算地【登录】

ok8.org > 《商君书》 > 《算地》 > 拼音版

凡(fán )世(shì )主(zhǔ )之(zhī )患(huàn ),用(yòng )兵(bīng )者(zhě )不(bú )量(liàng )力(lì ),治(zhì )草(cǎo )莱(lái )者(zhě )不(bú )度(dù )地(dì )。故(gù )有(yǒu )地(dì )狭(xiá )而(ér )民(mín )众(zhòng )者(zhě ),民(mín )胜(shèng )其(qí )地(dì );地(dì )广(guǎng )而(ér )民(mín )少(shǎo )者(zhě ),地(dì )胜(shèng )其(qí )民(mín )。民(mín )胜(shèng )其(qí )地(dì ),务(wù )开(kāi );地(dì )胜(shèng )其(qí )民(mín )者(zhě ),事(shì )徕(lái )。开(kāi ),则(zé )行(háng )倍(bèi )。民(mín )过(guò )地(dì ),则(zé )国(guó )功(gōng )寡(guǎ )而(ér )兵(bīng )力(lì )少(shǎo );地(dì )过(guò )民(mín ),则(zé )山(shān )泽(zé )财(cái )物(wù )不(bú )为(wéi )用(yòng )。夫(fū )弃(qì )天(tiān )物(wù )、遂(suí )民(mín )淫(yín )者(zhě ),世(shì )主(zhǔ )之(zhī )务(wù )过(guò )也(yě ),而(ér )上(shàng )下(xià )事(shì )之(zhī ),故(gù )民(mín )众(zhòng )而(ér )兵(bīng )弱(ruò ),地(dì )大(dà )而(ér )力(lì )小(xiǎo )。

故(gù )为(wéi )国(guó )任(rèn )地(dì )者(zhě ):山(shān )林(lín )居(jū )什(shí )一(yī ),薮(sǒu )泽(zé )居(jū )什(shí )一(yī ),薮(sǒu )谷(gǔ )流(liú )水(shuǐ )居(jū )什(shí )一(yī ),都(dōu )邑(yì )蹊(qī )道(dào )居(jū )什(shí )四(sì ),此(cǐ )先(xiān )王(wáng )之(zhī )正(zhèng )律(lǜ )也(yě )。故(gù )为(wéi )国(guó )分(fèn )田(tián )数(shù ):小(xiǎo )亩(mǔ )五(wǔ )百(bǎi ),足(zú )待(dài )一(yī )役(yì ),此(cǐ )地(dì )不(bú )任(rèn )也(yě );方(fāng )土(tǔ )百(bǎi )里(lǐ ),出(chū )战(zhàn )卒(zú )万(wàn )人(rén )者(zhě ),数(shù )小(xiǎo )也(yě )。此(cǐ )其(qí )垦(kěn )田(tián )足(zú )以(yǐ )食(shí )其(qí )民(mín ),都(dōu )邑(yì )遂(suí )路(lù )足(zú )以(yǐ )处(chù )其(qí )民(mín ),山(shān )林(lín )、薮(sǒu )泽(zé )、谿(jī )谷(gǔ )足(zú )以(yǐ )供(gòng )其(qí )利(lì ),薮(sǒu )泽(zé )堤(dī )防(fáng )足(zú )以(yǐ )畜(chù )。故(gù )兵(bīng )出(chū ),粮(liáng )给(gěi )而(ér )财(cái )有(yǒu )余(yú );兵(bīng )休(xiū ),民(mín )作(zuò )而(ér )畜(chù )长(zhǎng )足(zú )。此(cǐ )所(suǒ )谓(wèi )任(rèn )地(dì )待(dài )役(yì )之(zhī )律(lǜ )也(yě )。

