议兵【登录】

ok8.org > 《荀子》 > 《议兵》 > 拼音版

临(lín )武(wǔ )君(jūn )与(yǔ )孙(sūn )卿(qīng )子(zǐ )议(yì )兵(bīng )于(yú )赵(zhào )孝(xiào )成(chéng )王(wáng )前(qián ),王(wáng )曰(yuē ):请(qǐng )问(wèn )兵(bīng )要(yào )?

临(lín )武(wǔ )君(jūn )对(duì )曰(yuē ):上(shàng )得(dé )天(tiān )时(shí ),下(xià )得(dé )地(dì )利(lì ),观(guān )敌(dí )之(zhī )变(biàn )动(dòng ),后(hòu )之(zhī )发(fā ),先(xiān )之(zhī )至(zhì ),此(cǐ )用(yòng )兵(bīng )之(zhī )要(yào )术(shù )也(yě )。

孙(sūn )卿(qīng )子(zǐ )曰(yuē ):不(bú )然(rán )!臣(chén )所(suǒ )闻(wén )古(gǔ )之(zhī )道(dào ),凡(fán )用(yòng )兵(bīng )攻(gōng )战(zhàn )之(zhī )本(běn ),在(zài )乎(hū )壹(yī )民(mín )。弓(gōng )矢(shǐ )不(bú )调(diào ),则(zé )羿(yì )不(bú )能(néng )以(yǐ )中(zhōng )微(wēi );六(liù )马(mǎ )不(bú )和(hé ),则(zé )造(zào )父(fù )不(bú )能(néng )以(yǐ )致(zhì )远(yuǎn );士(shì )民(mín )不(bú )亲(qīn )附(fù ),则(zé )汤(tāng )武(wǔ )不(bú )能(néng )以(yǐ )必(bì )胜(shèng )也(yě )。故(gù )善(shàn )附(fù )民(mín )者(zhě ),是(shì )乃(nǎi )善(shàn )用(yòng )兵(bīng )者(zhě )也(yě )。故(gù )兵(bīng )要(yào )在(zài )乎(hū )善(shàn )附(fù )民(mín )而(ér )已(yǐ )。

临(lín )武(wǔ )君(jūn )曰(yuē ):不(bú )然(rán )。兵(bīng )之(zhī )所(suǒ )贵(guì )者(zhě )埶(zhí )利(lì )也(yě ),所(suǒ )行(háng )者(zhě )变(biàn )诈(zhà )也(yě )。善(shàn )用(yòng )兵(bīng )者(zhě ),感(gǎn )忽(hū )悠(yōu )闇(ān ),莫(mò )知(zhī )其(qí )所(suǒ )从(cóng )出(chū )。孙(sūn )吴(wú )用(yòng )之(zhī )无(wú )敌(dí )于(yú )天(tiān )下(xià ),岂(qǐ )必(bì )待(dài )附(fù )民(mín )哉(zāi )!

孙(sūn )卿(qīng )子(zǐ )曰(yuē ):不(bú )然(rán )。臣(chén )之(zhī )所(suǒ )道(dào ),仁(rén )者(zhě )之(zhī )兵(bīng ),王(wáng )者(zhě )之(zhī )志(zhì )也(yě )。君(jūn )之(zhī )所(suǒ )贵(guì ),权(quán )谋(móu )埶(zhí )利(lì )也(yě );所(suǒ )行(háng ),攻(gōng )夺(duó )变(biàn )诈(zhà )也(yě );诸(zhū )侯(hóu )之(zhī )事(shì )也(yě )。仁(rén )人(rén )之(zhī )兵(bīng ),不(bú )可(kě )诈(zhà )也(yě );彼(bǐ )可(kě )诈(zhà )者(zhě ),怠(dài )慢(màn )者(zhě )也(yě ),路(lù )亶(dǎn )者(zhě )也(yě ),君(jūn )臣(chén )上(shàng )下(xià )之(zhī )间(jiān ),涣(huàn )然(rán )有(yǒu )离(lí )德(dé )者(zhě )也(yě )。故(gù )以(yǐ )桀(jié )诈(zhà )桀(jié ),犹(yóu )巧(qiǎo )拙(zhuō )有(yǒu )幸(xìng )焉(yān )。以(yǐ )桀(jié )诈(zhà )尧(yáo ),譬(pì )之(zhī ):若(ruò )以(yǐ )卵(luǎn )投(tóu )石(shí ),以(yǐ )指(zhǐ )挠(náo )沸(fèi );若(ruò )赴(fù )水(shuǐ )火(huǒ ),入(rù )焉(yān )焦(jiāo )没(méi )耳(ěr )。故(gù )仁(rén )人(rén )上(shàng )下(xià ),百(bǎi )将(jiāng )一(yī )心(xīn ),三(sān )军(jūn )同(tóng )力(lì );臣(chén )之(zhī )于(yú )君(jūn )也(yě ),下(xià )之(zhī )于(yú )上(shàng )也(yě ),若(ruò )子(zǐ )之(zhī )事(shì )父(fù ),弟(dì )之(zhī )事(shì )兄(xiōng ),若(ruò )手(shǒu )臂(bì )之(zhī )扞(gǎn )头(tóu )目(mù )而(ér )覆(fù )胸(xiōng )腹(fù )也(yě ),诈(zhà )而(ér )袭(xí )之(zhī ),与(yǔ )先(xiān )惊(jīng )而(ér )后(hòu )击(jī )之(zhī ),一(yī )也(yě )。且(qiě )仁(rén )人(rén )之(zhī )用(yòng )十(shí )里(lǐ )之(zhī )国(guó ),则(zé )将(jiāng )有(yǒu )百(bǎi )里(lǐ )之(zhī )听(tīng );用(yòng )百(bǎi )里(lǐ )之(zhī )国(guó ),则(zé )将(jiāng )有(yǒu )千(qiān )里(lǐ )之(zhī )听(tīng );用(yòng )千(qiān )里(lǐ )之(zhī )国(guó ),则(zé )将(jiāng )有(yǒu )四(sì )海(hǎi )之(zhī )听(tīng ),必(bì )将(jiāng )聪(cōng )明(míng )警(jǐng )戒(jiè )和(hé )传(chuán )而(ér )一(yī )。故(gù )仁(rén )人(rén )之(zhī )兵(bīng ),聚(jù )则(zé )成(chéng )卒(zú ),散(sàn )则(zé )成(chéng )列(liè ),延(yán )则(zé )若(ruò )莫(mò )邪(xié )之(zhī )长(zhǎng )刃(rèn ),婴(yīng )之(zhī )者(zhě )断(duàn );兑(duì )则(zé )若(ruò )莫(mò )邪(xié )之(zhī )利(lì )锋(fēng ),当(dāng )之(zhī )者(zhě )溃(kuì ),圜(huán )居(jū )而(ér )方(fāng )止(zhǐ ),则(zé )若(ruò )盘(pán )石(shí )然(rán ),触(chù )之(zhī )者(zhě )角(jiǎo )摧(cuī ),案(àn )角(jiǎo )鹿(lù )埵(duǒ )陇(lǒng )种(zhǒng )东(dōng )笼(lóng )而(ér )退(tuì )耳(ěr )。且(qiě )夫(fū )暴(bào )国(guó )之(zhī )君(jūn ),将(jiāng )谁(shuí )与(yǔ )至(zhì )哉(zāi )?彼(bǐ )其(qí )所(suǒ )与(yǔ )至(zhì )者(zhě ),必(bì )其(qí )民(mín )也(yě ),而(ér )其(qí )民(mín )之(zhī )亲(qīn )我(wǒ )欢(huān )若(ruò )父(fù )母(mǔ ),其(qí )好(hǎo )我(wǒ )芬(fēn )若(ruò )椒(jiāo )兰(lán ),彼(bǐ )反(fǎn )顾(gù )其(qí )上(shàng ),则(zé )若(ruò )灼(zhuó )黥(qíng ),若(ruò )雠(chóu )仇(chóu );人(rén )之(zhī )情(qíng ),虽(suī )桀(jié )跖(zhí ),岂(qǐ )又(yòu )肯(kěn )为(wéi )其(qí )所(suǒ )恶(è ),贼(zéi )其(qí )所(suǒ )好(hǎo )者(zhě )哉(zāi )!是(shì )犹(yóu )使(shǐ )人(rén )之(zhī )子(zǐ )孙(sūn )自(zì )贼(zéi )其(qí )父(fù )母(mǔ )也(yě ),彼(bǐ )必(bì )将(jiāng )来(lái )告(gào )之(zhī ),夫(fū )又(yòu )何(hé )可(kě )诈(zhà )也(yě )!故(gù )仁(rén )人(rén )用(yòng )国(guó )日(rì )明(míng ),诸(zhū )侯(hóu )先(xiān )顺(shùn )者(zhě )安(ān ),后(hòu )顺(shùn )者(zhě )危(wēi ),虑(lǜ )敌(dí )之(zhī )者(zhě )削(xuē ),反(fǎn )之(zhī )者(zhě )亡(wáng )。诗(shī )曰(yuē ):“武(wǔ )王(wáng )载(zǎi )发(fā ),有(yǒu )虔(qián )秉(bǐng )钺(yuè );如(rú )火(huǒ )烈(liè )烈(liè ),则(zé )莫(mò )我(wǒ )敢(gǎn )遏(è )。”此(cǐ )之(zhī )谓(wèi )也(yě )。

