在现代中国的孔夫子【登录】

作者:民国·鲁迅 ┋ 阅读:3296

新(xīn )近(jìn )的(de )上(shàng )海(hǎi )的(de )报(bào )纸(zhǐ ),报(bào )告(gào )着(zhe )因(yīn )为(wéi )日(rì )本(běn )的(de )汤(tāng )岛(dǎo ),孔(kǒng )子(zǐ )的(de )圣(shèng )庙(miào )落(luò )成(chéng )了(le ),湖(hú )南(nán )省(shěng )主(zhǔ )席(xí )何(hé )键(jiàn )将(jiāng )军(jūn )就(jiù )寄(jì )赠(zèng )了(le )一(yī )幅(fú )向(xiàng )来(lái )珍(zhēn )藏(cáng )的(de )孔(kǒng )子(zǐ )的(de )画(huà )像(xiàng )。老(lǎo )实(shí )说(shuō ),中(zhōng )国(guó )的(de )一(yī )般(bān )的(de )人(rén )民(mín ),关(guān )于(yú )孔(kǒng )子(zǐ )是(shì )怎(zěn )样(yàng )的(de )相(xiàng )貌(mào ),倒(dǎo )几(jǐ )乎(hū )是(shì )毫(háo )无(wú )所(suǒ )知(zhī )的(de )。自(zì )古(gǔ )以(yǐ )来(lái ),虽(suī )然(rán )每(měi )一(yī )县(xiàn )一(yī )定(dìng )有(yǒu )圣(shèng )庙(miào ),即(jí )文(wén )庙(miào ),但(dàn )那(nà )里(lǐ )面(miàn )大(dà )抵(dǐ )并(bìng )没(méi )有(yǒu )圣(shèng )像(xiàng )。凡(fán )是(shì )绘(huì )画(huà ),或(huò )者(zhě )雕(diāo )塑(sù )应(yīng )该(gāi )崇(chóng )敬(jìng )的(de )人(rén )物(wù )时(shí ),一(yī )般(bān )是(shì )以(yǐ )大(dà )于(yú )常(cháng )人(rén )为(wéi )原(yuán )则(zé )的(de ),但(dàn )一(yī )到(dào )最(zuì )应(yīng )崇(chóng )敬(jìng )的(de )人(rén )物(wù ),例(lì )如(rú )孔(kǒng )夫(fū )子(zǐ )那(nà )样(yàng )的(de )圣(shèng )人(rén ),却(què )好(hǎo )像(xiàng )连(lián )形(xíng )象(xiàng )也(yě )成(chéng )为(wéi )亵(xiè )渎(dú ),反(fǎn )不(bú )如(rú )没(méi )有(yǒu )的(de )好(hǎo )。这(zhè )也(yě )不(bú )是(shì )没(méi )有(yǒu )道(dào )理(lǐ )的(de )。孔(kǒng )夫(fū )子(zǐ )没(méi )有(yǒu )留(liú )下(xià )照(zhào )相(xiàng )来(lái ),自(zì )然(rán )不(bú )能(néng )明(míng )白(bái )真(zhēn )正(zhèng )的(de )相(xiàng )貌(mào ),文(wén )献(xiàn )中(zhōng )虽(suī )然(rán )偶(ǒu )有(yǒu )记(jì )载(zǎi ),但(dàn )是(shì )胡(hú )说(shuō )白(bái )道(dào )也(yě )说(shuō )不(bú )定(dìng )。若(ruò )是(shì )从(cóng )新(xīn )雕(diāo )塑(sù )的(de )话(huà ),则(zé )除(chú )了(le )任(rèn )凭(píng )雕(diāo )塑(sù )者(zhě )的(de )空(kōng )想(xiǎng )而(ér )外(wài ),毫(háo )无(wú )办(bàn )法(fǎ ),更(gèng )加(jiā )放(fàng )心(xīn )不(bú )下(xià )。于(yú )是(shì )儒(rú )者(zhě )们(men )也(yě )终(zhōng )于(yú )只(zhī )好(hǎo )采(cǎi )取(qǔ )“全(quán )部(bù ),或(huò )全(quán )无(wú )”的(de )勃(bó )兰(lán )特(tè )勃(bó )兰(lán )特(tè ):易(yì )卜(bo )生(shēng )的(de )诗(shī )剧(jù )《勃(bó )兰(lán )特(tè )》中(zhōng )的(de )人(rén )物(wù )。“全(quán )部(bù ),或(huò )全(quán )无(wú )”,是(shì )他(tā )所(suǒ )信(xìn )奉(fèng )的(de )一(yī )句(jù )格(gé )言(yán )。式(shì )的(de )态(tài )度(dù )了(le )。

然(rán )而(ér )倘(tǎng )是(shì )画(huà )像(xiàng ),却(què )也(yě )会(huì )间(jiān )或(huò )遇(yù )见(jiàn )的(de )。我(wǒ )曾(céng )经(jīng )见(jiàn )过(guò )三(sān )次(cì ):一(yī )次(cì )是(shì )《孔(kǒng )子(zǐ )家(jiā )语(yǔ )》里(lǐ )的(de )插(chā )画(huà );一(yī )次(cì )是(shì )梁(liáng )启(qǐ )超(chāo )氏(shì )亡(wáng )命(mìng )日(rì )本(běn )时(shí ),作(zuò )为(wéi )横(héng )滨(bīn )出(chū )版(bǎn )的(de )《清(qīng )议(yì )报(bào )》上(shàng )的(de )卷(juàn )头(tóu )画(huà ),从(cóng )日(rì )本(běn )倒(dǎo )输(shū )入(rù )中(zhōng )国(guó )来(lái )的(de );还(hái )有(yǒu )一(yī )次(cì )是(shì )刻(kè )在(zài )汉(hàn )朝(cháo )墓(mù )石(shí )上(shàng )的(de )孔(kǒng )子(zǐ )见(jiàn )老(lǎo )子(zǐ )的(de )画(huà )像(xiàng )。说(shuō )起(qǐ )从(cóng )这(zhè )些(xiē )图(tú )画(huà )上(shàng )所(suǒ )得(dé )的(de )孔(kǒng )夫(fū )子(zǐ )的(de )模(mó )样(yàng )的(de )印(yìn )象(xiàng )来(lái ),则(zé )这(zhè )位(wèi )先(xiān )生(shēng )是(shì )一(yī )位(wèi )很(hěn )瘦(shòu )的(de )老(lǎo )头(tóu )子(zǐ ),身(shēn )穿(chuān )大(dà )袖(xiù )口(kǒu )的(de )长(zhǎng )袍(páo )子(zǐ ),腰(yāo )带(dài )上(shàng )插(chā )着(zhe )一(yī )把(bǎ )剑(jiàn ),或(huò )者(zhě )腋(yè )下(xià )挟(jiā )着(zhe )一(yī )枝(zhī )杖(zhàng ),然(rán )而(ér )从(cóng )来(lái )不(bú )笑(xiào ),非(fēi )常(cháng )威(wēi )风(fēng )凛(lǐn )凛(lǐn )的(de )。假(jiǎ )使(shǐ )在(zài )他(tā )的(de )旁(páng )边(biān )侍(shì )坐(zuò ),那(nà )就(jiù )一(yī )定(dìng )得(dé )把(bǎ )腰(yāo )骨(gǔ )挺(tǐng )的(de )笔(bǐ )直(zhí ),经(jīng )过(guò )两(liǎng )三(sān )点(diǎn )钟(zhōng ),就(jiù )骨(gǔ )节(jiē )酸(suān )痛(tòng ),倘(tǎng )是(shì )平(píng )常(cháng )人(rén ),大(dà )约(yuē )总(zǒng )不(bú )免(miǎn )急(jí )于(yú )逃(táo )走(zǒu )的(de )了(le )。

