周纪五【登录】

《资治通鉴》 > 《周纪》·五卷 > 《周纪五》 > 拼音版

起(qǐ )屠(tú )维(wéi )赤(chì )奋(fèn )若(ruò ),尽(jìn )旃(zhān )蒙(méng )大(dà )荒(huāng )落(luò ),凡(fán )十(shí )七(qī )年(nián )。

赧(nǎn )王(wáng )下(xià )四(sì )十(shí )三(sān )年(nián )(己(jǐ )丑(chǒu ),公(gōng )元(yuán )前(qián )二(èr )七(qī )二(èr )年(nián ))

楚(chǔ )以(yǐ )左(zuǒ )徒(tú )黄(huáng )歇(xiē )侍(shì )太(tài )子(zǐ )完(wán )为(wéi )质(zhì )于(yú )秦(qín )。

秦(qín )置(zhì )南(nán )阳(yáng )郡(jùn )。

秦(qín )、魏(wèi )、楚(chǔ )共(gòng )伐(fá )燕(yàn )。

燕(yàn )惠(huì )王(wáng )薨(hōng ),子(zǐ )武(wǔ )成(chéng )王(wáng )立(lì )。

赧(nǎn )王(wáng )下(xià )四(sì )十(shí )四(sì )年(nián )(庚(gēng )寅(yín ),公(gōng )元(yuán )前(qián )二(èr )七(qī )一(yī )年(nián ))

赵(zhào )蔺(lìn )相(xiàng )如(rú )伐(fá )齐(qí ),至(zhì )平(píng )邑(yì )。

赵(zhào )田(tián )部(bù )吏(lì )赵(zhào )奢(shē )收(shōu )租(zū )税(shuì ),平(píng )原(yuán )君(jūn )家(jiā )不(bú )肯(kěn )出(chū )。赵(zhào )奢(shē )以(yǐ )法(fǎ )治(zhì )之(zhī ),杀(shā )平(píng )原(yuán )君(jūn )用(yòng )事(shì )者(zhě )九(jiǔ )人(rén )。平(píng )原(yuán )君(jūn )怒(nù ),将(jiāng )杀(shā )之(zhī )。赵(zhào )奢(shē )曰(yuē ):“君(jūn )于(yú )赵(zhào )为(wéi )贵(guì )公(gōng )子(zǐ ),今(jīn )纵(zòng )君(jūn )家(jiā )而(ér )不(bú )奉(fèng )公(gōng ),则(zé )法(fǎ )削(xuē ),法(fǎ )削(xuē )则(zé )国(guó )弱(ruò ),国(guó )弱(ruò )则(zé )诸(zhū )侯(hóu )加(jiā )兵(bīng ),是(shì )无(wú )赵(zhào )也(yě ),君(jūn )安(ān )得(dé )有(yǒu )此(cǐ )富(fù )乎(hū )?以(yǐ )君(jūn )之(zhī )贵(guì ),奉(fèng )公(gōng )如(rú )法(fǎ )则(zé )上(shàng )下(xià )平(píng ),上(shàng )下(xià )平(píng )则(zé )国(guó )强(qiáng ),国(guó )强(qiáng )则(zé )赵(zhào )固(gù ),而(ér )君(jūn )为(wéi )贵(guì )戚(qī ),岂(qǐ )轻(qīng )于(yú )天(tiān )下(xià )邪(xié )!”平(píng )原(yuán )君(jūn )以(yǐ )为(wéi )贤(xián ),言(yán )之(zhī )于(yú )王(wáng )。王(wáng )使(shǐ )治(zhì )国(guó )赋(fù ),国(guó )赋(fù )大(dà )平(píng ),民(mín )富(fù )而(ér )府(fǔ )库(kù )实(shí )。

赧(nǎn )王(wáng )下(xià )四(sì )十(shí )五(wǔ )年(nián )(辛(xīn )卯(mǎo ),公(gōng )元(yuán )前(qián )二(èr )七(qī )零(líng )年(nián ))

秦(qín )伐(fá )赵(zhào ),围(wéi )阏(è )与(yǔ )。

赵(zhào )王(wáng )召(zhào )廉(lián )颇(pō )、乐(lè )乘(chéng )而(ér )问(wèn )之(zhī )曰(yuē ):“可(kě )救(jiù )否(fǒu )?”皆(jiē )曰(yuē ):“道(dào )远(yuǎn )险(xiǎn )狭(xiá ),难(nán )救(jiù )。”问(wèn )赵(zhào )奢(shē ),赵(zhào )奢(shē )对(duì )曰(yuē ):“道(dào )远(yuǎn )险(xiǎn )狭(xiá ),譬(pì )犹(yóu )两(liǎng )鼠(shǔ )斗(dòu )于(yú )穴(xué )中(zhōng ),将(jiāng )勇(yǒng )者(zhě )胜(shèng )。”王(wáng )乃(nǎi )令(lìng )赵(zhào )奢(shē )将(jiāng )兵(bīng )救(jiù )之(zhī )。去(qù )邯(hán )郸(dān )三(sān )十(shí )里(lǐ )而(ér )止(zhǐ ),令(lìng )军(jūn )中(zhōng )曰(yuē ):“有(yǒu )以(yǐ )军(jūn )事(shì )谏(jiàn )者(zhě )死(sǐ )!”秦(qín )师(shī )军(jūn )武(wǔ )安(ān )西(xī ),鼓(gǔ )噪(zào )勒(lè )兵(bīng ),武(wǔ )安(ān )屋(wū )瓦(wǎ )尽(jìn )振(zhèn )。赵(zhào )军(jūn )中(zhōng )候(hòu )有(yǒu )一(yī )人(rén )言(yán )急(jí )救(jiù )武(wǔ )安(ān ),赵(zhào )奢(shē )立(lì )斩(zhǎn )之(zhī )。坚(jiān )壁(bì )留(liú )二(èr )十(shí )八(bā )日(rì )不(bú )行(háng ),复(fù )益(yì )增(zēng )垒(lěi )。秦(qín )间(jiān )入(rù )赵(zhào )军(jūn ),赵(zhào )奢(shē )善(shàn )食(shí )而(ér )遣(qiǎn )之(zhī )。间(jiān )以(yǐ )报(bào )秦(qín )将(jiāng ),秦(qín )将(jiāng )大(dà )喜(xǐ )曰(yuē ):“夫(fū )去(qù )国(guó )三(sān )十(shí )里(lǐ )而(ér )军(jūn )不(bú )行(háng ),乃(nǎi )增(zēng )垒(lěi ),阏(è )与(yǔ )非(fēi )赵(zhào )地(dì )也(yě )!”赵(zhào )奢(shē )既(jì )已(yǐ )遣(qiǎn )间(jiān ),卷(juàn )甲(jiǎ )而(ér )趋(qū ),二(èr )日(rì )一(yī )夜(yè )而(ér )至(zhì ),去(qù )阏(è )与(yǔ )五(wǔ )十(shí )里(lǐ )而(ér )军(jūn ),军(jūn )垒(lěi )成(chéng )。秦(qín )师(shī )闻(wén )之(zhī ),悉(xī )甲(jiǎ )而(ér )往(wǎng )。赵(zhào )军(jūn )士(shì )许(xǔ )历(lì )请(qǐng )以(yǐ )军(jūn )事(shì )谏(jiàn ),赵(zhào )奢(shē )进(jìn )之(zhī )。许(xǔ )历(lì )曰(yuē ):“秦(qín )人(rén )不(bú )意(yì )赵(zhào )至(zhì )此(cǐ ),其(qí )来(lái )气(qì )盛(shèng ),将(jiāng )军(jūn )必(bì )厚(hòu )集(jí )其(qí )陈(chén )以(yǐ )待(dài )之(zhī );不(bú )然(rán ),必(bì )败(bài )。”赵(zhào )奢(shē )曰(yuē ):“请(qǐng )受(shòu )教(jiāo )!”许(xǔ )历(lì )请(qǐng )刑(xíng ),赵(zhào )奢(shē )曰(yuē ):“胥(xū ),后(hòu )令(lìng )邯(hán )郸(dān )。”许(xǔ )历(lì )复(fù )请(qǐng )谏(jiàn )曰(yuē ):“先(xiān )据(jù )北(běi )山(shān )上(shàng )者(zhě )胜(shèng ),后(hòu )至(zhì )者(zhě )败(bài )。”赵(zhào )奢(shē )许(xǔ )诺(nuò ),即(jí )发(fā )万(wàn )人(rén )趋(qū )之(zhī )。秦(qín )师(shī )后(hòu )至(zhì ),争(zhēng )山(shān )不(bú )得(dé )上(shàng );赵(zhào )奢(shē )纵(zòng )兵(bīng )击(jī )秦(qín )师(shī ),秦(qín )师(shī )大(dà )败(bài ),解(jiě )阏(è )与(yǔ )而(ér )还(hái )。赵(zhào )王(wáng )封(fēng )奢(shē )为(wéi )马(mǎ )服(fú )君(jūn ),与(yǔ )廉(lián )、蔺(lìn )同(tóng )位(wèi );以(yǐ )许(xǔ )历(lì )为(wéi )国(guó )尉(wèi )。

穰(ráng )侯(hóu )言(yán )客(kè )卿(qīng )灶(zào )于(yú )秦(qín )王(wáng ),使(shǐ )伐(fá )齐(qí ),取(qǔ )刚(gāng )、寿(shòu )以(yǐ )广(guǎng )其(qí )陶(táo )邑(yì )。

初(chū ),魏(wèi )人(rén )范(fàn )雎(jū )从(cóng )中(zhōng )大(dà )夫(fū )须(xū )贾(jiǎ )使(shǐ )于(yú )齐(qí ),齐(qí )襄(xiāng )王(wáng )闻(wén )其(qí )辩(biàn )口(kǒu ),私(sī )赐(cì )之(zhī )金(jīn )及(jí )牛(niú )、酒(jiǔ )。须(xū )贾(jiǎ )以(yǐ )为(wéi )雎(jū )以(yǐ )国(guó )阴(yīn )事(shì )告(gào )齐(qí )也(yě ),归(guī )而(ér )告(gào )其(qí )相(xiàng )魏(wèi )齐(qí )。魏(wèi )齐(qí )怒(nù ),笞(chī )击(jī )范(fàn )雎(jū ),折(shé )胁(xié ),摺(zhé )齿(chǐ )。雎(jū )佯(yáng )死(sǐ ),卷(juàn )以(yǐ )箦(zé ),置(zhì )厕(cè )中(zhōng ),使(shǐ )客(kè )醉(zuì )者(zhě )更(gèng )溺(nì )之(zhī ),以(yǐ )惩(chéng )后(hòu ),令(lìng )无(wú )妄(wàng )言(yán )者(zhě )。范(fàn )雎(jū )谓(wèi )守(shǒu )者(zhě )曰(yuē ):“能(néng )出(chū )我(wǒ ),我(wǒ )必(bì )有(yǒu )厚(hòu )谢(xiè )。”守(shǒu )者(zhě )乃(nǎi )请(qǐng )弃(qì )箦(zé )中(zhōng )死(sǐ )人(rén )。魏(wèi )齐(qí )醉(zuì ),曰(yuē ):“可(kě )矣(yǐ )。”范(fàn )雎(jū )得(dé )出(chū )。魏(wèi )齐(qí )悔(huǐ ),复(fù )召(zhào )求(qiú )之(zhī )。魏(wèi )人(rén )郑(zhèng )安(ān )平(píng )遂(suí )操(cāo )范(fàn )雎(jū )亡(wáng )匿(nì ),更(gèng )名(míng )姓(xìng )曰(yuē )张(zhāng )禄(lù )。秦(qín )谒(yè )者(zhě )王(wáng )稽(jī )使(shǐ )于(yú )魏(wèi ),范(fàn )雎(jū )夜(yè )见(jiàn )王(wáng )稽(jī )。稽(jī )潜(qián )载(zǎi )与(yǔ )俱(jù )归(guī ),荐(jiàn )之(zhī )于(yú )王(wáng ),王(wáng )见(jiàn )之(zhī )于(yú )离(lí )宫(gōng )。雎(jū )佯(yáng )为(wéi )不(bú )知(zhī )永(yǒng )巷(xiàng )而(ér )入(rù )其(qí )中(zhōng ),王(wáng )来(lái )而(ér )宦(huàn )者(zhě )怒(nù )逐(zhú )之(zhī ),曰(yuē ):“王(wáng )至(zhì )。”范(fàn )雎(jū )谬(miù )曰(yuē ):“秦(qín )安(ān )得(dé )王(wáng )!秦(qín )独(dú )有(yǒu )太(tài )后(hòu )、穰(ráng )侯(hóu )耳(ěr )!”王(wáng )微(wēi )闻(wén )其(qí )言(yán ),乃(nǎi )屏(píng )左(zuǒ )右(yòu ),跽(jì )而(ér )请(qǐng )曰(yuē ):“先(xiān )生(shēng )何(hé )以(yǐ )幸(xìng )教(jiāo )寡(guǎ )人(rén )?”对(duì )曰(yuē ):“唯(wéi )唯(wéi )。”如(rú )是(shì )者(zhě )三(sān )。王(wáng )曰(yuē ):“先(xiān )生(shēng )卒(zú )不(bú )幸(xìng )教(jiāo )寡(guǎ )人(rén )邪(xié )?”范(fàn )雎(jū )曰(yuē ):“非(fēi )敢(gǎn )然(rán )也(yě )!臣(chén ),羁(jī )旅(lǚ )之(zhī )臣(chén )也(yě ),交(jiāo )疏(shū )于(yú )王(wáng );而(ér )所(suǒ )愿(yuàn )陈(chén )者(zhě )皆(jiē )匡(kuāng )君(jūn )之(zhī )事(shì )。处(chù )人(rén )骨(gǔ )肉(ròu )之(zhī )间(jiān ),愿(yuàn )效(xiào )愚(yú )忠(zhōng )而(ér )未(wèi )知(zhī )王(wáng )之(zhī )心(xīn )也(yě ),此(cǐ )所(suǒ )以(yǐ )王(wáng )三(sān )问(wèn )而(ér )不(bú )敢(gǎn )对(duì )者(zhě )也(yě )。臣(chén )知(zhī )今(jīn )日(rì )言(yán )之(zhī )于(yú )前(qián ),明(míng )日(rì )伏(fú )诛(zhū )于(yú )后(hòu ),然(rán )臣(chén )不(bú )敢(gǎn )避(bì )也(yě )。且(qiě )死(sǐ )者(zhě ),人(rén )之(zhī )所(suǒ )必(bì )不(bú )免(miǎn )也(yě ),苟(gǒu )可(kě )以(yǐ )少(shǎo )有(yǒu )补(bǔ )于(yú )秦(qín )而(ér )死(sǐ ),此(cǐ )臣(chén )之(zhī )所(suǒ )大(dà )愿(yuàn )也(yě )。独(dú )恐(kǒng )臣(chén )死(sǐ )之(zhī )后(hòu ),天(tiān )下(xià )杜(dù )口(kǒu )裹(guǒ )足(zú ),莫(mò )肯(kěn )乡(xiāng )秦(qín )耳(ěr )!”王(wáng )跽(jì )曰(yuē ):“先(xiān )生(shēng ),是(shì )何(hé )言(yán )也(yě )!今(jīn )者(zhě )寡(guǎ )人(rén )得(dé )见(jiàn )先(xiān )生(shēng ),是(shì )天(tiān )以(yǐ )寡(guǎ )人(rén )溷(hùn )先(xiān )生(shēng ),而(ér )存(cún )先(xiān )王(wáng )之(zhī )宗(zōng )庙(miào )也(yě )。事(shì )无(wú )大(dà )小(xiǎo ),上(shàng )及(jí )太(tài )后(hòu ),下(xià )至(zhì )大(dà )臣(chén ),愿(yuàn )先(xiān )生(shēng )悉(xī )以(yǐ )教(jiāo )寡(guǎ )人(rén ),无(wú )疑(yí )寡(guǎ )人(rén )也(yě )!”范(fàn )雎(jū )拜(bài ),王(wáng )亦(yì )拜(bài )。范(fàn )雎(jū )曰(yuē ):“以(yǐ )秦(qín )国(guó )之(zhī )大(dà ),士(shì )卒(zú )之(zhī )勇(yǒng ),以(yǐ )治(zhì )诸(zhū )侯(hóu ),譬(pì )若(ruò )走(zǒu )韩(hán )卢(lú )而(ér )博(bó )蹇(jiǎn )兔(tù )也(yě )。而(ér )闭(bì )关(guān )十(shí )五(wǔ )年(nián ),不(bú )敢(gǎn )窥(kuī )兵(bīng )于(yú )山(shān )东(dōng )者(zhě ),是(shì )穰(ráng )侯(hóu )为(wéi )秦(qín )谋(móu )不(bú )忠(zhōng ),而(ér )大(dà )王(wáng )之(zhī )计(jì )亦(yì )有(yǒu )所(suǒ )失(shī )也(yě )。”王(wáng )跽(jì )曰(yuē ):“寡(guǎ )人(rén )愿(yuàn )闻(wén )失(shī )计(jì )!”然(rán )左(zuǒ )右(yòu )多(duō )窃(qiè )听(tīng )者(zhě ),范(fàn )雎(jū )未(wèi )敢(gǎn )言(yán )内(nèi ),先(xiān )言(yán )外(wài )事(shì ),以(yǐ )观(guān )王(wáng )之(zhī )府(fǔ )仰(yǎng )。因(yīn )进(jìn )曰(yuē ):“夫(fū )穰(ráng )侯(hóu )越(yuè )韩(hán )、魏(wèi )而(ér )攻(gōng )齐(qí )刚(gāng )、寿(shòu ),非(fēi )计(jì )也(yě )。齐(qí )湣(mǐn )王(wáng )南(nán )攻(gōng )楚(chǔ ),破(pò )军(jūn )杀(shā )将(jiāng ),再(zài )辟(pì )地(dì )千(qiān )里(lǐ ),而(ér )齐(qí )尺(chǐ )寸(cùn )之(zhī )地(dì )无(wú )得(dé )焉(yān )者(zhě ),岂(qǐ )不(bú )欲(yù )得(dé )地(dì )哉(zāi )?形(xíng )势(shì )不(bú )能(néng )有(yǒu )也(yě )。诸(zhū )侯(hóu )见(jiàn )齐(qí )之(zhī )罢(bà )敝(bì ),起(qǐ )兵(bīng )而(ér )伐(fá )齐(qí ),大(dà )破(pò )之(zhī ),齐(qí )几(jǐ )于(yú )亡(wáng ),以(yǐ )其(qí )伐(fá )楚(chǔ )而(ér )肥(féi )韩(hán )、魏(wèi )也(yě )。今(jīn )王(wáng )不(bú )如(rú )远(yuǎn )交(jiāo )而(ér )近(jìn )攻(gōng ),得(dé )寸(cùn )则(zé )王(wáng )之(zhī )寸(cùn )也(yě ),得(dé )尺(chǐ )亦(yì )王(wáng )之(zhī )尺(chǐ )也(yě )。今(jīn )夫(fū )韩(hán )、魏(wèi ),中(zhōng )国(guó )之(zhī )处(chù ),而(ér )天(tiān )下(xià )之(zhī )枢(shū )也(yě )。王(wáng )若(ruò )欲(yù )霸(bà ),必(bì )亲(qīn )中(zhōng )国(guó )以(yǐ )为(wéi )天(tiān )下(xià )枢(shū ),以(yǐ )威(wēi )楚(chǔ )、赵(zhào ),楚(chǔ )强(qiáng )则(zé )附(fù )赵(zhào ),赵(zhào )强(qiáng )则(zé )附(fù )楚(chǔ ),楚(chǔ )、赵(zhào )皆(jiē )附(fù ),齐(qí )必(bì )惧(jù )矣(yǐ ),齐(qí )附(fù )则(zé )韩(hán )、魏(wèi )因(yīn )可(kě )虏(lǔ )也(yě )。”王(wáng )曰(yuē ):“善(shàn )。”乃(nǎi )以(yǐ )范(fàn )雎(jū )为(wéi )客(kè )卿(qīng ),与(yǔ )谋(móu )兵(bīng )事(shì )。

