汉纪二十二【登录】

《资治通鉴》 > 《汉纪》·六十卷 > 《汉纪二十二》 > 拼音版

起(qǐ )屠(tú )维(wéi )赤(chì )奋(fèn )若(ruò ),尽(jìn )著(zhe )雍(yōng )阉(yān )茂(mào ),凡(fán )十(shí )年(nián )。

孝(xiào )成(chéng )皇(huáng )帝(dì )上(shàng )之(zhī )上(shàng )建(jiàn )始(shǐ )元(yuán )年(nián )(己(jǐ )丑(chǒu ),公(gōng )元(yuán )前(qián )三(sān )二(èr )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),乙(yǐ )丑(chǒu ),悼(dào )考(kǎo )庙(miào )灾(zāi )。

石(shí )显(xiǎn )迁(qiān )长(zhǎng )信(xìn )中(zhōng )太(tài )仆(pú ),秩(zhì )中(zhōng )二(èr )千(qiān )石(shí )。显(xiǎn )既(jì )失(shī )倚(yǐ ),离(lí )权(quán ),于(yú )是(shì )丞(chéng )相(xiàng )、御(yù )史(shǐ )条(tiáo )奏(zòu )显(xiǎn )旧(jiù )恶(è );及(jí )其(qí )党(dǎng )牢(láo )梁(liáng )、陈(chén )顺(shùn )皆(jiē )免(miǎn )官(guān ),显(xiǎn )与(yǔ )妻(qī )子(zǐ )徙(xǐ )归(guī )故(gù )郡(jùn ),忧(yōu )懑(mèn )不(bú )食(shí ),道(dào )死(sǐ )。诸(zhū )所(suǒ )交(jiāo )结(jié )以(yǐ )显(xiǎn )为(wéi )官(guān )者(zhě ),皆(jiē )废(fèi )罢(bà );少(shǎo )府(fǔ )五(wǔ )鹿(lù )充(chōng )宗(zōng )左(zuǒ )迁(qiān )玄(xuán )菟(tú )太(tài )守(shǒu ),御(yù )史(shǐ )中(zhōng )丞(chéng )伊(yī )嘉(jiā )为(wéi )雁(yàn )门(mén )都(dōu )尉(wèi )。司(sī )隶(lì )校(xiào )尉(wèi )涿(zhuō )郡(jùn )王(wáng )尊(zūn )劾(hé )奏(zòu ):“丞(chéng )相(xiàng )衡(héng )、御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )谭(tán ),知(zhī )显(xiǎn )等(děng )颛(zhuān )权(quán )擅(shàn )势(shì ),大(dà )作(zuò )威(wēi )福(fú ),为(wéi )海(hǎi )内(nèi )患(huàn )害(hài ),不(bú )以(yǐ )时(shí )白(bái )奏(zòu )行(háng )罚(fá ),而(ér )阿(ā )谀(yú )曲(qǔ )从(cóng ),附(fù )下(xià )罔(wǎng )上(shàng ),怀(huái )邪(xié )迷(mí )国(guó ),无(wú )大(dà )臣(chén )辅(fǔ )政(zhèng )之(zhī )义(yì ),皆(jiē )不(bú )道(dào )!在(zài )赦(shè )令(lìng )前(qián )。赦(shè )后(hòu ),衡(héng )、谭(tán )举(jǔ )奏(zòu )显(xiǎn ),不(bú )自(zì )陈(chén )不(bú )忠(zhōng )之(zhī )罪(zuì ),而(ér )反(fǎn )扬(yáng )著(zhe )先(xiān )帝(dì )任(rèn )用(yòng )倾(qīng )覆(fù )之(zhī )徒(tú ),妄(wàng )言(yán )‘百(bǎi )官(guān )畏(wèi )之(zhī ),甚(shèn )于(yú )主(zhǔ )上(shàng )’;卑(bēi )君(jūn )尊(zūn )臣(chén ),非(fēi )所(suǒ )宜(yí )称(chēng ),失(shī )大(dà )臣(chén )体(tǐ )!”于(yú )是(shì )衡(héng )渐(jiàn )惧(jù ),免(miǎn )冠(guàn )谢(xiè )罪(zuì ),上(shàng )丞(chéng )相(xiàng )、侯(hóu )印(yìn )绶(shòu )。天(tiān )子(zǐ )以(yǐ )新(xīn )即(jí )位(wèi ),重(zhòng )伤(shāng )大(dà )臣(chén ),乃(nǎi )左(zuǒ )迁(qiān )尊(zūn )为(wéi )高(gāo )陵(líng )令(lìng )。然(rán )群(qún )下(xià )多(duō )是(shì )尊(zūn )者(zhě )。衡(héng )嘿(hēi )嘿(hēi )不(bú )自(zì )安(ān ),每(měi )有(yǒu )水(shuǐ )旱(hàn ),连(lián )乞(qǐ )骸(hái )骨(gǔ )让(ràng )位(wèi )。上(shàng )辄(zhé )以(yǐ )诏(zhào )书(shū )慰(wèi )抚(fǔ ),不(bú )许(xǔ )。

立(lì )故(gù )河(hé )间(jiān )王(wáng )元(yuán )弟(dì )上(shàng )郡(jùn )库(kù )令(lìng )良(liáng )为(wéi )河(hé )间(jiān )王(wáng )。有(yǒu )星(xīng )孛(bó )于(yú )营(yíng )室(shì )。

赦(shè )天(tiān )下(xià )。

壬(rén )子(zǐ ),封(fēng )舅(jiù )诸(zhū )吏(lì )、光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū )、关(guān )内(nèi )侯(hóu )王(wáng )崇(chóng )为(wéi )安(ān )成(chéng )侯(hóu );赐(cì )舅(jiù )谭(tán )、商(shāng )、立(lì )、根(gēn )、逢(féng )时(shí )爵(jué )关(guān )内(nèi )侯(hóu )。夏(xià ),四(sì )月(yuè ),黄(huáng )雾(wù )四(sì )塞(sāi ),诏(zhào )博(bó )问(wèn )公(gōng )卿(qīng )大(dà )夫(fū ),无(wú )有(yǒu )所(suǒ )讳(huì )。谏(jiàn )大(dà )夫(fū )杨(yáng )兴(xìng )、博(bó )士(shì )驷(sì )胜(shèng )等(děng )对(duì ),皆(jiē )以(yǐ )为(wéi )“阴(yīn )盛(shèng )侵(qīn )阳(yáng )之(zhī )气(qì )也(yě )。高(gāo )祖(zǔ )之(zhī )约(yuē ),非(fēi )功(gōng )臣(chén )不(bú )侯(hóu )。今(jīn )太(tài )后(hòu )诸(zhū )弟(dì )皆(jiē )以(yǐ )无(wú )功(gōng )为(wéi )侯(hóu ),外(wài )戚(qī )未(wèi )曾(céng )有(yǒu )也(yě ),故(gù )天(tiān )为(wéi )见(jiàn )异(yì )。”于(yú )是(shì )大(dà )将(jiāng )军(jūn )凤(fèng )惧(jù ),上(shàng )书(shū )乞(qǐ )骸(hái )骨(gǔ ),辞(cí )职(zhí )。上(shàng )优(yōu )诏(zhào )不(bú )许(xǔ )。

御(yù )史(shǐ )中(zhōng )丞(chéng )东(dōng )海(hǎi )薛(xuē )宣(xuān )上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )至(zhì )德(dé )仁(rén )厚(hòu ),而(ér )嘉(jiā )气(qì )尚(shàng )凝(níng ),阴(yīn )阳(yáng )不(bú )和(hé ),殆(dài )吏(lì )多(duō )苛(kē )政(zhèng )。部(bù )刺(cì )史(shǐ )或(huò )不(bú )循(xún )守(shǒu )条(tiáo )职(zhí ),举(jǔ )错(cuò )各(gè )以(yǐ )其(qí )意(yì ),多(duō )与(yǔ )郡(jùn )县(xiàn )事(shì ),至(zhì )开(kāi )私(sī )门(mén ),听(tīng )谗(chán )佞(nìng ),以(yǐ )求(qiú )吏(lì )民(mín )过(guò ),谴(qiǎn )呵(hē )及(jí )细(xì )微(wēi ),责(zé )义(yì )不(bú )量(liàng )力(lì );群(qún )县(xiàn )相(xiàng )迫(pò )促(cù ),亦(yì )内(nèi )相(xiàng )刻(kè ),流(liú )至(zhì )众(zhòng )庶(shù )。是(shì )故(gù )乡(xiāng )党(dǎng )阙(què )于(yú )嘉(jiā )宾(bīn )之(zhī )欢(huān ),九(jiǔ )族(zú )忘(wàng )其(qí )亲(qīn )亲(qīn )之(zhī )恩(ēn ),饮(yǐn )食(shí )周(zhōu )急(jí )之(zhī )厚(hòu )弥(mí )衰(shuāi ),送(sòng )往(wǎng )劳(láo )来(lái )之(zhī )礼(lǐ )不(bú )行(háng )。夫(fū )人(rén )道(dào )不(bú )通(tōng )则(zé )阴(yīn )阳(yáng )否(fǒu )隔(gé ),和(hé )气(qì )不(bú )兴(xìng ),未(wèi )必(bì )不(bú )由(yóu )此(cǐ )也(yě )。《诗(shī )》云(yún ):‘民(mín )之(zhī )失(shī )德(dé ),乾(qián )侯(hóu )以(yǐ )愆(qiān )。’鄙(bǐ )语(yǔ )曰(yuē ):‘苛(kē )政(zhèng )不(bú )亲(qīn ),烦(fán )苦(kǔ )伤(shāng )恩(ēn )。’方(fāng )刺(cì )史(shǐ )奏(zòu )事(shì )时(shí ),宜(yí )明(míng )申(shēn )敕(chì ),使(shǐ )昭(zhāo )然(rán )知(zhī )本(běn )朝(cháo )之(zhī )要(yào )务(wù )。”上(shàng )嘉(jiā )纳(nà )之(zhī )。

八(bā )月(yuè ),有(yǒu )两(liǎng )月(yuè )相(xiàng )承(chéng ),晨(chén )见(jiàn )东(dōng )方(fāng )。

冬(dōng ),十(shí )二(èr )月(yuè ),作(zuò )长(zhǎng )安(ān )南(nán )、北(běi )郊(jiāo ),罢(bà )甘(gān )泉(quán )、汾(fén )阴(yīn )祠(cí ),及(jí )紫(zǐ )坛(tán )伪(wěi )饰(shì )、女(nǚ )乐(lè )、鸾(luán )路(lù )、骍(xīng )驹(jū )、龙(lóng )马(mǎ )、石(shí )坛(tán )之(zhī )属(shǔ )。

孝(xiào )成(chéng )皇(huáng )帝(dì )上(shàng )之(zhī )上(shàng )建(jiàn )始(shǐ )二(èr )年(nián )(庚(gēng )寅(yín ),公(gōng )元(yuán )前(qián )三(sān )一(yī )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),罢(bà )雍(yōng )五(wǔ )畤(zhì )及(jí )陈(chén )宝(bǎo )祠(cí ),皆(jiē )从(cóng )匡(kuāng )衡(héng )之(zhī )请(qǐng )也(yě )。辛(xīn )巳(sì ),上(shàng )始(shǐ )郊(jiāo )祀(sì )长(zhǎng )安(ān )南(nán )郊(jiāo )。赦(shè )奉(fèng )郊(jiāo )县(xiàn )及(jí )中(zhōng )都(dōu )官(guān )耐(nài )罪(zuì )徒(tú );减(jiǎn )天(tiān )下(xià )赋(fù )钱(qián ),算(suàn )四(sì )十(shí )。

闰(rùn )月(yuè ),以(yǐ )渭(wèi )城(chéng )延(yán )陵(líng )亭(tíng )部(bù )为(wéi )初(chū )陵(líng )。

三(sān )月(yuè ),辛(xīn )丑(chǒu ),上(shàng )始(shǐ )祠(cí )后(hòu )土(tǔ )于(yú )北(běi )郊(jiāo )。

丙(bǐng )午(wǔ ),立(lì )皇(huáng )后(hòu )许(xǔ )氏(shì )。后(hòu ),车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )嘉(jiā )之(zhī )女(nǚ )也(yě )。元(yuán )帝(dì )伤(shāng )母(mǔ )恭(gōng )哀(āi )后(hòu )居(jū )位(wèi )日(rì )浅(qiǎn )而(ér )遭(zāo )霍(huò )氏(shì )之(zhī )辜(gū ),故(gù )选(xuǎn )嘉(jiā )女(nǚ )以(yǐ )配(pèi )太(tài )子(zǐ )。

上(shàng )自(zì )为(wéi )太(tài )子(zǐ )时(shí ),以(yǐ )好(hǎo )色(sè )闻(wén );及(jí )即(jí )位(wèi ),皇(huáng )太(tài )后(hòu )诏(zhào )采(cǎi )良(liáng )家(jiā )女(nǚ )以(yǐ )备(bèi )后(hòu )宫(gōng )。大(dà )将(jiāng )军(jūn )武(wǔ )库(kù )令(lìng )杜(dù )钦(qīn )说(shuō )王(wáng )凤(fèng )曰(yuē ):“礼(lǐ ),一(yī )娶(qǔ )九(jiǔ )女(nǚ ),所(suǒ )以(yǐ )广(guǎng )嗣(sì )重(zhòng )祖(zǔ )也(yě )。娣(dì )侄(zhí )虽(suī )缺(quē )不(bú )复(fù )补(bǔ ),所(suǒ )以(yǐ )养(yǎng )寿(shòu )塞(sāi )争(zhēng )也(yě )。故(gù )后(hòu )妃(fēi )有(yǒu )贞(zhēn )淑(shū )之(zhī )行(háng ),则(zé )胤(yìn )嗣(sì )有(yǒu )贤(xián )圣(shèng )之(zhī )君(jūn );制(zhì )度(dù )有(yǒu )威(wēi )仪(yí )之(zhī )节(jiē ),则(zé )人(rén )君(jūn )有(yǒu )寿(shòu )考(kǎo )之(zhī )福(fú )。废(fèi )而(ér )不(bú )由(yóu ),则(zé )女(nǚ )德(dé )不(bú )厌(yàn );女(nǚ )德(dé )不(bú )厌(yàn ),则(zé )寿(shòu )命(mìng )不(bú )究(jiū )于(yú )高(gāo )年(nián )。男(nán )子(zǐ )五(wǔ )十(shí ),好(hǎo )色(sè )未(wèi )衰(shuāi );妇(fù )人(rén )四(sì )十(shí ),容(róng )貌(mào )改(gǎi )前(qián );以(yǐ )改(gǎi )前(qián )之(zhī )容(róng )侍(shì )于(yú )未(wèi )衰(shuāi )之(zhī )年(nián ),而(ér )不(bú )以(yǐ )礼(lǐ )为(wéi )制(zhì ),则(zé )其(qí )原(yuán )不(bú )可(kě )救(jiù )而(ér )后(hòu )徠(lái )异(yì )态(tài );后(hòu )徠(lái )异(yì )态(tài ),则(zé )正(zhèng )后(hòu )自(zì )疑(yí ),而(ér )支(zhī )庶(shù )有(yǒu )间(jiān )適(shì )之(zhī )心(xīn )。是(shì )以(yǐ )晋(jìn )献(xiàn )被(bèi )纳(nà )谗(chán )之(zhī )谤(bàng ),申(shēn )生(shēng )蒙(méng )无(wú )罪(zuì )之(zhī )辜(gū )。今(jīn )圣(shèng )主(zhǔ )富(fù )于(yú )春(chūn )秋(qiū ),未(wèi )有(yǒu )適(shì )嗣(sì ),方(fāng )乡(xiāng )术(shù )入(rù )学(xué ),未(wèi )亲(qīn )后(hòu )妃(fēi )之(zhī )议(yì )。将(jiāng )军(jūn )辅(fǔ )政(zhèng ),宜(yí )因(yīn )始(shǐ )初(chū )之(zhī )隆(lóng ),建(jiàn )九(jiǔ )女(nǚ )之(zhī )制(zhì ),详(xiáng )择(zé )有(yǒu )行(háng )义(yì )之(zhī )家(jiā ),求(qiú )淑(shū )女(nǚ )之(zhī )质(zhì ),毋(wú )必(bì )有(yǒu )声(shēng )色(sè )技(jì )能(néng ),为(wéi )万(wàn )世(shì )大(dà )法(fǎ )。夫(fū )少(shǎo )戒(jiè )之(zhī )在(zài )色(sè ),《小(xiǎo )卞(biàn )》之(zhī )作(zuò ),可(kě )为(wéi )寒(hán )心(xīn )。唯(wéi )将(jiāng )军(jūn )常(cháng )以(yǐ )为(wéi )忧(yōu )!”凤(fèng )白(bái )之(zhī )太(tài )后(hòu ),太(tài )后(hòu )以(yǐ )为(wéi )故(gù )事(shì )无(wú )有(yǒu );凤(fèng )不(bú )能(néng )自(zì )立(lì )法(fǎ )度(dù ),循(xún )故(gù )事(shì )而(ér )已(yǐ )。凤(fèng )素(sù )重(zhòng )钦(qīn ),故(gù )置(zhì )之(zhī )莫(mò )府(fǔ ),国(guó )家(jiā )政(zhèng )谋(móu )常(cháng )与(yǔ )钦(qīn )虑(lǜ )之(zhī ),数(shù )称(chēng )达(dá )名(míng )士(shì ),裨(bì )正(zhèng )阙(què )失(shī );当(dāng )世(shì )善(shàn )政(zhèng )多(duō )出(chū )于(yú )钦(qīn )者(zhě )。

