白起王翦列传【登录】

《史记》 > 七十列传 > 《白起王翦列传》 > 拼音版

白(bái )起(qǐ )者(zhě ),郿(méi )人(rén )也(yě )。善(shàn )用(yòng )兵(bīng ),事(shì )秦(qín )昭(zhāo )王(wáng )。昭(zhāo )王(wáng )十(shí )三(sān )年(nián ),而(ér )白(bái )起(qǐ )为(wéi )左(zuǒ )庶(shù )长(zhǎng ),将(jiāng )而(ér )击(jī )韩(hán )之(zhī )新(xīn )城(chéng )。是(shì )岁(suì ),穰(ráng )侯(hóu )相(xiàng )秦(qín ),举(jǔ )任(rèn )鄙(bǐ )以(yǐ )为(wéi )汉(hàn )中(zhōng )守(shǒu )。其(qí )明(míng )年(nián ),白(bái )起(qǐ )为(wéi )左(zuǒ )更(gèng ),攻(gōng )韩(hán )、魏(wèi )於(yú )伊(yī )阙(què ),斩(zhǎn )首(shǒu )二(èr )十(shí )四(sì )万(wàn ),又(yòu )虏(lǔ )其(qí )将(jiāng )公(gōng )孙(sūn )喜(xǐ ),拔(bá )五(wǔ )城(chéng )。起(qǐ )迁(qiān )为(wéi )国(guó )尉(wèi )。涉(shè )河(hé )取(qǔ )韩(hán )安(ān )邑(yì )以(yǐ )东(dōng ),到(dào )乾(qián )河(hé )。明(míng )年(nián ),白(bái )起(qǐ )为(wéi )大(dà )良(liáng )造(zào )。攻(gōng )魏(wèi ),拔(bá )之(zhī ),取(qǔ )城(chéng )小(xiǎo )大(dà )六(liù )十(shí )一(yī )。明(míng )年(nián ),起(qǐ )与(yǔ )客(kè )卿(qīng )错(cuò )攻(gōng )垣(yuán )城(chéng ),拔(bá )之(zhī )。後(hòu )五(wǔ )年(nián ),白(bái )起(qǐ )攻(gōng )赵(zhào ),拔(bá )光(guāng )狼(láng )城(chéng )。後(hòu )七(qī )年(nián ),白(bái )起(qǐ )攻(gōng )楚(chǔ ),拔(bá )鄢(yān )、邓(dèng )五(wǔ )城(chéng )。其(qí )明(míng )年(nián ),攻(gōng )楚(chǔ ),拔(bá )郢(yǐng ),烧(shāo )夷(yí )陵(líng ),遂(suí )东(dōng )至(zhì )竟(jìng )陵(líng )。楚(chǔ )王(wáng )亡(wáng )去(qù )郢(yǐng ),东(dōng )走(zǒu )徙(xǐ )陈(chén )。秦(qín )以(yǐ )郢(yǐng )为(wéi )南(nán )郡(jùn )。白(bái )起(qǐ )迁(qiān )为(wéi )武(wǔ )安(ān )君(jūn )。武(wǔ )安(ān )君(jūn )因(yīn )取(qǔ )楚(chǔ ),定(dìng )巫(wū )、黔(qián )中(zhōng )郡(jùn )。昭(zhāo )王(wáng )三(sān )十(shí )四(sì )年(nián ),白(bái )起(qǐ )攻(gōng )魏(wèi ),拔(bá )华(huá )阳(yáng ),走(zǒu )芒(máng )卯(mǎo ),而(ér )虏(lǔ )三(sān )晋(jìn )将(jiāng ),斩(zhǎn )首(shǒu )十(shí )三(sān )万(wàn )。与(yǔ )赵(zhào )将(jiāng )贾(jiǎ )偃(yǎn )战(zhàn ),沈(shěn )其(qí )卒(zú )二(èr )万(wàn )人(rén )於(yú )河(hé )中(zhōng )。昭(zhāo )王(wáng )四(sì )十(shí )三(sān )年(nián ),白(bái )起(qǐ )攻(gōng )韩(hán )陉(xíng )城(chéng ),拔(bá )五(wǔ )城(chéng ),斩(zhǎn )首(shǒu )五(wǔ )万(wàn )。四(sì )十(shí )四(sì )年(nián ),白(bái )起(qǐ )攻(gōng )南(nán )阳(yáng )太(tài )行(háng )道(dào ),绝(jué )之(zhī )。