赧(nǎn )王(wáng )下(xià )四(sì )十(shí )六(liù )年(nián )(壬(rén )辰(chén ),公(gōng )元(yuán )前(qián )二(èr )六(liù )九(jiǔ )年(nián ))

秦(qín )中(zhōng )更(gèng )胡(hú )伤(shāng )攻(gōng )赵(zhào )阏(è )与(yǔ ),不(bú )拔(bá )。

赧(nǎn )王(wáng )下(xià )四(sì )十(shí )七(qī )年(nián )(癸(guǐ )巳(sì ),公(gōng )元(yuán )前(qián )二(èr )六(liù )八(bā )年(nián ))

秦(qín )王(wáng )用(yòng )范(fàn )雎(jū )之(zhī )谋(móu ),使(shǐ )五(wǔ )大(dà )夫(fū )绾(wǎn )伐(fá )魏(wèi ),拔(bá )怀(huái )。

赧(nǎn )王(wáng )下(xià )四(sì )十(shí )八(bā )年(nián )(甲(jiǎ )午(wǔ ),公(gōng )元(yuán )前(qián )二(èr )六(liù )七(qī )年(nián ))

秦(qín )悼(dào )太(tài )子(zǐ )质(zhì )于(yú )魏(wèi )而(ér )卒(zú )。

赧(nǎn )王(wáng )下(xià )四(sì )十(shí )九(jiǔ )年(nián )(乙(yǐ )未(wèi ),公(gōng )元(yuán )前(qián )二(èr )六(liù )六(liù )年(nián ))

秦(qín )拔(bá )魏(wèi )邢(xíng )丘(qiū )。范(fàn )雎(jū )日(rì )益(yì )亲(qīn ),用(yòng )事(shì ),因(yīn )承(chéng )间(jiān )说(shuō )王(wáng )曰(yuē ):“臣(chén )居(jū )山(shān )东(dōng )时(shí ),闻(wén )齐(qí )之(zhī )有(yǒu )孟(mèng )尝(cháng )君(jūn ),不(bú )闻(wén )有(yǒu )王(wáng );闻(wén )秦(qín )有(yǒu )太(tài )后(hòu )、穰(ráng )侯(hóu ),不(bú )闻(wén )有(yǒu )王(wáng )。夫(fū )擅(shàn )国(guó )之(zhī )谓(wèi )王(wáng ),能(néng )利(lì )害(hài )之(zhī )谓(wèi )王(wáng ),制(zhì )杀(shā )生(shēng )之(zhī )谓(wèi )王(wáng )。今(jīn )太(tài )后(hòu )擅(shàn )行(háng )不(bú )顾(gù ),穰(ráng )侯(hóu )出(chū )使(shǐ )不(bú )报(bào ),华(huá )阳(yáng )、泾(jīng )阳(yáng )等(děng )击(jī )断(duàn )无(wú )讳(huì ),高(gāo )陵(líng )进(jìn )退(tuì )不(bú )请(qǐng ),四(sì )贵(guì )备(bèi )而(ér )国(guó )不(bú )危(wēi )者(zhě ),未(wèi )之(zhī )有(yǒu )也(yě )。为(wéi )此(cǐ )四(sì )贵(guì )者(zhě )下(xià ),乃(nǎi )所(suǒ )谓(wèi )无(wú )王(wáng )也(yě )。穰(ráng )侯(hóu )使(shǐ )者(zhě )操(cāo )王(wáng )之(zhī )重(zhòng ),决(jué )制(zhì )于(yú )诸(zhū )侯(hóu ),剖(pōu )符(fú )于(yú )天(tiān )下(xià ),征(zhēng )敌(dí )伐(fá )国(guó ),莫(mò )敢(gǎn )不(bú )听(tīng );战(zhàn )胜(shèng )攻(gōng )取(qǔ )则(zé )利(lì )归(guī )于(yú )陶(táo ),战(zhàn )败(bài )则(zé )结(jié )怨(yuàn )于(yú )百(bǎi )姓(xìng )而(ér )祸(huò )归(guī )于(yú )社(shè )稷(jì )。臣(chén )又(yòu )闻(wén )之(zhī ),木(mù )实(shí )繁(fán )者(zhě )披(pī )其(qí )枝(zhī ),披(pī )其(qí )枝(zhī )者(zhě )伤(shāng )其(qí )心(xīn );大(dà )其(qí )都(dōu )者(zhě )危(wēi )其(qí )国(guó ),尊(zūn )其(qí )臣(chén )者(zhě )卑(bēi )其(qí )主(zhǔ )。淖(nào )齿(chǐ )管(guǎn )齐(qí ),射(shè )王(wáng )股(gǔ ),擢(zhuó )王(wáng )筋(jīn ),悬(xuán )之(zhī )于(yú )庙(miào )梁(liáng ),宿(xiǔ )昔(xī )而(ér )死(sǐ )。李(lǐ )兑(duì )管(guǎn )赵(zhào ),囚(qiú )主(zhǔ )父(fù )于(yú )沙(shā )丘(qiū ),百(bǎi )日(rì )而(ér )饿(è )死(sǐ )。今(jīn )臣(chén )观(guān )四(sì )贵(guì )之(zhī )用(yòng )事(shì ),此(cǐ )亦(yì )淖(nào )齿(chǐ )、李(lǐ )兑(duì )之(zhī )类(lèi )也(yě )。夫(fū )三(sān )代(dài )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )亡(wáng )国(guó )者(zhě ),君(jūn )专(zhuān )授(shòu )政(zhèng )于(yú )臣(chén ),纵(zòng )酒(jiǔ )弋(yì )猎(liè )。其(qí )所(suǒ )授(shòu )者(zhě )妒(dù )贤(xián )疾(jí )能(néng ),御(yù )下(xià )蔽(bì )上(shàng )以(yǐ )成(chéng )其(qí )私(sī ),不(bú )为(wéi )主(zhǔ )计(jì ),而(ér )主(zhǔ )不(bú )觉(jiào )悟(wù ),故(gù )失(shī )其(qí )国(guó ),今(jīn )自(zì )有(yǒu )秩(zhì )以(yǐ )上(shàng )至(zhì )诸(zhū )大(dà )吏(lì ),下(xià )及(jí )王(wáng )左(zuǒ )右(yòu ),无(wú )非(fēi )相(xiàng )国(guó )之(zhī )人(rén )者(zhě ),见(jiàn )王(wáng )独(dú )立(lì )于(yú )朝(cháo ),臣(chén )窃(qiè )为(wéi )王(wáng )恐(kǒng ),万(wàn )世(shì )之(zhī )后(hòu )有(yǒu )秦(qín )国(guó )者(zhě ),非(fēi )王(wáng )子(zǐ )孙(sūn )也(yě )!”王(wáng )以(yǐ )为(wéi )然(rán )。于(yú )是(shì )废(fèi )太(tài )后(hòu ),逐(zhú )穰(ráng )侯(hóu )、高(gāo )陵(líng )、华(huá )阳(yáng )、泾(jīng )阳(yáng )君(jūn )于(yú )关(guān )外(wài ),以(yǐ )范(fàn )雎(jū )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng ),封(fēng )为(wéi )应(yīng )侯(hóu )。

魏(wèi )王(wáng )使(shǐ )须(xū )贾(jiǎ )聘(pìn )于(yú )秦(qín ),应(yīng )侯(hóu )敝(bì )衣(yī )间(jiān )步(bù )而(ér )往(wǎng )见(jiàn )之(zhī )。须(xū )贾(jiǎ )惊(jīng )曰(yuē ):“范(fàn )叔(shū )固(gù )无(wú )恙(yàng )乎(hū )!”留(liú )坐(zuò )饮(yǐn )食(shí ),取(qǔ )一(yī )绨(tí )袍(páo )赠(zèng )之(zhī )。遂(suí )为(wéi )须(xū )贾(jiǎ )御(yù )而(ér )至(zhì )相(xiàng )府(fǔ ),曰(yuē ):“我(wǒ )为(wéi )君(jūn )先(xiān )入(rù )通(tōng )于(yú )相(xiàng )君(jūn )。”须(xū )贾(jiǎ )怪(guài )其(qí )久(jiǔ )不(bú )出(chū ),问(wèn )于(yú )门(mén )下(xià ),门(mén )下(xià )曰(yuē ):“无(wú )范(fàn )叔(shū )。乡(xiāng )者(zhě )吾(wú )相(xiàng )张(zhāng )君(jūn )也(yě )。”须(xū )贾(jiǎ )知(zhī )见(jiàn )欺(qī ),乃(nǎi )膝(xī )行(háng )入(rù )谢(xiè )罪(zuì )。应(yīng )侯(hóu )坐(zuò ),责(zé )让(ràng )之(zhī ),且(qiě )曰(yuē ):“尔(ěr )所(suǒ )以(yǐ )得(dé )不(bú )死(sǐ )者(zhě ),以(yǐ )绨(tí )袍(páo )恋(liàn )恋(liàn )尚(shàng )有(yǒu )故(gù )人(rén )之(zhī )意(yì )耳(ěr )!”乃(nǎi )大(dà )供(gòng )具(jù ),请(qǐng )诸(zhū )侯(hóu )宾(bīn )客(kè );坐(zuò )须(xū )贾(jiǎ )于(yú )堂(táng )下(xià ),置(zhì )莝(cuò )、豆(dòu )其(qí )前(qián )而(ér )马(mǎ )食(shí )之(zhī ),使(shǐ )归(guī )告(gào )魏(wèi )王(wáng )曰(yuē ):“速(sù )斩(zhǎn )魏(wèi )齐(qí )头(tóu )来(lái )!不(bú )然(rán ),且(qiě )屠(tú )大(dà )梁(liáng )!”须(xū )贾(jiǎ )还(hái ),以(yǐ )告(gào )魏(wèi )齐(qí )。魏(wèi )齐(qí )奔(bēn )赵(zhào ),匿(nì )于(yú )平(píng )原(yuán )君(jūn )家(jiā )。

赵(zhào )惠(huì )文(wén )王(wáng )薨(hōng ),子(zǐ )孝(xiào )成(chéng )王(wáng )丹(dān )立(lì );以(yǐ )平(píng )原(yuán )君(jūn )为(wéi )相(xiàng )。

赧(nǎn )王(wáng )下(xià )五(wǔ )十(shí )年(nián )(丙(bǐng )申(shēn ),公(gōng )元(yuán )前(qián )二(èr )六(liù )五(wǔ )年(nián ))

秦(qín )宣(xuān )太(tài )后(hòu )薨(hōng )。九(jiǔ )月(yuè ),穰(ráng )侯(hóu )出(chū )之(zhī )陶(táo )。

臣(chén )光(guāng )曰(yuē ):穰(ráng )侯(hóu )援(yuán )立(lì )昭(zhāo )王(wáng ),除(chú )其(qí )灾(zāi )害(hài ),荐(jiàn )白(bái )起(qǐ )为(wéi )将(jiāng ),南(nán )取(qǔ )鄢(yān )、郢(yǐng ),东(dōng )属(shǔ )地(dì )于(yú )齐(qí ),使(shǐ )天(tiān )下(xià )诸(zhū )侯(hóu )稽(jī )首(shǒu )而(ér )事(shì )秦(qín )。秦(qín )益(yì )强(qiáng )大(dà )者(zhě ),穰(ráng )侯(hóu )之(zhī )功(gōng )也(yě )。虽(suī )其(qí )专(zhuān )恣(zì )骄(jiāo )贪(tān )足(zú )以(yǐ )贾(jiǎ )祸(huò ),亦(yì )未(wèi )至(zhì )尽(jìn )如(rú )范(fàn )雎(jū )之(zhī )言(yán )。若(ruò )雎(jū )者(zhě ),亦(yì )非(fēi )能(néng )为(wéi )秦(qín )忠(zhōng )谋(móu ),直(zhí )欲(yù )得(dé )穰(ráng )侯(hóu )之(zhī )处(chù ),故(gù )搤(è )其(qí )吭(kēng )而(ér )夺(duó )之(zhī )耳(ěr )。遂(suí )使(shǐ )秦(qín )王(wáng )绝(jué )母(mǔ )子(zǐ )之(zhī )义(yì ),失(shī )舅(jiù )甥(shēng )之(zhī )恩(ēn )。要(yào )之(zhī ),雎(jū )真(zhēn )倾(qīng )危(wēi )之(zhī )士(shì )哉(zāi )!