今(jīn )世(shì )主(zhǔ )有(yǒu )地(dì )方(fāng )数(shù )千(qiān )里(lǐ ),食(shí )不(bú )足(zú )以(yǐ )待(dài )役(yì )实(shí )仓(cāng ),而(ér )兵(bīng )为(wéi )邻(lín )敌(dí ),臣(chén )故(gù )为(wéi )世(shì )主(zhǔ )患(huàn )之(zhī )。夫(fū )地(dì )大(dà )而(ér )不(bú )垦(kěn )者(zhě ),与(yǔ )无(wú )地(dì )同(tóng );民(mín )众(zhòng )而(ér )不(bú )用(yòng )者(zhě ),与(yǔ )无(wú )民(mín )同(tóng )。故(gù )为(wéi )国(guó )之(zhī )数(shù ),务(wù )在(zài )垦(kěn )草(cǎo );用(yòng )兵(bīng )之(zhī )道(dào ),务(wù )在(zài )壹(yī )赏(shǎng )。私(sī )利(lì )塞(sāi )于(yú )外(wài ),则(zé )民(mín )务(wù )属(shǔ )于(yú )农(nóng );属(shǔ )于(yú )农(nóng ),则(zé )朴(pǔ );朴(pǔ ),则(zé )畏(wèi )令(lìng )。私(sī )赏(shǎng )禁(jìn )于(yú )下(xià ),则(zé )民(mín )力(lì )抟(tuán )于(yú )敌(dí );抟(tuán )于(yú )敌(dí ),则(zé )胜(shèng )。奚(xī )以(yǐ )知(zhī )其(qí )然(rán )也(yě )?夫(fū )民(mín )之(zhī )情(qíng ),朴(pǔ )则(zé )生(shēng )劳(láo )而(ér )易(yì )力(lì ),穷(qióng )则(zé )生(shēng )知(zhī )而(ér )权(quán )利(lì )。易(yì )力(lì )则(zé )轻(qīng )死(sǐ )而(ér )乐(lè )用(yòng ),权(quán )利(lì )则(zé )畏(wèi )罚(fá )而(ér )易(yì )苦(kǔ )。易(yì )苦(kǔ )则(zé )地(dì )力(lì )尽(jìn ),乐(lè )用(yòng )则(zé )兵(bīng )力(lì )尽(jìn )。夫(fū )治(zhì )国(guó )者(zhě ),能(néng )尽(jìn )地(dì )力(lì )而(ér )致(zhì )民(mín )死(sǐ )者(zhě ),名(míng )与(yǔ )利(lì )交(jiāo )至(zhì )。

民(mín )之(zhī )性(xìng ):饥(jī )而(ér )求(qiú )食(shí ),劳(láo )而(ér )求(qiú )佚(yì ),苦(kǔ )则(zé )索(suǒ )乐(lè ),辱(rǔ )则(zé )求(qiú )荣(róng ),此(cǐ )民(mín )之(zhī )情(qíng )也(yě )。民(mín )之(zhī )求(qiú )利(lì ),失(shī )礼(lǐ )之(zhī )法(fǎ );求(qiú )名(míng ),失(shī )性(xìng )之(zhī )常(cháng )。奚(xī )以(yǐ )论(lùn )其(qí )然(rán )也(yě )?今(jīn )夫(fū )盗(dào )贼(zéi )上(shàng )犯(fàn )君(jūn )上(shàng )之(zhī )所(suǒ )禁(jìn ),而(ér )下(xià )失(shī )臣(chén )民(mín )之(zhī )礼(lǐ ),故(gù )名(míng )辱(rǔ )而(ér )身(shēn )危(wēi ),犹(yóu )不(bú )止(zhǐ )者(zhě ),利(lì )也(yě )。其(qí )上(shàng )世(shì )之(zhī )士(shì ),衣(yī )不(bú )煖(xuān )肤(fū ),食(shí )不(bú )满(mǎn )肠(cháng ),苦(kǔ )其(qí )志(zhì )意(yì ),劳(láo )其(qí )四(sì )肢(zhī ),伤(shāng )其(qí )五(wǔ )脏(zāng ),而(ér )益(yì )裕(yù )广(guǎng )耳(ěr ),非(fēi )性(xìng )之(zhī )常(cháng )也(yě ),而(ér )为(wéi )之(zhī )者(zhě ),名(míng )也(yě )。故(gù )曰(yuē ):名(míng )利(lì )之(zhī )所(suǒ )凑(còu ),则(zé )民(mín )道(dào )之(zhī )。