四(sì )十(shí )五(wǔ )年(nián ),伐(fá )韩(hán )之(zhī )野(yě )王(wáng )。野(yě )王(wáng )降(jiàng )秦(qín ),上(shàng )党(dǎng )道(dào )绝(jué )。其(qí )守(shǒu )冯(féng )亭(tíng )与(yǔ )民(mín )谋(móu )曰(yuē ):“郑(zhèng )道(dào )已(yǐ )绝(jué ),韩(hán )必(bì )不(bú )可(kě )得(dé )为(wéi )民(mín )。秦(qín )兵(bīng )日(rì )进(jìn ),韩(hán )不(bú )能(néng )应(yīng ),不(bú )如(rú )以(yǐ )上(shàng )党(dǎng )归(guī )赵(zhào )。赵(zhào )若(ruò )受(shòu )我(wǒ ),秦(qín )怒(nù ),必(bì )攻(gōng )赵(zhào )。赵(zhào )被(bèi )兵(bīng ),必(bì )亲(qīn )韩(hán )。韩(hán )赵(zhào )为(wéi )一(yī ),则(zé )可(kě )以(yǐ )当(dāng )秦(qín )。”因(yīn )使(shǐ )人(rén )报(bào )赵(zhào )。赵(zhào )孝(xiào )成(chéng )王(wáng )与(yǔ )平(píng )阳(yáng )君(jūn )、平(píng )原(yuán )君(jūn )计(jì )之(zhī )。平(píng )阳(yáng )君(jūn )曰(yuē ):“不(bú )如(rú )勿(wù )受(shòu )。受(shòu )之(zhī ),祸(huò )大(dà )於(yú )所(suǒ )得(dé )。”平(píng )原(yuán )君(jūn )曰(yuē ):“无(wú )故(gù )得(dé )一(yī )郡(jùn ),受(shòu )之(zhī )便(biàn )。”赵(zhào )受(shòu )之(zhī ),因(yīn )封(fēng )冯(féng )亭(tíng )为(wéi )华(huá )阳(yáng )君(jūn )。

四(sì )十(shí )六(liù )年(nián ),秦(qín )攻(gōng )韩(hán )缑(gōu )氏(shì )、蔺(lìn ),拔(bá )之(zhī )。

四(sì )十(shí )七(qī )年(nián ),秦(qín )使(shǐ )左(zuǒ )庶(shù )长(zhǎng )王(wáng )龁(hé )攻(gōng )韩(hán ),取(qǔ )上(shàng )党(dǎng )。上(shàng )党(dǎng )民(mín )走(zǒu )赵(zhào )。赵(zhào )军(jūn )长(zhǎng )平(píng ),以(yǐ )按(àn )据(jù )上(shàng )党(dǎng )民(mín )。四(sì )月(yuè ),龁(hé )因(yīn )攻(gōng )赵(zhào )。赵(zhào )使(shǐ )廉(lián )颇(pō )将(jiāng )。赵(zhào )军(jūn )士(shì )卒(zú )犯(fàn )秦(qín )斥(chì )兵(bīng ),秦(qín )斥(chì )兵(bīng )斩(zhǎn )赵(zhào )裨(bì )将(jiāng )茄(qié )。六(liù )月(yuè ),陷(xiàn )赵(zhào )军(jūn ),取(qǔ )二(èr )鄣(zhāng )四(sì )尉(wèi )。七(qī )月(yuè ),赵(zhào )军(jūn )筑(zhù )垒(lěi )壁(bì )而(ér )守(shǒu )之(zhī )。秦(qín )又(yòu )攻(gōng )其(qí )垒(lěi ),取(qǔ )二(èr )尉(wèi ),败(bài )其(qí )阵(zhèn ),夺(duó )西(xī )垒(lěi )壁(bì )。廉(lián )颇(pō )坚(jiān )壁(bì )以(yǐ )待(dài )秦(qín ),秦(qín )数(shù )挑(tiāo )战(zhàn ),赵(zhào )兵(bīng )不(bú )出(chū )。赵(zhào )王(wáng )数(shù )以(yǐ )为(wéi )让(ràng )。而(ér )秦(qín )相(xiàng )应(yīng )侯(hóu )又(yòu )使(shǐ )人(rén )行(háng )千(qiān )金(jīn )於(yú )赵(zhào )为(wéi )反(fǎn )间(jiān ),曰(yuē ):“秦(qín )之(zhī )所(suǒ )恶(è ),独(dú )畏(wèi )马(mǎ )服(fú )子(zǐ )赵(zhào )括(kuò )将(jiāng )耳(ěr ),廉(lián )颇(pō )易(yì )与(yǔ ),且(qiě )降(jiàng )矣(yǐ )。”赵(zhào )王(wáng )既(jì )怒(nù )廉(lián )颇(pō )军(jūn )多(duō )失(shī )亡(wáng ),军(jūn )数(shù )败(bài ),又(yòu )反(fǎn )坚(jiān )壁(bì )不(bú )敢(gǎn )战(zhàn ),而(ér )又(yòu )闻(wén )秦(qín )反(fǎn )间(jiān )之(zhī )言(yán ),因(yīn )使(shǐ )赵(zhào )括(kuò )代(dài )廉(lián )颇(pō )将(jiāng )以(yǐ )击(jī )秦(qín )。秦(qín )闻(wén )马(mǎ )服(fú )子(zǐ )将(jiāng ),乃(nǎi )阴(yīn )使(shǐ )武(wǔ )安(ān )君(jūn )白(bái )起(qǐ )为(wéi )上(shàng )将(jiāng )军(jūn )。而(ér )王(wáng )龁(hé )为(wéi )尉(wèi )裨(bì )将(jiāng ),令(lìng )军(jūn )中(zhōng )有(yǒu )敢(gǎn )泄(xiè )武(wǔ )安(ān )君(jūn )将(jiāng )者(zhě )斩(zhǎn )。赵(zhào )括(kuò )至(zhì ),则(zé )出(chū )兵(bīng )击(jī )秦(qín )军(jūn )。秦(qín )军(jūn )详(xiáng )败(bài )而(ér )走(zǒu ),张(zhāng )二(èr )奇(qí )兵(bīng )以(yǐ )劫(jié )之(zhī )。赵(zhào )军(jūn )逐(zhú )胜(shèng ),追(zhuī )造(zào )秦(qín )壁(bì )。壁(bì )坚(jiān )拒(jù )不(bú )得(dé )入(rù ),而(ér )秦(qín )奇(qí )兵(bīng )二(èr )万(wàn )五(wǔ )千(qiān )人(rén )绝(jué )赵(zhào )军(jūn )後(hòu ),又(yòu )一(yī )军(jūn )五(wǔ )千(qiān )骑(qí )绝(jué )赵(zhào )壁(bì )间(jiān ),赵(zhào )军(jūn )分(fèn )而(ér )为(wéi )二(èr ),粮(liáng )道(dào )绝(jué )。而(ér )秦(qín )出(chū )轻(qīng )兵(bīng )击(jī )之(zhī )。赵(zhào )战(zhàn )不(bú )利(lì ),因(yīn )筑(zhù )壁(bì )坚(jiān )守(shǒu ),以(yǐ )待(dài )救(jiù )至(zhì )。秦(qín )王(wáng )闻(wén )赵(zhào )食(shí )道(dào )绝(jué ),王(wáng )自(zì )之(zhī )河(hé )内(nèi ),赐(cì )民(mín )爵(jué )各(gè )一(yī )级(jí ),发(fā )年(nián )十(shí )五(wǔ )以(yǐ )上(shàng )悉(xī )诣(yì )长(zhǎng )平(píng ),遮(zhē )绝(jué )赵(zhào )救(jiù )及(jí )粮(liáng )食(shí )。

