汲郑列传【登录】

《史记》 > 七十列传 > 《汲郑列传》 > 拼音版

汲(jí )黯(àn )字(zì )长(zhǎng )孺(rú ),濮(pú )阳(yáng )人(rén )也(yě )。其(qí )先(xiān )有(yǒu )宠(chǒng )於(yú )古(gǔ )之(zhī )卫(wèi )君(jūn )。至(zhì )黯(àn )七(qī )世(shì ),世(shì )为(wéi )卿(qīng )大(dà )夫(fū )。黯(àn )以(yǐ )父(fù )任(rèn ),孝(xiào )景(jǐng )时(shí )为(wéi )太(tài )子(zǐ )洗(xǐ )马(mǎ ),以(yǐ )庄(zhuāng )见(jiàn )惮(dàn )。孝(xiào )景(jǐng )帝(dì )崩(bēng ),太(tài )子(zǐ )即(jí )位(wèi ),黯(àn )为(wéi )谒(yè )者(zhě )。东(dōng )越(yuè )相(xiàng )攻(gōng ),上(shàng )使(shǐ )黯(àn )往(wǎng )视(shì )之(zhī )。不(bú )至(zhì ),至(zhì )吴(wú )而(ér )还(hái ),报(bào )曰(yuē ):“越(yuè )人(rén )相(xiàng )攻(gōng ),固(gù )其(qí )俗(sú )然(rán ),不(bú )足(zú )以(yǐ )辱(rǔ )天(tiān )子(zǐ )之(zhī )使(shǐ )。”河(hé )内(nèi )失(shī )火(huǒ ),延(yán )烧(shāo )千(qiān )馀(yú )家(jiā ),上(shàng )使(shǐ )黯(àn )往(wǎng )视(shì )之(zhī )。还(hái )报(bào )曰(yuē ):“家(jiā )人(rén )失(shī )火(huǒ ),屋(wū )比(bǐ )延(yán )烧(shāo ),不(bú )足(zú )忧(yōu )也(yě )。臣(chén )过(guò )河(hé )南(nán ),河(hé )南(nán )贫(pín )人(rén )伤(shāng )水(shuǐ )旱(hàn )万(wàn )馀(yú )家(jiā ),或(huò )父(fù )子(zǐ )相(xiàng )食(shí ),臣(chén )谨(jǐn )以(yǐ )便(biàn )宜(yí ),持(chí )节(jiē )发(fā )河(hé )南(nán )仓(cāng )粟(sù )以(yǐ )振(zhèn )贫(pín )民(mín )。臣(chén )请(qǐng )归(guī )节(jiē ),伏(fú )矫(jiǎo )制(zhì )之(zhī )罪(zuì )。”上(shàng )贤(xián )而(ér )释(shì )之(zhī ),迁(qiān )为(wéi )荥(yíng )阳(yáng )令(lìng )。黯(àn )耻(chǐ )为(wéi )令(lìng ),病(bìng )归(guī )田(tián )里(lǐ )。上(shàng )闻(wén ),乃(nǎi )召(zhào )拜(bài )为(wéi )中(zhōng )大(dà )夫(fū )。以(yǐ )数(shù )切(qiē )谏(jiàn ),不(bú )得(dé )久(jiǔ )留(liú )内(nèi ),迁(qiān )为(wéi )东(dōng )海(hǎi )太(tài )守(shǒu )。黯(àn )学(xué )黄(huáng )老(lǎo )之(zhī )言(yán ),治(zhì )官(guān )理(lǐ )民(mín ),好(hǎo )清(qīng )静(jìng ),择(zé )丞(chéng )史(shǐ )而(ér )任(rèn )之(zhī )。其(qí )治(zhì ),责(zé )大(dà )指(zhǐ )而(ér )已(yǐ ),不(bú )苛(kē )小(xiǎo )。黯(àn )多(duō )病(bìng ),卧(wò )闺(guī )閤(gě )内(nèi )不(bú )出(chū )。岁(suì )馀(yú ),东(dōng )海(hǎi )大(dà )治(zhì )。称(chēng )之(zhī )。上(shàng )闻(wén ),召(zhào )以(yǐ )为(wéi )主(zhǔ )爵(jué )都(dōu )尉(wèi ),列(liè )於(yú )九(jiǔ )卿(qīng )。治(zhì )务(wù )在(zài )无(wú )为(wéi )而(ér )已(yǐ ),弘(hóng )大(dà )体(tǐ ),不(bú )拘(jū )文(wén )法(fǎ )。

