宋纪六【登录】

《资治通鉴》 > 《宋纪》·十六卷 > 《宋纪六》 > 拼音版

起(qǐ )玄(xuán )黓(yì )敦(dūn )牂(zāng ),尽(jìn )柔(róu )兆(zhào )阉(yān )茂(mào ),凡(fán )五(wǔ )年(nián )。

太(tài )祖(zǔ )文(wén )皇(huáng )帝(dì )中(zhōng )之(zhī )中(zhōng )元(yuán )嘉(jiā )十(shí )九(jiǔ )年(nián )(壬(rén )午(wǔ ),公(gōng )元(yuán )四(sì )四(sì )二(èr )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),甲(jiǎ )申(shēn ),魏(wèi )主(zhǔ )备(bèi )法(fǎ )驾(jià ),诣(yì )道(dào )坛(tán )受(shòu )符(fú )箓(lù ),旗(qí )帜(zhì )尽(jìn )青(qīng )。自(zì )是(shì )每(měi )帝(dì )即(jí )位(wèi )皆(jiē )受(shòu )箓(lù )。谦(qiān )之(zhī )又(yòu )奏(zòu )作(zuò )静(jìng )轮(lún )宫(gōng ),必(bì )令(lìng )其(qí )高(gāo )不(bú )闻(wén )鸡(jī )犬(quǎn ),欲(yù )以(yǐ )上(shàng )接(jiē )天(tiān )神(shén )。崔(cuī )浩(hào )劝(quàn )帝(dì )为(wéi )之(zhī ),功(gōng )费(fèi )万(wàn )计(jì ),经(jīng )年(nián )不(bú )成(chéng )。太(tài )子(zǐ )晃(huǎng )谏(jiàn )曰(yuē ):“天(tiān )人(rén )道(dào )殊(shū ),卑(bēi )高(gāo )定(dìng )分(fèn ),不(bú )可(kě )相(xiàng )接(jiē ),理(lǐ )在(zài )必(bì )然(rán )。今(jīn )虚(xū )耗(hào )府(fǔ )库(kù ),疲(pí )弊(bì )百(bǎi )姓(xìng ),为(wéi )无(wú )益(yì )之(zhī )事(shì ),将(jiāng )安(ān )用(yòng )之(zhī )!必(bì )如(rú )谦(qiān )之(zhī )所(suǒ )言(yán ),请(qǐng )因(yīn )东(dōng )山(shān )万(wàn )仞(rèn )之(zhī )高(gāo ),为(wéi )功(gōng )差(chà )易(yì )。”帝(dì )不(bú )从(cóng )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),沮(jǔ )渠(qú )无(wú )讳(huì )将(jiāng )万(wàn )馀(yú )家(jiā ),弃(qì )敦(dūn )煌(huáng )西(xī )就(jiù )沮(jǔ )渠(qú )安(ān )周(zhōu )。未(wèi )至(zhì ),鄯(shàn )善(shàn )王(wáng )比(bǐ )龙(lóng )畏(wèi )之(zhī ),将(jiāng )其(qí )众(zhòng )奔(bēn )且(qiě )末(mò ),其(qí )世(shì )子(zǐ )降(jiàng )于(yú )安(ān )周(zhōu )。无(wú )讳(huì )遂(suí )据(jù )鄯(shàn )善(shàn ),其(qí )士(shì )卒(zú )经(jīng )流(liú )沙(shā ),渴(kě )死(sǐ )者(zhě )太(tài )半(bàn )。

李(lǐ )宝(bǎo )自(zì )伊(yī )吾(wú )帅(shuài )众(zhòng )二(èr )千(qiān )入(rù )据(jù )敦(dūn )煌(huáng ),缮(shàn )修(xiū )城(chéng )府(fǔ ),安(ān )集(jí )故(gù )民(mín )。

沮(jǔ )渠(qú )牧(mù )犍(jiān )之(zhī )亡(wáng )也(yě ),凉(liáng )州(zhōu )人(rén )阚(kàn )爽(shuǎng )据(jù )高(gāo )昌(chāng ),自(zì )称(chēng )太(tài )守(shǒu )。唐(táng )契(qì )为(wéi )柔(róu )然(rán )所(suǒ )逼(bī ),拥(yōng )众(zhòng )西(xī )趋(qū )高(gāo )昌(chāng ),欲(yù )夺(duó )其(qí )地(dì )。柔(róu )然(rán )遣(qiǎn )其(qí )将(jiāng )阿(ā )若(ruò )追(zhuī )击(jī )之(zhī ),契(qì )败(bài )死(sǐ )。契(qì )弟(dì )和(hé )收(shōu )馀(yú )众(zhòng )奔(bēn )车(chē )师(shī )前(qián )部(bù )王(wáng )伊(yī )洛(luò )。时(shí )沮(jǔ )渠(qú )安(ān )周(zhōu )屯(tún )横(héng )截(jié )城(chéng ),和(hé )攻(gōng )拔(bá )之(zhī ),又(yòu )拔(bá )高(gāo )宁(níng )、白(bái )力(lì )二(èr )城(chéng ),遣(qiǎn )使(shǐ )请(qǐng )降(jiàng )于(yú )魏(wèi )。甲(jiǎ )戌(xū ),上(shàng )以(yǐ )疾(jí )愈(yù ),大(dà )赦(shè )。

五(wǔ )月(yuè ),裴(péi )方(fāng )明(míng )等(děng )至(zhì )汉(hàn )中(zhōng ),与(yǔ )刘(liú )真(zhēn )道(dào )分(fèn )兵(bīng )攻(gōng )武(wǔ )兴(xìng )、下(xià )辩(biàn )、白(bái )水(shuǐ ),皆(jiē )取(qǔ )之(zhī )。杨(yáng )难(nán )当(dāng )遣(qiǎn )建(jiàn )节(jiē )将(jiāng )军(jūn )符(fú )弘(hóng )祖(zǔ )守(shǒu )兰(lán )皋(gāo ),使(shǐ )其(qí )子(zǐ )抚(fǔ )军(jūn )大(dà )将(jiāng )军(jūn )和(hé )将(jiāng )重(zhòng )兵(bīng )为(wéi )后(hòu )继(jì )。方(fāng )明(míng )与(yǔ )弘(hóng )祖(zǔ )战(zhàn )于(yú )浊(zhuó )水(shuǐ ),大(dà )破(pò )之(zhī ),斩(zhǎn )弘(hóng )祖(zǔ );和(hé )退(tuì )走(zǒu ),追(zhuī )至(zhì )赤(chì )亭(tíng ),又(yòu )破(pò )之(zhī )。难(nán )当(dāng )奔(bēn )上(shàng )邽(guī );获(huò )难(nán )当(dāng )兄(xiōng )子(zǐ )建(jiàn )节(jiē )将(jiāng )军(jūn )保(bǎo )炽(chì )。难(nán )当(dāng )以(yǐ )其(qí )子(zǐ )虎(hǔ )为(wéi )益(yì )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),守(shǒu )阴(yīn )平(píng ),闻(wén )难(nán )当(dāng )走(zǒu ),引(yǐn )兵(bīng )还(hái ),至(zhì )下(xià )辩(biàn );方(fāng )明(míng )使(shǐ )其(qí )子(zǐ )肃(sù )之(zhī )邀(yāo )击(jī )之(zhī ),擒(qín )虎(hǔ ),送(sòng )建(jiàn )康(kāng ),斩(zhǎn )之(zhī );仇(chóu )池(chí )平(píng )。以(yǐ )辅(fǔ )国(guó )司(sī )马(mǎ )胡(hú )崇(chóng )之(zhī )为(wéi )北(běi )秦(qín )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),镇(zhèn )其(qí )地(dì );立(lì )杨(yáng )保(bǎo )炽(chì )为(wéi )杨(yáng )玄(xuán )后(hòu ),使(shǐ )守(shǒu )仇(chóu )池(chí )。魏(wèi )人(rén )遣(qiǎn )中(zhōng )山(shān )王(wáng )辰(chén )迎(yíng )杨(yáng )难(nán )当(dāng )诣(yì )平(píng )城(chéng )。秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),以(yǐ )刘(liú )真(zhēn )道(dào )为(wéi )雍(yōng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),裴(péi )方(fāng )明(míng )为(wéi )梁(liáng )、南(nán )秦(qín )二(èr )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ );方(fāng )明(míng )辞(cí )不(bú )拜(bài )。

丙(bǐng )寅(yín ),魏(wèi )主(zhǔ )使(shǐ )安(ān )西(xī )将(jiāng )军(jūn )古(gǔ )弼(bì )督(dū )陇(lǒng )右(yòu )诸(zhū )军(jūn ),及(jí )殿(diàn )中(zhōng )虎(hǔ )贲(bēn )与(yǔ )武(wǔ )都(dōu )王(wáng )杨(yáng )保(bǎo )宗(zōng )自(zì )祁(qí )山(shān )南(nán )入(rù ),征(zhēng )西(xī )将(jiāng )军(jūn )渔(yú )阳(yáng )皮(pí )豹(bào )子(zǐ )与(yǔ )琅(láng )邪(xié )王(wáng )司(sī )马(mǎ )楚(chǔ )之(zhī ),督(dū )关(guān )中(zhōng )诸(zhū )军(jūn )自(zì )散(sàn )关(guān )西(xī )入(rù ),俱(jù )会(huì )仇(chóu )池(chí )。又(yòu )使(shǐ )谯(qiáo )王(wáng )司(sī )马(mǎ )文(wén )思(sī )督(dū )洛(luò )、豫(yù )诸(zhū )军(jūn )南(nán )趋(qū )襄(xiāng )阳(yáng ),征(zhēng )南(nán )将(jiāng )军(jūn )刁(diāo )雍(yōng )东(dōng )趋(qū )广(guǎng )陵(líng ),移(yí )书(shū )徐(xú )州(zhōu ),称(chēng )为(wéi )杨(yáng )难(nán )当(dāng )报(bào )仇(chóu )。

甲(jiǎ )戌(xū )晦(huì ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。

唐(táng )契(qì )之(zhī )攻(gōng )阚(kàn )爽(shuǎng )也(yě ),爽(shuǎng )遣(qiǎn )使(shǐ )诈(zhà )降(jiàng )于(yú )沮(jǔ )渠(qú )无(wú )讳(huì ),欲(yù )与(yǔ )之(zhī )共(gòng )击(jī )契(qì )。八(bā )月(yuè ),无(wú )讳(huì )将(jiāng )其(qí )众(zhòng )趋(qū )高(gāo )昌(chāng );比(bǐ )至(zhì ),契(qì )已(yǐ )死(sǐ ),爽(shuǎng )闭(bì )门(mén )拒(jù )之(zhī )。九(jiǔ )月(yuè ),无(wú )讳(huì )将(jiāng )卫(wèi )兴(xìng )奴(nú )夜(yè )袭(xí )高(gāo )昌(chāng ),屠(tú )其(qí )城(chéng ),爽(shuǎng )奔(bēn )柔(róu )然(rán )。无(wú )讳(huì )据(jù )高(gāo )昌(chāng ),遣(qiǎn )其(qí )常(cháng )侍(shì )汜(sì )俊(jùn )奉(fèng )表(biǎo )诣(yì )建(jiàn )康(kāng )。诏(zhào )以(yǐ )无(wú )讳(huì )为(wéi )都(dōu )督(dū )凉(liáng )、河(hé )、沙(shā )三(sān )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、征(zhēng )西(xī )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、凉(liáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )、河(hé )西(xī )王(wáng )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),己(jǐ )卯(mǎo ),魏(wèi )立(lì )皇(huáng )子(zǐ )伏(fú )罗(luó )为(wéi )晋(jìn )王(wáng ),翰(hàn )为(wéi )秦(qín )王(wáng ),谭(tán )为(wéi )燕(yàn )王(wáng ),建(jiàn )为(wéi )楚(chǔ )王(wáng ),余(yú )为(wéi )吴(wú )王(wáng )。

甲(jiǎ )申(shēn ),柔(róu )然(rán )遣(qiǎn )使(shǐ )诣(yì )建(jiàn )康(kāng )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),辛(xīn )已(yǐ ),魏(wèi )襄(xiāng )城(chéng )孝(xiào )王(wáng )卢(lú )鲁(lǔ )元(yuán )卒(zú )。

丙(bǐng )申(shēn ),诏(zhào )鲁(lǔ )郡(jùn )修(xiū )孔(kǒng )子(zǐ )庙(miào )及(jí )学(xué )舍(shě ),蠲(juān )墓(mù )侧(cè )五(wǔ )户(hù )课(kè )役(yì )以(yǐ )供(gòng )洒(sǎ )扫(sǎo )。

李(lǐ )宝(bǎo )遣(qiǎn )其(qí )弟(dì )怀(huái )达(dá )、子(zǐ )承(chéng )奉(fèng )表(biǎo )诣(yì )平(píng )城(chéng );魏(wèi )人(rén )以(yǐ )宝(bǎo )为(wéi )都(dōu )督(dū )西(xī )垂(chuí )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、镇(zhèn )西(xī )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )、沙(shā )州(zhōu )牧(mù )、敦(dūn )煌(huáng )公(gōng ),四(sì )品(pǐn )以(yǐ )下(xià )听(tīng )承(chéng )制(zhì )假(jiǎ )授(shòu )。

雍(yōng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )晋(jìn )安(ān )襄(xiāng )侯(hóu )刘(liú )道(dào )产(chǎn )卒(zú )。道(dào )产(chǎn )善(shàn )为(wéi )政(zhèng ),民(mín )安(ān )其(qí )业(yè ),小(xiǎo )大(dà )丰(fēng )赡(shàn ),由(yóu )是(shì )民(mín )间(jiān )有(yǒu )《襄(xiāng )阳(yáng )乐(lè )歌(gē )》。山(shān )蛮(mán )前(qián )后(hòu )不(bú )可(kě )制(zhì )者(zhě )皆(jiē )出(chū ),缘(yuán )沔(miǎn )为(wéi )村(cūn )落(luò ),户(hù )口(kǒu )殷(yīn )盛(shèng )。及(jí )卒(zú ),蛮(mán )追(zhuī )送(sòng )至(zhì )沔(miǎn )口(kǒu )。未(wèi )几(jǐ ),群(qún )蛮(mán )大(dà )动(dòng ),征(zhēng )西(xī )司(sī )马(mǎ )硃(zhū )修(xiū )之(zhī )讨(tǎo )之(zhī ),不(bú )利(lì );诏(zhào )建(jiàn )威(wēi )将(jiāng )军(jūn )沈(shěn )庆(qìng )之(zhī )代(dài )之(zhī ),杀(shā )虏(lǔ )万(wàn )馀(yú )人(rén )。

魏(wèi )主(zhǔ )使(shǐ )尚(shàng )书(shū )李(lǐ )顺(shùn )差(chà )次(cì )群(qún )臣(chén ),赐(cì )以(yǐ )爵(jué )位(wèi );顺(shùn )受(shòu )贿(huì ),品(pǐn )第(dì )不(bú )平(píng )。是(shì )岁(suì ),凉(liáng )州(zhōu )人(rén )徐(xú )桀(jié )告(gào )之(zhī ),魏(wèi )主(zhǔ )怒(nù ),且(qiě )以(yǐ )顺(shùn )保(bǎo )庇(bì )沮(jǔ )渠(qú )氏(shì ),面(miàn )欺(qī )误(wù )国(guó ),赐(cì )顺(shùn )死(sǐ )。

太(tài )祖(zǔ )文(wén )皇(huáng )帝(dì )中(zhōng )之(zhī )中(zhōng )元(yuán )嘉(jiā )二(èr )十(shí )年(nián )(癸(guǐ )未(wèi ),公(gōng )元(yuán )四(sì )四(sì )三(sān )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),魏(wèi )皮(pí )豹(bào )子(zǐ )等(děng )进(jìn )击(jī )乐(lè )乡(xiāng ),将(jiāng )军(jūn )王(wáng )奂(huàn )之(zhī )等(děng )败(bài )没(méi )。魏(wèi )军(jūn )进(jìn )至(zhì )下(xià )辩(biàn ),将(jiāng )军(jūn )强(qiáng )玄(xuán )明(míng )等(děng )败(bài )死(sǐ )。二(èr )月(yuè ),胡(hú )崇(chóng )之(zhī )与(yǔ )魏(wèi )战(zhàn )于(yú )浊(zhuó )水(shuǐ ),崇(chóng )之(zhī )为(wéi )魏(wèi )所(suǒ )擒(qín ),馀(yú )众(zhòng )走(zǒu )还(hái )汉(hàn )中(zhōng )。将(jiāng )军(jūn )姜(jiāng )道(dào )祖(zǔ )兵(bīng )败(bài ),降(jiàng )魏(wèi ),魏(wèi )遂(suí )取(qǔ )仇(chóu )池(chí )。杨(yáng )保(bǎo )炽(chì )走(zǒu )。

丙(bǐng )午(wǔ ),魏(wèi )主(zhǔ )如(rú )恒(héng )山(shān )之(zhī )阳(yáng );三(sān )月(yuè ),庚(gēng )申(shēn ),还(hái )宫(gōng )。

壬(rén )戌(xū ),乌(wū )洛(luò )侯(hóu )国(guó )遣(qiǎn )使(shǐ )如(rú )魏(wèi )。初(chū ),魏(wèi )之(zhī )居(jū )北(běi )荒(huāng )也(yě ),凿(záo )石(shí )为(wéi )庙(miào ),在(zài )乌(wū )洛(luò )侯(hóu )西(xī )北(běi ),以(yǐ )祀(sì )其(qí )先(xiān ),高(gāo )七(qī )十(shí )尺(chǐ ),深(shēn )九(jiǔ )十(shí )步(bù )。及(jí )乌(wū )洛(luò )侯(hóu )使(shǐ )者(zhě )至(zhì )魏(wèi ),言(yán )石(shí )庙(miào )具(jù )在(zài ),魏(wèi )主(zhǔ )遣(qiǎn )中(zhōng )书(shū )侍(shì )郎(láng )李(lǐ )敞(chǎng )诣(yì )石(shí )庙(miào )致(zhì )祭(jì ),刻(kè )祝(zhù )文(wén )于(yú )壁(bì )而(ér )还(hái ),去(qù )平(píng )城(chéng )四(sì )千(qiān )馀(yú )里(lǐ )。