秦(qín )王(wáng )以(yǐ )子(zǐ )安(ān )国(guó )君(jūn )为(wéi )太(tài )子(zǐ )。

秦(qín )伐(fá )赵(zhào ),取(qǔ )三(sān )城(chéng )。赵(zhào )王(wáng )新(xīn )立(lì ),太(tài )后(hòu )用(yòng )事(shì ),求(qiú )救(jiù )于(yú )齐(qí )。齐(qí )人(rén )曰(yuē ):“必(bì )以(yǐ )长(zhǎng )安(ān )君(jūn )为(wéi )质(zhì )。”太(tài )后(hòu )不(bú )可(kě )。齐(qí )师(shī )不(bú )出(chū ),大(dà )臣(chén )强(qiáng )谏(jiàn )。太(tài )后(hòu )明(míng )谓(wèi )左(zuǒ )右(yòu )曰(yuē ):“复(fù )言(yán )长(zhǎng )安(ān )君(jūn )为(wéi )质(zhì )者(zhě ),老(lǎo )妇(fù )必(bì )唾(tuò )其(qí )面(miàn )!”左(zuǒ )师(shī )触(chù )龙(lóng )愿(yuàn )见(jiàn )太(tài )后(hòu ),太(tài )后(hòu )盛(shèng )气(qì )而(ér )胥(xū )之(zhī )入(rù )。左(zuǒ )师(shī )公(gōng )徐(xú )趋(qū )而(ér )坐(zuò )。自(zì )谢(xiè )曰(yuē ):“老(lǎo )臣(chén )病(bìng )足(zú ),不(bú )得(dé )见(jiàn )久(jiǔ )矣(yǐ ),窃(qiè )自(zì )恕(shù ),而(ér )恐(kǒng )太(tài )后(hòu )体(tǐ )之(zhī )有(yǒu )所(suǒ )苦(kǔ )也(yě ),故(gù )愿(yuàn )望(wàng )见(jiàn )太(tài )后(hòu )。”太(tài )后(hòu )曰(yuē ):“老(lǎo )妇(fù )恃(shì )辇(niǎn )而(ér )行(háng )。”曰(yuē ):“食(shí )得(dé )毋(wú )衰(shuāi )乎(hū )?”曰(yuē ):“恃(shì )粥(zhōu )耳(ěr )。”太(tài )后(hòu )不(bú )和(hé )之(zhī )色(sè )稍(shāo )解(jiě )。左(zuǒ )师(shī )公(gōng )曰(yuē ):“老(lǎo )臣(chén )贱(jiàn )息(xī )舒(shū )祺(qí )最(zuì )少(shǎo ),不(bú )肖(xiāo ),而(ér )臣(chén )衰(shuāi ),窃(qiè )怜(lián )爱(ài )之(zhī )。愿(yuàn )得(dé )补(bǔ )黑(hēi )衣(yī )之(zhī )缺(quē ),以(yǐ )卫(wèi )王(wáng )宫(gōng ),昧(mèi )死(sǐ )以(yǐ )闻(wén )!”太(tài )后(hòu )曰(yuē ):“诺(nuò )。年(nián )几(jǐ )何(hé )矣(yǐ )?”对(duì )曰(yuē ):“十(shí )五(wǔ )岁(suì )矣(yǐ )。虽(suī )少(shǎo ),愿(yuàn )及(jí )未(wèi )填(tián )沟(gōu )壑(hè )而(ér )托(tuō )之(zhī )。”太(tài )后(hòu )曰(yuē ):“丈(zhàng )夫(fū )亦(yì )爱(ài )少(shǎo )子(zǐ )乎(hū )?”对(duì )曰(yuē ):“甚(shèn )于(yú )妇(fù )人(rén )。”太(tài )后(hòu )笑(xiào )曰(yuē ):“妇(fù )人(rén )异(yì )甚(shèn )。”对(duì )曰(yuē ):“老(lǎo )臣(chén )窃(qiè )以(yǐ )为(wéi )媪(ǎo )之(zhī )爱(ài )燕(yàn )后(hòu )贤(xián )于(yú )长(zhǎng )安(ān )君(jūn )。”太(tài )后(hòu )曰(yuē ):“君(jūn )过(guò )矣(yǐ )!不(bú )若(ruò )长(zhǎng )安(ān )君(jūn )之(zhī )甚(shèn )。”左(zuǒ )师(shī )公(gōng )曰(yuē ):“父(fù )母(mǔ )爱(ài )其(qí )子(zǐ )则(zé )为(wéi )之(zhī )计(jì )深(shēn )远(yuǎn )。媪(ǎo )之(zhī )送(sòng )燕(yàn )后(hòu )也(yě ),持(chí )其(qí )踵(zhǒng )而(ér )泣(qì ),念(niàn )其(qí )远(yuǎn )也(yě ),亦(yì )哀(āi )之(zhī )矣(yǐ )。已(yǐ )行(háng ),非(fēi )不(bú )思(sī )也(yě ),祭(jì )祀(sì )则(zé )祝(zhù )之(zhī )曰(yuē ):‘必(bì )勿(wù )使(shǐ )反(fǎn )!’岂(qǐ )非(fēi )为(wéi )之(zhī )计(jì )长(zhǎng )久(jiǔ ),为(wéi )子(zǐ )孙(sūn )相(xiàng )继(jì )为(wéi )王(wáng )也(yě )哉(zāi )?”太(tài )后(hòu )曰(yuē ):“然(rán )。”左(zuǒ )师(shī )公(gōng )曰(yuē ):“今(jīn )三(sān )世(shì )以(yǐ )前(qián ),至(zhì )于(yú )赵(zhào )王(wáng )之(zhī )子(zǐ )孙(sūn )为(wéi )侯(hóu )者(zhě ),其(qí )继(jì )有(yǒu )在(zài )者(zhě )乎(hū )?”曰(yuē ):“无(wú )有(yǒu )。”曰(yuē ):“此(cǐ )其(qí )近(jìn )者(zhě )祸(huò )及(jí )身(shēn ),远(yuǎn )者(zhě )及(jí )其(qí )子(zǐ )孙(sūn )。岂(qǐ )人(rén )主(zhǔ )之(zhī )子(zǐ )侯(hóu )则(zé )不(bú )善(shàn )哉(zāi )?位(wèi )尊(zūn )而(ér )无(wú )功(gōng ),奉(fèng )厚(hòu )而(ér )无(wú )劳(láo ),而(ér )挟(jiā )重(zhòng )器(qì )多(duō )也(yě )。今(jīn )媪(ǎo )尊(zūn )长(zhǎng )安(ān )君(jūn )之(zhī )位(wèi ),而(ér )封(fēng )之(zhī )以(yǐ )膏(gāo )腴(yú )之(zhī )地(dì ),多(duō )与(yǔ )之(zhī )重(zhòng )器(qì ),而(ér )不(bú )及(jí )今(jīn )令(lìng )有(yǒu )功(gōng )于(yú )国(guó )。一(yī )旦(dàn )山(shān )陵(líng )崩(bēng ),长(zhǎng )安(ān )君(jūn )何(hé )以(yǐ )自(zì )托(tuō )于(yú )赵(zhào )哉(zāi )?”太(tài )后(hòu )曰(yuē ):“诺(nuò ),恣(zì )君(jūn )之(zhī )所(suǒ )使(shǐ )之(zhī )!”于(yú )是(shì )为(wéi )长(zhǎng )安(ān )君(jūn )约(yuē )车(chē )百(bǎi )乘(chéng )质(zhì )于(yú )齐(qí )。齐(qí )师(shī )乃(nǎi )出(chū ),秦(qín )师(shī )退(tuì )。

齐(qí )安(ān )平(píng )君(jūn )田(tián )单(dān )将(jiāng )赵(zhào )师(shī )以(yǐ )伐(fá )燕(yàn ),取(qǔ )中(zhōng )阳(yáng );又(yòu )伐(fá )韩(hán ),取(qǔ )注(zhù )人(rén )。

齐(qí )襄(xiāng )王(wáng )薨(hōng ),子(zǐ )建(jiàn )立(lì )。建(jiàn )年(nián )少(shǎo ),国(guó )事(shì )皆(jiē )决(jué )于(yú )君(jūn )王(wáng )后(hòu )。

赧(nǎn )王(wáng )下(xià )五(wǔ )十(shí )一(yī )年(nián )(丁(dīng )酉(yǒu ),公(gōng )元(yuán )前(qián )二(èr )六(liù )四(sì )年(nián ))

秦(qín )武(wǔ )安(ān )君(jūn )伐(fá )韩(hán ),拔(bá )九(jiǔ )城(chéng ),斩(zhǎn )首(shǒu )五(wǔ )万(wàn )。田(tián )单(dān )为(wéi )赵(zhào )相(xiàng )。

赧(nǎn )王(wáng )下(xià )五(wǔ )十(shí )二(èr )年(nián )(戊(wù )戌(xū ),公(gōng )元(yuán )前(qián )二(èr )六(liù )三(sān )年(nián ))

秦(qín )武(wǔ )安(ān )君(jūn )伐(fá )韩(hán ),取(qǔ )南(nán )阳(yáng );攻(gōng )太(tài )行(háng )道(dào ),绝(jué )之(zhī )。

楚(chǔ )顷(qǐng )襄(xiāng )王(wáng )疾(jí )病(bìng )。黄(huáng )歇(xiē )言(yán )于(yú )应(yīng )侯(hóu )曰(yuē ):“今(jīn )楚(chǔ )王(wáng )疾(jí )恐(kǒng )不(bú )起(qǐ ),秦(qín )不(bú )如(rú )归(guī )其(qí )太(tài )子(zǐ )。太(tài )子(zǐ )得(dé )立(lì ),其(qí )事(shì )秦(qín )必(bì )重(zhòng )而(ér )德(dé )相(xiàng )国(guó )无(wú )穷(qióng ),是(shì )亲(qīn )与(yǔ )国(guó )而(ér )得(dé )储(chǔ )万(wàn )乘(chéng )也(yě )。不(bú )归(guī ),则(zé )咸(xián )阳(yáng )布(bù )衣(yī )耳(ěr )。楚(chǔ )更(gèng )立(lì )君(jūn ),必(bì )不(bú )事(shì )秦(qín ),是(shì )失(shī )与(yǔ )国(guó )而(ér )绝(jué )万(wàn )乘(chéng )之(zhī )和(hé ),非(fēi )计(jì )也(yě )。”应(yīng )侯(hóu )以(yǐ )告(gào )王(wáng )。王(wáng )曰(yuē ):“令(lìng )太(tài )子(zǐ )之(zhī )傅(fù )先(xiān )往(wǎng )问(wèn )疾(jí ),反(fǎn )而(ér )后(hòu )图(tú )之(zhī )。”黄(huáng )歇(xiē )与(yǔ )太(tài )子(zǐ )谋(móu )曰(yuē ):“秦(qín )之(zhī )留(liú )太(tài )子(zǐ ),欲(yù )以(yǐ )求(qiú )利(lì )也(yě )。今(jīn )太(tài )子(zǐ )力(lì )未(wèi )能(néng )有(yǒu )以(yǐ )利(lì )秦(qín )也(yě ),而(ér )阳(yáng )文(wén )君(jūn )子(zǐ )二(èr )人(rén )在(zài )中(zhōng )。王(wáng )若(ruò )卒(zú )大(dà )命(mìng ),太(tài )子(zǐ )不(bú )在(zài ),阳(yáng )文(wén )君(jūn )子(zǐ )必(bì )立(lì )为(wéi )后(hòu ),太(tài )子(zǐ )不(bú )得(dé )奉(fèng )宗(zōng )庙(miào )矣(yǐ )。不(bú )如(rú )亡(wáng )秦(qín ),与(yǔ )使(shǐ )者(zhě )俱(jù )出(chū )。臣(chén )请(qǐng )止(zhǐ ),以(yǐ )死(sǐ )当(dāng )之(zhī )!”太(tài )子(zǐ )因(yīn )变(biàn )服(fú )为(wéi )楚(chǔ )使(shǐ )者(zhě )御(yù )以(yǐ )出(chū )关(guān );而(ér )黄(huáng )歇(xiē )守(shǒu )舍(shě ),常(cháng )为(wéi )太(tài )子(zǐ )谢(xiè )病(bìng )。度(dù )太(tài )子(zǐ )已(yǐ )远(yuǎn ),乃(nǎi )自(zì )言(yán )于(yú )王(wáng )曰(yuē ):“楚(chǔ )太(tài )子(zǐ )已(yǐ )归(guī ),出(chū )远(yuǎn )矣(yǐ )。歇(xiē )愿(yuàn )赐(cì )死(sǐ )!”王(wáng )怒(nù ),欲(yù )听(tīng )之(zhī )。应(yīng )侯(hóu )曰(yuē ):“歇(xiē )为(wéi )人(rén )臣(chén ),出(chū )身(shēn )以(yǐ )徇(xùn )其(qí )主(zhǔ ),太(tài )子(zǐ )立(lì ),必(bì )用(yòng )歇(xiē )。不(bú )如(rú )无(wú )罪(zuì )而(ér )归(guī )之(zhī ),以(yǐ )亲(qīn )楚(chǔ )。”王(wáng )从(cóng )之(zhī )。黄(huáng )歇(xiē )至(zhì )楚(chǔ )三(sān )月(yuè ),秋(qiū ),顷(qǐng )襄(xiāng )王(wáng )薨(hōng ),考(kǎo )烈(liè )王(wáng )即(jí )位(wèi );以(yǐ )黄(huáng )歇(xiē )为(wéi )相(xiàng ),封(fēng )以(yǐ )淮(huái )北(běi )地(dì ),号(hào )曰(yuē )春(chūn )申(shēn )君(jūn )。

赧(nǎn )王(wáng )下(xià )五(wǔ )十(shí )三(sān )年(nián )(己(jǐ )亥(hài ),公(gōng )元(yuán )前(qián )二(èr )六(liù )二(èr )年(nián ))

楚(chǔ )人(rén )纳(nà )州(zhōu )于(yú )秦(qín )以(yǐ )平(píng )。

武(wǔ )安(ān )君(jūn )伐(fá )韩(hán ),拔(bá )野(yě )王(wáng )。上(shàng )党(dǎng )路(lù )绝(jué ),上(shàng )党(dǎng )守(shǒu )冯(féng )亭(tíng )与(yǔ )其(qí )民(mín )谋(móu )曰(yuē ):“郑(zhèng )道(dào )已(yǐ )绝(jué ),秦(qín )兵(bīng )日(rì )进(jìn ),韩(hán )不(bú )能(néng )应(yīng ),不(bú )如(rú )以(yǐ )上(shàng )党(dǎng )归(guī )赵(zhào )。赵(zhào )受(shòu )我(wǒ ),秦(qín )必(bì )攻(gōng )之(zhī );赵(zhào )被(bèi )秦(qín )兵(bīng ),必(bì )亲(qīn )韩(hán )。韩(hán )、赵(zhào )为(wéi )一(yī ),则(zé )可(kě )以(yǐ )当(dāng )秦(qín )矣(yǐ )。”乃(nǎi )遣(qiǎn )使(shǐ )者(zhě )告(gào )于(yú )赵(zhào )曰(yuē ):“韩(hán )不(bú )能(néng )守(shǒu )上(shàng )党(dǎng ),入(rù )之(zhī )秦(qín ),其(qí )吏(lì )民(mín )皆(jiē )安(ān )为(wéi )赵(zhào ),不(bú )乐(lè )为(wéi )秦(qín )。有(yǒu )城(chéng )市(shì )邑(yì )十(shí )七(qī ),愿(yuàn )再(zài )拜(bài )献(xiàn )之(zhī )大(dà )王(wáng )。”赵(zhào )王(wáng )以(yǐ )告(gào )平(píng )阳(yáng )君(jūn )豹(bào ),对(duì )曰(yuē ):“圣(shèng )人(rén )甚(shèn )祸(huò )无(wú )故(gù )之(zhī )利(lì )。”王(wáng )曰(yuē ):“人(rén )乐(lè )吾(wú )德(dé ),何(hé )谓(wèi )无(wú )故(gù )?”对(duì )曰(yuē ):“秦(qín )蚕(cán )食(shí )韩(hán )地(dì ),中(zhōng )绝(jué ),不(bú )令(lìng )相(xiàng )通(tōng ),固(gù )自(zì )以(yǐ )为(wéi )坐(zuò )而(ér )受(shòu )上(shàng )党(dǎng )也(yě )。韩(hán )氏(shì )所(suǒ )以(yǐ )不(bú )入(rù )于(yú )秦(qín )者(zhě ),欲(yù )嫁(jià )其(qí )祸(huò )于(yú )赵(zhào )也(yě )。秦(qín )服(fú )其(qí )劳(láo )而(ér )赵(zhào )受(shòu )其(qí )利(lì ),虽(suī )强(qiáng )大(dà )不(bú )能(néng )得(dé )之(zhī )于(yú )弱(ruò )小(xiǎo ),弱(ruò )小(xiǎo )固(gù )能(néng )得(dé )之(zhī )于(yú )强(qiáng )大(dà )乎(hū )!岂(qǐ )得(dé )谓(wèi )之(zhī )非(fēi )无(wú )故(gù )哉(zāi )?不(bú )如(rú )勿(wù )受(shòu )。”王(wáng )以(yǐ )告(gào )平(píng )原(yuán )君(jūn ),平(píng )原(yuán )君(jūn )请(qǐng )受(shòu )之(zhī )。王(wáng )乃(nǎi )使(shǐ )平(píng )原(yuán )君(jūn )往(wǎng )受(shòu )地(dì ),以(yǐ )万(wàn )户(hù )都(dōu )三(sān )封(fēng )其(qí )太(tài )守(shǒu )为(wéi )华(huá )阳(yáng )君(jūn ),以(yǐ )千(qiān )户(hù )都(dōu )三(sān )封(fēng )其(qí )县(xiàn )令(lìng )为(wéi )侯(hóu ),吏(lì )民(mín )皆(jiē )益(yì )爵(jué )三(sān )级(jí )。冯(féng )亭(tíng )垂(chuí )涕(tì )不(bú )见(jiàn )使(shǐ )者(zhě ),曰(yuē ):“吾(wú )不(bú )忍(rěn )卖(mài )主(zhǔ )地(dì )而(ér )食(shí )之(zhī )也(yě )!”