黯(àn )为(wéi )人(rén )性(xìng )倨(jù ),少(shǎo )礼(lǐ ),面(miàn )折(shé ),不(bú )能(néng )容(róng )人(rén )之(zhī )过(guò )。合(hé )己(jǐ )者(zhě )善(shàn )待(dài )之(zhī ),不(bú )合(hé )己(jǐ )者(zhě )不(bú )能(néng )忍(rěn )见(jiàn ),士(shì )亦(yì )以(yǐ )此(cǐ )不(bú )附(fù )焉(yān )。然(rán )好(hǎo )学(xué ),游(yóu )侠(xiá ),任(rèn )气(qì )节(jiē ),内(nèi )行(háng )脩(yǒu )絜(jié ),好(hǎo )直(zhí )谏(jiàn ),数(shù )犯(fàn )主(zhǔ )之(zhī )颜(yán )色(sè ),常(cháng )慕(mù )傅(fù )柏(bǎi )、袁(yuán )盎(àng )之(zhī )为(wéi )人(rén )也(yě )。善(shàn )灌(guàn )夫(fū )、郑(zhèng )当(dāng )时(shí )及(jí )宗(zōng )正(zhèng )刘(liú )弃(qì )。亦(yì )以(yǐ )数(shù )直(zhí )谏(jiàn ),不(bú )得(dé )久(jiǔ )居(jū )位(wèi )。

当(dāng )是(shì )时(shí ),太(tài )后(hòu )弟(dì )武(wǔ )安(ān )侯(hóu )蚡(fén )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng ),中(zhōng )二(èr )千(qiān )石(shí )来(lái )拜(bài )谒(yè ),蚡(fén )不(bú )为(wéi )礼(lǐ )。然(rán )黯(àn )见(jiàn )蚡(fén )未(wèi )尝(cháng )拜(bài ),常(cháng )揖(yī )之(zhī )。天(tiān )子(zǐ )方(fāng )招(zhāo )文(wén )学(xué )儒(rú )者(zhě ),上(shàng )曰(yuē )吾(wú )欲(yù )云(yún )云(yún ),黯(àn )对(duì )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )内(nèi )多(duō )欲(yù )而(ér )外(wài )施(shī )仁(rén )义(yì ),柰(nài )何(hé )欲(yù )效(xiào )唐(táng )虞(yú )之(zhī )治(zhì )乎(hū )!”上(shàng )默(mò )然(rán ),怒(nù ),变(biàn )色(sè )而(ér )罢(bà )朝(cháo )。公(gōng )卿(qīng )皆(jiē )为(wéi )黯(àn )惧(jù )。上(shàng )退(tuì ),谓(wèi )左(zuǒ )右(yòu )曰(yuē ):“甚(shèn )矣(yǐ ),汲(jí )黯(àn )之(zhī )戆(gàng )也(yě )!”群(qún )臣(chén )或(huò )数(shù )黯(àn ),黯(àn )曰(yuē ):“天(tiān )子(zǐ )置(zhì )公(gōng )卿(qīng )辅(fǔ )弼(bì )之(zhī )臣(chén ),宁(níng )令(lìng )从(cóng )谀(yú )承(chéng )意(yì ),陷(xiàn )主(zhǔ )於(yú )不(bú )义(yì )乎(hū )?且(qiě )已(yǐ )在(zài )其(qí )位(wèi ),纵(zòng )爱(ài )身(shēn ),柰(nài )辱(rǔ )朝(cháo )廷(tíng )何(hé )!”

黯(àn )多(duō )病(bìng ),病(bìng )且(qiě )满(mǎn )三(sān )月(yuè ),上(shàng )常(cháng )赐(cì )告(gào )者(zhě )数(shù ),终(zhōng )不(bú )愈(yù )。最(zuì )後(hòu )病(bìng ),庄(zhuāng )助(zhù )为(wéi )请(qǐng )告(gào )。上(shàng )曰(yuē ):“汲(jí )黯(àn )何(hé )如(rú )人(rén )哉(zāi )?”助(zhù )曰(yuē ):“使(shǐ )黯(àn )任(rèn )职(zhí )居(jū )官(guān ),无(wú )以(yǐ )逾(yú )人(rén )。然(rán )至(zhì )其(qí )辅(fǔ )少(shǎo )主(zhǔ ),守(shǒu )城(chéng )深(shēn )坚(jiān ),招(zhāo )之(zhī )不(bú )来(lái ),麾(huī )之(zhī )不(bú )去(qù ),虽(suī )自(zì )谓(wèi )贲(bēn )育(yù )亦(yì )不(bú )能(néng )夺(duó )之(zhī )矣(yǐ )。”上(shàng )曰(yuē ):“然(rán )。古(gǔ )有(yǒu )社(shè )稷(jì )之(zhī )臣(chén ),至(zhì )如(rú )黯(àn ),近(jìn )之(zhī )矣(yǐ )。”

大(dà )将(jiāng )军(jūn )青(qīng )侍(shì )中(zhōng ),上(shàng )踞(jù )厕(cè )而(ér )视(shì )之(zhī )。丞(chéng )相(xiàng )弘(hóng )燕(yàn )见(jiàn ),上(shàng )或(huò )时(shí )不(bú )冠(guàn )。至(zhì )如(rú )黯(àn )见(jiàn ),上(shàng )不(bú )冠(guàn )不(bú )见(jiàn )也(yě )。上(shàng )尝(cháng )坐(zuò )武(wǔ )帐(zhàng )中(zhōng ),黯(àn )前(qián )奏(zòu )事(shì ),上(shàng )不(bú )冠(guàn ),望(wàng )见(jiàn )黯(àn ),避(bì )帐(zhàng )中(zhōng ),使(shǐ )人(rén )可(kě )其(qí )奏(zòu )。其(qí )见(jiàn )敬(jìng )礼(lǐ )如(rú )此(cǐ )。