夏(xià ),大(dà )旱(hàn )。

匈(xiōng )奴(nú )呼(hū )韩(hán )邪(xié )单(dān )于(yú )嬖(bì )左(zuǒ )伊(yī )秩(zhì )訾(zī )兄(xiōng )女(nǚ )二(èr )人(rén );长(zhǎng )女(nǚ )颛(zhuān )渠(qú )阏(è )氏(shì )生(shēng )二(èr )子(zǐ ),长(zhǎng )曰(yuē )且(qiě )莫(mò )车(chē ),次(cì )曰(yuē )囊(náng )知(zhī )牙(yá )斯(sī );少(shǎo )女(nǚ )为(wéi )大(dà )阏(è )氏(shì ),生(shēng )四(sì )子(zǐ ),长(zhǎng )曰(yuē )雕(diāo )陶(táo )莫(mò )皋(gāo ),次(cì )曰(yuē )且(qiě )麋(mí )胥(xū ),皆(jiē )长(zhǎng )于(yú )且(qiě )莫(mò )车(chē ),少(shǎo )子(zǐ )咸(xián )、乐(lè )二(èr )人(rén ),皆(jiē )小(xiǎo )于(yú )囊(náng )知(zhī )牙(yá )斯(sī )。又(yòu )它(tā )阏(è )氏(shì )子(zǐ )十(shí )馀(yú )人(rén )。颛(zhuān )渠(qú )阏(è )氏(shì )贵(guì ),且(qiě )莫(mò )车(chē )爱(ài ),呼(hū )韩(hán )邪(xié )病(bìng )且(qiě )死(sǐ ),欲(yù )立(lì )且(qiě )莫(mò )车(chē )。颛(zhuān )渠(qú )阏(è )氏(shì )曰(yuē ):“匈(xiōng )奴(nú )乱(luàn )十(shí )馀(yú )年(nián ),不(bú )绝(jué )如(rú )发(fā ),赖(lài )蒙(méng )汉(hàn )力(lì ),故(gù )得(dé )复(fù )安(ān )。今(jīn )平(píng )定(dìng )未(wèi )久(jiǔ ),人(rén )民(mín )创(chuàng )艾(ài )战(zhàn )斗(dòu )。且(qiě )莫(mò )车(chē )年(nián )少(shǎo ),百(bǎi )姓(xìng )未(wèi )附(fù ),恐(kǒng )复(fù )危(wēi )国(guó )。我(wǒ )与(yǔ )大(dà )阏(è )氏(shì )一(yī )家(jiā )共(gòng )子(zǐ ),不(bú )如(rú )立(lì )雕(diāo )陶(táo )莫(mò )皋(gāo )。”大(dà )阏(è )氏(shì )曰(yuē ):“且(qiě )莫(mò )车(chē )虽(suī )少(shǎo ),大(dà )臣(chén )共(gòng )持(chí )国(guó )事(shì )。今(jīn )舍(shě )贵(guì )立(lì )贱(jiàn ),后(hòu )世(shì )必(bì )乱(luàn )。”单(dān )于(yú )卒(zú )从(cóng )颛(zhuān )渠(qú )阏(è )氏(shì )计(jì ),立(lì )雕(diāo )陶(táo )莫(mò )皋(gāo ),约(yuē )令(lìng )传(chuán )国(guó )与(yǔ )弟(dì )。呼(hū )韩(hán )邪(xié )死(sǐ ),雕(diāo )陶(táo )莫(mò )皋(gāo )立(lì ),为(wéi )复(fù )株(zhū )累(lèi )若(ruò )鞮(dī )单(dān )于(yú )。复(fù )株(zhū )累(lèi )若(ruò )鞮(dī )单(dān )于(yú )以(yǐ )且(qiě )麋(mí )胥(xū )为(wéi )左(zuǒ )贤(xián )王(wáng ),且(qiě )莫(mò )车(chē )为(wéi )左(zuǒ )谷(gǔ )蠡(lí )王(wáng ),囊(náng )知(zhī )牙(yá )斯(sī )为(wéi )右(yòu )贤(xián )王(wáng )。复(fù )株(zhū )累(lèi )单(dān )于(yú )复(fù )妻(qī )王(wáng )昭(zhāo )君(jūn ),生(shēng )二(èr )女(nǚ ),长(zhǎng )女(nǚ )云(yún )为(wéi )须(xū )卜(bo )居(jū )次(cì ),小(xiǎo )女(nǚ )为(wéi )当(dāng )于(yú )居(jū )次(cì )。

孝(xiào )成(chéng )皇(huáng )帝(dì )上(shàng )之(zhī )上(shàng )建(jiàn )始(shǐ )三(sān )年(nián )(辛(xīn )卯(mǎo ),公(gōng )元(yuán )前(qián )三(sān )零(líng )年(nián ))

春(chūn ),三(sān )月(yuè ),赦(shè )天(tiān )下(xià )徒(tú )。

秋(qiū ),关(guān )内(nèi )大(dà )雨(yǔ )四(sì )十(shí )馀(yú )日(rì )。京(jīng )师(shī )民(mín )相(xiàng )惊(jīng ),言(yán )大(dà )水(shuǐ )至(zhì );百(bǎi )姓(xìng )奔(bēn )走(zǒu )相(xiàng )蹂(róu )躏(lìn ),老(lǎo )弱(ruò )号(hào )呼(hū ),长(zhǎng )安(ān )中(zhōng )大(dà )乱(luàn )。天(tiān )子(zǐ )亲(qīn )御(yù )前(qián )殿(diàn ),召(zhào )公(gōng )卿(qīng )议(yì )。大(dà )将(jiāng )军(jūn )凤(fèng )以(yǐ )为(wéi ):“太(tài )后(hòu )与(yǔ )上(shàng )及(jí )后(hòu )宫(gōng )可(kě )御(yù )船(chuán ),令(lìng )吏(lì )民(mín )上(shàng )长(zhǎng )安(ān )城(chéng )以(yǐ )避(bì )水(shuǐ )。”君(jūn )臣(chén )皆(jiē )从(cóng )凤(fèng )议(yì )。左(zuǒ )将(jiāng )军(jūn )王(wáng )商(shāng )独(dú )曰(yuē ):“自(zì )古(gǔ )无(wú )道(dào )之(zhī )国(guó ),水(shuǐ )犹(yóu )不(bú )冒(mào )城(chéng )郭(guō );今(jīn )政(zhèng )治(zhì )和(hé )平(píng ),世(shì )无(wú )兵(bīng )革(gé ),上(shàng )下(xià )相(xiàng )安(ān ),何(hé )因(yīn )当(dāng )有(yǒu )大(dà )水(shuǐ )一(yī )日(rì )暴(bào )至(zhì ),此(cǐ )必(bì )讹(é )言(yán )也(yě )!不(bú )宜(yí )令(lìng )上(shàng )城(chéng ),重(zhòng )惊(jīng )百(bǎi )姓(xìng )。”上(shàng )乃(nǎi )止(zhǐ )。有(yǒu )顷(qǐng ),长(zhǎng )安(ān )中(zhōng )稍(shāo )定(dìng );问(wèn )之(zhī ),果(guǒ )讹(é )言(yán )。上(shàng )于(yú )是(shì )美(měi )壮(zhuàng )商(shāng )之(zhī )固(gù )守(shǒu ),数(shù )称(chēng )其(qí )议(yì );而(ér )凤(fèng )大(dà )惭(cán ),自(zì )恨(hèn )失(shī )言(yán )。

上(shàng )欲(yù )专(zhuān )委(wěi )任(rèn )王(wáng )凤(fèng ),八(bā )月(yuè ),策(cè )免(miǎn )车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )许(xǔ )嘉(jiā ),以(yǐ )特(tè )进(jìn )侯(hóu )就(jiù )朝(cháo )位(wèi )。

张(zhāng )谭(tán )坐(zuò )选(xuǎn )举(jǔ )不(bú )实(shí ),免(miǎn )。冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū )尹(yǐn )忠(zhōng )为(wéi )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),戊(wù )申(shēn )朔(shuò ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。其(qí )夜(yè ),地(dì )震(zhèn )未(wèi )央(yāng )宫(gōng )殿(diàn )中(zhōng )。诏(zhào )举(jǔ )贤(xián )良(liáng )方(fāng )正(zhèng )能(néng )直(zhí )言(yán )极(jí )谏(jiàn )之(zhī )士(shì )。杜(dù )钦(qīn )及(jí )太(tài )常(cháng )丞(chéng )谷(gǔ )永(yǒng )上(shàng )对(duì ),皆(jiē )以(yǐ )为(wéi )后(hòu )宫(gōng )女(nǚ )宠(chǒng )太(tài )盛(shèng ),嫉(jí )妒(dù )专(zhuān )上(shàng ),将(jiāng )害(hài )继(jì )嗣(sì )之(zhī )咎(jiù )。

越(yuè )巂(guī )山(shān )崩(bēng )。

丁(dīng )丑(chǒu ),匡(kuāng )衡(héng )坐(zuò )多(duō )取(qǔ )封(fēng )邑(yì )四(sì )百(bǎi )顷(qǐng ),监(jiān )临(lín )盗(dào )所(suǒ )主(zhǔ )守(shǒu )直(zhí )十(shí )金(jīn )以(yǐ )上(shàng ),免(miǎn )为(wéi )庶(shù )人(rén )。

孝(xiào )成(chéng )皇(huáng )帝(dì )上(shàng )之(zhī )上(shàng )建(jiàn )始(shǐ )四(sì )年(nián )(壬(rén )辰(chén ),公(gōng )元(yuán )前(qián )二(èr )九(jiǔ )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),癸(guǐ )卯(mǎo ),陨(yǔn )石(shí )于(yú )亳(bó )四(sì ),陨(yǔn )于(yú )肥(féi )累(lèi )二(èr )。

罢(bà )中(zhōng )书(shū )宦(huàn )官(guān )。初(chū )置(zhì )尚(shàng )书(shū )员(yuán )五(wǔ )人(rén )。三(sān )月(yuè ),甲(jiǎ )申(shēn ),以(yǐ )左(zuǒ )将(jiāng )军(jūn )乐(lè )昌(chāng )侯(hóu )王(wáng )商(shāng )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng )。

夏(xià ),上(shàng )悉(xī )召(zhào )前(qián )所(suǒ )举(jǔ )直(zhí )言(yán )之(zhī )士(shì ),诣(yì )白(bái )虎(hǔ )殿(diàn )对(duì )策(cè )。是(shì )时(shí )上(shàng )委(wěi )政(zhèng )王(wáng )凤(fèng ),议(yì )者(zhě )多(duō )归(guī )咎(jiù )焉(yān )。谷(gǔ )永(yǒng )知(zhī )凤(fèng )方(fāng )见(jiàn )柄(bǐng )用(yòng ),阴(yīn )欲(yù )自(zì )托(tuō ),乃(nǎi )曰(yuē ):“方(fāng )今(jīn )四(sì )夷(yí )宾(bīn )服(fú ),皆(jiē )为(wéi )臣(chén )妾(qiè ),北(běi )无(wú )熏(xūn )荤(hūn )、冒(mào )顿(dùn )之(zhī )患(huàn ),南(nán )无(wú )赵(zhào )佗(tuó )、吕(lǚ )嘉(jiā )之(zhī )难(nán ),三(sān )垂(chuí )晏(yàn )然(rán ),靡(mí )有(yǒu )兵(bīng )革(gé )之(zhī )警(jǐng )。诸(zhū )侯(hóu )大(dà )者(zhě )乃(nǎi )食(shí )数(shù )县(xiàn ),汉(hàn )吏(lì )制(zhì )其(qí )权(quán )柄(bǐng ),不(bú )得(dé )有(yǒu )为(wéi ),无(wú )吴(wú )、楚(chǔ )、燕(yàn )、梁(liáng )之(zhī )势(shì )。百(bǎi )官(guān )盘(pán )互(hù ),亲(qīn )疏(shū )相(xiàng )错(cuò ),骨(gǔ )肉(ròu )大(dà )臣(chén )有(yǒu )申(shēn )伯(bó )之(zhī )忠(zhōng ),洞(dòng )洞(dòng )属(shǔ )属(shǔ ),小(xiǎo )心(xīn )畏(wèi )忌(jì ),无(wú )重(zhòng )合(hé )、安(ān )阳(yáng )、博(bó )陆(lù )之(zhī )乱(luàn )。三(sān )者(zhě )无(wú )毛(máo )发(fā )之(zhī )辜(gū ),窃(qiè )恐(kǒng )陛(bì )下(xià )舍(shě )昭(zhāo )昭(zhāo )之(zhī )白(bái )过(guò ),忽(hū )天(tiān )地(dì )之(zhī )明(míng )戒(jiè ),听(tīng )晻(ǎn )昧(mèi )之(zhī )瞽(gǔ )说(shuō ),归(guī )咎(jiù )乎(hū )无(wú )辜(gū ),倚(yǐ )异(yì )乎(hū )政(zhèng )事(shì ),重(zhòng )失(shī )天(tiān )心(xīn ),不(bú )可(kě )之(zhī )大(dà )者(zhě )也(yě )。陛(bì )下(xià )诚(chéng )深(shēn )察(chá )愚(yú )臣(chén )之(zhī )言(yán ),抗(kàng )湛(zhàn )溺(nì )之(zhī )意(yì ),解(jiě )偏(piān )驳(bó )之(zhī )爱(ài ),奋(fèn )乾(qián )刚(gāng )之(zhī )威(wēi ),平(píng )天(tiān )覆(fù )之(zhī )施(shī ),使(shǐ )列(liè )妾(qiè )得(dé )人(rén )人(rén )更(gèng )进(jìn ),益(yì )纳(nà )宜(yí )子(zǐ )妇(fù )人(rén ),毋(wú )择(zé )好(hǎo )丑(chǒu ),毋(wú )避(bì )尝(cháng )字(zì ),毋(wú )论(lùn )年(nián )齿(chǐ )。推(tuī )法(fǎ )言(yán )之(zhī ),陛(bì )下(xià )得(dé )继(jì )嗣(sì )于(yú )微(wēi )贱(jiàn )之(zhī )间(jiān ),乃(nǎi )反(fǎn )为(wéi )福(fú );得(dé )继(jì )嗣(sì )而(ér )已(yǐ ),母(mǔ )非(fēi )有(yǒu )贱(jiàn )也(yě )。后(hòu )宫(gōng )女(nǚ )史(shǐ )、使(shǐ )令(lìng )有(yǒu )直(zhí )意(yì )者(zhě ),广(guǎng )求(qiú )于(yú )微(wēi )贱(jiàn )之(zhī )间(jiān ),以(yǐ )遇(yù )天(tiān )所(suǒ )开(kāi )右(yòu ),慰(wèi )释(shì )皇(huáng )太(tài )后(hòu )之(zhī )忧(yōu )愠(yùn ),解(jiě )谢(xiè )上(shàng )帝(dì )之(zhī )谴(qiǎn )怒(nù ),则(zé )继(jì )嗣(sì )蕃(fān )滋(zī ),灾(zāi )异(yì )讫(qì )息(xī )!”杜(dù )钦(qīn )亦(yì )仿(fǎng )此(cǐ )意(yì )。上(shàng )皆(jiē )以(yǐ )其(qí )书(shū )示(shì )后(hòu )宫(gōng ),擢(zhuó )永(yǒng )为(wéi )光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),雨(yǔ )雪(xuě )。