主(zhǔ )操(cāo )名(míng )利(lì )之(zhī )柄(bǐng )而(ér )能(néng )致(zhì )功(gōng )名(míng )者(zhě ),数(shù )也(yě )。圣(shèng )人(rén )审(shěn )权(quán )以(yǐ )操(cāo )柄(bǐng ),审(shěn )数(shù )以(yǐ )使(shǐ )民(mín )。数(shù )者(zhě ),臣(chén )主(zhǔ )之(zhī )术(shù ),而(ér )国(guó )之(zhī )要(yào )也(yě )。故(gù )万(wàn )乘(chéng )失(shī )数(shù )而(ér )不(bú )危(wēi )、臣(chén )主(zhǔ )失(shī )术(shù )而(ér )不(bú )乱(luàn )者(zhě ),未(wèi )之(zhī )有(yǒu )也(yě )。今(jīn )世(shì )主(zhǔ )欲(yù )辟(pì )地(dì )治(zhì )民(mín )而(ér )不(bú )审(shěn )数(shù ),臣(chén )欲(yù )尽(jìn )其(qí )事(shì )而(ér )不(bú )立(lì )术(shù ),故(gù )国(guó )有(yǒu )不(bú )服(fú )之(zhī )民(mín ),主(zhǔ )有(yǒu )不(bú )令(lìng )之(zhī )臣(chén )。故(gù )圣(shèng )人(rén )之(zhī )为(wéi )国(guó )也(yě ),入(rù )令(lìng )民(mín )以(yǐ )属(shǔ )农(nóng ),出(chū )令(lìng )民(mín )以(yǐ )计(jì )战(zhàn )。夫(fū )农(nóng ),民(mín )之(zhī )所(suǒ )苦(kǔ );而(ér )战(zhàn ),民(mín )之(zhī )所(suǒ )危(wēi )也(yě )。犯(fàn )其(qí )所(suǒ )苦(kǔ )、行(háng )其(qí )所(suǒ )危(wēi )者(zhě ),计(jì )也(yě )。故(gù )民(mín )生(shēng )则(zé )计(jì )利(lì ),死(sǐ )则(zé )虑(lǜ )名(míng )。名(míng )利(lì )之(zhī )所(suǒ )出(chū ),不(bú )可(kě )不(bú )审(shěn )也(yě )。利(lì )出(chū )于(yú )地(dì ),则(zé )民(mín )尽(jìn )力(lì );名(míng )出(chū )于(yú )战(zhàn ),则(zé )民(mín )致(zhì )死(sǐ )。入(rù )使(shǐ )民(mín )尽(jìn )力(lì ),则(zé )草(cǎo )不(bú )荒(huāng );出(chū )使(shǐ )民(mín )致(zhì )死(sǐ ),则(zé )胜(shèng )敌(dí )。胜(shèng )敌(dí )而(ér )草(cǎo )不(bú )荒(huāng ),富(fù )强(qiáng )之(zhī )功(gōng )可(kě )坐(zuò )而(ér )致(zhì )也(yě )。