孝(xiào )成(chéng )王(wáng )、临(lín )武(wǔ )君(jūn )曰(yuē ):善(shàn )!请(qǐng )问(wèn )王(wáng )者(zhě )之(zhī )兵(bīng ),设(shè )何(hé )道(dào )何(hé )行(háng )而(ér )可(kě )?

孙(sūn )卿(qīng )子(zǐ )曰(yuē ):凡(fán )在(zài )大(dà )王(wáng ),将(jiāng )率(lǜ )末(mò )事(shì )也(yě )。臣(chén )请(qǐng )遂(suí )道(dào )王(wáng )者(zhě )诸(zhū )侯(hóu )强(qiáng )弱(ruò )存(cún )亡(wáng )之(zhī )效(xiào ),安(ān )危(wēi )之(zhī )埶(zhí ):君(jūn )贤(xián )者(zhě )其(qí )国(guó )治(zhì ),君(jūn )不(bú )能(néng )者(zhě )其(qí )国(guó )乱(luàn );隆(lóng )礼(lǐ )贵(guì )义(yì )者(zhě )其(qí )国(guó )治(zhì ),简(jiǎn )礼(lǐ )贱(jiàn )义(yì )者(zhě )其(qí )国(guó )乱(luàn );治(zhì )者(zhě )强(qiáng ),乱(luàn )者(zhě )弱(ruò ),是(shì )强(qiáng )弱(ruò )之(zhī )本(běn )也(yě )。上(shàng )足(zú )卬(áng )则(zé )下(xià )可(kě )用(yòng )也(yě ),上(shàng )不(bú )卬(áng )则(zé )下(xià )不(bú )可(kě )用(yòng )也(yě );下(xià )可(kě )用(yòng )则(zé )强(qiáng ),下(xià )不(bú )可(kě )用(yòng )则(zé )弱(ruò ),是(shì )强(qiáng )弱(ruò )之(zhī )常(cháng )也(yě )。隆(lóng )礼(lǐ )效(xiào )功(gōng ),上(shàng )也(yě );重(zhòng )禄(lù )贵(guì )节(jiē ),次(cì )也(yě );上(shàng )功(gōng )贱(jiàn )节(jiē ),下(xià )也(yě ),是(shì )强(qiáng )弱(ruò )之(zhī )凡(fán )也(yě )。好(hǎo )士(shì )者(zhě )强(qiáng ),不(bú )好(hǎo )士(shì )者(zhě )弱(ruò );爱(ài )民(mín )者(zhě )强(qiáng ),不(bú )爱(ài )民(mín )者(zhě )弱(ruò );政(zhèng )令(lìng )信(xìn )者(zhě )强(qiáng ),政(zhèng )令(lìng )不(bú )信(xìn )者(zhě )弱(ruò );民(mín )齐(qí )者(zhě )强(qiáng ),民(mín )不(bú )齐(qí )者(zhě )弱(ruò );赏(shǎng )重(zhòng )者(zhě )强(qiáng ),赏(shǎng )轻(qīng )者(zhě )弱(ruò );刑(xíng )威(wēi )者(zhě )强(qiáng ),刑(xíng )侮(wǔ )者(zhě )弱(ruò );械(xiè )用(yòng )兵(bīng )革(gé )攻(gōng )完(wán )便(biàn )利(lì )者(zhě )强(qiáng ),械(xiè )用(yòng )兵(bīng )革(gé )窳(yǔ )楛(kǔ )不(bú )便(biàn )利(lì )者(zhě )弱(ruò )。重(zhòng )用(yòng )兵(bīng )者(zhě )强(qiáng ),轻(qīng )用(yòng )兵(bīng )者(zhě )弱(ruò );权(quán )出(chū )一(yī )者(zhě )强(qiáng ),权(quán )出(chū )二(èr )者(zhě )弱(ruò ),是(shì )强(qiáng )弱(ruò )之(zhī )常(cháng )也(yě )。

齐(qí )人(rén )隆(lóng )技(jì )击(jī ),其(qí )技(jì )也(yě ),得(dé )一(yī )首(shǒu )者(zhě ),则(zé )赐(cì )赎(shú )锱(zī )金(jīn ),无(wú )本(běn )赏(shǎng )矣(yǐ )。是(shì )事(shì )小(xiǎo )敌(dí )毳(cuì ),则(zé )偷(tōu )可(kě )用(yòng )也(yě ),事(shì )大(dà )敌(dí )坚(jiān ),则(zé )涣(huàn )然(rán )离(lí )耳(ěr )。若(ruò )飞(fēi )鸟(niǎo )然(rán ),倾(qīng )侧(cè )反(fǎn )复(fù )无(wú )日(rì ),是(shì )亡(wáng )国(guó )之(zhī )兵(bīng )也(yě ),兵(bīng )莫(mò )弱(ruò )是(shì )矣(yǐ )。是(shì )其(qí )去(qù )赁(lìn )市(shì )佣(yòng )而(ér )战(zhàn )之(zhī )几(jǐ )矣(yǐ )。