秋(qiū ),桃(táo )、李(lǐ )实(shí )。

大(dà )雨(yǔ )水(shuǐ )十(shí )馀(yú )日(rì ),河(hé )决(jué )东(dōng )郡(jùn )金(jīn )堤(dī )。先(xiān )是(shì )清(qīng )河(hé )都(dōu )尉(wèi )冯(féng )逡(qūn )奏(zòu )言(yán ):“郡(jùn )承(chéng )河(hé )下(xià )流(liú ),土(tǔ )壤(rǎng )轻(qīng )脆(cuì )易(yì )伤(shāng ),顷(qǐng )所(suǒ )以(yǐ )阔(kuò )无(wú )大(dà )害(hài )者(zhě ),以(yǐ )屯(tún )氏(shì )河(hé )通(tōng )两(liǎng )川(chuān )分(fèn )流(liú )也(yě )。今(jīn )屯(tún )氏(shì )河(hé )塞(sāi ),灵(líng )鸣(míng )犊(dú )口(kǒu )又(yòu )益(yì )不(bú )利(lì ),独(dú )一(yī )川(chuān )兼(jiān )受(shòu )数(shù )河(hé )之(zhī )任(rèn ),虽(suī )高(gāo )增(zēng )堤(dī )防(fáng ),终(zhōng )不(bú )能(néng )泄(xiè )。如(rú )有(yǒu )霖(lín )雨(yǔ ),旬(xún )日(rì )不(bú )霁(jì ),必(bì )盈(yíng )溢(yì )。九(jiǔ )河(hé )故(gù )迹(jì ),今(jīn )既(jì )灭(miè )难(nán )明(míng ),屯(tún )氏(shì )河(hé )新(xīn )绝(jué )未(wèi )久(jiǔ ),其(qí )处(chù )易(yì )浚(xùn );又(yòu )其(qí )口(kǒu )所(suǒ )居(jū )高(gāo ),于(yú )以(yǐ )分(fèn )杀(shā )水(shuǐ )力(lì ),道(dào )里(lǐ )便(biàn )宜(yí ),可(kě )复(fù )浚(xùn )以(yǐ )助(zhù )大(dà )河(hé ),泄(xiè )暴(bào )水(shuǐ ),备(bèi )非(fēi )常(cháng )。不(bú )豫(yù )修(xiū )治(zhì ),北(běi )决(jué )病(bìng )四(sì )、五(wǔ )郡(jùn ),南(nán )决(jué )病(bìng )十(shí )馀(yú )郡(jùn ),然(rán )后(hòu )忧(yōu )之(zhī ),晚(wǎn )矣(yǐ )!”事(shì )下(xià )丞(chéng )相(xiàng )、御(yù )史(shǐ ),白(bái )遣(qiǎn )博(bó )士(shì )许(xǔ )商(shāng )行(háng )视(shì ),以(yǐ )为(wéi )“方(fāng )用(yòng )度(dù )不(bú )足(zú ),可(kě )且(qiě )勿(wù )浚(xùn )。”后(hòu )三(sān )岁(suì ),河(hé )果(guǒ )决(jué )于(yú )馆(guǎn )陶(táo )及(jí )东(dōng )郡(jùn )金(jīn )堤(dī ),泛(fàn )滥(làn )兗(yǎn )、豫(yù ),入(rù )平(píng )原(yuán )、千(qiān )乘(chéng )、济(jì )南(nán ),凡(fán )灌(guàn )四(sì )郡(jùn )、三(sān )十(shí )二(èr )县(xiàn ),水(shuǐ )居(jū )地(dì )十(shí )五(wǔ )万(wàn )馀(yú )顷(qǐng ),深(shēn )者(zhě )三(sān )丈(zhàng );坏(huài )败(bài )官(guān )亭(tíng )、室(shì )庐(lú )且(qiě )四(sì )万(wàn )所(suǒ )。

冬(dōng ),十(shí )一(yī )月(yuè ),御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )尹(yǐn )忠(zhōng )以(yǐ )对(duì )方(fāng )略(luè )疏(shū )阔(kuò ),上(shàng )切(qiē )责(zé )其(qí )不(bú )忧(yōu )职(zhí ),自(zì )杀(shā )。遣(qiǎn )大(dà )司(sī )农(nóng )非(fēi )调(diào )调(diào )均(jūn )钱(qián )谷(gǔ )河(hé )决(jué )所(suǒ )灌(guàn )之(zhī )郡(jùn ),谒(yè )者(zhě )二(èr )人(rén )发(fā )河(hé )南(nán )以(yǐ )东(dōng )船(chuán )五(wǔ )百(bǎi )叟(sǒu ),徙(xǐ )民(mín )避(bì )水(shuǐ )居(jū )丘(qiū )陵(líng )九(jiǔ )万(wàn )七(qī )千(qiān )馀(yú )口(kǒu )。

壬(rén )戌(xū ),以(yǐ )少(shǎo )府(fǔ )张(zhāng )忠(zhōng )为(wéi )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )。

南(nán )山(shān )群(qún )盗(dào )傰(bēng )宗(zōng )等(děng )数(shù )百(bǎi )人(rén )为(wéi )吏(lì )民(mín )害(hài )。诏(zhào )发(fā )兵(bīng )千(qiān )人(rén )逐(zhú )捕(bǔ ),岁(suì )馀(yú )不(bú )能(néng )禽(qín )。或(huò )说(shuō )大(dà )将(jiāng )军(jūn )凤(fèng ),以(yǐ )“贼(zéi )数(shù )百(bǎi )人(rén )在(zài )毂(gū )下(xià ),讨(tǎo )不(bú )能(néng )得(dé ),难(nán )以(yǐ )示(shì )四(sì )夷(yí );独(dú )选(xuǎn )贤(xián )京(jīng )兆(zhào )尹(yǐn )乃(nǎi )可(kě )。”于(yú )是(shì )凤(fèng )荐(jiàn )故(gù )高(gāo )陵(líng )令(lìng )王(wáng )尊(zūn ),征(zhēng )为(wéi )谏(jiàn )大(dà )夫(fū ),守(shǒu )京(jīng )辅(fǔ )都(dōu )尉(wèi ),行(háng )京(jīng )兆(zhào )尹(yǐn )事(shì )。旬(xún )月(yuè )间(jiān ),盗(dào )贼(zéi )清(qīng );后(hòu )拜(bài )为(wéi )京(jīng )兆(zhào )尹(yǐn )。

上(shàng )即(jí )位(wèi )之(zhī )初(chū ),丞(chéng )相(xiàng )匡(kuāng )衡(héng )复(fù )奏(zòu ):“射(shè )声(shēng )校(xiào )尉(wèi )陈(chén )汤(tāng )以(yǐ )吏(lì )二(èr )千(qiān )石(shí )奉(fèng )使(shǐ ),颛(zhuān )命(mìng )蛮(mán )夷(yí )中(zhōng ),不(bú )正(zhèng )身(shēn )以(yǐ )先(xiān )下(xià ),而(ér )盗(dào )所(suǒ )收(shōu )康(kāng )居(jū )财(cái )物(wù ),戒(jiè )官(guān )属(shǔ )曰(yuē ):‘绝(jué )域(yù )事(shì )不(bú )覆(fù )校(xiào )。’虽(suī )在(zài )赦(shè )前(qián ),不(bú )宜(yí )处(chù )位(wèi )。”汤(tāng )坐(zuò )免(miǎn )。后(hòu )汤(tāng )上(shàng )言(yán ):“康(kāng )居(jū )王(wáng )侍(shì )子(zǐ ),非(fēi )王(wáng )子(zǐ )。”按(àn )验(yàn ),实(shí )王(wáng )子(zǐ )也(yě )。汤(tāng )下(xià )狱(yù )当(dāng )死(sǐ )。

太(tài )中(zhōng )大(dà )夫(fū )谷(gǔ )永(yǒng )上(shàng )疏(shū )讼(sòng )汤(tāng )曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )楚(chǔ )有(yǒu )子(zǐ )玉(yù )得(dé )臣(chén ),文(wén )公(gōng )为(wéi )之(zhī )仄(zè )席(xí )而(ér )坐(zuò );赵(zhào )有(yǒu )廉(lián )颇(pō )、马(mǎ )服(fú ),强(qiáng )秦(qín )不(bú )敢(gǎn )窥(kuī )兵(bīng )井(jǐng )陉(xíng );近(jìn )汉(hàn )有(yǒu )郅(zhì )都(dōu )、魏(wèi )尚(shàng ),匈(xiōng )奴(nú )不(bú )敢(gǎn )南(nán )乡(xiāng )沙(shā )幕(mù )。由(yóu )是(shì )言(yán )之(zhī ),战(zhàn )克(kè )之(zhī )将(jiāng ),国(guó )之(zhī )爪(zhǎo )牙(yá ),不(bú )可(kě )不(bú )重(zhòng )也(yě )。盖(gài )君(jūn )子(zǐ )闻(wén )鼓(gǔ )鼙(pí )之(zhī )声(shēng ),则(zé )思(sī )将(jiāng )帅(shuài )之(zhī )臣(chén )。窃(qiè )见(jiàn )关(guān )内(nèi )侯(hóu )陈(chén )汤(tāng ),前(qián )斩(zhǎn )郅(zhì )支(zhī ),威(wēi )震(zhèn )百(bǎi )蛮(mán ),武(wǔ )畅(chàng )西(xī )海(hǎi ),汉(hàn )元(yuán )以(yǐ )来(lái ),征(zhēng )伐(fá )方(fāng )外(wài )之(zhī )将(jiāng ),未(wèi )尝(cháng )有(yǒu )也(yě )。今(jīn )汤(tāng )坐(zuò )言(yán )事(shì )非(fēi )是(shì ),幽(yōu )囚(qiú )久(jiǔ )系(xì ),历(lì )时(shí )不(bú )决(jué ),执(zhí )宪(xiàn )之(zhī )吏(lì )欲(yù )致(zhì )之(zhī )大(dà )辟(pì )。昔(xī )白(bái )起(qǐ )为(wéi )秦(qín )将(jiāng ),南(nán )拔(bá )郢(yǐng )都(dōu ),北(běi )坑(kēng )赵(zhào )括(kuò ),以(yǐ )纤(xiān )介(jiè )之(zhī )过(guò ),赐(cì )死(sǐ )杜(dù )邮(yóu );秦(qín )民(mín )怜(lián )之(zhī ),莫(mò )不(bú )陨(yǔn )涕(tì )。今(jīn )汤(tāng )亲(qīn )秉(bǐng )钺(yuè )席(xí )卷(juàn ),喋(dié )血(xuè )万(wàn )里(lǐ )之(zhī )外(wài ),荐(jiàn )功(gōng )祖(zǔ )庙(miào ),告(gào )类(lèi )上(shàng )帝(dì ),介(jiè )胄(zhòu )之(zhī )士(shì )靡(mí )不(bú )慕(mù )义(yì )。以(yǐ )言(yán )事(shì )为(wéi )罪(zuì ),无(wú )赫(hè )赫(hè )之(zhī )恶(è )。《周(zhōu )书(shū )》曰(yuē ):‘记(jì )人(rén )之(zhī )功(gōng ),忘(wàng )人(rén )之(zhī )过(guò ),宜(yí )为(wéi )君(jūn )者(zhě )也(yě )。’夫(fū )犬(quǎn )马(mǎ )有(yǒu )劳(láo )于(yú )人(rén ),尚(shàng )加(jiā )帷(wéi )盖(gài )之(zhī )报(bào ),况(kuàng )国(guó )之(zhī )功(gōng )臣(chén )者(zhě )哉(zāi )!窃(qiè )恐(kǒng )陛(bì )下(xià )忽(hū )于(yú )鼙(pí )鼓(gǔ )之(zhī )声(shēng ),不(bú )察(chá )《周(zhōu )书(shū )》之(zhī )意(yì ),而(ér )忘(wàng )帷(wéi )盖(gài )之(zhī )施(shī ),庸(yōng )臣(chén )遇(yù )汤(tāng ),卒(zú )从(cóng )吏(lì )议(yì ),使(shǐ )百(bǎi )姓(xìng )介(jiè )然(rán )有(yǒu )秦(qín )民(mín )之(zhī )恨(hèn ),非(fēi )所(suǒ )以(yǐ )厉(lì )死(sǐ )难(nán )之(zhī )臣(chén )也(yě )!”

书(shū )奏(zòu ),天(tiān )子(zǐ )出(chū )汤(tāng ),夺(duó )爵(jué )为(wéi )士(shì )伍(wǔ )。会(huì )西(xī )域(yù )都(dōu )护(hù )段(duàn )会(huì )宗(zōng )为(wéi )乌(wū )孙(sūn )兵(bīng )所(suǒ )围(wéi ),驿(yì )骑(qí )上(shàng )书(shū ),愿(yuàn )发(fā )城(chéng )郭(guō )、敦(dūn )煌(huáng )兵(bīng )以(yǐ )自(zì )救(jiù );丞(chéng )相(xiàng )商(shāng )、大(dà )将(jiāng )军(jūn )凤(fèng )及(jí )百(bǎi )寮(liáo )议(yì )数(shù )日(rì )不(bú )决(jué )。凤(fèng )言(yán ):“陈(chén )汤(tāng )多(duō )筹(chóu )策(cè ),习(xí )外(wài )国(guó )事(shì ),可(kě )问(wèn )。”上(shàng )召(zhào )汤(tāng )见(jiàn )宣(xuān )室(shì )。汤(tāng )击(jī )郅(zhì )支(zhī )时(shí )中(zhōng )寒(hán ),病(bìng )两(liǎng )臂(bì )不(bú )屈(qū )申(shēn );汤(tāng )入(rù )见(jiàn ),有(yǒu )诏(zhào )毋(wú )拜(bài ),示(shì )以(yǐ )会(huì )宗(zōng )奏(zòu )。汤(tāng )对(duì )曰(yuē ):“臣(chén )以(yǐ )为(wéi )此(cǐ )必(bì )无(wú )可(kě )忧(yōu )也(yě )。”上(shàng )曰(yuē ):“何(hé )以(yǐ )言(yán )之(zhī )?”汤(tāng )曰(yuē ):“夫(fū )胡(hú )兵(bīng )五(wǔ )而(ér )当(dāng )汉(hàn )兵(bīng )一(yī ),何(hé )者(zhě )?兵(bīng )刃(rèn )朴(pǔ )钝(dùn ),弓(gōng )弩(nǔ )不(bú )利(lì )。今(jīn )闻(wén )颇(pō )得(dé )汉(hàn )巧(qiǎo ),然(rán )犹(yóu )三(sān )而(ér )当(dāng )一(yī )。又(yòu )《兵(bīng )法(fǎ )》曰(yuē ):‘客(kè )倍(bèi )而(ér )主(zhǔ )人(rén )半(bàn ),然(rán )后(hòu )敌(dí )。’今(jīn )围(wéi )会(huì )宗(zōng )者(zhě )人(rén )众(zhòng )不(bú )足(zú )以(yǐ )胜(shèng )会(huì )宗(zōng )。唯(wéi )陛(bì )下(xià )勿(wù )忧(yōu )!且(qiě )兵(bīng )轻(qīng )行(háng )五(wǔ )十(shí )里(lǐ ),重(zhòng )行(háng )三(sān )十(shí )里(lǐ ),今(jīn )会(huì )宗(zōng )欲(yù )发(fā )城(chéng )郭(guō )、敦(dūn )煌(huáng ),历(lì )时(shí )乃(nǎi )至(zhì ),所(suǒ )谓(wèi )报(bào )雠(chóu )之(zhī )兵(bīng ),非(fēi )救(jiù )急(jí )之(zhī )用(yòng )也(yě )。”上(shàng )曰(yuē ):“奈(nài )何(hé )?其(qí )解(jiě )可(kě )必(bì )乎(hū )?度(dù )何(hé )时(shí )解(jiě )?”汤(tāng )知(zhī )乌(wū )孙(sūn )瓦(wǎ )合(hé ),不(bú )能(néng )久(jiǔ )攻(gōng ),故(gù )事(shì )不(bú )过(guò )数(shù )日(rì ),因(yīn )对(duì )曰(yuē ):“已(yǐ )解(jiě )矣(yǐ )!”屈(qū )指(zhǐ )计(jì )其(qí )日(rì ),曰(yuē ):“不(bú )出(chū )五(wǔ )日(rì ),当(dāng )有(yǒu )吉(jí )语(yǔ )闻(wén )。”居(jū )四(sì )日(rì ),军(jūn )书(shū )到(dào ),言(yán )已(yǐ )解(jiě )。大(dà )将(jiāng )军(jūn )凤(fèng )奏(zòu )以(yǐ )为(wéi )从(cóng )事(shì )中(zhōng )郎(láng ),莫(mò )府(fǔ )事(shì )壹(yī )决(jué )于(yú )汤(tāng )。

孝(xiào )成(chéng )皇(huáng )帝(dì )上(shàng )之(zhī )上(shàng )河(hé )平(píng )元(yuán )年(nián )(癸(guǐ )巳(sì ),公(gōng )元(yuán )前(qián )二(èr )八(bā )年(nián ))