赧(nǎn )王(wáng )下(xià )五(wǔ )十(shí )五(wǔ )年(nián )(辛(xīn )丑(chǒu ),公(gōng )元(yuán )前(qián )二(èr )六(liù )零(líng )年(nián ))

秦(qín )左(zuǒ )庶(shù )长(zhǎng )王(wáng )龁(hé )攻(gōng )上(shàng )党(dǎng ),拔(bá )之(zhī )。上(shàng )党(dǎng )民(mín )走(zǒu )赵(zhào )。赵(zhào )廉(lián )颇(pō )军(jūn )于(yú )长(zhǎng )平(píng ),以(yǐ )按(àn )据(jù )上(shàng )党(dǎng )民(mín )。王(wáng )龁(hé )因(yīn )伐(fá )赵(zhào )。赵(zhào )军(jūn )战(zhàn )数(shù )不(bú )胜(shèng ),亡(wáng )一(yī )裨(bì )将(jiāng )、四(sì )尉(wèi )。赵(zhào )王(wáng )与(yǔ )楼(lóu )昌(chāng )、虞(yú )卿(qīng )谋(móu ),楼(lóu )昌(chāng )请(qǐng )发(fā )重(zhòng )使(shǐ )为(wéi )媾(gòu )。虞(yú )卿(qīng )曰(yuē ):“今(jīn )制(zhì )媾(gòu )者(zhě )在(zài )秦(qín ),秦(qín )必(bì )欲(yù )破(pò )王(wáng )之(zhī )军(jūn )矣(yǐ ),虽(suī )往(wǎng )请(qǐng )媾(gòu ),秦(qín )将(jiāng )不(bú )听(tīng )。不(bú )如(rú )发(fā )使(shǐ )以(yǐ )重(zhòng )宝(bǎo )附(fù )楚(chǔ )、魏(wèi ),楚(chǔ )、魏(wèi )受(shòu )之(zhī ),则(zé )秦(qín )疑(yí )天(tiān )下(xià )之(zhī )合(hé )纵(zòng ),媾(gòu )乃(nǎi )可(kě )成(chéng )也(yě )。”王(wáng )不(bú )听(tīng ),使(shǐ )郑(zhèng )硃(zhū )媾(gòu )于(yú )秦(qín ),秦(qín )受(shòu )之(zhī )。王(wáng )谓(wèi )虞(yú )卿(qīng )曰(yuē ):“秦(qín )内(nèi )郑(zhèng )硃(zhū )矣(yǐ )。”对(duì )曰(yuē ):“王(wáng )必(bì )不(bú )得(dé )媾(gòu )而(ér )军(jūn )破(pò )矣(yǐ )。何(hé )则(zé )?天(tiān )下(xià )之(zhī )贺(hè )战(zhàn )胜(shèng )者(zhě )皆(jiē )在(zài )秦(qín )矣(yǐ )。夫(fū )郑(zhèng )硃(zhū ),贵(guì )人(rén )也(yě ),秦(qín )王(wáng )、应(yīng )侯(hóu )必(bì )显(xiǎn )重(zhòng )之(zhī )以(yǐ )示(shì )天(tiān )下(xià )。天(tiān )下(xià )见(jiàn )王(wáng )之(zhī )媾(gòu )于(yú )秦(qín ),必(bì )不(bú )救(jiù )王(wáng )。秦(qín )知(zhī )天(tiān )下(xià )之(zhī )不(bú )救(jiù )王(wáng ),则(zé )媾(gòu )不(bú )可(kě )得(dé )成(chéng )矣(yǐ )。”既(jì )而(ér )秦(qín )果(guǒ )显(xiǎn )郑(zhèng )硃(zhū )而(ér )不(bú )与(yǔ )赵(zhào )媾(gòu )。

秦(qín )数(shù )败(bài )赵(zhào )兵(bīng ),廉(lián )颇(pō )坚(jiān )壁(bì )不(bú )出(chū )。赵(zhào )王(wáng )以(yǐ )颇(pō )失(shī )亡(wáng )多(duō )而(ér )更(gèng )怯(qiè )不(bú )战(zhàn ),怒(nù ),数(shù )让(ràng )之(zhī )。应(yīng )侯(hóu )又(yòu )使(shǐ )人(rén )行(háng )千(qiān )金(jīn )于(yú )赵(zhào )为(wéi )反(fǎn )间(jiān ),曰(yuē ):“秦(qín )之(zhī )所(suǒ )畏(wèi ),独(dú )畏(wèi )马(mǎ )服(fú )君(jūn )之(zhī )子(zǐ )赵(zhào )括(kuò )为(wéi )将(jiāng )耳(ěr )!廉(lián )颇(pō )易(yì )与(yǔ ),且(qiě )降(jiàng )矣(yǐ )!”赵(zhào )王(wáng )遂(suí )以(yǐ )赵(zhào )括(kuò )代(dài )颇(pō )将(jiāng )。蔺(lìn )相(xiàng )如(rú )曰(yuē ):“王(wáng )以(yǐ )名(míng )使(shǐ )括(kuò ),若(ruò )胶(jiāo )柱(zhù )鼓(gǔ )瑟(sè )耳(ěr )。括(kuò )徒(tú )能(néng )读(dú )其(qí )父(fù )书(shū )传(chuán ),不(bú )知(zhī )合(hé )变(biàn )也(yě )。”王(wáng )不(bú )听(tīng )。初(chū ),赵(zhào )括(kuò )自(zì )少(shǎo )时(shí )学(xué )兵(bīng )法(fǎ ),以(yǐ )天(tiān )下(xià )莫(mò )能(néng )当(dāng );尝(cháng )与(yǔ )其(qí )父(fù )奢(shē )言(yán )兵(bīng )事(shì ),奢(shē )不(bú )能(néng )难(nán ),然(rán )不(bú )谓(wèi )善(shàn )。括(kuò )母(mǔ )问(wèn )其(qí )故(gù ),奢(shē )曰(yuē ):“兵(bīng ),死(sǐ )地(dì )也(yě ),而(ér )括(kuò )易(yì )言(yán )之(zhī )。使(shǐ )赵(zhào )不(bú )将(jiāng )括(kuò )则(zé )已(yǐ );若(ruò )必(bì )将(jiāng )之(zhī ),破(pò )赵(zhào )军(jūn )者(zhě )必(bì )括(kuò )也(yě )。”及(jí )括(kuò )将(jiāng )行(háng ),其(qí )母(mǔ )上(shàng )书(shū ),言(yán )括(kuò )不(bú )可(kě )使(shǐ )。王(wáng )曰(yuē ):“何(hé )以(yǐ )?”对(duì )曰(yuē ):“始(shǐ )妾(qiè )事(shì )其(qí )父(fù ),时(shí )为(wéi )将(jiāng ),身(shēn )所(suǒ )奉(fèng )饭(fàn )而(ér )进(jìn )食(shí )者(zhě )以(yǐ )十(shí )数(shù ),所(suǒ )友(yǒu )者(zhě )以(yǐ )百(bǎi )数(shù ),王(wáng )及(jí )宗(zōng )室(shì )所(suǒ )赏(shǎng )赐(cì )者(zhě ),尽(jìn )以(yǐ )与(yǔ )军(jūn )吏(lì )士(shì )大(dà )夫(fū );受(shòu )命(mìng )之(zhī )日(rì ),不(bú )问(wèn )家(jiā )事(shì )。今(jīn )括(kuò )一(yī )旦(dàn )为(wéi )将(jiāng ),东(dōng )乡(xiāng )而(ér )朝(cháo ),军(jūn )吏(lì )无(wú )敢(gǎn )仰(yǎng )视(shì )之(zhī )者(zhě );王(wáng )所(suǒ )赐(cì )金(jīn )帛(bó ),归(guī )藏(cáng )于(yú )家(jiā ),而(ér )日(rì )视(shì )便(biàn )利(lì )田(tián )宅(zhái )可(kě )买(mǎi )者(zhě )买(mǎi )之(zhī )。王(wáng )以(yǐ )为(wéi )如(rú )其(qí )父(fù ),父(fù )子(zǐ )异(yì )心(xīn ),愿(yuàn )王(wáng )勿(wù )遣(qiǎn )!”王(wáng )曰(yuē ):“母(mǔ )置(zhì )之(zhī ),吾(wú )已(yǐ )决(jué )矣(yǐ )!”母(mǔ )因(yīn )曰(yuē ):“即(jí )如(rú )有(yǒu )不(bú )称(chēng ),妾(qiè )请(qǐng )无(wú )随(suí )坐(zuò )。”赵(zhào )王(wáng )许(xǔ )之(zhī )。

秦(qín )王(wáng )闻(wén )括(kuò )已(yǐ )为(wéi )赵(zhào )将(jiāng ),乃(nǎi )阴(yīn )使(shǐ )武(wǔ )安(ān )君(jūn )为(wéi )上(shàng )将(jiāng )军(jūn ),而(ér )王(wáng )龁(hé )为(wéi )裨(bì )将(jiāng ),令(lìng )军(jūn )中(zhōng ):“有(yǒu )敢(gǎn )泄(xiè )武(wǔ )安(ān )君(jūn )将(jiāng )者(zhě )斩(zhǎn )!”赵(zhào )括(kuò )至(zhì )军(jūn ),悉(xī )更(gèng )约(yuē )束(shù ),易(yì )置(zhì )军(jūn )吏(lì ),出(chū )兵(bīng )击(jī )秦(qín )师(shī )。武(wǔ )安(ān )君(jūn )佯(yáng )败(bài )而(ér )走(zǒu ),张(zhāng )二(èr )奇(qí )兵(bīng )以(yǐ )劫(jié )之(zhī )。赵(zhào )括(kuò )乘(chéng )胜(shèng )追(zhuī )造(zào )秦(qín )壁(bì ),壁(bì )坚(jiān )拒(jù )不(bú )得(dé )入(rù );奇(qí )兵(bīng )二(èr )万(wàn )五(wǔ )千(qiān )人(rén )绝(jué )赵(zhào )军(jūn )之(zhī )后(hòu ),又(yòu )五(wǔ )千(qiān )骑(qí )绝(jué )赵(zhào )壁(bì )间(jiān )。赵(zhào )军(jūn )分(fèn )而(ér )为(wéi )二(èr ),粮(liáng )道(dào )绝(jué )。武(wǔ )安(ān )君(jūn )出(chū )轻(qīng )兵(bīng )击(jī )之(zhī ),赵(zhào )战(zhàn )不(bú )利(lì ),因(yīn )筑(zhù )壁(bì )坚(jiān )守(shǒu )以(yǐ )待(dài )救(jiù )至(zhì )。秦(qín )王(wáng )闻(wén )赵(zhào )食(shí )道(dào )绝(jué ),自(zì )如(rú )河(hé )内(nèi )发(fā )民(mín )年(nián )十(shí )五(wǔ )以(yǐ )上(shàng )悉(xī )诣(yì )长(zhǎng )平(píng ),遮(zhē )绝(jué )赵(zhào )救(jiù )兵(bīng )及(jí )粮(liáng )食(shí )。齐(qí )人(rén )、楚(chǔ )人(rén )救(jiù )赵(zhào )。赵(zhào )人(rén )乏(fá )食(shí ),请(qǐng )粟(sù )于(yú )齐(qí ),齐(qí )王(wáng )弗(fú )许(xǔ )。周(zhōu )子(zǐ )曰(yuē ):“夫(fū )赵(zhào )之(zhī )于(yú )齐(qí )、楚(chǔ ),扞(gǎn )蔽(bì )也(yě ),犹(yóu )齿(chǐ )之(zhī )有(yǒu )脣(chún )也(yě ),脣(chún )亡(wáng )则(zé )齿(chǐ )寒(hán );今(jīn )日(rì )亡(wáng )赵(zhào ),明(míng )日(rì )患(huàn )及(jí )齐(qí )、楚(chǔ )矣(yǐ )。救(jiù )赵(zhào )之(zhī )务(wù ),宜(yí )若(ruò )奉(fèng )漏(lòu )甕(wèng )沃(wò )焦(jiāo )釜(fǔ )然(rán )。且(qiě )救(jiù )赵(zhào ),高(gāo )义(yì )也(yě );却(què )秦(qín )师(shī ),显(xiǎn )名(míng )也(yě );义(yì )救(jiù )亡(wáng )国(guó ),威(wēi )却(què )强(qiáng )秦(qín )。不(bú )务(wù )为(wéi )此(cǐ )而(ér )爱(ài )粟(sù ),为(wéi )国(guó )计(jì )者(zhě )过(guò )矣(yǐ )!”齐(qí )王(wáng )弗(fú )听(tīng )。九(jiǔ )月(yuè ),赵(zhào )军(jūn )食(shí )绝(jué )四(sì )十(shí )六(liù )日(rì ),皆(jiē )内(nèi )阴(yīn )相(xiàng )杀(shā )食(shí )。急(jí )来(lái )攻(gōng )秦(qín )垒(lěi ),欲(yù )出(chū )为(wéi )四(sì )队(duì ),四(sì ),五(wǔ )复(fù )之(zhī ),不(bú )能(néng )出(chū )。赵(zhào )括(kuò )自(zì )出(chū )锐(ruì )卒(zú )搏(bó )战(zhàn ),秦(qín )人(rén )射(shè )杀(shā )之(zhī )。赵(zhào )师(shī )大(dà )败(bài ),卒(zú )四(sì )十(shí )万(wàn )人(rén )皆(jiē )降(jiàng )。武(wǔ )安(ān )君(jūn )曰(yuē ):“秦(qín )已(yǐ )拔(bá )上(shàng )党(dǎng ),上(shàng )党(dǎng )民(mín )不(bú )乐(lè )为(wéi )秦(qín )而(ér )归(guī )赵(zhào )。赵(zhào )卒(zú )反(fǎn )覆(fù ),非(fēi )尽(jìn )杀(shā )之(zhī ),恐(kǒng )为(wéi )乱(luàn )。”乃(nǎi )挟(jiā )诈(zhà )而(ér )尽(jìn )坑(kēng )杀(shā )之(zhī ),遗(yí )其(qí )小(xiǎo )者(zhě )二(èr )百(bǎi )四(sì )十(shí )人(rén )归(guī )赵(zhào )。前(qián )后(hòu )斩(zhǎn )首(shǒu )虏(lǔ )四(sì )十(shí )五(wǔ )万(wàn )人(rén ),赵(zhào )人(rén )大(dà )震(zhèn )。

赧(nǎn )王(wáng )下(xià )五(wǔ )十(shí )六(liù )年(nián )(壬(rén )寅(yín ),公(gōng )元(yuán )前(qián )二(èr )五(wǔ )九(jiǔ )年(nián ))