张(zhāng )汤(tāng )方(fāng )以(yǐ )更(gèng )定(dìng )律(lǜ )令(lìng )为(wéi )廷(tíng )尉(wèi ),黯(àn )数(shù )质(zhì )责(zé )汤(tāng )於(yú )上(shàng )前(qián ),曰(yuē ):“公(gōng )为(wéi )正(zhèng )卿(qīng ),上(shàng )不(bú )能(néng )襃(bāo )先(xiān )帝(dì )之(zhī )功(gōng )业(yè ),下(xià )不(bú )能(néng )抑(yì )天(tiān )下(xià )之(zhī )邪(xié )心(xīn ),安(ān )国(guó )富(fù )民(mín ),使(shǐ )囹(líng )圄(yǔ )空(kōng )虚(xū ),二(èr )者(zhě )无(wú )一(yī )焉(yān )。非(fēi )苦(kǔ )就(jiù )行(háng ),放(fàng )析(xī )就(jiù )功(gōng ),何(hé )乃(nǎi )取(qǔ )高(gāo )皇(huáng )帝(dì )约(yuē )束(shù )纷(fēn )更(gèng )之(zhī )为(wéi )?公(gōng )以(yǐ )此(cǐ )无(wú )种(zhǒng )矣(yǐ )。”黯(àn )时(shí )与(yǔ )汤(tāng )论(lùn )议(yì ),汤(tāng )辩(biàn )常(cháng )在(zài )文(wén )深(shēn )小(xiǎo )苛(kē ),黯(àn )伉(kàng )厉(lì )守(shǒu )高(gāo )不(bú )能(néng )屈(qū ),忿(fèn )发(fā )骂(mà )曰(yuē ):“天(tiān )下(xià )谓(wèi )刀(dāo )笔(bǐ )吏(lì )不(bú )可(kě )以(yǐ )为(wéi )公(gōng )卿(qīng ),果(guǒ )然(rán )。必(bì )汤(tāng )也(yě ),令(lìng )天(tiān )下(xià )重(zhòng )足(zú )而(ér )立(lì ),侧(cè )目(mù )而(ér )视(shì )矣(yǐ )!”

是(shì )时(shí ),汉(hàn )方(fāng )征(zhēng )匈(xiōng )奴(nú ),招(zhāo )怀(huái )四(sì )夷(yí )。黯(àn )务(wù )少(shǎo )事(shì ),乘(chéng )上(shàng )间(jiān ),常(cháng )言(yán )与(yǔ )胡(hú )和(hé )亲(qīn ),无(wú )起(qǐ )兵(bīng )。上(shàng )方(fāng )向(xiàng )儒(rú )术(shù ),尊(zūn )公(gōng )孙(sūn )弘(hóng )。及(jí )事(shì )益(yì )多(duō ),吏(lì )民(mín )巧(qiǎo )弄(nòng )。上(shàng )分(fèn )别(bié )文(wén )法(fǎ ),汤(tāng )等(děng )数(shù )奏(zòu )决(jué )谳(yàn )以(yǐ )幸(xìng )。而(ér )黯(àn )常(cháng )毁(huǐ )儒(rú ),面(miàn )触(chù )弘(hóng )等(děng )徒(tú )怀(huái )诈(zhà )饰(shì )智(zhì )以(yǐ )阿(ā )人(rén )主(zhǔ )取(qǔ )容(róng ),而(ér )刀(dāo )笔(bǐ )吏(lì )专(zhuān )深(shēn )文(wén )巧(qiǎo )诋(dǐ ),陷(xiàn )人(rén )於(yú )罪(zuì ),使(shǐ )不(bú )得(dé )反(fǎn )其(qí )真(zhēn ),以(yǐ )胜(shèng )为(wéi )功(gōng )。上(shàng )愈(yù )益(yì )贵(guì )弘(hóng )、汤(tāng ),弘(hóng )、汤(tāng )深(shēn )心(xīn )疾(jí )黯(àn ),唯(wéi )天(tiān )子(zǐ )亦(yì )不(bú )说(shuō )也(yě ),欲(yù )诛(zhū )之(zhī )以(yǐ )事(shì )。弘(hóng )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng ),乃(nǎi )言(yán )上(shàng )曰(yuē ):“右(yòu )内(nèi )史(shǐ )界(jiè )部(bù )中(zhōng )多(duō )贵(guì )人(rén )宗(zōng )室(shì ),难(nán )治(zhì ),非(fēi )素(sù )重(zhòng )臣(chén )不(bú )能(néng )任(rèn ),请(qǐng )徙(xǐ )黯(àn )为(wéi )右(yòu )内(nèi )史(shǐ )。”为(wéi )右(yòu )内(nèi )史(shǐ )数(shù )岁(suì ),官(guān )事(shì )不(bú )废(fèi )。