春(chūn ),杜(dù )钦(qīn )荐(jiàn )犍(jiān )为(wéi )王(wáng )延(yán )世(shì )于(yú )王(wáng )凤(fèng ),使(shǐ )塞(sāi )决(jué )河(hé )。凤(fèng )以(yǐ )延(yán )世(shì )为(wéi )河(hé )堤(dī )使(shǐ )者(zhě )。延(yán )世(shì )以(yǐ )竹(zhú )落(luò )长(zhǎng )四(sì )丈(zhàng ),大(dà )九(jiǔ )围(wéi ),盛(shèng )以(yǐ )小(xiǎo )石(shí ),两(liǎng )船(chuán )夹(jiá )载(zǎi )而(ér )下(xià )之(zhī )。三(sān )十(shí )六(liù )日(rì ),河(hé )堤(dī )成(chéng )。三(sān )月(yuè ),诏(zhào )以(yǐ )延(yán )世(shì )为(wéi )光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū ),秩(zhì )中(zhōng )二(èr )千(qiān )石(shí ),赐(cì )爵(jué )关(guān )内(nèi )侯(hóu )、黄(huáng )金(jīn )百(bǎi )斤(jīn )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),己(jǐ )亥(hài )晦(huì ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。诏(zhào )公(gōng )卿(qīng )百(bǎi )僚(liáo )陈(chén )过(guò )失(shī ),无(wú )有(yǒu )所(suǒ )讳(huì )。大(dà )赦(shè )天(tiān )下(xià )。光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū )刘(liú )向(xiàng )对(duì )曰(yuē ):“四(sì )月(yuè )交(jiāo )于(yú )五(wǔ )月(yuè ),月(yuè )同(tóng )孝(xiào )惠(huì ),日(rì )同(tóng )孝(xiào )昭(zhāo ),其(qí )占(zhàn )恐(kǒng )害(hài )继(jì )嗣(sì )。”是(shì )时(shí )许(xǔ )皇(huáng )后(hòu )专(zhuān )宠(chǒng ),后(hòu )宫(gōng )希(xī )得(dé )进(jìn )见(jiàn ),中(zhōng )外(wài )皆(jiē )忧(yōu )上(shàng )无(wú )继(jì )嗣(sì ),故(gù )杜(dù )钦(qīn )、谷(gǔ )永(yǒng )及(jí )向(xiàng )所(suǒ )对(duì )皆(jiē )及(jí )之(zhī )。

上(shàng )于(yú )是(shì )减(jiǎn )省(shěng )椒(jiāo )房(fáng )、掖(yè )廷(tíng )用(yòng )度(dù ),服(fú )御(yù )、舆(yú )驾(jià )所(suǒ )发(fā )诸(zhū )官(guān )署(shǔ )及(jí )所(suǒ )造(zào )作(zuò ),遗(yí )赐(cì )外(wài )家(jiā )、群(qún )臣(chén )妾(qiè ),皆(jiē )如(rú )竟(jìng )宁(níng )以(yǐ )前(qián )故(gù )事(shì )。皇(huáng )后(hòu )上(shàng )疏(shū )自(zì )陈(chén ),以(yǐ )为(wéi ):“时(shí )世(shì )异(yì )制(zhì ),长(zhǎng )短(duǎn )相(xiàng )补(bǔ ),不(bú )出(chū )汉(hàn )制(zhì )而(ér )已(yǐ ),纤(xiān )微(wēi )之(zhī )间(jiān )未(wèi )必(bì )可(kě )同(tóng )。若(ruò )竟(jìng )宁(níng )前(qián )与(yǔ )黄(huáng )龙(lóng )前(qián ),岂(qǐ )相(xiàng )放(fàng )哉(zāi )!家(jiā )吏(lì )不(bú )晓(xiǎo ),今(jīn )壹(yī )受(shòu )诏(zhào )如(rú )此(cǐ ),且(qiě )使(shǐ )妾(qiè )摇(yáo )手(shǒu )不(bú )得(dé )。设(shè )妾(qiè )欲(yù )作(zuò )某(mǒu )屏(píng )风(fēng )张(zhāng )于(yú )某(mǒu )所(suǒ ),曰(yuē ):‘故(gù )事(shì )无(wú )有(yǒu )。’或(huò )不(bú )能(néng )得(dé ),则(zé )必(bì )绳(shéng )妾(qiè )以(yǐ )诏(zhào )书(shū )矣(yǐ )。此(cǐ )诚(chéng )不(bú )可(kě )行(háng ),唯(wéi )陛(bì )下(xià )省(shěng )察(chá )!故(gù )事(shì ),以(yǐ )特(tè )牛(niú )祠(cí )大(dà )父(fù )母(mǔ ),戴(dài )侯(hóu )、敬(jìng )侯(hóu )皆(jiē )得(dé )蒙(méng )恩(ēn )以(yǐ )太(tài )牢(láo )祠(cí ),今(jīn )当(dāng )率(lǜ )如(rú )故(gù )事(shì ),唯(wéi )陛(bì )下(xià )哀(āi )之(zhī )!今(jīn )吏(lì )甫(fǔ )受(shòu )诏(zhào )读(dú )记(jì ),直(zhí )豫(yù )言(yán )使(shǐ )后(hòu )知(zhī )之(zhī ),非(fēi )可(kě )复(fù )若(ruò )私(sī )府(fǔ )有(yǒu )所(suǒ )取(qǔ )也(yě )。其(qí )萌(méng )牙(yá )所(suǒ )以(yǐ )约(yuē )制(zhì )妾(qiè )者(zhě ),恐(kǒng )失(shī )人(rén )理(lǐ )。唯(wéi )陛(bì )下(xià )深(shēn )察(chá )焉(yān )!”上(shàng )于(yú )是(shì )采(cǎi )谷(gǔ )永(yǒng )、刘(liú )向(xiàng )所(suǒ )言(yán )灾(zāi )异(yì )咎(jiù )验(yàn )皆(jiē )在(zài )后(hòu )宫(gōng )之(zhī )意(yì )以(yǐ )报(bào )之(zhī ),且(qiě )曰(yuē ):“吏(lì )拘(jū )于(yú )法(fǎ ),亦(yì )安(ān )足(zú )过(guò )!盖(gài )矫(jiǎo )枉(wǎng )者(zhě )过(guò )直(zhí ),古(gǔ )今(jīn )同(tóng )之(zhī )。且(qiě )财(cái )币(bì )之(zhī )省(shěng ),特(tè )牛(niú )之(zhī )祠(cí ),其(qí )于(yú )皇(huáng )后(hòu ),所(suǒ )以(yǐ )扶(fú )助(zhù )德(dé )美(měi ),为(wéi )华(huá )宠(chǒng )也(yě )。咎(jiù )根(gēn )不(bú )除(chú ),灾(zāi )变(biàn )相(xiàng )袭(xí ),祖(zǔ )宗(zōng )且(qiě )不(bú )血(xuè )食(shí ),何(hé )戴(dài )侯(hóu )也(yě )!传(chuán )不(bú )云(yún )乎(hū ):‘以(yǐ )约(yuē )失(shī )之(zhī )者(zhě )鲜(xiān )’,审(shěn )皇(huáng )后(hòu )欲(yù )从(cóng )其(qí )奢(shē )与(yǔ )?朕(zhèn )亦(yì )当(dāng )法(fǎ )孝(xiào )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )也(yě )。如(rú )此(cǐ ),则(zé )甘(gān )泉(quán )、建(jiàn )章(zhāng )可(kě )复(fù )兴(xìng )矣(yǐ )。孝(xiào )文(wén )皇(huáng )帝(dì ),朕(zhèn )之(zhī )师(shī )也(yě )。皇(huáng )太(tài )后(hòu ),皇(huáng )后(hòu )成(chéng )法(fǎ )也(yě )。假(jiǎ )使(shǐ )太(tài )后(hòu )在(zài )彼(bǐ )时(shí )不(bú )如(rú )职(zhí ),今(jīn )见(jiàn )亲(qīn )厚(hòu ),又(yòu )恶(è )可(kě )以(yǐ )逾(yú )乎(hū )!皇(huáng )后(hòu )其(qí )刻(kè )心(xīn )秉(bǐng )德(dé ),谦(qiān )约(yuē )为(wéi )右(yòu ),垂(chuí )则(zé )列(liè )妾(qiè ),使(shǐ )有(yǒu )法(fǎ )焉(yān )!”

给(gěi )事(shì )中(zhōng )平(píng )陵(líng )平(píng )当(dāng )上(shàng )言(yán ):“太(tài )上(shàng )皇(huáng ),汉(hàn )之(zhī )始(shǐ )祖(zǔ ),废(fèi )其(qí )寝(qǐn )庙(miào )园(yuán ),非(fēi )是(shì )。”上(shàng )亦(yì )以(yǐ )无(wú )继(jì )嗣(sì ),遂(suí )纳(nà )当(dāng )言(yán )。秋(qiū ),九(jiǔ )月(yuè ),复(fù )太(tài )上(shàng )皇(huáng )寝(qǐn )庙(miào )园(yuán )。

诏(zhào )曰(yuē ):“今(jīn )大(dà )辟(pì )之(zhī )刑(xíng )千(qiān )有(yǒu )馀(yú )条(tiáo ),律(lǜ )令(lìng )烦(fán )多(duō ),百(bǎi )有(yǒu )馀(yú )万(wàn )言(yán );奇(qí )请(qǐng ),它(tā )比(bǐ ),日(rì )以(yǐ )益(yì )滋(zī )。自(zì )明(míng )习(xí )者(zhě )不(bú )知(zhī )所(suǒ )由(yóu ),欲(yù )以(yǐ )晓(xiǎo )喻(yù )众(zhòng )庶(shù ),不(bú )亦(yì )难(nán )乎(hū )!于(yú )以(yǐ )罗(luó )元(yuán )元(yuán )之(zhī )民(mín ),夭(yāo )绝(jué )亡(wáng )辜(gū ),岂(qǐ )不(bú )哀(āi )哉(zāi )!其(qí )议(yì )减(jiǎn )死(sǐ )刑(xíng )及(jí )可(kě )蠲(juān )除(chú )约(yuē )省(shěng )者(zhě ),令(lìng )较(jiào )然(rán )易(yì )知(zhī ),条(tiáo )奏(zòu )!”时(shí )有(yǒu )司(sī )不(bú )能(néng )广(guǎng )宣(xuān )上(shàng )意(yì ),徒(tú )钩(gōu )摭(zhí )微(wēi )细(xì ),毛(máo )举(jǔ )数(shù )事(shì ),以(yǐ )塞(sāi )诏(zhào )而(ér )已(yǐ )。

匈(xiōng )奴(nú )单(dān )于(yú )遣(qiǎn )右(yòu )皋(gāo )林(lín )王(wáng )伊(yī )邪(xié )莫(mò )演(yǎn )等(děng )奉(fèng )献(xiàn ),朝(cháo )正(zhèng )月(yuè )。

孝(xiào )成(chéng )皇(huáng )帝(dì )上(shàng )之(zhī )上(shàng )河(hé )平(píng )二(èr )年(nián )(甲(jiǎ )午(wǔ ),公(gōng )元(yuán )前(qián )二(èr )七(qī )年(nián ))

春(chūn ),伊(yī )邪(xié )莫(mò )演(yǎn )罢(bà )归(guī ),自(zì )言(yán )欲(yù )降(jiàng ):“即(jí )不(bú )受(shòu )我(wǒ ),我(wǒ )自(zì )杀(shā ),终(zhōng )不(bú )敢(gǎn )还(hái )归(guī )。”使(shǐ )者(zhě )以(yǐ )闻(wén ),下(xià )公(gōng )卿(qīng )议(yì )。议(yì )者(zhě )或(huò )言(yán ):“宜(yí )如(rú )故(gù )事(shì ),受(shòu )其(qí )降(jiàng )。”光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū )谷(gǔ )永(yǒng )、议(yì )郎(láng )杜(dù )钦(qīn )以(yǐ )为(wéi ):“汉(hàn )兴(xìng ),匈(xiōng )奴(nú )数(shù )为(wéi )边(biān )害(hài ),故(gù )设(shè )金(jīn )爵(jué )之(zhī )赏(shǎng )以(yǐ )待(dài )降(jiàng )者(zhě )。今(jīn )单(dān )于(yú )屈(qū )体(tǐ )称(chēng )臣(chén ),列(liè )为(wéi )北(běi )籓(bān ),遣(qiǎn )使(shǐ )朝(cháo )贺(hè ),无(wú )有(yǒu )二(èr )心(xīn )。汉(hàn )家(jiā )接(jiē )之(zhī ),宜(yí )异(yì )于(yú )往(wǎng )时(shí )。今(jīn )既(jì )享(xiǎng )单(dān )于(yú )聘(pìn )贡(gòng )之(zhī )质(zhì ),而(ér )更(gèng )受(shòu )其(qí )逋(bū )逃(táo )之(zhī )臣(chén ),是(shì )贪(tān )一(yī )夫(fū )之(zhī )得(dé )而(ér )失(shī )一(yī )国(guó )之(zhī )心(xīn ),拥(yōng )有(yǒu )罪(zuì )之(zhī )臣(chén )而(ér )绝(jué )慕(mù )义(yì )之(zhī )君(jūn )也(yě )。假(jiǎ )令(lìng )单(dān )于(yú )初(chū )立(lì ),欲(yù )委(wěi )身(shēn )中(zhōng )国(guó ),未(wèi )知(zhī )利(lì )害(hài ),私(sī )使(shǐ )伊(yī )邪(xié )莫(mò )演(yǎn )诈(zhà )降(jiàng )以(yǐ )卜(bo )吉(jí )凶(xiōng ),受(shòu )之(zhī ),亏(kuī )德(dé )沮(jǔ )善(shàn ),令(lìng )单(dān )于(yú )自(zì )疏(shū ),不(bú )亲(qīn )边(biān )吏(lì );或(huò )者(zhě )设(shè )为(wéi )反(fǎn )间(jiān ),欲(yù )因(yīn )而(ér )生(shēng )隙(xì ),受(shòu )之(zhī ),适(shì )合(hé )其(qí )策(cè ),使(shǐ )得(dé )归(guī )曲(qǔ )而(ér )责(zé )直(zhí )。此(cǐ )诚(chéng )边(biān )境(jìng )安(ān )危(wēi )之(zhī )原(yuán ),师(shī )旅(lǚ )动(dòng )静(jìng )之(zhī )首(shǒu ),不(bú )可(kě )不(bú )详(xiáng )也(yě )。不(bú )如(rú )勿(wù )受(shòu ),以(yǐ )昭(zhāo )日(rì )月(yuè )之(zhī )信(xìn ),抑(yì )诈(zhà )谖(xuān )之(zhī )谋(móu ),怀(huái )附(fù )亲(qīn )之(zhī )心(xīn ),便(biàn )!”对(duì )奏(zòu ),天(tiān )子(zǐ )从(cóng )之(zhī )。遣(qiǎn )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )王(wáng )舜(shùn )往(wǎng )问(wèn )降(jiàng )状(zhuàng ),伊(yī )邪(xié )莫(mò )演(yǎn )曰(yuē ):“我(wǒ )病(bìng )狂(kuáng ),妄(wàng )言(yán )耳(ěr )。”遣(qiǎn )去(qù )。归(guī )到(dào ),官(guān )位(wèi )如(rú )故(gù ),不(bú )肯(kěn )令(lìng )见(jiàn )汉(hàn )使(shǐ )。夏(xià ),四(sì )月(yuè ),楚(chǔ )国(guó )雨(yǔ )雹(báo ),大(dà )如(rú )釜(fǔ )。

徙(xǐ )山(shān )阳(yáng )王(wáng )康(kāng )为(wéi )定(dìng )陶(táo )王(wáng )。

六(liù )月(yuè ),上(shàng )悉(xī )封(fēng )诸(zhū )舅(jiù ):王(wáng )谭(tán )为(wéi )平(píng )阿(ā )侯(hóu ),商(shāng )为(wéi )成(chéng )都(dōu )侯(hóu ),立(lì )为(wéi )红(hóng )阳(yáng )侯(hóu ),根(gēn )为(wéi )曲(qǔ )阳(yáng )侯(hóu ),逢(féng )时(shí )为(wéi )高(gāo )平(píng )侯(hóu )。五(wǔ )人(rén )同(tóng )日(rì )封(fēng ),故(gù )世(shì )谓(wèi )之(zhī )“五(wǔ )侯(hóu )”。太(tài )后(hòu )母(mǔ )李(lǐ )氏(shì )更(gèng )嫁(jià )为(wéi )河(hé )内(nèi )苟(gǒu )宾(bīn )妻(qī ),生(shēng )子(zǐ )参(cān );太(tài )后(hòu )欲(yù )以(yǐ )田(tián )分(fèn )为(wéi )比(bǐ )而(ér )封(fēng )之(zhī )。上(shàng )曰(yuē ):“封(fēng )田(tián )氏(shì ),非(fēi )正(zhèng )也(yě )。”以(yǐ )参(cān )为(wéi )侍(shì )中(zhōng )、水(shuǐ )衡(héng )都(dōu )尉(wèi )。