魏(wèi )氏(shì )之(zhī )武(wǔ )卒(zú ),以(yǐ )度(dù )取(qǔ )之(zhī ),衣(yī )三(sān )属(shǔ )之(zhī )甲(jiǎ ),操(cāo )十(shí )二(èr )石(shí )之(zhī )弩(nǔ ),负(fù )服(fú )矢(shǐ )五(wǔ )十(shí )个(gè ),置(zhì )戈(gē )其(qí )上(shàng ),冠(guàn )胄(zhòu )带(dài )剑(jiàn ),赢(yíng )三(sān )日(rì )之(zhī )粮(liáng ),日(rì )中(zhōng )而(ér )趋(qū )百(bǎi )里(lǐ ),中(zhōng )试(shì )则(zé )复(fù )其(qí )户(hù ),利(lì )其(qí )田(tián )宅(zhái ),是(shì )数(shù )年(nián )而(ér )衰(shuāi ),而(ér )未(wèi )可(kě )夺(duó )也(yě ),改(gǎi )造(zào )则(zé )不(bú )易(yì )周(zhōu )也(yě ),是(shì )故(gù )地(dì )虽(suī )大(dà ),其(qí )税(shuì )必(bì )寡(guǎ ),是(shì )危(wēi )国(guó )之(zhī )兵(bīng )也(yě )。

秦(qín )人(rén )其(qí )生(shēng )民(mín )郏(jiá )阨(è ),其(qí )使(shǐ )民(mín )也(yě )酷(kù )烈(liè ),劫(jié )之(zhī )以(yǐ )埶(zhí ),隐(yǐn )之(zhī )以(yǐ )阨(è ),忸(niǔ )之(zhī )以(yǐ )庆(qìng )赏(shǎng ),酋(qiú )之(zhī )以(yǐ )刑(xíng )罚(fá ),使(shǐ )天(tiān )下(xià )之(zhī )民(mín ),所(suǒ )以(yǐ )要(yào )利(lì )于(yú )上(shàng )者(zhě ),非(fēi )斗(dòu )无(wú )由(yóu )也(yě )。阨(è )而(ér )用(yòng )之(zhī ),得(dé )而(ér )后(hòu )功(gōng )之(zhī ),功(gōng )赏(shǎng )相(xiàng )长(zhǎng )也(yě ),五(wǔ )甲(jiǎ )首(shǒu )而(ér )隶(lì )五(wǔ )家(jiā ),是(shì )最(zuì )为(wéi )众(zhòng )强(qiáng )长(zhǎng )久(jiǔ ),多(duō )地(dì )以(yǐ )正(zhèng ),故(gù )四(sì )世(shì )有(yǒu )胜(shèng ),非(fēi )幸(xìng )也(yě ),数(shù )也(yě )。

故(gù )齐(qí )之(zhī )技(jì )击(jī ),不(bú )可(kě )以(yǐ )遇(yù )魏(wèi )氏(shì )之(zhī )武(wǔ )卒(zú );魏(wèi )氏(shì )之(zhī )武(wǔ )卒(zú ),不(bú )可(kě )以(yǐ )遇(yù )秦(qín )之(zhī )锐(ruì )士(shì );秦(qín )之(zhī )锐(ruì )士(shì ),不(bú )可(kě )以(yǐ )当(dāng )桓(huán )文(wén )之(zhī )节(jiē )制(zhì );桓(huán )文(wén )之(zhī )节(jiē )制(zhì ),不(bú )可(kě )以(yǐ )敌(dí )汤(tāng )武(wǔ )之(zhī )仁(rén )义(yì );有(yǒu )遇(yù )之(zhī )者(zhě ),若(ruò )以(yǐ )焦(jiāo )熬(áo )投(tóu )石(shí )焉(yān )。兼(jiān )是(shì )数(shù )国(guó )者(zhě ),皆(jiē )干(gàn )赏(shǎng )蹈(dǎo )利(lì )之(zhī )兵(bīng )也(yě ),佣(yòng )徒(tú )鬻(yù )卖(mài )之(zhī )道(dào )也(yě ),未(wèi )有(yǒu )贵(guì )上(shàng )安(ān )制(zhì )綦(qí )节(jiē )之(zhī )理(lǐ )也(yě )。诸(zhū )侯(hóu )有(yǒu )能(néng )微(wēi )妙(miào )之(zhī )以(yǐ )节(jiē ),则(zé )作(zuò )而(ér )兼(jiān )殆(dài )之(zhī )耳(ěr )。故(gù )招(zhāo )近(jìn )募(mù )选(xuǎn ),隆(lóng )埶(zhí )诈(zhà ),尚(shàng )功(gōng )利(lì ),是(shì )渐(jiàn )之(zhī )也(yě );礼(lǐ )义(yì )教(jiāo )化(huà ),是(shì )齐(qí )之(zhī )也(yě )。故(gù )以(yǐ )诈(zhà )遇(yù )诈(zhà ),犹(yóu )有(yǒu )巧(qiǎo )拙(zhuō )焉(yān );以(yǐ )诈(zhà )遇(yù )齐(qí ),辟(pì )之(zhī )犹(yóu )以(yǐ )锥(zhuī )刀(dāo )堕(duò )太(tài )山(shān )也(yě ),非(fēi )天(tiān )下(xià )之(zhī )愚(yú )人(rén )莫(mò )敢(gǎn )试(shì )。故(gù )王(wáng )者(zhě )之(zhī )兵(bīng )不(bú )试(shì )。汤(tāng )武(wǔ )之(zhī )诛(zhū )桀(jié )纣(zhòu )也(yě ),拱(gǒng )挹(yì )指(zhǐ )麾(huī ),而(ér )强(qiáng )暴(bào )之(zhī )国(guó )莫(mò )不(bú )趋(qū )使(shǐ ),诛(zhū )桀(jié )纣(zhòu )若(ruò )诛(zhū )独(dú )夫(fū )。故(gù )泰(tài )誓(shì )曰(yuē ):“独(dú )夫(fū )纣(zhòu )。”此(cǐ )之(zhī )谓(wèi )也(yě )。故(gù )兵(bīng )大(dà )齐(qí )则(zé )制(zhì )天(tiān )下(xià ),小(xiǎo )齐(qí )则(zé )治(zhì )邻(lín )敌(dí )。若(ruò )夫(fū )招(zhāo )近(jìn )募(mù )选(xuǎn ),隆(lóng )埶(zhí )诈(zhà ),尚(shàng )功(gōng )利(lì )之(zhī )兵(bīng ),则(zé )胜(shèng )不(bú )胜(shèng )无(wú )常(cháng ),代(dài )翕(xī )代(dài )张(zhāng ),代(dài )存(cún )代(dài )亡(wáng ),相(xiàng )为(wéi )雌(cí )雄(xióng )耳(ěr )矣(yǐ )。夫(fū )是(shì )之(zhī )谓(wèi )盗(dào )兵(bīng ),君(jūn )子(zǐ )不(bú )由(yóu )也(yě )。