后(hòu )来(lái )我(wǒ )曾(céng )到(dào )山(shān )东(dōng )旅(lǚ )行(háng )。在(zài )为(wéi )道(dào )路(lù )的(de )不(bú )平(píng )所(suǒ )苦(kǔ )的(de )时(shí )候(hòu ),忽(hū )然(rán )想(xiǎng )到(dào )了(le )我(wǒ )们(men )的(de )孔(kǒng )夫(fū )子(zǐ )。一(yī )想(xiǎng )起(qǐ )那(nà )具(jù )有(yǒu )俨(yǎn )然(rán )道(dào )貌(mào )的(de )圣(shèng )人(rén ),先(xiān )前(qián )便(biàn )是(shì )坐(zuò )着(zhe )简(jiǎn )陋(lòu )的(de )车(chē )子(zǐ ),颠(diān )颠(diān )簸(bò )簸(bò ),在(zài )这(zhè )些(xiē )地(dì )方(fāng )奔(bēn )忙(máng )的(de )事(shì )来(lái ),颇(pō )有(yǒu )滑(huá )稽(jī )之(zhī )感(gǎn )。这(zhè )种(zhǒng )感(gǎn )想(xiǎng ),自(zì )然(rán )是(shì )不(bú )好(hǎo )的(de ),要(yào )而(ér )言(yán )之(zhī ),颇(pō )近(jìn )于(yú )不(bú )敬(jìng ),倘(tǎng )是(shì )孔(kǒng )子(zǐ )之(zhī )徒(tú ),恐(kǒng )怕(pà )是(shì )决(jué )不(bú )应(yīng )该(gāi )发(fā )生(shēng )的(de )。但(dàn )在(zài )那(nà )时(shí )候(hòu ),怀(huái )着(zhe )我(wǒ )似(sì )的(de )不(bú )规(guī )矩(jǔ )的(de )心(xīn )情(qíng )的(de )青(qīng )年(nián ),可(kě )是(shì )多(duō )得(dé )很(hěn )。

我(wǒ )出(chū )世(shì )的(de )时(shí )候(hòu )是(shì )清(qīng )朝(cháo )的(de )末(mò )年(nián ),孔(kǒng )夫(fū )子(zǐ )已(yǐ )经(jīng )有(yǒu )了(le )“大(dà )成(chéng )至(zhì )圣(shèng )文(wén )宣(xuān )王(wáng )”这(zhè )一(yī )个(gè )阔(kuò )得(dé )可(kě )怕(pà )的(de )头(tóu )衔(xián ),不(bú )消(xiāo )说(shuō ),正(zhèng )是(shì )圣(shèng )道(dào )支(zhī )配(pèi )了(le )全(quán )国(guó )的(de )时(shí )代(dài )。政(zhèng )府(fǔ )对(duì )于(yú )读(dú )书(shū )的(de )人(rén )们(men ),使(shǐ )读(dú )一(yī )定(dìng )的(de )书(shū ),即(jí )四(sì )书(shū )和(hé )五(wǔ )经(jīng );使(shǐ )遵(zūn )守(shǒu )一(yī )定(dìng )的(de )注(zhù )释(shì );使(shǐ )写(xiě )一(yī )定(dìng )的(de )文(wén )章(zhāng ),即(jí )所(suǒ )谓(wèi )“八(bā )股(gǔ )文(wén )”;并(bìng )且(qiě )使(shǐ )发(fā )一(yī )定(dìng )的(de )议(yì )论(lùn )。然(rán )而(ér )这(zhè )些(xiē )千(qiān )篇(piān )一(yī )律(lǜ )的(de )儒(rú )者(zhě )们(men ),倘(tǎng )是(shì )四(sì )方(fāng )的(de )大(dà )地(dì ),那(nà )是(shì )很(hěn )知(zhī )道(dào )的(de ),但(dàn )一(yī )到(dào )圆(yuán )形(xíng )的(de )地(dì )球(qiú ),却(què )什(shí )么(me )也(yě )不(bú )知(zhī )道(dào ),于(yú )是(shì )和(hé )四(sì )书(shū )上(shàng )并(bìng )无(wú )记(jì )载(zǎi )的(de )法(fǎ )兰(lán )西(xī )和(hé )英(yīng )吉(jí )利(lì )打(dǎ )仗(zhàng )而(ér )失(shī )败(bài )了(le )。不(bú )知(zhī )道(dào )为(wéi )了(le )觉(jiào )得(dé )与(yǔ )其(qí )拜(bài )着(zhe )孔(kǒng )夫(fū )子(zǐ )而(ér )死(sǐ ),倒(dǎo )不(bú )如(rú )保(bǎo )存(cún )自(zì )己(jǐ )们(men )之(zhī )为(wéi )得(dé )计(jì )呢(ne ),还(hái )是(shì )为(wéi )了(le )什(shí )么(me ),总(zǒng )而(ér )言(yán )之(zhī ),这(zhè )回(huí )是(shì )拼(pīn )命(mìng )尊(zūn )孔(kǒng )的(de )政(zhèng )府(fǔ )和(hé )官(guān )僚(liáo )先(xiān )就(jiù )动(dòng )摇(yáo )起(qǐ )来(lái ),用(yòng )官(guān )帑(tǎng )大(dà )翻(fān )起(qǐ )洋(yáng )鬼(guǐ )子(zǐ )的(de )书(shū )籍(jí )来(lái )了(le )。属(shǔ )于(yú )科(kē )学(xué )上(shàng )的(de )古(gǔ )典(diǎn )之(zhī )作(zuò )的(de ),则(zé )有(yǒu )侯(hóu )失(shī )勒(lè )的(de )《谈(tán )天(tiān )》,雷(léi )侠(xiá )儿(ér )的(de )《地(dì )学(xué )浅(qiǎn )释(shì )》,代(dài )那(nà )的(de )《金(jīn )石(shí )识(shí )别(bié )》侯(hóu )失(shī )勒(lè )(1792—1871),通(tōng )译(yì )赫(hè )歇(xiē )耳(ěr ),英(yīng )国(guó )天(tiān )文(wén )学(xué )家(jiā )、物(wù )理(lǐ )学(xué )家(jiā )。雷(léi )侠(xiá )儿(ér )(1797—1875),通(tōng )译(yì )赖(lài )尔(ěr ),英(yīng )国(guó )地(dì )质(zhì )学(xué )家(jiā )。代(dài )那(nà )(jddana,1813—1895),通(tōng )译(yì )丹(dān )纳(nà ),美(měi )国(guó )地(dì )质(zhì )学(xué )家(jiā )、矿(kuàng )物(wù )学(xué )家(jiā )。,到(dào )现(xiàn )在(zài )也(yě )还(hái )作(zuò )为(wéi )那(nà )时(shí )的(de )遗(yí )物(wù ),间(jiān )或(huò )躺(tǎng )在(zài )旧(jiù )书(shū )铺(pù )子(zǐ )里(lǐ )。