魏(wèi )河(hé )间(jiān )公(gōng )齐(qí )与(yǔ )武(wǔ )都(dōu )王(wáng )杨(yáng )保(bǎo )宗(zōng )对(duì )镇(zhèn )雒(luò )谷(gǔ ),保(bǎo )宗(zōng )弟(dì )文(wén )德(dé )说(shuō )保(bǎo )宗(zōng ),令(lìng )闭(bì )险(xiǎn )自(zì )固(gù )以(yǐ )叛(pàn )魏(wèi )。或(huò )以(yǐ )告(gào )齐(qí ),夏(xià ),四(sì )月(yuè ),齐(qí )诱(yòu )执(zhí )保(bǎo )宗(zōng ),送(sòng )平(píng )城(chéng ),杀(shā )之(zhī )。前(qián )镇(zhèn )东(dōng )司(sī )符(fú )达(dá )、征(zhēng )西(xī )从(cóng )事(shì )中(zhōng )郎(láng )任(rèn )朏(fěi )等(děng )遂(suí )举(jǔ )兵(bīng )立(lì )杨(yáng )文(wén )德(dé )为(wéi )主(zhǔ ),据(jù )白(bái )崖(yá ),分(fèn )兵(bīng )取(qǔ )诸(zhū )戍(shù ),进(jìn )围(wéi )仇(chóu )池(chí ),自(zì )号(hào )征(zhēng )西(xī )将(jiāng )军(jūn )、秦(qín )、河(hé )、梁(liáng )三(sān )州(zhōu )牧(mù )、仇(chóu )池(chí )公(gōng )。

甲(jiǎ )午(wǔ ),立(lì )皇(huáng )子(zǐ )诞(dàn )为(wéi )广(guǎng )陵(líng )王(wáng )。

丁(dīng )酉(yǒu ),魏(wèi )大(dà )赦(shè )。

己(jǐ )亥(hài ),魏(wèi )主(zhǔ )如(rú )阴(yīn )山(shān )。

五(wǔ )月(yuè ),魏(wèi )古(gǔ )弼(bì )发(fā )上(shàng )邽(guī )、高(gāo )平(píng )、岍(qiān )城(chéng )诸(zhū )军(jūn )击(jī )杨(yáng )文(wén )德(dé ),文(wén )德(dé )退(tuì )走(zǒu )。皮(pí )豹(bào )子(zǐ )督(dū )关(guān )中(zhōng )诸(zhū )军(jūn )至(zhì )下(xià )辩(biàn ),闻(wén )仇(chóu )池(chí )解(jiě )围(wéi ),欲(yù )还(hái );弼(bì )遣(qiǎn )人(rén )谓(wèi )豹(bào )子(zǐ )曰(yuē ):“宋(sòng )人(rén )耻(chǐ )败(bài ),必(bì )将(jiāng )复(fù )来(lái )。军(jūn )还(hái )之(zhī )后(hòu ),再(zài )举(jǔ )为(wéi )难(nán ),不(bú )如(rú )练(liàn )兵(bīng )蓄(xù )力(lì )以(yǐ )待(dài )之(zhī )。不(bú )出(chū )秋(qiū )冬(dōng ),宋(sòng )师(shī )必(bì )至(zhì );以(yǐ )逸(yì )待(dài )劳(láo ),无(wú )不(bú )克(kè )矣(yǐ )。”豹(bào )子(zǐ )从(cóng )之(zhī )。魏(wèi )以(yǐ )豹(bào )子(zǐ )为(wéi )仇(chóu )池(chí )镇(zhèn )将(jiāng )。

杨(yáng )文(wén )德(dé )遣(qiǎn )使(shǐ )来(lái )求(qiú )援(yuán )。秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),癸(guǐ )丑(chǒu ),诏(zhào )以(yǐ )文(wén )德(dé )为(wéi )都(dōu )督(dū )北(běi )秦(qín )、雍(yōng )二(èr )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、征(zhēng )西(xī )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、北(běi )秦(qín )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )、武(wǔ )都(dōu )王(wáng )。文(wén )德(dé )屯(tún )葭(jiā )芦(lú )城(chéng ),以(yǐ )任(rèn )朏(fěi )为(wéi )左(zuǒ )司(sī )马(mǎ );武(wǔ )都(dōu )、阴(yīn )平(píng )氐(dī )多(duō )归(guī )之(zhī )。

甲(jiǎ )子(zǐ ),前(qián )雍(yōng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )刘(liú )真(zhēn )道(dào )、梁(liáng )、南(nán )秦(qín )二(èr )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )裴(péi )方(fāng )明(míng ),坐(zuò )破(pò )仇(chóu )池(chí )减(jiǎn )匿(nì )金(jīn )宝(bǎo )及(jí )善(shàn )马(mǎ ),下(xià )狱(yù )死(sǐ )。

九(jiǔ )月(yuè ),辛(xīn )巳(sì ),魏(wèi )主(zhǔ )如(rú )漠(mò )南(nán )。甲(jiǎ )辰(chén ),舍(shě )辎(zī )重(zhòng ),以(yǐ )轻(qīng )骑(qí )袭(xí )柔(róu )然(rán )。分(fèn )军(jūn )为(wéi )四(sì )道(dào ):乐(lè )安(ān )王(wáng )范(fàn )、建(jiàn )宁(níng )王(wáng )崇(chóng )各(gè )统(tǒng )十(shí )五(wǔ )将(jiāng )出(chū )东(dōng )道(dào ),乐(lè )平(píng )王(wáng )丕(pī )督(dū )十(shí )五(wǔ )将(jiāng )出(chū )西(xī )道(dào ),魏(wèi )主(zhǔ )出(chū )中(zhōng )道(dào ),中(zhōng )山(shān )王(wáng )辰(chén )督(dū )十(shí )五(wǔ )将(jiāng )为(wéi )后(hòu )继(jì )。

魏(wèi )主(zhǔ )至(zhì )鹿(lù )浑(hún )谷(gǔ ),遇(yù )敕(chì )连(lián )可(kě )汗(hàn )。太(tài )子(zǐ )晃(huǎng )言(yán )于(yú )魏(wèi )主(zhǔ )曰(yuē ):“贼(zéi )不(bú )意(yì )大(dà )军(jūn )猝(cù )至(zhì ),宜(yí )掩(yǎn )其(qí )不(bú )备(bèi ),速(sù )进(jìn )击(jī )之(zhī )。”尚(shàng )书(shū )令(lìng )刘(liú )絜(jié )固(gù )谏(jiàn ),以(yǐ )为(wéi )贼(zéi )营(yíng )中(zhōng )尘(chén )盛(shèng ),其(qí )众(zhòng )必(bì )多(duō ),出(chū )至(zhì )平(píng )地(dì ),恐(kǒng )为(wéi )所(suǒ )围(wéi )。不(bú )如(rú )须(xū )诸(zhū )军(jūn )大(dà )集(jí ),然(rán )后(hòu )击(jī )之(zhī )。晃(huǎng )曰(yuē ):“尘(chén )之(zhī )盛(shèng )者(zhě ),由(yóu )军(jūn )士(shì )惊(jīng )怖(bù )扰(rǎo )乱(luàn )故(gù )也(yě ),何(hé )得(dé )营(yíng )上(shàng )而(ér )有(yǒu )此(cǐ )尘(chén )乎(hū )!”魏(wèi )主(zhǔ )疑(yí )之(zhī ),不(bú )急(jí )击(jī )。柔(róu )然(rán )遁(dùn )去(qù )。追(zhuī )至(zhì )石(shí )水(shuǐ ),不(bú )及(jí )而(ér )还(hái )。既(jì )而(ér )获(huò )柔(róu )然(rán )候(hòu )骑(qí )曰(yuē ):“柔(róu )然(rán )不(bú )觉(jiào )魏(wèi )军(jūn )至(zhì ),上(shàng )下(xià )惶(huáng )骇(hài ),引(yǐn )众(zhòng )北(běi )走(zǒu ),经(jīng )六(liù )七(qī )日(rì ),知(zhī )无(wú )追(zhuī )者(zhě ),始(shǐ )乃(nǎi )徐(xú )行(háng )。”魏(wèi )主(zhǔ )深(shēn )恨(hèn )之(zhī )。自(zì )是(shì )军(jūn )国(guó )大(dà )事(shì ),皆(jiē )与(yǔ )太(tài )子(zǐ )谋(móu )之(zhī )。

司(sī )马(mǎ )楚(chǔ )之(zhī )别(bié )将(jiāng )兵(bīng )督(dū )军(jūn )粮(liáng ),镇(zhèn )北(běi )将(jiāng )军(jūn )封(fēng )沓(tà )亡(wáng )降(jiàng )柔(róu )然(rán ),说(shuō )柔(róu )然(rán )令(lìng )击(jī )楚(chǔ )之(zhī )以(yǐ )绝(jué )军(jūn )食(shí )。俄(é )而(ér )军(jūn )中(zhōng )有(yǒu )告(gào )失(shī )驴(lǘ )耳(ěr )者(zhě ),诸(zhū )将(jiāng )莫(mò )晓(xiǎo )其(qí )故(gù )。楚(chǔ )之(zhī )曰(yuē ):“此(cǐ )必(bì )贼(zéi )遣(qiǎn )奸(jiān )人(rén )入(rù )营(yíng )觇(chān )伺(sì ),割(gē )驴(lǘ )耳(ěr )以(yǐ )为(wéi )信(xìn )耳(ěr )。贼(zéi )至(zhì )不(bú )久(jiǔ ),宜(yí )急(jí )为(wéi )之(zhī )备(bèi )。”乃(nǎi )伐(fá )仰(yǎng )为(wéi )城(chéng ),以(yǐ )水(shuǐ )灌(guàn )之(zhī ),令(lìng )冻(dòng );城(chéng )立(lì )而(ér )柔(róu )然(rán )至(zhì ),冰(bīng )坚(jiān )滑(huá ),不(bú )可(kě )攻(gōng ),乃(nǎi )散(sàn )走(zǒu )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),将(jiāng )军(jūn )姜(jiāng )道(dào )盛(shèng )与(yǔ )杨(yáng )文(wén )德(dé )合(hé )众(zhòng )二(èr )万(wàn )攻(gōng )魏(wèi )浊(zhuó )水(shuǐ )戍(shù ),魏(wèi )皮(pí )豹(bào )子(zǐ )、河(hé )间(jiān )公(gōng )齐(qí )救(jiù )之(zhī ),道(dào )盛(shèng )败(bài )死(sǐ )。

甲(jiǎ )子(zǐ ),魏(wèi )主(zhǔ )还(hái ),至(zhì )朔(shuò )方(fāng ),下(xià )诏(zhào )令(lìng )皇(huáng )太(tài )子(zǐ )副(fù )理(lǐ )万(wàn )机(jī ),总(zǒng )统(tǒng )百(bǎi )揆(kuí )。且(qiě )曰(yuē ):“诸(zhū )功(gōng )臣(chén )勤(qín )劳(láo )日(rì )久(jiǔ ),皆(jiē )当(dāng )以(yǐ )爵(jué )归(guī )第(dì ),随(suí )时(shí )朝(cháo )请(qǐng ),飨(xiǎng )宴(yàn )朕(zhèn )前(qián ),论(lùn )道(dào )陈(chén )谟(mó )而(ér )已(yǐ ),不(bú )宜(yí )复(fù )烦(fán )以(yǐ )剧(jù )职(zhí );更(gèng )举(jǔ )贤(xián )俊(jùn )以(yǐ )备(bèi )百(bǎi )官(guān )。”十(shí )二(èr )月(yuè ),辛(xīn )卯(mǎo ),魏(wèi )主(zhǔ )还(hái )平(píng )城(chéng )。

太(tài )祖(zǔ )文(wén )皇(huáng )帝(dì )中(zhōng )之(zhī )中(zhōng )元(yuán )嘉(jiā )二(èr )十(shí )一(yī )年(nián )(甲(jiǎ )申(shēn ),公(gōng )元(yuán )四(sì )四(sì )四(sì )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),己(jǐ )亥(hài ),帝(dì )耕(gēng )藉(jiè )田(tián ),大(dà )赦(shè )。

壬(rén )寅(yín ),魏(wèi )太(tài )子(zǐ )始(shǐ )总(zǒng )百(bǎi )揆(kuí ),命(mìng )侍(shì )中(zhōng )、中(zhōng )书(shū )监(jiān )穆(mù )寿(shòu )、司(sī )徒(tú )崔(cuī )浩(hào )、侍(shì )中(zhōng )张(zhāng )黎(lí )、古(gǔ )弼(bì )辅(fǔ )太(tài )子(zǐ )决(jué )庶(shù )政(zhèng ),上(shàng )书(shū )者(zhě )皆(jiē )称(chēng )臣(chén ),仪(yí )与(yǔ )表(biǎo )同(tóng )。

古(gǔ )弼(bì )为(wéi )人(rén ),忠(zhōng )慎(shèn )质(zhì )直(zhí )。尝(cháng )以(yǐ )上(shàng )谷(gǔ )苑(yuàn )囿(yòu )太(tài )广(guǎng ),乞(qǐ )减(jiǎn )太(tài )半(bàn )以(yǐ )赐(cì )贫(pín )民(mín ),入(rù )见(jiàn )魏(wèi )主(zhǔ ),欲(yù )奏(zòu )其(qí )事(shì )。帝(dì )方(fāng )与(yǔ )给(gěi )事(shì )中(zhōng )刘(liú )树(shù )围(wéi )棋(qí ),志(zhì )不(bú )在(zài )弼(bì )。弼(bì )侍(shì )坐(zuò )良(liáng )久(jiǔ ),不(bú )获(huò )陈(chén )闻(wén )。忽(hū )起(qǐ ),捽(zuó )树(shù )头(tóu ),掣(chè )下(xià )床(chuáng ),搏(bó )其(qí )耳(ěr ),殴(ōu )其(qí )背(bèi ),曰(yuē ):“朝(cháo )廷(tíng )不(bú )治(zhì ),实(shí )尔(ěr )之(zhī )罪(zuì )!”帝(dì )失(shī )容(róng ),舍(shě )棋(qí )曰(yuē ):“不(bú )听(tīng )奏(zòu )事(shì ),朕(zhèn )之(zhī )过(guò )也(yě ),树(shù )何(hé )罪(zuì )!置(zhì )之(zhī )!”弼(bì )具(jù )以(yǐ )状(zhuàng )闻(wén ),帝(dì )皆(jiē )可(kě )其(qí )奏(zòu )。弼(bì )曰(yuē ):“为(wéi )人(rén )臣(chén )无(wú )礼(lǐ )至(zhì )此(cǐ ),其(qí )罪(zuì )大(dà )矣(yǐ )!”出(chū )诣(yì )公(gōng )车(chē ),免(miǎn )冠(guàn )徒(tú )跣(xiǎn )请(qǐng )罪(zuì )。帝(dì )召(zhào )入(rù ),谓(wèi )曰(yuē ):“吾(wú )闻(wén )筑(zhù )社(shè )之(zhī )役(yì ),蹇(jiǎn )蹶(juě )而(ér )筑(zhù )之(zhī ),端(duān )冕(miǎn )而(ér )事(shì )之(zhī ),神(shén )降(jiàng )之(zhī )福(fú )。然(rán )则(zé )卿(qīng )有(yǒu )何(hé )罪(zuì )!其(qí )冠(guàn )履(lǚ )就(jiù )职(zhí )。苟(gǒu )有(yǒu )可(kě )以(yǐ )利(lì )社(shè )稷(jì )、便(biàn )百(bǎi )姓(xìng )者(zhě ),竭(jié )力(lì )为(wéi )之(zhī ),勿(wù )顾(gù )虑(lǜ )也(yě )。”

太(tài )子(zǐ )课(kè )民(mín )稼(jià )穑(sè ),使(shǐ )无(wú )牛(niú )者(zhě )借(jiè )人(rén )牛(niú )以(yǐ )耕(gēng )种(zhǒng ),而(ér )为(wéi )之(zhī )芸(yún )田(tián )以(yǐ )偿(cháng )之(zhī ),凡(fán )耕(gēng )种(zhǒng )二(èr )十(shí )二(èr )亩(mǔ )而(ér )芸(yún )七(qī )亩(mǔ ),大(dà )略(luè )以(yǐ )是(shì )为(wéi )率(lǜ )。使(shǐ )民(mín )各(gè )标(biāo )姓(xìng )名(míng )于(yú )田(tián )首(shǒu ),以(yǐ )知(zhī )其(qí )勤(qín )惰(duò ),禁(jìn )饮(yǐn )酒(jiǔ )游(yóu )戏(xì )者(zhě )。于(yú )是(shì )垦(kěn )田(tián )大(dà )增(zēng )。

戊(wù )申(shēn ),魏(wèi )主(zhǔ )诏(zhào ):“王(wáng )、公(gōng )以(yǐ )下(xià )至(zhì )庶(shù )人(rén ),有(yǒu )私(sī )养(yǎng )沙(shā )门(mén )、巫(wū )觋(xí )于(yú )家(jiā )者(zhě ),皆(jiē )遣(qiǎn )诣(yì )官(guān )曹(cáo );过(guò )二(èr )月(yuè )十(shí )五(wǔ )日(rì )不(bú )出(chū ),沙(shā )门(mén )、巫(wū )觋(xí )死(sǐ ),主(zhǔ )人(rén )门(mén )诛(zhū )。”庚(gēng )戌(xū ),又(yòu )诏(zhào ):“王(wáng )、公(gōng )、卿(qīng )、大(dà )夫(fū )之(zhī )子(zǐ )皆(jiē )诣(yì )太(tài )学(xué ),其(qí )百(bǎi )工(gōng )、商(shāng )贾(jiǎ )之(zhī )子(zǐ ),当(dāng )各(gè )习(xí )父(fù )兄(xiōng )之(zhī )业(yè ),毋(wú )得(dé )私(sī )立(lì )学(xué )校(xiào );违(wéi )者(zhě ),师(shī )死(sǐ ),主(zhǔ )人(rén )门(mén )诛(zhū )。”

二(èr )月(yuè ),辛(xīn )未(wèi ),魏(wèi )中(zhōng )山(shān )王(wáng )辰(chén )、内(nèi )都(dōu )坐(zuò )大(dà )官(guān )薛(xuē )辨(biàn )、尚(shàng )书(shū )奚(xī )眷(juàn )等(děng )八(bā )将(jiāng )坐(zuò )击(jī )柔(róu )然(rán )后(hòu )期(qī ),斩(zhǎn )于(yú )都(dōu )南(nán )。