御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )张(zhāng )忠(zhōng )奏(zòu )京(jīng )兆(zhào )尹(yǐn )王(wáng )尊(zūn )暴(bào )虐(nuè )倨(jù )慢(màn ),尊(zūn )坐(zuò )免(miǎn )官(guān );吏(lì )民(mín )多(duō )称(chēng )惜(xī )之(zhī )。湖(hú )三(sān )老(lǎo )公(gōng )乘(chéng )兴(xìng )等(děng )上(shàng )书(shū )讼(sòng ):“尊(zūn )治(zhì )京(jīng )兆(zhào ),拨(bō )剧(jù )整(zhěng )乱(luàn ),诛(zhū )暴(bào )禁(jìn )邪(xié ),皆(jiē )前(qián )所(suǒ )稀(xī )有(yǒu ),名(míng )将(jiāng )所(suǒ )不(bú )及(jí );虽(suī )拜(bài )为(wéi )真(zhēn ),未(wèi )有(yǒu )殊(shū )绝(jué )褒(bāo )赏(shǎng )加(jiā )于(yú )尊(zūn )身(shēn )。今(jīn )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )奏(zòu )尊(zūn )‘伤(shāng )害(hài )阴(yīn )阳(yáng ),为(wéi )国(guó )家(jiā )忧(yōu ),无(wú )承(chéng )用(yòng )诏(zhào )书(shū )意(yì ),‘靖(jìng )言(yán )庸(yōng )违(wéi ),象(xiàng )龚(gōng )滔(tāo )天(tiān )。’”源(yuán )其(qí )所(suǒ )以(yǐ ),出(chū )御(yù )史(shǐ )丞(chéng )杨(yáng )辅(fǔ ),素(sù )与(yǔ )尊(zūn )有(yǒu )私(sī )怨(yuàn ),外(wài )依(yī )公(gōng )事(shì )建(jiàn )画(huà )为(wéi )此(cǐ )议(yì ),傅(fù )致(zhì )奏(zòu )文(wén ),浸(jìn )润(rùn )加(jiā )诬(wū ),臣(chén )等(děng )窃(qiè )痛(tòng )伤(shāng )。尊(zūn )修(xiū )身(shēn )洁(jié )己(jǐ ),砥(dǐ )节(jiē )首(shǒu )公(gōng ),刺(cì )讥(jī )不(bú )惮(dàn )将(jiāng )相(xiàng ),诛(zhū )恶(è )不(bú )避(bì )豪(háo )强(qiáng ),诛(zhū )不(bú )制(zhì )之(zhī )贼(zéi ),解(jiě )国(guó )家(jiā )之(zhī )忧(yōu ),功(gōng )著(zhe )职(zhí )修(xiū ),威(wēi )信(xìn )不(bú )废(fèi ),诚(chéng )国(guó )家(jiā )爪(zhǎo )牙(yá )之(zhī )吏(lì ),折(shé )冲(chōng )之(zhī )臣(chén )。今(jīn )一(yī )旦(dàn )无(wú )辜(gū )制(zhì )于(yú )仇(chóu )人(rén )之(zhī )手(shǒu ),伤(shāng )于(yú )诋(dǐ )欺(qī )之(zhī )文(wén ),上(shàng )不(bú )得(dé )以(yǐ )功(gōng )除(chú )罪(zuì ),下(xià )不(bú )得(dé )蒙(méng )棘(jí )木(mù )之(zhī )听(tīng ),独(dú )掩(yǎn )怨(yuàn )雠(chóu )之(zhī )偏(piān )奏(zòu ),被(bèi )共(gòng )工(gōng )之(zhī )大(dà )恶(è ),无(wú )所(suǒ )陈(chén )冤(yuān )诉(sù )罪(zuì )。尊(zūn )以(yǐ )京(jīng )师(shī )废(fèi )乱(luàn ),群(qún )盗(dào )并(bìng )兴(xìng ),选(xuǎn )贤(xián )征(zhēng )用(yòng ),起(qǐ )家(jiā )为(wéi )卿(qīng )。贼(zéi )乱(luàn )既(jì )除(chú ),豪(háo )猾(huá )伏(fú )辜(gū ),即(jí )以(yǐ )佞(nìng )巧(qiǎo )废(fèi )黜(chù )。一(yī )尊(zūn )之(zhī )身(shēn ),三(sān )期(qī )之(zhī )间(jiān ),乍(zhà )贤(xián )乍(zhà )佞(nìng ),岂(qǐ )不(bú )甚(shèn )哉(zāi )!孔(kǒng )子(zǐ )曰(yuē ):‘爱(ài )之(zhī )欲(yù )其(qí )生(shēng ),恶(è )之(zhī )欲(yù )其(qí )死(sǐ ),是(shì )惑(huò )也(yě )。’‘浸(jìn )润(rùn )之(zhī )谮(zèn )不(bú )行(háng )焉(yān ),可(kě )谓(wèi )明(míng )矣(yǐ )。’愿(yuàn )下(xià )公(gōng )卿(qīng )、大(dà )夫(fū )、博(bó )士(shì )、议(yì )郎(láng )定(dìng )尊(zūn )素(sù )行(háng )!夫(fū )人(rén )臣(chén )而(ér )‘伤(shāng )害(hài )阴(yīn )阳(yáng )’,死(sǐ )诛(zhū )之(zhī )罪(zuì )也(yě );‘靖(jìng )言(yán )庸(yōng )违(wéi )’,放(fàng )殛(jí )之(zhī )刑(xíng )也(yě )。审(shěn )如(rú )御(yù )史(shǐ )章(zhāng ),尊(zūn )乃(nǎi )当(dāng )伏(fú )观(guān )阙(què )之(zhī )诛(zhū ),放(fàng )于(yú )无(wú )人(rén )之(zhī )域(yù ),不(bú )得(dé )苟(gǒu )免(miǎn );及(jí )任(rèn )举(jǔ )尊(zūn )者(zhě ),当(dāng )获(huò )选(xuǎn )举(jǔ )之(zhī )辜(gū ),不(bú )可(kě )但(dàn )已(yǐ )。即(jí )不(bú )如(rú )章(zhāng ),饰(shì )文(wén )深(shēn )诋(dǐ )以(yǐ )诉(sù )无(wú )罪(zuì ),亦(yì )宜(yí )有(yǒu )诛(zhū ),以(yǐ )惩(chéng )谗(chán )贼(zéi )之(zhī )口(kǒu ),绝(jué )诈(zhà )欺(qī )之(zhī )路(lù )。唯(wéi )明(míng )主(zhǔ )参(cān )详(xiáng ),使(shǐ )白(bái )黑(hēi )分(fèn )别(bié )!”书(shū )奏(zòu ),天(tiān )子(zǐ )复(fù )以(yǐ )尊(zūn )为(wéi )徐(xú )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。

夜(yè )郎(láng )王(wáng )兴(xìng )、钅(jīn )句(jù )町(dīng )王(wáng )禹(yǔ )、漏(lòu )卧(wò )侯(hóu )俞(yú )更(gèng )举(jǔ )兵(bīng )相(xiàng )攻(gōng )。牂(zāng )柯(kē )太(tài )守(shǒu )请(qǐng )发(fā )兵(bīng )诛(zhū )兴(xìng )等(děng )。议(yì )者(zhě )以(yǐ )为(wéi )道(dào )远(yuǎn )不(bú )可(kě )击(jī ),乃(nǎi )遣(qiǎn )太(tài )中(zhōng )大(dà )夫(fū )蜀(shǔ )郡(jùn )张(zhāng )匡(kuāng )持(chí )节(jiē )和(hé )解(jiě )。兴(xìng )等(děng )不(bú )从(cóng )命(mìng ),刻(kè )木(mù )象(xiàng )汉(hàn )吏(lì ),立(lì )道(dào )旁(páng ),射(shè )之(zhī )。

杜(dù )钦(qīn )说(shuō )大(dà )将(jiāng )军(jūn )王(wáng )凤(fèng )曰(yuē ):“蛮(mán )夷(yí )王(wáng )侯(hóu )轻(qīng )易(yì )汉(hàn )使(shǐ ),不(bú )惮(dàn )国(guó )威(wēi ),恐(kǒng )议(yì )者(zhě )选(xuǎn )耎(nuò ),复(fù )守(shǒu )和(hé )解(jiě );太(tài )守(shǒu )察(chá )动(dòng )静(jìng )有(yǒu )变(biàn ),乃(nǎi )以(yǐ )闻(wén )。如(rú )此(cǐ ),则(zé )复(fù )旷(kuàng )一(yī )时(shí ),王(wáng )侯(hóu )得(dé )收(shōu )猎(liè )其(qí )众(zhòng ),申(shēn )固(gù )其(qí )谋(móu ),党(dǎng )助(zhù )众(zhòng )多(duō ),各(gè )不(bú )胜(shèng )忿(fèn ),必(bì )相(xiàng )殄(tiǎn )灭(miè )。自(zì )知(zhī )罪(zuì )成(chéng ),狂(kuáng )犯(fàn )守(shǒu )尉(wèi ),远(yuǎn )臧(zāng )温(wēn )暑(shǔ )毒(dú )草(cǎo )之(zhī )地(dì );虽(suī )有(yǒu )孙(sūn )、吴(wú )将(jiāng ),贲(bēn )、育(yù )士(shì ),若(ruò )入(rù )水(shuǐ )火(huǒ ),往(wǎng )必(bì )焦(jiāo )没(méi ),智(zhì )勇(yǒng )亡(wáng )所(suǒ )施(shī )。屯(tún )田(tián )守(shǒu )之(zhī ),费(fèi )不(bú )可(kě )胜(shèng )量(liàng )。宜(yí )因(yīn )其(qí )罪(zuì )恶(è )未(wèi )成(chéng ),未(wèi )疑(yí )汉(hàn )家(jiā )加(jiā )诛(zhū ),阴(yīn )敕(chì )旁(páng )郡(jùn )守(shǒu )尉(wèi )练(liàn )士(shì )马(mǎ ),大(dà )司(sī )农(nóng )豫(yù )调(diào )谷(gǔ )积(jī )要(yào )害(hài )处(chù ),选(xuǎn )任(rèn )职(zhí )太(tài )守(shǒu )往(wǎng )。以(yǐ )秋(qiū )凉(liáng )时(shí )入(rù ),诛(zhū )其(qí )王(wáng )侯(hóu )尤(yóu )不(bú )轨(guǐ )者(zhě )。即(jí )以(yǐ )为(wéi )不(bú )毛(máo )之(zhī )地(dì ),无(wú )用(yòng )之(zhī )民(mín ),圣(shèng )王(wáng )不(bú )以(yǐ )劳(láo )中(zhōng )国(guó ),宜(yí )罢(bà )郡(jùn ),放(fàng )弃(qì )其(qí )民(mín ),绝(jué )其(qí )王(wáng )侯(hóu )勿(wù )复(fù )通(tōng )。如(rú )以(yǐ )先(xiān )帝(dì )所(suǒ )立(lì )累(lèi )世(shì )之(zhī )功(gōng )不(bú )可(kě )堕(duò )坏(huài ),亦(yì )宜(yí )因(yīn )其(qí )萌(méng )牙(yá ),早(zǎo )断(duàn )绝(jué )之(zhī )。及(jí )已(yǐ )成(chéng )形(xíng )然(rán )后(hòu )战(zhàn )师(shī ),则(zé )万(wàn )姓(xìng )被(bèi )害(hài )。”大(dà )将(jiāng )军(jūn )凤(fèng )于(yú )是(shì )荐(jiàn )金(jīn )城(chéng )司(sī )马(mǎ )临(lín )邛(qióng )陈(chén )立(lì )为(wéi )牂(zāng )柯(kē )太(tài )守(shǒu )。立(lì )至(zhì )牂(zāng )柯(kē ),谕(yù )告(gào )夜(yè )郎(láng )王(wáng )兴(xìng ),兴(xìng )不(bú )从(cóng )命(mìng );立(lì )请(qǐng )诛(zhū )之(zhī ),未(wèi )报(bào )。乃(nǎi )从(cóng )吏(lì )数(shù )十(shí )人(rén )出(chū )行(háng )县(xiàn ),至(zhì )兴(xìng )国(guó )且(qiě )同(tóng )亭(tíng ),召(zhào )兴(xìng )。兴(xìng )将(jiāng )数(shù )千(qiān )人(rén )往(wǎng )至(zhì )亭(tíng ),从(cóng )邑(yì )君(jūn )数(shù )十(shí )人(rén )入(rù )见(jiàn )立(lì )。立(lì )数(shù )责(zé ),因(yīn )断(duàn )头(tóu )。邑(yì )君(jūn )曰(yuē ):“将(jiāng )军(jūn )诛(zhū )无(wú )状(zhuàng ),为(wéi )民(mín )除(chú )害(hài ),愿(yuàn )出(chū )晓(xiǎo )士(shì )众(zhòng )!”以(yǐ )兴(xìng )头(tóu )示(shì )之(zhī ),皆(jiē )释(shì )兵(bīng )降(jiàng )。钅(jīn )句(jù )町(dīng )王(wáng )禹(yǔ )、漏(lòu )卧(wò )侯(hóu )俞(yú )震(zhèn )恐(kǒng ),入(rù )粟(sù )千(qiān )斛(hú )、牛(niú )羊(yáng )劳(láo )吏(lì )士(shì )。立(lì )还(hái )归(guī )郡(jùn )。兴(xìng )妻(qī )父(fù )翁(wēng )指(zhǐ ),与(yǔ )子(zǐ )邪(xié )务(wù )收(shōu )馀(yú )兵(bīng ),迫(pò )胁(xié )旁(páng )二(èr )十(shí )二(èr )邑(yì )反(fǎn )。至(zhì )冬(dōng ),立(lì )奏(zòu )募(mù )诸(zhū )夷(yí ),与(yǔ )都(dōu )尉(wèi )、长(zhǎng )史(shǐ )分(fèn )将(jiāng )攻(gōng )翁(wēng )指(zhǐ )等(děng )。翁(wēng )指(zhǐ )据(jù )厄(è )为(wéi )垒(lěi ),立(lì )使(shǐ )奇(qí )兵(bīng )绝(jué )其(qí )饟(xiǎng )道(dào ),纵(zòng )反(fǎn )间(jiān )以(yǐ )诱(yòu )其(qí )众(zhòng )。都(dōu )尉(wèi )万(wàn )年(nián )曰(yuē ):“兵(bīng )久(jiǔ )不(bú )决(jué ),费(fèi )不(bú )可(kě )共(gòng )。”引(yǐn )兵(bīng )独(dú )进(jìn )。败(bài )走(zǒu ),趋(qū )立(lì )营(yíng )。立(lì )怒(nù ),叱(chì )戏(xì )下(xià )令(lìng )格(gé )之(zhī )。都(dōu )尉(wèi )复(fù )还(hái )战(zhàn ),立(lì )救(jiù )之(zhī )。时(shí )天(tiān )大(dà )旱(hàn ),立(lì )攻(gōng )绝(jué )其(qí )水(shuǐ )道(dào )。蛮(mán )夷(yí )共(gòng )斩(zhǎn )翁(wēng )指(zhǐ ),持(chí )首(shǒu )出(chū )降(jiàng ),西(xī )夷(yí )遂(suí )平(píng )。

孝(xiào )成(chéng )皇(huáng )帝(dì )上(shàng )之(zhī )上(shàng )河(hé )平(píng )三(sān )年(nián )(乙(yǐ )未(wèi ),公(gōng )元(yuán )前(qián )二(èr )六(liù )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),楚(chǔ )王(wáng )嚣(xiāo )来(lái )朝(cháo )。二(èr )月(yuè ),乙(yǐ )亥(hài ),诏(zhào )以(yǐ )嚣(xiāo )素(sù )行(háng )纯(chún )茂(mào ),特(tè )加(jiā )显(xiǎn )异(yì ),封(fēng )其(qí )子(zǐ )勋(xūn )为(wéi )广(guǎng )戚(qī )侯(hóu )。

丙(bǐng )戌(xū ),犍(jiān )为(wéi )地(dì )震(zhèn ),山(shān )崩(bēng ),壅(yōng )江(jiāng )水(shuǐ ),水(shuǐ )逆(nì )流(liú )。

秋(qiū ),八(bā )月(yuè ),乙(yǐ )卯(mǎo )晦(huì ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。

上(shàng )以(yǐ )中(zhōng )秘(mì )书(shū )颇(pō )散(sàn )亡(wáng ),使(shǐ )谒(yè )者(zhě )陈(chén )农(nóng )求(qiú )遗(yí )书(shū )于(yú )天(tiān )下(xià )。诏(zhào )光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū )刘(liú )向(xiàng )校(xiào )经(jīng )传(chuán )、诸(zhū )子(zǐ )、诗(shī )赋(fù ),步(bù )兵(bīng )校(xiào )尉(wèi )任(rèn )宏(hóng )校(xiào )兵(bīng )书(shū ),太(tài )史(shǐ )令(lìng )尹(yǐn )咸(xián )校(xiào )数(shù )术(shù ),侍(shì )医(yī )李(lǐ )柱(zhù )国(guó )校(xiào )方(fāng )技(jì )。每(měi )一(yī )书(shū )已(yǐ ),向(xiàng )辄(zhé )条(tiáo )其(qí )篇(piān )目(mù ),撮(cuō )其(qí )指(zhǐ )意(yì ),录(lù )而(ér )奏(zòu )之(zhī )。

