说“面子”【登录】

作者:民国·鲁迅 ┋ 阅读:3617

“面(miàn )子(zǐ )”,是(shì )我(wǒ )们(men )在(zài )谈(tán )话(huà )里(lǐ )常(cháng )常(cháng )听(tīng )到(dào )的(de ),因(yīn )为(wéi )好(hǎo )像(xiàng )一(yī )听(tīng )就(jiù )懂(dǒng ),所(suǒ )以(yǐ )细(xì )想(xiǎng )的(de )人(rén )大(dà )约(yuē )不(bú )很(hěn )多(duō )。

但(dàn )近(jìn )来(lái )从(cóng )外(wài )国(guó )人(rén )的(de )嘴(zuǐ )里(lǐ ),有(yǒu )时(shí )也(yě )听(tīng )到(dào )这(zhè )两(liǎng )个(gè )音(yīn ),他(tā )们(men )似(sì )乎(hū )在(zài )研(yán )究(jiū )。他(tā )们(men )以(yǐ )为(wéi )这(zhè )一(yī )件(jiàn )事(shì )情(qíng ),很(hěn )不(bú )容(róng )易(yì )懂(dǒng ),然(rán )而(ér )是(shì )中(zhōng )国(guó )精(jīng )神(shén )的(de )纲(gāng )领(lǐng ),只(zhī )要(yào )抓(zhuā )住(zhù )这(zhè )个(gè ),就(jiù )像(xiàng )二(èr )十(shí )四(sì )年(nián )前(qián )的(de )拔(bá )住(zhù )了(le )辫(biàn )子(zǐ )一(yī )样(yàng ),全(quán )身(shēn )都(dōu )跟(gēn )着(zhe )走(zǒu )动(dòng )了(le )。相(xiàng )传(chuán )前(qián )清(qīng )时(shí )候(hòu ),洋(yáng )人(rén )到(dào )总(zǒng )理(lǐ )衙(yá )门(mén )去(qù )要(yào )求(qiú )利(lì )益(yì ),一(yī )通(tōng )威(wēi )吓(xià ),吓(xià )得(dé )大(dà )官(guān )们(men )满(mǎn )口(kǒu )答(dá )应(yīng ),但(dàn )临(lín )走(zǒu )时(shí ),却(què )被(bèi )从(cóng )边(biān )门(mén )送(sòng )出(chū )去(qù )。不(bú )给(gěi )他(tā )走(zǒu )正(zhèng )门(mén ),就(jiù )是(shì )他(tā )没(méi )有(yǒu )面(miàn )子(zǐ );他(tā )既(jì )然(rán )没(méi )有(yǒu )了(le )面(miàn )子(zǐ ),自(zì )然(rán )就(jiù )是(shì )中(zhōng )国(guó )有(yǒu )了(le )面(miàn )子(zǐ ),也(yě )就(jiù )是(shì )占(zhàn )了(le )上(shàng )风(fēng )了(le )。这(zhè )是(shì )不(bú )是(shì )事(shì )实(shí ),我(wǒ )断(duàn )不(bú )定(dìng ),但(dàn )这(zhè )故(gù )事(shì ),“中(zhōng )外(wài )人(rén )士(shì )”中(zhōng )是(shì )颇(pō )有(yǒu )些(xiē )人(rén )知(zhī )道(dào )的(de )。

因(yīn )此(cǐ ),我(wǒ )颇(pō )疑(yí )心(xīn )他(tā )们(men )想(xiǎng )专(zhuān )将(jiāng )“面(miàn )子(zǐ )”给(gěi )我(wǒ )们(men )。