大(dà )将(jiāng )军(jūn )青(qīng )既(jì )益(yì )尊(zūn ),姊(zǐ )为(wéi )皇(huáng )后(hòu ),然(rán )黯(àn )与(yǔ )亢(kàng )礼(lǐ )。人(rén )或(huò )说(shuō )黯(àn )曰(yuē ):“自(zì )天(tiān )子(zǐ )欲(yù )群(qún )臣(chén )下(xià )大(dà )将(jiāng )军(jūn ),大(dà )将(jiāng )军(jūn )尊(zūn )重(zhòng )益(yì )贵(guì ),君(jūn )不(bú )可(kě )以(yǐ )不(bú )拜(bài )。”黯(àn )曰(yuē ):“夫(fū )以(yǐ )大(dà )将(jiāng )军(jūn )有(yǒu )揖(yī )客(kè ),反(fǎn )不(bú )重(zhòng )邪(xié )?”大(dà )将(jiāng )军(jūn )闻(wén ),愈(yù )贤(xián )黯(àn ),数(shù )请(qǐng )问(wèn )国(guó )家(jiā )朝(cháo )廷(tíng )所(suǒ )疑(yí ),遇(yù )黯(àn )过(guò )於(yú )平(píng )生(shēng )。

淮(huái )南(nán )王(wáng )谋(móu )反(fǎn ),惮(dàn )黯(àn ),曰(yuē ):“好(hǎo )直(zhí )谏(jiàn ),守(shǒu )节(jiē )死(sǐ )义(yì ),难(nán )惑(huò )以(yǐ )非(fēi )。至(zhì )如(rú )说(shuō )丞(chéng )相(xiàng )弘(hóng ),如(rú )发(fā )蒙(méng )振(zhèn )落(luò )耳(ěr )。”

天(tiān )子(zǐ )既(jì )数(shù )征(zhēng )匈(xiōng )奴(nú )有(yǒu )功(gōng ),黯(àn )之(zhī )言(yán )益(yì )不(bú )用(yòng )。

始(shǐ )黯(àn )列(liè )为(wéi )九(jiǔ )卿(qīng ),而(ér )公(gōng )孙(sūn )弘(hóng )、张(zhāng )汤(tāng )为(wéi )小(xiǎo )吏(lì )。及(jí )弘(hóng )、汤(tāng )稍(shāo )益(yì )贵(guì ),与(yǔ )黯(àn )同(tóng )位(wèi ),黯(àn )又(yòu )非(fēi )毁(huǐ )弘(hóng )、汤(tāng )等(děng )。已(yǐ )而(ér )弘(hóng )至(zhì )丞(chéng )相(xiàng ),封(fēng )为(wéi )侯(hóu );汤(tāng )至(zhì )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū );故(gù )黯(àn )时(shí )丞(chéng )相(xiàng )史(shǐ )皆(jiē )与(yǔ )黯(àn )同(tóng )列(liè ),或(huò )尊(zūn )用(yòng )过(guò )之(zhī )。黯(àn )褊(biǎn )心(xīn ),不(bú )能(néng )无(wú )少(shǎo )望(wàng ),见(jiàn )上(shàng ),前(qián )言(yán )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )用(yòng )群(qún )臣(chén )如(rú )积(jī )薪(xīn )耳(ěr ),後(hòu )来(lái )者(zhě )居(jū )上(shàng )。”上(shàng )默(mò )然(rán )。有(yǒu )间(jiān )黯(àn )罢(bà ),上(shàng )曰(yuē ):“人(rén )果(guǒ )不(bú )可(kě )以(yǐ )无(wú )学(xué ),观(guān )黯(àn )之(zhī )言(yán )也(yě )日(rì )益(yì )甚(shèn )。”

