田敬仲完世家【登录】

《史记》 > 三十世家 > 《田敬仲完世家》 > 拼音版

陈(chén )完(wán )者(zhě ),陈(chén )厉(lì )公(gōng )他(tā )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。完(wán )生(shēng ),周(zhōu )太(tài )史(shǐ )过(guò )陈(chén ),陈(chén )厉(lì )公(gōng )使(shǐ )卜(bo )完(wán ),卦(guà )得(dé )观(guān )之(zhī )否(fǒu ):“是(shì )为(wéi )观(guān )国(guó )之(zhī )光(guāng ),利(lì )用(yòng )宾(bīn )于(yú )王(wáng )。此(cǐ )其(qí )代(dài )陈(chén )有(yǒu )国(guó )乎(hū )?不(bú )在(zài )此(cǐ )而(ér )在(zài )异(yì )国(guó )乎(hū )?非(fēi )此(cǐ )其(qí )身(shēn )也(yě ),在(zài )其(qí )子(zǐ )孙(sūn )。若(ruò )在(zài )异(yì )国(guó ),必(bì )姜(jiāng )姓(xìng )。姜(jiāng )姓(xìng ),四(sì )岳(yuè )之(zhī )後(hòu )。物(wù )莫(mò )能(néng )两(liǎng )大(dà ),陈(chén )衰(shuāi ),此(cǐ )其(qí )昌(chāng )乎(hū )?”

厉(lì )公(gōng )者(zhě ),陈(chén )文(wén )公(gōng )少(shǎo )子(zǐ )也(yě ),其(qí )母(mǔ )蔡(cài )女(nǚ )。文(wén )公(gōng )卒(zú ),厉(lì )公(gōng )兄(xiōng )鲍(bào )立(lì ),是(shì )为(wéi )桓(huán )公(gōng )。桓(huán )公(gōng )与(yǔ )他(tā )异(yì )母(mǔ )。及(jí )桓(huán )公(gōng )病(bìng ),蔡(cài )人(rén )为(wéi )他(tā )杀(shā )桓(huán )公(gōng )鲍(bào )及(jí )太(tài )子(zǐ )免(miǎn )而(ér )立(lì )他(tā ),为(wéi )厉(lì )公(gōng )。厉(lì )公(gōng )既(jì )立(lì ),娶(qǔ )蔡(cài )女(nǚ )。蔡(cài )女(nǚ )淫(yín )於(yú )蔡(cài )人(rén ),数(shù )归(guī ),厉(lì )公(gōng )亦(yì )数(shù )如(rú )蔡(cài )。桓(huán )公(gōng )之(zhī )少(shǎo )子(zǐ )林(lín )怨(yuàn )厉(lì )公(gōng )杀(shā )其(qí )父(fù )与(yǔ )兄(xiōng ),乃(nǎi )令(lìng )蔡(cài )人(rén )诱(yòu )厉(lì )公(gōng )而(ér )杀(shā )之(zhī )。林(lín )自(zì )立(lì ),是(shì )为(wéi )庄(zhuāng )公(gōng )。故(gù )陈(chén )完(wán )不(bú )得(dé )立(lì ),为(wéi )陈(chén )大(dà )夫(fū )。厉(lì )公(gōng )之(zhī )杀(shā ),以(yǐ )淫(yín )出(chū )国(guó ),故(gù )春(chūn )秋(qiū )曰(yuē )“蔡(cài )人(rén )杀(shā )陈(chén )他(tā )”,罪(zuì )之(zhī )也(yě )。

庄(zhuāng )公(gōng )卒(zú ),立(lì )弟(dì )杵(chǔ )臼(jiù ),是(shì )为(wéi )宣(xuān )公(gōng )。宣(xuān )公(gōng )二(èr )十(shí )一(yī )年(nián ),杀(shā )其(qí )太(tài )子(zǐ )御(yù )寇(kòu )。御(yù )寇(kòu )与(yǔ )完(wán )相(xiàng )爱(ài ),恐(kǒng )祸(huò )及(jí )己(jǐ ),完(wán )故(gù )奔(bēn )齐(qí )。齐(qí )桓(huán )公(gōng )欲(yù )使(shǐ )为(wéi )卿(qīng ),辞(cí )曰(yuē ):“羁(jī )旅(lǚ )之(zhī )臣(chén )幸(xìng )得(dé )免(miǎn )负(fù )檐(yán ),君(jūn )之(zhī )惠(huì )也(yě ),不(bú )敢(gǎn )当(dāng )高(gāo )位(wèi )。”桓(huán )公(gōng )使(shǐ )为(wéi )工(gōng )正(zhèng )。齐(qí )懿(yì )仲(zhòng )欲(yù )妻(qī )完(wán ),卜(bo )之(zhī ),占(zhàn )曰(yuē ):“是(shì )谓(wèi )凤(fèng )皇(huáng )于(yú )蜚(fēi ),和(hé )鸣(míng )锵(qiāng )锵(qiāng )。有(yǒu )妫(guī )之(zhī )後(hòu ),将(jiāng )育(yù )于(yú )姜(jiāng )。五(wǔ )世(shì )其(qí )昌(chāng ),并(bìng )于(yú )正(zhèng )卿(qīng )。八(bā )世(shì )之(zhī )後(hòu ),莫(mò )之(zhī )与(yǔ )京(jīng )。”卒(zú )妻(qī )完(wán )。完(wán )之(zhī )奔(bēn )齐(qí ),齐(qí )桓(huán )公(gōng )立(lì )十(shí )四(sì )年(nián )矣(yǐ )。

完(wán )卒(zú ),谥(shì )为(wéi )敬(jìng )仲(zhòng )。仲(zhòng )生(shēng )孟(mèng )夷(yí )。敬(jìng )仲(zhòng )之(zhī )如(rú )齐(qí ),以(yǐ )陈(chén )字(zì )为(wéi )田(tián )氏(shì )。

田(tián )孟(mèng )夷(yí )生(shēng )湣(mǐn )孟(mèng )庄(zhuāng ),田(tián )湣(mǐn )孟(mèng )庄(zhuāng )生(shēng )文(wén )子(zǐ )须(xū )无(wú )。田(tián )文(wén )子(zǐ )事(shì )齐(qí )庄(zhuāng )公(gōng )。

晋(jìn )之(zhī )大(dà )夫(fū )栾(luán )逞(chěng )作(zuò )乱(luàn )於(yú )晋(jìn ),来(lái )奔(bēn )齐(qí ),齐(qí )庄(zhuāng )公(gōng )厚(hòu )客(kè )之(zhī )。晏(yàn )婴(yīng )与(yǔ )田(tián )文(wén )子(zǐ )谏(jiàn ),庄(zhuāng )公(gōng )弗(fú )听(tīng )。

文(wén )子(zǐ )卒(zú ),生(shēng )桓(huán )子(zǐ )无(wú )宇(yǔ )。田(tián )桓(huán )子(zǐ )无(wú )宇(yǔ )有(yǒu )力(lì ),事(shì )齐(qí )庄(zhuāng )公(gōng ),甚(shèn )有(yǒu )宠(chǒng )。

无(wú )宇(yǔ )卒(zú ),生(shēng )武(wǔ )子(zǐ )开(kāi )与(yǔ )釐(lí )子(zǐ )乞(qǐ )。田(tián )釐(lí )子(zǐ )乞(qǐ )事(shì )齐(qí )景(jǐng )公(gōng )为(wéi )大(dà )夫(fū ),其(qí )收(shōu )赋(fù )税(shuì )於(yú )民(mín )以(yǐ )小(xiǎo )斗(dòu )受(shòu )之(zhī ),其(qí )禀(bǐng )予(yǔ )民(mín )以(yǐ )大(dà )斗(dòu ),行(háng )阴(yīn )德(dé )於(yú )民(mín ),而(ér )景(jǐng )公(gōng )弗(fú )禁(jìn )。由(yóu )此(cǐ )田(tián )氏(shì )得(dé )齐(qí )众(zhòng )心(xīn ),宗(zōng )族(zú )益(yì )彊(jiāng ),民(mín )思(sī )田(tián )氏(shì )。晏(yàn )子(zǐ )数(shù )谏(jiàn )景(jǐng )公(gōng ),景(jǐng )公(gōng )弗(fú )听(tīng )。已(yǐ )而(ér )使(shǐ )於(yú )晋(jìn ),与(yǔ )叔(shū )向(xiàng )私(sī )语(yǔ )曰(yuē ):“齐(qí )国(guó )之(zhī )政(zhèng )卒(zú )归(guī )於(yú )田(tián )氏(shì )矣(yǐ )。”