初(chū ),魏(wèi )尚(shàng )书(shū )令(lìng )刘(liú )絜(jié ),久(jiǔ )典(diǎn )机(jī )要(yào ),恃(shì )宠(chǒng )自(zì )专(zhuān ),魏(wèi )主(zhǔ )心(xīn )恶(è )之(zhī )。及(jí )将(jiāng )袭(xí )柔(róu )然(rán ),絜(jié )谏(jiàn )曰(yuē ):“蠕(rú )蠕(rú )迁(qiān )徙(xǐ )无(wú )常(cháng ),前(qián )者(zhě )出(chū )师(shī ),劳(láo )而(ér )无(wú )功(gōng );不(bú )如(rú )广(guǎng )农(nóng )积(jī )谷(gǔ )以(yǐ )待(dài )其(qí )来(lái )。”崔(cuī )浩(hào )固(gù )劝(quàn )魏(wèi )主(zhǔ )行(háng ),魏(wèi )主(zhǔ )从(cóng )之(zhī )。絜(jié )耻(chǐ )其(qí )言(yán )不(bú )用(yòng ),欲(yù )败(bài )魏(wèi )师(shī );魏(wèi )主(zhǔ )与(yǔ )诸(zhū )将(jiāng )期(qī )会(huì )鹿(lù )浑(hún )谷(gǔ ),絜(jié )矫(jiǎo )诏(zhào )易(yì )其(qí )期(qī )。帝(dì )至(zhì )鹿(lù )浑(hún )谷(gǔ ),欲(yù )击(jī )柔(róu )然(rán ),絜(jié )谏(jiàn )止(zhǐ )之(zhī ),使(shǐ )待(dài )诸(zhū )将(jiāng )。帝(dì )留(liú )鹿(lù )浑(hún )谷(gǔ )六(liù )日(rì ),诸(zhū )将(jiāng )不(bú )至(zhì ),柔(róu )然(rán )遂(suí )远(yuǎn )遁(dùn ),追(zhuī )之(zhī )不(bú )及(jí )。军(jūn )还(hái ),经(jīng )漠(mò )中(zhōng ),粮(liáng )尽(jìn ),士(shì )卒(zú )多(duō )死(sǐ )。絜(jié )阴(yīn )使(shǐ )人(rén )惊(jīng )魏(wèi )军(jūn ),劝(quàn )帝(dì )委(wěi )军(jūn )轻(qīng )还(hái ),帝(dì )不(bú )从(cóng )。絜(jié )以(yǐ )军(jūn )出(chū )无(wú )功(gōng ),请(qǐng )治(zhì )崔(cuī )浩(hào )之(zhī )罪(zuì )。帝(dì )曰(yuē ):“诸(zhū )将(jiāng )失(shī )期(qī ),遇(yù )贼(zéi )不(bú )击(jī ),浩(hào )何(hé )罪(zuì )也(yě )!”浩(hào )以(yǐ )絜(jié )矫(jiǎo )诏(zhào )事(shì )白(bái )帝(dì ),帝(dì )至(zhì )五(wǔ )原(yuán ),收(shōu )絜(jié ),囚(qiú )之(zhī )。帝(dì )之(zhī )北(běi )行(háng )也(yě ),絜(jié )私(sī )谓(wèi )所(suǒ )亲(qīn )曰(yuē ):“若(ruò )车(chē )驾(jià )不(bú )返(fǎn ),吾(wú )当(dāng )立(lì )乐(lè )平(píng )王(wáng )。”絜(jié )闻(wén )尚(shàng )书(shū )右(yòu )丞(chéng )张(zhāng )嵩(sōng )家(jiā )有(yǒu )图(tú )谶(chèn ),问(wèn )曰(yuē ):“刘(liú )氏(shì )应(yīng )王(wáng ),继(jì )国(guó )家(jiā )后(hòu ),吾(wú )有(yǒu )姓(xìng )名(míng )否(fǒu )?嵩(sōng )曰(yuē ):“有(yǒu )姓(xìng )无(wú )名(míng )。”帝(dì )闻(wén )之(zhī ),命(mìng )有(yǒu )司(sī )穷(qióng )冶(yě ),索(suǒ )嵩(sōng )家(jiā ),得(dé )谶(chèn )书(shū )。事(shì )连(lián )南(nán )康(kāng )公(gōng )锹(qiāo )邻(lín ),絜(jié )、嵩(sōng )、邻(lín )皆(jiē )夷(yí )三(sān )族(zú ),死(sǐ )者(zhě )百(bǎi )馀(yú )人(rén )。絜(jié )在(zài )势(shì )要(yào ),好(hǎo )作(zuò )威(wēi )福(fú ),诸(zhū )将(jiāng )破(pò )敌(dí ),所(suǒ )得(dé )财(cái )物(wù )皆(jiē )与(yǔ )分(fèn )之(zhī )。既(jì )死(sǐ ),籍(jí )其(qí )家(jiā ),财(cái )巨(jù )万(wàn )。帝(dì )每(měi )言(yán )之(zhī ),则(zé )切(qiē )齿(chǐ )。

癸(guǐ )酉(yǒu ),乐(lè )平(píng )戾(lì )王(wáng )丕(pī )以(yǐ )忧(yōu )卒(zú )。初(chū ),魏(wèi )主(zhǔ )筑(zhù )白(bái )台(tái ),高(gāo )二(èr )百(bǎi )馀(yú )尺(chǐ )。丕(pī )梦(mèng )登(dēng )其(qí )上(shàng ),四(sì )顾(gù )不(bú )见(jiàn )人(rén ),命(mìng )术(shù )士(shì )董(dǒng )道(dào )秀(xiù )筮(shì )之(zhī ),道(dào )秀(xiù )曰(yuē ):“大(dà )吉(jí )。”丕(pī )默(mò )有(yǒu )喜(xǐ )色(sè )。及(jí )丕(pī )卒(zú ),道(dào )秀(xiù )亦(yì )坐(zuò )弃(qì )市(shì )。高(gāo )允(yǔn )闻(wén )之(zhī ),曰(yuē ):“夫(fū )筮(shì )者(zhě )皆(jiē )当(dāng )依(yī )附(fù )爻(yáo )象(xiàng ),劝(quàn )以(yǐ )忠(zhōng )孝(xiào )。王(wáng )之(zhī )问(wèn )道(dào )秀(xiù )也(yě ),道(dào )秀(xiù )宜(yí )曰(yuē ):“穷(qióng )高(gāo )为(wéi )亢(kàng )。《易(yì )》曰(yuē ):“亢(kàng )龙(lóng )有(yǒu )悔(huǐ )。”又(yòu )曰(yuē ):“高(gāo )而(ér )无(wú )民(mín )。”皆(jiē )不(bú )祥(xiáng )也(yě ),王(wáng )不(bú )可(kě )以(yǐ )不(bú )戒(jiè )。’如(rú )此(cǐ ),则(zé )王(wáng )安(ān )于(yú )上(shàng ),身(shēn )全(quán )于(yú )下(xià )矣(yǐ )。道(dào )秀(xiù )反(fǎn )之(zhī ),宜(yí )其(qí )死(sǐ )也(yě )。”

庚(gēng )辰(chén ),魏(wèi )主(zhǔ )幸(xìng )庐(lú )。

己(jǐ )丑(chǒu ),江(jiāng )夏(xià )王(wáng )义(yì )恭(gōng )进(jìn )位(wèi )太(tài )尉(wèi ),领(lǐng )司(sī )徒(tú )。

庚(gēng )寅(yín ),以(yǐ )侍(shì )中(zhōng )、领(lǐng )右(yòu )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )沈(shěn )演(yǎn )之(zhī )为(wéi )中(zhōng )领(lǐng )军(jūn ),左(zuǒ )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )范(fàn )晔(yè )为(wéi )太(tài )子(zǐ )詹(zhān )事(shì )。

辛(xīn )卯(mǎo ),立(lì )皇(huáng )子(zǐ )宏(hóng )为(wéi )建(jiàn )平(píng )王(wáng )。

三(sān )月(yuè ),甲(jiǎ )辰(chén ),魏(wèi )主(zhǔ )还(hái )宫(gōng )。

癸(guǐ )丑(chǒu ),魏(wèi )主(zhǔ )遣(qiǎn )司(sī )空(kōng )长(zhǎng )孙(sūn )道(dào )生(shēng )镇(zhèn )统(tǒng )万(wàn )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),乙(yǐ )亥(hài ),魏(wèi )侍(shì )中(zhōng )、太(tài )宰(zǎi )、阳(yáng )平(píng )王(wáng )杜(dù )超(chāo )为(wéi )帐(zhàng )下(xià )所(suǒ )杀(shā )。

六(liù )月(yuè ),魏(wèi )北(běi )部(bù )民(mín )杀(shā )立(lì )义(yì )将(jiāng )军(jūn )衡(héng )阳(yáng )公(gōng )莫(mò )孤(gū ),帅(shuài )五(wǔ )千(qiān )馀(yú )落(luò )北(běi )走(zǒu )。遣(qiǎn )兵(bīng )追(zhuī )击(jī )之(zhī ),至(zhì )漠(mò )南(nán ),杀(shā )其(qí )渠(qú )帅(shuài ),馀(yú )徙(xǐ )冀(jì )、相(xiàng )、定(dìng )三(sān )州(zhōu )为(wéi )营(yíng )户(hù )。

吐(tǔ )谷(gǔ )浑(hún )王(wáng )慕(mù )利(lì )延(yán )兄(xiōng )子(zǐ )纬(wěi )世(shì )与(yǔ )魏(wèi )使(shǐ )者(zhě )谋(móu )降(jiàng )魏(wèi ),慕(mù )利(lì )延(yán )杀(shā )之(zhī )。是(shì )月(yuè ),纬(wěi )世(shì )弟(dì )叱(chì )力(lì )延(yán )等(děng )八(bā )人(rén )奔(bēn )魏(wèi ),魏(wèi )以(yǐ )叱(chì )力(lì )延(yán )为(wéi )归(guī )义(yì )王(wáng )。

沮(jǔ )渠(qú )无(wú )讳(huì )卒(zú ),弟(dì )安(ān )周(zhōu )代(dài )立(lì )。

魏(wèi )入(rù )中(zhōng )国(guó )以(yǐ )来(lái ),虽(suī )颇(pō )用(yòng )古(gǔ )礼(lǐ )祀(sì )天(tiān )地(dì )、宗(zōng )庙(miào )、百(bǎi )神(shén ),而(ér )犹(yóu )循(xún )其(qí )旧(jiù )俗(sú ),所(suǒ )祀(sì )胡(hú )神(shén )甚(shèn )众(zhòng )。崔(cuī )浩(hào )请(qǐng )存(cún )合(hé )于(yú )祀(sì )典(diǎn )者(zhě )五(wǔ )十(shí )七(qī )所(suǒ ),其(qí )馀(yú )复(fù )重(zhòng )及(jí )小(xiǎo )神(shén )悉(xī )罢(bà )之(zhī )。魏(wèi )主(zhǔ )从(cóng )之(zhī )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),癸(guǐ )卯(mǎo ),魏(wèi )东(dōng )雍(yōng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )沮(jǔ )渠(qú )秉(bǐng )谋(móu )反(fǎn ),伏(fú )诛(zhū )。

八(bā )月(yuè ),乙(yǐ )丑(chǒu ),魏(wèi )主(zhǔ )畋(tián )于(yú )河(hé )西(xī ),尚(shàng )书(shū )令(lìng )古(gǔ )弼(bì )留(liú )守(shǒu )。诏(zhào )以(yǐ )肥(féi )马(mǎ )给(gěi )猎(liè )骑(qí ),弼(bì )悉(xī )以(yǐ )弱(ruò )者(zhě )给(gěi )之(zhī )。帝(dì )大(dà )怒(nù )曰(yuē ):“笔(bǐ )头(tóu )奴(nú )敢(gǎn )裁(cái )量(liàng )朕(zhèn )!朕(zhèn )还(hái )台(tái ),先(xiān )斩(zhǎn )此(cǐ )奴(nú )!”弼(bì )头(tóu )锐(ruì ),故(gù )帝(dì )常(cháng )以(yǐ )笔(bǐ )目(mù )之(zhī )。弼(bì )官(guān )属(shǔ )惶(huáng )怖(bù ),恐(kǒng )并(bìng )坐(zuò )诛(zhū )。弼(bì )曰(yuē ):“吾(wú )为(wéi )人(rén )臣(chén ),不(bú )使(shǐ )人(rén )主(zhǔ )盘(pán )于(yú )游(yóu )畋(tián ),其(qí )罪(zuì )小(xiǎo );不(bú )备(bèi )不(bú )虞(yú ),乏(fá )军(jūn )国(guó )之(zhī )用(yòng ),其(qí )罪(zuì )大(dà )。今(jīn )蠕(rú )蠕(rú )方(fāng )强(qiáng ),南(nán )寇(kòu )未(wèi )灭(miè ),吾(wú )以(yǐ )肥(féi )马(mǎ )供(gòng )军(jūn ),弱(ruò )马(mǎ )供(gòng )猎(liè ),为(wéi )国(guó )远(yuǎn )虑(lǜ ),虽(suī )死(sǐ )何(hé )伤(shāng )!且(qiě )吾(wú )自(zì )为(wéi )之(zhī ),非(fēi )诸(zhū )君(jūn )之(zhī )忧(yōu )也(yě )。”帝(dì )闻(wén )之(zhī ),叹(tàn )曰(yuē ):“有(yǒu )臣(chén )如(rú )此(cǐ ),国(guó )之(zhī )宝(bǎo )也(yě )!”赐(cì )衣(yī )一(yī )袭(xí ),马(mǎ )二(èr )匹(pǐ ),鹿(lù )十(shí )头(tóu )。

它(tā )日(rì ),魏(wèi )主(zhǔ )复(fù )畋(tián )于(yú )山(shān )北(běi ),获(huò )麋(mí )鹿(lù )数(shù )千(qiān )头(tóu )。诏(zhào )尚(shàng )书(shū )发(fā )牛(niú )车(chē )五(wǔ )百(bǎi )乘(chéng )以(yǐ )运(yùn )之(zhī )。诏(zhào )使(shǐ )已(yǐ )去(qù ),魏(wèi )主(zhǔ )谓(wèi )左(zuǒ )右(yòu )曰(yuē ):“笔(bǐ )公(gōng )必(bì )不(bú )与(yǔ )我(wǒ ),汝(rǔ )辈(bèi )不(bú )如(rú )自(zì )以(yǐ )马(mǎ )运(yùn )之(zhī )。”遂(suí )还(hái )。行(háng )百(bǎi )馀(yú )里(lǐ ),得(dé )弼(bì )表(biǎo )曰(yuē ):“今(jīn )秋(qiū )谷(gǔ )悬(xuán )黄(huáng ),麻(má )菽(shū )布(bù )野(yě ),猪(zhū )鹿(lù )窃(qiè )食(shí );鸟(niǎo )雁(yàn )侵(qīn )费(fèi ),风(fēng )雨(yǔ )所(suǒ )耗(hào ),朝(cháo )夕(xī )三(sān )倍(bèi )。乞(qǐ )赐(cì )矜(jīn )缓(huǎn ),使(shǐ )得(dé )收(shōu )载(zǎi )。”帝(dì )曰(yuē ):“果(guǒ )如(rú )吾(wú )言(yán ),笔(bǐ )公(gōng )可(kě )谓(wèi )社(shè )稷(jì )之(zhī )臣(chén )矣(yǐ )!”

魏(wèi )主(zhǔ )使(shǐ )员(yuán )外(wài )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )高(gāo )济(jì )来(lái )聘(pìn )。

戊(wù )辰(chén ),以(yǐ )荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )衡(héng )阳(yáng )王(wáng )义(yì )季(jì )为(wéi )征(zhēng )北(běi )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )、南(nán )衮(gǔn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),以(yǐ )南(nán )谯(qiáo )王(wáng )义(yì )宣(xuān )为(wéi )荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。初(chū ),帝(dì )以(yǐ )义(yì )宣(xuān )不(bú )才(cái ),故(gù )不(bú )用(yòng );会(huì )稽(jī )公(gōng )主(zhǔ )屡(lǚ )以(yǐ )为(wéi )言(yán ),帝(dì )不(bú )得(dé )已(yǐ )用(yòng )之(zhī )。先(xiān )赐(cì )中(zhōng )诏(zhào )敕(chì )之(zhī )曰(yuē ):“师(shī )护(hù )以(yǐ )在(zài )西(xī )久(jiǔ ),比(bǐ )表(biǎo )求(qiú )还(hái ),今(jīn )欲(yù )听(tīng )许(xǔ ),以(yǐ )汝(rǔ )代(dài )之(zhī )。师(shī )护(hù )虽(suī )无(wú )殊(shū )绩(jì ),洁(jié )己(jǐ )节(jiē )用(yòng ),通(tōng )怀(huái )期(qī )物(wù ),不(bú )恣(zì )群(qún )下(xià ),声(shēng )著(zhe )西(xī )土(tǔ ),为(wéi )士(shì )庶(shù )所(suǒ )安(ān ),论(lùn )者(zhě )乃(nǎi )未(wèi )议(yì )迁(qiān )之(zhī )。今(jīn )之(zhī )回(huí )换(huàn ),更(gèng )为(wéi )汝(rǔ )与(yǔ )师(shī )护(hù )年(nián )时(shí )一(yī )辈(bèi ),欲(yù )各(gè )试(shì )其(qí )能(néng )。汝(rǔ )往(wǎng ),脱(tuō )有(yǒu )一(yī )事(shì )减(jiǎn )之(zhī )者(zhě ),既(jì )于(yú )西(xī )夏(xià )交(jiāo )有(yǒu )巨(jù )碍(ài ),迁(qiān )代(dài )之(zhī )讥(jī ),必(bì )归(guī )责(zé )于(yú )吾(wú )矣(yǐ )。此(cǐ )事(shì )亦(yì )易(yì )勉(miǎn )耳(ěr ),无(wú )为(wéi )使(shǐ )人(rén )复(fù )生(shēng )评(píng )论(lùn )也(yě )!”义(yì )宣(xuān )至(zhì )镇(zhèn ),勤(qín )自(zì )课(kè )厉(lì ),事(shì )亦(yì )修(xiū )理(lǐ )。

庚(gēng )辰(chén ),会(huì )稽(jī )长(zhǎng )公(gōng )主(zhǔ )卒(zú )。

吐(tǔ )谷(gǔ )浑(hún )叱(chì )力(lì )延(yán )等(děng )请(qǐng )师(shī )于(yú )魏(wèi )以(yǐ )讨(tǎo )吐(tǔ )谷(gǔ )浑(hún )王(wáng )慕(mù )利(lì )延(yán ),魏(wèi )主(zhǔ )使(shǐ )晋(jìn )王(wáng )伏(fú )罗(luó )督(dū )诸(zhū )军(jūn )击(jī )之(zhī )。

九(jiǔ )月(yuè ),甲(jiǎ )辰(chén ),以(yǐ )沮(jǔ )渠(qú )安(ān )周(zhōu )为(wéi )都(dōu )督(dū )凉(liáng )、河(hé )、沙(shā )三(sān )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、凉(liáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )、河(hé )西(xī )王(wáng )。

丁(dīng )未(wèi ),魏(wèi )主(zhǔ )如(rú )漠(mò )南(nán ),将(jiāng )袭(xí )柔(róu )然(rán ),柔(róu )然(rán )敕(chì )连(lián )可(kě )汗(hàn )远(yuǎn )遁(dùn ),乃(nǎi )止(zhǐ )。敕(chì )连(lián )寻(xún )卒(zú ),子(zǐ )吐(tǔ )贺(hè )真(zhēn )立(lì ),号(hào )处(chù )罗(luó )可(kě )汗(hàn )。