居(jū )无(wú )何(hé ),匈(xiōng )奴(nú )浑(hún )邪(xié )王(wáng )率(lǜ )众(zhòng )来(lái )降(jiàng ),汉(hàn )发(fā )车(chē )二(èr )万(wàn )乘(chéng )。县(xiàn )官(guān )无(wú )钱(qián ),从(cóng )民(mín )贳(shì )马(mǎ )。民(mín )或(huò )匿(nì )马(mǎ ),马(mǎ )不(bú )具(jù )。上(shàng )怒(nù ),欲(yù )斩(zhǎn )长(zhǎng )安(ān )令(lìng )。黯(àn )曰(yuē ):“长(zhǎng )安(ān )令(lìng )无(wú )罪(zuì ),独(dú )斩(zhǎn )黯(àn ),民(mín )乃(nǎi )肯(kěn )出(chū )马(mǎ )。且(qiě )匈(xiōng )奴(nú )畔(pàn )其(qí )主(zhǔ )而(ér )降(jiàng )汉(hàn ),汉(hàn )徐(xú )以(yǐ )县(xiàn )次(cì )传(chuán )之(zhī ),何(hé )至(zhì )令(lìng )天(tiān )下(xià )骚(sāo )动(dòng ),罢(bà )弊(bì )中(zhōng )国(guó )而(ér )以(yǐ )事(shì )夷(yí )狄(dí )之(zhī )人(rén )乎(hū )!”上(shàng )默(mò )然(rán )。及(jí )浑(hún )邪(xié )至(zhì ),贾(jiǎ )人(rén )与(yǔ )市(shì )者(zhě ),坐(zuò )当(dāng )死(sǐ )者(zhě )五(wǔ )百(bǎi )馀(yú )人(rén )。黯(àn )请(qǐng )间(jiān ),见(jiàn )高(gāo )门(mén ),曰(yuē ):“夫(fū )匈(xiōng )奴(nú )攻(gōng )当(dāng )路(lù )塞(sāi ),绝(jué )和(hé )亲(qīn ),中(zhōng )国(guó )兴(xìng )兵(bīng )诛(zhū )之(zhī ),死(sǐ )伤(shāng )者(zhě )不(bú )可(kě )胜(shèng )计(jì ),而(ér )费(fèi )以(yǐ )巨(jù )万(wàn )百(bǎi )数(shù )。臣(chén )愚(yú )以(yǐ )为(wéi )陛(bì )下(xià )得(dé )胡(hú )人(rén ),皆(jiē )以(yǐ )为(wéi )奴(nú )婢(bì )以(yǐ )赐(cì )从(cóng )军(jūn )死(sǐ )事(shì )者(zhě )家(jiā );所(suǒ )卤(lǔ )获(huò ),因(yīn )予(yǔ )之(zhī ),以(yǐ )谢(xiè )天(tiān )下(xià )之(zhī )苦(kǔ ),塞(sāi )百(bǎi )姓(xìng )之(zhī )心(xīn )。今(jīn )纵(zòng )不(bú )能(néng ),浑(hún )邪(xié )率(lǜ )数(shù )万(wàn )之(zhī )众(zhòng )来(lái )降(jiàng ),虚(xū )府(fǔ )库(kù )赏(shǎng )赐(cì ),发(fā )良(liáng )民(mín )侍(shì )养(yǎng ),譬(pì )若(ruò )奉(fèng )骄(jiāo )子(zǐ )。愚(yú )民(mín )安(ān )知(zhī )市(shì )买(mǎi )长(zhǎng )安(ān )中(zhōng )物(wù )而(ér )文(wén )吏(lì )绳(shéng )以(yǐ )为(wéi )阑(lán )出(chū )财(cái )物(wù )于(yú )边(biān )关(guān )乎(hū )?陛(bì )下(xià )纵(zòng )不(bú )能(néng )得(dé )匈(xiōng )奴(nú )之(zhī )资(zī )以(yǐ )谢(xiè )天(tiān )下(xià ),又(yòu )以(yǐ )微(wēi )文(wén )杀(shā )无(wú )知(zhī )者(zhě )五(wǔ )百(bǎi )馀(yú )人(rén ),是(shì )所(suǒ )谓(wèi )‘庇(bì )其(qí )叶(yè )而(ér )伤(shāng )其(qí )枝(zhī )’者(zhě )也(yě ),臣(chén )窃(qiè )为(wéi )陛(bì )下(xià )不(bú )取(qǔ )也(yě )。”上(shàng )默(mò )然(rán ),不(bú )许(xǔ ),曰(yuē ):“吾(wú )久(jiǔ )不(bú )闻(wén )汲(jí )黯(àn )之(zhī )言(yán ),今(jīn )又(yòu )复(fù )妄(wàng )发(fā )矣(yǐ )。”後(hòu )数(shù )月(yuè ),黯(àn )坐(zuò )小(xiǎo )法(fǎ ),会(huì )赦(shè )免(miǎn )官(guān )。於(yú )是(shì )黯(àn )隐(yǐn )於(yú )田(tián )园(yuán )。