今(jīn )则(zé )不(bú )然(rán )。世(shì )主(zhǔ )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )加(jiā )务(wù )者(zhě ),皆(jiē )非(fēi )国(guó )之(zhī )急(jí )也(yě )。身(shēn )有(yǒu )尧(yáo )、舜(shùn )之(zhī )行(háng ),而(ér )功(gōng )不(bú )及(jí )汤(tāng )、武(wǔ )之(zhī )略(luè )者(zhě ),此(cǐ )执(zhí )柄(bǐng )之(zhī )罪(zuì )也(yě )。臣(chén )请(qǐng )语(yǔ )其(qí )过(guò )。夫(fū )治(zhì )国(guó )舍(shě )势(shì )而(ér )任(rèn )说(shuō )说(shuō ),则(zé )身(shēn )剽(piāo )而(ér )功(gōng )寡(guǎ )。故(gù )事(shì )《诗(shī )》、《书(shū )》谈(tán )说(shuō )之(zhī )士(shì ),则(zé )民(mín )游(yóu )而(ér )轻(qīng )其(qí )君(jūn );事(shì )处(chù )士(shì ),则(zé )民(mín )远(yuǎn )而(ér )非(fēi )其(qí )上(shàng );事(shì )勇(yǒng )士(shì ),则(zé )民(mín )竞(jìng )而(ér )轻(qīng )其(qí )禁(jìn );技(jì )艺(yì )之(zhī )士(shì )用(yòng ),则(zé )民(mín )剽(piāo )而(ér )易(yì )徙(xǐ );商(shāng )贾(jiǎ )之(zhī )士(shì )佚(yì )且(qiě )利(lì ),则(zé )民(mín )缘(yuán )而(ér )议(yì )其(qí )上(shàng )。故(gù )五(wǔ )民(mín )加(jiā )于(yú )国(guó )用(yòng ),则(zé )田(tián )荒(huāng )而(ér )兵(bīng )弱(ruò )。谈(tán )说(shuō )之(zhī )士(shì )资(zī )在(zài )于(yú )口(kǒu ),处(chù )士(shì )资(zī )在(zài )于(yú )意(yì )勇(yǒng )士(shì )资(zī )在(zài )于(yú )气(qì ),技(jì )艺(yì )之(zhī )士(shì )资(zī )在(zài )于(yú )手(shǒu ),商(shāng )贾(jiǎ )之(zhī )士(shì )资(zī )在(zài )于(yú )身(shēn )。故(gù )天(tiān )下(xià )一(yī )宅(zhái ),而(ér )圜(huán )身(shēn )资(zī )。民(mín )资(zī )重(zhòng )于(yú )身(shēn ),而(ér )偏(piān )托(tuō )势(shì )于(yú )外(wài )。挟(jiā )重(zhòng )资(zī ),归(guī )偏(piān )家(jiā ),尧(yáo )、舜(shùn )之(zhī )所(suǒ )难(nán )也(yě )。故(gù )汤(tāng )、武(wǔ )禁(jìn )之(zhī ),则(zé )功(gōng )立(lì )而(ér )名(míng )成(chéng )。圣(shèng )人(rén )非(fēi )能(néng )以(yǐ )世(shì )之(zhī )所(suǒ )易(yì )胜(shèng )其(qí )所(suǒ )难(nán )也(yě ),必(bì )以(yǐ )其(qí )所(suǒ )难(nán )胜(shèng )其(qí )所(suǒ )易(yì )。故(gù )民(mín )愚(yú ),则(zé )知(zhī )可(kě )以(yǐ )胜(shèng )之(zhī );世(shì )知(zhī ),则(zé )力(lì )可(kě )以(yǐ )胜(shèng )之(zhī )。臣(chén )愚(yú ),则(zé )易(yì )力(lì )而(ér )难(nán )巧(qiǎo );世(shì )巧(qiǎo ),则(zé )易(yì )知(zhī )而(ér )难(nán )力(lì )。故(gù )神(shén )农(nóng )教(jiāo )耕(gēng )而(ér )王(wáng )天(tiān )下(xià ),师(shī )其(qí )知(zhī )也(yě );汤(tāng )、武(wǔ )致(zhì )强(qiáng )而(ér )征(zhēng )诸(zhū )侯(hóu ),服(fú )其(qí )力(lì )也(yě )。今(jīn )世(shì )巧(qiǎo )而(ér )民(mín )淫(yín ),方(fāng )效(xiào )汤(tāng )、武(wǔ )之(zhī )时(shí ),而(ér )行(háng )神(shén )农(nóng )之(zhī )事(shì ),以(yǐ )随(suí )世(shì )禁(jìn )。故(gù )千(qiān )乘(chéng )惑(huò )乱(luàn ),此(cǐ )其(qí )所(suǒ )加(jiā )务(wù )者(zhě )过(guò )也(yě )。