故(gù )齐(qí )之(zhī )田(tián )单(dān ),楚(chǔ )之(zhī )庄(zhuāng )蹻(jiǎo ),秦(qín )之(zhī )卫(wèi )鞅(yāng ),燕(yàn )之(zhī )缪(miù )虮(jǐ ),是(shì )皆(jiē )世(shì )俗(sú )所(suǒ )谓(wèi )善(shàn )用(yòng )兵(bīng )者(zhě )也(yě ),是(shì )其(qí )巧(qiǎo )拙(zhuō )强(qiáng )弱(ruò ),则(zé )未(wèi )有(yǒu )以(yǐ )相(xiàng )君(jūn )也(yě )。若(ruò )其(qí )道(dào )一(yī )也(yě ),未(wèi )及(jí )和(hé )齐(qí )也(yě );掎(jǐ )契(qì )司(sī )诈(zhà ),权(quán )谋(móu )倾(qīng )覆(fù ),未(wèi )免(miǎn )盗(dào )兵(bīng )也(yě )。齐(qí )桓(huán )、晋(jìn )文(wén )、楚(chǔ )庄(zhuāng )、吴(wú )阖(hé )闾(lǘ )、越(yuè )勾(gōu )践(jiàn )是(shì )皆(jiē )和(hé )齐(qí )之(zhī )兵(bīng )也(yě ),可(kě )谓(wèi )入(rù )其(qí )域(yù )矣(yǐ ),然(rán )而(ér )未(wèi )有(yǒu )本(běn )统(tǒng )也(yě ),故(gù )可(kě )以(yǐ )霸(bà )而(ér )不(bú )可(kě )以(yǐ )王(wáng );是(shì )强(qiáng )弱(ruò )之(zhī )效(xiào )也(yě )。

孝(xiào )成(chéng )王(wáng )、临(lín )武(wǔ )君(jūn )曰(yuē )善(shàn )!请(qǐng )问(wèn )为(wéi )将(jiāng )?

孙(sūn )卿(qīng )子(zǐ )曰(yuē ):知(zhī )莫(mò )大(dà )乎(hū )弃(qì )疑(yí ),行(háng )莫(mò )大(dà )乎(hū )无(wú )过(guò ),事(shì )莫(mò )大(dà )乎(hū )无(wú )悔(huǐ ),事(shì )至(zhì )无(wú )悔(huǐ )而(ér )止(zhǐ )矣(yǐ ),成(chéng )不(bú )可(kě )必(bì )也(yě )。故(gù )制(zhì )号(hào )政(zhèng )令(lìng )欲(yù )严(yán )以(yǐ )威(wēi ),庆(qìng )赏(shǎng )刑(xíng )罚(fá )欲(yù )必(bì )以(yǐ )信(xìn ),处(chù )舍(shě )收(shōu )藏(cáng )欲(yù )周(zhōu )以(yǐ )固(gù ),徙(xǐ )举(jǔ )进(jìn )退(tuì )欲(yù )安(ān )以(yǐ )重(zhòng ),欲(yù )疾(jí )以(yǐ )速(sù );窥(kuī )敌(dí )观(guān )变(biàn )欲(yù )潜(qián )以(yǐ )深(shēn ),欲(yù )伍(wǔ )以(yǐ )参(cān );遇(yù )敌(dí )决(jué )战(zhàn )必(bì )道(dào )吾(wú )所(suǒ )明(míng ),无(wú )道(dào )吾(wú )所(suǒ )疑(yí ):夫(fū )是(shì )之(zhī )谓(wèi )六(liù )术(shù )。无(wú )欲(yù )将(jiāng )而(ér )恶(è )废(fèi ),无(wú )急(jí )胜(shèng )而(ér )忘(wàng )败(bài ),无(wú )威(wēi )内(nèi )而(ér )轻(qīng )外(wài ),无(wú )见(jiàn )利(lì )而(ér )不(bú )顾(gù )其(qí )害(hài ),凡(fán )虑(lǜ )事(shì )欲(yù )孰(shú )而(ér )用(yòng )财(cái )欲(yù )泰(tài ):夫(fū )是(shì )之(zhī )谓(wèi )五(wǔ )权(quán )。所(suǒ )以(yǐ )不(bú )受(shòu )命(mìng )于(yú )主(zhǔ )有(yǒu )三(sān ):可(kě )杀(shā )而(ér )不(bú )可(kě )使(shǐ )处(chù )不(bú )完(wán ),可(kě )杀(shā )而(ér )不(bú )可(kě )使(shǐ )击(jī )不(bú )胜(shèng ),可(kě )杀(shā )而(ér )不(bú )可(kě )使(shǐ )欺(qī )百(bǎi )姓(xìng ):夫(fū )是(shì )之(zhī )谓(wèi )三(sān )至(zhì )。凡(fán )受(shòu )命(mìng )于(yú )主(zhǔ )而(ér )行(háng )三(sān )军(jūn ),三(sān )军(jūn )既(jì )定(dìng ),百(bǎi )官(guān )得(dé )序(xù ),群(qún )物(wù )皆(jiē )正(zhèng ),则(zé )主(zhǔ )不(bú )能(néng )喜(xǐ ),敌(dí )不(bú )能(néng )怒(nù ):夫(fū )是(shì )之(zhī )谓(wèi )至(zhì )臣(chén )。虑(lǜ )必(bì )先(xiān )事(shì ),而(ér )申(shēn )之(zhī )以(yǐ )敬(jìng ),慎(shèn )终(zhōng )如(rú )始(shǐ ),终(zhōng )始(shǐ )如(rú )一(yī ):夫(fū )是(shì )之(zhī )谓(wèi )大(dà )吉(jí )。凡(fán )百(bǎi )事(shì )之(zhī )成(chéng )也(yě ),必(bì )在(zài )敬(jìng )之(zhī );其(qí )败(bài )也(yě ),必(bì )在(zài )慢(màn )之(zhī )。故(gù )敬(jìng )胜(shèng )怠(dài )则(zé )吉(jí ),怠(dài )胜(shèng )敬(jìng )则(zé )灭(miè );计(jì )胜(shèng )欲(yù )则(zé )从(cóng ),欲(yù )胜(shèng )计(jì )则(zé )凶(xiōng )。战(zhàn )如(rú )守(shǒu ),行(háng )如(rú )战(zhàn ),有(yǒu )功(gōng )如(rú )幸(xìng ),敬(jìng )谋(móu )无(wú )圹(kuàng ),敬(jìng )事(shì )无(wú )圹(kuàng ),敬(jìng )吏(lì )无(wú )圹(kuàng ),敬(jìng )众(zhòng )无(wú )圹(kuàng ),敬(jìng )敌(dí )无(wú )圹(kuàng ):夫(fū )是(shì )之(zhī )谓(wèi )五(wǔ )无(wú )圹(kuàng )。谨(jǐn )行(háng )此(cǐ )六(liù )术(shù )、五(wǔ )权(quán )、三(sān )至(zhì ),而(ér )处(chù )之(zhī )以(yǐ )恭(gōng )敬(jìng )无(wú )圹(kuàng ),夫(fū )是(shì )之(zhī )谓(wèi )天(tiān )下(xià )之(zhī )将(jiāng ),则(zé )通(tōng )于(yú )神(shén )明(míng )矣(yǐ )。

临(lín )武(wǔ )君(jūn )曰(yuē ):善(shàn )!请(qǐng )问(wèn )王(wáng )者(zhě )之(zhī )军(jūn )制(zhì )?