刘(liú )向(xiàng )以(yǐ )王(wáng )氏(shì )权(quán )位(wèi )太(tài )盛(shèng ),而(ér )上(shàng )方(fāng )向(xiàng )《诗(shī )》、《书(shū )》古(gǔ )文(wén ),向(xiàng )乃(nǎi )因(yīn )《尚(shàng )书(shū )·洪(hóng )范(fàn )》,集(jí )合(hé )上(shàng )古(gǔ )以(yǐ )来(lái ),历(lì )春(chūn )秋(qiū )、六(liù )国(guó )至(zhì )秦(qín )、汉(hàn )符(fú )瑞(ruì )、灾(zāi )异(yì )之(zhī )记(jì ),推(tuī )迹(jì )行(háng )事(shì ),连(lián )傅(fù )祸(huò )福(fú ),著(zhe )其(qí )占(zhàn )验(yàn ),比(bǐ )类(lèi )相(xiàng )从(cóng ),各(gè )有(yǒu )条(tiáo )目(mù ),凡(fán )十(shí )一(yī )篇(piān ),号(hào )曰(yuē )《洪(hóng )范(fàn )五(wǔ )行(háng )传(chuán )论(lùn )》,奏(zòu )之(zhī )。天(tiān )子(zǐ )心(xīn )知(zhī )向(xiàng )忠(zhōng )精(jīng ),故(gù )为(wéi )凤(fèng )兄(xiōng )弟(dì )起(qǐ )此(cǐ )论(lùn )也(yě );然(rán )终(zhōng )不(bú )能(néng )夺(duó )王(wáng )氏(shì )权(quán )。

河(hé )复(fù )决(jué )平(píng )原(yuán ),流(liú )入(rù )济(jì )南(nán )、千(qiān )乘(chéng ),所(suǒ )坏(huài )败(bài )者(zhě )半(bàn )建(jiàn )始(shǐ )时(shí )。复(fù )遣(qiǎn )王(wáng )延(yán )世(shì )与(yǔ )丞(chéng )相(xiàng )史(shǐ )杨(yáng )焉(yān )及(jí )将(jiāng )作(zuò )大(dà )匠(jiàng )许(xǔ )商(shāng )、谏(jiàn )大(dà )夫(fū )乘(chéng )马(mǎ )延(yán )年(nián )同(tóng )作(zuò )治(zhì ),六(liù )月(yuè )乃(nǎi )成(chéng )。复(fù )赐(cì )延(yán )世(shì )黄(huáng )金(jīn )百(bǎi )斤(jīn )。治(zhì )河(hé )卒(zú )非(fēi )受(shòu )平(píng )贾(jiǎ )者(zhě ),为(wéi )著(zhe )外(wài )繇(yáo )六(liù )月(yuè )。

孝(xiào )成(chéng )皇(huáng )帝(dì )上(shàng )之(zhī )上(shàng )河(hé )平(píng )四(sì )年(nián )(丙(bǐng )申(shēn ),公(gōng )元(yuán )前(qián )二(èr )五(wǔ )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),匈(xiōng )奴(nú )单(dān )于(yú )来(lái )朝(cháo )。

赦(shè )天(tiān )下(xià )徒(tú )。

三(sān )月(yuè ),癸(guǐ )丑(chǒu )朔(shuò ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。

琅(láng )邪(xié )太(tài )守(shǒu )杨(yáng )肜(róng )与(yǔ )王(wáng )凤(fèng )连(lián )昏(hūn ),其(qí )郡(jùn )有(yǒu )灾(zāi )害(hài ),丞(chéng )相(xiàng )王(wáng )商(shāng )按(àn )问(wèn )之(zhī )。凤(fèng )以(yǐ )为(wéi )请(qǐng ),商(shāng )不(bú )听(tīng ),竟(jìng )奏(zòu )免(miǎn )肜(róng ),奏(zòu )果(guǒ )寝(qǐn )不(bú )下(xià )。凤(fèng )以(yǐ )是(shì )怨(yuàn )商(shāng ),阴(yīn )求(qiú )其(qí )短(duǎn ),使(shǐ )频(pín )阳(yáng )耿(gěng )定(dìng )上(shàng )书(shū ),言(yán )“商(shāng )与(yǔ )父(fù )傅(fù )婢(bì )通(tōng );及(jí )女(nǚ )弟(dì )淫(yín )乱(luàn ),奴(nú )杀(shā )其(qí )私(sī )夫(fū ),疑(yí )商(shāng )教(jiāo )使(shǐ )。”天(tiān )子(zǐ )以(yǐ )为(wéi )暗(àn )昧(mèi )之(zhī )过(guò ),不(bú )足(zú )以(yǐ )伤(shāng )大(dà )臣(chén )。凤(fèng )固(gù )争(zhēng ),下(xià )其(qí )事(shì )司(sī )隶(lì )。太(tài )中(zhōng )大(dà )夫(fū )蜀(shǔ )郡(jùn )张(zhāng )匡(kuāng ),素(sù )佞(nìng )巧(qiǎo ),复(fù )上(shàng )书(shū )极(jí )言(yán )诋(dǐ )毁(huǐ )商(shāng )。有(yǒu )司(sī )奏(zòu )请(qǐng )召(zhào )商(shāng )诣(yì )诏(zhào )狱(yù )。上(shàng )素(sù )重(zhòng )商(shāng ),知(zhī )匡(kuāng )言(yán )多(duō )险(xiǎn ),制(zhì )曰(yuē ):“勿(wù )治(zhì )!”凤(fèng )固(gù )争(zhēng )之(zhī )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),壬(rén )寅(yín ),诏(zhào )收(shōu )商(shāng )丞(chéng )相(xiàng )印(yìn )绶(shòu )。商(shāng )免(miǎn )相(xiàng )三(sān )日(rì ),发(fā )病(bìng ),欧(ōu )血(xuè )薨(hōng ),谥(shì )曰(yuē )戾(lì )侯(hóu )。而(ér )商(shāng )子(zǐ )弟(dì )亲(qīn )属(shǔ )为(wéi )驸(fù )马(mǎ )都(dōu )尉(wèi )、侍(shì )中(zhōng )、中(zhōng )常(cháng )侍(shì )、诸(zhū )曹(cáo )、大(dà )夫(fū )、郎(láng )吏(lì )者(zhě ),皆(jiē )出(chū )补(bǔ )吏(lì ),莫(mò )得(dé )留(liú )给(gěi )事(shì )、宿(xiǔ )卫(wèi )者(zhě )。有(yǒu )司(sī )奏(zòu )请(qǐng )除(chú )国(guó )邑(yì );有(yǒu )诏(zhào ):“长(zhǎng )子(zǐ )安(ān )嗣(sì )爵(jué )为(wéi )乐(lè )昌(chāng )侯(hóu )。”

上(shàng )之(zhī )为(wéi )太(tài )子(zǐ )也(yě ),受(shòu )《论(lùn )语(yǔ )》于(yú )莲(lián )勺(sháo )张(zhāng )禹(yǔ ),及(jí )即(jí )位(wèi ),赐(cì )爵(jué )关(guān )内(nèi )侯(hóu ),拜(bài )为(wéi )诸(zhū )吏(lì )、光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū ),秩(zhì )中(zhōng )二(èr )千(qiān )石(shí ),给(gěi )事(shì )中(zhōng ),领(lǐng )尚(shàng )书(shū )事(shì )。禹(yǔ )与(yǔ )王(wáng )凤(fèng )并(bìng )领(lǐng )尚(shàng )书(shū ),内(nèi )不(bú )自(zì )安(ān ),数(shù )病(bìng ),上(shàng )书(shū )乞(qǐ )骸(hái )骨(gǔ ),欲(yù )退(tuì )避(bì )凤(fèng );上(shàng )不(bú )许(xǔ ),抚(fǔ )待(dài )愈(yù )厚(hòu )。六(liù )月(yuè ),丙(bǐng )戌(xū ),以(yǐ )禹(yǔ )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng ),封(fēng )安(ān )昌(chāng )侯(hóu )。

庚(gēng )戌(xū ),楚(chǔ )孝(xiào )王(wáng )嚣(xiāo )薨(hōng )。

初(chū ),武(wǔ )帝(dì )通(tōng )西(xī )域(yù ),罽(jì )宾(bīn )自(zì )以(yǐ )绝(jué )远(yuǎn ),汉(hàn )兵(bīng )不(bú )能(néng )至(zhì ),独(dú )不(bú )服(fú ),数(shù )剽(piāo )杀(shā )汉(hàn )使(shǐ )。久(jiǔ )之(zhī ),汉(hàn )使(shǐ )者(zhě )文(wén )忠(zhōng )与(yǔ )容(róng )屈(qū )王(wáng )子(zǐ )阴(yīn )末(mò )赴(fù )合(hé )谋(móu )攻(gōng )杀(shā )其(qí )王(wáng );立(lì )阴(yīn )末(mò )赴(fù )为(wéi )罽(jì )宾(bīn )王(wáng )。后(hòu )军(jūn )候(hòu )赵(zhào )德(dé )使(shǐ )罽(jì )宾(bīn ),与(yǔ )阴(yīn )末(mò )赴(fù )相(xiàng )失(shī );阴(yīn )末(mò )赴(fù )锁(suǒ )琅(láng )当(dāng )德(dé ),杀(shā )副(fù )已(yǐ )下(xià )七(qī )十(shí )馀(yú )人(rén ),遣(qiǎn )使(shǐ )者(zhě )上(shàng )书(shū )谢(xiè )。孝(xiào )元(yuán )帝(dì )以(yǐ )其(qí )绝(jué )域(yù ),不(bú )录(lù ),放(fàng )其(qí )使(shǐ )者(zhě )于(yú )县(xiàn )度(dù ),绝(jué )而(ér )不(bú )通(tōng )。及(jí )帝(dì )即(jí )位(wèi ),复(fù )遣(qiǎn )使(shǐ )献(xiàn )谢(xiè )罪(zuì )。汉(hàn )欲(yù )遣(qiǎn )使(shǐ )者(zhě )报(bào )送(sòng )其(qí )使(shǐ )。杜(dù )钦(qīn )说(shuō )王(wáng )凤(fèng )曰(yuē ):“前(qián )罽(jì )宾(bīn )王(wáng )阴(yīn )末(mò )赴(fù ),本(běn )汉(hàn )所(suǒ )立(lì ),后(hòu )卒(zú )畔(pàn )逆(nì )。夫(fū )德(dé )莫(mò )大(dà )于(yú )有(yǒu )国(guó )子(zǐ )民(mín ),罪(zuì )莫(mò )大(dà )于(yú )执(zhí )杀(shā )使(shǐ )者(zhě ),所(suǒ )以(yǐ )不(bú )报(bào )恩(ēn ),不(bú )惧(jù )诛(zhū )者(zhě ),自(zì )知(zhī )绝(jué )远(yuǎn ),兵(bīng )不(bú )至(zhì )也(yě )。有(yǒu )求(qiú )则(zé )卑(bēi )辞(cí ),无(wú )欲(yù )则(zé )骄(jiāo )嫚(yuān ),终(zhōng )不(bú )可(kě )怀(huái )服(fú )。凡(fán )中(zhōng )国(guó )所(suǒ )以(yǐ )为(wéi )通(tōng )厚(hòu )蛮(mán )夷(yí ),惬(qiè )快(kuài )其(qí )求(qiú )者(zhě ),为(wéi )壤(rǎng )比(bǐ )而(ér )为(wéi )寇(kòu )。今(jīn )县(xiàn )度(dù )之(zhī )厄(è ),非(fēi )罽(jì )宾(bīn )所(suǒ )能(néng )越(yuè )也(yě );其(qí )乡(xiāng )慕(mù ),不(bú )足(zú )以(yǐ )安(ān )西(xī )域(yù );虽(suī )不(bú )附(fù ),不(bú )能(néng )危(wēi )城(chéng )郭(guō )。前(qián )亲(qīn )逆(nì )节(jiē ),恶(è )暴(bào )西(xī )域(yù ),故(gù )绝(jué )而(ér )不(bú )通(tōng );今(jīn )悔(huǐ )过(guò )来(lái ),而(ér )无(wú )亲(qīn )属(shǔ )、贵(guì )人(rén ),奉(fèng )献(xiàn )者(zhě )皆(jiē )行(háng )贾(jiǎ )贱(jiàn )人(rén ),欲(yù )通(tōng )货(huò )市(shì )买(mǎi ),以(yǐ )献(xiàn )为(wéi )名(míng ),故(gù )烦(fán )使(shǐ )者(zhě )送(sòng )至(zhì )县(xiàn )度(dù ),恐(kǒng )失(shī )实(shí )见(jiàn )欺(qī )。凡(fán )遣(qiǎn )使(shǐ )送(sòng )客(kè )者(zhě ),欲(yù )为(wéi )防(fáng )护(hù )寇(kòu )害(hài )也(yě )。起(qǐ )皮(pí )山(shān ),南(nán )更(gèng )不(bú )属(shǔ )汉(hàn )之(zhī )国(guó )四(sì )、五(wǔ ),斥(chì )候(hòu )士(shì )百(bǎi )馀(yú )人(rén ),五(wǔ )分(fèn )夜(yè )击(jī )刁(diāo )斗(dòu )自(zì )守(shǒu ),尚(shàng )时(shí )为(wéi )所(suǒ )侵(qīn )盗(dào )。驴(lǘ )畜(chù )负(fù )粮(liáng ),须(xū )诸(zhū )国(guó )禀(bǐng )食(shí ),得(dé )以(yǐ )自(zì )赡(shàn )。国(guó )或(huò )贫(pín )小(xiǎo )不(bú )能(néng )食(shí ),或(huò )桀(jié )黠(xiá )不(bú )肯(kěn )给(gěi ),拥(yōng )强(qiáng )汉(hàn )之(zhī )节(jiē ),馁(něi )山(shān )谷(gǔ )之(zhī )间(jiān ),乞(qǐ )匄(gài )无(wú )所(suǒ )得(dé ),离(lí )一(yī )、二(èr )旬(xún ),则(zé )人(rén )畜(chù )弃(qì )捐(juān )旷(kuàng )野(yě )而(ér )不(bú )反(fǎn )。又(yòu )历(lì )大(dà )头(tóu )痛(tòng )、小(xiǎo )头(tóu )痛(tòng )之(zhī )山(shān ),赤(chì )土(tǔ )、身(shēn )热(rè )之(zhī )阪(bǎn ),令(lìng )人(rén )身(shēn )热(rè )无(wú )色(sè ),头(tóu )痛(tòng )呕(ǒu )吐(tǔ ),驴(lǘ )畜(chù )尽(jìn )然(rán )。又(yòu )有(yǒu )三(sān )池(chí )盘(pán )、石(shí )阪(bǎn )道(dào ),狭(xiá )者(zhě )尺(chǐ )六(liù )七(qī )寸(cùn ),长(zhǎng )者(zhě )径(jìng )三(sān )十(shí )里(lǐ ),临(lín )峥(zhēng )嵘(róng )不(bú )测(cè )之(zhī )深(shēn ),行(háng )者(zhě )骑(qí )步(bù )相(xiàng )持(chí ),绳(shéng )索(suǒ )相(xiàng )引(yǐn ),二(èr )千(qiān )馀(yú )里(lǐ ),乃(nǎi )到(dào )县(xiàn )度(dù )。畜(chù )坠(zhuì ),未(wèi )半(bàn )坑(kēng )谷(gǔ )尽(jìn )靡(mí )碎(suì );人(rén )堕(duò ),势(shì )不(bú )得(dé )相(xiàng )收(shōu )视(shì );险(xiǎn )阻(zǔ )危(wēi )害(hài ),不(bú )可(kě )胜(shèng )言(yán )。圣(shèng )王(wáng )分(fèn )九(jiǔ )州(zhōu ),制(zhì )五(wǔ )服(fú ),务(wù )盛(shèng )内(nèi ),不(bú )求(qiú )外(wài );今(jīn )遣(qiǎn )使(shǐ )者(zhě )承(chéng )至(zhì )尊(zūn )之(zhī )命(mìng ),送(sòng )蛮(mán )夷(yí )之(zhī )贾(jiǎ ),劳(láo )吏(lì )士(shì )之(zhī )众(zhòng ),涉(shè )危(wēi )难(nán )之(zhī )路(lù ),罢(bà )敝(bì )所(suǒ )恃(shì )以(yǐ )事(shì )无(wú )用(yòng ),非(fēi )久(jiǔ )长(zhǎng )计(jì )也(yě )。使(shǐ )者(zhě )业(yè )已(yǐ )受(shòu )节(jiē ),可(kě )至(zhì )皮(pí )山(shān )而(ér )还(hái )。”于(yú )是(shì )凤(fèng )白(bái )从(cóng )钦(qīn )言(yán )。罽(jì )宾(bīn )实(shí )利(lì )赏(shǎng )赐(cì )贾(jiǎ )市(shì ),其(qí )使(shǐ )数(shù )年(nián )而(ér )壹(yī )至(zhì )云(yún )。

孝(xiào )成(chéng )皇(huáng )帝(dì )上(shàng )之(zhī )上(shàng )阳(yáng )朔(shuò )元(yuán )年(nián )(丁(dīng )酉(yǒu ),公(gōng )元(yuán )前(qián )二(èr )四(sì )年(nián ))

春(chūn ),二(èr )月(yuè ),丁(dīng )未(wèi )晦(huì ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。

三(sān )月(yuè ),赦(shè )天(tiān )下(xià )徒(tú )。

冬(dōng ),京(jīng )兆(zhào )尹(yǐn )泰(tài )山(shān )王(wáng )章(zhāng )下(xià )狱(yù ),死(sǐ )。