晏(yàn )婴(yīng )卒(zú )後(hòu ),范(fàn )、中(zhōng )行(háng )氏(shì )反(fǎn )晋(jìn )。晋(jìn )攻(gōng )之(zhī )急(jí ),范(fàn )、中(zhōng )行(háng )请(qǐng )粟(sù )於(yú )齐(qí )。田(tián )乞(qǐ )欲(yù )为(wéi )乱(luàn ),树(shù )党(dǎng )於(yú )诸(zhū )侯(hóu ),乃(nǎi )说(shuō )景(jǐng )公(gōng )曰(yuē ):“范(fàn )、中(zhōng )行(háng )数(shù )有(yǒu )德(dé )於(yú )齐(qí ),齐(qí )不(bú )可(kě )不(bú )救(jiù )。”齐(qí )使(shǐ )田(tián )乞(qǐ )救(jiù )之(zhī )而(ér )输(shū )之(zhī )粟(sù )。

景(jǐng )公(gōng )太(tài )子(zǐ )死(sǐ ),後(hòu )有(yǒu )宠(chǒng )姬(jī )曰(yuē )芮(ruì )子(zǐ ),生(shēng )子(zǐ )荼(tú )。景(jǐng )公(gōng )病(bìng ),命(mìng )其(qí )相(xiàng )国(guó )惠(huì )子(zǐ )与(yǔ )高(gāo )昭(zhāo )子(zǐ )以(yǐ )子(zǐ )荼(tú )为(wéi )太(tài )子(zǐ )。景(jǐng )公(gōng )卒(zú ),两(liǎng )相(xiàng )高(gāo )、国(guó )立(lì )荼(tú ),是(shì )为(wéi )晏(yàn )孺(rú )子(zǐ )。而(ér )田(tián )乞(qǐ )不(bú )说(shuō ),欲(yù )立(lì )景(jǐng )公(gōng )他(tā )子(zǐ )阳(yáng )生(shēng )。阳(yáng )生(shēng )素(sù )与(yǔ )乞(qǐ )欢(huān )。晏(yàn )孺(rú )子(zǐ )之(zhī )立(lì )也(yě ),阳(yáng )生(shēng )奔(bēn )鲁(lǔ )。田(tián )乞(qǐ )伪(wěi )事(shì )高(gāo )昭(zhāo )子(zǐ )、国(guó )惠(huì )子(zǐ )者(zhě ),每(měi )朝(cháo )代(dài )参(cān )乘(chéng ),言(yán )曰(yuē ):“始(shǐ )诸(zhū )大(dà )夫(fū )不(bú )欲(yù )立(lì )孺(rú )子(zǐ )。孺(rú )子(zǐ )既(jì )立(lì ),君(jūn )相(xiàng )之(zhī ),大(dà )夫(fū )皆(jiē )自(zì )危(wēi ),谋(móu )作(zuò )乱(luàn )。”又(yòu )绐(dài )大(dà )夫(fū )曰(yuē ):“高(gāo )昭(zhāo )子(zǐ )可(kě )畏(wèi )也(yě ),及(jí )未(wèi )发(fā )先(xiān )之(zhī )。”诸(zhū )大(dà )夫(fū )从(cóng )之(zhī )。田(tián )乞(qǐ )、鲍(bào )牧(mù )与(yǔ )大(dà )夫(fū )以(yǐ )兵(bīng )入(rù )公(gōng )室(shì ),攻(gōng )高(gāo )昭(zhāo )子(zǐ )。昭(zhāo )子(zǐ )闻(wén )之(zhī ),与(yǔ )国(guó )惠(huì )子(zǐ )救(jiù )公(gōng )。公(gōng )师(shī )败(bài )。田(tián )乞(qǐ )之(zhī )众(zhòng )追(zhuī )国(guó )惠(huì )子(zǐ ),惠(huì )子(zǐ )奔(bēn )莒(jǔ ),遂(suí )返(fǎn )杀(shā )高(gāo )昭(zhāo )子(zǐ )。晏(yàn )圉(yǔ )奔(bēn )鲁(lǔ )。

田(tián )乞(qǐ )使(shǐ )人(rén )之(zhī )鲁(lǔ ),迎(yíng )阳(yáng )生(shēng )。阳(yáng )生(shēng )至(zhì )齐(qí ),匿(nì )田(tián )乞(qǐ )家(jiā )。请(qǐng )诸(zhū )大(dà )夫(fū )曰(yuē ):“常(cháng )之(zhī )母(mǔ )有(yǒu )鱼(yú )菽(shū )之(zhī )祭(jì ),幸(xìng )而(ér )来(lái )会(huì )饮(yǐn )。”会(huì )饮(yǐn )田(tián )氏(shì )。田(tián )乞(qǐ )盛(shèng )阳(yáng )生(shēng )橐(tuó )中(zhōng ),置(zhì )坐(zuò )中(zhōng )央(yāng )。发(fā )橐(tuó ),出(chū )阳(yáng )生(shēng ),曰(yuē ):“此(cǐ )乃(nǎi )齐(qí )君(jūn )矣(yǐ )。”大(dà )夫(fū )皆(jiē )伏(fú )谒(yè )。将(jiāng )盟(méng )立(lì )之(zhī ),田(tián )乞(qǐ )诬(wū )曰(yuē ):“吾(wú )与(yǔ )鲍(bào )牧(mù )谋(móu )共(gòng )立(lì )阳(yáng )生(shēng )也(yě )。”鲍(bào )牧(mù )怒(nù )曰(yuē ):“大(dà )夫(fū )忘(wàng )景(jǐng )公(gōng )之(zhī )命(mìng )乎(hū )?”诸(zhū )大(dà )夫(fū )欲(yù )悔(huǐ ),阳(yáng )生(shēng )乃(nǎi )顿(dùn )首(shǒu )曰(yuē ):“可(kě )则(zé )立(lì )之(zhī ),不(bú )可(kě )则(zé )已(yǐ )。”鲍(bào )牧(mù )恐(kǒng )祸(huò )及(jí )己(jǐ ),乃(nǎi )复(fù )曰(yuē ):“皆(jiē )景(jǐng )公(gōng )之(zhī )子(zǐ ),何(hé )为(wéi )不(bú )可(kě )!”遂(suí )立(lì )阳(yáng )生(shēng )於(yú )田(tián )乞(qǐ )之(zhī )家(jiā ),是(shì )为(wéi )悼(dào )公(gōng )。乃(nǎi )使(shǐ )人(rén )迁(qiān )晏(yàn )孺(rú )子(zǐ )於(yú )骀(dài ),而(ér )杀(shā )孺(rú )子(zǐ )荼(tú )。悼(dào )公(gōng )既(jì )立(lì ),田(tián )乞(qǐ )为(wéi )相(xiàng ),专(zhuān )齐(qí )政(zhèng )。

四(sì )年(nián ),田(tián )乞(qǐ )卒(zú ),子(zǐ )常(cháng )代(dài )立(lì ),是(shì )为(wéi )田(tián )成(chéng )子(zǐ )。

鲍(bào )牧(mù )与(yǔ )齐(qí )悼(dào )公(gōng )有(yǒu )郄(qiè ),弑(shì )悼(dào )公(gōng )。齐(qí )人(rén )共(gòng )立(lì )其(qí )子(zǐ )壬(rén ),是(shì )为(wéi )简(jiǎn )公(gōng )。田(tián )常(cháng )成(chéng )子(zǐ )与(yǔ )监(jiān )止(zhǐ )俱(jù )为(wéi )左(zuǒ )右(yòu )相(xiàng ),相(xiàng )简(jiǎn )公(gōng )。田(tián )常(cháng )心(xīn )害(hài )监(jiān )止(zhǐ ),监(jiān )止(zhǐ )幸(xìng )於(yú )简(jiǎn )公(gōng ),权(quán )弗(fú )能(néng )去(qù )。於(yú )是(shì )田(tián )常(cháng )复(fù )脩(yǒu )釐(lí )子(zǐ )之(zhī )政(zhèng ),以(yǐ )大(dà )斗(dòu )出(chū )贷(dài ),以(yǐ )小(xiǎo )斗(dòu )收(shōu )。齐(qí )人(rén )歌(gē )之(zhī )曰(yuē ):“妪(yù )乎(hū )采(cǎi )芑(qǐ ),归(guī )乎(hū )田(tián )成(chéng )子(zǐ )!”齐(qí )大(dà )夫(fū )朝(cháo ),御(yù )鞅(yāng )谏(jiàn )简(jiǎn )公(gōng )曰(yuē ):“田(tián )、监(jiān )不(bú )可(kě )并(bìng )也(yě ),君(jūn )其(qí )择(zé )焉(yān )。”君(jūn )弗(fú )听(tīng )。