至(zhì )九(jiǔ )月(yuè ),赵(zhào )卒(zú )不(bú )得(dé )食(shí )四(sì )十(shí )六(liù )日(rì ),皆(jiē )内(nèi )阴(yīn )相(xiàng )杀(shā )食(shí )。来(lái )攻(gōng )秦(qín )垒(lěi ),欲(yù )出(chū )。为(wéi )四(sì )队(duì ),四(sì )五(wǔ )复(fù )之(zhī ),不(bú )能(néng )出(chū )。其(qí )将(jiāng )军(jūn )赵(zhào )括(kuò )出(chū )锐(ruì )卒(zú )自(zì )搏(bó )战(zhàn ),秦(qín )军(jūn )射(shè )杀(shā )赵(zhào )括(kuò )。括(kuò )军(jūn )败(bài ),卒(zú )四(sì )十(shí )万(wàn )人(rén )降(jiàng )武(wǔ )安(ān )君(jūn )。武(wǔ )安(ān )君(jūn )计(jì )曰(yuē ):“前(qián )秦(qín )已(yǐ )拔(bá )上(shàng )党(dǎng ),上(shàng )党(dǎng )民(mín )不(bú )乐(lè )为(wéi )秦(qín )而(ér )归(guī )赵(zhào )。赵(zhào )卒(zú )反(fǎn )覆(fù )。非(fēi )尽(jìn )杀(shā )之(zhī ),恐(kǒng )为(wéi )乱(luàn )。”乃(nǎi )挟(jiā )诈(zhà )而(ér )尽(jìn )阬(gāng )杀(shā )之(zhī ),遗(yí )其(qí )小(xiǎo )者(zhě )二(èr )百(bǎi )四(sì )十(shí )人(rén )归(guī )赵(zhào )。前(qián )後(hòu )斩(zhǎn )首(shǒu )虏(lǔ )四(sì )十(shí )五(wǔ )万(wàn )人(rén )。赵(zhào )人(rén )大(dà )震(zhèn )。