孙(sūn )卿(qīng )子(zǐ )曰(yuē ):将(jiāng )死(sǐ )鼓(gǔ ),御(yù )死(sǐ )辔(pèi ),百(bǎi )吏(lì )死(sǐ )职(zhí ),士(shì )大(dà )夫(fū )死(sǐ )行(háng )列(liè )。闻(wén )鼓(gǔ )声(shēng )而(ér )进(jìn ),闻(wén )金(jīn )声(shēng )而(ér )退(tuì ),顺(shùn )命(mìng )为(wéi )上(shàng ),有(yǒu )功(gōng )次(cì )之(zhī );令(lìng )不(bú )进(jìn )而(ér )进(jìn ),犹(yóu )令(lìng )不(bú )退(tuì )而(ér )退(tuì )也(yě ),其(qí )罪(zuì )惟(wéi )均(jūn )。不(bú )杀(shā )老(lǎo )弱(ruò ),不(bú )猎(liè )禾(hé )稼(jià ),服(fú )者(zhě )不(bú )禽(qín ),格(gé )者(zhě )不(bú )舍(shě ),奔(bēn )命(mìng )者(zhě )不(bú )获(huò )。凡(fán )诛(zhū ),非(fēi )诛(zhū )其(qí )百(bǎi )姓(xìng )也(yě ),诛(zhū )其(qí )乱(luàn )百(bǎi )姓(xìng )者(zhě )也(yě );百(bǎi )姓(xìng )有(yǒu )扞(gǎn )其(qí )贼(zéi ),则(zé )是(shì )亦(yì )贼(zéi )也(yě )。以(yǐ )故(gù )顺(shùn )刃(rèn )者(zhě )生(shēng ),苏(sū )刃(rèn )者(zhě )死(sǐ ),奔(bēn )命(mìng )者(zhě )贡(gòng )。微(wēi )子(zǐ )开(kāi )封(fēng )于(yú )宋(sòng ),曹(cáo )触(chù )龙(lóng )断(duàn )于(yú )军(jūn ),殷(yīn )之(zhī )服(fú )民(mín ),所(suǒ )以(yǐ )养(yǎng )生(shēng )之(zhī )者(zhě )也(yě ),无(wú )异(yì )周(zhōu )人(rén )。故(gù )近(jìn )者(zhě )歌(gē )讴(ōu )而(ér )乐(lè )之(zhī ),远(yuǎn )者(zhě )竭(jié )蹙(cù )而(ér )趋(qū )之(zhī ),无(wú )幽(yōu )闲(xián )辟(pì )陋(lòu )之(zhī )国(guó ),莫(mò )不(bú )趋(qū )使(shǐ )而(ér )安(ān )乐(lè )之(zhī ),四(sì )海(hǎi )之(zhī )内(nèi )若(ruò )一(yī )家(jiā ),通(tōng )达(dá )之(zhī )属(shǔ )莫(mò )不(bú )从(cóng )服(fú ),夫(fū )是(shì )之(zhī )谓(wèi )人(rén )师(shī )。诗(shī )曰(yuē ):“自(zì )西(xī )自(zì )东(dōng ),自(zì )南(nán )自(zì )北(běi ),无(wú )思(sī )不(bú )服(fú )。”此(cǐ )之(zhī )谓(wèi )也(yě )。王(wáng )者(zhě )有(yǒu )诛(zhū )而(ér )无(wú )战(zhàn ),城(chéng )守(shǒu )不(bú )攻(gōng ),兵(bīng )格(gé )不(bú )击(jī ),上(shàng )下(xià )相(xiàng )喜(xǐ )则(zé )庆(qìng )之(zhī ),不(bú )屠(tú )城(chéng ),不(bú )潜(qián )军(jūn ),不(bú )留(liú )众(zhòng ),师(shī )不(bú )越(yuè )时(shí )。故(gù )乱(luàn )者(zhě )乐(lè )其(qí )政(zhèng ),不(bú )安(ān )其(qí )上(shàng ),欲(yù )其(qí )至(zhì )也(yě )。

临(lín )武(wǔ )君(jūn )曰(yuē ):善(shàn )!

陈(chén )嚣(xiāo )问(wèn )孙(sūn )卿(qīng )子(zǐ )曰(yuē ):先(xiān )生(shēng )议(yì )兵(bīng ),常(cháng )以(yǐ )仁(rén )义(yì )为(wéi )本(běn );仁(rén )者(zhě )爱(ài )人(rén ),义(yì )者(zhě )循(xún )理(lǐ ),然(rán )则(zé )又(yòu )何(hé )以(yǐ )兵(bīng )为(wéi )?凡(fán )所(suǒ )为(wéi )有(yǒu )兵(bīng )者(zhě ),为(wéi )争(zhēng )夺(duó )也(yě )。

孙(sūn )卿(qīng )子(zǐ )曰(yuē ):非(fēi )汝(rǔ )所(suǒ )知(zhī )也(yě )!彼(bǐ )仁(rén )者(zhě )爱(ài )人(rén ),爱(ài )人(rén )故(gù )恶(è )人(rén )之(zhī )害(hài )之(zhī )也(yě );义(yì )者(zhě )循(xún )理(lǐ ),循(xún )理(lǐ )故(gù )恶(è )人(rén )之(zhī )乱(luàn )之(zhī )也(yě )。彼(bǐ )兵(bīng )者(zhě )所(suǒ )以(yǐ )禁(jìn )暴(bào )除(chú )害(hài )也(yě ),非(fēi )争(zhēng )夺(duó )也(yě )。故(gù )仁(rén )者(zhě )之(zhī )兵(bīng ),所(suǒ )存(cún )者(zhě )神(shén ),所(suǒ )过(guò )者(zhě )化(huà ),若(ruò )时(shí )雨(yǔ )之(zhī )降(jiàng ),莫(mò )不(bú )说(shuō )喜(xǐ )。是(shì )以(yǐ )尧(yáo )伐(fá )驩(huān )兜(dōu ),舜(shùn )伐(fá )有(yǒu )苗(miáo ),禹(yǔ )伐(fá )共(gòng )工(gōng ),汤(tāng )伐(fá )有(yǒu )夏(xià ),文(wén )王(wáng )伐(fá )崇(chóng ),武(wǔ )王(wáng )伐(fá )纣(zhòu ),此(cǐ )四(sì )帝(dì )两(liǎng )王(wáng ),皆(jiē )以(yǐ )仁(rén )义(yì )之(zhī )兵(bīng ),行(háng )于(yú )天(tiān )下(xià )也(yě )。故(gù )近(jìn )者(zhě )亲(qīn )其(qí )善(shàn ),远(yuǎn )方(fāng )慕(mù )其(qí )德(dé ),兵(bīng )不(bú )血(xuè )刃(rèn ),远(yuǎn )迩(ěr )来(lái )服(fú ),德(dé )盛(shèng )于(yú )此(cǐ ),施(shī )及(jí )四(sì )极(jí )。诗(shī )曰(yuē ):“淑(shū )人(rén )君(jūn )子(zǐ ),其(qí )仪(yí )不(bú )忒(tuī ),其(qí )仪(yí )不(bú )忒(tuī ),正(zhèng )是(shì )四(sì )国(guó )。”此(cǐ )之(zhī )谓(wèi )也(yě )。

李(lǐ )斯(sī )问(wèn )孙(sūn )卿(qīng )子(zǐ )曰(yuē ):秦(qín )四(sì )世(shì )有(yǒu )胜(shèng ),兵(bīng )强(qiáng )海(hǎi )内(nèi ),威(wēi )行(háng )诸(zhū )侯(hóu ),非(fēi )以(yǐ )仁(rén )义(yì )为(wéi )之(zhī )也(yě ),以(yǐ )便(biàn )从(cóng )事(shì )而(ér )已(yǐ )。