子(zǐ )我(wǒ )者(zhě ),监(jiān )止(zhǐ )之(zhī )宗(zōng )人(rén )也(yě ),常(cháng )与(yǔ )田(tián )氏(shì )有(yǒu )卻(què )。田(tián )氏(shì )疏(shū )族(zú )田(tián )豹(bào )事(shì )子(zǐ )我(wǒ )有(yǒu )宠(chǒng )。子(zǐ )我(wǒ )曰(yuē ):“吾(wú )欲(yù )尽(jìn )灭(miè )田(tián )氏(shì )適(shì ),以(yǐ )豹(bào )代(dài )田(tián )氏(shì )宗(zōng )。”豹(bào )曰(yuē ):“臣(chén )於(yú )田(tián )氏(shì )疏(shū )矣(yǐ )。”不(bú )听(tīng )。已(yǐ )而(ér )豹(bào )谓(wèi )田(tián )氏(shì )曰(yuē ):“子(zǐ )我(wǒ )将(jiāng )诛(zhū )田(tián )氏(shì ),田(tián )氏(shì )弗(fú )先(xiān ),祸(huò )及(jí )矣(yǐ )。”子(zǐ )我(wǒ )舍(shě )公(gōng )宫(gōng ),田(tián )常(cháng )兄(xiōng )弟(dì )四(sì )人(rén )乘(chéng )如(rú )公(gōng )宫(gōng ),欲(yù )杀(shā )子(zǐ )我(wǒ )。子(zǐ )我(wǒ )闭(bì )门(mén )。简(jiǎn )公(gōng )与(yǔ )妇(fù )人(rén )饮(yǐn )檀(tán )台(tái ),将(jiāng )欲(yù )击(jī )田(tián )常(cháng )。太(tài )史(shǐ )子(zǐ )馀(yú )曰(yuē ):“田(tián )常(cháng )非(fēi )敢(gǎn )为(wéi )乱(luàn ),将(jiāng )除(chú )害(hài )。”简(jiǎn )公(gōng )乃(nǎi )止(zhǐ )。田(tián )常(cháng )出(chū ),闻(wén )简(jiǎn )公(gōng )怒(nù ),恐(kǒng )诛(zhū ),将(jiāng )出(chū )亡(wáng )。田(tián )子(zǐ )行(háng )曰(yuē ):“需(xū ),事(shì )之(zhī )贼(zéi )也(yě )。”田(tián )常(cháng )於(yú )是(shì )击(jī )子(zǐ )我(wǒ )。子(zǐ )我(wǒ )率(lǜ )其(qí )徒(tú )攻(gōng )田(tián )氏(shì ),不(bú )胜(shèng ),出(chū )亡(wáng )。田(tián )氏(shì )之(zhī )徒(tú )追(zhuī )杀(shā )子(zǐ )我(wǒ )及(jí )监(jiān )止(zhǐ )。

简(jiǎn )公(gōng )出(chū )奔(bēn ),田(tián )氏(shì )之(zhī )徒(tú )追(zhuī )执(zhí )简(jiǎn )公(gōng )于(yú )徐(xú )州(zhōu )。简(jiǎn )公(gōng )曰(yuē ):“蚤(zǎo )从(cóng )御(yù )鞅(yāng )之(zhī )言(yán ),不(bú )及(jí )此(cǐ )难(nán )。”田(tián )氏(shì )之(zhī )徒(tú )恐(kǒng )简(jiǎn )公(gōng )复(fù )立(lì )而(ér )诛(zhū )己(jǐ ),遂(suí )杀(shā )简(jiǎn )公(gōng )。简(jiǎn )公(gōng )立(lì )四(sì )年(nián )而(ér )杀(shā )。於(yú )是(shì )田(tián )常(cháng )立(lì )简(jiǎn )公(gōng )弟(dì )骜(ào ),是(shì )为(wéi )平(píng )公(gōng )。平(píng )公(gōng )即(jí )位(wèi ),田(tián )常(cháng )为(wéi )相(xiàng )。

田(tián )常(cháng )既(jì )杀(shā )简(jiǎn )公(gōng ),惧(jù )诸(zhū )侯(hóu )共(gòng )诛(zhū )己(jǐ ),乃(nǎi )尽(jìn )归(guī )鲁(lǔ )、卫(wèi )侵(qīn )地(dì ),西(xī )约(yuē )晋(jìn )、韩(hán )、魏(wèi )、赵(zhào )氏(shì ),南(nán )通(tōng )吴(wú )、越(yuè )之(zhī )使(shǐ ),脩(yǒu )功(gōng )行(háng )赏(shǎng ),亲(qīn )於(yú )百(bǎi )姓(xìng ),以(yǐ )故(gù )齐(qí )复(fù )定(dìng )。

田(tián )常(cháng )言(yán )於(yú )齐(qí )平(píng )公(gōng )曰(yuē ):“德(dé )施(shī )人(rén )之(zhī )所(suǒ )欲(yù ),君(jūn )其(qí )行(háng )之(zhī );刑(xíng )罚(fá )人(rén )之(zhī )所(suǒ )恶(è ),臣(chén )请(qǐng )行(háng )之(zhī )。”行(háng )之(zhī )五(wǔ )年(nián ),齐(qí )国(guó )之(zhī )政(zhèng )皆(jiē )归(guī )田(tián )常(cháng )。田(tián )常(cháng )於(yú )是(shì )尽(jìn )诛(zhū )鲍(bào )、晏(yàn )、监(jiān )止(zhǐ )及(jí )公(gōng )族(zú )之(zhī )彊(jiāng )者(zhě ),而(ér )割(gē )齐(qí )自(zì )安(ān )平(píng )以(yǐ )东(dōng )至(zhì )琅(láng )邪(xié ),自(zì )为(wéi )封(fēng )邑(yì )。封(fēng )邑(yì )大(dà )於(yú )平(píng )公(gōng )之(zhī )所(suǒ )食(shí )。

田(tián )常(cháng )乃(nǎi )选(xuǎn )齐(qí )国(guó )中(zhōng )女(nǚ )子(zǐ )长(zhǎng )七(qī )尺(chǐ )以(yǐ )上(shàng )为(wéi )後(hòu )宫(gōng ),後(hòu )宫(gōng )以(yǐ )百(bǎi )数(shù ),而(ér )使(shǐ )宾(bīn )客(kè )舍(shě )人(rén )出(chū )入(rù )後(hòu )宫(gōng )者(zhě )不(bú )禁(jìn )。及(jí )田(tián )常(cháng )卒(zú ),有(yǒu )七(qī )十(shí )馀(yú )男(nán )。

田(tián )常(cháng )卒(zú ),子(zǐ )襄(xiāng )子(zǐ )盘(pán )代(dài )立(lì ),相(xiàng )齐(qí )。常(cháng )谥(shì )为(wéi )成(chéng )子(zǐ )。

田(tián )襄(xiāng )子(zǐ )既(jì )相(xiàng )齐(qí )宣(xuān )公(gōng ),三(sān )晋(jìn )杀(shā )知(zhī )伯(bó ),分(fèn )其(qí )地(dì )。襄(xiāng )子(zǐ )使(shǐ )其(qí )兄(xiōng )弟(dì )宗(zōng )人(rén )尽(jìn )为(wéi )齐(qí )都(dōu )邑(yì )大(dà )夫(fū ),与(yǔ )三(sān )晋(jìn )通(tōng )使(shǐ ),且(qiě )以(yǐ )有(yǒu )齐(qí )国(guó )。

襄(xiāng )子(zǐ )卒(zú ),子(zǐ )庄(zhuāng )子(zǐ )白(bái )立(lì )。田(tián )庄(zhuāng )子(zǐ )相(xiàng )齐(qí )宣(xuān )公(gōng )。宣(xuān )公(gōng )四(sì )十(shí )三(sān )年(nián ),伐(fá )晋(jìn ),毁(huǐ )黄(huáng )城(chéng ),围(wéi )阳(yáng )狐(hú )。明(míng )年(nián ),伐(fá )鲁(lǔ )、葛(gě )及(jí )安(ān )陵(líng )。明(míng )年(nián ),取(qǔ )鲁(lǔ )之(zhī )一(yī )城(chéng )。

庄(zhuāng )子(zǐ )卒(zú ),子(zǐ )太(tài )公(gōng )和(hé )立(lì )。田(tián )太(tài )公(gōng )相(xiàng )齐(qí )宣(xuān )公(gōng )。宣(xuān )公(gōng )四(sì )十(shí )八(bā )年(nián ),取(qǔ )鲁(lǔ )之(zhī )郕(chéng )。明(míng )年(nián ),宣(xuān )公(gōng )与(yǔ )郑(zhèng )人(rén )会(huì )西(xī )城(chéng )。伐(fá )卫(wèi ),取(qǔ )毌(guàn )丘(qiū )。宣(xuān )公(gōng )五(wǔ )十(shí )一(yī )年(nián )卒(zú ),田(tián )会(huì )自(zì )廪(lǐn )丘(qiū )反(fǎn )。

宣(xuān )公(gōng )卒(zú ),子(zǐ )康(kāng )公(gōng )贷(dài )立(lì )。贷(dài )立(lì )十(shí )四(sì )年(nián ),淫(yín )於(yú )酒(jiǔ )妇(fù )人(rén ),不(bú )听(tīng )政(zhèng )。太(tài )公(gōng )乃(nǎi )迁(qiān )康(kāng )公(gōng )於(yú )海(hǎi )上(shàng ),食(shí )一(yī )城(chéng ),以(yǐ )奉(fèng )其(qí )先(xiān )祀(sì )。明(míng )年(nián ),鲁(lǔ )败(bài )齐(qí )平(píng )陆(lù )。