十(shí )月(yuè ),武(wǔ )安(ān )君(jūn )分(fèn )军(jūn )为(wéi )三(sān ),王(wáng )龁(hé )攻(gōng )赵(zhào )武(wǔ )安(ān )、皮(pí )牢(láo ),拔(bá )之(zhī )。司(sī )马(mǎ )梗(gěng )北(běi )定(dìng )太(tài )原(yuán ),尽(jìn )有(yǒu )上(shàng )党(dǎng )地(dì )。韩(hán )、魏(wèi )恐(kǒng ),使(shǐ )苏(sū )代(dài )厚(hòu )币(bì )说(shuō )应(yīng )侯(hóu )曰(yuē ):“武(wǔ )安(ān )君(jūn )即(jí )围(wéi )邯(hán )郸(dān )乎(hū )?”曰(yuē ):“然(rán )。”苏(sū )代(dài )曰(yuē ):“赵(zhào )亡(wáng )则(zé )秦(qín )王(wáng )王(wáng )矣(yǐ )。武(wǔ )安(ān )君(jūn )为(wéi )三(sān )公(gōng ),君(jūn )能(néng )为(wéi )之(zhī )下(xià )乎(hū )?虽(suī )无(wú )欲(yù )为(wéi )之(zhī )下(xià ),固(gù )不(bú )得(dé )已(yǐ )矣(yǐ )。秦(qín )尝(cháng )攻(gōng )韩(hán ),围(wéi )邢(xíng )丘(qiū ),困(kùn )上(shàng )党(dǎng ),上(shàng )党(dǎng )之(zhī )民(mín )皆(jiē )反(fǎn )为(wéi )赵(zhào ),天(tiān )下(xià )不(bú )乐(lè )为(wéi )秦(qín )民(mín )之(zhī )日(rì )久(jiǔ )矣(yǐ )。今(jīn )亡(wáng )赵(zhào ),北(běi )地(dì )入(rù )燕(yàn ),东(dōng )地(dì )入(rù )齐(qí ),南(nán )地(dì )入(rù )韩(hán )、魏(wèi ),则(zé )君(jūn )之(zhī )所(suǒ )得(dé )民(mín )无(wú )几(jǐ )何(hé )人(rén )矣(yǐ )。不(bú )如(rú )因(yīn )而(ér )割(gē )之(zhī ),无(wú )以(yǐ )为(wéi )武(wǔ )安(ān )君(jūn )功(gōng )也(yě )。”应(yīng )侯(hóu )言(yán )于(yú )秦(qín )王(wáng )曰(yuē ):“秦(qín )兵(bīng )劳(láo ),请(qǐng )许(xǔ )韩(hán )、赵(zhào )之(zhī )割(gē )地(dì )以(yǐ )和(hé ),且(qiě )休(xiū )士(shì )卒(zú )。”王(wáng )听(tīng )之(zhī ),割(gē )韩(hán )垣(yuán )雍(yōng )、赵(zhào )六(liù )城(chéng )以(yǐ )和(hé )。正(zhèng )月(yuè ),皆(jiē )罢(bà )兵(bīng )。武(wǔ )安(ān )君(jūn )由(yóu )是(shì )与(yǔ )应(yīng )侯(hóu )有(yǒu )隙(xì )。

赵(zhào )王(wáng )将(jiāng )使(shǐ )赵(zhào )郝(hǎo )约(yuē )事(shì )于(yú )秦(qín ),割(gē )六(liù )县(xiàn )。虞(yú )卿(qīng )谓(wèi )赵(zhào )王(wáng )曰(yuē ):“秦(qín )之(zhī )攻(gōng )王(wáng )也(yě ),倦(juàn )而(ér )归(guī )乎(hū )?王(wáng )以(yǐ )其(qí )力(lì )尚(shàng )能(néng )进(jìn ),爱(ài )王(wáng )而(ér )弗(fú )攻(gōng )乎(hū )?”王(wáng )曰(yuē ):“秦(qín )不(bú )遗(yí )馀(yú )力(lì )矣(yǐ ),必(bì )以(yǐ )倦(juàn )而(ér )归(guī )也(yě )。”虞(yú )卿(qīng )曰(yuē ):“秦(qín )以(yǐ )其(qí )力(lì )攻(gōng )其(qí )所(suǒ )不(bú )能(néng )取(qǔ ),倦(juàn )而(ér )归(guī ),王(wáng )又(yòu )以(yǐ )其(qí )力(lì )之(zhī )所(suǒ )不(bú )能(néng )取(qǔ )以(yǐ )送(sòng )之(zhī ),是(shì )助(zhù )秦(qín )自(zì )攻(gōng )也(yě )。来(lái )年(nián )秦(qín )攻(gōng )王(wáng ),王(wáng )无(wú )救(jiù )矣(yǐ )。”赵(zhào )王(wáng )计(jì )未(wèi )定(dìng ),楼(lóu )缓(huǎn )至(zhì )赵(zhào ),赵(zhào )王(wáng )与(yǔ )之(zhī )计(jì )之(zhī )。楼(lóu )缓(huǎn )曰(yuē ):“虞(yú )卿(qīng )得(dé )其(qí )一(yī ),不(bú )得(dé )其(qí )二(èr )。秦(qín )、赵(zhào )构(gòu )难(nán )而(ér )天(tiān )下(xià )皆(jiē )说(shuō ),何(hé )也(yě )?曰(yuē ):‘吾(wú )且(qiě )因(yīn )强(qiáng )而(ér )乘(chéng )弱(ruò )矣(yǐ )。’今(jīn )赵(zhào )不(bú )如(rú )亟(jí )割(gē )地(dì )为(wéi )和(hé )以(yǐ )疑(yí )天(tiān )下(xià ),慰(wèi )秦(qín )之(zhī )心(xīn )。不(bú )然(rán ),天(tiān )下(xià )将(jiāng )因(yīn )秦(qín )之(zhī )怒(nù ),乘(chéng )赵(zhào )之(zhī )敝(bì ),瓜(guā )分(fèn )之(zhī ),赵(zhào )且(qiě )亡(wáng ),何(hé )秦(qín )之(zhī )图(tú )乎(hū )!”虞(yú )卿(qīng )闻(wén )之(zhī ),复(fù )见(jiàn )曰(yuē ):“危(wēi )哉(zāi )楼(lóu )子(zǐ )之(zhī )计(jì ),是(shì )愈(yù )疑(yí )天(tiān )下(xià ),而(ér )何(hé )慰(wèi )秦(qín )之(zhī )心(xīn )哉(zāi )?独(dú )不(bú )言(yán )其(qí )示(shì )天(tiān )下(xià )弱(ruò )乎(hū )?且(qiě )臣(chén )言(yán )勿(wù )与(yǔ )者(zhě ),非(fēi )固(gù )忽(hū )与(yǔ )而(ér )已(yǐ )也(yě )。秦(qín )索(suǒ )六(liù )城(chéng )于(yú )王(wáng ),而(ér )王(wáng )以(yǐ )六(liù )城(chéng )赂(lù )齐(qí )。齐(qí ),秦(qín )之(zhī )深(shēn )仇(chóu )也(yě ),其(qí )听(tīng )王(wáng )不(bú )待(dài )辞(cí )之(zhī )毕(bì )也(yě )。则(zé )是(shì )王(wáng )失(shī )之(zhī )于(yú )齐(qí )而(ér )取(qǔ )偿(cháng )于(yú )秦(qín ),而(ér )示(shì )天(tiān )下(xià )有(yǒu )能(néng )为(wéi )也(yě )。王(wáng )以(yǐ )此(cǐ )发(fā )声(shēng ),兵(bīng )未(wèi )窥(kuī )于(yú )境(jìng ),臣(chén )见(jiàn )秦(qín )之(zhī )重(zhòng )赂(lù )至(zhì )赵(zhào )而(ér )反(fǎn )媾(gòu )于(yú )王(wáng )也(yě )。从(cóng )秦(qín )为(wéi )媾(gòu ),韩(hán )、魏(wèi )闻(wén )之(zhī ),必(bì )尽(jìn )重(zhòng )王(wáng )。是(shì )王(wáng )一(yī )举(jǔ )而(ér )结(jié )三(sān )国(guó )之(zhī )亲(qīn )而(ér )与(yǔ )秦(qín )易(yì )道(dào )也(yě )。”赵(zhào )王(wáng )曰(yuē ):“善(shàn )。”使(shǐ )虞(yú )卿(qīng )东(dōng )见(jiàn )齐(qí )王(wáng ),与(yǔ )之(zhī )谋(móu )秦(qín )。虞(yú )卿(qīng )未(wèi )返(fǎn ),秦(qín )使(shǐ )者(zhě )已(yǐ )在(zài )赵(zhào )矣(yǐ )。楼(lóu )缓(huǎn )闻(wén )之(zhī ),亡(wáng )去(qù )。赵(zhào )王(wáng )封(fēng )虞(yú )卿(qīng )以(yǐ )一(yī )城(chéng )。

秦(qín )之(zhī )始(shǐ )伐(fá )赵(zhào )也(yě ),魏(wèi )王(wáng )问(wèn )于(yú )诸(zhū )大(dà )夫(fū ),皆(jiē )以(yǐ )为(wéi )秦(qín )伐(fá )赵(zhào ),于(yú )魏(wèi )便(biàn )。孔(kǒng )斌(bīn )曰(yuē ):“何(hé )谓(wèi )也(yě )?”曰(yuē ):“胜(shèng )赵(zhào ),则(zé )吾(wú )因(yīn )而(ér )服(fú )焉(yān );不(bú )胜(shèng )赵(zhào ),则(zé )可(kě )承(chéng )敝(bì )而(ér )击(jī )之(zhī )。”子(zǐ )顺(shùn )曰(yuē ):“不(bú )然(rán )。秦(qín )自(zì )孝(xiào )公(gōng )以(yǐ )来(lái ),战(zhàn )未(wèi )尝(cháng )屈(qū ),今(jīn )又(yòu )属(shǔ )其(qí )良(liáng )将(jiāng ),何(hé )敝(bì )之(zhī )承(chéng )?”大(dà )夫(fū )曰(yuē ):“纵(zòng )其(qí )胜(shèng )赵(zhào ),于(yú )我(wǒ )何(hé )损(sǔn )?邻(lín )之(zhī )羞(xiū ),国(guó )之(zhī )福(fú )也(yě )。”子(zǐ )顺(shùn )曰(yuē ):“秦(qín ),贪(tān )暴(bào )之(zhī )国(guó )也(yě ),胜(shèng )赵(zhào ),必(bì )复(fù )他(tā )求(qiú ),吾(wú )恐(kǒng )于(yú )时(shí )魏(wèi )受(shòu )其(qí )师(shī )也(yě )。先(xiān )人(rén )有(yǒu )言(yán ):燕(yàn )雀(què )处(chù )屋(wū ),子(zǐ )母(mǔ )相(xiàng )哺(bǔ ),呴(hǒu )呴(hǒu )焉(yān )相(xiàng )乐(lè )也(yě ),自(zì )以(yǐ )为(wéi )安(ān )矣(yǐ )。灶(zào )突(tū )炎(yán )上(shàng ),栋(dòng )宇(yǔ )将(jiāng )焚(fén ),燕(yàn )雀(què )颜(yán )不(bú )变(biàn ),不(bú )知(zhī )祸(huò )之(zhī )将(jiāng )及(jí )己(jǐ )也(yě )。今(jīn )子(zǐ )不(bú )悟(wù )赵(zhào )破(pò )患(huàn )将(jiāng )及(jí )己(jǐ ),可(kě )以(yǐ )人(rén )而(ér )同(tóng )于(yú )燕(yàn )雀(què )乎(hū )!”子(zǐ )顺(shùn )者(zhě ),孔(kǒng )子(zǐ )六(liù )世(shì )孙(sūn )也(yě )。

初(chū ),魏(wèi )王(wáng )闻(wén )子(zǐ )顺(shùn )贤(xián ),遣(qiǎn )使(shǐ )者(zhě )奉(fèng )黄(huáng )金(jīn )束(shù )帛(bó ),聘(pìn )以(yǐ )为(wéi )相(xiàng )。子(zǐ )顺(shùn )谓(wèi )使(shǐ )者(zhě )曰(yuē ):“若(ruò )王(wáng )能(néng )信(xìn )用(yòng )吾(wú )道(dào ),吾(wú )道(dào )固(gù )为(wéi )治(zhì )世(shì )也(yě ),虽(suī )蔬(shū )食(shí )饮(yǐn )水(shuǐ ),吾(wú )犹(yóu )为(wéi )之(zhī )。若(ruò )徒(tú )欲(yù )制(zhì )服(fú )吾(wú )身(shēn ),委(wěi )以(yǐ )重(zhòng )禄(lù ),吾(wú )犹(yóu )一(yī )夫(fū )耳(ěr ),魏(wèi )王(wáng )奚(xī )少(shǎo )于(yú )一(yī )夫(fū )?”使(shǐ )者(zhě )固(gù )请(qǐng ),子(zǐ )顺(shùn )乃(nǎi )之(zhī )魏(wèi );魏(wèi )王(wáng )郊(jiāo )迎(yíng )以(yǐ )为(wéi )相(xiàng )。子(zǐ )顺(shùn )改(gǎi )嬖(bì )宠(chǒng )之(zhī )官(guān )以(yǐ )事(shì )贤(xián )才(cái ),夺(duó )无(wú )任(rèn )之(zhī )禄(lù )以(yǐ )赐(cì )有(yǒu )功(gōng )。诸(zhū )丧(sàng )职(zhí )秩(zhì )者(zhě )咸(xián )不(bú )悦(yuè ),乃(nǎi )造(zào )谤(bàng )言(yán )。文(wén )咨(zī )以(yǐ )告(gào )子(zǐ )顺(shùn )。子(zǐ )顺(shùn )曰(yuē ):“民(mín )之(zhī )不(bú )可(kě )与(yǔ )虑(lǜ )始(shǐ )久(jiǔ )矣(yǐ )!古(gǔ )之(zhī )善(shàn )为(wéi )政(zhèng )者(zhě ),其(qí )初(chū )不(bú )能(néng )无(wú )谤(bàng )。子(zǐ )产(chǎn )相(xiàng )郑(zhèng ),三(sān )年(nián )而(ér )后(hòu )谤(bàng )止(zhǐ );吾(wú )先(xiān )君(jūn )之(zhī )相(xiàng )鲁(lǔ ),三(sān )月(yuè )而(ér )后(hòu )谤(bàng )止(zhǐ )。今(jīn )吾(wú )为(wéi )政(zhèng )日(rì )新(xīn ),虽(suī )不(bú )能(néng )及(jí )贤(xián ),庸(yōng )知(zhī )谤(bàng )乎(hū )!”文(wén )咨(zī )曰(yuē ):“未(wèi )识(shí )先(xiān )君(jūn )之(zhī )谤(bàng )何(hé )也(yě )?”子(zǐ )顺(shùn )曰(yuē ):“先(xiān )君(jūn )相(xiàng )鲁(lǔ ),人(rén )诵(sòng )之(zhī )曰(yuē ):‘麛(mí )裘(qiú )而(ér )芾(fèi ),投(tóu )之(zhī )无(wú )戾(lì );芾(fèi )而(ér )麛(mí )裘(qiú ),投(tóu )之(zhī )无(wú )邮(yóu )。’及(jí )三(sān )月(yuè ),政(zhèng )化(huà )既(jì )成(chéng ),民(mín )又(yòu )诵(sòng )曰(yuē ):‘裘(qiú )衣(yī )章(zhāng )甫(fǔ ),实(shí )获(huò )我(wǒ )所(suǒ );章(zhāng )甫(fǔ )裘(qiú )衣(yī ),惠(huì )我(wǒ )无(wú )私(sī )。’”文(wén )咨(zī )喜(xǐ )曰(yuē ):“乃(nǎi )今(jīn )知(zhī )先(xiān )生(shēng )不(bú )异(yì )乎(hū )圣(shèng )贤(xián )矣(yǐ )。”子(zǐ )顺(shùn )相(xiàng )魏(wèi )凡(fán )九(jiǔ )月(yuè ),陈(chén )大(dà )计(jì )辄(zhé )不(bú )用(yòng ),乃(nǎi )喟(kuì )然(rán )曰(yuē ):“言(yán )不(bú )见(jiàn )用(yòng ),是(shì )吾(wú )言(yán )之(zhī )不(bú )当(dāng )也(yě )。言(yán )不(bú )当(dāng )于(yú )主(zhǔ ),居(jū )人(rén )之(zhī )官(guān ),食(shí )人(rén )之(zhī )禄(lù ),是(shì )尸(shī )利(lì )素(sù )餐(cān ),吾(wú )罪(zuì )深(shēn )矣(yǐ )!”退(tuì )而(ér )以(yǐ )病(bìng )致(zhì )仕(shì )。人(rén )谓(wèi )子(zǐ )顺(shùn )曰(yuē ):“王(wáng )不(bú )用(yòng )子(zǐ ),子(zǐ )其(qí )行(háng )乎(hū )?”答(dá )曰(yuē ):“行(háng )将(jiāng )何(hé )之(zhī )?山(shān )东(dōng )之(zhī )国(guó ),将(jiāng )并(bìng )于(yú )秦(qín )。秦(qín )为(wéi )不(bú )义(yì ),义(yì )所(suǒ )不(bú )入(rù )。”遂(suí )寝(qǐn )于(yú )家(jiā )。新(xīn )垣(yuán )固(gù )请(qǐng )子(zǐ )顺(shùn )曰(yuē ):“贤(xián )者(zhě )所(suǒ )在(zài ),必(bì )兴(xìng )化(huà )致(zhì )治(zhì )。今(jīn )子(zǐ )相(xiàng )魏(wèi ),未(wèi )闻(wén )异(yì )政(zhèng )而(ér )即(jí )自(zì )退(tuì ),意(yì )者(zhě )志(zhì )不(bú )得(dé )乎(hū ),何(hé )去(qù )之(zhī )速(sù )也(yě )?”子(zǐ )顺(shùn )曰(yuē );“以(yǐ )无(wú )异(yì )政(zhèng ),所(suǒ )以(yǐ )自(zì )退(tuì )也(yě )。且(qiě )死(sǐ )病(bìng )无(wú )良(liáng )医(yī )。今(jīn )秦(qín )有(yǒu )吞(tūn )食(shí )天(tiān )下(xià )之(zhī )心(xīn ),以(yǐ )义(yì )事(shì )之(zhī ),固(gù )不(bú )获(huò )安(ān );救(jiù )亡(wáng )不(bú )暇(xiá ),何(hé )化(huà )之(zhī )兴(xìng )!昔(xī )伊(yī )挚(zhì )在(zài )夏(xià ),吕(lǚ )望(wàng )在(zài )商(shāng ),而(ér )二(èr )国(guó )不(bú )治(zhì ),岂(qǐ )伊(yī )、吕(lǚ )之(zhī )不(bú )欲(yù )哉(zāi )?势(shì )不(bú )可(kě )也(yě )。当(dāng )今(jīn )山(shān )东(dōng )之(zhī )国(guó )敝(bì )而(ér )不(bú )振(zhèn ),三(sān )晋(jìn )割(gē )地(dì )以(yǐ )求(qiú )安(ān ),二(èr )周(zhōu )折(shé )而(ér )入(rù )秦(qín ),燕(yàn )、齐(qí )、楚(chǔ )已(yǐ )屈(qū )服(fú )矣(yǐ )。以(yǐ )此(cǐ )观(guān )之(zhī ),不(bú )出(chū )二(èr )十(shí )年(nián ),天(tiān )下(xià )其(qí )尽(jìn )为(wéi )秦(qín )乎(hū )!”