孙(sūn )卿(qīng )子(zǐ )曰(yuē ):非(fēi )汝(rǔ )所(suǒ )知(zhī )也(yě )!汝(rǔ )所(suǒ )谓(wèi )便(biàn )者(zhě ),不(bú )便(biàn )之(zhī )便(biàn )也(yě );吾(wú )所(suǒ )谓(wèi )仁(rén )义(yì )者(zhě ),大(dà )便(biàn )之(zhī )便(biàn )也(yě )。彼(bǐ )仁(rén )义(yì )者(zhě ),所(suǒ )以(yǐ )修(xiū )政(zhèng )者(zhě )也(yě );政(zhèng )修(xiū )则(zé )民(mín )亲(qīn )其(qí )上(shàng ),乐(lè )其(qí )君(jūn ),而(ér )轻(qīng )为(wéi )之(zhī )死(sǐ )。故(gù )曰(yuē ):凡(fán )在(zài )于(yú )军(jūn ),将(jiāng )率(lǜ )末(mò )事(shì )也(yě )。秦(qín )四(sì )世(shì )有(yǒu )胜(shèng ),諰(xǐ )諰(xǐ )然(rán )常(cháng )恐(kǒng )天(tiān )下(xià )之(zhī )一(yī )合(hé )而(ér )轧(zhá )己(jǐ )也(yě ),此(cǐ )所(suǒ )谓(wèi )末(mò )世(shì )之(zhī )兵(bīng ),未(wèi )有(yǒu )本(běn )统(tǒng )也(yě )。故(gù )汤(tāng )之(zhī )放(fàng )桀(jié )也(yě ),非(fēi )其(qí )逐(zhú )之(zhī )鸣(míng )条(tiáo )之(zhī )时(shí )也(yě );武(wǔ )王(wáng )之(zhī )诛(zhū )纣(zhòu )也(yě ),非(fēi )以(yǐ )甲(jiǎ )子(zǐ )之(zhī )朝(cháo )而(ér )后(hòu )胜(shèng )之(zhī )也(yě ),皆(jiē )前(qián )行(háng )素(sù )修(xiū )也(yě ),所(suǒ )谓(wèi )仁(rén )义(yì )之(zhī )兵(bīng )也(yě )。今(jīn )女(nǚ )不(bú )求(qiú )之(zhī )于(yú )本(běn ),而(ér )索(suǒ )之(zhī )于(yú )末(mò ),此(cǐ )世(shì )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )乱(luàn )也(yě )。

礼(lǐ )者(zhě )、治(zhì )辨(biàn )之(zhī )极(jí )也(yě ),强(qiáng )固(gù )之(zhī )本(běn )也(yě ),威(wēi )行(háng )之(zhī )道(dào )也(yě ),功(gōng )名(míng )之(zhī )总(zǒng )也(yě ),王(wáng )公(gōng )由(yóu )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )得(dé )天(tiān )下(xià )也(yě ),不(bú )由(yóu )所(suǒ )以(yǐ )陨(yǔn )社(shè )稷(jì )也(yě )。故(gù )坚(jiān )甲(jiǎ )利(lì )兵(bīng )不(bú )足(zú )以(yǐ )为(wéi )胜(shèng ),高(gāo )城(chéng )深(shēn )池(chí )不(bú )足(zú )以(yǐ )为(wéi )固(gù ),严(yán )令(lìng )繁(fán )刑(xíng )不(bú )足(zú )以(yǐ )为(wéi )威(wēi )。由(yóu )其(qí )道(dào )则(zé )行(háng ),不(bú )由(yóu )其(qí )道(dào )则(zé )废(fèi )。

楚(chǔ )人(rén )鲛(jiāo )革(gé )犀(xī )兕(sì )以(yǐ )为(wéi )甲(jiǎ ),鞈(gé )坚(jiān )如(rú )金(jīn )石(shí );宛(wǎn )钜(jù )铁(tiě )矛(máo ),惨(cǎn )如(rú )蜂(fēng )虿(chài ),轻(qīng )利(lì )僄(biāo )遫(chì ),卒(zú )如(rú )飘(piāo )风(fēng );然(rán )而(ér )兵(bīng )殆(dài )于(yú )垂(chuí )沙(shā ),唐(táng )蔑(miè )死(sǐ )。庄(zhuāng )蹻(jiǎo )起(qǐ ),楚(chǔ )分(fèn )而(ér )为(wéi )三(sān )四(sì ),是(shì )岂(qǐ )无(wú )坚(jiān )甲(jiǎ )利(lì )兵(bīng )也(yě )哉(zāi )!其(qí )所(suǒ )以(yǐ )统(tǒng )之(zhī )者(zhě )非(fēi )其(qí )道(dào )故(gù )也(yě )。汝(rǔ )颍(yǐng )以(yǐ )为(wéi )险(xiǎn ),江(jiāng )汉(hàn )以(yǐ )为(wéi )池(chí ),限(xiàn )之(zhī )以(yǐ )邓(dèng )林(lín ),缘(yuán )之(zhī )以(yǐ )方(fāng )城(chéng );然(rán )而(ér )秦(qín )师(shī )至(zhì ),而(ér )鄢(yān )郢(yǐng )举(jǔ ),若(ruò )振(zhèn )槁(gǎo )然(rán ),是(shì )岂(qǐ )无(wú )固(gù )塞(sāi )隘(ài )阻(zǔ )也(yě )哉(zāi )!其(qí )所(suǒ )以(yǐ )统(tǒng )之(zhī )者(zhě )非(fēi )其(qí )道(dào )故(gù )也(yě )。纣(zhòu )刳(kū )比(bǐ )干(gàn ),囚(qiú )箕(jī )子(zǐ ),为(wéi )炮(pào )烙(lào )刑(xíng ),杀(shā )戮(lù )无(wú )时(shí ),臣(chén )下(xià )懔(lǐn )然(rán )莫(mò )必(bì )其(qí )命(mìng ),然(rán )而(ér )周(zhōu )师(shī )至(zhì ),而(ér )令(lìng )不(bú )行(háng )乎(hū )下(xià ),不(bú )能(néng )用(yòng )其(qí )民(mín ),是(shì )岂(qǐ )令(lìng )不(bú )严(yán ),刑(xíng )不(bú )繁(fán )也(yě )哉(zāi )!其(qí )所(suǒ )以(yǐ )统(tǒng )之(zhī )者(zhě )非(fēi )其(qí )道(dào )故(gù )也(yě )。

古(gǔ )之(zhī )兵(bīng ),戈(gē )矛(máo )弓(gōng )矢(shǐ )而(ér )已(yǐ )矣(yǐ ),然(rán )而(ér )敌(dí )国(guó )不(bú )待(dài )试(shì )而(ér )诎(qū );城(chéng )郭(guō )不(bú )辨(biàn ),沟(gōu )池(chí )不(bú )抇(gǔ ),固(gù )塞(sāi )不(bú )树(shù ),机(jī )变(biàn )不(bú )张(zhāng );然(rán )而(ér )国(guó )晏(yàn )然(rán )不(bú )畏(wèi )外(wài )而(ér )固(gù )者(zhě ),无(wú )它(tā )故(gù )焉(yān ),明(míng )道(dào )而(ér )钧(jūn )分(fèn )之(zhī ),时(shí )使(shǐ )而(ér )诚(chéng )爱(ài )之(zhī ),下(xià )之(zhī )和(hé )上(shàng )也(yě )如(rú )影(yǐng )向(xiàng ),有(yǒu )不(bú )由(yóu )令(lìng )者(zhě ),然(rán )后(hòu )俟(sì )之(zhī )以(yǐ )刑(xíng )。故(gù )刑(xíng )一(yī )人(rén )而(ér )天(tiān )下(xià )服(fú ),罪(zuì )人(rén )不(bú )邮(yóu )其(qí )上(shàng ),知(zhī )罪(zuì )之(zhī )在(zài )己(jǐ )也(yě )。是(shì )故(gù )刑(xíng )罚(fá )省(shěng )而(ér )威(wēi )流(liú ),无(wú )它(tā )故(gù )焉(yān ),由(yóu )其(qí )道(dào )故(gù )也(yě )。古(gǔ )者(zhě )帝(dì )尧(yáo )之(zhī )治(zhì )天(tiān )下(xià )也(yě ),盖(gài )杀(shā )一(yī )人(rén ),刑(xíng )二(èr )人(rén ),而(ér )天(tiān )下(xià )治(zhì )。传(chuán )曰(yuē ):“威(wēi )厉(lì )而(ér )不(bú )试(shì ),刑(xíng )错(cuò )而(ér )不(bú )用(yòng )。”此(cǐ )之(zhī )谓(wèi )也(yě )。