然(rán )而(ér )一(yī )定(dìng )有(yǒu )反(fǎn )动(dòng )。清(qīng )末(mò )之(zhī )所(suǒ )谓(wèi )儒(rú )者(zhě )的(de )结(jié )晶(jīng ),也(yě )是(shì )代(dài )表(biǎo )的(de )大(dà )学(xué )士(shì )徐(xú )桐(tóng )氏(shì )出(chū )现(xiàn )了(le )。他(tā )不(bú )但(dàn )连(lián )算(suàn )学(xué )也(yě )斥(chì )为(wéi )洋(yáng )鬼(guǐ )子(zǐ )的(de )学(xué )问(wèn );他(tā )虽(suī )然(rán )承(chéng )认(rèn )世(shì )界(jiè )上(shàng )有(yǒu )法(fǎ )兰(lán )西(xī )和(hé )英(yīng )吉(jí )利(lì )这(zhè )些(xiē )国(guó )度(dù ),但(dàn )西(xī )班(bān )牙(yá )和(hé )葡(pú )萄(táo )牙(yá )的(de )存(cún )在(zài ),是(shì )决(jué )不(bú )相(xiàng )信(xìn )的(de ),他(tā )主(zhǔ )张(zhāng )这(zhè )是(shì )法(fǎ )国(guó )和(hé )英(yīng )国(guó )常(cháng )常(cháng )来(lái )讨(tǎo )利(lì )益(yì ),连(lián )自(zì )己(jǐ )也(yě )不(bú )好(hǎo )意(yì )思(sī )了(le ),所(suǒ )以(yǐ )随(suí )便(biàn )胡(hú )诌(zhōu )出(chū )来(lái )的(de )国(guó )名(míng )。他(tā )又(yòu )是(shì )一(yī )九(jiǔ )○○年(nián )的(de )有(yǒu )名(míng )的(de )义(yì )和(hé )团(tuán )的(de )幕(mù )后(hòu )的(de )发(fā )动(dòng )者(zhě ),也(yě )是(shì )指(zhǐ )挥(huī )者(zhě )。但(dàn )是(shì )义(yì )和(hé )团(tuán )完(wán )全(quán )失(shī )败(bài ),徐(xú )桐(tóng )氏(shì )也(yě )自(zì )杀(shā )了(le )。政(zhèng )府(fǔ )就(jiù )又(yòu )以(yǐ )为(wéi )外(wài )国(guó )的(de )政(zhèng )治(zhì )法(fǎ )律(lǜ )和(hé )学(xué )问(wèn )技(jì )术(shù )颇(pō )有(yǒu )可(kě )取(qǔ )之(zhī )处(chù )了(le )。我(wǒ )的(de )渴(kě )望(wàng )到(dào )日(rì )本(běn )去(qù )留(liú )学(xué ),也(yě )就(jiù )在(zài )那(nà )时(shí )候(hòu )。达(dá )了(le )目(mù )的(de ),入(rù )学(xué )的(de )地(dì )方(fāng ),是(shì )嘉(jiā )纳(nà )先(xiān )生(shēng )所(suǒ )设(shè )立(lì )的(de )东(dōng )京(jīng )的(de )弘(hóng )文(wén )学(xué )院(yuàn );在(zài )这(zhè )里(lǐ ),三(sān )泽(zé )力(lì )太(tài )郎(láng )先(xiān )生(shēng )教(jiāo )我(wǒ )水(shuǐ )是(shì )养(yǎng )气(qì )和(hé )轻(qīng )气(qì )所(suǒ )合(hé )成(chéng ),山(shān )内(nèi )繁(fán )雄(xióng )先(xiān )生(shēng )教(jiāo )我(wǒ )贝(bèi )壳(ké )里(lǐ )的(de )什(shí )么(me )地(dì )方(fāng )其(qí )名(míng )为(wéi )“外(wài )套(tào )”。这(zhè )是(shì )有(yǒu )一(yī )天(tiān )的(de )事(shì )情(qíng )。学(xué )监(jiān )大(dà )久(jiǔ )保(bǎo )先(xiān )生(shēng )集(jí )合(hé )起(qǐ )大(dà )家(jiā )来(lái ),说(shuō ):因(yīn )为(wéi )你(nǐ )们(men )都(dōu )是(shì )孔(kǒng )子(zǐ )之(zhī )徒(tú ),今(jīn )天(tiān )到(dào )御(yù )茶(chá )之(zhī )水(shuǐ )御(yù )茶(chá )之(zhī )水(shuǐ ):日(rì )本(běn )东(dōng )京(jīng )的(de )地(dì )名(míng )。汤(tāng )岛(dǎo )圣(shèng )堂(táng )即(jí )在(zài )御(yù )茶(chá )之(zhī )水(shuǐ )车(chē )站(zhàn )附(fù )近(jìn )。的(de )孔(kǒng )庙(miào )里(lǐ )去(qù )行(háng )礼(lǐ )罢(bà )!我(wǒ )大(dà )吃(chī )了(le )一(yī )惊(jīng )。现(xiàn )在(zài )还(hái )记(jì )得(dé )那(nà )时(shí )心(xīn )里(lǐ )想(xiǎng ),正(zhèng )因(yīn )为(wéi )绝(jué )望(wàng )于(yú )孔(kǒng )夫(fū )子(zǐ )和(hé )他(tā )的(de )之(zhī )徒(tú ),所(suǒ )以(yǐ )到(dào )日(rì )本(běn )来(lái )的(de ),然(rán )而(ér )又(yòu )是(shì )拜(bài )么(me )?一(yī )时(shí )觉(jiào )得(dé )很(hěn )奇(qí )怪(guài )。而(ér )且(qiě )发(fā )生(shēng )这(zhè )样(yàng )感(gǎn )觉(jiào )的(de ),我(wǒ )想(xiǎng )决(jué )不(bú )止(zhǐ )我(wǒ )一(yī )个(gè )人(rén )。