四(sì )十(shí )八(bā )年(nián )十(shí )月(yuè ),秦(qín )复(fù )定(dìng )上(shàng )党(dǎng )郡(jùn )。秦(qín )分(fèn )军(jūn )为(wéi )二(èr ):王(wáng )龁(hé )攻(gōng )皮(pí )牢(láo ),拔(bá )之(zhī );司(sī )马(mǎ )梗(gěng )定(dìng )太(tài )原(yuán )。韩(hán )、赵(zhào )恐(kǒng ),使(shǐ )苏(sū )代(dài )厚(hòu )币(bì )说(shuō )秦(qín )相(xiàng )应(yīng )侯(hóu )曰(yuē ):“武(wǔ )安(ān )君(jūn )禽(qín )马(mǎ )服(fú )子(zǐ )乎(hū )?”曰(yuē ):“然(rán )。”又(yòu )曰(yuē ):“即(jí )围(wéi )邯(hán )郸(dān )乎(hū )?”曰(yuē ):“然(rán )。”“赵(zhào )亡(wáng )则(zé )秦(qín )王(wáng )王(wáng )矣(yǐ ),武(wǔ )安(ān )君(jūn )为(wéi )三(sān )公(gōng )。武(wǔ )安(ān )君(jūn )所(suǒ )为(wéi )秦(qín )战(zhàn )胜(shèng )攻(gōng )取(qǔ )者(zhě )七(qī )十(shí )馀(yú )城(chéng ),南(nán )定(dìng )鄢(yān )、郢(yǐng )、汉(hàn )中(zhōng ),北(běi )禽(qín )赵(zhào )括(kuò )之(zhī )军(jūn ),虽(suī )周(zhōu )、召(zhào )、吕(lǚ )望(wàng )之(zhī )功(gōng )不(bú )益(yì )於(yú )此(cǐ )矣(yǐ )。今(jīn )赵(zhào )亡(wáng ),秦(qín )王(wáng )王(wáng ),则(zé )武(wǔ )安(ān )君(jūn )必(bì )为(wéi )三(sān )公(gōng ),君(jūn )能(néng )为(wéi )之(zhī )下(xià )乎(hū )?虽(suī )无(wú )欲(yù )为(wéi )之(zhī )下(xià ),固(gù )不(bú )得(dé )已(yǐ )矣(yǐ )。秦(qín )尝(cháng )攻(gōng )韩(hán ),围(wéi )邢(xíng )丘(qiū ),困(kùn )上(shàng )党(dǎng ),上(shàng )党(dǎng )之(zhī )民(mín )皆(jiē )反(fǎn )为(wéi )赵(zhào ),天(tiān )下(xià )不(bú )乐(lè )为(wéi )秦(qín )民(mín )之(zhī )日(rì )久(jiǔ )矣(yǐ )。今(jīn )亡(wáng )赵(zhào ),北(běi )地(dì )入(rù )燕(yàn ),东(dōng )地(dì )入(rù )齐(qí ),南(nán )地(dì )入(rù )韩(hán )、魏(wèi ),则(zé )君(jūn )之(zhī )所(suǒ )得(dé )民(mín )亡(wáng )几(jǐ )何(hé )人(rén )。故(gù )不(bú )如(rú )因(yīn )而(ér )割(gē )之(zhī ),无(wú )以(yǐ )为(wéi )武(wǔ )安(ān )君(jūn )功(gōng )也(yě )。”於(yú )是(shì )应(yīng )侯(hóu )言(yán )於(yú )秦(qín )王(wáng )曰(yuē ):“秦(qín )兵(bīng )劳(láo ),请(qǐng )许(xǔ )韩(hán )、赵(zhào )之(zhī )割(gē )地(dì )以(yǐ )和(hé ),且(qiě )休(xiū )士(shì )卒(zú )。”王(wáng )听(tīng )之(zhī ),割(gē )韩(hán )垣(yuán )雍(yōng )、赵(zhào )六(liù )城(chéng )以(yǐ )和(hé )。正(zhèng )月(yuè ),皆(jiē )罢(bà )兵(bīng )。武(wǔ )安(ān )君(jūn )闻(wén )之(zhī ),由(yóu )是(shì )与(yǔ )应(yīng )侯(hóu )有(yǒu )隙(xì )。

其(qí )九(jiǔ )月(yuè ),秦(qín )复(fù )发(fā )兵(bīng ),使(shǐ )五(wǔ )大(dà )夫(fū )王(wáng )陵(líng )攻(gōng )赵(zhào )邯(hán )郸(dān )。是(shì )时(shí )武(wǔ )安(ān )君(jūn )病(bìng ),不(bú )任(rèn )行(háng )。四(sì )十(shí )九(jiǔ )年(nián )正(zhèng )月(yuè ),陵(líng )攻(gōng )邯(hán )郸(dān ),少(shǎo )利(lì ),秦(qín )益(yì )发(fā )兵(bīng )佐(zuǒ )陵(líng )。陵(líng )兵(bīng )亡(wáng )五(wǔ )校(xiào )。武(wǔ )安(ān )君(jūn )病(bìng )愈(yù ),秦(qín )王(wáng )欲(yù )使(shǐ )武(wǔ )安(ān )君(jūn )代(dài )陵(líng )将(jiāng )。武(wǔ )安(ān )君(jūn )言(yán )曰(yuē ):“邯(hán )郸(dān )实(shí )未(wèi )易(yì )攻(gōng )也(yě )。且(qiě )诸(zhū )侯(hóu )救(jiù )日(rì )至(zhì ),彼(bǐ )诸(zhū )侯(hóu )怨(yuàn )秦(qín )之(zhī )日(rì )久(jiǔ )矣(yǐ )。今(jīn )秦(qín )虽(suī )破(pò )长(zhǎng )平(píng )军(jūn ),而(ér )秦(qín )卒(zú )死(sǐ )者(zhě )过(guò )半(bàn ),国(guó )内(nèi )空(kōng )。远(yuǎn )绝(jué )河(hé )山(shān )而(ér )争(zhēng )人(rén )国(guó )都(dōu ),赵(zhào )应(yīng )其(qí )内(nèi ),诸(zhū )侯(hóu )攻(gōng )其(qí )外(wài ),破(pò )秦(qín )军(jūn )必(bì )矣(yǐ )。不(bú )可(kě )。”秦(qín )王(wáng )自(zì )命(mìng ),不(bú )行(háng );乃(nǎi )使(shǐ )应(yīng )侯(hóu )请(qǐng )之(zhī ),武(wǔ )安(ān )君(jūn )终(zhōng )辞(cí )不(bú )肯(kěn )行(háng ),遂(suí )称(chēng )病(bìng )。