但(dàn )“面(miàn )子(zǐ )”究(jiū )竟(jìng )是(shì )怎(zěn )么(me )一(yī )回(huí )事(shì )呢(ne )?不(bú )想(xiǎng )还(hái )好(hǎo ),一(yī )想(xiǎng )可(kě )就(jiù )觉(jiào )得(dé )糊(hú )涂(tú )。它(tā )像(xiàng )是(shì )很(hěn )有(yǒu )好(hǎo )几(jǐ )种(zhǒng )的(de ),每(měi )一(yī )种(zhǒng )身(shēn )价(jià ),就(jiù )有(yǒu )一(yī )种(zhǒng )“面(miàn )子(zǐ )”,也(yě )就(jiù )是(shì )所(suǒ )谓(wèi )“脸(liǎn )”。这(zhè )“脸(liǎn )”有(yǒu )一(yī )条(tiáo )界(jiè )线(xiàn ),如(rú )果(guǒ )落(luò )到(dào )这(zhè )线(xiàn )的(de )下(xià )面(miàn )去(qù )了(le ),即(jí )失(shī )了(le )面(miàn )子(zǐ ),也(yě )叫(jiào )作(zuò )“丢(diū )脸(liǎn )”。不(bú )怕(pà )“丢(diū )脸(liǎn )”,便(biàn )是(shì )“不(bú )要(yào )脸(liǎn )”。但(dàn )倘(tǎng )使(shǐ )做(zuò )了(le )超(chāo )出(chū )这(zhè )线(xiàn )以(yǐ )上(shàng )的(de )事(shì ),就(jiù )“有(yǒu )面(miàn )子(zǐ )”,或(huò )曰(yuē )“露(lù )脸(liǎn )”。而(ér )“丢(diū )脸(liǎn )”之(zhī )道(dào ),则(zé )因(yīn )人(rén )而(ér )不(bú )同(tóng ),例(lì )如(rú )车(chē )夫(fū )坐(zuò )在(zài )路(lù )边(biān )赤(chì )膊(bó )捉(zhuō )虱(shī )子(zǐ ),并(bìng )不(bú )算(suàn )什(shí )么(me ),富(fù )家(jiā )姑(gū )爷(yé )坐(zuò )在(zài )路(lù )边(biān )赤(chì )膊(bó )捉(zhuō )虱(shī )子(zǐ ),才(cái )成(chéng )为(wéi )“丢(diū )脸(liǎn )”。但(dàn )车(chē )夫(fū )也(yě )并(bìng )非(fēi )没(méi )有(yǒu )“脸(liǎn )”,不(bú )过(guò )这(zhè )时(shí )不(bú )算(suàn )“丢(diū )”,要(yào )给(gěi )老(lǎo )婆(pó )踢(tī )了(le )一(yī )脚(jiǎo ),就(jiù )躺(tǎng )倒(dǎo )哭(kū )起(qǐ )来(lái ),这(zhè )才(cái )成(chéng )为(wéi )他(tā )的(de )“丢(diū )脸(liǎn )”。这(zhè )一(yī )条(tiáo )“丢(diū )脸(liǎn )”律(lǜ ),是(shì )也(yě )适(shì )用(yòng )于(yú )上(shàng )等(děng )人(rén )的(de )。这(zhè )样(yàng )看(kàn )来(lái ),“丢(diū )脸(liǎn )”的(de )机(jī )会(huì ),似(sì )乎(hū )上(shàng )等(děng )人(rén )比(bǐ )较(jiào )的(de )多(duō ),但(dàn )也(yě )不(bú )一(yī )定(dìng )。例(lì )如(rú )车(chē )夫(fū )偷(tōu )一(yī )个(gè )钱(qián )袋(dài ),被(bèi )人(rén )发(fā )见(jiàn ),是(shì )失(shī )了(le )面(miàn )子(zǐ )的(de ),而(ér )上(shàng )等(děng )人(rén )大(dà )捞(lāo )一(yī )批(pī )金(jīn )珠(zhū )珍(zhēn )玩(wán ),却(què )仿(fǎng )佛(fó )也(yě )不(bú )见(jiàn )得(dé )怎(zěn )样(yàng )“丢(diū )脸(liǎn )”,况(kuàng )且(qiě )还(hái )有(yǒu )“出(chū )洋(yáng )考(kǎo )察(chá )”“出(chū )洋(yáng )考(kǎo )察(chá )”:旧(jiù )时(shí )的(de )军(jūn )阀(fá )、政(zhèng )客(kè )在(zài )失(shī )势(shì )或(huò )失(shī )意(yì )时(shí ),常(cháng )以(yǐ )“出(chū )洋(yáng )考(kǎo )察(chá )”作(zuò )为(wéi )暂(zàn )时(shí )隐(yǐn )退(tuì )、伺(sì )机(jī )再(zài )起(qǐ )的(de )手(shǒu )段(duàn )。其(qí )中(zhōng )他(tā )们(men )也(yě )有(yǒu )并(bìng )不(bú )是(shì )真(zhēn )的(de )“出(chū )洋(yáng )”,只(zhī )用(yòng )这(zhè )句(jù )话(huà )来(lái )保(bǎo )全(quán )面(miàn )子(zǐ )的(de )。,是(shì )改(gǎi )头(tóu )换(huàn )面(miàn )的(de )良(liáng )方(fāng )。