三(sān )年(nián ),太(tài )公(gōng )与(yǔ )魏(wèi )文(wén )侯(hóu )会(huì )浊(zhuó )泽(zé ),求(qiú )为(wéi )诸(zhū )侯(hóu )。魏(wèi )文(wén )侯(hóu )乃(nǎi )使(shǐ )使(shǐ )言(yán )周(zhōu )天(tiān )子(zǐ )及(jí )诸(zhū )侯(hóu ),请(qǐng )立(lì )齐(qí )相(xiàng )田(tián )和(hé )为(wéi )诸(zhū )侯(hóu )。周(zhōu )天(tiān )子(zǐ )许(xǔ )之(zhī )。康(kāng )公(gōng )之(zhī )十(shí )九(jiǔ )年(nián ),田(tián )和(hé )立(lì )为(wéi )齐(qí )侯(hóu ),列(liè )於(yú )周(zhōu )室(shì ),纪(jì )元(yuán )年(nián )。

齐(qí )侯(hóu )太(tài )公(gōng )和(hé )立(lì )二(èr )年(nián ),和(hé )卒(zú ),子(zǐ )桓(huán )公(gōng )午(wǔ )立(lì )。桓(huán )公(gōng )午(wǔ )五(wǔ )年(nián ),秦(qín )、魏(wèi )攻(gōng )韩(hán ),韩(hán )求(qiú )救(jiù )於(yú )齐(qí )。齐(qí )桓(huán )公(gōng )召(zhào )大(dà )臣(chén )而(ér )谋(móu )曰(yuē ):“蚤(zǎo )救(jiù )之(zhī )孰(shú )与(yǔ )晚(wǎn )救(jiù )之(zhī )?”驺(zōu )忌(jì )曰(yuē ):“不(bú )若(ruò )勿(wù )救(jiù )。”段(duàn )干(gàn )朋(péng )曰(yuē ):“不(bú )救(jiù ),则(zé )韩(hán )且(qiě )折(shé )而(ér )入(rù )於(yú )魏(wèi ),不(bú )若(ruò )救(jiù )之(zhī )。”田(tián )臣(chén )思(sī )曰(yuē ):“过(guò )矣(yǐ )君(jūn )之(zhī )谋(móu )也(yě )!秦(qín )、魏(wèi )攻(gōng )韩(hán )、楚(chǔ ),赵(zhào )必(bì )救(jiù )之(zhī ),是(shì )天(tiān )以(yǐ )燕(yàn )予(yǔ )齐(qí )也(yě )。”桓(huán )公(gōng )曰(yuē ):“善(shàn )”。乃(nǎi )阴(yīn )告(gào )韩(hán )使(shǐ )者(zhě )而(ér )遣(qiǎn )之(zhī )。韩(hán )自(zì )以(yǐ )为(wéi )得(dé )齐(qí )之(zhī )救(jiù ),因(yīn )与(yǔ )秦(qín )、魏(wèi )战(zhàn )。楚(chǔ )、赵(zhào )闻(wén )之(zhī ),果(guǒ )起(qǐ )兵(bīng )而(ér )救(jiù )之(zhī )。齐(qí )因(yīn )起(qǐ )兵(bīng )袭(xí )燕(yàn )国(guó ),取(qǔ )桑(sāng )丘(qiū )。

六(liù )年(nián ),救(jiù )卫(wèi )。桓(huán )公(gōng )卒(zú ),子(zǐ )威(wēi )王(wáng )因(yīn )齐(qí )立(lì )。是(shì )岁(suì ),故(gù )齐(qí )康(kāng )公(gōng )卒(zú ),绝(jué )无(wú )後(hòu ),奉(fèng )邑(yì )皆(jiē )入(rù )田(tián )氏(shì )。

齐(qí )威(wēi )王(wáng )元(yuán )年(nián ),三(sān )晋(jìn )因(yīn )齐(qí )丧(sàng )来(lái )伐(fá )我(wǒ )灵(líng )丘(qiū )。三(sān )年(nián ),三(sān )晋(jìn )灭(miè )晋(jìn )後(hòu )而(ér )分(fèn )其(qí )地(dì )。六(liù )年(nián ),鲁(lǔ )伐(fá )我(wǒ ),入(rù )阳(yáng )关(guān )。晋(jìn )伐(fá )我(wǒ ),至(zhì )博(bó )陵(líng )。七(qī )年(nián ),卫(wèi )伐(fá )我(wǒ ),取(qǔ )薛(xuē )陵(líng )。九(jiǔ )年(nián ),赵(zhào )伐(fá )我(wǒ ),取(qǔ )甄(zhēn )。

威(wēi )王(wáng )初(chū )即(jí )位(wèi )以(yǐ )来(lái ),不(bú )治(zhì ),委(wěi )政(zhèng )卿(qīng )大(dà )夫(fū ),九(jiǔ )年(nián )之(zhī )间(jiān ),诸(zhū )侯(hóu )并(bìng )伐(fá ),国(guó )人(rén )不(bú )治(zhì )。於(yú )是(shì )威(wēi )王(wáng )召(zhào )即(jí )墨(mò )大(dà )夫(fū )而(ér )语(yǔ )之(zhī )曰(yuē ):“自(zì )子(zǐ )之(zhī )居(jū )即(jí )墨(mò )也(yě ),毁(huǐ )言(yán )日(rì )至(zhì )。然(rán )吾(wú )使(shǐ )人(rén )视(shì )即(jí )墨(mò ),田(tián )野(yě )辟(pì ),民(mín )人(rén )给(gěi ),官(guān )无(wú )留(liú )事(shì ),东(dōng )方(fāng )以(yǐ )宁(níng )。是(shì )子(zǐ )不(bú )事(shì )吾(wú )左(zuǒ )右(yòu )以(yǐ )求(qiú )誉(yù )也(yě )。”封(fēng )之(zhī )万(wàn )家(jiā )。召(zhào )阿(ā )大(dà )夫(fū )语(yǔ )曰(yuē ):“自(zì )子(zǐ )之(zhī )守(shǒu )阿(ā ),誉(yù )言(yán )日(rì )闻(wén )。然(rán )使(shǐ )使(shǐ )视(shì )阿(ā ),田(tián )野(yě )不(bú )辟(pì ),民(mín )贫(pín )苦(kǔ )。昔(xī )日(rì )赵(zhào )攻(gōng )甄(zhēn ),子(zǐ )弗(fú )能(néng )救(jiù )。卫(wèi )取(qǔ )薛(xuē )陵(líng ),子(zǐ )弗(fú )知(zhī )。是(shì )子(zǐ )以(yǐ )币(bì )厚(hòu )吾(wú )左(zuǒ )右(yòu )以(yǐ )求(qiú )誉(yù )也(yě )。”是(shì )日(rì ),烹(pēng )阿(ā )大(dà )夫(fū ),及(jí )左(zuǒ )右(yòu )尝(cháng )誉(yù )者(zhě )皆(jiē )并(bìng )烹(pēng )之(zhī )。遂(suí )起(qǐ )兵(bīng )西(xī )击(jī )赵(zhào )、卫(wèi ),败(bài )魏(wèi )於(yú )浊(zhuó )泽(zé )而(ér )围(wéi )惠(huì )王(wáng )。惠(huì )王(wáng )请(qǐng )献(xiàn )观(guān )以(yǐ )和(hé )解(jiě ),赵(zhào )人(rén )归(guī )我(wǒ )长(zhǎng )城(chéng )。於(yú )是(shì )齐(qí )国(guó )震(zhèn )惧(jù ),人(rén )人(rén )不(bú )敢(gǎn )饰(shì )非(fēi ),务(wù )尽(jìn )其(qí )诚(chéng )。齐(qí )国(guó )大(dà )治(zhì )。诸(zhū )侯(hóu )闻(wén )之(zhī ),莫(mò )敢(gǎn )致(zhì )兵(bīng )於(yú )齐(qí )二(èr )十(shí )馀(yú )年(nián )。