魏(wèi )晋(jìn )王(wáng )伏(fú )罗(luó )至(zhì )乐(lè )都(dōu ),引(yǐn )兵(bīng )从(cóng )间(jiān )道(dào )袭(xí )吐(tǔ )谷(gǔ )浑(hún ),至(zhì )大(dà )母(mǔ )桥(qiáo )。吐(tǔ )谷(gǔ )浑(hún )王(wáng )慕(mù )利(lì )延(yán )大(dà )惊(jīng ),逃(táo )奔(bēn )白(bái )兰(lán ),慕(mù )利(lì )延(yán )兄(xiōng )子(zǐ )拾(shí )寅(yín )奔(bēn )河(hé )西(xī );魏(wèi )军(jūn )斩(zhǎn )首(shǒu )五(wǔ )千(qiān )馀(yú )级(jí ),慕(mù )利(lì )延(yán )从(cóng )弟(dì )伏(fú )念(niàn )等(děng )帅(shuài )万(wàn )三(sān )千(qiān )落(luò )降(jiàng )于(yú )魏(wèi )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),己(jǐ )卯(mǎo ),以(yǐ )左(zuǒ )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )徐(xú )琼(qióng )为(wéi )衮(gǔn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),大(dà )将(jiāng )军(jūn )参(cān )军(jūn )申(shēn )恬(tián )为(wéi )冀(jì )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。徙(xǐ )衮(gǔn )州(zhōu )镇(zhèn )须(xū )昌(chāng ),冀(jì )州(zhōu )镇(zhèn )历(lì )下(xià ),恬(tián ),谟(mó )之(zhī )弟(dì )也(yě )。十(shí )二(èr )月(yuè ),丙(bǐng )戌(xū ),魏(wèi )主(zhǔ )还(hái )平(píng )城(chéng )。

是(shì )岁(suì ),沙(shā )州(zhōu )牧(mù )李(lǐ )窦(dòu )入(rù )朝(cháo )于(yú )魏(wèi ),魏(wèi )人(rén )留(liú )之(zhī ),以(yǐ )为(wéi )外(wài )都(dōu )大(dà )官(guān )。

太(tài )子(zǐ )率(lǜ )更(gèng )令(lìng )何(hé )承(chéng )天(tiān )撰(zhuàn )《元(yuán )嘉(jiā )新(xīn )历(lì )》,表(biǎo )上(shàng )之(zhī )。以(yǐ )月(yuè )食(shí )之(zhī )冲(chōng )知(zhī )日(rì )所(suǒ )在(zài )。又(yòu )以(yǐ )中(zhōng )星(xīng )检(jiǎn )之(zhī ),知(zhī )尧(yáo )时(shí )冬(dōng )至(zhì )日(rì )在(zài )须(xū )女(nǚ )十(shí )度(dù ),今(jīn )在(zài )斗(dòu )十(shí )七(qī )度(dù )。又(yòu )测(cè )景(jǐng )校(xiào )二(èr )至(zhì ),差(chà )三(sān )日(rì )有(yǒu )馀(yú ),知(zhī )今(jīn )之(zhī )南(nán )至(zhì )日(rì )应(yīng )在(zài )斗(dòu )十(shí )三(sān )四(sì )度(dù )。于(yú )是(shì )更(gèng )立(lì )新(xīn )法(fǎ ),冬(dōng )至(zhì )徙(xǐ )上(shàng )三(sān )日(rì )五(wǔ )时(shí ),日(rì )之(zhī )所(suǒ )在(zài ),移(yí )旧(jiù )四(sì )度(dù )。又(yòu )月(yuè )有(yǒu )迟(chí )疾(jí ),前(qián )历(lì )合(hé )朔(shuò ),月(yuè )食(shí )不(bú )在(zài )朔(shuò )望(wàng );今(jīn )皆(jiē )以(yǐ )盈(yíng )缩(suō )定(dìng )其(qí )小(xiǎo )馀(yú ),以(yǐ )正(zhèng )朔(shuò )望(wàng )之(zhī )曰(yuē )。诏(zhào )付(fù )外(wài )详(xiáng )之(zhī )。太(tài )史(shǐ )令(lìng )钱(qián )乐(lè )之(zhī )等(děng )奏(zòu ):皆(jiē )如(rú )承(chéng )天(tiān )所(suǒ )上(shàng ),唯(wéi )月(yuè )有(yǒu )频(pín )三(sān )大(dà ),频(pín )二(èr )小(xiǎo ),比(bǐ )旧(jiù )法(fǎ )殊(shū )为(wéi )乖(guāi )异(yì ),谓(wèi )宜(yí )仍(réng )旧(jiù )。诏(zhào )可(kě )。

太(tài )祖(zǔ )文(wén )皇(huáng )帝(dì )中(zhōng )之(zhī )中(zhōng )元(yuán )嘉(jiā )二(èr )十(shí )二(èr )年(nián )(乙(yǐ )酉(yǒu ),公(gōng )元(yuán )四(sì )四(sì )五(wǔ )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),辛(xīn )卯(mǎo )朔(shuò ),始(shǐ )行(háng )新(xīn )历(lì )。初(chū ),汉(hàn )京(jīng )房(fáng )以(yǐ )十(shí )二(èr )律(lǜ )中(zhōng )吕(lǚ )上(shàng )生(shēng )黄(huáng )钟(zhōng ),不(bú )满(mǎn )九(jiǔ )寸(cùn ),更(gèng )演(yǎn )为(wéi )六(liù )十(shí )律(lǜ )。钱(qián )乐(lè )之(zhī )复(fù )演(yǎn )为(wéi )三(sān )百(bǎi )六(liù )十(shí )律(lǜ ),日(rì )当(dāng )一(yī )管(guǎn )。何(hé )承(chéng )天(tiān )立(lì )议(yì ),以(yǐ )为(wéi )上(shàng )下(xià )相(xiàng )生(shēng ),三(sān )分(fèn )损(sǔn )益(yì )其(qí )一(yī ),盖(gài )古(gǔ )人(rén )简(jiǎn )易(yì )之(zhī )法(fǎ ),犹(yóu )如(rú )古(gǔ )历(lì )周(zhōu )天(tiān )三(sān )百(bǎi )六(liù )十(shí )五(wǔ )度(dù )四(sì )分(fèn )度(dù )之(zhī )一(yī )也(yě )。而(ér )京(jīng )房(fáng )不(bú )悟(wù ),谬(miù )为(wéi )六(liù )十(shí )。乃(nǎi )更(gèng )设(shè )新(xīn )率(lǜ ),林(lín )钟(zhōng )长(zhǎng )六(liù )寸(cùn )一(yī )厘(lí ),则(zé )从(cóng )中(zhōng )吕(lǚ )还(hái )得(dé )黄(huáng )钟(zhōng ),十(shí )二(èr )旋(xuán )宫(gōng ),声(shēng )韵(yùn )无(wú )失(shī )。

壬(rén )辰(chén ),以(yǐ )武(wǔ )陵(líng )王(wáng )骏(jùn )为(wéi )雍(yōng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。帝(dì )欲(yù )经(jīng )略(luè )关(guān )、河(hé ),故(gù )以(yǐ )骏(jùn )镇(zhèn )襄(xiāng )阳(yáng )。

魏(wèi )主(zhǔ )使(shǐ )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )宋(sòng )愔(yīn )来(lái )聘(pìn )。

二(èr )月(yuè ),魏(wèi )主(zhǔ )如(rú )上(shàng )党(dǎng ),西(xī )至(zhì )吐(tǔ )京(jīng ),讨(tǎo )徙(xǐ )叛(pàn )胡(hú ),出(chū )配(pèi )郡(jùn )县(xiàn )。

甲(jiǎ )戌(xū ),立(lì )皇(huáng )祎(yī )为(wéi )东(dōng )海(hǎi )王(wáng ),昶(chǎng )为(wéi )义(yì )阳(yáng )王(wáng )。

三(sān )月(yuè ),庚(gēng )申(shēn ),魏(wèi )主(zhǔ )还(hái )宫(gōng )。

魏(wèi )诏(zhào ):“诸(zhū )疑(yí )狱(yù )皆(jiē )付(fù )中(zhōng )书(shū ),以(yǐ )经(jīng )义(yì )量(liàng )决(jué )。”

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),庚(gēng )戌(xū ),魏(wèi )主(zhǔ )遣(qiǎn )征(zhēng )西(xī )大(dà )将(jiāng )军(jūn )高(gāo )凉(liáng )王(wáng )那(nà )等(děng ),击(jī )吐(tǔ )谷(gǔ )浑(hún )王(wáng )慕(mù )利(lì )延(yán )于(yú )白(bái )兰(lán ),秦(qín )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )代(dài )人(rén )封(fēng )敕(chì )文(wén )、安(ān )远(yuǎn )将(jiāng )军(jūn )乙(yǐ )乌(wū )头(tóu )击(jī )慕(mù )利(lì )延(yán )兄(xiōng )子(zǐ )什(shí )归(guī )于(yú )枹(bāo )罕(hǎn )。

河(hé )西(xī )之(zhī )亡(wáng )也(yě ),鄯(shàn )善(shàn )人(rén )以(yǐ )其(qí )地(dì )与(yǔ )魏(wèi )邻(lín ),大(dà )惧(jù ),曰(yuē ):“通(tōng )其(qí )使(shǐ )人(rén ),知(zhī )我(wǒ )国(guó )虚(xū )实(shí ),取(qǔ )亡(wáng )必(bì )速(sù )。”乃(nǎi )闭(bì )断(duàn )道(dào ),使(shǐ )者(zhě )往(wǎng )来(lái ),辄(zhé )抄(chāo )劫(jié )之(zhī )。由(yóu )是(shì )西(xī )域(yù )不(bú )通(tōng )者(zhě )数(shù )年(nián )。魏(wèi )主(zhǔ )使(shǐ )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )万(wàn )度(dù )归(guī )发(fā )凉(liáng )州(zhōu )以(yǐ )西(xī )兵(bīng )击(jī )鄯(shàn )善(shàn )。

六(liù )月(yuè ),壬(rén )辰(chén ),魏(wèi )主(zhǔ )北(běi )巡(xún )。

帝(dì )谋(móu )伐(fá )魏(wèi ),罢(bà )南(nán )豫(yù )州(zhōu )入(rù )豫(yù )州(zhōu )。辛(xīn )亥(hài ),以(yǐ )南(nán )豫(yù )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )南(nán )平(píng )王(wáng )铄(shuò )为(wéi )豫(yù )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),己(jǐ )未(wèi ),以(yǐ )尚(shàng )书(shū )仆(pú )射(shè )孟(mèng )顗(yǐ )为(wéi )左(zuǒ )仆(pú )射(shè ),中(zhōng )护(hù )军(jūn )何(hé )尚(shàng )之(zhī )为(wéi )右(yòu )仆(pú )射(shè )。

武(wǔ )陵(líng )王(wáng )骏(jùn )将(jiāng )之(zhī )镇(zhèn ),时(shí )缘(yuán )沔(miǎn )诸(zhū )蛮(mán )犹(yóu )为(wéi )寇(kòu ),水(shuǐ )陆(lù )梗(gěng )碍(ài );骏(jùn )分(fèn )军(jūn )遣(qiǎn )抚(fǔ )军(jūn )中(zhōng )兵(bīng )参(cān )军(jūn )沈(shěn )庆(qìng )之(zhī )掩(yǎn )击(jī ),大(dà )破(pò )之(zhī )。骏(jùn )至(zhì )镇(zhèn ),蛮(mán )断(duàn )驿(yì )道(dào ),欲(yù )攻(gōng )随(suí )郡(jùn );随(suí )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )河(hé )东(dōng )柳(liǔ )元(yuán )景(jǐng )募(mù )得(dé )六(liù )七(qī )百(bǎi )人(rén ),邀(yāo )击(jī ),大(dà )破(pò )之(zhī )。遂(suí )平(píng )诸(zhū )蛮(mán ),获(huò )七(qī )万(wàn )馀(yú )口(kǒu )。涢(yún )山(shān )蛮(mán )最(zuì )强(qiáng ),沈(shěn )庆(qìng )之(zhī )讨(tǎo )平(píng )之(zhī ),获(huò )三(sān )万(wàn )馀(yú )口(kǒu ),徙(xǐ )万(wàn )馀(yú )口(kǒu )于(yú )建(jiàn )康(kāng )。

吐(tǔ )谷(gǔ )浑(hún )什(shí )归(guī )闻(wén )魏(wèi )军(jūn )将(jiāng )至(zhì ),弃(qì )城(chéng )夜(yè )遁(dùn )。八(bā )月(yuè ),丁(dīng )亥(hài ),封(fēng )敕(chì )文(wén )入(rù )枹(bāo )罕(hǎn ),分(fèn )徙(xǐ )其(qí )民(mín )千(qiān )家(jiā )还(hái )上(shàng )邽(guī ),留(liú )乙(yǐ )乌(wū )头(tóu )守(shǒu )枹(bāo )罕(hǎn )。

万(wàn )度(dù )归(guī )至(zhì )敦(dūn )煌(huáng ),留(liú )辎(zī )重(zhòng ),以(yǐ )轻(qīng )骑(qí )五(wǔ )千(qiān )度(dù )流(liú )沙(shā ),袭(xí )鄯(shàn )善(shàn )。壬(rén )辰(chén ),鄯(shàn )善(shàn )王(wáng )真(zhēn )达(dá )面(miàn )缚(fù )出(chū )降(jiàng )。度(dù )归(guī )留(liú )军(jūn )屯(tún )守(shǒu ),与(yǔ )真(zhēn )达(dá )诣(yì )平(píng )城(chéng ),西(xī )域(yù )复(fù )通(tōng )。

魏(wèi )主(zhǔ )如(rú )阴(yīn )山(shān )之(zhī )北(běi ),发(fā )诸(zhū )州(zhōu )兵(bīng )三(sān )分(fèn )之(zhī )一(yī ),各(gè )于(yú )其(qí )州(zhōu )戒(jiè )严(yán ),以(yǐ )须(xū )后(hòu )命(mìng )。徙(xǐ )诸(zhū )种(zhǒng )杂(zá )民(mín )五(wǔ )千(qiān )馀(yú )家(jiā )于(yú )北(běi )边(biān ),令(lìng )就(jiù )北(běi )畜(chù )牧(mù ),以(yǐ )饵(ěr )柔(róu )然(rán )。

壬(rén )寅(yín ),魏(wèi )高(gāo )凉(liáng )王(wáng )那(nà )军(jūn )至(zhì )宁(níng )头(tóu )城(chéng ),吐(tǔ )谷(gǔ )浑(hún )王(wáng )慕(mù )利(lì )延(yán )拥(yōng )其(qí )部(bù )落(luò )西(xī )度(dù )流(liú )沙(shā )。吐(tǔ )谷(gǔ )浑(hún )慕(mù )璝(guī )之(zhī )子(zǐ )被(bèi )囊(náng )逆(nì )战(zhàn ),那(nà )击(jī )破(pò )之(zhī );被(bèi )囊(náng )遁(dùn )走(zǒu ),中(zhōng )山(shān )公(gōng )杜(dù )丰(fēng )帅(shuài )精(jīng )骑(qí )追(zhuī )之(zhī ),度(dù )三(sān )危(wēi ),至(zhì )雪(xuě )山(shān ),生(shēng )擒(qín )被(bèi )囊(náng )及(jí )吐(tǔ )谷(gǔ )浑(hún )什(shí )归(guī )、乞(qǐ )伏(fú )炽(chì )磐(pán )之(zhī )子(zǐ )成(chéng )龙(lóng ),皆(jiē )送(sòng )平(píng )城(chéng )。慕(mù )利(lì )延(yán )遂(suí )西(xī )入(rù )于(yú )阗(tián ),杀(shā )其(qí )王(wáng ),据(jù )其(qí )地(dì ),死(sǐ )者(zhě )数(shù )万(wàn )人(rén )。

九(jiǔ )月(yuè ),癸(guǐ )酉(yǒu ),上(shàng )饯(jiàn )衡(héng )阳(yáng )王(wáng )义(yì )季(jì )于(yú )武(wǔ )帐(zhàng )冈(gāng )。上(shàng )将(jiāng )行(háng ),敕(chì )诸(zhū )子(zǐ )且(qiě )勿(wù )食(shí ),至(zhì )会(huì )所(suǒ )设(shè )馔(zhuàn );日(rì )旰(gàn ),不(bú )至(zhì ),有(yǒu )饥(jī )色(sè )。上(shàng )乃(nǎi )谓(wèi )曰(yuē ):“汝(rǔ )曹(cáo )少(shǎo )长(zhǎng )丰(fēng )佚(yì ),不(bú )见(jiàn )百(bǎi )姓(xìng )艰(jiān )难(nán )。今(jīn )使(shǐ )汝(rǔ )曹(cáo )识(shí )有(yǒu )饥(jī )苦(kǔ ),知(zhī )以(yǐ )节(jiē )俭(jiǎn )御(yù )物(wù )耳(ěr )。”

裴(péi )子(zǐ )野(yě )论(lùn )曰(yuē ):善(shàn )乎(hū )太(tài )祖(zǔ )之(zhī )训(xùn )也(yě )!夫(fū )侈(chǐ )兴(xìng )于(yú )有(yǒu )馀(yú ),俭(jiǎn )生(shēng )于(yú )不(bú )足(zú )。欲(yù )其(qí )隐(yǐn )约(yuē ),莫(mò )若(ruò )贫(pín )贱(jiàn )。习(xí )其(qí )险(xiǎn )限(xiàn ),利(lì )以(yǐ )任(rèn )使(shǐ );达(dá )其(qí )情(qíng )伪(wěi ),易(yì )以(yǐ )躬(gōng )临(lín )。太(tài )祖(zǔ )若(ruò )能(néng )率(lǜ )此(cǐ )训(xùn )也(yě ),难(nán )其(qí )志(zhì )操(cāo ),卑(bēi )其(qí )礼(lǐ )秩(zhì ),教(jiāo )成(chéng )德(dé )立(lì ),然(rán )后(hòu )授(shòu )以(yǐ )政(zhèng )事(shì ),则(zé )无(wú )怠(dài )无(wú )荒(huāng ),可(kě )播(bō )之(zhī )于(yú )九(jiǔ )服(fú )矣(yǐ )。

高(gāo )祖(zǔ )思(sī )固(gù )本(běn )枝(zhī ),崇(chóng )树(shù )襁(qiǎng )褓(bǎo );后(hòu )世(shì )遵(zūn )守(shǒu ),迭(dié )据(jù )方(fāng )岳(yuè )。及(jí )乎(hū )泰(tài )始(shǐ )之(zhī )初(chū ),升(shēng )明(míng )之(zhī )季(jì ),绝(jué )咽(yān )于(yú )衾(qīn )衽(rèn )者(zhě )动(dòng )数(shù )十(shí )人(rén )。国(guó )之(zhī )存(cún )亡(wáng ),既(jì )不(bú )是(shì )系(xì ),早(zǎo )肆(sì )民(mín )上(shàng ),非(fēi )善(shàn )诲(huì )也(yě )。