民(mín )之(zhī )生(shēng ):度(dù )而(ér )取(qǔ )长(zhǎng ),称(chēng )而(ér )取(qǔ )重(zhòng ),权(quán )而(ér )索(suǒ )利(lì )。明(míng )君(jūn )慎(shèn )观(guān )三(sān )者(zhě ),则(zé )国(guó )治(zhì )可(kě )立(lì ),而(ér )民(mín )能(néng )可(kě )得(dé )。国(guó )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )求(qiú )民(mín )者(zhě )少(shǎo ),而(ér )民(mín )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )避(bì )求(qiú )者(zhě )多(duō ),入(rù )使(shǐ )民(mín )属(shǔ )于(yú )农(nóng ),出(chū )使(shǐ )民(mín )壹(yī )于(yú )战(zhàn ),故(gù )圣(shèng )人(rén )之(zhī )治(zhì )也(yě ),多(duō )禁(jìn )以(yǐ )止(zhǐ )能(néng ),任(rèn )力(lì )以(yǐ )穷(qióng )诈(zhà )。两(liǎng )者(zhě )偏(piān )用(yòng ),则(zé )境(jìng )内(nèi )之(zhī )民(mín )壹(yī );民(mín )壹(yī ),则(zé )农(nóng );农(nóng ),则(zé )朴(pǔ );朴(pǔ ),则(zé )安(ān )居(jū )而(ér )恶(è )出(chū )。故(gù )圣(shèng )人(rén )之(zhī )为(wéi )国(guó )也(yě ),民(mín )资(zī )藏(cáng )于(yú )地(dì ),而(ér )偏(piān )托(tuō )危(wēi )于(yú )外(wài )。资(zī )藏(cáng )于(yú )地(dì )则(zé )朴(pǔ ),托(tuō )危(wēi )于(yú )外(wài )则(zé )惑(huò )。民(mín )入(rù )则(zé )朴(pǔ ),出(chū )则(zé )惑(huò ),故(gù )其(qí )农(nóng )勉(miǎn )而(ér )战(zhàn )戢(jí )也(yě )。民(mín )之(zhī )农(nóng )勉(miǎn )则(zé )资(zī )重(zhòng ),战(zhàn )戢(jí )则(zé )邻(lín )危(wēi )。资(zī )重(zhòng )则(zé )不(bú )可(kě )负(fù )而(ér )逃(táo ),邻(lín )危(wēi )则(zé )不(bú )归(guī )。于(yú )无(wú )资(zī )、归(guī )危(wēi )外(wài )托(tuō ),狂(kuáng )夫(fū )之(zhī )所(suǒ )不(bú )为(wéi )也(yě )。故(gù )圣(shèng )人(rén )之(zhī )为(wéi )国(guó )也(yě ),观(guān )俗(sú )立(lì )法(fǎ )则(zé )治(zhì ),察(chá )国(guó )事(shì )本(běn )则(zé )宜(yí )。不(bú )观(guān )时(shí )俗(sú ),不(bú )察(chá )国(guó )本(běn ),则(zé )其(qí )法(fǎ )立(lì )而(ér )民(mín )乱(luàn ),事(shì )剧(jù )而(ér )功(gōng )寡(guǎ )。此(cǐ )臣(chén )之(zhī )所(suǒ )谓(wèi )过(guò )也(yě )。