秦(qín )王(wáng )欲(yù )为(wéi )应(yīng )侯(hóu )必(bì )报(bào )其(qí )仇(chóu ),闻(wén )魏(wèi )齐(qí )在(zài )平(píng )原(yuán )君(jūn )所(suǒ ),乃(nǎi )为(wéi )好(hǎo )言(yán )诱(yòu )平(píng )原(yuán )君(jūn )至(zhì )秦(qín )而(ér )执(zhí )之(zhī )。遣(qiǎn )使(shǐ )谓(wèi )赵(zhào )王(wáng )曰(yuē ):“不(bú )得(dé )齐(qí )首(shǒu ),吾(wú )不(bú )出(chū )王(wáng )弟(dì )于(yú )关(guān )!”魏(wèi )齐(qí )穷(qióng ),抵(dǐ )虞(yú )卿(qīng ),虞(yú )卿(qīng )弃(qì )相(xiàng )印(yìn ),与(yǔ )魏(wèi )齐(qí )偕(xié )亡(wáng )。至(zhì )魏(wèi ),欲(yù )因(yīn )信(xìn )陵(líng )君(jūn )以(yǐ )走(zǒu )楚(chǔ )。信(xìn )陵(líng )君(jūn )意(yì )难(nán )见(jiàn )之(zhī ),魏(wèi )齐(qí )怒(nù ),自(zì )杀(shā )。赵(zhào )王(wáng )卒(zú )取(qǔ )其(qí )首(shǒu )以(yǐ )与(yǔ )秦(qín ),秦(qín )乃(nǎi )归(guī )平(píng )原(yuán )君(jūn )。九(jiǔ )月(yuè ),五(wǔ )大(dà )夫(fū )王(wáng )陵(líng )将(jiāng )兵(bīng )复(fù )伐(fá )赵(zhào ),武(wǔ )安(ān )君(jūn )病(bìng ),不(bú )任(rèn )行(háng )。

赧(nǎn )王(wáng )下(xià )五(wǔ )十(shí )七(qī )年(nián )(癸(guǐ )卯(mǎo ),公(gōng )元(yuán )前(qián )二(èr )五(wǔ )八(bā )年(nián ))

正(zhèng )月(yuè ),王(wáng )陵(líng )攻(gōng )邯(hán )郸(dān ),少(shǎo )利(lì ),益(yì )发(fā )卒(zú )佐(zuǒ )陵(líng );陵(líng )亡(wáng )五(wǔ )校(xiào )。武(wǔ )安(ān )君(jūn )病(bìng )愈(yù ),王(wáng )欲(yù )使(shǐ )代(dài )之(zhī )。武(wǔ )安(ān )君(jūn )曰(yuē ):“邯(hán )郸(dān )实(shí )未(wèi )易(yì )攻(gōng )也(yě );且(qiě )诸(zhū )侯(hóu )之(zhī )救(jiù )日(rì )至(zhì )。彼(bǐ )诸(zhū )侯(hóu )怨(yuàn )秦(qín )之(zhī )日(rì )久(jiǔ )矣(yǐ ),秦(qín )虽(suī )胜(shèng )于(yú )长(zhǎng )平(píng ),士(shì )卒(zú )死(sǐ )者(zhě )过(guò )半(bàn ),国(guó )内(nèi )空(kōng ),远(yuǎn )绝(jué )河(hé )山(shān )而(ér )争(zhēng )人(rén )国(guó )都(dōu ),赵(zhào )应(yīng )其(qí )内(nèi ),诸(zhū )侯(hóu )攻(gōng )其(qí )外(wài ),破(pò )秦(qín )军(jūn )必(bì )矣(yǐ )。”王(wáng )自(zì )命(mìng )不(bú )行(háng ),乃(nǎi )使(shǐ )应(yīng )侯(hóu )请(qǐng )之(zhī )。武(wǔ )安(ān )君(jūn )终(zhōng )辞(cí )疾(jí ),不(bú )肯(kěn )行(háng );乃(nǎi )以(yǐ )王(wáng )龁(hé )代(dài )王(wáng )陵(líng )。

赵(zhào )王(wáng )使(shǐ )平(píng )原(yuán )君(jūn )求(qiú )救(jiù )于(yú )楚(chǔ ),平(píng )原(yuán )君(jūn )约(yuē )其(qí )门(mén )下(xià )食(shí )客(kè )文(wén )武(wǔ )备(bèi )具(jù )者(zhě )二(èr )十(shí )人(rén )与(yǔ )之(zhī )俱(jù ),得(dé )十(shí )九(jiǔ )人(rén ),馀(yú )无(wú )可(kě )取(qǔ )者(zhě )。毛(máo )遂(suí )自(zì )荐(jiàn )于(yú )平(píng )原(yuán )君(jūn )。平(píng )原(yuán )君(jūn )曰(yuē ):“夫(fū )贤(xián )士(shì )之(zhī )处(chù )世(shì )也(yě ),譬(pì )若(ruò )锥(zhuī )之(zhī )处(chù )囊(náng )中(zhōng ),其(qí )末(mò )立(lì )见(jiàn )。今(jīn )先(xiān )生(shēng )处(chù )胜(shèng )之(zhī )门(mén )下(xià )三(sān )年(nián )于(yú )此(cǐ )矣(yǐ ),左(zuǒ )右(yòu )未(wèi )有(yǒu )所(suǒ )称(chēng )诵(sòng ),胜(shèng )未(wèi )有(yǒu )所(suǒ )闻(wén ),是(shì )先(xiān )生(shēng )无(wú )所(suǒ )有(yǒu )也(yě )。先(xiān )生(shēng )不(bú )能(néng ),先(xiān )生(shēng )留(liú )!”毛(máo )遂(suí )曰(yuē ):“臣(chén )乃(nǎi )今(jīn )日(rì )请(qǐng )处(chù )囊(náng )中(zhōng )耳(ěr )!使(shǐ )遂(suí )蚤(zǎo )得(dé )处(chù )囊(náng )中(zhōng ),乃(nǎi )颖(yǐng )脱(tuō )而(ér )出(chū ),非(fēi )特(tè )其(qí )末(mò )见(jiàn )而(ér )已(yǐ )。”平(píng )原(yuán )君(jūn )乃(nǎi )与(yǔ )之(zhī )俱(jù ),十(shí )九(jiǔ )人(rén )相(xiàng )与(yǔ )目(mù )笑(xiào )之(zhī )。平(píng )原(yuán )君(jūn )至(zhì )楚(chǔ ),与(yǔ )楚(chǔ )王(wáng )言(yán )合(hé )纵(zòng )之(zhī )利(lì )害(hài ),日(rì )出(chū )而(ér )言(yán )之(zhī ),日(rì )中(zhōng )不(bú )决(jué )。毛(máo )遂(suí )按(àn )剑(jiàn )历(lì )阶(jiē )而(ér )上(shàng ),谓(wèi )平(píng )原(yuán )君(jūn )曰(yuē ):“从(cóng )之(zhī )利(lì )害(hài ),两(liǎng )言(yán )而(ér )决(jué )耳(ěr )!今(jīn )日(rì )出(chū )而(ér )言(yán ),日(rì )中(zhōng )不(bú )决(jué ),何(hé )也(yě )?”楚(chǔ )王(wáng )怒(nù )叱(chì )曰(yuē ):“胡(hú )不(bú )下(xià )!吾(wú )乃(nǎi )与(yǔ )而(ér )君(jūn )言(yán ),汝(rǔ )何(hé )为(wéi )者(zhě )也(yě )!”毛(máo )遂(suí )按(àn )剑(jiàn )而(ér )前(qián )曰(yuē ):“王(wáng )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )叱(chì )遂(suí )者(zhě ),以(yǐ )楚(chǔ )国(guó )之(zhī )众(zhòng )也(yě )。今(jīn )十(shí )步(bù )之(zhī )内(nèi ),王(wáng )不(bú )得(dé )恃(shì )楚(chǔ )国(guó )之(zhī )众(zhòng )也(yě )!王(wáng )之(zhī )命(mìng )悬(xuán )于(yú )遂(suí )手(shǒu )。吾(wú )君(jūn )在(zài )前(qián )。叱(chì )者(zhě )何(hé )也(yě )?且(qiě )遂(suí )闻(wén )汤(tāng )以(yǐ )七(qī )十(shí )里(lǐ )之(zhī )地(dì )王(wáng )天(tiān )下(xià ),文(wén )王(wáng )以(yǐ )百(bǎi )里(lǐ )之(zhī )壤(rǎng )而(ér )臣(chén )诸(zhū )侯(hóu ),岂(qǐ )其(qí )士(shì )卒(zú )多(duō )哉(zāi )?诚(chéng )能(néng )据(jù )其(qí )势(shì )而(ér )奋(fèn )其(qí )威(wēi )也(yě )。今(jīn )楚(chǔ )地(dì )方(fāng )五(wǔ )千(qiān )里(lǐ ),持(chí )戟(jǐ )百(bǎi )万(wàn ),此(cǐ )霸(bà )王(wáng )之(zhī )资(zī )也(yě )。以(yǐ )楚(chǔ )之(zhī )强(qiáng ),天(tiān )下(xià )弗(fú )能(néng )当(dāng )。白(bái )起(qǐ ),小(xiǎo )竖(shù )子(zǐ )耳(ěr ),率(lǜ )数(shù )万(wàn )之(zhī )众(zhòng ),兴(xìng )师(shī )以(yǐ )与(yǔ )楚(chǔ )战(zhàn ),一(yī )战(zhàn )而(ér )举(jǔ )鄢(yān )、郢(yǐng ),再(zài )战(zhàn )而(ér )烧(shāo )夷(yí )陵(líng ),三(sān )战(zhàn )而(ér )辱(rǔ )王(wáng )之(zhī )先(xiān )人(rén ),此(cǐ )百(bǎi )世(shì )之(zhī )怨(yuàn )而(ér )赵(zhào )之(zhī )所(suǒ )羞(xiū ),而(ér )王(wáng )弗(fú )知(zhī )恶(è )焉(yān )。合(hé )纵(zòng )者(zhě )为(wéi )楚(chǔ ),非(fēi )为(wéi )赵(zhào )也(yě )。吾(wú )君(jūn )在(zài )前(qián ),叱(chì )者(zhě )何(hé )也(yě )?”楚(chǔ )王(wáng )曰(yuē ):“唯(wéi )唯(wéi ),诚(chéng )若(ruò )先(xiān )生(shēng )之(zhī )言(yán ),谨(jǐn )奉(fèng )社(shè )稷(jì )以(yǐ )从(cóng )。”毛(máo )遂(suí )曰(yuē ):“从(cóng )定(dìng )乎(hū )?”楚(chǔ )王(wáng )曰(yuē ):“定(dìng )矣(yǐ )。”毛(máo )遂(suí )谓(wèi )楚(chǔ )王(wáng )之(zhī )左(zuǒ )右(yòu )曰(yuē ):“取(qǔ )鸡(jī )、狗(gǒu )、马(mǎ )之(zhī )血(xuè )来(lái )!”毛(máo )遂(suí )奉(fèng )铜(tóng )盘(pán )而(ér )跪(guì )进(jìn )之(zhī )楚(chǔ )王(wáng )曰(yuē ):“王(wáng )当(dāng )歃(shà )血(xuè )以(yǐ )定(dìng )从(cóng ),次(cì )者(zhě )吾(wú )君(jūn ),次(cì )者(zhě )遂(suí )。”遂(suí )定(dìng )从(cóng )于(yú )殿(diàn )上(shàng )。毛(máo )遂(suí )左(zuǒ )手(shǒu )持(chí )盘(pán )血(xuè )则(zé )右(yòu )手(shǒu )招(zhāo )十(shí )九(jiǔ )人(rén )曰(yuē ):“公(gōng )相(xiàng )与(yǔ )歃(shà )此(cǐ )血(xuè )于(yú )堂(táng )下(xià )!公(gōng )等(děng )录(lù )录(lù ),所(suǒ )谓(wèi )因(yīn )人(rén )成(chéng )事(shì )者(zhě )也(yě )。”平(píng )原(yuán )君(jūn )已(yǐ )定(dìng )从(cóng )而(ér )归(guī ),至(zhì )于(yú )赵(zhào ),曰(yuē ):“胜(shèng )不(bú )敢(gǎn )复(fù )相(xiàng )天(tiān )下(xià )士(shì )矣(yǐ )!遂(suí )以(yǐ )毛(máo )遂(suí )为(wéi )上(shàng )客(kè )。于(yú )是(shì )楚(chǔ )王(wáng )使(shǐ )春(chūn )申(shēn )君(jūn )将(jiāng )兵(bīng )救(jiù )赵(zhào ),魏(wèi )王(wáng )亦(yì )使(shǐ )将(jiāng )军(jūn )晋(jìn )鄙(bǐ )将(jiāng )兵(bīng )十(shí )万(wàn )救(jiù )赵(zhào )。