魏(wèi )民(mín )间(jiān )讹(é )言(yán )“灭(miè )魏(wèi )者(zhě )吴(wú )”,卢(lú )水(shuǐ )胡(hú )盖(gài )吴(wú )聚(jù )众(zhòng )反(fǎn )于(yú )杏(xìng )城(chéng ),诸(zhū )种(zhǒng )胡(hú )争(zhēng )应(yīng )之(zhī ),有(yǒu )众(zhòng )十(shí )馀(yú )万(wàn ),遣(qiǎn )其(qí )党(dǎng )赵(zhào )绾(wǎn )来(lái )上(shàng )表(biǎo )自(zì )归(guī )。冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),戊(wù )子(zǐ ),长(zhǎng )安(ān )镇(zhèn )副(fù )将(jiāng )拓(tuò )跋(bá )纥(gē )帅(shuài )众(zhòng )讨(tǎo )吴(wú ),纥(gē )败(bài )死(sǐ )。吴(wú )众(zhòng )愈(yù )盛(shèng ),民(mín )皆(jiē )渡(dù )渭(wèi ),奔(bēn )南(nán )山(shān )。魏(wèi )主(zhǔ )发(fā )高(gāo )平(píng )敕(chì )勒(lè )骑(qí )赴(fù )长(zhǎng )安(ān ),命(mìng )将(jiāng )军(jūn )叔(shū )孙(sūn )拔(bá )领(lǐng )摄(shè )并(bìng )、秦(qín )、雍(yōng )三(sān )州(zhōu )兵(bīng )屯(tún )渭(wèi )北(běi )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),魏(wèi )发(fā )冀(jì )州(zhōu )民(mín )造(zào )浮(fú )桥(qiáo )于(yú )碻(qiāo )磝(áo )津(jīn )。

盖(gài )吴(wú )遣(qiǎn )别(bié )部(bù )帅(shuài )白(bái )广(guǎng )平(píng )西(xī )掠(luě )新(xīn )平(píng ),安(ān )定(dìng )诸(zhū )胡(hú )皆(jiē )聚(jù )众(zhòng )应(yīng )之(zhī )。又(yòu )分(fèn )兵(bīng )东(dōng )掠(luě )临(lín )晋(jìn )巴(bā )东(dōng ),将(jiāng )军(jūn )章(zhāng )直(zhí )击(jī )破(pò )之(zhī ),溺(nì )死(sǐ )于(yú )河(hé )者(zhě )三(sān )万(wàn )馀(yú )人(rén )。吴(wú )又(yòu )遣(qiǎn )兵(bīng )西(xī )掠(luě )至(zhì )长(zhǎng )安(ān ),将(jiāng )军(jūn )叔(shū )孙(sūn )拔(bá )与(yǔ )战(zhàn )于(yú )渭(wèi )北(běi ),大(dà )破(pò )之(zhī ),斩(zhǎn )首(shǒu )三(sān )万(wàn )馀(yú )级(jí )。

河(hé )东(dōng )蜀(shǔ )薛(xuē )永(yǒng )完(wán )聚(jù )众(zhòng )以(yǐ )应(yīng )吴(wú ),袭(xí )击(jī )闻(wén )喜(xǐ )。闻(wén )喜(xǐ )县(xiàn )无(wú )兵(bīng )仗(zhàng ),令(lìng )忧(yōu )惶(huáng )无(wú )计(jì );县(xiàn )人(rén )裴(péi )骏(jùn )帅(shuài )厉(lì )乡(xiāng )豪(háo )击(jī )之(zhī ),永(yǒng )宗(zōng )引(yǐn )去(qù )。

魏(wèi )主(zhǔ )命(mìng )薛(xuē )谨(jǐn )之(zhī )子(zǐ )拔(bá )纠(jiū )合(hé )宗(zōng )、乡(xiāng ),壁(bì )于(yú )河(hé )际(jì ),以(yǐ )断(duàn )二(èr )寇(kòu )往(wǎng )来(lái )之(zhī )路(lù )。庚(gēng )午(wǔ ),魏(wèi )主(zhǔ )使(shǐ )殿(diàn )中(zhōng )尚(shàng )书(shū )拓(tuò )跋(bá )处(chù )直(zhí )等(děng )将(jiāng )二(èr )万(wàn )骑(qí )讨(tǎo )薛(xuē )永(yǒng )宗(zōng ),殿(diàn )中(zhōng )尚(shàng )书(shū )乙(yǐ )拔(bá )将(jiāng )三(sān )万(wàn )骑(qí )讨(tǎo )盖(gài )吴(wú ),西(xī )平(píng )公(gōng )寇(kòu )提(tí )将(jiāng )万(wàn )骑(qí )讨(tǎo )白(bái )广(guǎng )平(píng )。吴(wú )自(zì )号(hào )天(tiān )台(tái )王(wáng ),署(shǔ )置(zhì )百(bǎi )官(guān )。

辛(xīn )未(wèi ),魏(wèi )主(zhǔ )还(hái )宫(gōng )。

魏(wèi )选(xuǎn )六(liù )州(zhōu )骁(xiāo )骑(qí )二(èr )万(wàn ),使(shǐ )永(yǒng )昌(chāng )王(wáng )仁(rén )、高(gāo )凉(liáng )王(wáng )那(nà )分(fèn )将(jiāng )之(zhī ),为(wéi )二(èr )道(dào ),掠(luě )淮(huái )、泗(sì )以(yǐ )北(běi ),徙(xǐ )青(qīng )、徐(xú )之(zhī )民(mín )以(yǐ )实(shí )河(hé )北(běi )。

癸(guǐ )未(wèi ),魏(wèi )主(zhǔ )西(xī )巡(xún )。

初(chū ),鲁(lǔ )国(guó )孔(kǒng )熙(xī )先(xiān )博(bó )学(xué )文(wén )史(shǐ ),兼(jiān )通(tōng )数(shù )术(shù ),有(yǒu )纵(zòng )横(héng )才(cái )志(zhì );为(wéi )员(yuán )外(wài )散(sàn )骑(qí )侍(shì )郎(láng ),不(bú )为(wéi )时(shí )所(suǒ )知(zhī ),愤(fèn )愤(fèn )不(bú )得(dé )志(zhì )。父(fù )默(mò )之(zhī )为(wéi )广(guǎng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),以(yǐ )赃(zāng )获(huò )罪(zuì ),大(dà )将(jiāng )军(jūn )彭(péng )城(chéng )王(wáng )义(yì )康(kāng )为(wéi )救(jiù )解(jiě ),得(dé )免(miǎn )。及(jí )义(yì )康(kāng )迁(qiān )豫(yù )章(zhāng ),熙(xī )先(xiān )密(mì )怀(huái )报(bào )效(xiào )。且(qiě )以(yǐ )为(wéi )天(tiān )文(wén )、图(tú )谶(chèn ),帝(dì )必(bì )以(yǐ )非(fēi )道(dào )晏(yàn )驾(jià ),由(yóu )骨(gǔ )肉(ròu )相(xiàng )残(cán ),江(jiāng )州(zhōu )应(yīng )出(chū )天(tiān )子(zǐ )。以(yǐ )范(fàn )晔(yè )志(zhì )意(yì )不(bú )满(mǎn ),欲(yù )引(yǐn )与(yǔ )同(tóng )谋(móu ),而(ér )熙(xī )先(xiān )素(sù )不(bú )为(wéi )晔(yè )所(suǒ )重(zhòng )。太(tài )子(zǐ )中(zhōng )舍(shě )人(rén )谢(xiè )综(zōng ),晔(yè )之(zhī )甥(shēng )也(yě ),熙(xī )先(xiān )倾(qīng )身(shēn )事(shì )之(zhī )。综(zōng )引(yǐn )熙(xī )先(xiān )与(yǔ )晔(yè )相(xiàng )识(shí )。

熙(xī )先(xiān )家(jiā )饶(ráo )于(yú )财(cái ),数(shù )与(yǔ )晔(yè )博(bó ),故(gù )为(wéi )拙(zhuō )行(háng ),以(yǐ )物(wù )输(shū )之(zhī )。晔(yè )既(jì )利(lì )其(qí )财(cái ),又(yòu )爱(ài )其(qí )文(wén )艺(yì ),由(yóu )是(shì )情(qíng )好(hǎo )款(kuǎn )洽(qià )。熙(xī )先(xiān )乃(nǎi )从(cóng )容(róng )说(shuō )晔(yè )曰(yuē ):“大(dà )将(jiāng )军(jūn )英(yīng )断(duàn )聪(cōng )敏(mǐn ),人(rén )神(shén )攸(yōu )属(shǔ ),失(shī )职(zhí )南(nán )垂(chuí ),天(tiān )下(xià )愤(fèn )怨(yuàn )。小(xiǎo )人(rén )受(shòu )先(xiān )君(jūn )遗(yí )命(mìng ),以(yǐ )死(sǐ )报(bào )大(dà )将(jiāng )军(jūn )之(zhī )德(dé )。顷(qǐng )人(rén )情(qíng )骚(sāo )动(dòng ),天(tiān )文(wén )舛(chuǎn )错(cuò ),此(cǐ )所(suǒ )谓(wèi )时(shí )运(yùn )之(zhī )至(zhì ),不(bú )可(kě )推(tuī )移(yí )者(zhě )也(yě )。若(ruò )顺(shùn )天(tiān )人(rén )之(zhī )心(xīn ),结(jié )英(yīng )豪(háo )之(zhī )士(shì ),表(biǎo )里(lǐ )相(xiàng )应(yīng ),发(fā )于(yú )肘(zhǒu )腋(yè ),然(rán )后(hòu )诛(zhū )除(chú )异(yì )我(wǒ ),崇(chóng )奉(fèng )明(míng )圣(shèng ),号(hào )令(lìng )天(tiān )下(xià ),谁(shuí )敢(gǎn )不(bú )从(cóng )!小(xiǎo )人(rén )请(qǐng )以(yǐ )七(qī )尺(chǐ )之(zhī )躯(qū ),三(sān )寸(cùn )之(zhī )舌(shé ),立(lì )功(gōng )立(lì )事(shì )而(ér )归(guī )诸(zhū )君(jūn )子(zǐ ),太(tài )人(rén )以(yǐ )为(wéi )何(hé )如(rú )?”晔(yè )甚(shèn )愕(è )然(rán )。熙(xī )先(xiān )曰(yuē ):“昔(xī )毛(máo )玠(jiè )竭(jié )节(jiē )于(yú )魏(wèi )武(wǔ ),张(zhāng )温(wēn )毕(bì )议(yì )于(yú )孙(sūn )权(quán ),彼(bǐ )二(èr )人(rén )者(zhě ),皆(jiē )国(guó )之(zhī )俊(jùn )乂(ài ),岂(qǐ )言(yán )行(háng )玷(diàn )缺(quē ),然(rán )后(hòu )至(zhì )于(yú )祸(huò )辱(rǔ )哉(zāi )!皆(jiē )以(yǐ )廉(lián )直(zhí )劲(jìn )正(zhèng ),不(bú )得(dé )久(jiǔ )容(róng )。丈(zhàng )人(rén )之(zhī )于(yú )本(běn )朝(cháo ),不(bú )深(shēn )于(yú )二(èr )主(zhǔ ),人(rén )间(jiān )雅(yǎ )誉(yù ),过(guò )于(yú )两(liǎng )臣(chén ),谗(chán )夫(fū )侧(cè )目(mù ),为(wéi )日(rì )久(jiǔ )矣(yǐ ),比(bǐ )肩(jiān )竞(jìng )逐(zhú ),庸(yōng )可(kě )遂(suí )乎(hū )!近(jìn )者(zhě )殷(yīn )铁(tiě )一(yī )言(yán )而(ér )刘(liú )班(bān )碎(suì )首(shǒu ),彼(bǐ )岂(qǐ )父(fù )兄(xiōng )之(zhī )仇(chóu ),百(bǎi )世(shì )之(zhī )怨(yuàn )乎(hū )?所(suǒ )争(zhēng )不(bú )过(guò )荣(róng )名(míng )势(shì )利(lì )先(xiān )后(hòu )之(zhī )间(jiān )耳(ěr )。及(jí )其(qí )末(mò )也(yě ),唯(wéi )恐(kǒng )陷(xiàn )之(zhī )不(bú )深(shēn ),发(fā )之(zhī )不(bú )早(zǎo );戮(lù )及(jí )百(bǎi )口(kǒu ),犹(yóu )曰(yuē )未(wèi )厌(yàn )。是(shì )可(kě )为(wéi )寒(hán )心(xīn )悼(dào )惧(jù ),岂(qǐ )书(shū )籍(jí )远(yuǎn )事(shì )也(yě )哉(zāi )!今(jīn )建(jiàn )大(dà )勋(xūn ),奉(fèng )贤(xián )哲(zhé ),图(tú )难(nán )地(dì )易(yì ),以(yǐ )安(ān )易(yì )危(wēi ),享(xiǎng )厚(hòu )利(lì ),收(shōu )鸿(hóng )名(míng ),一(yī )旦(dàn )包(bāo )举(jǔ )而(ér )有(yǒu )之(zhī ),岂(qǐ )可(kě )弃(qì )置(zhì )而(ér )不(bú )取(qǔ )哉(zāi )!”晔(yè )犹(yóu )疑(yí )未(wèi )决(jué )。熙(xī )先(xiān )曰(yuē ):“又(yòu )有(yǒu )过(guò )于(yú )此(cǐ )者(zhě ),愚(yú )则(zé )未(wèi )敢(gǎn )道(dào )耳(ěr )。”晔(yè )曰(yuē ):“何(hé )谓(wèi )也(yě )?”熙(xī )先(xiān )曰(yuē ):“丈(zhàng )人(rén )弈(yì )叶(yè )清(qīng )通(tōng ),而(ér )不(bú )得(dé )连(lián )姻(yīn )帝(dì )室(shì ),人(rén )以(yǐ )犬(quǎn )豕(shǐ )及(jí )相(xiàng )遇(yù ),而(ér )丈(zhàng )人(rén )曾(céng )不(bú )耻(chǐ )之(zhī ),欲(yù )为(wéi )之(zhī )死(sǐ ),不(bú )亦(yì )惑(huò )乎(hū )!”晔(yè )门(mén )无(wú )内(nèi )行(háng ),故(gù )熙(xī )先(xiān )以(yǐ )此(cǐ )激(jī )之(zhī )。晔(yè )默(mò )然(rán )不(bú )应(yīng ),反(fǎn )意(yì )乃(nǎi )决(jué )。

晔(yè )与(yǔ )沈(shěn )演(yǎn )之(zhī )并(bìng )为(wéi )帝(dì )所(suǒ )知(zhī ),晔(yè )先(xiān )至(zhì ),必(bì )待(dài )演(yǎn )之(zhī )俱(jù )入(rù ),演(yǎn )之(zhī )先(xiān )至(zhì ),尝(cháng )独(dú )被(bèi )引(yǐn ),晔(yè )以(yǐ )此(cǐ )为(wéi )怨(yuàn )。晔(yè )累(lèi )经(jīng )义(yì )康(kāng )府(fǔ )佐(zuǒ ),中(zhōng )间(jiān )获(huò )罪(zuì )于(yú )义(yì )康(kāng )。谢(xiè )综(zōng )及(jí )父(fù )述(shù ),皆(jiē )为(wéi )义(yì )康(kāng )所(suǒ )厚(hòu ),综(zōng )弟(dì )约(yuē )聚(jù )义(yì )康(kāng )女(nǚ )。综(zōng )为(wéi )义(yì )康(kāng )记(jì )室(shì )参(cān )军(jūn ),自(zì )豫(yù )章(zhāng )还(hái ),申(shēn )义(yì )康(kāng )意(yì )于(yú )晔(yè ),求(qiú )解(jiě )晚(wǎn )隙(xì ),复(fù )敦(dūn )往(wǎng )好(hǎo )。大(dà )将(jiāng )军(jūn )府(fǔ )史(shǐ )仲(zhòng )承(chéng )祖(zǔ ),有(yǒu )宠(chǒng )于(yú )义(yì )康(kāng ),闻(wén )熙(xī )先(xiān )有(yǒu )谋(móu ),密(mì )相(xiàng )结(jié )纳(nà )。丹(dān )阳(yáng )尹(yǐn )徐(xú )湛(zhàn )之(zhī ),素(sù )为(wéi )义(yì )康(kāng )所(suǒ )爱(ài ),承(chéng )祖(zǔ )因(yīn )此(cǐ )结(jié )事(shì )湛(zhàn )之(zhī ),告(gào )以(yǐ )密(mì )计(jì )。道(dào )人(rén )法(fǎ )略(luè )、尼(ní )法(fǎ )静(jìng ),皆(jiē )感(gǎn )义(yì )康(kāng )旧(jiù )恩(ēn ),并(bìng )与(yǔ )熙(xī )先(xiān )往(wǎng )来(lái )。法(fǎ )静(jìng )妹(mèi )夫(fū )许(xǔ )曜(yào ),领(lǐng )队(duì )在(zài )台(tái ),许(xǔ )为(wéi )内(nèi )应(yīng )。法(fǎ )静(jìng )之(zhī )豫(yù )章(zhāng ),熙(xī )先(xiān )付(fù )以(yǐ )笺(jiān )书(shū ),陈(chén )说(shuō )图(tú )谶(chèn )。于(yú )是(shì )密(mì )相(xiàng )署(shǔ )置(zhì ),及(jí )素(sù )所(suǒ )不(bú )善(shàn )者(zhě ),并(bìng )入(rù )死(sǐ )目(mù )。熙(xī )先(xiān )又(yòu )使(shǐ )弟(dì )休(xiū )先(xiān )作(zuò )檄(xí )文(wén ),称(chēng ):“贼(zéi )臣(chén )赵(zhào )伯(bó )符(fú )肆(sì )兵(bīng )犯(fàn )跸(bì ),祸(huò )流(liú )储(chǔ )宰(zǎi )。湛(zhàn )之(zhī )、晔(yè )等(děng )投(tóu )命(mìng )奋(fèn )戈(gē ),即(jí )日(rì )斩(zhǎn )伯(bó )符(fú )首(shǒu )及(jí )其(qí )党(dǎng )与(yǔ )。今(jīn )遣(qiǎn )护(hù )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )臧(zāng )质(zhì )奉(fèng )玺(xǐ )绶(shòu )迎(yíng )彭(péng )城(chéng )王(wáng )正(zhèng )位(wèi )辰(chén )极(jí )。”熙(xī )先(xiān )以(yǐ )为(wéi )举(jǔ )大(dà )事(shì )宜(yí )须(xū )以(yǐ )义(yì )康(kāng )之(zhī )旨(zhǐ )谕(yù )众(zhòng ),晔(yè )又(yòu )诈(zhà )作(zuò )义(yì )康(kāng )与(yǔ )湛(zhàn )之(zhī )书(shū ),令(lìng )诛(zhū )君(jūn )侧(cè )之(zhī )恶(è ),宣(xuān )示(shì )同(tóng )党(dǎng )。