驺(zōu )忌(jì )子(zǐ )以(yǐ )鼓(gǔ )琴(qín )见(jiàn )威(wēi )王(wáng ),威(wēi )王(wáng )说(shuō )而(ér )舍(shě )之(zhī )右(yòu )室(shì )。须(xū )臾(yú ),王(wáng )鼓(gǔ )琴(qín ),驺(zōu )忌(jì )子(zǐ )推(tuī )户(hù )入(rù )曰(yuē ):“善(shàn )哉(zāi )鼓(gǔ )琴(qín )!”王(wáng )勃(bó )然(rán )不(bú )说(shuō ),去(qù )琴(qín )按(àn )剑(jiàn )曰(yuē ):“夫(fū )子(zǐ )见(jiàn )容(róng )未(wèi )察(chá ),何(hé )以(yǐ )知(zhī )其(qí )善(shàn )也(yě )?”驺(zōu )忌(jì )子(zǐ )曰(yuē ):“夫(fū )大(dà )弦(xián )浊(zhuó )以(yǐ )春(chūn )温(wēn )者(zhě ),君(jūn )也(yě );小(xiǎo )弦(xián )廉(lián )折(shé )以(yǐ )清(qīng )者(zhě ),相(xiàng )也(yě );攫(jué )之(zhī )深(shēn ),醳(yì )之(zhī )愉(yú )者(zhě ),政(zhèng )令(lìng )也(yě );钧(jūn )谐(xié )以(yǐ )鸣(míng ),大(dà )小(xiǎo )相(xiàng )益(yì ),回(huí )邪(xié )而(ér )不(bú )相(xiàng )害(hài )者(zhě ),四(sì )时(shí )也(yě ):吾(wú )是(shì )以(yǐ )知(zhī )其(qí )善(shàn )也(yě )。”王(wáng )曰(yuē ):“善(shàn )语(yǔ )音(yīn )。”驺(zōu )忌(jì )子(zǐ )曰(yuē ):“何(hé )独(dú )语(yǔ )音(yīn ),夫(fū )治(zhì )国(guó )家(jiā )而(ér )弭(mǐ )人(rén )民(mín )皆(jiē )在(zài )其(qí )中(zhōng )。”王(wáng )又(yòu )勃(bó )然(rán )不(bú )说(shuō )曰(yuē ):“若(ruò )夫(fū )语(yǔ )五(wǔ )音(yīn )之(zhī )纪(jì ),信(xìn )未(wèi )有(yǒu )如(rú )夫(fū )子(zǐ )者(zhě )也(yě )。若(ruò )夫(fū )治(zhì )国(guó )家(jiā )而(ér )弭(mǐ )人(rén )民(mín ),又(yòu )何(hé )为(wéi )乎(hū )丝(sī )桐(tóng )之(zhī )间(jiān )?”驺(zōu )忌(jì )子(zǐ )曰(yuē ):“夫(fū )大(dà )弦(xián )浊(zhuó )以(yǐ )春(chūn )温(wēn )者(zhě ),君(jūn )也(yě );小(xiǎo )弦(xián )廉(lián )折(shé )以(yǐ )清(qīng )者(zhě ),相(xiàng )也(yě );攫(jué )之(zhī )深(shēn )而(ér )舍(shě )之(zhī )愉(yú )者(zhě ),政(zhèng )令(lìng )也(yě );钧(jūn )谐(xié )以(yǐ )鸣(míng ),大(dà )小(xiǎo )相(xiàng )益(yì ),回(huí )邪(xié )而(ér )不(bú )相(xiàng )害(hài )者(zhě ),四(sì )时(shí )也(yě )。夫(fū )复(fù )而(ér )不(bú )乱(luàn )者(zhě ),所(suǒ )以(yǐ )治(zhì )昌(chāng )也(yě );连(lián )而(ér )径(jìng )者(zhě ),所(suǒ )以(yǐ )存(cún )亡(wáng )也(yě ):故(gù )曰(yuē )琴(qín )音(yīn )调(diào )而(ér )天(tiān )下(xià )治(zhì )。夫(fū )治(zhì )国(guó )家(jiā )而(ér )弭(mǐ )人(rén )民(mín )者(zhě ),无(wú )若(ruò )乎(hū )五(wǔ )音(yīn )者(zhě )。”王(wáng )曰(yuē ):“善(shàn )。”

驺(zōu )忌(jì )子(zǐ )见(jiàn )三(sān )月(yuè )而(ér )受(shòu )相(xiàng )印(yìn )。淳(chún )于(yú )髡(kūn )见(jiàn )之(zhī )曰(yuē ):“善(shàn )说(shuō )哉(zāi )!髡(kūn )有(yǒu )愚(yú )志(zhì ),原(yuán )陈(chén )诸(zhū )前(qián )。”驺(zōu )忌(jì )子(zǐ )曰(yuē ):“谨(jǐn )受(shòu )教(jiāo )。”淳(chún )于(yú )髡(kūn )曰(yuē ):“得(dé )全(quán )全(quán )昌(chāng ),失(shī )全(quán )全(quán )亡(wáng )。”驺(zōu )忌(jì )子(zǐ )曰(yuē ):“谨(jǐn )受(shòu )令(lìng ),请(qǐng )谨(jǐn )毋(wú )离(lí )前(qián )。”淳(chún )于(yú )髡(kūn )曰(yuē ):“豨(xī )膏(gāo )棘(jí )轴(zhóu ),所(suǒ )以(yǐ )为(wéi )滑(huá )也(yě ),然(rán )而(ér )不(bú )能(néng )运(yùn )方(fāng )穿(chuān )。”驺(zōu )忌(jì )子(zǐ )曰(yuē ):“谨(jǐn )受(shòu )令(lìng ),请(qǐng )谨(jǐn )事(shì )左(zuǒ )右(yòu )。”淳(chún )于(yú )髡(kūn )曰(yuē ):“弓(gōng )胶(jiāo )昔(xī )幹(gàn ),所(suǒ )以(yǐ )为(wéi )合(hé )也(yě ),然(rán )而(ér )不(bú )能(néng )傅(fù )合(hé )疏(shū )罅(xià )。”驺(zōu )忌(jì )子(zǐ )曰(yuē ):“谨(jǐn )受(shòu )令(lìng ),请(qǐng )谨(jǐn )自(zì )附(fù )於(yú )万(wàn )民(mín )。”淳(chún )于(yú )髡(kūn )曰(yuē ):“狐(hú )裘(qiú )虽(suī )敝(bì ),不(bú )可(kě )补(bǔ )以(yǐ )黄(huáng )狗(gǒu )之(zhī )皮(pí )。”驺(zōu )忌(jì )子(zǐ )曰(yuē ):“谨(jǐn )受(shòu )令(lìng ),请(qǐng )谨(jǐn )择(zé )君(jūn )子(zǐ ),毋(wú )杂(zá )小(xiǎo )人(rén )其(qí )间(jiān )。”淳(chún )于(yú )髡(kūn )曰(yuē ):“大(dà )车(chē )不(bú )较(jiào ),不(bú )能(néng )载(zǎi )其(qí )常(cháng )任(rèn );琴(qín )瑟(sè )不(bú )较(jiào ),不(bú )能(néng )成(chéng )其(qí )五(wǔ )音(yīn )。”驺(zōu )忌(jì )子(zǐ )曰(yuē ):“谨(jǐn )受(shòu )令(lìng ),请(qǐng )谨(jǐn )脩(yǒu )法(fǎ )律(lǜ )而(ér )督(dū )奸(jiān )吏(lì )。”淳(chún )于(yú )髡(kūn )说(shuō )毕(bì ),趋(qū )出(chū ),至(zhì )门(mén ),而(ér )面(miàn )其(qí )仆(pú )曰(yuē ):“是(shì )人(rén )者(zhě ),吾(wú )语(yǔ )之(zhī )微(wēi )言(yán )五(wǔ ),其(qí )应(yīng )我(wǒ )若(ruò )响(xiǎng )之(zhī )应(yīng )声(shēng ),是(shì )人(rén )必(bì )封(fēng )不(bú )久(jiǔ )矣(yǐ )。”居(jū )期(qī )年(nián ),封(fēng )以(yǐ )下(xià )邳(pī ),号(hào )曰(yuē )成(chéng )侯(hóu )。

威(wēi )王(wáng )二(èr )十(shí )三(sān )年(nián ),与(yǔ )赵(zhào )王(wáng )会(huì )平(píng )陆(lù )。二(èr )十(shí )四(sì )年(nián ),与(yǔ )魏(wèi )王(wáng )会(huì )田(tián )於(yú )郊(jiāo )。魏(wèi )王(wáng )问(wèn )曰(yuē ):“王(wáng )亦(yì )有(yǒu )宝(bǎo )乎(hū )?”威(wēi )王(wáng )曰(yuē ):“无(wú )有(yǒu )。”梁(liáng )王(wáng )曰(yuē ):“若(ruò )寡(guǎ )人(rén )国(guó )小(xiǎo )也(yě ),尚(shàng )有(yǒu )径(jìng )寸(cùn )之(zhī )珠(zhū )照(zhào )车(chē )前(qián )後(hòu )各(gè )十(shí )二(èr )乘(chéng )者(zhě )十(shí )枚(méi ),奈(nài )何(hé )以(yǐ )万(wàn )乘(chéng )之(zhī )国(guó )而(ér )无(wú )宝(bǎo )乎(hū )?”威(wēi )王(wáng )曰(yuē ):“寡(guǎ )人(rén )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )为(wéi )宝(bǎo )与(yǔ )王(wáng )异(yì )。吾(wú )臣(chén )有(yǒu )檀(tán )子(zǐ )者(zhě ),使(shǐ )守(shǒu )南(nán )城(chéng ),则(zé )楚(chǔ )人(rén )不(bú )敢(gǎn )为(wéi )寇(kòu )东(dōng )取(qǔ ),泗(sì )上(shàng )十(shí )二(èr )诸(zhū )侯(hóu )皆(jiē )来(lái )朝(cháo )。吾(wú )臣(chén )有(yǒu )朌(bān )子(zǐ )者(zhě ),使(shǐ )守(shǒu )高(gāo )唐(táng ),则(zé )赵(zhào )人(rén )不(bú )敢(gǎn )东(dōng )渔(yú )於(yú )河(hé )。吾(wú )吏(lì )有(yǒu )黔(qián )夫(fū )者(zhě ),使(shǐ )守(shǒu )徐(xú )州(zhōu ),则(zé )燕(yàn )人(rén )祭(jì )北(běi )门(mén ),赵(zhào )人(rén )祭(jì )西(xī )门(mén ),徙(xǐ )而(ér )从(cóng )者(zhě )七(qī )千(qiān )馀(yú )家(jiā )。吾(wú )臣(chén )有(yǒu )种(zhǒng )首(shǒu )者(zhě ),使(shǐ )备(bèi )盗(dào )贼(zéi ),则(zé )道(dào )不(bú )拾(shí )遗(yí )。将(jiāng )以(yǐ )照(zhào )千(qiān )里(lǐ ),岂(qǐ )特(tè )十(shí )二(èr )乘(chéng )哉(zāi )!”梁(liáng )惠(huì )王(wáng )惭(cán ),不(bú )怿(yì )而(ér )去(qù )。