秦(qín )王(wáng )使(shǐ )谓(wèi )魏(wèi )王(wáng )曰(yuē ):“吾(wú )攻(gōng )赵(zhào ),旦(dàn )暮(mù )且(qiě )下(xià ),诸(zhū )侯(hóu )敢(gǎn )救(jiù )之(zhī )者(zhě ),吾(wú )已(yǐ )拔(bá )赵(zhào ),必(bì )移(yí )兵(bīng )先(xiān )击(jī )之(zhī )!”魏(wèi )王(wáng )恐(kǒng ),遣(qiǎn )人(rén )止(zhǐ )晋(jìn )鄙(bǐ ),留(liú )兵(bīng )壁(bì )鄴(yè ),名(míng )为(wéi )救(jiù )赵(zhào ),实(shí )挟(jiā )两(liǎng )端(duān )。又(yòu )使(shǐ )将(jiāng )军(jūn )新(xīn )垣(yuán )衍(yǎn )间(jiān )入(rù )邯(hán )郸(dān ),因(yīn )平(píng )原(yuán )君(jūn )说(shuō )赵(zhào )王(wáng ),欲(yù )共(gòng )尊(zūn )秦(qín )为(wéi )帝(dì ),以(yǐ )却(què )其(qí )兵(bīng )。齐(qí )人(rén )鲁(lǔ )仲(zhòng )连(lián )在(zài )邯(hán )郸(dān ),闻(wén )之(zhī ),往(wǎng )见(jiàn )新(xīn )垣(yuán )衍(yǎn )曰(yuē ):“彼(bǐ )秦(qín )者(zhě ),弃(qì )礼(lǐ )义(yì )而(ér )上(shàng )首(shǒu )功(gōng )之(zhī )国(guó )也(yě )。彼(bǐ )即(jí )肆(sì )然(rán )而(ér )为(wéi )帝(dì )于(yú )天(tiān )下(xià ),则(zé )连(lián )有(yǒu )蹈(dǎo )东(dōng )海(hǎi )而(ér )死(sǐ )耳(ěr ),不(bú )愿(yuàn )为(wéi )之(zhī )民(mín )也(yě )!且(qiě )梁(liáng )未(wèi )睹(dǔ )秦(qín )称(chēng )帝(dì )之(zhī )害(hài )故(gù )耳(ěr ),吾(wú )将(jiāng )使(shǐ )秦(qín )王(wáng )烹(pēng )醢(hǎi )梁(liáng )王(wáng )!”新(xīn )垣(yuán )衍(yǎn )怏(yàng )然(rán )不(bú )悦(yuè ),曰(yuē ):“先(xiān )生(shēng )恶(è )能(néng )使(shǐ )秦(qín )王(wáng )烹(pēng )醢(hǎi )梁(liáng )王(wáng )?”鲁(lǔ )仲(zhòng )连(lián )曰(yuē ):“固(gù )也(yě ),吾(wú )将(jiāng )言(yán )之(zhī )。昔(xī )者(zhě )九(jiǔ )侯(hóu )、鄂(è )侯(hóu )、文(wén )王(wáng ),纣(zhòu )之(zhī )三(sān )公(gōng )也(yě )。九(jiǔ )侯(hóu )有(yǒu )子(zǐ )而(ér )好(hǎo ),献(xiàn )之(zhī )于(yú )纣(zhòu ),纣(zhòu )以(yǐ )为(wéi )恶(è ),醢(hǎi )九(jiǔ )侯(hóu );鄂(è )侯(hóu )争(zhēng )之(zhī )强(qiáng ),辩(biàn )之(zhī )疾(jí ),故(gù )脯(pú )鄂(è )侯(hóu );文(wén )王(wáng )闻(wén )之(zhī ),喟(kuì )然(rán )而(ér )叹(tàn ),故(gù )拘(jū )之(zhī )牖(yǒu )里(lǐ )之(zhī )库(kù )百(bǎi )日(rì ),欲(yù )令(lìng )之(zhī )死(sǐ )。今(jīn )秦(qín ),万(wàn )乘(chéng )之(zhī )国(guó )也(yě );梁(liáng ),亦(yì )万(wàn )乘(chéng )之(zhī )国(guó )也(yě )。俱(jù )据(jù )万(wàn )乘(chéng )之(zhī )国(guó ),各(gè )有(yǒu )称(chēng )王(wáng )之(zhī )名(míng ),奈(nài )何(hé )睹(dǔ )其(qí )一(yī )战(zhàn )而(ér )胜(shèng ),欲(yù )从(cóng )而(ér )帝(dì )之(zhī ),卒(zú )就(jiù )脯(pú )醢(hǎi )之(zhī )地(dì )乎(hū )!且(qiě )秦(qín )无(wú )已(yǐ )而(ér )帝(dì ),则(zé )将(jiāng )行(háng )其(qí )天(tiān )子(zǐ )之(zhī )礼(lǐ )以(yǐ )号(hào )令(lìng )于(yú )天(tiān )下(xià ),则(zé )且(qiě )变(biàn )易(yì )诸(zhū )侯(hóu )之(zhī )大(dà )臣(chén ),彼(bǐ )将(jiāng )夺(duó )其(qí )所(suǒ )不(bú )肖(xiāo )而(ér )与(yǔ )其(qí )所(suǒ )贤(xián ),夺(duó )其(qí )所(suǒ )憎(zēng )而(ér )与(yǔ )其(qí )所(suǒ )爱(ài ),彼(bǐ )又(yòu )将(jiāng )使(shǐ )其(qí )子(zǐ )女(nǚ )谗(chán )妾(qiè )为(wéi )诸(zhū )侯(hóu )妃(fēi )姬(jī ),处(chù )梁(liáng )之(zhī )宫(gōng ),梁(liáng )王(wáng )安(ān )得(dé )晏(yàn )然(rán )而(ér )已(yǐ )乎(hū )!而(ér )将(jiāng )军(jūn )又(yòu )何(hé )以(yǐ )得(dé )故(gù )宠(chǒng )乎(hū )!”新(xīn )垣(yuán )衍(yǎn )起(qǐ ),再(zài )拜(bài )曰(yuē ):“吾(wú )乃(nǎi )今(jīn )知(zhī )先(xiān )生(shēng )天(tiān )下(xià )之(zhī )士(shì )也(yě )!吾(wú )请(qǐng )出(chū ),不(bú )敢(gǎn )复(fù )言(yán )帝(dì )秦(qín )矣(yǐ )!”

燕(yàn )武(wǔ )成(chéng )王(wáng )薨(hōng ),子(zǐ )孝(xiào )王(wáng )立(lì )。

初(chū )魏(wèi )公(gōng )子(zǐ )无(wú )忌(jì )仁(rén )而(ér )下(xià )士(shì ),致(zhì )食(shí )客(kè )三(sān )千(qiān )人(rén )。魏(wèi )有(yǒu )隐(yǐn )士(shì )曰(yuē )侯(hóu )嬴(yíng ),年(nián )七(qī )十(shí ),家(jiā )贫(pín ),为(wéi )大(dà )梁(liáng )夷(yí )门(mén )监(jiān )者(zhě )。公(gōng )子(zǐ )置(zhì )酒(jiǔ )大(dà )会(huì )宾(bīn )客(kè ),坐(zuò )定(dìng ),公(gōng )子(zǐ )从(cóng )车(chē )骑(qí )虚(xū )左(zuǒ )自(zì )迎(yíng )侯(hóu )生(shēng )。侯(hóu )生(shēng )摄(shè )敝(bì )衣(yī )冠(guàn ),直(zhí )上(shàng )载(zǎi )公(gōng )子(zǐ )上(shàng )坐(zuò )不(bú )让(ràng ),公(gōng )子(zǐ )执(zhí )辔(pèi )愈(yù )恭(gōng )。侯(hóu )生(shēng )又(yòu )谓(wèi )公(gōng )子(zǐ )曰(yuē ):“臣(chén )有(yǒu )客(kè )在(zài )市(shì )屠(tú )中(zhōng ),愿(yuàn )枉(wǎng )车(chē )骑(qí )过(guò )之(zhī )。”公(gōng )子(zǐ )引(yǐn )车(chē )入(rù )市(shì ),侯(hóu )生(shēng )下(xià )见(jiàn )其(qí )客(kè )硃(zhū )亥(hài ),睥(pì )睨(nì ),故(gù )久(jiǔ )立(lì ),与(yǔ )其(qí )客(kè )语(yǔ ),微(wēi )察(chá )公(gōng )子(zǐ ),公(gōng )子(zǐ )色(sè )愈(yù )和(hé );乃(nǎi )谢(xiè )客(kè )就(jiù )车(chē ),至(zhì )公(gōng )子(zǐ )家(jiā )。公(gōng )子(zǐ )引(yǐn )侯(hóu )生(shēng )坐(zuò )上(shàng )坐(zuò ),遍(biàn )赞(zàn )宾(bīn )客(kè ),宾(bīn )客(kè )皆(jiē )惊(jīng )。及(jí )秦(qín )围(wéi )赵(zhào ),赵(zhào )平(píng )原(yuán )君(jūn )之(zhī )夫(fū )人(rén ),公(gōng )子(zǐ )无(wú )忌(jì )之(zhī )姊(zǐ )也(yě ),平(píng )原(yuán )君(jūn )使(shǐ )者(zhě )冠(guàn )盖(gài )相(xiàng )属(shǔ )于(yú )魏(wèi ),让(ràng )公(gōng )子(zǐ )曰(yuē ):“胜(shèng )所(suǒ )以(yǐ )自(zì )附(fù )于(yú )婚(hūn )姻(yīn )者(zhě ),以(yǐ )公(gōng )子(zǐ )之(zhī )高(gāo )义(yì ),能(néng )急(jí )人(rén )之(zhī )困(kùn )也(yě )。今(jīn )邯(hán )郸(dān )旦(dàn )暮(mù )降(jiàng )秦(qín )而(ér )魏(wèi )救(jiù )不(bú )至(zhì ),纵(zòng )公(gōng )子(zǐ )轻(qīng )胜(shèng )弃(qì )之(zhī ),独(dú )不(bú )怜(lián )公(gōng )子(zǐ )姊(zǐ )邪(xié )?”公(gōng )子(zǐ )患(huàn )之(zhī ),数(shù )请(qǐng )魏(wèi )王(wáng )敕(chì )晋(jìn )鄙(bǐ )令(lìng )救(jiù )赵(zhào ),及(jí )宾(bīn )客(kè )辩(biàn )士(shì )游(yóu )说(shuō )万(wàn )端(duān ),王(wáng )终(zhōng )不(bú )听(tīng )。公(gōng )子(zǐ )乃(nǎi )属(shǔ )宾(bīn )客(kè ),约(yuē )车(chē )骑(qí )百(bǎi )馀(yú )乘(chéng ),欲(yù )赴(fù )斗(dòu )以(yǐ )死(sǐ )于(yú )赵(zhào );过(guò )夷(yí )门(mén ),见(jiàn )侯(hóu )生(shēng )。侯(hóu )生(shēng )曰(yuē ):“公(gōng )子(zǐ )勉(miǎn )之(zhī )矣(yǐ ),老(lǎo )臣(chén )不(bú )能(néng )从(cóng )!”公(gōng )子(zǐ )去(qù ),行(háng )数(shù )里(lǐ ),心(xīn )不(bú )快(kuài ),复(fù )还(hái )见(jiàn )侯(hóu )生(shēng )。侯(hóu )生(shēng )笑(xiào )曰(yuē ):“臣(chén )固(gù )知(zhī )公(gōng )子(zǐ )之(zhī )还(hái )也(yě )!今(jīn )公(gōng )子(zǐ )无(wú )他(tā )端(duān )而(ér )欲(yù )赴(fù )秦(qín )军(jūn ),譬(pì )如(rú )以(yǐ )肉(ròu )投(tóu )馁(něi )虎(hǔ ),何(hé )功(gōng )之(zhī )有(yǒu )!”公(gōng )子(zǐ )再(zài )拜(bài )问(wèn )计(jì )。侯(hóu )嬴(yíng )屏(píng )人(rén )曰(yuē ):“吾(wú )闻(wén )晋(jìn )鄙(bǐ )兵(bīng )符(fú )在(zài )王(wáng )卧(wò )内(nèi ),而(ér )如(rú )姬(jī )最(zuì )幸(xìng ),力(lì )能(néng )窃(qiè )之(zhī )。尝(cháng )闻(wén )公(gōng )子(zǐ )为(wéi )如(rú )姬(jī )报(bào )其(qí )父(fù )仇(chóu ),如(rú )姬(jī )欲(yù )为(wéi )公(gōng )子(zǐ )死(sǐ )无(wú )所(suǒ )辞(cí ),公(gōng )子(zǐ )诚(chéng )一(yī )开(kāi )口(kǒu ),则(zé )得(dé )虎(hǔ )符(fú ),夺(duó )晋(jìn )鄙(bǐ )之(zhī )兵(bīng ),北(běi )救(jiù )赵(zhào ),西(xī )却(què )秦(qín ),此(cǐ )五(wǔ )伯(bó )之(zhī )功(gōng )也(yě )。”公(gōng )子(zǐ )如(rú )其(qí )言(yán ),果(guǒ )得(dé )兵(bīng )符(fú )。公(gōng )子(zǐ )行(háng ),侯(hóu )生(shēng )曰(yuē ):“将(jiāng )在(zài )外(wài ),君(jūn )令(lìng )有(yǒu )所(suǒ )不(bú )受(shòu )。有(yǒu )如(rú )晋(jìn )鄙(bǐ )合(hé )符(fú )而(ér )不(bú )授(shòu )兵(bīng ),复(fù )请(qǐng )之(zhī ),则(zé )事(shì )危(wēi )矣(yǐ )。臣(chén )客(kè )硃(zhū )亥(hài ),其(qí )人(rén )力(lì )士(shì ),可(kě )与(yǔ )俱(jù )。晋(jìn )鄙(bǐ )若(ruò )听(tīng ),大(dà )善(shàn );不(bú )听(tīng ),可(kě )使(shǐ )击(jī )之(zhī )!”于(yú )是(shì )公(gōng )子(zǐ )请(qǐng )硃(zhū )亥(hài )与(yǔ )俱(jù )。至(zhì )鄴(yè ),晋(jìn )鄙(bǐ )合(hé )符(fú ),疑(yí )之(zhī ),举(jǔ )手(shǒu )视(shì )公(gōng )子(zǐ )曰(yuē ):“吾(wú )拥(yōng )十(shí )万(wàn )之(zhī )众(zhòng )屯(tún )于(yú )境(jìng )上(shàng ),国(guó )之(zhī )重(zhòng )任(rèn )。今(jīn )单(dān )车(chē )来(lái )代(dài )之(zhī ),何(hé )如(rú )哉(zāi )?”硃(zhū )亥(hài )袖(xiù )四(sì )十(shí )斤(jīn )铁(tiě )椎(zhuī ),椎(zhuī )杀(shā )晋(jìn )鄙(bǐ ),公(gōng )子(zǐ )遂(suí )勒(lè )兵(bīng )下(xià )令(lìng )军(jūn )中(zhōng )曰(yuē ):“父(fù )子(zǐ )俱(jù )在(zài )军(jūn )中(zhōng )者(zhě ),父(fù )归(guī );兄(xiōng )弟(dì )俱(jù )在(zài )军(jūn )中(zhōng )者(zhě ),兄(xiōng )归(guī );独(dú )子(zǐ )无(wú )兄(xiōng )弟(dì )者(zhě ),归(guī )养(yǎng )。”得(dé )选(xuǎn )兵(bīng )八(bā )万(wàn )人(rén ),将(jiāng )之(zhī )而(ér )进(jìn )。

王(wáng )龁(hé )久(jiǔ )围(wéi )邯(hán )郸(dān )不(bú )拔(bá ),诸(zhū )侯(hóu )来(lái )救(jiù ),战(zhàn )数(shù )不(bú )利(lì )。武(wǔ )安(ān )君(jūn )闻(wén )之(zhī )曰(yuē ):“王(wáng )不(bú )听(tīng )吾(wú )计(jì ),今(jīn )何(hé )如(rú )矣(yǐ )?”王(wáng )闻(wén )之(zhī ),怒(nù ),强(qiáng )起(qǐ )武(wǔ )安(ān )君(jūn )。武(wǔ )安(ān )君(jūn )称(chēng )病(bìng )笃(dǔ ),不(bú )肯(kěn )起(qǐ )。

赧(nǎn )王(wáng )下(xià )五(wǔ )十(shí )八(bā )年(nián )(甲(jiǎ )辰(chén ),公(gōng )元(yuán )前(qián )二(èr )五(wǔ )七(qī )年(nián ))

十(shí )月(yuè ),免(miǎn )武(wǔ )安(ān )君(jūn )为(wéi )士(shì )伍(wǔ ),迁(qiān )之(zhī )阴(yīn )密(mì )。十(shí )二(èr )月(yuè ),益(yì )发(fā )卒(zú )军(jūn )汾(fén )城(chéng )旁(páng )。武(wǔ )安(ān )君(jūn )病(bìng ),未(wèi )行(háng ),诸(zhū )侯(hóu )攻(gōng )王(wáng )龁(hé ),龁(hé )数(shù )却(què ),使(shǐ )者(zhě )日(rì )至(zhì ),王(wáng )乃(nǎi )使(shǐ )人(rén )遣(qiǎn )武(wǔ )安(ān )君(jūn ),不(bú )得(dé )留(liú )咸(xián )阳(yáng )中(zhōng )。武(wǔ )安(ān )君(jūn )出(chū )咸(xián )阳(yáng )西(xī )门(mén )十(shí )里(lǐ ),至(zhì )杜(dù )邮(yóu )。王(wáng )与(yǔ )应(yīng )侯(hóu )群(qún )臣(chén )谋(móu )曰(yuē ):“白(bái )起(qǐ )之(zhī )迁(qiān ),意(yì )尚(shàng )怏(yàng )怏(yàng )有(yǒu )馀(yú )言(yán )。”王(wáng )乃(nǎi )使(shǐ )使(shǐ )者(zhě )赐(cì )之(zhī )剑(jiàn ),武(wǔ )安(ān )君(jūn )遂(suí )自(zì )杀(shā )。秦(qín )人(rén )怜(lián )之(zhī ),乡(xiāng )邑(yì )皆(jiē )祭(jì )祀(sì )焉(yān )。