秦(qín )王(wáng )使(shǐ )王(wáng )龁(hé )代(dài )陵(líng )将(jiāng ),八(bā )九(jiǔ )月(yuè )围(wéi )邯(hán )郸(dān ),不(bú )能(néng )拔(bá )。楚(chǔ )使(shǐ )春(chūn )申(shēn )君(jūn )及(jí )魏(wèi )公(gōng )子(zǐ )将(jiāng )兵(bīng )数(shù )十(shí )万(wàn )攻(gōng )秦(qín )军(jūn ),秦(qín )军(jūn )多(duō )失(shī )亡(wáng )。武(wǔ )安(ān )君(jūn )言(yán )曰(yuē ):“秦(qín )不(bú )听(tīng )臣(chén )计(jì ),今(jīn )如(rú )何(hé )矣(yǐ )!”秦(qín )王(wáng )闻(wén )之(zhī ),怒(nù ),彊(jiāng )起(qǐ )武(wǔ )安(ān )君(jūn ),武(wǔ )安(ān )君(jūn )遂(suí )称(chēng )病(bìng )笃(dǔ )。应(yīng )侯(hóu )请(qǐng )之(zhī ),不(bú )起(qǐ )。於(yú )是(shì )免(miǎn )武(wǔ )安(ān )君(jūn )为(wéi )士(shì )伍(wǔ ),迁(qiān )之(zhī )阴(yīn )密(mì )。武(wǔ )安(ān )君(jūn )病(bìng ),未(wèi )能(néng )行(háng )。居(jū )三(sān )月(yuè ),诸(zhū )侯(hóu )攻(gōng )秦(qín )军(jūn )急(jí ),秦(qín )军(jūn )数(shù )卻(què ),使(shǐ )者(zhě )日(rì )至(zhì )。秦(qín )王(wáng )乃(nǎi )使(shǐ )人(rén )遣(qiǎn )白(bái )起(qǐ ),不(bú )得(dé )留(liú )咸(xián )阳(yáng )中(zhōng )。武(wǔ )安(ān )君(jūn )既(jì )行(háng ),出(chū )咸(xián )阳(yáng )西(xī )门(mén )十(shí )里(lǐ ),至(zhì )杜(dù )邮(yóu )。秦(qín )昭(zhāo )王(wáng )与(yǔ )应(yīng )侯(hóu )群(qún )臣(chén )议(yì )曰(yuē ):“白(bái )起(qǐ )之(zhī )迁(qiān ),其(qí )意(yì )尚(shàng )怏(yàng )怏(yàng )不(bú )服(fú ),有(yǒu )馀(yú )言(yán )。”秦(qín )王(wáng )乃(nǎi )使(shǐ )使(shǐ )者(zhě )赐(cì )之(zhī )剑(jiàn ),自(zì )裁(cái )。武(wǔ )安(ān )君(jūn )引(yǐn )剑(jiàn )将(jiāng )自(zì )刭(jǐng ),曰(yuē ):“我(wǒ )何(hé )罪(zuì )于(yú )天(tiān )而(ér )至(zhì )此(cǐ )哉(zāi )?”良(liáng )久(jiǔ ),曰(yuē ):“我(wǒ )固(gù )当(dāng )死(sǐ )。长(zhǎng )平(píng )之(zhī )战(zhàn ),赵(zhào )卒(zú )降(jiàng )者(zhě )数(shù )十(shí )万(wàn )人(rén ),我(wǒ )诈(zhà )而(ér )尽(jìn )阬(gāng )之(zhī ),是(shì )足(zú )以(yǐ )死(sǐ )。”遂(suí )自(zì )杀(shā )。武(wǔ )安(ān )君(jūn )之(zhī )死(sǐ )也(yě ),以(yǐ )秦(qín )昭(zhāo )王(wáng )五(wǔ )十(shí )年(nián )十(shí )一(yī )月(yuè )。死(sǐ )而(ér )非(fēi )其(qí )罪(zuì ),秦(qín )人(rén )怜(lián )之(zhī ),乡(xiāng )邑(yì )皆(jiē )祭(jì )祀(sì )焉(yān )。

王(wáng )翦(jiǎn )者(zhě ),频(pín )阳(yáng )东(dōng )乡(xiāng )人(rén )也(yě )。少(shǎo )而(ér )好(hǎo )兵(bīng ),事(shì )秦(qín )始(shǐ )皇(huáng )。始(shǐ )皇(huáng )十(shí )一(yī )年(nián ),翦(jiǎn )将(jiāng )攻(gōng )赵(zhào )阏(è )与(yǔ ),破(pò )之(zhī ),拔(bá )九(jiǔ )城(chéng ),十(shí )八(bā )年(nián ),翦(jiǎn )将(jiāng )攻(gōng )赵(zhào )。岁(suì )馀(yú ),遂(suí )拔(bá )赵(zhào ),赵(zhào )王(wáng )降(jiàng ),尽(jìn )定(dìng )赵(zhào )地(dì )为(wéi )郡(jùn )。明(míng )年(nián ),燕(yàn )使(shǐ )荆(jīng )轲(kē )为(wéi )贼(zéi )於(yú )秦(qín ),秦(qín )王(wáng )使(shǐ )王(wáng )翦(jiǎn )攻(gōng )燕(yàn )。燕(yàn )王(wáng )喜(xǐ )走(zǒu )辽(liáo )东(dōng ),翦(jiǎn )遂(suí )定(dìng )燕(yàn )蓟(jì )而(ér )还(hái )。秦(qín )使(shǐ )翦(jiǎn )子(zǐ )王(wáng )贲(bēn )击(jī )荆(jīng ),荆(jīng )兵(bīng )败(bài )。还(hái )击(jī )魏(wèi ),魏(wèi )王(wáng )降(jiàng ),遂(suí )定(dìng )魏(wèi )地(dì )。