帝(dì )之(zhī )燕(yàn )武(wǔ )帐(zhàng )冈(gāng )也(yě ),晔(yè )等(děng )谋(móu )以(yǐ )其(qí )日(rì )作(zuò )乱(luàn )。许(xǔ )曜(yào )侍(shì )帝(dì ),扣(kòu )刀(dāo )目(mù )晔(yè ),晔(yè )不(bú )敢(gǎn )仰(yǎng )视(shì )。俄(é )而(ér )座(zuò )散(sàn ),徐(xú )湛(zhàn )之(zhī )恐(kǒng )事(shì )不(bú )济(jì ),密(mì )以(yǐ )其(qí )谋(móu )白(bái )帝(dì )。帝(dì )使(shǐ )湛(zhàn )之(zhī )具(jù )探(tàn )取(qǔ )本(běn )末(mò ),得(dé )其(qí )檄(xí )书(shū ),选(xuǎn )署(shǔ )姓(xìng )名(míng ),上(shàng )之(zhī )。帝(dì )乃(nǎi )命(mìng )有(yǒu )司(sī )收(shōu )掩(yǎn )穷(qióng )治(zhì )。其(qí )夜(yè ),呼(hū )晔(yè )置(zhì )客(kè )省(shěng ),先(xiān )于(yú )外(wài )收(shōu )综(zōng )及(jí )熙(xī )先(xiān )兄(xiōng )弟(dì ),皆(jiē )款(kuǎn )服(fú )。帝(dì )遣(qiǎn )使(shǐ )诘(jié )问(wèn )晔(yè ),晔(yè )犹(yóu )隐(yǐn )拒(jù );熙(xī )先(xiān )闻(wén )之(zhī ),笑(xiào )曰(yuē ):“凡(fán )处(chù )分(fèn )、符(fú )檄(xí )、书(shū )疏(shū ),皆(jiē )范(fàn )所(suǒ )造(zào ),云(yún )何(hé )于(yú )今(jīn )方(fāng )作(zuò )如(rú )此(cǐ )抵(dǐ )蹋(tà )邪(xié )?”帝(dì )以(yǐ )晔(yè )墨(mò )迹(jì )示(shì )之(zhī ),乃(nǎi )具(jù )陈(chén )本(běn )末(mò )。

明(míng )日(rì ),仗(zhàng )士(shì )送(sòng )付(fù )廷(tíng )尉(wèi )。熙(xī )先(xiān )望(wàng )风(fēng )吐(tǔ )款(kuǎn ),辞(cí )气(qì )不(bú )桡(ráo )。上(shàng )奇(qí )其(qí )才(cái ),遣(qiǎn )人(rén )慰(wèi )勉(miǎn )之(zhī )曰(yuē ):“以(yǐ )卿(qīng )之(zhī )才(cái )而(ér )滞(zhì )于(yú )集(jí )书(shū )省(shěng ),理(lǐ )应(yīng )有(yǒu )异(yì )志(zhì ),此(cǐ )乃(nǎi )我(wǒ )负(fù )卿(qīng )也(yě )。”又(yòu )责(zé )前(qián )吏(lì )部(bù )尚(shàng )书(shū )何(hé )尚(shàng )之(zhī )曰(yuē ):“使(shǐ )孔(kǒng )熙(xī )先(xiān )年(nián )将(jiāng )三(sān )十(shí )作(zuò )散(sàn )骑(qí )郎(láng ),那(nà )不(bú )作(zuò )贼(zéi )!”熙(xī )先(xiān )于(yú )狱(yù )中(zhōng )上(shàng )书(shū )谢(xiè )恩(ēn ),且(qiě )陈(chén )图(tú )谶(chèn ),深(shēn )戒(jiè )上(shàng )以(yǐ )骨(gǔ )肉(ròu )之(zhī )祸(huò ),曰(yuē ):“愿(yuàn )且(qiě )勿(wù )遗(yí )弃(qì ),存(cún )之(zhī )中(zhōng )书(shū )。若(ruò )囚(qiú )死(sǐ )之(zhī )后(hòu ),或(huò )可(kě )追(zhuī )录(lù ),庶(shù )九(jiǔ )泉(quán )之(zhī )下(xià ),少(shǎo )塞(sāi )衅(xìn )责(zé )。”

晔(yè )在(zài )狱(yù ),为(wéi )诗(shī )曰(yuē ):“虽(suī )无(wú )嵇(jī )生(shēng )琴(qín ),庶(shù )同(tóng )夏(xià )侯(hóu )色(sè )。”晔(yè )本(běn )意(yì )谓(wèi )入(rù )狱(yù )即(jí )死(sǐ ),而(ér )上(shàng )穷(qióng )治(zhì )其(qí )狱(yù ),遂(suí )经(jīng )二(èr )旬(xún ),晔(yè )更(gèng )有(yǒu )生(shēng )望(wàng )。狱(yù )吏(lì )戏(xì )之(zhī )曰(yuē ):“外(wài )传(chuán )詹(zhān )事(shì )或(huò )当(dāng )长(zhǎng )系(xì )。”晔(yè )闻(wén )之(zhī ),惊(jīng )喜(xǐ )。综(zōng )、熙(xī )先(xiān )笑(xiào )之(zhī )曰(yuē ):“詹(zhān )事(shì )畴(chóu )昔(xī )攘(rǎng )袂(mèi )瞋(tián )目(mù ),跃(yuè )马(mǎ )顾(gù )盼(pàn ),自(zì )以(yǐ )为(wéi )一(yī )世(shì )之(zhī )雄(xióng );今(jīn )扰(rǎo )攘(rǎng )纷(fēn )纭(yún ),畏(wèi )死(sǐ )乃(nǎi )尔(ěr )!设(shè )令(lìng )赐(cì )以(yǐ )性(xìng )命(mìng ),人(rén )臣(chén )图(tú )主(zhǔ ),何(hé )颜(yán )可(kě )以(yǐ )生(shēng )存(cún )!”

十(shí )二(èr )月(yuè ),乙(yǐ )未(wèi ),晔(yè )、综(zōng )、熙(xī )先(xiān )及(jí )其(qí )子(zǐ )弟(dì )、党(dǎng )与(yǔ )皆(jiē )伏(fú )诛(zhū )。晔(yè )母(mǔ )至(zhì )市(shì ),涕(tì )泣(qì )责(zé )晔(yè ),以(yǐ )手(shǒu )击(jī )晔(yè )颈(jǐng ),晔(yè )色(sè )不(bú )怍(zuò );妹(mèi )及(jí )妓(jì )妾(qiè )来(lái )别(bié ),晔(yè )悲(bēi )涕(tì )流(liú )涟(lián )。综(zōng )曰(yuē ):“舅(jiù )殊(shū )不(bú )及(jí )夏(xià )侯(hóu )色(sè )。”晔(yè )收(shōu )泪(lèi )而(ér )止(zhǐ )。

谢(xiè )约(yuē )不(bú )预(yù )逆(nì )谋(móu ),见(jiàn )兄(xiōng )综(zōng )与(yǔ )熙(xī )先(xiān )游(yóu ),常(cháng )谏(jiàn )之(zhī )曰(yuē ):“此(cǐ )人(rén )轻(qīng )事(shì )好(hǎo )奇(qí ),不(bú )近(jìn )于(yú )道(dào ),果(guǒ )锐(ruì )无(wú )检(jiǎn ),未(wèi )可(kě )与(yǔ )狎(xiá )。”综(zōng )不(bú )从(cóng )而(ér )败(bài )。综(zōng )母(mǔ )以(yǐ )子(zǐ )弟(dì )自(zì )蹈(dǎo )逆(nì )乱(luàn ),独(dú )不(bú )出(chū )视(shì )。晔(yè )语(yǔ )综(zōng )曰(yuē ):“姊(zǐ )今(jīn )不(bú )来(lái ),胜(shèng )人(rén )多(duō )矣(yǐ )。”

收(shōu )籍(jí )晔(yè )家(jiā ),乐(lè )器(qì )服(fú )玩(wán )并(bìng )皆(jiē )珍(zhēn )丽(lì ),妓(jì )妾(qiè )不(bú )胜(shèng )珠(zhū )翠(cuì )。母(mǔ )居(jū )止(zhǐ )单(dān )陋(lòu ),唯(wéi )有(yǒu )一(yī )厨(chú )盛(shèng )樵(qiáo )薪(xīn );弟(dì )子(zǐ )冬(dōng )无(wú )被(bèi ),叔(shū )父(fù )单(dān )布(bù )籍(jí )。

裴(péi )子(zǐ )野(yě )论(lùn )曰(yuē ):夫(fū )有(yǒu )逸(yì )群(qún )之(zhī )才(cái ),必(bì )思(sī )冲(chōng )天(tiān )之(zhī )据(jù );盖(gài )俗(sú )之(zhī )量(liàng ),则(zé )愤(fèn )常(cháng )均(jūn )之(zhī )下(xià )。其(qí )能(néng )守(shǒu )之(zhī )以(yǐ )道(dào ),将(jiāng )之(zhī )以(yǐ )礼(lǐ ),殆(dài )为(wéi )鲜(xiān )乎(hū )!刘(liú )弘(hóng )仁(rén )、范(fàn )蔚(wèi )宗(zōng )皆(jiē )忸(niǔ )志(zhì )而(ér )贪(tān )权(quán ),矜(jīn )才(cái )以(yǐ )徇(xùn )逆(nì ),累(lèi )叶(yè )风(fēng )素(sù ),一(yī )朝(cháo )而(ér )陨(yǔn )。向(xiàng )之(zhī )所(suǒ )谓(wèi )智(zhì )能(néng ),翻(fān )为(wéi )亡(wáng )身(shēn )之(zhī )具(jù )矣(yǐ )。

徐(xú )湛(zhàn )之(zhī )所(suǒ )陈(chén )多(duō )不(bú )尽(jìn ),为(wéi )晔(yè )等(děng )辞(cí )所(suǒ )连(lián )引(yǐn ),上(shàng )赦(shè )不(bú )问(wèn )。臧(zāng )质(zhì ),熹(xī )之(zhī )子(zǐ )也(yě ),先(xiān )为(wéi )徐(xú )、衮(gǔn )二(èr )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),与(yǔ )晔(yè )厚(hòu )善(shàn );晔(yè )败(bài ),以(yǐ )为(wéi )义(yì )兴(xìng )太(tài )守(shǒu )。

有(yǒu )司(sī )奏(zòu )削(xuē )彭(péng )城(chéng )王(wáng )义(yì )康(kāng )爵(jué ),收(shōu )付(fù )廷(tíng )尉(wèi )治(zhì )罪(zuì )。丁(dīng )酉(yǒu ),诏(zhào )免(miǎn )义(yì )康(kāng )及(jí )其(qí )男(nán )女(nǚ )皆(jiē )为(wéi )庶(shù )人(rén ),绝(jué )属(shǔ )籍(jí ),徙(xǐ )付(fù )安(ān )成(chéng )郡(jùn );以(yǐ )宁(níng )朔(shuò )将(jiāng )军(jūn )沈(shěn )邵(shào )为(wéi )安(ān )成(chéng )相(xiàng ),领(lǐng )兵(bīng )防(fáng )守(shǒu )。邵(shào ),璞(pú )之(zhī )兄(xiōng )也(yě )。义(yì )康(kāng )在(zài )安(ān )成(chéng ),读(dú )书(shū ),见(jiàn )淮(huái )南(nán )厉(lì )王(wáng )长(zhǎng )事(shì ),废(fèi )书(shū )叹(tàn )曰(yuē ):“自(zì )古(gǔ )有(yǒu )此(cǐ ),我(wǒ )乃(nǎi )不(bú )知(zhī ),得(dé )罪(zuì )为(wéi )宜(yí )也(yě )。”

庚(gēng )戌(xū ),以(yǐ )前(qián )豫(yù )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )赵(zhào )伯(bó )符(fú )为(wéi )护(hù )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )。伯(bó )符(fú ),孝(xiào )穆(mù )皇(huáng )后(hòu )之(zhī )弟(dì )子(zǐ )也(yě )。

初(chū ),江(jiāng )左(zuǒ )二(èr )郊(jiāo )无(wú )乐(lè ),宗(zōng )庙(miào )虽(suī )有(yǒu )登(dēng )歌(gē ),亦(yì )无(wú )二(èr )舞(wǔ )。是(shì )岁(suì ),南(nán )郊(jiāo )始(shǐ )设(shè )登(dēng )歌(gē )。

魏(wèi )安(ān )南(nán )、平(píng )南(nán )府(fǔ )移(yí )书(shū )衮(gǔn )州(zhōu ),以(yǐ )南(nán )国(guó )侨(qiáo )置(zhì )诸(zhū )州(zhōu )多(duō )滥(làn )北(běi )境(jìng )名(míng )号(hào );又(yòu )欲(yù )游(yóu )猎(liè )具(jù )区(qū )。衮(gǔn )州(zhōu )答(dá )移(yí )曰(yuē ):“必(bì )若(ruò )因(yīn )土(tǔ )立(lì )州(zhōu ),则(zé )彼(bǐ )立(lì )徐(xú )、扬(yáng ),岂(qǐ )有(yǒu )其(qí )地(dì )?复(fù )知(zhī )欲(yù )游(yóu )猎(liè )具(jù )区(qū ),观(guān )化(huà )南(nán )国(guó )。开(kāi )馆(guǎn )饰(shì )邸(dǐ ),则(zé )有(yǒu )司(sī )存(cún );呼(hū )韩(hán )入(rù )汉(hàn ),厥(jué )仪(yí )未(wèi )泯(mǐn ),馈(kuì )饩(xì )之(zhī )秩(zhì ),每(měi )存(cún )丰(fēng )厚(hòu )。”

太(tài )祖(zǔ )文(wén )皇(huáng )帝(dì )中(zhōng )之(zhī )中(zhōng )元(yuán )嘉(jiā )二(èr )十(shí )三(sān )年(nián )(丙(bǐng )戌(xū ),公(gōng )元(yuán )四(sì )四(sì )六(liù )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),庚(gēng )申(shēn ),尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )仆(pú )射(shè )孟(mèng )顗(yǐ )罢(bà )。

戊(wù )辰(chén ),魏(wèi )主(zhǔ )军(jūn )至(zhì )东(dōng )雍(yōng )州(zhōu ),临(lín )薛(xuē )永(yǒng )宗(zōng )垒(lěi ),崔(cuī )浩(hào )曰(yuē ):“永(yǒng )宗(zōng )未(wèi )知(zhī )陛(bì )下(xià )自(zì )来(lái ),众(zhòng )心(xīn )纵(zòng )弛(chí )。今(jīn )北(běi )风(fēng )迅(xùn )疾(jí ),宜(yí )急(jí )击(jī )之(zhī )。”魏(wèi )主(zhǔ )从(cóng )之(zhī ),庚(gēng )午(wǔ ),围(wéi )其(qí )垒(lěi )。永(yǒng )宗(zōng )出(chū )战(zhàn ),大(dà )败(bài ),与(yǔ )家(jiā )人(rén )皆(jiē )赴(fù )汾(fén )水(shuǐ )死(sǐ )。其(qí )族(zú )人(rén )安(ān )都(dōu )先(xiān )据(jù )弘(hóng )农(nóng ),弃(qì )城(chéng )来(lái )奔(bēn )。

辛(xīn )未(wèi ),魏(wèi )主(zhǔ )南(nán )如(rú )汾(fén )阴(yīn ),济(jì )河(hé ),至(zhì )洛(luò )水(shuǐ )桥(qiáo )。闻(wén )盖(gài )吴(wú )在(zài )长(zhǎng )安(ān )北(běi ),帝(dì )以(yǐ )渭(wèi )北(běi )地(dì )无(wú )谷(gǔ )草(cǎo ),欲(yù )渡(dù )渭(wèi )南(nán ),循(xún )渭(wèi )而(ér )西(xī )。以(yǐ )问(wèn )崔(cuī )浩(hào ),对(duì )曰(yuē ):“夫(fū )击(jī )蛇(shé )者(zhě )先(xiān )击(jī )其(qí )首(shǒu ),首(shǒu )破(pò )则(zé )尾(wěi )不(bú )能(néng )掉(diào )。今(jīn )盖(gài )吴(wú )营(yíng )去(qù )此(cǐ )六(liù )十(shí )里(lǐ ),轻(qīng )骑(qí )趋(qū )之(zhī ),一(yī )日(rì )可(kě )到(dào ),到(dào )则(zé )破(pò )之(zhī )必(bì )矣(yǐ )。破(pò )吴(wú ),南(nán )向(xiàng )长(zhǎng )安(ān )亦(yì )不(bú )过(guò )一(yī )日(rì ),一(yī )日(rì )之(zhī )乏(fá ),未(wèi )至(zhì )有(yǒu )伤(shāng )。若(ruò )从(cóng )南(nán )道(dào ),则(zé )吴(wú )徐(xú )入(rù )北(běi )山(shān ),猝(cù )未(wèi )可(kě )平(píng )。”帝(dì )不(bú )从(cóng ),自(zì )渭(wèi )南(nán )向(xiàng )长(zhǎng )安(ān )。庚(gēng )辰(chén ),至(zhì )戏(xì )水(shuǐ )。吴(wú )众(zhòng )闻(wén )之(zhī ),悉(xī )散(sàn )入(rù )北(běi )地(dì )山(shān ),军(jūn )无(wú )所(suǒ )获(huò )。帝(dì )悔(huǐ )之(zhī )。二(èr )月(yuè ),丙(bǐng )戌(xū ),帝(dì )至(zhì )长(zhǎng )安(ān ),丙(bǐng )申(shēn ),如(rú )雍(yōng )城(chéng ),历(lì )陈(chén )仓(cāng ),还(hái ),如(rú )雍(yōng )城(chéng )。所(suǒ )过(guò )诛(zhū )民(mín )、夷(yí )与(yǔ )盖(gài )吴(wú )通(tōng )谋(móu )者(zhě )。乙(yǐ )拔(bá )等(děng )诸(zhū )军(jūn )大(dà )破(pò )盖(gài )吴(wú )于(yú )杏(xìng )城(chéng ),吴(wú )复(fù )遣(qiǎn )使(shǐ )上(shàng )表(biǎo )求(qiú )援(yuán )。诏(zhào )以(yǐ )吴(wú )为(wéi )都(dōu )督(dū )关(guān )、陇(lǒng )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、雍(yōng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )、北(běi )地(dì )公(gōng );使(shǐ )雍(yōng )、梁(liáng )二(èr )州(zhōu )发(fā )兵(bīng )屯(tún )境(jìng )上(shàng ),为(wéi )吴(wú )声(shēng )援(yuán );遣(qiǎn )使(shǐ )赐(cì )吴(wú )印(yìn )一(yī )百(bǎi )二(èr )十(shí )一(yī )纽(niǔ ),使(shǐ )吴(wú )随(suí )宜(yí )假(jiǎ )授(shòu )。