二(èr )十(shí )六(liù )年(nián ),魏(wèi )惠(huì )王(wáng )围(wéi )邯(hán )郸(dān ),赵(zhào )求(qiú )救(jiù )於(yú )齐(qí )。齐(qí )威(wēi )王(wáng )召(zhào )大(dà )臣(chén )而(ér )谋(móu )曰(yuē ):“救(jiù )赵(zhào )孰(shú )与(yǔ )勿(wù )救(jiù )?”驺(zōu )忌(jì )子(zǐ )曰(yuē ):“不(bú )如(rú )勿(wù )救(jiù )。”段(duàn )干(gàn )朋(péng )曰(yuē ):“不(bú )救(jiù )则(zé )不(bú )义(yì ),且(qiě )不(bú )利(lì )。”威(wēi )王(wáng )曰(yuē ):“何(hé )也(yě )?”对(duì )曰(yuē ):“夫(fū )魏(wèi )氏(shì )并(bìng )邯(hán )郸(dān ),其(qí )於(yú )齐(qí )何(hé )利(lì )哉(zāi )?且(qiě )夫(fū )救(jiù )赵(zhào )而(ér )军(jūn )其(qí )郊(jiāo ),是(shì )赵(zhào )不(bú )伐(fá )而(ér )魏(wèi )全(quán )也(yě )。故(gù )不(bú )如(rú )南(nán )攻(gōng )襄(xiāng )陵(líng )以(yǐ )弊(bì )魏(wèi ),邯(hán )郸(dān )拔(bá )而(ér )乘(chéng )魏(wèi )之(zhī )弊(bì )。”威(wēi )王(wáng )从(cóng )其(qí )计(jì )。

其(qí )後(hòu )成(chéng )侯(hóu )驺(zōu )忌(jì )与(yǔ )田(tián )忌(jì )不(bú )善(shàn ),公(gōng )孙(sūn )阅(yuè )谓(wèi )成(chéng )侯(hóu )忌(jì )曰(yuē ):“公(gōng )何(hé )不(bú )谋(móu )伐(fá )魏(wèi ),田(tián )忌(jì )必(bì )将(jiāng )。战(zhàn )胜(shèng )有(yǒu )功(gōng ),则(zé )公(gōng )之(zhī )谋(móu )中(zhōng )也(yě );战(zhàn )不(bú )胜(shèng ),非(fēi )前(qián )死(sǐ )则(zé )後(hòu )北(běi ),而(ér )命(mìng )在(zài )公(gōng )矣(yǐ )。”於(yú )是(shì )成(chéng )侯(hóu )言(yán )威(wēi )王(wáng ),使(shǐ )田(tián )忌(jì )南(nán )攻(gōng )襄(xiāng )陵(líng )。十(shí )月(yuè ),邯(hán )郸(dān )拔(bá ),齐(qí )因(yīn )起(qǐ )兵(bīng )击(jī )魏(wèi ),大(dà )败(bài )之(zhī )桂(guì )陵(líng )。於(yú )是(shì )齐(qí )最(zuì )彊(jiāng )於(yú )诸(zhū )侯(hóu ),自(zì )称(chēng )为(wéi )王(wáng ),以(yǐ )令(lìng )天(tiān )下(xià )。

三(sān )十(shí )三(sān )年(nián ),杀(shā )其(qí )大(dà )夫(fū )牟(móu )辛(xīn )。

三(sān )十(shí )五(wǔ )年(nián ),公(gōng )孙(sūn )阅(yuè )又(yòu )谓(wèi )成(chéng )侯(hóu )忌(jì )曰(yuē ):“公(gōng )何(hé )不(bú )令(lìng )人(rén )操(cāo )十(shí )金(jīn )卜(bo )於(yú )市(shì ),曰(yuē )‘我(wǒ )田(tián )忌(jì )之(zhī )人(rén )也(yě )。吾(wú )三(sān )战(zhàn )而(ér )三(sān )胜(shèng ),声(shēng )威(wēi )天(tiān )下(xià )。欲(yù )为(wéi )大(dà )事(shì ),亦(yì )吉(jí )乎(hū )不(bú )吉(jí )乎(hū )’?”卜(bo )者(zhě )出(chū ),因(yīn )令(lìng )人(rén )捕(bǔ )为(wéi )之(zhī )卜(bo )者(zhě ),验(yàn )其(qí )辞(cí )於(yú )王(wáng )之(zhī )所(suǒ )。田(tián )忌(jì )闻(wén )之(zhī ),因(yīn )率(lǜ )其(qí )徒(tú )袭(xí )攻(gōng )临(lín )淄(zī ),求(qiú )成(chéng )侯(hóu ),不(bú )胜(shèng )而(ér )饹(le )。

三(sān )十(shí )六(liù )年(nián ),威(wēi )王(wáng )卒(zú ),子(zǐ )宣(xuān )王(wáng )辟(pì )彊(jiāng )立(lì )。

宣(xuān )王(wáng )元(yuán )年(nián ),秦(qín )用(yòng )商(shāng )鞅(yāng )。周(zhōu )致(zhì )伯(bó )於(yú )秦(qín )孝(xiào )公(gōng )。

二(èr )年(nián ),魏(wèi )伐(fá )赵(zhào )。赵(zhào )与(yǔ )韩(hán )亲(qīn ),共(gòng )击(jī )魏(wèi )。赵(zhào )不(bú )利(lì ),战(zhàn )於(yú )南(nán )梁(liáng )。宣(xuān )王(wáng )召(zhào )田(tián )忌(jì )复(fù )故(gù )位(wèi )。韩(hán )氏(shì )请(qǐng )救(jiù )於(yú )齐(qí )。宣(xuān )王(wáng )召(zhào )大(dà )臣(chén )而(ér )谋(móu )曰(yuē ):“蚤(zǎo )救(jiù )孰(shú )与(yǔ )晚(wǎn )救(jiù )?”驺(zōu )忌(jì )子(zǐ )曰(yuē ):“不(bú )如(rú )勿(wù )救(jiù )。”田(tián )忌(jì )曰(yuē ):“弗(fú )救(jiù ),则(zé )韩(hán )且(qiě )折(shé )而(ér )入(rù )於(yú )魏(wèi ),不(bú )如(rú )蚤(zǎo )救(jiù )之(zhī )。”孙(sūn )子(zǐ )曰(yuē ):“夫(fū )韩(hán )、魏(wèi )之(zhī )兵(bīng )未(wèi )弊(bì )而(ér )救(jiù )之(zhī ),是(shì )吾(wú )代(dài )韩(hán )受(shòu )魏(wèi )之(zhī )兵(bīng ),顾(gù )反(fǎn )听(tīng )命(mìng )於(yú )韩(hán )也(yě )。且(qiě )魏(wèi )有(yǒu )破(pò )国(guó )之(zhī )志(zhì ),韩(hán )见(jiàn )亡(wáng ),必(bì )东(dōng )面(miàn )而(ér )愬(sè )於(yú )齐(qí )矣(yǐ )。吾(wú )因(yīn )深(shēn )结(jié )韩(hán )之(zhī )亲(qīn )而(ér )晚(wǎn )承(chéng )魏(wèi )之(zhī )弊(bì ),则(zé )可(kě )重(zhòng )利(lì )而(ér )得(dé )尊(zūn )名(míng )也(yě )。”宣(xuān )王(wáng )曰(yuē ):“善(shàn )。”乃(nǎi )阴(yīn )告(gào )韩(hán )之(zhī )使(shǐ )者(zhě )而(ér )遣(qiǎn )之(zhī )。韩(hán )因(yīn )恃(shì )齐(qí ),五(wǔ )战(zhàn )不(bú )胜(shèng ),而(ér )东(dōng )委(wěi )国(guó )於(yú )齐(qí )。齐(qí )因(yīn )起(qǐ )兵(bīng ),使(shǐ )田(tián )忌(jì )、田(tián )婴(yīng )将(jiāng ),孙(sūn )子(zǐ )为(wéi )师(shī ),救(jiù )韩(hán )、赵(zhào )以(yǐ )击(jī )魏(wèi ),大(dà )败(bài )之(zhī )马(mǎ )陵(líng ),杀(shā )其(qí )将(jiāng )庞(páng )涓(juān ),虏(lǔ )魏(wèi )太(tài )子(zǐ )申(shēn )。其(qí )後(hòu )三(sān )晋(jìn )之(zhī )王(wáng )皆(jiē )因(yīn )田(tián )婴(yīng )朝(cháo )齐(qí )王(wáng )於(yú )博(bó )望(wàng ),盟(méng )而(ér )去(qù )。