1903年(nián ),在(zài )日(rì )本(běn )东(dōng )京(jīng )与(yǔ )东(dōng )京(jīng )弘(hóng )文(wén )学(xué )院(yuàn )同(tóng )学(xué )合(hé )影(yǐng ),后(hòu )排(pái )左(zuǒ )起(qǐ )第(dì )一(yī )人(rén )为(wéi )鲁(lǔ )迅(xùn )

但(dàn )是(shì ),孔(kǒng )夫(fū )子(zǐ )在(zài )本(běn )国(guó )的(de )不(bú )遇(yù ),也(yě )并(bìng )不(bú )是(shì )始(shǐ )于(yú )二(èr )十(shí )世(shì )纪(jì )的(de )。孟(mèng )子(zǐ )批(pī )评(píng )他(tā )为(wéi )“圣(shèng )之(zhī )时(shí )者(zhě )也(yě )”,倘(tǎng )翻(fān )成(chéng )现(xiàn )代(dài )语(yǔ ),除(chú )了(le )“摩(mó )登(dēng )圣(shèng )人(rén )”实(shí )在(zài )也(yě )没(méi )有(yǒu )别(bié )的(de )法(fǎ )。为(wéi )他(tā )自(zì )己(jǐ )计(jì ),这(zhè )固(gù )然(rán )是(shì )没(méi )有(yǒu )危(wēi )险(xiǎn )的(de )尊(zūn )号(hào ),但(dàn )也(yě )不(bú )是(shì )十(shí )分(fèn )值(zhí )得(dé )欢(huān )迎(yíng )的(de )头(tóu )衔(xián )。不(bú )过(guò )在(zài )实(shí )际(jì )上(shàng ),却(què )也(yě )许(xǔ )并(bìng )不(bú )这(zhè )样(yàng )子(zǐ )。孔(kǒng )夫(fū )子(zǐ )的(de )做(zuò )定(dìng )了(le )“摩(mó )登(dēng )圣(shèng )人(rén )”是(shì )死(sǐ )了(le )以(yǐ )后(hòu )的(de )事(shì ),活(huó )着(zhe )的(de )时(shí )候(hòu )却(què )是(shì )颇(pō )吃(chī )苦(kǔ )头(tóu )的(de )。跑(pǎo )来(lái )跑(pǎo )去(qù ),虽(suī )然(rán )曾(céng )经(jīng )贵(guì )为(wéi )鲁(lǔ )国(guó )的(de )警(jǐng )视(shì )总(zǒng )监(jiān ),而(ér )又(yòu )立(lì )刻(kè )下(xià )野(yě ),失(shī )业(yè )了(le );并(bìng )且(qiě )为(wéi )权(quán )臣(chén )所(suǒ )轻(qīng )蔑(miè ),为(wéi )野(yě )人(rén )所(suǒ )嘲(cháo )弄(nòng ),甚(shèn )至(zhì )于(yú )为(wéi )暴(bào )民(mín )所(suǒ )包(bāo )围(wéi ),饿(è )扁(biǎn )了(le )肚(dù )子(zǐ )。弟(dì )子(zǐ )虽(suī )然(rán )收(shōu )了(le )三(sān )千(qiān )名(míng ),中(zhōng )用(yòng )的(de )却(què )只(zhī )有(yǒu )七(qī )十(shí )二(èr ),然(rán )而(ér )真(zhēn )可(kě )以(yǐ )相(xiàng )信(xìn )的(de )又(yòu )只(zhī )有(yǒu )一(yī )个(gè )人(rén )。有(yǒu )一(yī )天(tiān ),孔(kǒng )夫(fū )子(zǐ )愤(fèn )慨(kǎi )道(dào ):“道(dào )不(bú )行(háng ),乘(chéng )桴(fú )浮(fú )于(yú )海(hǎi ),从(cóng )我(wǒ )者(zhě ),其(qí )由(yóu )与(yǔ )?”从(cóng )这(zhè )消(xiāo )极(jí )的(de )打(dǎ )算(suàn )上(shàng ),就(jiù )可(kě )以(yǐ )窥(kuī )见(jiàn )那(nà )消(xiāo )息(xī )。然(rán )而(ér )连(lián )这(zhè )一(yī )位(wèi )由(yóu ),后(hòu )来(lái )也(yě )因(yīn )为(wéi )和(hé )敌(dí )人(rén )战(zhàn )斗(dòu ),被(bèi )击(jī )断(duàn )了(le )冠(guàn )缨(yīng ),但(dàn )真(zhēn )不(bú )愧(kuì )为(wéi )由(yóu )呀(ya ),到(dào )这(zhè )时(shí )候(hòu )也(yě )还(hái )不(bú )忘(wàng )记(jì )从(cóng )夫(fū )子(zǐ )听(tīng )来(lái )的(de )教(jiāo )训(xùn ),说(shuō )道(dào )“君(jūn )子(zǐ )死(sǐ ),冠(guàn )不(bú )免(miǎn )”,一(yī )面(miàn )系(xì )着(zhe )冠(guàn )缨(yīng ),一(yī )面(miàn )被(bèi )人(rén )砍(kǎn )成(chéng )肉(ròu )酱(jiàng )了(le )。连(lián )唯(wéi )一(yī )可(kě )信(xìn )的(de )弟(dì )子(zǐ )也(yě )已(yǐ )经(jīng )失(shī )掉(diào ),孔(kǒng )子(zǐ )自(zì )然(rán )是(shì )非(fēi )常(cháng )悲(bēi )痛(tòng )的(de ),据(jù )说(shuō )他(tā )一(yī )听(tīng )到(dào )这(zhè )信(xìn )息(xī ),就(jiù )吩(fēn )咐(fù )去(qù )倒(dǎo )掉(diào )厨(chú )房(fáng )里(lǐ )的(de )肉(ròu )酱(jiàng )云(yún )。