凡(fán )人(rén )之(zhī )动(dòng )也(yě ),为(wéi )赏(shǎng )庆(qìng )为(wéi )之(zhī ),则(zé )见(jiàn )害(hài )伤(shāng )焉(yān )止(zhǐ )矣(yǐ )。故(gù )赏(shǎng )庆(qìng )、刑(xíng )罚(fá )、埶(zhí )诈(zhà ),不(bú )足(zú )以(yǐ )尽(jìn )人(rén )之(zhī )力(lì ),致(zhì )人(rén )之(zhī )死(sǐ )。为(wéi )人(rén )主(zhǔ )上(shàng )者(zhě )也(yě ),其(qí )所(suǒ )以(yǐ )接(jiē )下(xià )之(zhī )百(bǎi )姓(xìng )者(zhě ),无(wú )礼(lǐ )义(yì )忠(zhōng )信(xìn ),焉(yān )虑(lǜ )率(lǜ )用(yòng )赏(shǎng )庆(qìng )、刑(xíng )罚(fá )、埶(zhí )诈(zhà ),除(chú )阨(è )其(qí )下(xià ),获(huò )其(qí )功(gōng )用(yòng )而(ér )已(yǐ )矣(yǐ )。大(dà )寇(kòu )则(zé )至(zhì ),使(shǐ )之(zhī )持(chí )危(wēi )城(chéng )则(zé )必(bì )畔(pàn ),遇(yù )敌(dí )处(chù )战(zhàn )则(zé )必(bì )北(běi ),劳(láo )苦(kǔ )烦(fán )辱(rǔ )则(zé )必(bì )奔(bēn ),霍(huò )焉(yān )离(lí )耳(ěr ),下(xià )反(fǎn )制(zhì )其(qí )上(shàng )。故(gù )赏(shǎng )庆(qìng )、刑(xíng )罚(fá )、埶(zhí )诈(zhà )之(zhī )为(wéi )道(dào )者(zhě ),佣(yòng )徒(tú )鬻(yù )卖(mài )之(zhī )道(dào )也(yě ),不(bú )足(zú )以(yǐ )合(hé )大(dà )众(zhòng ),美(měi )国(guó )家(jiā ),故(gù )古(gǔ )之(zhī )人(rén )羞(xiū )而(ér )不(bú )道(dào )也(yě )。故(gù )厚(hòu )德(dé )音(yīn )以(yǐ )先(xiān )之(zhī ),明(míng )礼(lǐ )义(yì )以(yǐ )道(dào )之(zhī ),致(zhì )忠(zhōng )信(xìn )以(yǐ )爱(ài )之(zhī ),尚(shàng )贤(xián )使(shǐ )能(néng )以(yǐ )次(cì )之(zhī ),爵(jué )服(fú )庆(qìng )赏(shǎng )以(yǐ )申(shēn )之(zhī ),时(shí )其(qí )事(shì ),轻(qīng )其(qí )任(rèn ),以(yǐ )调(diào )齐(qí )之(zhī ),长(zhǎng )养(yǎng )之(zhī ),如(rú )保(bǎo )赤(chì )子(zǐ )。政(zhèng )令(lìng )以(yǐ )定(dìng ),风(fēng )俗(sú )以(yǐ )一(yī ),有(yǒu )离(lí )俗(sú )不(bú )顺(shùn )其(qí )上(shàng ),则(zé )百(bǎi )姓(xìng )莫(mò )不(bú )敦(dūn )恶(è ),莫(mò )不(bú )毒(dú )孽(niè ),若(ruò )祓(fú )不(bú )祥(xiáng );然(rán )后(hòu )刑(xíng )于(yú )是(shì )起(qǐ )矣(yǐ )。是(shì )大(dà )刑(xíng )之(zhī )所(suǒ )加(jiā )也(yě ),辱(rǔ )孰(shú )大(dà )焉(yān )!将(jiāng )以(yǐ )为(wéi )利(lì )邪(xié )?则(zé )大(dà )刑(xíng )加(jiā )焉(yān ),身(shēn )苟(gǒu )不(bú )狂(kuáng )惑(huò )戆(gàng )陋(lòu ),谁(shuí )睹(dǔ )是(shì )而(ér )不(bú )改(gǎi )也(yě )哉(zāi )!然(rán )后(hòu )百(bǎi )姓(xìng )晓(xiǎo )然(rán )皆(jiē )知(zhī )循(xún )上(shàng )之(zhī )法(fǎ ),像(xiàng )上(shàng )之(zhī )志(zhì ),而(ér )安(ān )乐(lè )之(zhī )。于(yú )是(shì )有(yǒu )能(néng )化(huà )善(shàn )、修(xiū )身(shēn )、正(zhèng )行(háng )、积(jī )礼(lǐ )义(yì )、尊(zūn )道(dào )德(dé ),百(bǎi )姓(xìng )莫(mò )不(bú )贵(guì )敬(jìng ),莫(mò )不(bú )亲(qīn )誉(yù );然(rán )后(hòu )赏(shǎng )于(yú )是(shì )起(qǐ )矣(yǐ )。是(shì )高(gāo )爵(jué )丰(fēng )禄(lù )之(zhī )所(suǒ )加(jiā )也(yě ),荣(róng )孰(shú )大(dà )焉(yān )!将(jiāng )以(yǐ )为(wéi )害(hài )邪(xié )?则(zé )高(gāo )爵(jué )丰(fēng )禄(lù )以(yǐ )持(chí )养(yǎng )之(zhī );生(shēng )民(mín )之(zhī )属(shǔ ),孰(shú )不(bú )愿(yuàn )也(yě )!雕(diāo )雕(diāo )焉(yān )县(xiàn )贵(guì )爵(jué )重(zhòng )赏(shǎng )于(yú )其(qí )前(qián ),县(xiàn )明(míng )刑(xíng )大(dà )辱(rǔ )于(yú )其(qí )后(hòu ),虽(suī )欲(yù )无(wú )化(huà ),能(néng )乎(hū )哉(zāi )!故(gù )民(mín )归(guī )之(zhī )如(rú )流(liú )水(shuǐ ),所(suǒ )存(cún )者(zhě )神(shén ),所(suǒ )为(wéi )者(zhě )化(huà )。之(zhī )属(shǔ )为(wéi )之(zhī )化(huà )而(ér )顺(shùn ),暴(bào )悍(hàn )勇(yǒng )力(lì )之(zhī )属(shǔ )为(wéi )之(zhī )化(huà )而(ér )愿(yuàn ),旁(páng )辟(pì )曲(qǔ )私(sī )之(zhī )属(shǔ )为(wéi )之(zhī )化(huà )而(ér )公(gōng ),矜(jīn )纠(jiū )收(shōu )缭(liáo )之(zhī )属(shǔ )为(wéi )之(zhī )化(huà )而(ér )调(diào ),夫(fū )是(shì )之(zhī )谓(wèi )大(dà )化(huà )至(zhì )一(yī )。诗(shī )曰(yuē ):“王(wáng )犹(yóu )允(yǔn )塞(sāi ),徐(xú )方(fāng )既(jì )来(lái )。”此(cǐ )之(zhī )谓(wèi )也(yě )。