居(jū )数(shù )年(nián ),会(huì )更(gèng )五(wǔ )铢(zhū )钱(qián ),民(mín )多(duō )盗(dào )铸(zhù )钱(qián ),楚(chǔ )地(dì )尤(yóu )甚(shèn )。上(shàng )以(yǐ )为(wéi )淮(huái )阳(yáng ),楚(chǔ )地(dì )之(zhī )郊(jiāo ),乃(nǎi )召(zhào )拜(bài )黯(àn )为(wéi )淮(huái )阳(yáng )太(tài )守(shǒu )。黯(àn )伏(fú )谢(xiè )不(bú )受(shòu )印(yìn ),诏(zhào )数(shù )彊(jiāng )予(yǔ ),然(rán )後(hòu )奉(fèng )诏(zhào )。诏(zhào )召(zhào )见(jiàn )黯(àn ),黯(àn )为(wéi )上(shàng )泣(qì )曰(yuē ):“臣(chén )自(zì )以(yǐ )为(wéi )填(tián )沟(gōu )壑(hè ),不(bú )复(fù )见(jiàn )陛(bì )下(xià ),不(bú )意(yì )陛(bì )下(xià )复(fù )收(shōu )用(yòng )之(zhī )。臣(chén )常(cháng )有(yǒu )狗(gǒu )马(mǎ )病(bìng ),力(lì )不(bú )能(néng )任(rèn )郡(jùn )事(shì ),臣(chén )原(yuán )为(wéi )中(zhōng )郎(láng ),出(chū )入(rù )禁(jìn )闼(tà ),补(bǔ )过(guò )拾(shí )遗(yí ),臣(chén )之(zhī )原(yuán )也(yě )。”上(shàng )曰(yuē ):“君(jūn )薄(báo )淮(huái )阳(yáng )邪(xié )?吾(wú )今(jīn )召(zhào )君(jūn )矣(yǐ )。顾(gù )淮(huái )阳(yáng )吏(lì )民(mín )不(bú )相(xiàng )得(dé ),吾(wú )徒(tú )得(dé )君(jūn )之(zhī )重(zhòng ),卧(wò )而(ér )治(zhì )之(zhī )。”黯(àn )既(jì )辞(cí )行(háng ),过(guò )大(dà )行(háng )李(lǐ )息(xī ),曰(yuē ):“黯(àn )弃(qì )居(jū )郡(jùn ),不(bú )得(dé )与(yǔ )朝(cháo )廷(tíng )议(yì )也(yě )。然(rán )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )张(zhāng )汤(tāng )智(zhì )足(zú )以(yǐ )拒(jù )谏(jiàn ),言(yán )足(zú )以(yǐ )饰(shì )非(fēi ),务(wù )巧(qiǎo )佞(nìng )之(zhī )语(yǔ ),辩(biàn )数(shù )之(zhī )辞(cí ),非(fēi )肯(kěn )正(zhèng )为(wéi )天(tiān )下(xià )言(yán ),专(zhuān )阿(ā )主(zhǔ )意(yì )。主(zhǔ )意(yì )所(suǒ )不(bú )欲(yù ),因(yīn )而(ér )毁(huǐ )之(zhī );主(zhǔ )意(yì )所(suǒ )欲(yù ),因(yīn )而(ér )誉(yù )之(zhī )。好(hǎo )兴(xìng )事(shì ),舞(wǔ )文(wén )法(fǎ ),内(nèi )怀(huái )诈(zhà )以(yǐ )御(yù )主(zhǔ )心(xīn ),外(wài )挟(jiā )贼(zéi )吏(lì )以(yǐ )为(wéi )威(wēi )重(zhòng )。公(gōng )列(liè )九(jiǔ )卿(qīng ),不(bú )早(zǎo )言(yán )之(zhī ),公(gōng )与(yǔ )之(zhī )俱(jù )受(shòu )其(qí )僇(liáo )矣(yǐ )。”息(xī )畏(wèi )汤(tāng ),终(zhōng )不(bú )敢(gǎn )言(yán )。黯(àn )居(jū )郡(jùn )如(rú )故(gù )治(zhì ),淮(huái )阳(yáng )政(zhèng )清(qīng )。後(hòu )张(zhāng )汤(tāng )果(guǒ )败(bài ),上(shàng )闻(wén )黯(àn )与(yǔ )息(xī )言(yán ),抵(dǐ )息(xī )罪(zuì )。令(lìng )黯(àn )以(yǐ )诸(zhū )侯(hóu )相(xiàng )秩(zhì )居(jū )淮(huái )阳(yáng )。七(qī )岁(suì )而(ér )卒(zú )。

卒(zú )後(hòu ),上(shàng )以(yǐ )黯(àn )故(gù ),官(guān )其(qí )弟(dì )汲(jí )仁(rén )至(zhì )九(jiǔ )卿(qīng ),子(zǐ )汲(jí )偃(yǎn )至(zhì )诸(zhū )侯(hóu )相(xiàng )。黯(àn )姑(gū )姊(zǐ )子(zǐ )司(sī )马(mǎ )安(ān )亦(yì )少(shǎo )与(yǔ )黯(àn )为(wéi )太(tài )子(zǐ )洗(xǐ )马(mǎ )。安(ān )文(wén )深(shēn )巧(qiǎo )善(shàn )宦(huàn ),官(guān )四(sì )至(zhì )九(jiǔ )卿(qīng ),以(yǐ )河(hé )南(nán )太(tài )守(shǒu )卒(zú )。昆(kūn )弟(dì )以(yǐ )安(ān )故(gù ),同(tóng )时(shí )至(zhì )二(èr )千(qiān )石(shí )者(zhě )十(shí )人(rén )。濮(pú )阳(yáng )段(duàn )宏(hóng )始(shǐ )事(shì )盖(gài )侯(hóu )信(xìn ),信(xìn )任(rèn )宏(hóng ),宏(hóng )亦(yì )再(zài )至(zhì )九(jiǔ )卿(qīng )。然(rán )卫(wèi )人(rén )仕(shì )者(zhě )皆(jiē )严(yán )惮(dàn )汲(jí )黯(àn ),出(chū )其(qí )下(xià )。