初(chū ),林(lín )邑(yì )王(wáng )范(fàn )阳(yáng )迈(mài ),虽(suī )遣(qiǎn )使(shǐ )入(rù )贡(gòng ),而(ér )寇(kòu )盗(dào )不(bú )绝(jué ),所(suǒ )贡(gòng )亦(yì )薄(báo )陋(lòu );帝(dì )遣(qiǎn )交(jiāo )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )檀(tán )和(hé )之(zhī )讨(tǎo )之(zhī )。南(nán )阳(yáng )宗(zōng )悫(què ),家(jiā )世(shì )儒(rú )素(sù ),悫(què )独(dú )好(hǎo )武(wǔ )事(shì ),常(cháng )言(yán )“愿(yuàn )乘(chéng )长(zhǎng )风(fēng )破(pò )万(wàn )里(lǐ )浪(làng )”。及(jí )和(hé )之(zhī )伐(fá )林(lín )邑(yì ),悫(què )自(zì )奋(fèn )请(qǐng )从(cóng )军(jūn )。诏(zhào )以(yǐ )悫(què )为(wéi )振(zhèn )武(wǔ )将(jiāng )军(jūn ),和(hé )之(zhī )遣(qiǎn )悫(què )为(wéi )前(qián )锋(fēng )。阳(yáng )迈(mài )闻(wén )军(jūn )出(chū ),遣(qiǎn )使(shǐ )上(shàng )表(biǎo ),请(qǐng )还(hái )所(suǒ )掠(luě )日(rì )南(nán )民(mín ),输(shū )金(jīn )一(yī )万(wàn )斤(jīn ),银(yín )十(shí )万(wàn )斤(jīn )。帝(dì )诏(zhào )和(hé )之(zhī ):“若(ruò )阳(yáng )迈(mài )果(guǒ )有(yǒu )款(kuǎn )诚(chéng ),亦(yì )许(xǔ )其(qí )归(guī )顺(shùn )”和(hé )之(zhī )至(zhì )硃(zhū )梧(wú )戍(shù ),遣(qiǎn )府(fǔ )户(hù )曹(cáo )参(cān )军(jūn )姜(jiāng )仲(zhòng )基(jī )等(děng )诣(yì )阳(yáng )迈(mài ),阳(yáng )迈(mài )执(zhí )之(zhī );和(hé )之(zhī )乃(nǎi )进(jìn )军(jūn )围(wéi )林(lín )邑(yì )将(jiāng )范(fàn )扶(fú )龙(lóng )于(yú )区(qū )粟(sù )城(chéng )。阳(yáng )迈(mài )遣(qiǎn )其(qí )将(jiāng )范(fàn )毘(pí )沙(shā )达(dá )救(jiù )之(zhī ),宗(zōng )悫(què )潜(qián )兵(bīng )迎(yíng )击(jī )毘(pí )沙(shā )达(dá ),破(pò )之(zhī )。魏(wèi )主(zhǔ )与(yǔ )崔(cuī )浩(hào )皆(jiē )信(xìn )重(zhòng )寇(kòu )谦(qiān )之(zhī ),奉(fèng )其(qí )道(dào )。浩(hào )素(sù )不(bú )喜(xǐ )佛(fó )法(fǎ ),每(měi )言(yán )于(yú )魏(wèi )主(zhǔ ),以(yǐ )为(wéi )佛(fó )法(fǎ )虚(xū )诞(dàn ),为(wéi )世(shì )费(fèi )害(hài ),宜(yí )悉(xī )除(chú )之(zhī )。及(jí )魏(wèi )主(zhǔ )讨(tǎo )盖(gài )吴(wú ),至(zhì )长(zhǎng )安(ān ),入(rù )佛(fó )寺(sì ),沙(shā )门(mén )饮(yǐn )从(cóng )官(guān )酒(jiǔ );从(cóng )官(guān )入(rù )其(qí )室(shì ),见(jiàn )大(dà )有(yǒu )兵(bīng )器(qì ),出(chū )以(yǐ )白(bái )帝(dì )。帝(dì )怒(nù )曰(yuē ):“此(cǐ )非(fēi )沙(shā )门(mén )所(suǒ )用(yòng ),必(bì )与(yǔ )盖(gài )吴(wú )通(tōng )谋(móu ),欲(yù )为(wéi )乱(luàn )耳(ěr )!”命(mìng )有(yǒu )司(sī )案(àn )诛(zhū )阖(hé )寺(sì )沙(shā )门(mén ),阅(yuè )其(qí )财(cái )产(chǎn ),大(dà )得(dé )酿(niàng )具(jù )及(jí )州(zhōu )郡(jùn )牧(mù )守(shǒu )、富(fù )人(rén )所(suǒ )寄(jì )藏(cáng )物(wù )以(yǐ )万(wàn )计(jì ),又(yòu )为(wéi )窟(kū )室(shì )以(yǐ )匿(nì )妇(fù )子(zǐ )。浩(hào )因(yīn )说(shuō )帝(dì )悉(xī )诛(zhū )天(tiān )下(xià )沙(shā )门(mén ),毁(huǐ )诸(zhū )经(jīng )像(xiàng ),帝(dì )从(cóng )之(zhī )。寇(kòu )谦(qiān )之(zhī )与(yǔ )浩(hào )固(gù )争(zhēng ),浩(hào )不(bú )从(cóng )。先(xiān )尽(jìn )诛(zhū )长(zhǎng )安(ān )沙(shā )门(mén ),焚(fén )毁(huǐ )经(jīng )像(xiàng ),并(bìng )敕(chì )留(liú )台(tái )下(xià )四(sì )方(fāng ),令(lìng )一(yī )用(yòng )长(zhǎng )安(ān )法(fǎ )。诏(zhào )曰(yuē ):“昔(xī )后(hòu )汉(hàn )荒(huāng )君(jūn ),信(xìn )惑(huò )邪(xié )伪(wěi )以(yǐ )乱(luàn )天(tiān )常(cháng ),自(zì )古(gǔ )九(jiǔ )州(zhōu )之(zhī )中(zhōng ),未(wèi )尝(cháng )有(yǒu )此(cǐ )。夸(kuā )诞(dàn )大(dà )言(yán ),不(bú )本(běn )人(rén )情(qíng ),叔(shū )季(jì )之(zhī )世(shì ),莫(mò )不(bú )眩(xuàn )焉(yān )。由(yóu )是(shì )政(zhèng )教(jiāo )不(bú )行(háng ),礼(lǐ )义(yì )大(dà )坏(huài ),九(jiǔ )服(fú )之(zhī )内(nèi ),鞠(jū )为(wéi )丘(qiū )墟(xū )。朕(zhèn )承(chéng )天(tiān )绪(xù ),欲(yù )除(chú )伪(wěi )定(dìng )真(zhēn ),复(fù )羲(xī )、农(nóng )之(zhī )治(zhì )。其(qí )一(yī )切(qiē )荡(dàng )除(chú ),灭(miè )其(qí )踪(zōng )迹(jì )。自(zì )今(jīn )已(yǐ )后(hòu ),敢(gǎn )有(yǒu )事(shì )胡(hú )神(shén )及(jí )造(zào )形(xíng )像(xiàng )泥(ní )人(rén )、铜(tóng )人(rén )者(zhě )硃(zhū )。有(yǒu )非(fēi )常(cháng )之(zhī )人(rén ),然(rán )后(hòu )能(néng )行(háng )非(fēi )常(cháng )之(zhī )事(shì ),非(fēi )朕(zhèn )孰(shú )能(néng )去(qù )此(cǐ )历(lì )代(dài )之(zhī )伪(wěi )物(wù )?有(yǒu )司(sī )宣(xuān )告(gào )征(zhēng )镇(zhèn )诸(zhū )军(jūn )、刺(cì )史(shǐ ),诸(zhū )有(yǒu )浮(fú )图(tú )形(xíng )像(xiàng )及(jí )胡(hú )经(jīng ),皆(jiē )击(jī )破(pò )焚(fén )烧(shāo ),沙(shā )门(mén )无(wú )少(shǎo )长(zhǎng )悉(xī )坑(kēng )之(zhī )!”太(tài )子(zǐ )晃(huǎng )素(sù )好(hǎo )佛(fó )法(fǎ ),屡(lǚ )谏(jiàn )不(bú )听(tīng ),乃(nǎi )缓(huǎn )宣(xuān )诏(zhào )书(shū ),使(shǐ )远(yuǎn )近(jìn )豫(yù )闻(wén )之(zhī ),得(dé )各(gè )为(wéi )计(jì )。沙(shā )门(mén )多(duō )亡(wáng )匿(nì )获(huò )免(miǎn ),或(huò )收(shōu )藏(cáng )经(jīng )像(xiàng ),唯(wéi )塔(tǎ )庙(miào )在(zài )魏(wèi )境(jìng )者(zhě )无(wú )复(fù )孑(jié )遗(yí )。

魏(wèi )主(zhǔ )徙(xǐ )长(zhǎng )安(ān )工(gōng )巧(qiǎo )二(èr )千(qiān )家(jiā )于(yú )平(píng )城(chéng )。还(hái ),至(zhì )洛(luò )水(shuǐ ),分(fèn )军(jūn )诛(zhū )李(lǐ )闰(rùn )叛(pàn )羌(qiāng )。

太(tài )原(yuán )颜(yán )白(bái )鹿(lù )私(sī )入(rù )魏(wèi )境(jìng ),为(wéi )魏(wèi )人(rén )所(suǒ )得(dé ),将(jiāng )杀(shā )之(zhī ),诈(zhà )云(yún )青(qīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )杜(dù )骥(jì )使(shǐ )其(qí )归(guī )诚(chéng )。魏(wèi )人(rén )送(sòng )白(bái )鹿(lù )诣(yì )平(píng )城(chéng ),魏(wèi )主(zhǔ )喜(xǐ )曰(yuē ):“我(wǒ )外(wài )家(jiā )也(yě )。”使(shǐ )崔(cuī )浩(hào )作(zuò )书(shū )与(yǔ )骥(jì ),且(qiě )命(mìng )永(yǒng )昌(chāng )王(wáng )仁(rén )、高(gāo )凉(liáng )王(wáng )那(nà )将(jiāng )兵(bīng )迎(yíng )骥(jì ),攻(gōng )冀(jì )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )申(shēn )恬(tián )于(yú )历(lì )城(chéng );杜(dù )骥(jì )遣(qiǎn )其(qí )府(fǔ )司(sī )马(mǎ )夏(xià )侯(hóu )祖(zǔ )欢(huān )等(děng )将(jiāng )兵(bīng )救(jiù )历(lì )城(chéng )。魏(wèi )人(rén )遂(suí )寇(kòu )衮(gǔn )、青(qīng )、冀(jì )三(sān )州(zhōu ),至(zhì )清(qīng )东(dōng )而(ér )还(hái );杀(shā )掠(luě )甚(shèn )众(zhòng ),北(běi )边(biān )骚(sāo )动(dòng )。

帝(dì )以(yǐ )魏(wèi )寇(kòu )为(wéi )忧(yōu ),咨(zī )访(fǎng )群(qún )臣(chén )。御(yù )史(shǐ )中(zhōng )丞(chéng )何(hé )承(chéng )天(tiān )上(shàng )表(biǎo ),以(yǐ )为(wéi ):“凡(fán )备(bèi )匈(xiōng )奴(nú )之(zhī )策(cè ),不(bú )过(guò )二(èr )科(kē ):武(wǔ )夫(fū )尽(jìn )征(zhēng )伐(fá )之(zhī )谋(móu ),儒(rú )生(shēng )讲(jiǎng )和(hé )亲(qīn )之(zhī )约(yuē )。今(jīn )若(ruò )欲(yù )追(zhuī )踪(zōng )卫(wèi )、霍(huò ),自(zì )非(fēi )大(dà )田(tián )淮(huái )、泗(sì ),内(nèi )实(shí )青(qīng )、徐(xú ),使(shǐ )民(mín )有(yǒu )赢(yíng )储(chǔ ),野(yě )有(yǒu )积(jī )谷(gǔ ),然(rán )后(hòu )发(fā )精(jīng )卒(zú )十(shí )万(wàn ),一(yī )举(jǔ )荡(dàng )夷(yí ),则(zé )不(bú )足(zú )为(wéi )也(yě )。若(ruò )但(dàn )欲(yù )遣(qiǎn )军(jūn )追(zhuī )讨(tǎo ),报(bào )其(qí )侵(qīn )暴(bào ),则(zé )彼(bǐ )必(bì )轻(qīng )骑(qí )奔(bēn )走(zǒu ),不(bú )肯(kěn )会(huì )战(zhàn )。徒(tú )兴(xìng )巨(jù )费(fèi ),不(bú )损(sǔn )于(yú )彼(bǐ ),报(bào )复(fù )之(zhī )役(yì ),将(jiāng )遂(suí )无(wú )已(yǐ )。斯(sī )策(cè )之(zhī )最(zuì )末(mò )者(zhě )也(yě )。安(ān )边(biān )固(gù )守(shǒu ),于(yú )计(jì )为(wéi )长(zhǎng )。臣(chén )窃(qiè )以(yǐ )曹(cáo )、孙(sūn )之(zhī )霸(bà ),才(cái )均(jūn )智(zhì )敌(dí ),江(jiāng )、淮(huái )之(zhī )间(jiān ),不(bú )居(jū )各(gè )数(shù )百(bǎi )里(lǐ )。何(hé )者(zhě )?斥(chì )候(hòu )之(zhī )郊(jiāo ),非(fēi )耕(gēng )牧(mù )之(zhī )地(dì ),故(gù )坚(jiān )壁(bì )清(qīng )野(yě )以(yǐ )俟(sì )其(qí )来(lái ),整(zhěng )甲(jiǎ )缮(shàn )兵(bīng )以(yǐ )乘(chéng )其(qí )弊(bì );保(bǎo )民(mín )全(quán )境(jìng ),不(bú )出(chū )此(cǐ )涂(tú )。要(yào )而(ér )归(guī )之(zhī ),其(qí )策(cè )有(yǒu )四(sì ):一(yī )曰(yuē )移(yí )远(yuǎn )就(jiù )近(jìn )。今(jīn )青(qīng )、兗(yǎn )旧(jiù )民(mín )及(jí )冀(jì )州(zhōu )新(xīn )附(fù ),在(zài )界(jiè )首(shǒu )者(zhě )三(sān )万(wàn )馀(yú )家(jiā ),可(kě )悉(xī )徙(xǐ )置(zhì )大(dà )岘(xiàn )之(zhī )南(nán ),以(yǐ )实(shí )内(nèi )地(dì )。二(èr )曰(yuē )多(duō )筑(zhù )城(chéng )邑(yì )以(yǐ )居(jū )新(xīn )徙(xǐ )之(zhī )家(jiā ),假(jiǎ )其(qí )经(jīng )用(yòng ),春(chūn )夏(xià )佃(diàn )牧(mù ),秋(qiū )冬(dōng )入(rù )保(bǎo )。寇(kòu )至(zhì )之(zhī )时(shí ),一(yī )城(chéng )千(qiān )家(jiā ),堪(kān )战(zhàn )之(zhī )士(shì ),不(bú )下(xià )二(èr )千(qiān ),其(qí )馀(yú )羸(léi )弱(ruò ),犹(yóu )能(néng )登(dēng )陴(pí )鼓(gǔ )噪(zào ),足(zú )抗(kàng )群(qún )虏(lǔ )三(sān )万(wàn )矣(yǐ )。三(sān )曰(yuē )纂(zuǎn )偶(ǒu )车(chē )牛(niú )以(yǐ )载(zǎi )粮(liáng )械(xiè )。计(jì )千(qiān )家(jiā )之(zhī )资(zī ),不(bú )下(xià )五(wǔ )百(bǎi )耦(ǒu )牛(niú ),为(wéi )车(chē )五(wǔ )百(bǎi )两(liǎng ),参(cān )合(hé )钩(gōu )连(lián )以(yǐ )卫(wèi )其(qí )众(zhòng );设(shè )使(shǐ )城(chéng )不(bú )可(kě )固(gù ),平(píng )行(háng )趋(qū )险(xiǎn ),贼(zéi )所(suǒ )不(bú )能(néng )干(gàn ),有(yǒu )急(jí )征(zhēng )发(fā ),信(xìn )宿(xiǔ )可(kě )聚(jù )。四(sì )曰(yuē )计(jì )丁(dīng )课(kè )仗(zhàng )。凡(fán )战(zhàn )士(shì )二(èr )千(qiān ),随(suí )其(qí )便(biàn )能(néng ),各(gè )自(zì )有(yǒu )仗(zhàng ),素(sù )所(suǒ )服(fú )习(xí ),铭(míng )刻(kè )由(yóu )己(jǐ ),还(hái )保(bǎo )输(shū )之(zhī )于(yú )库(kù ),出(chū )行(háng )请(qǐng )以(yǐ )自(zì )新(xīn )。弓(gōng )簳(gǎn )利(lì )铁(tiě ),民(mín )不(bú )得(dé )者(zhě ),官(guān )以(yǐ )渐(jiàn )充(chōng )之(zhī )。数(shù )年(nián )之(zhī )内(nèi ),军(jūn )用(yòng )粗(cū )备(bèi )矣(yǐ )。近(jìn )郡(jùn )之(zhī )师(shī ),远(yuǎn )屯(tún )清(qīng )、济(jì ),功(gōng )费(fèi )既(jì )重(zhòng ),嗟(jiē )怨(yuàn )亦(yì )深(shēn ),以(yǐ )臣(chén )料(liào )之(zhī ),未(wèi )若(ruò )即(jí )用(yòng )彼(bǐ )众(zhòng )之(zhī )易(yì )也(yě )。今(jīn )因(yīn )民(mín )所(suǒ )利(lì ),导(dǎo )而(ér )帅(shuài )之(zhī ),兵(bīng )强(qiáng )而(ér )敌(dí )不(bú )戒(jiè ),国(guó )富(fù )而(ér )民(mín )不(bú )劳(láo ),比(bǐ )于(yú )优(yōu )复(fù )队(duì )伍(wǔ ),坐(zuò )食(shí )粮(liáng )廪(lǐn )者(zhě ),不(bú )可(kě )同(tóng )年(nián )而(ér )校(xiào )矣(yǐ )。”

