悟(wù )到(dào )这(zhè )不(bú )过(guò )是(shì )“奉(fèng )旨(zhǐ )革(gé )命(mìng )”的(de )现(xiàn )象(xiàng ),然(rán )而(ér )在(zài )梦(mèng )中(zhōng )时(shí )是(shì )委(wěi )实(shí )有(yǒu )些(xiē )舒(shū )服(fú )的(de )。假(jiǎ )使(shǐ )我(wǒ )早(zǎo )做(zuò )了(le )《在(zài )钟(zhōng )楼(lóu )上(shàng )》,文(wén )字(zì )也(yě )许(xǔ )不(bú )如(rú )此(cǐ )。无(wú )奈(nài )已(yǐ )经(jīng )到(dào )了(le )现(xiàn )在(zài ),又(yòu )经(jīng )过(guò )目(mù )睹(dǔ )“打(dǎ )倒(dǎo )反(fǎn )革(gé )命(mìng )”的(de )事(shì )实(shí ),纯(chún )然(rán )的(de )那(nà )时(shí )的(de )心(xīn )情(qíng ),实(shí )在(zài )无(wú )从(cóng )追(zhuī )蹑(niè )了(le )。现(xiàn )在(zài )就(jiù )只(zhī )好(hǎo )是(shì )这(zhè )样(yàng )罢(bà )。

本(běn )篇(piān )最(zuì )初(chū )发(fā )表(biǎo )于(yú )一(yī )九(jiǔ )二(èr )七(qī )年(nián )十(shí )二(èr )月(yuè )十(shí )七(qī )日(rì )上(shàng )海(hǎi )《语(yǔ )丝(sī )》第(dì )四(sì )卷(juàn )第(dì )一(yī )期(qī )。

打赏捐助〔Donate〕>>>

●在钟楼上(夜记之二)(民国·鲁迅)原文

○前一篇:怎么写(夜记之一)(民国·鲁迅)拼音版

○后一篇:铲共大观(民国·鲁迅)拼音版

©2015-2026 ok8.org 文学库