郑(zhèng )当(dāng )时(shí )者(zhě ),字(zì )庄(zhuāng ),陈(chén )人(rén )也(yě )。其(qí )先(xiān )郑(zhèng )君(jūn )尝(cháng )为(wéi )项(xiàng )籍(jí )将(jiāng );籍(jí )死(sǐ ),已(yǐ )而(ér )属(shǔ )汉(hàn )。高(gāo )祖(zǔ )令(lìng )诸(zhū )故(gù )项(xiàng )籍(jí )臣(chén )名(míng )籍(jí ),郑(zhèng )君(jūn )独(dú )不(bú )奉(fèng )诏(zhào )。诏(zhào )尽(jìn )拜(bài )名(míng )籍(jí )者(zhě )为(wéi )大(dà )夫(fū ),而(ér )逐(zhú )郑(zhèng )君(jūn )。郑(zhèng )君(jūn )死(sǐ )孝(xiào )文(wén )时(shí )。

郑(zhèng )庄(zhuāng )以(yǐ )任(rèn )侠(xiá )自(zì )喜(xǐ ),脱(tuō )张(zhāng )羽(yǔ )於(yú )戹(è ),声(shēng )闻(wén )梁(liáng )楚(chǔ )之(zhī )间(jiān )。孝(xiào )景(jǐng )时(shí ),为(wéi )太(tài )子(zǐ )舍(shě )人(rén )。每(měi )五(wǔ )日(rì )洗(xǐ )沐(mù ),常(cháng )置(zhì )驿(yì )马(mǎ )安(ān )诸(zhū )郊(jiāo ),存(cún )诸(zhū )故(gù )人(rén ),请(qǐng )谢(xiè )宾(bīn )客(kè ),夜(yè )以(yǐ )继(jì )日(rì ),至(zhì )其(qí )明(míng )旦(dàn ),常(cháng )恐(kǒng )不(bú )遍(biàn )。庄(zhuāng )好(hǎo )黄(huáng )老(lǎo )之(zhī )言(yán ),其(qí )慕(mù )长(zhǎng )者(zhě )如(rú )恐(kǒng )不(bú )见(jiàn )。年(nián )少(shǎo )官(guān )薄(báo ),然(rán )其(qí )游(yóu )知(zhī )交(jiāo )皆(jiē )其(qí )大(dà )父(fù )行(háng ),天(tiān )下(xià )有(yǒu )名(míng )之(zhī )士(shì )也(yě )。武(wǔ )帝(dì )立(lì ),庄(zhuāng )稍(shāo )迁(qiān )为(wéi )鲁(lǔ )中(zhōng )尉(wèi )、济(jì )南(nán )太(tài )守(shǒu )、江(jiāng )都(dōu )相(xiàng ),至(zhì )九(jiǔ )卿(qīng )为(wéi )右(yòu )内(nèi )史(shǐ )。以(yǐ )武(wǔ )安(ān )侯(hóu )魏(wèi )其(qí )时(shí )议(yì ),贬(biǎn )秩(zhì )为(wéi )詹(zhān )事(shì ),迁(qiān )为(wéi )大(dà )农(nóng )令(lìng )。

庄(zhuāng )为(wéi )太(tài )史(shǐ ),诫(jiè )门(mén )下(xià ):“客(kè )至(zhì ),无(wú )贵(guì )贱(jiàn )无(wú )留(liú )门(mén )者(zhě )。”执(zhí )宾(bīn )主(zhǔ )之(zhī )礼(lǐ ),以(yǐ )其(qí )贵(guì )下(xià )人(rén )。庄(zhuāng )廉(lián ),又(yòu )不(bú )治(zhì )其(qí )产(chǎn )业(yè ),仰(yǎng )奉(fèng )赐(cì )以(yǐ )给(gěi )诸(zhū )公(gōng )。然(rán )其(qí )餽(kuì )遗(yí )人(rén ),不(bú )过(guò )算(suàn )器(qì )食(shí )。每(měi )朝(cháo ),候(hòu )上(shàng )之(zhī )间(jiān ),说(shuō )未(wèi )尝(cháng )不(bú )言(yán )天(tiān )下(xià )之(zhī )长(zhǎng )者(zhě )。其(qí )推(tuī )毂(gū )士(shì )及(jí )官(guān )属(shǔ )丞(chéng )史(shǐ ),诚(chéng )有(yǒu )味(wèi )其(qí )言(yán )之(zhī )也(yě ),常(cháng )引(yǐn )以(yǐ )为(wéi )贤(xián )於(yú )己(jǐ )。未(wèi )尝(cháng )名(míng )吏(lì ),与(yǔ )官(guān )属(shǔ )言(yán ),若(ruò )恐(kǒng )伤(shāng )之(zhī )。闻(wén )人(rén )之(zhī )善(shàn )言(yán ),进(jìn )之(zhī )上(shàng ),唯(wéi )恐(kǒng )後(hòu )。山(shān )东(dōng )士(shì )诸(zhū )公(gōng )以(yǐ )此(cǐ )翕(xī )然(rán )称(chēng )郑(zhèng )庄(zhuāng )。