凡(fán )兼(jiān )人(rén )者(zhě )有(yǒu )三(sān )术(shù ):有(yǒu )以(yǐ )德(dé )兼(jiān )人(rén )者(zhě ),有(yǒu )以(yǐ )力(lì )兼(jiān )人(rén )者(zhě ),有(yǒu )以(yǐ )富(fù )兼(jiān )人(rén )者(zhě )。彼(bǐ )贵(guì )我(wǒ )名(míng )声(shēng ),美(měi )我(wǒ )德(dé )行(háng ),欲(yù )为(wéi )我(wǒ )民(mín ),故(gù )辟(pì )门(mén )除(chú )涂(tú ),以(yǐ )迎(yíng )吾(wú )入(rù )。因(yīn )其(qí )民(mín ),袭(xí )其(qí )处(chù ),而(ér )百(bǎi )姓(xìng )皆(jiē )安(ān )。立(lì )法(fǎ )施(shī )令(lìng ),莫(mò )不(bú )顺(shùn )比(bǐ )。是(shì )故(gù )得(dé )地(dì )而(ér )权(quán )弥(mí )重(zhòng ),兼(jiān )人(rén )而(ér )兵(bīng )俞(yú )强(qiáng ):是(shì )以(yǐ )德(dé )兼(jiān )人(rén )者(zhě )也(yě )。非(fēi )贵(guì )我(wǒ )名(míng )声(shēng )也(yě ),非(fēi )美(měi )我(wǒ )德(dé )行(háng )也(yě ),彼(bǐ )畏(wèi )我(wǒ )威(wēi ),劫(jié )我(wǒ )埶(zhí ),故(gù )民(mín )虽(suī )有(yǒu )离(lí )心(xīn ),不(bú )敢(gǎn )有(yǒu )畔(pàn )虑(lǜ ),若(ruò )是(shì )则(zé )戎(róng )甲(jiǎ )俞(yú )众(zhòng ),奉(fèng )养(yǎng )必(bì )费(fèi )。是(shì )故(gù )得(dé )地(dì )而(ér )权(quán )弥(mí )轻(qīng ),兼(jiān )人(rén )而(ér )兵(bīng )俞(yú )弱(ruò ):是(shì )以(yǐ )力(lì )兼(jiān )人(rén )者(zhě )也(yě )。非(fēi )贵(guì )我(wǒ )名(míng )声(shēng )也(yě ),非(fēi )美(měi )我(wǒ )德(dé )行(háng )也(yě ),用(yòng )贫(pín )求(qiú )富(fù ),用(yòng )饥(jī )求(qiú )饱(bǎo ),虚(xū )腹(fù )张(zhāng )口(kǒu ),来(lái )归(guī )我(wǒ )食(shí )。若(ruò )是(shì ),则(zé )必(bì )发(fā )夫(fū )掌(zhǎng )窌(pào )之(zhī )粟(sù )以(yǐ )食(shí )之(zhī ),委(wěi )之(zhī )财(cái )货(huò )以(yǐ )富(fù )之(zhī ),立(lì )良(liáng )有(yǒu )司(sī )以(yǐ )接(jiē )之(zhī ),已(yǐ )期(qī )三(sān )年(nián ),然(rán )后(hòu )民(mín )可(kě )信(xìn )也(yě )。是(shì )故(gù )得(dé )地(dì )而(ér )权(quán )弥(mí )轻(qīng ),兼(jiān )人(rén )而(ér )国(guó )俞(yú )贫(pín ):是(shì )以(yǐ )富(fù )兼(jiān )人(rén )者(zhě )也(yě )。故(gù )曰(yuē ):以(yǐ )德(dé )兼(jiān )人(rén )者(zhě )王(wáng ),以(yǐ )力(lì )兼(jiān )人(rén )者(zhě )弱(ruò ),以(yǐ )富(fù )兼(jiān )人(rén )者(zhě )贫(pín ),古(gǔ )今(jīn )一(yī )也(yě )。

兼(jiān )幷(bīng )易(yì )能(néng )也(yě ),唯(wéi )坚(jiān )凝(níng )之(zhī )难(nán )焉(yān )。齐(qí )能(néng )幷(bīng )宋(sòng ),而(ér )不(bú )能(néng )凝(níng )也(yě ),故(gù )魏(wèi )夺(duó )之(zhī )。燕(yàn )能(néng )幷(bīng )齐(qí ),而(ér )不(bú )能(néng )凝(níng )也(yě ),故(gù )田(tián )单(dān )夺(duó )之(zhī )。韩(hán )之(zhī )上(shàng )地(dì ),方(fāng )数(shù )百(bǎi )里(lǐ ),完(wán )全(quán )富(fù )足(zú )而(ér )趋(qū )赵(zhào ),赵(zhào )不(bú )能(néng )凝(níng )也(yě ),故(gù )秦(qín )夺(duó )之(zhī )。故(gù )能(néng )幷(bīng )之(zhī ),而(ér )不(bú )能(néng )凝(níng ),则(zé )必(bì )夺(duó );不(bú )能(néng )幷(bīng )之(zhī ),又(yòu )不(bú )能(néng )凝(níng )其(qí )有(yǒu ),则(zé )必(bì )亡(wáng )。能(néng )凝(níng )之(zhī ),则(zé )必(bì )能(néng )幷(bīng )之(zhī )矣(yǐ )。得(dé )之(zhī )则(zé )凝(níng ),兼(jiān )幷(bīng )无(wú )强(qiáng )。古(gǔ )者(zhě )汤(tāng )以(yǐ )薄(báo ),武(wǔ )王(wáng )以(yǐ )滈(hào ),皆(jiē )百(bǎi )里(lǐ )之(zhī )地(dì )也(yě ),天(tiān )下(xià )为(wéi )一(yī ),诸(zhū )侯(hóu )为(wéi )臣(chén ),无(wú )他(tā )故(gù )焉(yān ),能(néng )凝(níng )之(zhī )也(yě )。故(gù )凝(níng )士(shì )以(yǐ )礼(lǐ ),凝(níng )民(mín )以(yǐ )政(zhèng );礼(lǐ )修(xiū )而(ér )士(shì )服(fú ),政(zhèng )平(píng )而(ér )民(mín )安(ān );士(shì )服(fú )民(mín )安(ān ),夫(fū )是(shì )之(zhī )谓(wèi )大(dà )凝(níng )。以(yǐ )守(shǒu )则(zé )固(gù ),以(yǐ )征(zhēng )则(zé )强(qiáng ),令(lìng )行(háng )禁(jìn )止(zhǐ ),王(wáng )者(zhě )之(zhī )事(shì )毕(bì )矣(yǐ )。

阅读:25760

打赏捐助〔Donate〕>>>

《议兵》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库