孔(kǒng )夫(fū )子(zǐ )到(dào )死(sǐ )了(le )以(yǐ )后(hòu ),我(wǒ )以(yǐ )为(wéi )可(kě )以(yǐ )说(shuō )是(shì )运(yùn )气(qì )比(bǐ )较(jiào )的(de )好(hǎo )一(yī )点(diǎn )。因(yīn )为(wéi )他(tā )不(bú )会(huì )噜(lū )苏(sū )了(le ),种(zhǒng )种(zhǒng )的(de )权(quán )势(shì )者(zhě )便(biàn )用(yòng )种(zhǒng )种(zhǒng )的(de )白(bái )粉(fěn )给(gěi )他(tā )来(lái )化(huà )妆(zhuāng ),一(yī )直(zhí )抬(tái )到(dào )吓(xià )人(rén )的(de )高(gāo )度(dù )。但(dàn )比(bǐ )起(qǐ )后(hòu )来(lái )输(shū )入(rù )的(de )释(shì )迦(jiā )牟(móu )尼(ní )来(lái ),却(què )实(shí )在(zài )可(kě )怜(lián )得(dé )很(hěn )。诚(chéng )然(rán ),每(měi )一(yī )县(xiàn )固(gù )然(rán )都(dōu )有(yǒu )圣(shèng )庙(miào )即(jí )文(wén )庙(miào ),可(kě )是(shì )一(yī )副(fù )寂(jì )寞(mò )的(de )冷(lěng )落(luò )的(de )样(yàng )子(zǐ ),一(yī )般(bān )的(de )庶(shù )民(mín ),是(shì )决(jué )不(bú )去(qù )参(cān )拜(bài )的(de ),要(yào )去(qù ),则(zé )是(shì )佛(fó )寺(sì ),或(huò )者(zhě )是(shì )神(shén )庙(miào )。若(ruò )向(xiàng )老(lǎo )百(bǎi )姓(xìng )们(men )问(wèn )孔(kǒng )夫(fū )子(zǐ )是(shì )什(shí )么(me )人(rén ),他(tā )们(men )自(zì )然(rán )回(huí )答(dá )是(shì )圣(shèng )人(rén ),然(rán )而(ér )这(zhè )不(bú )过(guò )是(shì )权(quán )势(shì )者(zhě )的(de )留(liú )声(shēng )机(jī )。他(tā )们(men )也(yě )敬(jìng )惜(xī )字(zì )纸(zhǐ ),然(rán )而(ér )这(zhè )是(shì )因(yīn )为(wéi )倘(tǎng )不(bú )敬(jìng )惜(xī )字(zì )纸(zhǐ ),会(huì )遭(zāo )雷(léi )殛(jí )的(de )迷(mí )信(xìn )的(de )缘(yuán )故(gù );南(nán )京(jīng )的(de )夫(fū )子(zǐ )庙(miào )固(gù )然(rán )是(shì )热(rè )闹(nào )的(de )地(dì )方(fāng ),然(rán )而(ér )这(zhè )是(shì )因(yīn )为(wéi )另(lìng )有(yǒu )各(gè )种(zhǒng )玩(wán )耍(shuǎ )和(hé )茶(chá )店(diàn )的(de )缘(yuán )故(gù )。虽(suī )说(shuō )孔(kǒng )子(zǐ )作(zuò )《春(chūn )秋(qiū )》而(ér )乱(luàn )臣(chén )贼(zéi )子(zǐ )惧(jù ),然(rán )而(ér )现(xiàn )在(zài )的(de )人(rén )们(men ),却(què )几(jǐ )乎(hū )谁(shuí )也(yě )不(bú )知(zhī )道(dào )一(yī )个(gè )笔(bǐ )伐(fá )了(le )的(de )乱(luàn )臣(chén )贼(zéi )子(zǐ )的(de )名(míng )字(zì )。说(shuō )到(dào )乱(luàn )臣(chén )贼(zéi )子(zǐ ),大(dà )概(gài )以(yǐ )为(wéi )是(shì )曹(cáo )操(cāo ),但(dàn )那(nà )并(bìng )非(fēi )圣(shèng )人(rén )所(suǒ )教(jiāo ),却(què )是(shì )写(xiě )了(le )小(xiǎo )说(shuō )和(hé )剧(jù )本(běn )的(de )无(wú )名(míng )作(zuò )家(jiā )所(suǒ )教(jiāo )的(de )。