郑(zhèng )庄(zhuāng )使(shǐ )视(shì )决(jué )河(hé ),自(zì )请(qǐng )治(zhì )行(háng )五(wǔ )日(rì )。上(shàng )曰(yuē ):“吾(wú )闻(wén )‘郑(zhèng )庄(zhuāng )行(háng ),千(qiān )里(lǐ )不(bú )赍(jī )粮(liáng )’,请(qǐng )治(zhì )行(háng )者(zhě )何(hé )也(yě )?”然(rán )郑(zhèng )庄(zhuāng )在(zài )朝(cháo ),常(cháng )趋(qū )和(hé )承(chéng )意(yì ),不(bú )敢(gǎn )甚(shèn )引(yǐn )当(dāng )否(fǒu )。及(jí )晚(wǎn )节(jiē ),汉(hàn )征(zhēng )匈(xiōng )奴(nú ),招(zhāo )四(sì )夷(yí ),天(tiān )下(xià )费(fèi )多(duō ),财(cái )用(yòng )益(yì )匮(kuì )。庄(zhuāng )任(rèn )人(rén )宾(bīn )客(kè )为(wéi )大(dà )农(nóng )僦(jiù )人(rén ),多(duō )逋(bū )负(fù )。司(sī )马(mǎ )安(ān )为(wéi )淮(huái )阳(yáng )太(tài )守(shǒu ),发(fā )其(qí )事(shì ),庄(zhuāng )以(yǐ )此(cǐ )陷(xiàn )罪(zuì ),赎(shú )为(wéi )庶(shù )人(rén )。顷(qǐng )之(zhī ),守(shǒu )长(zhǎng )史(shǐ )。上(shàng )以(yǐ )为(wéi )老(lǎo ),以(yǐ )庄(zhuāng )为(wéi )汝(rǔ )南(nán )太(tài )守(shǒu )。数(shù )岁(suì ),以(yǐ )官(guān )卒(zú )。

郑(zhèng )庄(zhuāng )、汲(jí )黯(àn )始(shǐ )列(liè )为(wéi )九(jiǔ )卿(qīng ),廉(lián ),内(nèi )行(háng )脩(yǒu )絜(jié )。此(cǐ )两(liǎng )人(rén )中(zhōng )废(fèi ),家(jiā )贫(pín ),宾(bīn )客(kè )益(yì )落(luò )。及(jí )居(jū )郡(jùn ),卒(zú )後(hòu )家(jiā )无(wú )馀(yú )赀(zī )财(cái )。庄(zhuāng )兄(xiōng )弟(dì )子(zǐ )孙(sūn )以(yǐ )庄(zhuāng )故(gù ),至(zhì )二(èr )千(qiān )石(shí )六(liù )七(qī )人(rén )焉(yān )。

太(tài )史(shǐ )公(gōng )曰(yuē ):夫(fū )以(yǐ )汲(jí )、郑(zhèng )之(zhī )贤(xián ),有(yǒu )势(shì )则(zé )宾(bīn )客(kè )十(shí )倍(bèi ),无(wú )势(shì )则(zé )否(fǒu ),况(kuàng )众(zhòng )人(rén )乎(hū )!下(xià )邽(guī )翟(zhái )公(gōng )有(yǒu )言(yán ),始(shǐ )翟(zhái )公(gōng )为(wéi )廷(tíng )尉(wèi ),宾(bīn )客(kè )阗(tián )门(mén );及(jí )废(fèi ),门(mén )外(wài )可(kě )设(shè )雀(què )罗(luó )。翟(zhái )公(gōng )复(fù )为(wéi )廷(tíng )尉(wèi ),宾(bīn )客(kè )欲(yù )往(wǎng ),翟(zhái )公(gōng )乃(nǎi )大(dà )署(shǔ )其(qí )门(mén )曰(yuē ):“一(yī )死(sǐ )一(yī )生(shēng ),乃(nǎi )知(zhī )交(jiāo )情(qíng )。一(yī )贫(pín )一(yī )富(fù ),乃(nǎi )知(zhī )交(jiāo )态(tài )。一(yī )贵(guì )一(yī )贱(jiàn ),交(jiāo )情(qíng )乃(nǎi )见(jiàn )。”汲(jí )、郑(zhèng )亦(yì )云(yún ),悲(bēi )夫(fū )!

河(hé )南(nán )矫(jiǎo )制(zhì ),自(zì )古(gǔ )称(chēng )贤(xián )。淮(huái )南(nán )卧(wò )理(lǐ ),天(tiān )子(zǐ )伏(fú )焉(yān )。积(jī )薪(xīn )兴(xìng )叹(tàn ),伉(kàng )直(zhí )愈(yù )坚(jiān )。郑(zhèng )庄(zhuāng )推(tuī )士(shì ),天(tiān )下(xià )翕(xī )然(rán )。交(jiāo )道(dào )势(shì )利(lì ),翟(zhái )公(gōng )怆(chuàng )旃(zhān )。

阅读:25775

打赏捐助〔Donate〕>>>

《汲郑列传》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库