秦(qín )始(shǐ )皇(huáng )既(jì )灭(miè )三(sān )晋(jìn ),走(zǒu )燕(yàn )王(wáng ),而(ér )数(shù )破(pò )荆(jīng )师(shī )。秦(qín )将(jiāng )李(lǐ )信(xìn )者(zhě ),年(nián )少(shǎo )壮(zhuàng )勇(yǒng ),尝(cháng )以(yǐ )兵(bīng )数(shù )千(qiān )逐(zhú )燕(yàn )太(tài )子(zǐ )丹(dān )至(zhì )於(yú )衍(yǎn )水(shuǐ )中(zhōng ),卒(zú )破(pò )得(dé )丹(dān ),始(shǐ )皇(huáng )以(yǐ )为(wéi )贤(xián )勇(yǒng )。於(yú )是(shì )始(shǐ )皇(huáng )问(wèn )李(lǐ )信(xìn ):“吾(wú )欲(yù )攻(gōng )取(qǔ )荆(jīng ),於(yú )将(jiāng )军(jūn )度(dù )用(yòng )几(jǐ )何(hé )人(rén )而(ér )足(zú )?”李(lǐ )信(xìn )曰(yuē ):“不(bú )过(guò )用(yòng )二(èr )十(shí )万(wàn )人(rén )。”始(shǐ )皇(huáng )问(wèn )王(wáng )翦(jiǎn ),王(wáng )翦(jiǎn )曰(yuē ):“非(fēi )六(liù )十(shí )万(wàn )人(rén )不(bú )可(kě )。”始(shǐ )皇(huáng )曰(yuē ):“王(wáng )将(jiāng )军(jūn )老(lǎo )矣(yǐ ),何(hé )怯(qiè )也(yě )!李(lǐ )将(jiāng )军(jūn )果(guǒ )势(shì )壮(zhuàng )勇(yǒng ),其(qí )言(yán )是(shì )也(yě )。”遂(suí )使(shǐ )李(lǐ )信(xìn )及(jí )蒙(méng )恬(tián )将(jiāng )二(èr )十(shí )万(wàn )南(nán )伐(fá )荆(jīng )。王(wáng )翦(jiǎn )言(yán )不(bú )用(yòng ),因(yīn )谢(xiè )病(bìng ),归(guī )老(lǎo )於(yú )频(pín )阳(yáng )。李(lǐ )信(xìn )攻(gōng )平(píng )与(yǔ ),蒙(méng )恬(tián )攻(gōng )寝(qǐn ),大(dà )破(pò )荆(jīng )军(jūn )。信(xìn )又(yòu )攻(gōng )鄢(yān )郢(yǐng ),破(pò )之(zhī ),於(yú )是(shì )引(yǐn )兵(bīng )而(ér )西(xī ),与(yǔ )蒙(méng )恬(tián )会(huì )城(chéng )父(fù )。荆(jīng )人(rén )因(yīn )随(suí )之(zhī ),三(sān )日(rì )三(sān )夜(yè )不(bú )顿(dùn )舍(shě ),大(dà )破(pò )李(lǐ )信(xìn )军(jūn ),入(rù )两(liǎng )壁(bì ),杀(shā )七(qī )都(dōu )尉(wèi ),秦(qín )军(jūn )走(zǒu )。