总(zǒng )而(ér )言(yán )之(zhī ),孔(kǒng )夫(fū )子(zǐ )之(zhī )在(zài )中(zhōng )国(guó ),是(shì )权(quán )势(shì )者(zhě )们(men )捧(pěng )起(qǐ )来(lái )的(de ),是(shì )那(nà )些(xiē )权(quán )势(shì )者(zhě )或(huò )想(xiǎng )做(zuò )权(quán )势(shì )者(zhě )们(men )的(de )圣(shèng )人(rén ),和(hé )一(yī )般(bān )的(de )民(mín )众(zhòng )并(bìng )无(wú )什(shí )么(me )关(guān )系(xì )。然(rán )而(ér )对(duì )于(yú )圣(shèng )庙(miào ),那(nà )些(xiē )权(quán )势(shì )者(zhě )也(yě )不(bú )过(guò )一(yī )时(shí )的(de )热(rè )心(xīn )。因(yīn )为(wéi )尊(zūn )孔(kǒng )的(de )时(shí )候(hòu )已(yǐ )经(jīng )怀(huái )着(zhe )别(bié )样(yàng )的(de )目(mù )的(de ),所(suǒ )以(yǐ )目(mù )的(de )一(yī )达(dá ),这(zhè )器(qì )具(jù )就(jiù )无(wú )用(yòng ),如(rú )果(guǒ )不(bú )达(dá )呢(ne ),那(nà )可(kě )更(gèng )加(jiā )无(wú )用(yòng )了(le )。在(zài )三(sān )四(sì )十(shí )年(nián )以(yǐ )前(qián ),凡(fán )有(yǒu )企(qǐ )图(tú )获(huò )得(dé )权(quán )势(shì )的(de )人(rén ),就(jiù )是(shì )希(xī )望(wàng )做(zuò )官(guān )的(de )人(rén ),都(dōu )是(shì )读(dú )“四(sì )书(shū )”和(hé )“五(wǔ )经(jīng )”,做(zuò )“八(bā )股(gǔ )”,别(bié )一(yī )些(xiē )人(rén )就(jiù )将(jiāng )这(zhè )些(xiē )书(shū )籍(jí )和(hé )文(wén )章(zhāng ),统(tǒng )名(míng )之(zhī )为(wéi )“敲(qiāo )门(mén )砖(zhuān )”。这(zhè )就(jiù )是(shì )说(shuō ),文(wén )官(guān )考(kǎo )试(shì )一(yī )及(jí )第(dì ),这(zhè )些(xiē )东(dōng )西(xī )也(yě )就(jiù )同(tóng )时(shí )被(bèi )忘(wàng )却(què ),恰(qià )如(rú )敲(qiāo )门(mén )时(shí )所(suǒ )用(yòng )的(de )砖(zhuān )头(tóu )一(yī )样(yàng ),门(mén )一(yī )开(kāi ),这(zhè )砖(zhuān )头(tóu )也(yě )就(jiù )被(bèi )抛(pāo )掉(diào )了(le )。孔(kǒng )子(zǐ )这(zhè )人(rén ),其(qí )实(shí )是(shì )自(zì )从(cóng )死(sǐ )了(le )以(yǐ )后(hòu ),也(yě )总(zǒng )是(shì )当(dāng )着(zhe )“敲(qiāo )门(mén )砖(zhuān )”的(de )差(chà )使(shǐ )的(de )。

一(yī )看(kàn )最(zuì )近(jìn )的(de )例(lì )子(zǐ ),就(jiù )更(gèng )加(jiā )明(míng )白(bái )。从(cóng )二(èr )十(shí )世(shì )纪(jì )的(de )开(kāi )始(shǐ )以(yǐ )来(lái ),孔(kǒng )夫(fū )子(zǐ )的(de )运(yùn )气(qì )是(shì )很(hěn )坏(huài )的(de ),但(dàn )到(dào )袁(yuán )世(shì )凯(kǎi )时(shí )代(dài ),却(què )又(yòu )被(bèi )从(cóng )新(xīn )记(jì )得(dé ),不(bú )但(dàn )恢(huī )复(fù )了(le )祭(jì )典(diǎn ),还(hái )新(xīn )做(zuò )了(le )古(gǔ )怪(guài )的(de )祭(jì )服(fú ),使(shǐ )奉(fèng )祀(sì )的(de )人(rén )们(men )穿(chuān )起(qǐ )来(lái )。跟(gēn )着(zhe )这(zhè )事(shì )而(ér )出(chū )现(xiàn )的(de )便(biàn )是(shì )帝(dì )制(zhì )。然(rán )而(ér )那(nà )一(yī )道(dào )门(mén )终(zhōng )于(yú )没(méi )有(yǒu )敲(qiāo )开(kāi ),袁(yuán )氏(shì )在(zài )门(mén )外(wài )死(sǐ )掉(diào )了(le )。余(yú )剩(shèng )的(de )是(shì )北(běi )洋(yáng )军(jūn )阀(fá ),当(dāng )觉(jiào )得(dé )渐(jiàn )近(jìn )末(mò )路(lù )时(shí ),也(yě )用(yòng )它(tā )来(lái )敲(qiāo )过(guò )另(lìng )外(wài )的(de )幸(xìng )福(fú )之(zhī )门(mén )。盘(pán )据(jù )着(zhe )江(jiāng )苏(sū )和(hé )浙(zhè )江(jiāng ),在(zài )路(lù )上(shàng )随(suí )便(biàn )砍(kǎn )杀(shā )百(bǎi )姓(xìng )的(de )孙(sūn )传(chuán )芳(fāng )将(jiāng )军(jūn ),一(yī )面(miàn )复(fù )兴(xìng )了(le )投(tóu )壶(hú )之(zhī )礼(lǐ );钻(zuàn )进(jìn )山(shān )东(dōng ),连(lián )自(zì )己(jǐ )也(yě )数(shù )不(bú )清(qīng )金(jīn )钱(qián )和(hé )兵(bīng )丁(dīng )和(hé )姨(yí )太(tài )太(tài )的(de )数(shù )目(mù )了(le )的(de )张(zhāng )宗(zōng )昌(chāng )将(jiāng )军(jūn ),则(zé )重(zhòng )刻(kè )了(le )《十(shí )三(sān )经(jīng )》,而(ér )且(qiě )把(bǎ )圣(shèng )道(dào )看(kàn )作(zuò )可(kě )以(yǐ )由(yóu )肉(ròu )体(tǐ )关(guān )系(xì )来(lái )传(chuán )染(rǎn )的(de )花(huā )柳(liǔ )病(bìng )一(yī )样(yàng )的(de )东(dōng )西(xī ),拿(ná )一(yī )个(gè )孔(kǒng )子(zǐ )后(hòu )裔(yì )的(de )谁(shuí )来(lái )做(zuò )了(le )自(zì )己(jǐ )的(de )女(nǚ )婿(xù )。然(rán )而(ér )幸(xìng )福(fú )之(zhī )门(mén ),却(què )仍(réng )然(rán )对(duì )谁(shuí )也(yě )没(méi )有(yǒu )开(kāi )。