七(qī )年(nián ),与(yǔ )魏(wèi )王(wáng )会(huì )平(píng )阿(ā )南(nán )。明(míng )年(nián ),复(fù )会(huì )甄(zhēn )。魏(wèi )惠(huì )王(wáng )卒(zú )。明(míng )年(nián ),与(yǔ )魏(wèi )襄(xiāng )王(wáng )会(huì )徐(xú )州(zhōu ),诸(zhū )侯(hóu )相(xiàng )王(wáng )也(yě )。十(shí )年(nián ),楚(chǔ )围(wéi )我(wǒ )徐(xú )州(zhōu )。十(shí )一(yī )年(nián ),与(yǔ )魏(wèi )伐(fá )赵(zhào ),赵(zhào )决(jué )河(hé )水(shuǐ )灌(guàn )齐(qí )、魏(wèi ),兵(bīng )罢(bà )。十(shí )八(bā )年(nián ),秦(qín )惠(huì )王(wáng )称(chēng )王(wáng )。

宣(xuān )王(wáng )喜(xǐ )文(wén )学(xué )游(yóu )说(shuō )之(zhī )士(shì ),自(zì )如(rú )驺(zōu )衍(yǎn )、淳(chún )于(yú )髡(kūn )、田(tián )骈(pián )、接(jiē )予(yǔ )、慎(shèn )到(dào )、环(huán )渊(yuān )之(zhī )徒(tú )七(qī )十(shí )六(liù )人(rén ),皆(jiē )赐(cì )列(liè )第(dì ),为(wéi )上(shàng )大(dà )夫(fū ),不(bú )治(zhì )而(ér )议(yì )论(lùn )。是(shì )以(yǐ )齐(qí )稷(jì )下(xià )学(xué )士(shì )复(fù )盛(shèng ),且(qiě )数(shù )百(bǎi )千(qiān )人(rén )。

十(shí )九(jiǔ )年(nián ),宣(xuān )王(wáng )卒(zú ),子(zǐ )湣(mǐn )王(wáng )地(dì )立(lì )。

湣(mǐn )王(wáng )元(yuán )年(nián ),秦(qín )使(shǐ )张(zhāng )仪(yí )与(yǔ )诸(zhū )侯(hóu )执(zhí )政(zhèng )会(huì )于(yú )齧(niè )桑(sāng )。三(sān )年(nián ),封(fēng )田(tián )婴(yīng )於(yú )薛(xuē )。四(sì )年(nián ),迎(yíng )妇(fù )于(yú )秦(qín )。七(qī )年(nián ),与(yǔ )宋(sòng )攻(gōng )魏(wèi ),败(bài )之(zhī )观(guān )泽(zé )。

十(shí )二(èr )年(nián ),攻(gōng )魏(wèi )。楚(chǔ )围(wéi )雍(yōng )氏(shì ),秦(qín )败(bài )屈(qū )丐(gài )。苏(sū )代(dài )谓(wèi )田(tián )轸(zhěn )曰(yuē ):“臣(chén )原(yuán )有(yǒu )谒(yè )於(yú )公(gōng ),其(qí )为(wéi )事(shì )甚(shèn )完(wán ),使(shǐ )楚(chǔ )利(lì )公(gōng ),成(chéng )为(wéi )福(fú ),不(bú )成(chéng )亦(yì )为(wéi )福(fú )。今(jīn )者(zhě )臣(chén )立(lì )於(yú )门(mén ),客(kè )有(yǒu )言(yán )曰(yuē )魏(wèi )王(wáng )谓(wèi )韩(hán )冯(féng )、张(zhāng )仪(yí )曰(yuē ):‘煮(zhǔ )枣(zǎo )将(jiāng )拔(bá ),齐(qí )兵(bīng )又(yòu )进(jìn ),子(zǐ )来(lái )救(jiù )寡(guǎ )人(rén )则(zé )可(kě )矣(yǐ );不(bú )救(jiù )寡(guǎ )人(rén ),寡(guǎ )人(rén )弗(fú )能(néng )拔(bá )。’此(cǐ )特(tè )转(zhuǎn )辞(cí )也(yě )。秦(qín )、韩(hán )之(zhī )兵(bīng )毋(wú )东(dōng ),旬(xún )馀(yú ),则(zé )魏(wèi )氏(shì )转(zhuǎn )韩(hán )从(cóng )秦(qín ),秦(qín )逐(zhú )张(zhāng )仪(yí ),交(jiāo )臂(bì )而(ér )事(shì )齐(qí )楚(chǔ ),此(cǐ )公(gōng )之(zhī )事(shì )成(chéng )也(yě )。”田(tián )轸(zhěn )曰(yuē ):“柰(nài )何(hé )使(shǐ )无(wú )东(dōng )?”对(duì )曰(yuē ):“韩(hán )冯(féng )之(zhī )救(jiù )魏(wèi )之(zhī )辞(cí ),必(bì )不(bú )谓(wèi )韩(hán )王(wáng )曰(yuē )‘冯(féng )以(yǐ )为(wéi )魏(wèi )’,必(bì )曰(yuē )‘冯(féng )将(jiāng )以(yǐ )秦(qín )韩(hán )之(zhī )兵(bīng )东(dōng )卻(què )齐(qí )宋(sòng ),冯(féng )因(yīn )抟(tuán )三(sān )国(guó )之(zhī )兵(bīng ),乘(chéng )屈(qū )丐(gài )之(zhī )弊(bì ),南(nán )割(gē )於(yú )楚(chǔ ),故(gù )地(dì )必(bì )尽(jìn )得(dé )之(zhī )矣(yǐ )’。张(zhāng )仪(yí )救(jiù )魏(wèi )之(zhī )辞(cí ),必(bì )不(bú )谓(wèi )秦(qín )王(wáng )曰(yuē )‘仪(yí )以(yǐ )为(wéi )魏(wèi )’,必(bì )曰(yuē )‘仪(yí )且(qiě )以(yǐ )秦(qín )韩(hán )之(zhī )兵(bīng )东(dōng )距(jù )齐(qí )宋(sòng ),仪(yí )将(jiāng )抟(tuán )三(sān )国(guó )之(zhī )兵(bīng ),乘(chéng )屈(qū )丐(gài )之(zhī )弊(bì ),南(nán )割(gē )於(yú )楚(chǔ ),名(míng )存(cún )亡(wáng )国(guó ),实(shí )伐(fá )三(sān )川(chuān )而(ér )归(guī ),此(cǐ )王(wáng )业(yè )也(yě )’。公(gōng )令(lìng )楚(chǔ )王(wáng )与(yǔ )韩(hán )氏(shì )地(dì ),使(shǐ )秦(qín )制(zhì )和(hé ),谓(wèi )秦(qín )王(wáng )曰(yuē )‘请(qǐng )与(yǔ )韩(hán )地(dì ),而(ér )王(wáng )以(yǐ )施(shī )三(sān )川(chuān ),韩(hán )氏(shì )之(zhī )兵(bīng )不(bú )用(yòng )而(ér )得(dé )地(dì )於(yú )楚(chǔ )’。韩(hán )冯(féng )之(zhī )东(dōng )兵(bīng )之(zhī )辞(cí )且(qiě )谓(wèi )秦(qín )何(hé )?曰(yuē )‘秦(qín )兵(bīng )不(bú )用(yòng )而(ér )得(dé )三(sān )川(chuān ),伐(fá )楚(chǔ )韩(hán )以(yǐ )窘(jiǒng )魏(wèi ),魏(wèi )氏(shì )不(bú )敢(gǎn )东(dōng ),是(shì )孤(gū )齐(qí )也(yě )’。张(zhāng )仪(yí )之(zhī )东(dōng )兵(bīng )之(zhī )辞(cí )且(qiě )谓(wèi )何(hé )?曰(yuē )‘秦(qín )韩(hán )欲(yù )地(dì )而(ér )兵(bīng )有(yǒu )案(àn ),声(shēng )威(wēi )发(fā )於(yú )魏(wèi ),魏(wèi )氏(shì )之(zhī )欲(yù )不(bú )失(shī )齐(qí )楚(chǔ )者(zhě )有(yǒu )资(zī )矣(yǐ )’。魏(wèi )氏(shì )转(zhuǎn )秦(qín )韩(hán )争(zhēng )事(shì )齐(qí )楚(chǔ ),楚(chǔ )王(wáng )欲(yù )而(ér )无(wú )与(yǔ )地(dì ),公(gōng )令(lìng )秦(qín )韩(hán )之(zhī )兵(bīng )不(bú )用(yòng )而(ér )得(dé )地(dì ),有(yǒu )一(yī )大(dà )德(dé )也(yě )。秦(qín )韩(hán )之(zhī )王(wáng )劫(jié )於(yú )韩(hán )冯(féng )、张(zhāng )仪(yí )而(ér )东(dōng )兵(bīng )以(yǐ )徇(xùn )服(fú )魏(wèi ),公(gōng )常(cháng )执(zhí )左(zuǒ )券(quàn )以(yǐ )责(zé )於(yú )秦(qín )韩(hán ),此(cǐ )其(qí )善(shàn )於(yú )公(gōng )而(ér )恶(è )张(zhāng )子(zǐ )多(duō )资(zī )矣(yǐ )。”