始(shǐ )皇(huáng )闻(wén )之(zhī ),大(dà )怒(nù ),自(zì )驰(chí )如(rú )频(pín )阳(yáng ),见(jiàn )谢(xiè )王(wáng )翦(jiǎn )曰(yuē ):“寡(guǎ )人(rén )以(yǐ )不(bú )用(yòng )将(jiāng )军(jūn )计(jì ),李(lǐ )信(xìn )果(guǒ )辱(rǔ )秦(qín )军(jūn )。今(jīn )闻(wén )荆(jīng )兵(bīng )日(rì )进(jìn )而(ér )西(xī ),将(jiāng )军(jūn )虽(suī )病(bìng ),独(dú )忍(rěn )弃(qì )寡(guǎ )人(rén )乎(hū )!”王(wáng )翦(jiǎn )谢(xiè )曰(yuē ):“老(lǎo )臣(chén )罢(bà )病(bìng )悖(bèi )乱(luàn ),唯(wéi )大(dà )王(wáng )更(gèng )择(zé )贤(xián )将(jiāng )。”始(shǐ )皇(huáng )谢(xiè )曰(yuē ):“已(yǐ )矣(yǐ ),将(jiāng )军(jūn )勿(wù )复(fù )言(yán )!”王(wáng )翦(jiǎn )曰(yuē ):“大(dà )王(wáng )必(bì )不(bú )得(dé )已(yǐ )用(yòng )臣(chén ),非(fēi )六(liù )十(shí )万(wàn )人(rén )不(bú )可(kě )。”始(shǐ )皇(huáng )曰(yuē ):“为(wéi )听(tīng )将(jiāng )军(jūn )计(jì )耳(ěr )。”於(yú )是(shì )王(wáng )翦(jiǎn )将(jiāng )兵(bīng )六(liù )十(shí )万(wàn )人(rén ),始(shǐ )皇(huáng )自(zì )送(sòng )至(zhì )灞(bà )上(shàng )。王(wáng )翦(jiǎn )行(háng ),请(qǐng )美(měi )田(tián )宅(zhái )园(yuán )池(chí )甚(shèn )众(zhòng )。始(shǐ )皇(huáng )曰(yuē ):“将(jiāng )军(jūn )行(háng )矣(yǐ ),何(hé )忧(yōu )贫(pín )乎(hū )?”王(wáng )翦(jiǎn )曰(yuē ):“为(wéi )大(dà )王(wáng )将(jiāng ),有(yǒu )功(gōng )终(zhōng )不(bú )得(dé )封(fēng )侯(hóu ),故(gù )及(jí )大(dà )王(wáng )之(zhī )乡(xiāng )臣(chén ),臣(chén )亦(yì )及(jí )时(shí )以(yǐ )请(qǐng )园(yuán )池(chí )为(wéi )子(zǐ )孙(sūn )业(yè )耳(ěr )。”始(shǐ )皇(huáng )大(dà )笑(xiào )。王(wáng )翦(jiǎn )既(jì )至(zhì )关(guān ),使(shǐ )使(shǐ )还(hái )请(qǐng )善(shàn )田(tián )者(zhě )五(wǔ )辈(bèi )。或(huò )曰(yuē ):“将(jiāng )军(jūn )之(zhī )乞(qǐ )贷(dài ),亦(yì )已(yǐ )甚(shèn )矣(yǐ )。”王(wáng )翦(jiǎn )曰(yuē ):“不(bú )然(rán )。夫(fū )秦(qín )王(wáng )怚(jù )而(ér )不(bú )信(xìn )人(rén )。今(jīn )空(kōng )秦(qín )国(guó )甲(jiǎ )士(shì )而(ér )专(zhuān )委(wěi )於(yú )我(wǒ ),我(wǒ )不(bú )多(duō )请(qǐng )田(tián )宅(zhái )为(wéi )子(zǐ )孙(sūn )业(yè )以(yǐ )自(zì )坚(jiān ),顾(gù )令(lìng )秦(qín )王(wáng )坐(zuò )而(ér )疑(yí )我(wǒ )邪(xié )?”

王(wáng )翦(jiǎn )果(guǒ )代(dài )李(lǐ )信(xìn )击(jī )荆(jīng )。荆(jīng )闻(wén )王(wáng )翦(jiǎn )益(yì )军(jūn )而(ér )来(lái ),乃(nǎi )悉(xī )国(guó )中(zhōng )兵(bīng )以(yǐ )拒(jù )秦(qín )。王(wáng )翦(jiǎn )至(zhì ),坚(jiān )壁(bì )而(ér )守(shǒu )之(zhī ),不(bú )肯(kěn )战(zhàn )。荆(jīng )兵(bīng )数(shù )出(chū )挑(tiāo )战(zhàn ),终(zhōng )不(bú )出(chū )。王(wáng )翦(jiǎn )日(rì )休(xiū )士(shì )洗(xǐ )沐(mù ),而(ér )善(shàn )饮(yǐn )食(shí )抚(fǔ )循(xún )之(zhī ),亲(qīn )与(yǔ )士(shì )卒(zú )同(tóng )食(shí )。久(jiǔ )之(zhī ),王(wáng )翦(jiǎn )使(shǐ )人(rén )问(wèn )军(jūn )中(zhōng )戏(xì )乎(hū )?对(duì )曰(yuē ):“方(fāng )投(tóu )石(shí )超(chāo )距(jù )。”於(yú )是(shì )王(wáng )翦(jiǎn )曰(yuē ):“士(shì )卒(zú )可(kě )用(yòng )矣(yǐ )。”荆(jīng )数(shù )挑(tiāo )战(zhàn )而(ér )秦(qín )不(bú )出(chū ),乃(nǎi )引(yǐn )而(ér )东(dōng )。翦(jiǎn )因(yīn )举(jǔ )兵(bīng )追(zhuī )之(zhī ),令(lìng )壮(zhuàng )士(shì )击(jī ),大(dà )破(pò )荆(jīng )军(jūn )。至(zhì )蕲(qí )南(nán ),杀(shā )其(qí )将(jiāng )军(jūn )项(xiàng )燕(yàn ),荆(jīng )兵(bīng )遂(suí )败(bài )走(zǒu )。秦(qín )因(yīn )乘(chéng )胜(shèng )略(luè )定(dìng )荆(jīng )地(dì )城(chéng )邑(yì )。岁(suì )馀(yú ),虏(lǔ )荆(jīng )王(wáng )负(fù )刍(chú ),竟(jìng )平(píng )荆(jīng )地(dì )为(wéi )郡(jùn )县(xiàn )。因(yīn )南(nán )征(zhēng )百(bǎi )越(yuè )之(zhī )君(jūn )。而(ér )王(wáng )翦(jiǎn )子(zǐ )王(wáng )贲(bēn ),与(yǔ )李(lǐ )信(xìn )破(pò )定(dìng )燕(yàn )、齐(qí )地(dì )。