魏(wèi )金(jīn )城(chéng )边(biān )固(gù )、天(tiān )水(shuǐ )梁(liáng )会(huì ),与(yǔ )秦(qín )、益(yì )杂(zá )民(mín )万(wàn )馀(yú )户(hù )据(jù )上(shàng )邽(guī )东(dōng )城(chéng )反(fǎn ),攻(gōng )逼(bī )西(xī )城(chéng )。秦(qín )、益(yì )二(èr )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )封(fēng )敕(chì )文(wén )拒(jù )却(què )之(zhī )。氐(dī )、羌(qiāng )万(wàn )馀(yú )人(rén ),休(xiū )官(guān )、屠(tú )各(gè )二(èr )万(wàn )馀(yú )人(rén )皆(jiē )起(qǐ )兵(bīng )应(yīng )固(gù )、会(huì ),敕(chì )文(wén )击(jī )固(gù ),斩(zhǎn )之(zhī ),馀(yú )众(zhòng )推(tuī )会(huì )为(wéi )主(zhǔ ),与(yǔ )敕(chì )文(wén )相(xiàng )攻(gōng )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),甲(jiǎ )申(shēn ),魏(wèi )主(zhǔ )至(zhì )长(zhǎng )安(ān )。

丁(dīng )未(wèi ),大(dà )赦(shè )。

仇(chóu )池(chí )人(rén )李(lǐ )洪(hóng )聚(jù )众(zhòng ),自(zì )言(yán )应(yīng )王(wáng )。梁(liáng )会(huì )求(qiú )救(jiù )于(yú )氐(dī )王(wáng )杨(yáng )文(wén )德(dé ),文(wén )德(dé )曰(yuē ):“两(liǎng )雄(xióng )不(bú )并(bìng )立(lì ),若(ruò )须(xū )我(wǒ )者(zhě ),宜(yí )杀(shā )洪(hóng )。”会(huì )诱(yòu )洪(hóng )斩(zhǎn )之(zhī ),送(sòng )首(shǒu )于(yú )文(wén )德(dé )。五(wǔ )月(yuè ),癸(guǐ )亥(hài ),魏(wèi )主(zhǔ )遣(qiǎn )安(ān )丰(fēng )公(gōng )闾(lǘ )根(gēn )帅(shuài )骑(qí )赴(fù )上(shàng )邽(guī ),未(wèi )至(zhì ),会(huì )弃(qì )东(dōng )城(chéng )走(zǒu )。敕(chì )文(wén )先(xiān )掘(jué )重(zhòng )堑(qiàn )于(yú )外(wài ),严(yán )兵(bīng )守(shǒu )之(zhī ),格(gé )斗(dòu )从(cóng )夜(yè )至(zhì )旦(dàn )。敕(chì )文(wén )曰(yuē ):“贼(zéi )知(zhī )无(wú )生(shēng )路(lù ),致(zhì )死(sǐ )于(yú )我(wǒ ),多(duō )杀(shā )伤(shāng )士(shì )卒(zú ),未(wèi )易(yì )克(kè )也(yě )。”乃(nǎi )以(yǐ )白(bái )虎(hǔ )幡(fān )宣(xuān )告(gào )会(huì )众(zhòng ),降(jiàng )者(zhě )赦(shè )之(zhī ),会(huì )众(zhòng )遂(suí )溃(kuì );分(fèn )兵(bīng )追(zhuī )讨(tǎo ),悉(xī )平(píng )之(zhī )。略(luè )阳(yáng )人(rén )王(wáng )元(yuán )达(dá )聚(jù )众(zhòng )屯(tún )松(sōng )多(duō )川(chuān ),敕(chì )文(wén )又(yòu )讨(tǎo )平(píng )之(zhī )。

盖(gài )吴(wú )收(shōu )兵(bīng )屯(tún )杏(xìng )城(chéng ),自(zì )号(hào )秦(qín )地(dì )王(wáng ),声(shēng )势(shì )复(fù )振(zhèn )。魏(wèi )主(zhǔ )遣(qiǎn )永(yǒng )昌(chāng )王(wáng )仁(rén )、高(gāo )凉(liáng )王(wáng )那(nà )督(dū )北(běi )道(dào )诸(zhū )军(jūn )讨(tǎo )之(zhī )。

檀(tán )和(hé )之(zhī )等(děng )拔(bá )区(qū )粟(sù ),斩(zhǎn )范(fàn )扶(fú )龙(lóng ),乘(chéng )胜(shèng )入(rù )象(xiàng )浦(pǔ );林(lín )邑(yì )王(wáng )阳(yáng )迈(mài )倾(qīng )国(guó )来(lái )战(zhàn ),以(yǐ )具(jù )装(zhuāng )被(bèi )象(xiàng ),前(qián )后(hòu )无(wú )际(jì )。宗(zōng )悫(què )曰(yuē ):“吾(wú )闻(wén )外(wài )国(guó )有(yǒu )师(shī )子(zǐ ),威(wēi )服(fú )百(bǎi )兽(shòu )。”乃(nǎi )制(zhì )其(qí )形(xíng ),与(yǔ )象(xiàng )相(xiàng )拒(jù ),象(xiàng )果(guǒ )惊(jīng )走(zǒu ),林(lín )邑(yì )兵(bīng )大(dà )败(bài )。和(hé )之(zhī )遂(suí )克(kè )林(lín )邑(yì ),阳(yáng )迈(mài )父(fù )子(zǐ )挺(tǐng )身(shēn )走(zǒu )。所(suǒ )获(huò )未(wèi )名(míng )之(zhī )宝(bǎo ),不(bú )可(kě )胜(shèng )计(jì ),宗(zōng )悫(què )一(yī )无(wú )所(suǒ )取(qǔ ),还(hái )家(jiā )之(zhī )日(rì ),衣(yī )栉(zhì )萧(xiāo )然(rán )。

六(liù )月(yuè ),癸(guǐ )未(wèi )朔(shuò ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。

甲(jiǎ )申(shēn ),魏(wèi )发(fā )冀(jì )、相(xiàng )、定(dìng )三(sān )州(zhōu )兵(bīng )二(èr )万(wàn )人(rén )屯(tún )长(zhǎng )安(ān )南(nán )山(shān )诸(zhū )谷(gǔ ),以(yǐ )备(bèi )盖(gài )吴(wú )窜(cuàn )逸(yì )。丙(bǐng )戌(xū ),又(yòu )发(fā )司(sī )、幽(yōu )、定(dìng )、冀(jì )四(sì )州(zhōu )十(shí )万(wàn )人(rén )筑(zhù )畿(jī )上(shàng )塞(sāi )围(wéi ),起(qǐ )上(shàng )谷(gǔ ),西(xī )至(zhì )河(hé ),广(guǎng )纵(zòng )千(qiān )里(lǐ )。

帝(dì )筑(zhù )北(běi )堤(dī ),立(lì )玄(xuán )武(wǔ )湖(hú ),筑(zhù )景(jǐng )阳(yáng )山(shān )于(yú )华(huá )林(lín )园(yuán )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),辛(xīn )未(wèi ),以(yǐ )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )杜(dù )坦(tǎn )为(wéi )青(qīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。坦(tǎn ),骥(jì )之(zhī )兄(xiōng )也(yě )。初(chū ),杜(dù )预(yù )之(zhī )子(zǐ )耽(dān ),避(bì )晋(jìn )乱(luàn ),居(jū )河(hé )西(xī ),仁(rén )张(zhāng )氏(shì )。前(qián )秦(qín )克(kè )凉(liáng )州(zhōu ),子(zǐ )孙(sūn )始(shǐ )还(hái )关(guān )中(zhōng )。高(gāo )祖(zǔ )灭(miè )后(hòu )秦(qín ),坦(tǎn )兄(xiōng )弟(dì )从(cóng )高(gāo )祖(zǔ )过(guò )江(jiāng )。时(shí )江(jiāng )东(dōng )王(wáng )、谢(xiè )诸(zhū )族(zú )方(fāng )盛(shèng ),北(běi )人(rén )晚(wǎn )渡(dù )者(zhě ),朝(cháo )廷(tíng )番(fān )以(yǐ )伧(chen )荒(huāng )遇(yù )之(zhī ),虽(suī )复(fù )人(rén )才(cái )可(kě )施(shī ),皆(jiē )不(bú )得(dé )践(jiàn )清(qīng )涂(tú )。上(shàng )尝(cháng )与(yǔ )坦(tǎn )论(lùn )金(jīn )日(rì )磾(dī ),曰(yuē ):“恨(hèn )今(jīn )无(wú )复(fù )此(cǐ )辈(bèi )人(rén )!”坦(tǎn )曰(yuē ):“日(rì )磾(dī )假(jiǎ )生(shēng )今(jīn )世(shì ),养(yǎng )马(mǎ )不(bú )暇(xiá ),岂(qǐ )办(bàn )见(jiàn )知(zhī )!”上(shàng )变(biàn )色(sè )曰(yuē ):“卿(qīng )何(hé )量(liàng )朝(cháo )廷(tíng )之(zhī )薄(báo )也(yě )!”坦(tǎn )曰(yuē ):“请(qǐng )以(yǐ )臣(chén )言(yán )之(zhī ):臣(chén )本(běn )中(zhōng )华(huá )高(gāo )族(zú ),晋(jìn )氏(shì )丧(sàng )乱(luàn ),播(bō )迁(qiān )凉(liáng )土(tǔ ),世(shì )业(yè )相(xiàng )承(chéng ),不(bú )殒(yǔn )其(qí )旧(jiù );直(zhí )以(yǐ )南(nán )度(dù )不(bú )早(zǎo ),便(biàn )以(yǐ )荒(huāng )伧(chen )赐(cì )隔(gé )。日(rì )磾(dī ),胡(hú )人(rén ),身(shēn )为(wéi )牧(mù )圉(yǔ ),乃(nǎi )超(chāo )登(dēng )内(nèi )侍(shì ),齿(chǐ )列(liè )名(míng )贤(xián )。圣(shèng )朝(cháo )虽(suī )复(fù )拔(bá )才(cái ),臣(chén )恐(kǒng )未(wèi )必(bì )能(néng )也(yě )。”上(shàng )默(mò )然(rán )。

八(bā )月(yuè ),魏(wèi )高(gāo )凉(liáng )王(wáng )那(nà )等(děng )破(pò )盖(gài )吴(wú ),获(huò )其(qí )二(èr )叔(shū );诸(zhū )将(jiāng )欲(yù )送(sòng )诣(yì )平(píng )城(chéng ),长(zhǎng )安(ān )镇(zhèn )将(jiāng )陆(lù )俟(sì )曰(yuē ):“长(zhǎng )安(ān )险(xiǎn )固(gù ),风(fēng )俗(sú )豪(háo )忮(zhì ),平(píng )时(shí )犹(yóu )不(bú )可(kě )忽(hū ),况(kuàng )承(chéng )荒(huāng )乱(luàn )之(zhī )馀(yú )乎(hū )!今(jīn )不(bú )斩(zhǎn )吴(wú ),则(zé )长(zhǎng )安(ān )之(zhī )变(biàn )未(wèi )已(yǐ )也(yě )。吴(wú )一(yī )身(shēn )潜(qián )窜(cuàn ),非(fēi )其(qí )亲(qīn )信(xìn ),谁(shuí )能(néng )获(huò )之(zhī )!若(ruò )停(tíng )十(shí )万(wàn )之(zhī )众(zhòng )以(yǐ )追(zhuī )一(yī )人(rén ),又(yòu )非(fēi )长(zhǎng )策(cè )。不(bú )如(rú )私(sī )许(xǔ )吴(wú )叔(shū ),免(miǎn )其(qí )妻(qī )子(zǐ ),使(shǐ )自(zì )追(zhuī )吴(wú ),擒(qín )之(zhī )必(bì )矣(yǐ )。”诸(zhū )将(jiāng )咸(xián )曰(yuē ):“今(jīn )贼(zéi )党(dǎng )众(zhòng )已(yǐ )散(sàn ),唯(wéi )吴(wú )一(yī )身(shēn ),何(hé )所(suǒ )能(néng )至(zhì )?”俟(sì )曰(yuē ):“诸(zhū )君(jūn )不(bú )见(jiàn )毒(dú )蛇(shé )乎(hū )!不(bú )断(duàn )其(qí )首(shǒu ),犹(yóu )能(néng )为(wéi )害(hài )。吴(wú )天(tiān )性(xìng )凶(xiōng )狡(jiǎo ),今(jīn )若(ruò )得(dé )脱(tuō ),必(bì )自(zì )称(chēng )王(wáng )者(zhě )不(bú )死(sǐ ),以(yǐ )惑(huò )愚(yú )民(mín ),为(wéi )患(huàn )愈(yù )大(dà )。”诸(zhū )将(jiāng )曰(yuē ):“公(gōng )言(yán )是(shì )也(yě )。但(dàn )得(dé )贼(zéi )不(bú )杀(shā ),而(ér )更(gèng )遣(qiǎn )之(zhī ),若(ruò )遂(suí )往(wǎng )不(bú )返(fǎn ),将(jiāng )何(hé )以(yǐ )任(rèn )其(qí )罪(zuì )?”俟(sì )曰(yuē ):“此(cǐ )罪(zuì )我(wǒ )为(wéi )诸(zhū )君(jūn )任(rèn )之(zhī )。”高(gāo )凉(liáng )王(wáng )那(nà )亦(yì )以(yǐ )俟(sì )计(jì )为(wéi )然(rán ),遂(suí )赦(shè )二(èr )叔(shū ),与(yǔ )刻(kè )期(qī )而(ér )遣(qiǎn )之(zhī )。及(jí )期(qī ),吴(wú )叔(shū )不(bú )至(zhì ),诸(zhū )将(jiāng )皆(jiē )咎(jiù )俟(sì ),俟(sì )曰(yuē ):“彼(bǐ )伺(sì )之(zhī )未(wèi )得(dé )其(qí )便(biàn )耳(ěr ),必(bì )不(bú )负(fù )也(yě )。”后(hòu )数(shù )日(rì ),吴(wú )叔(shū )果(guǒ )以(yǐ )吴(wú )首(shǒu )来(lái );传(chuán )诣(yì )平(píng )城(chéng )。永(yǒng )昌(chāng )王(wáng )仁(rén )等(děng )讨(tǎo )吴(wú )馀(yú )党(dǎng )白(bái )广(guǎng )平(píng )、路(lù )那(nà )罗(luó )等(děng ),悉(xī )平(píng )之(zhī )。以(yǐ )陆(lù )俟(sì )为(wéi )内(nèi )都(dōu )大(dà )官(guān )。

会(huì )安(ān )定(dìng )卢(lú )水(shuǐ )胡(hú )刘(liú )超(chāo )等(děng )聚(jù )众(zhòng )万(wàn )馀(yú )人(rén )反(fǎn ),魏(wèi )主(zhǔ )以(yǐ )俟(sì )威(wēi )恩(ēn )著(zhe )于(yú )关(guān )中(zhōng ),复(fù )加(jiā )俟(sì )都(dōu )督(dū )秦(qín )、雍(yōng )二(èr )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì ),镇(zhèn )长(zhǎng )安(ān )。谓(wèi )俟(sì )曰(yuē ):“关(guān )中(zhōng )奉(fèng )化(huà )日(rì )浅(qiǎn ),恩(ēn )信(xìn )未(wèi )洽(qià ),吏(lì )民(mín )数(shù )为(wéi )逆(nì )乱(luàn )。今(jīn )朕(zhèn )以(yǐ )重(zhòng )兵(bīng )授(shòu )卿(qīng ),则(zé )超(chāo )等(děng )必(bì )同(tóng )心(xīn )协(xié )力(lì ),据(jù )险(xiǎn )拒(jù )守(shǒu ),未(wèi )易(yì )攻(gōng )也(yě );若(ruò )兵(bīng )少(shǎo ),则(zé )不(bú )能(néng )制(zhì )贼(zéi ),卿(qīng )当(dāng )自(zì )以(yǐ )方(fāng )略(luè )取(qǔ )之(zhī )。”俟(sì )乃(nǎi )单(dān )马(mǎ )之(zhī )镇(zhèn )。超(chāo )等(děng )闻(wén )之(zhī ),大(dà )喜(xǐ ),以(yǐ )俟(sì )为(wéi )无(wú )能(néng )为(wéi )也(yě )。

俟(sì )既(jì )至(zhì ),谕(yù )以(yǐ )成(chéng )败(bài ),诱(yòu )纳(nà )超(chāo )女(nǚ ),与(yǔ )为(wéi )姻(yīn )戚(qī )以(yǐ )招(zhāo )之(zhī );超(chāo )自(zì )恃(shì )其(qí )众(zhòng ),犹(yóu )无(wú )降(jiàng )意(yì )。俟(sì )乃(nǎi )帅(shuài )其(qí )帐(zhàng )下(xià )亲(qīn )往(wǎng )见(jiàn )超(chāo ),超(chāo )使(shǐ )人(rén )逆(nì )谓(wèi )俟(sì )曰(yuē ):“从(cóng )者(zhě )过(guò )三(sān )百(bǎi )人(rén ),当(dāng )以(yǐ )弓(gōng )马(mǎ )相(xiàng )待(dài );不(bú )及(jí )三(sān )百(bǎi )人(rén ),当(dāng )以(yǐ )酒(jiǔ )食(shí )相(xiàng )供(gòng )。”俟(sì )乃(nǎi )将(jiāng )二(èr )百(bǎi )骑(qí )诣(yì )超(chāo )。超(chāo )设(shè )备(bèi )甚(shèn )严(yán ),俟(sì )纵(zòng )酒(jiǔ )尽(jìn )醉(zuì )而(ér )还(hái )。顷(qǐng )之(zhī ),俟(sì )复(fù )选(xuǎn )敢(gǎn )死(sǐ )士(shì )五(wǔ )百(bǎi )人(rén )出(chū )猎(liè ),因(yīn )诣(yì )超(chāo )营(yíng ),约(yuē )曰(yuē ):“发(fā )机(jī )当(dāng )以(yǐ )醉(zuì )为(wéi )限(xiàn )。”既(jì )饮(yǐn ),俟(sì )阳(yáng )醉(zuì ),上(shàng )马(mǎ )大(dà )呼(hū ),手(shǒu )斩(zhǎn )超(chāo )首(shǒu );士(shì )卒(zú )应(yīng )声(shēng )纵(zòng )击(jī ),杀(shā )伤(shāng )千(qiān )数(shù ),遂(suí )平(píng )之(zhī )。魏(wèi )主(zhǔ )征(zhēng )俟(sì )还(hái ),为(wéi )外(wài )都(dōu )大(dà )官(guān )。

是(shì )岁(suì ),吐(tǔ )谷(gǔ )浑(hún )复(fù )还(hái )旧(jiù )土(tǔ )。

阅读:25301

打赏捐助〔Donate〕>>>

《宋纪六》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库