时(shí )大(dà )将(jiāng )军(jūn )凤(fèng )用(yòng )事(shì ),上(shàng )谦(qiān )让(ràng )无(wú )所(suǒ )颛(zhuān )。左(zuǒ )右(yòu )尝(cháng )荐(jiàn )光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū )刘(liú )向(xiàng )少(shǎo )子(zǐ )歆(xīn )通(tōng )达(dá )有(yǒu )异(yì )材(cái ),上(shàng )召(zhào )见(jiàn )歆(xīn ),诵(sòng )读(dú )诗(shī )赋(fù ),甚(shèn )悦(yuè )之(zhī ),欲(yù )以(yǐ )为(wéi )中(zhōng )常(cháng )侍(shì );召(zhào )取(qǔ )衣(yī )冠(guàn ),临(lín )当(dāng )拜(bài ),左(zuǒ )右(yòu )皆(jiē )曰(yuē ):“未(wèi )晓(xiǎo )大(dà )将(jiāng )军(jūn )。”上(shàng )曰(yuē ):“此(cǐ )小(xiǎo )事(shì ),何(hé )须(xū )关(guān )大(dà )将(jiāng )军(jūn )!”左(zuǒ )右(yòu )叩(kòu )头(tóu )争(zhēng )之(zhī ),上(shàng )于(yú )是(shì )语(yǔ )凤(fèng ),凤(fèng )以(yǐ )为(wéi )不(bú )可(kě ),乃(nǎi )止(zhǐ )。王(wáng )氏(shì )子(zǐ )弟(dì )皆(jiē )卿(qīng )、大(dà )夫(fū )、侍(shì )中(zhōng )、诸(zhū )曹(cáo ),分(fèn )据(jù )势(shì )官(guān ),满(mǎn )朝(cháo )廷(tíng )。杜(dù )钦(qīn )见(jiàn )凤(fèng )专(zhuān )政(zhèng )泰(tài )重(zhòng ),戒(jiè )之(zhī )曰(yuē ):“愿(yuàn )将(jiāng )军(jūn )由(yóu )周(zhōu )公(gōng )之(zhī )谦(qiān )惧(jù ),损(sǔn )穰(ráng )侯(hóu )之(zhī )威(wēi ),放(fàng )武(wǔ )安(ān )之(zhī )欲(yù ),毋(wú )使(shǐ )范(fàn )雎(jū )之(zhī )徒(tú )得(dé )间(jiān )其(qí )说(shuō )。”凤(fèng )不(bú )听(tīng )。

时(shí )上(shàng )无(wú )继(jì )嗣(sì ),体(tǐ )常(cháng )不(bú )平(píng )。定(dìng )陶(táo )共(gòng )王(wáng )来(lái )朝(cháo ),太(tài )后(hòu )与(yǔ )上(shàng )承(chéng )先(xiān )帝(dì )意(yì ),遇(yù )共(gòng )王(wáng )甚(shèn )厚(hòu ),赏(shǎng )赐(cì )十(shí )倍(bèi )于(yú )它(tā )王(wáng ),不(bú )以(yǐ )往(wǎng )事(shì )为(wéi )纤(xiān )介(jiè );留(liú )之(zhī )京(jīng )师(shī ),不(bú )遣(qiǎn )归(guī )国(guó )。上(shàng )谓(wèi )共(gòng )王(wáng ):“我(wǒ )未(wèi )有(yǒu )子(zǐ ),人(rén )命(mìng )不(bú )讳(huì )。一(yī )朝(cháo )有(yǒu )它(tā ),且(qiě )不(bú )复(fù )相(xiàng )见(jiàn ),尔(ěr )长(zhǎng )留(liú )侍(shì )我(wǒ )矣(yǐ )!”其(qí )后(hòu )天(tiān )子(zǐ )疾(jí )益(yì )有(yǒu )瘳(chōu ),共(gòng )王(wáng )因(yīn )留(liú )国(guó )邸(dǐ ),旦(dàn )夕(xī )侍(shì )上(shàng )。上(shàng )甚(shèn )亲(qīn )重(zhòng )之(zhī )。大(dà )将(jiāng )军(jūn )凤(fèng )心(xīn )不(bú )便(biàn )共(gòng )王(wáng )在(zài )京(jīng )师(shī ),会(huì )日(rì )食(shí ),凤(fèng )因(yīn )言(yán ):“日(rì )食(shí ),阴(yīn )盛(shèng )之(zhī )象(xiàng )。定(dìng )陶(táo )王(wáng )虽(suī )亲(qīn ),于(yú )礼(lǐ )当(dāng )奉(fèng )籓(bān )在(zài )国(guó );今(jīn )留(liú )侍(shì )京(jīng )师(shī ),诡(guǐ )正(zhèng )非(fēi )常(cháng ),故(gù )天(tiān )见(jiàn )戒(jiè ),宜(yí )遣(qiǎn )王(wáng )之(zhī )国(guó )。”上(shàng )不(bú )得(dé )已(yǐ )于(yú )凤(fèng )而(ér )许(xǔ )之(zhī )。共(gòng )王(wáng )辞(cí )去(qù ),上(shàng )与(yǔ )相(xiàng )对(duì )涕(tì )泣(qì )而(ér )决(jué )。

王(wáng )章(zhāng )素(sù )刚(gāng )直(zhí )敢(gǎn )言(yán ),虽(suī )为(wéi )凤(fèng )所(suǒ )举(jǔ ),非(fēi )凤(fèng )专(zhuān )权(quán ),不(bú )亲(qīn )附(fù )凤(fèng ),乃(nǎi )奏(zòu )封(fēng )事(shì ),言(yán ):“日(rì )食(shí )之(zhī )咎(jiù ),皆(jiē )凤(fèng )专(zhuān )权(quán )蔽(bì )主(zhǔ )之(zhī )过(guò )。”上(shàng )召(zhào )见(jiàn )章(zhāng ),延(yán )问(wèn )以(yǐ )事(shì )。章(zhāng )对(duì )曰(yuē ):“天(tiān )道(dào )聪(cōng )明(míng ),佑(yòu )善(shàn )而(ér )灾(zāi )恶(è ),以(yǐ )瑞(ruì )异(yì )为(wéi )符(fú )效(xiào )。今(jīn )陛(bì )下(xià )以(yǐ )未(wèi )有(yǒu )继(jì )嗣(sì ),引(yǐn )近(jìn )定(dìng )陶(táo )王(wáng ),所(suǒ )以(yǐ )承(chéng )宗(zōng )庙(miào ),重(zhòng )社(shè )稷(jì ),上(shàng )顺(shùn )天(tiān )心(xīn ),下(xià )安(ān )百(bǎi )姓(xìng ),此(cǐ )正(zhèng )议(yì )善(shàn )事(shì ),当(dāng )有(yǒu )祥(xiáng )瑞(ruì ),何(hé )故(gù )致(zhì )灾(zāi )异(yì )!灾(zāi )异(yì )之(zhī )发(fā ),为(wéi )大(dà )臣(chén )颛(zhuān )政(zhèng )者(zhě )也(yě )。今(jīn )闻(wén )大(dà )将(jiāng )军(jūn )猥(wěi )归(guī )日(rì )食(shí )之(zhī )咎(jiù )于(yú )定(dìng )陶(táo )王(wáng ),建(jiàn )遣(qiǎn )之(zhī )国(guó ),苟(gǒu )欲(yù )使(shǐ )天(tiān )子(zǐ )孤(gū )立(lì )于(yú )上(shàng ),颛(zhuān )擅(shàn )朝(cháo )事(shì )以(yǐ )便(biàn )其(qí )私(sī ),非(fēi )忠(zhōng )臣(chén )也(yě )。且(qiě )日(rì )食(shí ),阴(yīn )侵(qīn )阳(yáng ),臣(chén )颛(zhuān )君(jūn )之(zhī )咎(jiù )。今(jīn )政(zhèng )事(shì )大(dà )小(xiǎo )皆(jiē )自(zì )凤(fèng )出(chū ),天(tiān )子(zǐ )曾(céng )不(bú )壹(yī )举(jǔ )手(shǒu ),凤(fèng )不(bú )内(nèi )省(shěng )责(zé ),反(fǎn )归(guī )咎(jiù )善(shàn )人(rén ),推(tuī )远(yuǎn )定(dìng )陶(táo )王(wáng )。且(qiě )凤(fèng )诬(wū )罔(wǎng )不(bú )忠(zhōng ),非(fēi )一(yī )事(shì )也(yě )。前(qián )丞(chéng )相(xiàng )乐(lè )昌(chāng )侯(hóu )商(shāng ),本(běn )以(yǐ )先(xiān )帝(dì )外(wài )属(shǔ ),内(nèi )行(háng )笃(dǔ ),有(yǒu )威(wēi )重(zhòng ),位(wèi )历(lì )将(jiāng )相(xiàng ),国(guó )家(jiā )柱(zhù )石(shí )臣(chén )也(yě ),其(qí )人(rén )守(shǒu )正(zhèng ),不(bú )肯(kěn )屈(qū )节(jiē )随(suí )凤(fèng )委(wěi )曲(qǔ );卒(zú )用(yòng )闺(guī )门(mén )之(zhī )事(shì )为(wéi )凤(fèng )所(suǒ )罢(bà ),身(shēn )以(yǐ )忧(yōu )死(sǐ ),众(zhòng )庶(shù )愍(mǐn )之(zhī )。又(yòu )凤(fèng )知(zhī )其(qí )小(xiǎo )妇(fù )弟(dì )张(zhāng )美(měi )人(rén )已(yǐ )尝(cháng )适(shì )人(rén ),于(yú )礼(lǐ )不(bú )宜(yí )配(pèi )御(yù )至(zhì )尊(zūn ),托(tuō )以(yǐ )为(wéi )宜(yí )子(zǐ ),内(nèi )之(zhī )后(hòu )宫(gōng ),苟(gǒu )以(yǐ )私(sī )其(qí )妻(qī )弟(dì );闻(wén )张(zhāng )美(měi )人(rén )未(wèi )尝(cháng )任(rèn )身(shēn )就(jiù )馆(guǎn )也(yě )。且(qiě )羌(qiāng )、胡(hú )尚(shàng )杀(shā )首(shǒu )子(zǐ )以(yǐ )荡(dàng )肠(cháng )正(zhèng )世(shì ),况(kuàng )于(yú )天(tiān )子(zǐ ),而(ér )近(jìn )已(yǐ )出(chū )之(zhī )女(nǚ )也(yě )!此(cǐ )三(sān )者(zhě )皆(jiē )大(dà )事(shì ),陛(bì )下(xià )所(suǒ )自(zì )见(jiàn ),足(zú )以(yǐ )知(zhī )其(qí )馀(yú )及(jí )它(tā )所(suǒ )不(bú )见(jiàn )者(zhě )。凤(fèng )不(bú )可(kě )令(lìng )久(jiǔ )典(diǎn )事(shì ),宜(yí )退(tuì )使(shǐ )就(jiù )第(dì ),选(xuǎn )忠(zhōng )贤(xián )以(yǐ )代(dài )之(zhī )!”自(zì )凤(fèng )之(zhī )白(bái )罢(bà )商(shāng ),后(hòu )遣(qiǎn )定(dìng )陶(táo )王(wáng )也(yě ),上(shàng )不(bú )能(néng )平(píng );及(jí )闻(wén )章(zhāng )言(yán ),天(tiān )子(zǐ )感(gǎn )寤(wù ),纳(nà )之(zhī ),谓(wèi )章(zhāng )曰(yuē ):“微(wēi )京(jīng )兆(zhào )尹(yǐn )直(zhí )言(yán ),吾(wú )不(bú )闻(wén )社(shè )稷(jì )计(jì )。且(qiě )唯(wéi )贤(xián )知(zhī )贤(xián ),君(jūn )试(shì )为(wéi )朕(zhèn )求(qiú )可(kě )以(yǐ )自(zì )辅(fǔ )者(zhě )。”于(yú )是(shì )章(zhāng )奏(zòu )封(fēng )事(shì ),荐(jiàn )信(xìn )都(dōu )王(wáng )舅(jiù )琅(láng )邪(xié )太(tài )守(shǒu )冯(féng )野(yě )王(wáng ),忠(zhōng )信(xìn )质(zhì )直(zhí ),知(zhī )谋(móu )有(yǒu )馀(yú )。以(yǐ )王(wáng )舅(jiù )出(chū ),以(yǐ )贤(xián )复(fù )入(rù ),明(míng )圣(shèng )主(zhǔ )乐(lè )进(jìn )贤(xián )也(yě )。上(shàng )自(zì )为(wéi )太(tài )子(zǐ )时(shí ),数(shù )闻(wén )野(yě )王(wáng )先(xiān )帝(dì )名(míng )卿(qīng ),声(shēng )誉(yù )出(chū )凤(fèng )远(yuǎn )甚(shèn ),方(fāng )倚(yǐ )欲(yù )以(yǐ )代(dài )凤(fèng )。章(zhāng )每(měi )召(zhào )见(jiàn ),上(shàng )辄(zhé )辟(pì )左(zuǒ )右(yòu )。时(shí )太(tài )后(hòu )从(cóng )弟(dì )子(zǐ )侍(shì )中(zhōng )音(yīn )独(dú )侧(cè )听(tīng ),具(jù )知(zhī )章(zhāng )言(yán ),以(yǐ )语(yǔ )凤(fèng )。凤(fèng )闻(wén )之(zhī ),甚(shèn )忧(yōu )惧(jù )。杜(dù )钦(qīn )令(lìng )凤(fèng )称(chēng )病(bìng )出(chū )就(jiù )第(dì ),上(shàng )疏(shū )乞(qǐ )骸(hái )骨(gǔ ),其(qí )辞(cí )指(zhǐ )甚(shèn )哀(āi )。太(tài )后(hòu )闻(wén )之(zhī ),为(wéi )垂(chuí )涕(tì ),不(bú )御(yù )食(shí )。上(shàng )少(shǎo )而(ér )亲(qīn )倚(yǐ )凤(fèng ),弗(fú )忍(rěn )废(fèi ),乃(nǎi )优(yōu )诏(zhào )报(bào )凤(fèng ),强(qiáng )起(qǐ )之(zhī );于(yú )是(shì )凤(fèng )起(qǐ )视(shì )事(shì )。