夫(fū )刑(xíng )者(zhě ),所(suǒ )以(yǐ )禁(jìn )邪(xié )也(yě );而(ér )赏(shǎng )者(zhě ),所(suǒ )以(yǐ )助(zhù )禁(jìn )也(yě )。羞(xiū )辱(rǔ )劳(láo )苦(kǔ )者(zhě ),民(mín )之(zhī )所(suǒ )恶(è )也(yě );显(xiǎn )荣(róng )佚(yì )乐(lè )者(zhě ),民(mín )之(zhī )所(suǒ )务(wù )也(yě )。故(gù )其(qí )国(guó )刑(xíng )不(bú )可(kě )恶(è )而(ér )爵(jué )禄(lù )不(bú )足(zú )务(wù )也(yě ),此(cǐ )亡(wáng )国(guó )之(zhī )兆(zhào )也(yě )。刑(xíng )人(rén )复(fù )漏(lòu ),则(zé )小(xiǎo )人(rén )辟(pì )淫(yín )而(ér )不(bú )苦(kǔ )刑(xíng ),则(zé )徼(jiǎo )倖(xìng )于(yú )民(mín )、上(shàng );徼(jiǎo )于(yú )民(mín )、上(shàng )以(yǐ )利(lì )。求(qiú )显(xiǎn )荣(róng )之(zhī )门(mén )不(bú )一(yī ),则(zé )君(jūn )子(zǐ )事(shì )势(shì )以(yǐ )成(chéng )名(míng )。小(xiǎo )人(rén )不(bú )避(bì )其(qí )禁(jìn ),故(gù )刑(xíng )烦(fán )。君(jūn )子(zǐ )不(bú )设(shè )其(qí )令(lìng ),则(zé )罚(fá )行(háng )。刑(xíng )烦(fán )而(ér )罚(fá )行(háng )者(zhě ),国(guó )多(duō )奸(jiān ),则(zé )富(fù )者(zhě )不(bú )能(néng )守(shǒu )其(qí )财(cái ),而(ér )贫(pín )者(zhě )不(bú )能(néng )事(shì )其(qí )业(yè ),田(tián )荒(huāng )而(ér )国(guó )贫(pín )。田(tián )荒(huāng ),则(zé )民(mín )诈(zhà )生(shēng );国(guó )贫(pín ),则(zé )上(shàng )匮(kuì )赏(shǎng )。故(gù )圣(shèng )人(rén )之(zhī )为(wéi )治(zhì )也(yě ),刑(xíng )人(rén )无(wú )国(guó )位(wèi ),戮(lù )人(rén )无(wú )官(guān )任(rèn )。刑(xíng )人(rén )有(yǒu )列(liè ),则(zé )君(jūn )子(zǐ )下(xià )其(qí )位(wèi );衣(yī )锦(jǐn )食(shí )肉(ròu ),则(zé )小(xiǎo )人(rén )冀(jì )其(qí )利(lì )。君(jūn )子(zǐ )下(xià )其(qí )位(wèi ),则(zé )羞(xiū )功(gōng );小(xiǎo )人(rén )冀(jì )其(qí )利(lì ),则(zé )伐(fá )奸(jiān )。故(gù )刑(xíng )戮(lù )者(zhě ),所(suǒ )以(yǐ )止(zhǐ )奸(jiān )也(yě );而(ér )官(guān )爵(jué )者(zhě ),所(suǒ )以(yǐ )劝(quàn )功(gōng )也(yě )。今(jīn )国(guó )立(lì )爵(jué )而(ér )民(mín )羞(xiū )之(zhī ),设(shè )刑(xíng )而(ér )民(mín )乐(lè )之(zhī ),此(cǐ )盖(gài )法(fǎ )术(shù )之(zhī )患(huàn )也(yě )。故(gù )君(jūn )子(zǐ )操(cāo )权(quán )一(yī )正(zhèng )以(yǐ )立(lì )术(shù ),立(lì )官(guān )贵(guì )爵(jué )以(yǐ )称(chēng )之(zhī ),论(lùn )荣(róng )举(jǔ )功(gōng )以(yǐ )任(rèn )之(zhī ),则(zé )是(shì )上(shàng )下(xià )之(zhī )称(chēng )平(píng )。上(shàng )下(xià )之(zhī )称(chēng )平(píng ),则(zé )臣(chén )得(dé )尽(jìn )其(qí )力(lì ),而(ér )主(zhǔ )得(dé )专(zhuān )其(qí )柄(bǐng )。

阅读:25944

打赏捐助〔Donate〕>>>

《算地》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库