谁(shuí )都(dōu )要(yào )“面(miàn )子(zǐ )”,当(dāng )然(rán )也(yě )可(kě )以(yǐ )说(shuō )是(shì )好(hǎo )事(shì )情(qíng ),但(dàn )“面(miàn )子(zǐ )”这(zhè )东(dōng )西(xī ),却(què )实(shí )在(zài )有(yǒu )些(xiē )怪(guài )。九(jiǔ )月(yuè )三(sān )十(shí )日(rì )的(de )《申(shēn )报(bào )》就(jiù )告(gào )诉(sù )我(wǒ )们(men )一(yī )条(tiáo )新(xīn )闻(wén ):沪(hù )西(xī )有(yǒu )业(yè )木(mù )匠(jiàng )大(dà )包(bāo )作(zuò )头(tóu )之(zhī )罗(luó )立(lì )鸿(hóng ),为(wéi )其(qí )母(mǔ )出(chū )殡(bìn ),邀(yāo )开(kāi )“贳(shì )器(qì )店(diàn )之(zhī )王(wáng )树(shù )宝(bǎo )夫(fū )妇(fù )帮(bāng )忙(máng ),因(yīn )来(lái )宾(bīn )众(zhòng )多(duō ),所(suǒ )备(bèi )白(bái )衣(yī ),不(bú )敷(fū )分(fèn )配(pèi )。其(qí )时(shí ),适(shì )有(yǒu )名(míng )王(wáng )道(dào )才(cái ),绰(chāo )号(hào )三(sān )喜(xǐ )子(zǐ ),亦(yì )到(dào )来(lái )送(sòng )殡(bìn ),争(zhēng )穿(chuān )白(bái )衣(yī )不(bú )遂(suí ),以(yǐ )为(wéi )有(yǒu )失(shī )体(tǐ )面(miàn ),心(xīn )中(zhōng )怀(huái )恨(hèn ),……邀(yāo )集(jí )徒(tú )党(dǎng )数(shù )十(shí )人(rén ),各(gè )执(zhí )铁(tiě )棍(gùn ),据(jù )说(shuō )尚(shàng )有(yǒu )持(chí )手(shǒu )枪(qiāng )者(zhě )多(duō )人(rén ),将(jiāng )王(wáng )树(shù )宝(bǎo )家(jiā )人(rén )乱(luàn )打(dǎ )。一(yī )时(shí )双(shuāng )方(fāng )有(yǒu )剧(jù )烈(liè )之(zhī )战(zhàn )争(zhēng ),头(tóu )破(pò )血(xuè )流(liú ),多(duō )人(rén )受(shòu )有(yǒu )重(zhòng )伤(shāng )。……”白(bái )衣(yī )是(shì )亲(qīn )族(zú )有(yǒu )服(fú )者(zhě )所(suǒ )穿(chuān )的(de ),现(xiàn )在(zài )必(bì )须(xū )“争(zhēng )穿(chuān )”而(ér )又(yòu )“不(bú )遂(suí )”,足(zú )见(jiàn )并(bìng )非(fēi )亲(qīn )族(zú ),但(dàn )竟(jìng )以(yǐ )为(wéi )“有(yǒu )失(shī )体(tǐ )面(miàn )”,演(yǎn )成(chéng )这(zhè )样(yàng )的(de )大(dà )战(zhàn )了(le )。这(zhè )时(shí )候(hòu ),好(hǎo )像(xiàng )只(zhī )要(yào )和(hé )普(pǔ )通(tōng )有(yǒu )些(xiē )不(bú )同(tóng )便(biàn )是(shì )“有(yǒu )面(miàn )子(zǐ )”,而(ér )自(zì )己(jǐ )成(chéng )了(le )什(shí )么(me ),却(què )可(kě )以(yǐ )完(wán )全(quán )不(bú )管(guǎn )。这(zhè )类(lèi )脾(pí )气(qì ),是(shì )“绅(shēn )商(shāng )”也(yě )不(bú )免(miǎn )发(fā )露(lù )的(de ):袁(yuán )世(shì )凯(kǎi )将(jiāng )要(yào )称(chēng )帝(dì )的(de )时(shí )候(hòu ),有(yǒu )人(rén )以(yǐ )列(liè )名(míng )于(yú )劝(quàn )进(jìn )表(biǎo )中(zhōng )为(wéi )“有(yǒu )面(miàn )子(zǐ )”;有(yǒu )一(yī )国(guó )从(cóng )青(qīng )岛(dǎo )撤(chè )兵(bīng )有(yǒu )一(yī )国(guó )从(cóng )青(qīng )岛(dǎo )撤(chè )兵(bīng ):指(zhǐ )一(yī )九(jiǔ )二(èr )二(èr )年(nián )十(shí )二(èr )月(yuè )日(rì )本(běn )从(cóng )青(qīng )岛(dǎo )撤(chè )兵(bīng )。的(de )时(shí )候(hòu ),有(yǒu )人(rén )以(yǐ )列(liè )名(míng )于(yú )万(wàn )民(mín )伞(sǎn )上(shàng )为(wéi )“有(yǒu )面(miàn )子(zǐ )”。