秦(qín )始(shǐ )皇(huáng )二(èr )十(shí )六(liù )年(nián ),尽(jìn )并(bìng )天(tiān )下(xià ),王(wáng )氏(shì )、蒙(méng )氏(shì )功(gōng )为(wéi )多(duō ),名(míng )施(shī )於(yú )後(hòu )世(shì )。

秦(qín )二(èr )世(shì )之(zhī )时(shí ),王(wáng )翦(jiǎn )及(jí )其(qí )子(zǐ )贲(bēn )皆(jiē )已(yǐ )死(sǐ ),而(ér )又(yòu )灭(miè )蒙(méng )氏(shì )。陈(chén )胜(shèng )之(zhī )反(fǎn )秦(qín ),秦(qín )使(shǐ )王(wáng )翦(jiǎn )之(zhī )孙(sūn )王(wáng )离(lí )击(jī )赵(zhào ),围(wéi )赵(zhào )王(wáng )及(jí )张(zhāng )耳(ěr )钜(jù )鹿(lù )城(chéng )。或(huò )曰(yuē ):“王(wáng )离(lí ),秦(qín )之(zhī )名(míng )将(jiāng )也(yě )。今(jīn )将(jiāng )彊(jiāng )秦(qín )之(zhī )兵(bīng ),攻(gōng )新(xīn )造(zào )之(zhī )赵(zhào ),举(jǔ )之(zhī )必(bì )矣(yǐ )。”客(kè )曰(yuē ):“不(bú )然(rán )。夫(fū )为(wéi )将(jiāng )三(sān )世(shì )者(zhě )必(bì )败(bài )。必(bì )败(bài )者(zhě )何(hé )也(yě )?必(bì )其(qí )所(suǒ )杀(shā )伐(fá )多(duō )矣(yǐ ),其(qí )後(hòu )受(shòu )其(qí )不(bú )祥(xiáng )。今(jīn )王(wáng )离(lí )已(yǐ )三(sān )世(shì )将(jiāng )矣(yǐ )。”居(jū )无(wú )何(hé ),项(xiàng )羽(yǔ )救(jiù )赵(zhào ),击(jī )秦(qín )军(jūn ),果(guǒ )虏(lǔ )王(wáng )离(lí ),王(wáng )离(lí )军(jūn )遂(suí )降(jiàng )诸(zhū )侯(hóu )。

太(tài )史(shǐ )公(gōng )曰(yuē ):鄙(bǐ )语(yǔ )云(yún )“尺(chǐ )有(yǒu )所(suǒ )短(duǎn ),寸(cùn )有(yǒu )所(suǒ )长(zhǎng )”。白(bái )起(qǐ )料(liào )敌(dí )合(hé )变(biàn ),出(chū )奇(qí )无(wú )穷(qióng ),声(shēng )震(zhèn )天(tiān )下(xià ),然(rán )不(bú )能(néng )救(jiù )患(huàn )於(yú )应(yīng )侯(hóu )。王(wáng )翦(jiǎn )为(wéi )秦(qín )将(jiāng ),夷(yí )六(liù )国(guó ),当(dāng )是(shì )时(shí ),翦(jiǎn )为(wéi )宿(xiǔ )将(jiāng ),始(shǐ )皇(huáng )师(shī )之(zhī ),然(rán )不(bú )能(néng )辅(fǔ )秦(qín )建(jiàn )德(dé ),固(gù )其(qí )根(gēn )本(běn ),偷(tōu )合(hé )取(qǔ )容(róng ),以(yǐ )至(zhì )筊(jiǎo )身(shēn )。及(jí )孙(sūn )王(wáng )离(lí )为(wéi )项(xiàng )羽(yǔ )所(suǒ )虏(lǔ ),不(bú )亦(yì )宜(yí )乎(hū )!彼(bǐ )各(gè )有(yǒu )所(suǒ )短(duǎn )也(yě )。

白(bái )起(qǐ )、王(wáng )翦(jiǎn ),俱(jù )善(shàn )用(yòng )兵(bīng )。递(dì )为(wéi )秦(qín )将(jiāng ),拔(bá )齐(qí )破(pò )荆(jīng )。赵(zhào )任(rèn )马(mǎ )服(fú ),长(zhǎng )平(píng )遂(suí )阬(gāng )。楚(chǔ )陷(xiàn )李(lǐ )信(xìn ),霸(bà )上(shàng )卒(zú )行(háng )。贲(bēn )、离(lí )继(jì )出(chū ),三(sān )代(dài )无(wú )名(míng )。

阅读:25569

打赏捐助〔Donate〕>>>

《白起王翦列传》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库