这(zhè )三(sān )个(gè )人(rén ),都(dōu )把(bǎ )孔(kǒng )夫(fū )子(zǐ )当(dāng )作(zuò )砖(zhuān )头(tóu )用(yòng ),但(dàn )是(shì )时(shí )代(dài )不(bú )同(tóng )了(le ),所(suǒ )以(yǐ )都(dōu )明(míng )明(míng )白(bái )白(bái )的(de )失(shī )败(bài )了(le )。岂(qǐ )但(dàn )自(zì )己(jǐ )失(shī )败(bài )而(ér )已(yǐ )呢(ne ),还(hái )带(dài )累(lèi )孔(kǒng )子(zǐ )也(yě )更(gèng )加(jiā )陷(xiàn )入(rù )了(le )悲(bēi )境(jìng )。他(tā )们(men )都(dōu )是(shì )连(lián )字(zì )也(yě )不(bú )大(dà )认(rèn )识(shí )的(de )人(rén )物(wù ),然(rán )而(ér )偏(piān )要(yào )大(dà )谈(tán )什(shí )么(me )《十(shí )三(sān )经(jīng )》之(zhī )类(lèi ),所(suǒ )以(yǐ )使(shǐ )人(rén )们(men )觉(jiào )得(dé )滑(huá )稽(jī );言(yán )行(háng )也(yě )太(tài )不(bú )一(yī )致(zhì )了(le ),就(jiù )更(gèng )加(jiā )令(lìng )人(rén )讨(tǎo )厌(yàn )。既(jì )已(yǐ )厌(yàn )恶(è )和(hé )尚(shàng ),恨(hèn )及(jí )袈(jiā )裟(shā ),而(ér )孔(kǒng )夫(fū )子(zǐ )之(zhī )被(bèi )利(lì )用(yòng )为(wéi )或(huò )一(yī )目(mù )的(de )的(de )器(qì )具(jù ),也(yě )从(cóng )新(xīn )看(kàn )得(dé )格(gé )外(wài )清(qīng )楚(chǔ )起(qǐ )来(lái ),于(yú )是(shì )要(yào )打(dǎ )倒(dǎo )他(tā )的(de )欲(yù )望(wàng ),也(yě )就(jiù )越(yuè )加(jiā )旺(wàng )盛(shèng )。所(suǒ )以(yǐ )把(bǎ )孔(kǒng )子(zǐ )装(zhuāng )饰(shì )得(dé )十(shí )分(fèn )尊(zūn )严(yán )时(shí ),就(jiù )一(yī )定(dìng )有(yǒu )找(zhǎo )他(tā )缺(quē )点(diǎn )的(de )论(lùn )文(wén )和(hé )作(zuò )品(pǐn )出(chū )现(xiàn )。即(jí )使(shǐ )是(shì )孔(kǒng )夫(fū )子(zǐ ),缺(quē )点(diǎn )总(zǒng )也(yě )有(yǒu )的(de ),在(zài )平(píng )时(shí )谁(shuí )也(yě )不(bú )理(lǐ )会(huì ),因(yīn )为(wéi )圣(shèng )人(rén )也(yě )是(shì )人(rén ),本(běn )是(shì )可(kě )以(yǐ )原(yuán )谅(liàng )的(de )。然(rán )而(ér )如(rú )果(guǒ )圣(shèng )人(rén )之(zhī )徒(tú )出(chū )来(lái )胡(hú )说(shuō )一(yī )通(tōng ),以(yǐ )为(wéi )圣(shèng )人(rén )是(shì )这(zhè )样(yàng ),是(shì )那(nà )样(yàng ),所(suǒ )以(yǐ )你(nǐ )也(yě )非(fēi )这(zhè )样(yàng )不(bú )可(kě )的(de )话(huà ),人(rén )们(men )可(kě )就(jiù )禁(jìn )不(bú )住(zhù )要(yào )笑(xiào )起(qǐ )来(lái )了(le )。五(wǔ )六(liù )年(nián )前(qián ),曾(céng )经(jīng )因(yīn )为(wéi )公(gōng )演(yǎn )了(le )《子(zǐ )见(jiàn )南(nán )子(zǐ )》这(zhè )剧(jù )本(běn ),引(yǐn )起(qǐ )过(guò )问(wèn )题(tí ),在(zài )那(nà )个(gè )剧(jù )本(běn )里(lǐ ),有(yǒu )孔(kǒng )夫(fū )子(zǐ )登(dēng )场(chǎng ),以(yǐ )圣(shèng )人(rén )而(ér )论(lùn ),固(gù )然(rán )不(bú )免(miǎn )略(luè )有(yǒu )欠(qiàn )稳(wěn )重(zhòng )和(hé )呆(dāi )头(tóu )呆(dāi )脑(nǎo )的(de )地(dì )方(fāng ),然(rán )而(ér )作(zuò )为(wéi )一(yī )个(gè )人(rén ),倒(dǎo )是(shì )可(kě )爱(ài )的(de )好(hǎo )人(rén )物(wù )。但(dàn )是(shì )圣(shèng )裔(yì )们(men )非(fēi )常(cháng )愤(fèn )慨(kǎi ),把(bǎ )问(wèn )题(tí )一(yī )直(zhí )闹(nào )到(dào )官(guān )厅(tīng )里(lǐ )去(qù )了(le )。因(yīn )为(wéi )公(gōng )演(yǎn )的(de )地(dì )点(diǎn ),恰(qià )巧(qiǎo )是(shì )孔(kǒng )夫(fū )子(zǐ )的(de )故(gù )乡(xiāng ),在(zài )那(nà )地(dì )方(fāng ),圣(shèng )裔(yì )们(men )繁(fán )殖(zhí )得(dé )非(fēi )常(cháng )多(duō ),成(chéng )着(zhe )使(shǐ )释(shì )迦(jiā )牟(móu )尼(ní )和(hé )苏(sū )格(gé )拉(lā )第(dì )苏(sū )格(gé )拉(lā )第(dì )(前(qián )469—前(qián )399):现(xiàn )通(tōng )译(yì )苏(sū )格(gé )拉(lā )底(dǐ )。古(gǔ )希(xī )腊(là )哲(zhé )学(xué )家(jiā ),保(bǎo )守(shǒu )的(de )奴(nú )隶(lì )主(zhǔ )贵(guì )族(zú )的(de )思(sī )想(xiǎng )代(dài )表(biǎo )。都(dōu )自(zì )愧(kuì )弗(fú )如(rú )的(de )特(tè )权(quán )阶(jiē )级(jí )。然(rán )而(ér ),那(nà )也(yě )许(xǔ )又(yòu )正(zhèng )是(shì )使(shǐ )那(nà )里(lǐ )的(de )非(fēi )圣(shèng )裔(yì )的(de )青(qīng )年(nián )们(men ),不(bú )禁(jìn )特(tè )地(dì )要(yào )演(yǎn )《子(zǐ )见(jiàn )南(nán )子(zǐ )》的(de )原(yuán )因(yīn )罢(bà )。