所(suǒ )以(yǐ ),要(yào )“面(miàn )子(zǐ )”也(yě )可(kě )以(yǐ )说(shuō )并(bìng )不(bú )一(yī )定(dìng )是(shì )好(hǎo )事(shì )情(qíng )——但(dàn )我(wǒ )并(bìng )非(fēi )说(shuō ),人(rén )应(yīng )该(gāi )“不(bú )要(yào )脸(liǎn )”。现(xiàn )在(zài )说(shuō )话(huà )难(nán ),如(rú )果(guǒ )主(zhǔ )张(zhāng )“非(fēi )孝(xiào )”,就(jiù )有(yǒu )人(rén )会(huì )说(shuō )你(nǐ )在(zài )煽(shān )动(dòng )打(dǎ )父(fù )母(mǔ ),主(zhǔ )张(zhāng )男(nán )女(nǚ )平(píng )等(děng ),就(jiù )有(yǒu )人(rén )会(huì )说(shuō )你(nǐ )在(zài )提(tí )倡(chàng )乱(luàn )交(jiāo )——这(zhè )声(shēng )明(míng )是(shì )万(wàn )不(bú )可(kě )少(shǎo )的(de )。

况(kuàng )且(qiě ),“要(yào )面(miàn )子(zǐ )”和(hé )“不(bú )要(yào )脸(liǎn )”实(shí )在(zài )也(yě )可(kě )以(yǐ )有(yǒu )很(hěn )难(nán )分(fèn )辨(biàn )的(de )时(shí )候(hòu )。不(bú )是(shì )有(yǒu )一(yī )个(gè )笑(xiào )话(huà )么(me )?一(yī )个(gè )绅(shēn )士(shì )有(yǒu )钱(qián )有(yǒu )势(shì ),我(wǒ )假(jiǎ )定(dìng )他(tā )叫(jiào )四(sì )大(dà )人(rén )罢(bà ),人(rén )们(men )都(dōu )以(yǐ )能(néng )够(gòu )和(hé )他(tā )扳(bān )谈(tán )为(wéi )荣(róng )。有(yǒu )一(yī )个(gè )专(zhuān )爱(ài )夸(kuā )耀(yào )的(de )小(xiǎo )瘪(biě )三(sān ),一(yī )天(tiān )高(gāo )兴(xìng )的(de )告(gào )诉(sù )别(bié )人(rén )道(dào ):“四(sì )大(dà )人(rén )和(hé )我(wǒ )讲(jiǎng )过(guò )话(huà )了(le )!”人(rén )问(wèn )他(tā ):“说(shuō )什(shí )么(me )呢(ne )?”答(dá )道(dào ):“我(wǒ )站(zhàn )在(zài )他(tā )门(mén )口(kǒu ),四(sì )大(dà )人(rén )出(chū )来(lái )了(le ),对(duì )我(wǒ )说(shuō ):滚(gǔn )开(kāi )去(qù )!”当(dāng )然(rán ),这(zhè )是(shì )笑(xiào )话(huà ),是(shì )形(xíng )容(róng )这(zhè )人(rén )的(de )“不(bú )要(yào )脸(liǎn )”,但(dàn )在(zài )他(tā )本(běn )人(rén ),是(shì )以(yǐ )为(wéi )“有(yǒu )面(miàn )子(zǐ )”的(de ),如(rú )此(cǐ )的(de )人(rén )一(yī )多(duō ),也(yě )就(jiù )真(zhēn )成(chéng )为(wéi )“有(yǒu )面(miàn )子(zǐ )”了(le )。别(bié )的(de )许(xǔ )多(duō )人(rén ),不(bú )是(shì )四(sì )大(dà )人(rén )连(lián )“滚(gǔn )开(kāi )去(qù )”也(yě )不(bú )对(duì )他(tā )说(shuō )么(me )?