魏(wèi )公(gōng )子(zǐ )无(wú )忌(jì )大(dà )破(pò )秦(qín )师(shī )于(yú )邯(hán )郸(dān )下(xià ),王(wáng )龁(hé )解(jiě )邯(hán )郸(dān )围(wéi )走(zǒu )。郑(zhèng )安(ān )平(píng )为(wéi )赵(zhào )所(suǒ )困(kùn ),将(jiāng )二(èr )万(wàn )人(rén )降(jiàng )赵(zhào ),应(yīng )侯(hóu )由(yóu )是(shì )得(dé )罪(zuì )。公(gōng )子(zǐ )无(wú )忌(jì )既(jì )存(cún )赵(zhào ),遂(suí )不(bú )敢(gǎn )归(guī )魏(wèi ),与(yǔ )宾(bīn )客(kè )留(liú )居(jū )赵(zhào ),使(shǐ )将(jiāng )将(jiāng )其(qí )军(jūn )还(hái )魏(wèi )。赵(zhào )王(wáng )与(yǔ )平(píng )原(yuán )君(jūn )计(jì ),以(yǐ )五(wǔ )城(chéng )封(fēng )公(gōng )子(zǐ )。赵(zhào )王(wáng )扫(sǎo )除(chú )自(zì )迎(yíng ),执(zhí )主(zhǔ )人(rén )之(zhī )礼(lǐ ),引(yǐn )公(gōng )子(zǐ )就(jiù )西(xī )阶(jiē )。公(gōng )子(zǐ )侧(cè )行(háng )辞(cí )让(ràng ),从(cóng )东(dōng )阶(jiē )上(shàng ),自(zì )言(yán )罪(zuì )过(guò ),以(yǐ )负(fù )于(yú )魏(wèi ),无(wú )功(gōng )于(yú )赵(zhào )。赵(zhào )王(wáng )与(yǔ )公(gōng )子(zǐ )饮(yǐn )至(zhì )暮(mù ),口(kǒu )不(bú )忍(rěn )献(xiàn )五(wǔ )城(chéng ),以(yǐ )公(gōng )子(zǐ )退(tuì )让(ràng )也(yě )。赵(zhào )王(wáng )以(yǐ )鄗(hào )为(wéi )公(gōng )子(zǐ )汤(tāng )沐(mù )邑(yì )。魏(wèi )亦(yì )复(fù )以(yǐ )信(xìn )陵(líng )奉(fèng )公(gōng )子(zǐ )。公(gōng )子(zǐ )闻(wén )赵(zhào )有(yǒu )处(chù )士(shì )毛(máo )公(gōng )隐(yǐn )于(yú )博(bó )徒(tú ),薛(xuē )公(gōng )隐(yǐn )于(yú )卖(mài )浆(jiāng )家(jiā ),欲(yù )见(jiàn )之(zhī )。两(liǎng )人(rén )不(bú )肯(kěn )见(jiàn ),公(gōng )子(zǐ )乃(nǎi )间(jiān )步(bù )从(cóng )之(zhī )游(yóu )。平(píng )原(yuán )君(jūn )闻(wén )而(ér )非(fēi )之(zhī )。公(gōng )子(zǐ )曰(yuē );“吾(wú )闻(wén )平(píng )原(yuán )君(jūn )之(zhī )贤(xián ),故(gù )背(bèi )魏(wèi )而(ér )救(jiù )赵(zhào )。今(jīn )平(píng )原(yuán )君(jūn )所(suǒ )与(yǔ )游(yóu ),徒(tú )豪(háo )举(jǔ )耳(ěr ),不(bú )求(qiú )士(shì )也(yě )。以(yǐ )无(wú )忌(jì )从(cóng )此(cǐ )两(liǎng )人(rén )游(yóu ),尚(shàng )恐(kǒng )其(qí )不(bú )我(wǒ )欲(yù )也(yě ),平(píng )原(yuán )君(jūn )乃(nǎi )以(yǐ )为(wéi )羞(xiū )乎(hū )?”为(wéi )装(zhuāng )欲(yù )去(qù )。平(píng )原(yuán )君(jūn )免(miǎn )冠(guàn )谢(xiè ),乃(nǎi )止(zhǐ )。平(píng )原(yuán )君(jūn )欲(yù )封(fēng )鲁(lǔ )连(lián ),使(shǐ )者(zhě )三(sān )返(fǎn ),终(zhōng )不(bú )肯(kěn )受(shòu )。又(yòu )以(yǐ )千(qiān )金(jīn )为(wéi )鲁(lǔ )连(lián )寿(shòu ),鲁(lǔ )连(lián )笑(xiào )曰(yuē ):“所(suǒ )贵(guì )于(yú )天(tiān )下(xià )之(zhī )士(shì )者(zhě ),为(wéi )人(rén )排(pái )患(huàn )释(shì )难(nán )解(jiě )纷(fēn )乱(luàn )而(ér )无(wú )取(qǔ )也(yě )。即(jí )有(yǒu )取(qǔ )者(zhě ),是(shì )商(shāng )贾(jiǎ )之(zhī )事(shì )也(yě ),而(ér )连(lián )不(bú )忍(rěn )为(wéi )也(yě )!”遂(suí )辞(cí )平(píng )原(yuán )君(jūn )而(ér )去(qù ),终(zhōng )身(shēn )不(bú )复(fù )见(jiàn )。

秦(qín )太(tài )子(zǐ )之(zhī )妃(fēi )曰(yuē )华(huá )阳(yáng )夫(fū )人(rén ),无(wú )子(zǐ );夏(xià )姬(jī )生(shēng )子(zǐ )异(yì )人(rén )。异(yì )人(rén )质(zhì )于(yú )赵(zhào );秦(qín )数(shù )伐(fá )赵(zhào ),赵(zhào )人(rén )不(bú )礼(lǐ )之(zhī )。异(yì )人(rén )以(yǐ )庶(shù )孽(niè )孙(sūn )质(zhì )于(yú )诸(zhū )侯(hóu ),车(chē )乘(chéng )进(jìn )用(yòng )不(bú )饶(ráo ),居(jū )处(chù )困(kùn )不(bú )得(dé )意(yì )。阳(yáng )翟(zhái )大(dà )贾(jiǎ )吕(lǚ )不(bú )韦(wéi )适(shì )邯(hán )郸(dān ),见(jiàn )之(zhī ),曰(yuē ):“此(cǐ )奇(qí )货(huò )可(kě )居(jū )!”乃(nǎi )往(wǎng )见(jiàn )异(yì )人(rén ),说(shuō )曰(yuē ):“吾(wú )能(néng )大(dà )子(zǐ )之(zhī )门(mén )。”异(yì )人(rén )笑(xiào )曰(yuē ):“且(qiě )自(zì )大(dà )君(jūn )之(zhī )门(mén )!”不(bú )韦(wéi )曰(yuē ):“子(zǐ )不(bú )知(zhī )也(yě ),吾(wú )门(mén )待(dài )子(zǐ )门(mén )而(ér )大(dà )。”异(yì )人(rén )心(xīn )知(zhī )所(suǒ )谓(wèi ),乃(nǎi )引(yǐn )与(yǔ )坐(zuò ),深(shēn )语(yǔ )。不(bú )韦(wéi )曰(yuē ):“秦(qín )王(wáng )老(lǎo )矣(yǐ )。太(tài )子(zǐ )爱(ài )华(huá )阳(yáng )夫(fū )人(rén ),夫(fū )人(rén )无(wú )子(zǐ )。子(zǐ )之(zhī )兄(xiōng )弟(dì )二(èr )十(shí )馀(yú )人(rén ),子(zǐ )傒(xī )有(yǒu )承(chéng )国(guó )之(zhī )业(yè ),士(shì )仓(cāng )又(yòu )辅(fǔ )之(zhī )。子(zǐ )居(jū )中(zhōng ),不(bú )甚(shèn )见(jiàn )幸(xìng ),久(jiǔ )质(zhì )诸(zhū )侯(hóu )。太(tài )子(zǐ )即(jí )位(wèi ),子(zǐ )不(bú )得(dé )争(zhēng )为(wéi )嗣(sì )矣(yǐ )。”异(yì )人(rén )曰(yuē ):“然(rán )则(zé )奈(nài )何(hé )?”不(bú )韦(wéi )曰(yuē ):“能(néng )立(lì )适(shì )嗣(sì )者(zhě ),独(dú )华(huá )阳(yáng )夫(fū )人(rén )耳(ěr )。不(bú )韦(wéi )虽(suī )贫(pín ),请(qǐng )以(yǐ )千(qiān )金(jīn )为(wéi )子(zǐ )西(xī )游(yóu ),立(lì )子(zǐ )为(wéi )嗣(sì ),”异(yì )人(rén )曰(yuē ):“必(bì )如(rú )君(jūn )策(cè ),请(qǐng )得(dé )分(fèn )秦(qín )国(guó )与(yǔ )君(jūn )共(gòng )之(zhī )。”不(bú )韦(wéi )乃(nǎi )以(yǐ )五(wǔ )百(bǎi )金(jīn )与(yǔ )异(yì )人(rén ),令(lìng )结(jié )宾(bīn )客(kè )。复(fù )以(yǐ )五(wǔ )百(bǎi )金(jīn )买(mǎi )奇(qí )物(wù )玩(wán )好(hǎo ),自(zì )奉(fèng )而(ér )西(xī ),见(jiàn )华(huá )阳(yáng )夫(fū )人(rén )之(zhī )姊(zǐ ),而(ér )以(yǐ )奇(qí )物(wù )献(xiàn )于(yú )夫(fū )人(rén ),因(yīn )誉(yù )子(zǐ )异(yì )人(rén )之(zhī )贤(xián ),宾(bīn )客(kè )遍(biàn )天(tiān )下(xià ),常(cháng )日(rì )夜(yè )泣(qì )思(sī )太(tài )子(zǐ )及(jí )夫(fū )人(rén ),曰(yuē ):“异(yì )人(rén )也(yě )以(yǐ )夫(fū )人(rén )为(wéi )天(tiān )!”夫(fū )人(rén )大(dà )喜(xǐ )。不(bú )韦(wéi )因(yīn )使(shǐ )其(qí )姊(zǐ )说(shuō )夫(fū )人(rén )曰(yuē ):“夫(fū )以(yǐ )色(sè )事(shì )人(rén )者(zhě ),色(sè )衰(shuāi )则(zé )爱(ài )驰(chí )。今(jīn )夫(fū )人(rén )爱(ài )而(ér )无(wú )子(zǐ ),不(bú )以(yǐ )繁(fán )华(huá )时(shí )蚤(zǎo )自(zì )结(jié )于(yú )诸(zhū )子(zǐ )中(zhōng )贤(xián )孝(xiào )者(zhě ),举(jǔ )以(yǐ )为(wéi )适(shì ),即(jí )色(sè )衰(shuāi )爱(ài )驰(chí ),虽(suī )欲(yù )开(kāi )一(yī )言(yán ),尚(shàng )可(kě )得(dé )乎(hū )!今(jīn )子(zǐ )异(yì )人(rén )贤(xián ),而(ér )自(zì )知(zhī )中(zhōng )子(zǐ )不(bú )得(dé )为(wéi )适(shì ),夫(fū )人(rén )诚(chéng )以(yǐ )此(cǐ )时(shí )拔(bá )之(zhī ),是(shì )子(zǐ )异(yì )人(rén )无(wú )国(guó )而(ér )有(yǒu )国(guó ),夫(fū )人(rén )无(wú )子(zǐ )而(ér )有(yǒu )子(zǐ )也(yě ),则(zé )终(zhōng )身(shēn )有(yǒu )宠(chǒng )于(yú )秦(qín )矣(yǐ )。”夫(fū )人(rén )以(yǐ )为(wéi )然(rán ),承(chéng )间(jiān )言(yán )于(yú )太(tài )子(zǐ )曰(yuē ):“子(zǐ )异(yì )人(rén )绝(jué )贤(xián ),来(lái )往(wǎng )者(zhě )皆(jiē )称(chēng )誉(yù )之(zhī )。”因(yīn )泣(qì )曰(yuē ):“妾(qiè )不(bú )幸(xìng )无(wú )子(zǐ ),愿(yuàn )得(dé )子(zǐ )异(yì )人(rén )立(lì )以(yǐ )为(wéi )嗣(sì ),以(yǐ )托(tuō )妾(qiè )身(shēn )!”太(tài )子(zǐ )许(xǔ )之(zhī ),与(yǔ )夫(fū )人(rén )刻(kè )玉(yù )符(fú ),约(yuē )以(yǐ )为(wéi )嗣(sì ),因(yīn )厚(hòu )馈(kuì )遗(yí )异(yì )人(rén ),而(ér )请(qǐng )吕(lǚ )不(bú )韦(wéi )傅(fù )之(zhī )。异(yì )人(rén )名(míng )誉(yù )盛(shèng )于(yú )诸(zhū )侯(hóu )。

吕(lǚ )不(bú )韦(wéi )娶(qǔ )邯(hán )郸(dān )姬(jī )绝(jué )美(měi )者(zhě )与(yǔ )居(jū ),知(zhī )其(qí )有(yǒu )娠(shēn ),异(yì )人(rén )从(cóng )不(bú )韦(wéi )饮(yǐn ),见(jiàn )而(ér )请(qǐng )之(zhī ),不(bú )韦(wéi )佯(yáng )怒(nù ),既(jì )而(ér )献(xiàn )之(zhī ),孕(yùn )期(qī )年(nián )而(ér )生(shēng )子(zǐ )政(zhèng ),异(yì )人(rén )遂(suí )以(yǐ )为(wéi )夫(fū )人(rén )。邯(hán )郸(dān )之(zhī )围(wéi ),赵(zhào )人(rén )欲(yù )杀(shā )之(zhī ),异(yì )人(rén )与(yǔ )不(bú )韦(wéi )行(háng )金(jīn )六(liù )百(bǎi )斤(jīn )予(yǔ )守(shǒu )者(zhě ),脱(tuō )亡(wáng )赴(fù )秦(qín )军(jūn ),遂(suí )得(dé )归(guī )。异(yì )人(rén )楚(chǔ )服(fú )而(ér )见(jiàn )华(huá )阳(yáng )夫(fū )人(rén ),夫(fū )人(rén )曰(yuē ):“吾(wú )楚(chǔ )人(rén )也(yě ),当(dāng )自(zì )子(zǐ )之(zhī )。”因(yīn )更(gèng )其(qí )名(míng )曰(yuē )楚(chǔ )。

赧(nǎn )王(wáng )下(xià )五(wǔ )十(shí )九(jiǔ )年(nián )(乙(yǐ )巳(sì ),公(gōng )元(yuán )前(qián )二(èr )五(wǔ )六(liù )年(nián ))

秦(qín )将(jiāng )军(jūn )摎(jiū )伐(fá )韩(hán ),取(qǔ )阳(yáng )城(chéng )、负(fù )黍(shǔ ),斩(zhǎn )首(shǒu )四(sì )万(wàn )。伐(fá )赵(zhào ),取(qǔ )二(èr )十(shí )馀(yú )县(xiàn ),斩(zhǎn )首(shǒu )虏(lǔ )九(jiǔ )万(wàn )。赧(nǎn )王(wáng )恐(kǒng ),倍(bèi )秦(qín ),与(yǔ )诸(zhū )侯(hóu )约(yuē )从(cóng ),将(jiāng )天(tiān )下(xià )锐(ruì )师(shī )出(chū )伊(yī )阙(què )攻(gōng )秦(qín ),令(lìng )无(wú )得(dé )通(tōng )阳(yáng )城(chéng )。秦(qín )王(wáng )使(shǐ )将(jiāng )军(jūn )摎(jiū )攻(gōng )西(xī )周(zhōu ),赧(nǎn )王(wáng )入(rù )秦(qín ),顿(dùn )首(shǒu )受(shòu )罪(zuì ),尽(jìn )献(xiàn )其(qí )邑(yì )三(sān )十(shí )六(liù ),口(kǒu )三(sān )万(wàn )。秦(qín )受(shòu )其(qí )献(xiàn ),归(guī )赧(nǎn )王(wáng )于(yú )周(zhōu )。是(shì )岁(suì ),赧(nǎn )王(wáng )崩(bēng )。

阅读:25785

打赏捐助〔Donate〕>>>

《周纪五》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库