中(zhōng )国(guó )的(de )一(yī )般(bān )的(de )民(mín )众(zhòng ),尤(yóu )其(qí )是(shì )所(suǒ )谓(wèi )愚(yú )民(mín ),虽(suī )称(chēng )孔(kǒng )子(zǐ )为(wéi )圣(shèng )人(rén ),却(què )不(bú )觉(jiào )得(dé )他(tā )是(shì )圣(shèng )人(rén );对(duì )于(yú )他(tā ),是(shì )恭(gōng )谨(jǐn )的(de ),却(què )不(bú )亲(qīn )密(mì )。但(dàn )我(wǒ )想(xiǎng ),能(néng )像(xiàng )中(zhōng )国(guó )的(de )愚(yú )民(mín )那(nà )样(yàng ),懂(dǒng )得(dé )孔(kǒng )夫(fū )子(zǐ )的(de ),恐(kǒng )怕(pà )世(shì )界(jiè )上(shàng )是(shì )再(zài )也(yě )没(méi )有(yǒu )的(de )了(le )。不(bú )错(cuò ),孔(kǒng )夫(fū )子(zǐ )曾(céng )经(jīng )计(jì )划(huá )过(guò )出(chū )色(sè )的(de )治(zhì )国(guó )的(de )方(fāng )法(fǎ ),但(dàn )那(nà )都(dōu )是(shì )为(wéi )了(le )治(zhì )民(mín )众(zhòng )者(zhě ),即(jí )权(quán )势(shì )者(zhě )设(shè )想(xiǎng )的(de )方(fāng )法(fǎ ),为(wéi )民(mín )众(zhòng )本(běn )身(shēn )的(de ),却(què )一(yī )点(diǎn )也(yě )没(méi )有(yǒu )。这(zhè )就(jiù )是(shì )“礼(lǐ )不(bú )下(xià )庶(shù )人(rén )”。成(chéng )为(wéi )权(quán )势(shì )者(zhě )们(men )的(de )圣(shèng )人(rén ),终(zhōng )于(yú )变(biàn )了(le )“敲(qiāo )门(mén )砖(zhuān )”,实(shí )在(zài )也(yě )叫(jiào )不(bú )得(dé )冤(yuān )枉(wǎng )。和(hé )民(mín )众(zhòng )并(bìng )无(wú )关(guān )系(xì ),是(shì )不(bú )能(néng )说(shuō )的(de ),但(dàn )倘(tǎng )说(shuō )毫(háo )无(wú )亲(qīn )密(mì )之(zhī )处(chù ),我(wǒ )以(yǐ )为(wéi )怕(pà )要(yào )算(suàn )是(shì )非(fēi )常(cháng )客(kè )气(qì )的(de )说(shuō )法(fǎ )了(le )。不(bú )去(qù )亲(qīn )近(jìn )那(nà )毫(háo )不(bú )亲(qīn )密(mì )的(de )圣(shèng )人(rén ),正(zhèng )是(shì )当(dāng )然(rán )的(de )事(shì ),什(shí )么(me )时(shí )候(hòu )都(dōu )可(kě )以(yǐ ),试(shì )去(qù )穿(chuān )了(le )破(pò )衣(yī ),赤(chì )着(zhe )脚(jiǎo ),走(zǒu )上(shàng )大(dà )成(chéng )殿(diàn )去(qù )看(kàn )看(kàn )罢(bà ),恐(kǒng )怕(pà )会(huì )像(xiàng )误(wù )进(jìn )上(shàng )海(hǎi )的(de )上(shàng )等(děng )影(yǐng )戏(xì )院(yuàn )或(huò )者(zhě )头(tóu )等(děng )电(diàn )车(chē )一(yī )样(yàng ),立(lì )刻(kè )要(yào )受(shòu )斥(chì )逐(zhú )的(de )。谁(shuí )都(dōu )知(zhī )道(dào )这(zhè )是(shì )大(dà )人(rén )老(lǎo )爷(yé )们(men )的(de )物(wù )事(shì ),虽(suī )是(shì )“愚(yú )民(mín )”,却(què )还(hái )没(méi )有(yǒu )愚(yú )到(dào )这(zhè )步(bù )田(tián )地(dì )的(de )。

四(sì )月(yuè )二(èr )十(shí )九(jiǔ )日(rì )

本(běn )篇(piān )是(shì )作(zuò )者(zhě )用(yòng )日(rì )文(wén )写(xiě )的(de ),最(zuì )初(chū )发(fā )表(biǎo )于(yú )一(yī )九(jiǔ )三(sān )五(wǔ )年(nián )六(liù )月(yuè )号(hào )日(rì )本(běn )《改(gǎi )造(zào )》月(yuè )刊(kān )。中(zhōng )译(yì )文(wén )最(zuì )初(chū )发(fā )表(biǎo )于(yú )一(yī )九(jiǔ )三(sān )五(wǔ )年(nián )七(qī )月(yuè )在(zài )日(rì )本(běn )东(dōng )京(jīng )出(chū )版(bǎn )的(de )《杂(zá )文(wén )》月(yuè )刊(kān )第(dì )二(èr )号(hào )。

打赏捐助〔Donate〕>>>

●在现代中国的孔夫子(民国·鲁迅)原文

○前一篇:“京派”和“海派”(民国·鲁迅)拼音版

○后一篇:论“人言可畏”(民国·鲁迅)拼音版

©2015-2026 ok8.org 文学库