在(zài )上(shàng )海(hǎi ),“吃(chī )外(wài )国(guó )火(huǒ )腿(tuǐ )”“吃(chī )外(wài )国(guó )火(huǒ )腿(tuǐ )”:旧(jiù )时(shí )上(shàng )海(hǎi )俗(sú )语(yǔ ),意(yì )指(zhǐ )被(bèi )外(wài )国(guó )人(rén )所(suǒ )踢(tī )。虽(suī )然(rán )还(hái )不(bú )是(shì )“有(yǒu )面(miàn )子(zǐ )”,却(què )也(yě )不(bú )算(suàn )怎(zěn )么(me )“丢(diū )脸(liǎn )”了(le ),然(rán )而(ér )比(bǐ )起(qǐ )被(bèi )一(yī )个(gè )本(běn )国(guó )的(de )下(xià )等(děng )人(rén )所(suǒ )踢(tī )来(lái ),又(yòu )仿(fǎng )佛(fó )近(jìn )于(yú )“有(yǒu )面(miàn )子(zǐ )”。

中(zhōng )国(guó )人(rén )要(yào )“面(miàn )子(zǐ )”,是(shì )好(hǎo )的(de ),可(kě )惜(xī )的(de )是(shì )这(zhè )“面(miàn )子(zǐ )”是(shì )“圆(yuán )机(jī )活(huó )法(fǎ )”“圆(yuán )机(jī )活(huó )法(fǎ )”:随(suí )机(jī )应(yīng )变(biàn )的(de )方(fāng )法(fǎ )。“圆(yuán )机(jī )”,语(yǔ )见(jiàn )《庄(zhuāng )子(zǐ )·盗(dào )跖(zhí )》:“若(ruò )是(shì )若(ruò )非(fēi ),执(zhí )而(ér )圆(yuán )机(jī )。”据(jù )唐(táng )代(dài )成(chéng )玄(xuán )英(yīng )注(zhù ):“圆(yuán )机(jī ),犹(yóu )环(huán )中(zhōng )也(yě );执(zhí )环(huán )中(zhōng )之(zhī )道(dào ),以(yǐ )应(yīng )是(shì )非(fēi )。”,善(shàn )于(yú )变(biàn )化(huà ),于(yú )是(shì )就(jiù )和(hé )“不(bú )要(yào )脸(liǎn )”混(hún )起(qǐ )来(lái )了(le )。长(zhǎng )谷(gǔ )川(chuān )如(rú )是(shì )闲(xián )说(shuō )“盗(dào )泉(quán )”长(zhǎng )谷(gǔ )川(chuān )如(rú )是(shì )闲(xián )(1875─1969):日(rì )本(běn )评(píng )论(lùn )家(jiā )。著(zhe )有(yǒu )《现(xiàn )代(dài )社(shè )会(huì )批(pī )判(pàn )》《日(rì )本(běn )的(de )性(xìng )格(gé )》等(děng )。“盗(dào )泉(quán )”:原(yuán )是(shì )中(zhōng )国(guó )的(de )故(gù )事(shì ),见(jiàn )《尸(shī )子(zǐ )》(清(qīng )代(dài )章(zhāng )宗(zōng )源(yuán )辑(jí )本(běn ))卷(juàn )下(xià ):“孔(kǒng )子(zǐ )……过(guò )于(yú )盗(dào )泉(quán ),渴(kě )矣(yǐ )而(ér )不(bú )饮(yǐn ),恶(è )其(qí )名(míng )也(yě )。”据(jù )《水(shuǐ )经(jīng )注(zhù )》:盗(dào )泉(quán )出(chū )卞(biàn )城(chéng )(今(jīn )山(shān )东(dōng )泗(sì )水(shuǐ )县(xiàn )东(dōng ))东(dōng )北(běi )卞(biàn )山(shān )之(zhī )阴(yīn )。云(yún ):“古(gǔ )之(zhī )君(jūn )子(zǐ ),恶(è )其(qí )名(míng )而(ér )不(bú )饮(yǐn ),今(jīn )之(zhī )君(jūn )子(zǐ ),改(gǎi )其(qí )名(míng )而(ér )饮(yǐn )之(zhī )。”也(yě )说(shuō )穿(chuān )了(le )“今(jīn )之(zhī )君(jūn )子(zǐ )”的(de )“面(miàn )子(zǐ )”的(de )秘(mì )密(mì )。

十(shí )月(yuè )四(sì )日(rì )

本(běn )篇(piān )最(zuì )初(chū )发(fā )表(biǎo )于(yú )一(yī )九(jiǔ )三(sān )四(sì )年(nián )十(shí )月(yuè )上(shàng )海(hǎi )《漫(màn )画(huà )生(shēng )活(huó )》月(yuè )刊(kān )第(dì )二(èr )期(qī )。

打赏捐助〔Donate〕>>>

●说“面子”(民国·鲁迅)原文

○前一篇:中国人失掉自信力了吗(民国·鲁迅)拼音版

○后一篇:运命(民国·鲁迅)拼音版

©2015-2026 ok8.org 文学库