上(shàng )使(shǐ )尚(shàng )书(shū )劾(hé )奏(zòu )章(zhāng ):“知(zhī )野(yě )王(wáng )前(qián )以(yǐ )王(wáng )舅(jiù )出(chū )补(bǔ )吏(lì ),而(ér )私(sī )荐(jiàn )之(zhī ),欲(yù )令(lìng )在(zài )朝(cháo ),阿(ā )附(fù )诸(zhū )侯(hóu );又(yòu )知(zhī )张(zhāng )美(měi )人(rén )体(tǐ )御(yù )至(zhì )尊(zūn ),而(ér )妄(wàng )称(chēng )引(yǐn )羌(qiāng )胡(hú )杀(shā )子(zǐ )荡(dàng )肠(cháng ),非(fēi )所(suǒ )宜(yí )言(yán )。”下(xià )章(zhāng )吏(lì )。廷(tíng )尉(wèi )致(zhì )其(qí )大(dà )逆(nì )罪(zuì ),以(yǐ )为(wéi )“比(bǐ )上(shàng )夷(yí )狄(dí ),欲(yù )绝(jué )继(jì )嗣(sì )之(zhī )端(duān ),背(bèi )畔(pàn )天(tiān )子(zǐ ),私(sī )为(wéi )定(dìng )陶(táo )王(wáng )。”章(zhāng )竟(jìng )死(sǐ )狱(yù )中(zhōng ),妻(qī )子(zǐ )徙(xǐ )合(hé )浦(pǔ )。自(zì )是(shì )公(gōng )卿(qīng )见(jiàn )凤(fèng ),侧(cè )目(mù )而(ér )视(shì )。冯(féng )野(yě )王(wáng )惧(jù )不(bú )自(zì )安(ān ),遂(suí )病(bìng );满(mǎn )三(sān )月(yuè ),赐(cì )告(gào ),与(yǔ )妻(qī )子(zǐ )归(guī )杜(dù )陵(líng )就(jiù )医(yī )药(yào )。大(dà )将(jiāng )军(jūn )凤(fèng )风(fēng )御(yù )史(shǐ )中(zhōng )丞(chéng )劾(hé )奏(zòu )“野(yě )王(wáng )赐(cì )告(gào )养(yǎng )病(bìng )而(ér )私(sī )自(zì )便(biàn ),持(chí )虎(hǔ )符(fú )出(chū )界(jiè )归(guī )家(jiā ),奉(fèng )诏(zhào )不(bú )敬(jìng )。”杜(dù )钦(qīn )奏(zòu )记(jì )于(yú )凤(fèng )曰(yuē ):“二(èr )千(qiān )石(shí )病(bìng ),赐(cì )告(gào )得(dé )归(guī ),有(yǒu )故(gù )事(shì );不(bú )得(dé )去(qù )郡(jùn ),亡(wáng )著(zhe )令(lìng )。《传(chuán )》曰(yuē ):‘赏(shǎng )疑(yí )从(cóng )予(yǔ ),’所(suǒ )以(yǐ )广(guǎng )恩(ēn )劝(quàn )功(gōng )也(yě );‘罚(fá )疑(yí )从(cóng )去(qù ),’所(suǒ )以(yǐ )慎(shèn )刑(xíng ),阙(què )难(nán )知(zhī )也(yě )。今(jīn )释(shì )令(lìng )与(yǔ )故(gù )事(shì )而(ér )假(jiǎ )不(bú )敬(jìng )之(zhī )法(fǎ ),甚(shèn )违(wéi )‘阙(què )疑(yí )从(cóng )去(qù )’之(zhī )意(yì )。即(jí )以(yǐ )二(èr )千(qiān )石(shí )守(shǒu )千(qiān )里(lǐ )之(zhī )地(dì ),任(rèn )兵(bīng )马(mǎ )之(zhī )重(zhòng ),不(bú )宜(yí )去(qù )郡(jùn ),将(jiāng )以(yǐ )制(zhì )刑(xíng )为(wéi )后(hòu )法(fǎ )者(zhě ),则(zé )野(yě )王(wáng )之(zhī )罪(zuì )在(zài )未(wèi )制(zhì )令(lìng )前(qián )也(yě )。刑(xíng )赏(shǎng )大(dà )信(xìn ),不(bú )可(kě )不(bú )慎(shèn )。”凤(fèng )不(bú )听(tīng ),竟(jìng )免(miǎn )野(yě )王(wáng )官(guān )。时(shí )众(zhòng )庶(shù )多(duō )冤(yuān )王(wáng )章(zhāng )讥(jī )朝(cháo )廷(tíng )者(zhě ),钦(qīn )欲(yù )救(jiù )其(qí )过(guò ),复(fù )说(shuō )凤(fèng )曰(yuē ):“京(jīng )兆(zhào )尹(yǐn )章(zhāng ),所(suǒ )坐(zuò )事(shì )密(mì ),自(zì )京(jīng )师(shī )不(bú )晓(xiǎo ),况(kuàng )于(yú )远(yuǎn )方(fāng )!恐(kǒng )天(tiān )下(xià )不(bú )知(zhī )章(zhāng )实(shí )有(yǒu )罪(zuì ),而(ér )以(yǐ )为(wéi )坐(zuò )言(yán )事(shì )。如(rú )是(shì ),塞(sāi )争(zhēng )引(yǐn )之(zhī )原(yuán ),损(sǔn )宽(kuān )明(míng )之(zhī )德(dé )。钦(qīn )愚(yú )以(yǐ )为(wéi )宜(yí )因(yīn )章(zhāng )事(shì )举(jǔ )直(zhí )言(yán )极(jí )谏(jiàn ),并(bìng )见(jiàn )郎(láng )从(cóng )官(guān ),展(zhǎn )尽(jìn )其(qí )意(yì ),加(jiā )于(yú )往(wǎng )前(qián ),以(yǐ )明(míng )示(shì )四(sì )方(fāng ),使(shǐ )天(tiān )下(xià )咸(xián )知(zhī )主(zhǔ )上(shàng )圣(shèng )明(míng ),不(bú )以(yǐ )言(yán )罪(zuì )下(xià )也(yě )。若(ruò )此(cǐ ),则(zé )流(liú )言(yán )消(xiāo )释(shì ),疑(yí )惑(huò )著(zhe )明(míng )。”凤(fèng )白(bái )行(háng )其(qí )策(cè )焉(yān )。

是(shì )岁(suì ),陈(chén )留(liú )太(tài )守(shǒu )薛(xuē )宣(xuān )为(wéi )左(zuǒ )冯(féng )翊(yì )。宣(xuān )为(wéi )郡(jùn ),所(suǒ )至(zhì )有(yǒu )声(shēng )迹(jì )。宣(xuān )子(zǐ )惠(huì )为(wéi )彭(péng )城(chéng )令(lìng ),宣(xuān )尝(cháng )过(guò )其(qí )县(xiàn ),心(xīn )知(zhī )惠(huì )不(bú )能(néng ),不(bú )问(wèn )以(yǐ )吏(lì )事(shì )。或(huò )问(wèn )宣(xuān ):“何(hé )不(bú )教(jiāo )戒(jiè )惠(huì )以(yǐ )吏(lì )职(zhí )?”宣(xuān )笑(xiào )曰(yuē ):“吏(lì )道(dào )以(yǐ )法(fǎ )令(lìng )为(wéi )师(shī ),可(kě )问(wèn )而(ér )知(zhī );及(jí )能(néng )与(yǔ )不(bú )能(néng ),自(zì )有(yǒu )资(zī )材(cái ),何(hé )可(kě )学(xué )也(yě )!”众(zhòng )人(rén )传(chuán )称(chēng ),以(yǐ )宣(xuān )言(yán )为(wéi )然(rán )。

孝(xiào )成(chéng )皇(huáng )帝(dì )上(shàng )之(zhī )上(shàng )阳(yáng )朔(shuò )二(èr )年(nián )(戊(wù )戌(xū ),公(gōng )元(yuán )前(qián )二(èr )三(sān )年(nián ))

春(chūn ),三(sān )月(yuè ),大(dà )赦(shè )天(tiān )下(xià )。

御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )张(zhāng )忠(zhōng )卒(zú )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),丁(dīng )卯(mǎo ),以(yǐ )侍(shì )中(zhōng )、太(tài )仆(pú )王(wáng )音(yīn )为(wéi )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )。于(yú )是(shì )王(wáng )氏(shì )愈(yù )盛(shèng ),郡(jùn )国(guó )守(shǒu )相(xiàng )、刺(cì )史(shǐ )皆(jiē )出(chū )其(qí )门(mén )下(xià )。五(wǔ )侯(hóu )群(qún )弟(dì )争(zhēng )为(wéi )奢(shē )侈(chǐ ),赂(lù )遗(yí )珍(zhēn )宝(bǎo ),四(sì )面(miàn )而(ér )至(zhì ),皆(jiē )通(tōng )敏(mǐn )人(rén )事(shì ),好(hǎo )士(shì )养(yǎng )贤(xián ),倾(qīng )财(cái )施(shī )予(yǔ )以(yǐ )相(xiàng )高(gāo )尚(shàng );宾(bīn )客(kè )满(mǎn )门(mén ),竞(jìng )为(wéi )之(zhī )声(shēng )誉(yù )。刘(liú )向(xiàng )谓(wèi )陈(chén )汤(tāng )曰(yuē ):“今(jīn )灾(zāi )异(yì )如(rú )此(cǐ ),而(ér )外(wài )家(jiā )日(rì )盛(shèng ),其(qí )渐(jiàn )必(bì )危(wēi )刘(liú )氏(shì )。吾(wú )幸(xìng )得(dé )以(yǐ )同(tóng )姓(xìng )末(mò )属(shǔ ),累(lèi )世(shì )蒙(méng )汉(hàn )厚(hòu )恩(ēn ),身(shēn )为(wéi )宗(zōng )室(shì )遗(yí )老(lǎo ),历(lì )事(shì )三(sān )主(zhǔ )。上(shàng )以(yǐ )我(wǒ )先(xiān )帝(dì )旧(jiù )臣(chén ),每(měi )进(jìn )见(jiàn ),常(cháng )加(jiā )优(yōu )礼(lǐ )。吾(wú )而(ér )不(bú )言(yán ),孰(shú )当(dāng )言(yán )者(zhě )!”遂(suí )上(shàng )封(fēng )事(shì )极(jí )谏(jiàn )曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )人(rén )君(jūn )莫(mò )不(bú )欲(yù )安(ān ),然(rán )而(ér )常(cháng )危(wēi );莫(mò )不(bú )欲(yù )存(cún ),然(rán )而(ér )常(cháng )亡(wáng );失(shī )御(yù )臣(chén )之(zhī )术(shù )也(yě )。夫(fū )大(dà )臣(chén )操(cāo )权(quán )柄(bǐng ),持(chí )国(guó )政(zhèng ),未(wèi )有(yǒu )不(bú )为(wéi )害(hài )者(zhě )也(yě )。故(gù )《书(shū )》曰(yuē ):‘臣(chén )之(zhī )有(yǒu )作(zuò )威(wēi )作(zuò )福(fú ),害(hài )于(yú )而(ér )家(jiā ),凶(xiōng )于(yú )而(ér )国(guó )。’孔(kǒng )子(zǐ )曰(yuē ):‘禄(lù )去(qù )公(gōng )室(shì ),政(zhèng )逮(dǎi )大(dà )夫(fū ),’危(wēi )亡(wáng )之(zhī )兆(zhào )也(yě )。今(jīn )王(wáng )氏(shì )一(yī )姓(xìng ),乘(chéng )硃(zhū )轮(lún )华(huá )毂(gū )者(zhě )二(èr )十(shí )三(sān )人(rén ),青(qīng )、紫(zǐ )、貂(diāo )、蝉(chán )充(chōng )盈(yíng )幄(wò )内(nèi ),鱼(yú )鳞(lín )左(zuǒ )右(yòu )。大(dà )将(jiāng )军(jūn )秉(bǐng )事(shì )用(yòng )权(quán ),五(wǔ )侯(hóu )骄(jiāo )奢(shē )僭(jiàn )盛(shèng ),并(bìng )作(zuò )威(wēi )福(fú ),击(jī )断(duàn )自(zì )恣(zì ),行(háng )污(wū )而(ér )寄(jì )治(zhì ),身(shēn )私(sī )而(ér )托(tuō )公(gōng ),依(yī )东(dōng )宫(gōng )之(zhī )尊(zūn ),假(jiǎ )甥(shēng )舅(jiù )之(zhī )亲(qīn ),以(yǐ )为(wéi )威(wēi )重(zhòng )。尚(shàng )书(shū )、九(jiǔ )卿(qīng )、州(zhōu )牧(mù )、郡(jùn )守(shǒu )皆(jiē )出(chū )其(qí )门(mén ),管(guǎn )执(zhí )枢(shū )机(jī ),朋(péng )党(dǎng )比(bǐ )周(zhōu );称(chēng )誉(yù )者(zhě )登(dēng )进(jìn ),忤(wǔ )恨(hèn )者(zhě )诛(zhū )伤(shāng );游(yóu )谈(tán )者(zhě )助(zhù )之(zhī )说(shuō ),执(zhí )政(zhèng )者(zhě )为(wéi )之(zhī )言(yán ),排(pái )摈(bìn )宗(zōng )室(shì ),孤(gū )弱(ruò )公(gōng )族(zú ),其(qí )有(yǒu )智(zhì )能(néng )者(zhě ),尤(yóu )非(fēi )毁(huǐ )而(ér )不(bú )进(jìn ),远(yuǎn )绝(jué )宗(zōng )室(shì )之(zhī )任(rèn ),不(bú )令(lìng )得(dé )给(gěi )事(shì )朝(cháo )省(shěng ),恐(kǒng )其(qí )与(yǔ )己(jǐ )分(fèn )权(quán );数(shù )称(chēng )燕(yàn )王(wáng )、盖(gài )主(zhǔ )以(yǐ )疑(yí )上(shàng )心(xīn ),避(bì )讳(huì )吕(lǚ )、霍(huò )而(ér )弗(fú )肯(kěn )称(chēng )。内(nèi )有(yǒu )管(guǎn )、蔡(cài )之(zhī )萌(méng ),外(wài )假(jiǎ )周(zhōu )公(gōng )之(zhī )论(lùn ),兄(xiōng )弟(dì )据(jù )重(zhòng ),宗(zōng )族(zú )磐(pán )互(hù ),历(lì )上(shàng )古(gǔ )至(zhì )秦(qín )、汉(hàn ),外(wài )戚(qī )僭(jiàn )贵(guì )未(wèi )有(yǒu )如(rú )王(wáng )氏(shì )者(zhě )也(yě )。物(wù )盛(shèng )必(bì )有(yǒu )非(fēi )常(cháng )之(zhī )变(biàn )先(xiān )见(jiàn ),为(wéi )其(qí )人(rén )微(wēi )象(xiàng )。孝(xiào )昭(zhāo )帝(dì )时(shí ),冠(guàn )石(shí )立(lì )于(yú )泰(tài )山(shān ),仆(pú )柳(liǔ )起(qǐ )于(yú )上(shàng )林(lín ),而(ér )孝(xiào )宣(xuān )帝(dì )即(jí )位(wèi )。今(jīn )王(wáng )氏(shì )先(xiān )祖(zǔ )坟(fén )墓(mù )在(zài )济(jì )南(nán )者(zhě ),其(qí )梓(zǐ )柱(zhù )生(shēng )枝(zhī )叶(yè ),扶(fú )疏(shū )上(shàng )出(chū )屋(wū ),根(gēn )C090地(dì )中(zhōng ),虽(suī )立(lì )石(shí )起(qǐ )柳(liǔ ),无(wú )以(yǐ )过(guò )此(cǐ )之(zhī )明(míng )也(yě )。事(shì )势(shì )不(bú )两(liǎng )大(dà ),王(wáng )氏(shì )与(yǔ )刘(liú )氏(shì )亦(yì )且(qiě )不(bú )并(bìng )立(lì ),如(rú )下(xià )有(yǒu )泰(tài )山(shān )之(zhī )安(ān ),则(zé )上(shàng )有(yǒu )累(lèi )卵(luǎn )之(zhī )危(wēi )。陛(bì )下(xià )为(wéi )人(rén )子(zǐ )孙(sūn ),守(shǒu )持(chí )宗(zōng )庙(miào ),而(ér )令(lìng )国(guó )祚(zuò )移(yí )于(yú )外(wài )亲(qīn ),降(jiàng )为(wéi )皁(zào )隶(lì ),纵(zòng )不(bú )为(wéi )身(shēn ),奈(nài )宗(zōng )庙(miào )何(hé )!妇(fù )人(rén )内(nèi )夫(fū )家(jiā )而(ér )外(wài )父(fù )母(mǔ )家(jiā ),此(cǐ )亦(yì )非(fēi )皇(huáng )太(tài )后(hòu )之(zhī )福(fú )也(yě )。孝(xiào )宣(xuān )皇(huáng )帝(dì )不(bú )与(yǔ )舅(jiù )平(píng )昌(chāng )侯(hóu )权(quán ),所(suǒ )以(yǐ )全(quán )安(ān )之(zhī )也(yě )。夫(fū )明(míng )者(zhě )起(qǐ )福(fú )于(yú )无(wú )形(xíng ),销(xiāo )患(huàn )于(yú )未(wèi )然(rán ),宜(yí )发(fā )明(míng )诏(zhào ),吐(tǔ )德(dé )音(yīn ),援(yuán )近(jìn )宗(zōng )室(shì ),亲(qīn )而(ér )纳(nà )信(xìn ),黜(chù )远(yuǎn )外(wài )戚(qī ),毋(wú )授(shòu )以(yǐ )政(zhèng ),皆(jiē )罢(bà )令(lìng )就(jiù )弟(dì ),以(yǐ )则(zé )效(xiào )先(xiān )帝(dì )之(zhī )所(suǒ )行(háng ),厚(hòu )安(ān )外(wài )戚(qī ),全(quán )其(qí )宗(zōng )族(zú ),诚(chéng )东(dōng )宫(gōng )之(zhī )意(yì ),外(wài )家(jiā )之(zhī )福(fú )也(yě )。王(wáng )氏(shì )永(yǒng )存(cún ),保(bǎo )其(qí )爵(jué )禄(lù ),刘(liú )氏(shì )长(zhǎng )安(ān ),不(bú )失(shī )社(shè )稷(jì ),所(suǒ )以(yǐ )褒(bāo )睦(mù )外(wài )内(nèi )之(zhī )姓(xìng ),子(zǐ )子(zǐ )孙(sūn )孙(sūn )无(wú )疆(jiāng )之(zhī )计(jì )也(yě )。如(rú )不(bú )行(háng )此(cǐ )策(cè ),田(tián )氏(shì )复(fù )见(jiàn )于(yú )今(jīn ),六(liù )卿(qīng )必(bì )起(qǐ )于(yú )汉(hàn ),为(wéi )后(hòu )嗣(sì )忧(yōu ),昭(zhāo )昭(zhāo )甚(shèn )明(míng )。唯(wéi )陛(bì )下(xià )深(shēn )留(liú )圣(shèng )思(sī )!”书(shū )奏(zòu ),天(tiān )子(zǐ )召(zhào )见(jiàn )向(xiàng ),叹(tàn )息(xī )悲(bēi )伤(shāng )其(qí )意(yì ),谓(wèi )曰(yuē ):“君(jūn )且(qiě )休(xiū )矣(yǐ ),吾(wú )将(jiāng )思(sī )之(zhī )。”然(rán )终(zhōng )不(bú )能(néng )用(yòng )其(qí )言(yán )。

秋(qiū ),关(guān )东(dōng )大(dà )水(shuǐ )。

八(bā )月(yuè ),甲(jiǎ )申(shēn ),定(dìng )陶(táo )共(gòng )王(wáng )康(kāng )薨(hōng )。

是(shì )岁(suì ),徙(xǐ )信(xìn )都(dōu )王(wáng )兴(xìng )为(wéi )中(zhōng )山(shān )王(wáng )。

阅读:25397

打赏捐助〔Donate〕>>>

《汉纪二十二》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库