十(shí )三(sān )年(nián ),秦(qín )惠(huì )王(wáng )卒(zú )。二(èr )十(shí )三(sān )年(nián ),与(yǔ )秦(qín )击(jī )败(bài )楚(chǔ )於(yú )重(zhòng )丘(qiū )。二(èr )十(shí )四(sì )年(nián ),秦(qín )使(shǐ )泾(jīng )阳(yáng )君(jūn )质(zhì )於(yú )齐(qí )。二(èr )十(shí )五(wǔ )年(nián ),归(guī )泾(jīng )阳(yáng )君(jūn )于(yú )秦(qín )。孟(mèng )尝(cháng )君(jūn )薛(xuē )文(wén )入(rù )秦(qín ),即(jí )相(xiàng )秦(qín )。文(wén )亡(wáng )去(qù )。二(èr )十(shí )六(liù )年(nián ),齐(qí )与(yǔ )韩(hán )魏(wèi )共(gòng )攻(gōng )秦(qín ),至(zhì )函(hán )谷(gǔ )军(jūn )焉(yān )。二(èr )十(shí )八(bā )年(nián ),秦(qín )与(yǔ )韩(hán )河(hé )外(wài )以(yǐ )和(hé ),兵(bīng )罢(bà )。二(èr )十(shí )九(jiǔ )年(nián ),赵(zhào )杀(shā )其(qí )主(zhǔ )父(fù )。齐(qí )佐(zuǒ )赵(zhào )灭(miè )中(zhōng )山(shān )。

三(sān )十(shí )六(liù )年(nián ),王(wáng )为(wéi )东(dōng )帝(dì ),秦(qín )昭(zhāo )王(wáng )为(wéi )西(xī )帝(dì )。苏(sū )代(dài )自(zì )燕(yàn )来(lái ),入(rù )齐(qí ),见(jiàn )於(yú )章(zhāng )华(huá )东(dōng )门(mén )。齐(qí )王(wáng )曰(yuē ):“嘻(xī ),善(shàn ),子(zǐ )来(lái )!秦(qín )使(shǐ )魏(wèi )厓(yá )致(zhì )帝(dì ),子(zǐ )以(yǐ )为(wéi )何(hé )如(rú )?”对(duì )曰(yuē ):“王(wáng )之(zhī )问(wèn )臣(chén )也(yě )卒(zú ),而(ér )患(huàn )之(zhī )所(suǒ )从(cóng )来(lái )微(wēi ),原(yuán )王(wáng )受(shòu )之(zhī )而(ér )勿(wù )备(bèi )称(chēng )也(yě )。秦(qín )称(chēng )之(zhī ),天(tiān )下(xià )安(ān )之(zhī ),王(wáng )乃(nǎi )称(chēng )之(zhī ),无(wú )後(hòu )也(yě )。且(qiě )让(ràng )争(zhēng )帝(dì )名(míng ),无(wú )伤(shāng )也(yě )。秦(qín )称(chēng )之(zhī ),天(tiān )下(xià )恶(è )之(zhī ),王(wáng )因(yīn )勿(wù )称(chēng ),以(yǐ )收(shōu )天(tiān )下(xià ),此(cǐ )大(dà )资(zī )也(yě )。且(qiě )天(tiān )下(xià )立(lì )两(liǎng )帝(dì ),王(wáng )以(yǐ )天(tiān )下(xià )为(wéi )尊(zūn )齐(qí )乎(hū )?尊(zūn )秦(qín )乎(hū )?”王(wáng )曰(yuē ):“尊(zūn )秦(qín )。”曰(yuē ):“释(shì )帝(dì ),天(tiān )下(xià )爱(ài )齐(qí )乎(hū )?爱(ài )秦(qín )乎(hū )?”王(wáng )曰(yuē ):“爱(ài )齐(qí )而(ér )憎(zēng )秦(qín )。”曰(yuē ):“两(liǎng )帝(dì )立(lì )约(yuē )伐(fá )赵(zhào ),孰(shú )与(yǔ )伐(fá )桀(jié )宋(sòng )之(zhī )利(lì )?”王(wáng )曰(yuē ):“伐(fá )桀(jié )宋(sòng )利(lì )。”对(duì )曰(yuē ):“夫(fū )约(yuē )钧(jūn ),然(rán )与(yǔ )秦(qín )为(wéi )帝(dì )而(ér )天(tiān )下(xià )独(dú )尊(zūn )秦(qín )而(ér )轻(qīng )齐(qí ),释(shì )帝(dì )则(zé )天(tiān )下(xià )爱(ài )齐(qí )而(ér )憎(zēng )秦(qín ),伐(fá )赵(zhào )不(bú )如(rú )伐(fá )桀(jié )宋(sòng )之(zhī )利(lì ),故(gù )原(yuán )王(wáng )明(míng )释(shì )帝(dì )以(yǐ )收(shōu )天(tiān )下(xià ),倍(bèi )约(yuē )宾(bīn )秦(qín ),无(wú )争(zhēng )重(zhòng ),而(ér )王(wáng )以(yǐ )其(qí )间(jiān )举(jǔ )宋(sòng )。夫(fū )有(yǒu )宋(sòng ),卫(wèi )之(zhī )阳(yáng )地(dì )危(wēi );有(yǒu )济(jì )西(xī ),赵(zhào )之(zhī )阿(ā )东(dōng )国(guó )危(wēi );有(yǒu )淮(huái )北(běi ),楚(chǔ )之(zhī )东(dōng )国(guó )危(wēi );有(yǒu )陶(táo )、平(píng )陆(lù ),梁(liáng )门(mén )不(bú )开(kāi )。释(shì )帝(dì )而(ér )贷(dài )之(zhī )以(yǐ )伐(fá )桀(jié )宋(sòng )之(zhī )事(shì ),国(guó )重(zhòng )而(ér )名(míng )尊(zūn ),燕(yàn )楚(chǔ )所(suǒ )以(yǐ )形(xíng )服(fú ),天(tiān )下(xià )莫(mò )敢(gǎn )不(bú )听(tīng ),此(cǐ )汤(tāng )武(wǔ )之(zhī )举(jǔ )也(yě )。敬(jìng )秦(qín )以(yǐ )为(wéi )名(míng ),而(ér )後(hòu )使(shǐ )天(tiān )下(xià )憎(zēng )之(zhī ),此(cǐ )所(suǒ )谓(wèi )以(yǐ )卑(bēi )为(wéi )尊(zūn )者(zhě )也(yě )。原(yuán )王(wáng )孰(shú )虑(lǜ )之(zhī )。”於(yú )是(shì )齐(qí )去(qù )帝(dì )复(fù )为(wéi )王(wáng ),秦(qín )亦(yì )去(qù )帝(dì )位(wèi )。

三(sān )十(shí )八(bā )年(nián ),伐(fá )宋(sòng )。秦(qín )昭(zhāo )王(wáng )怒(nù )曰(yuē ):“吾(wú )爱(ài )宋(sòng )与(yǔ )爱(ài )新(xīn )城(chéng )、阳(yáng )晋(jìn )同(tóng )。韩(hán )聂(niè )与(yǔ )吾(wú )友(yǒu )也(yě ),而(ér )攻(gōng )吾(wú )所(suǒ )爱(ài ),何(hé )也(yě )?”苏(sū )代(dài )为(wéi )齐(qí )谓(wèi )秦(qín )王(wáng )曰(yuē ):“韩(hán )聂(niè )之(zhī )攻(gōng )宋(sòng ),所(suǒ )以(yǐ )为(wéi )王(wáng )也(yě )。齐(qí )彊(jiāng ),辅(fǔ )之(zhī )以(yǐ )宋(sòng ),楚(chǔ )魏(wèi )必(bì )恐(kǒng ),恐(kǒng )必(bì )西(xī )事(shì )秦(qín ),是(shì )王(wáng )不(bú )烦(fán )一(yī )兵(bīng ),不(bú )伤(shāng )一(yī )士(shì ),无(wú )事(shì )而(ér )割(gē )安(ān )邑(yì )也(yě ),此(cǐ )韩(hán )聂(niè )之(zhī )所(suǒ )祷(dǎo )於(yú )王(wáng )也(yě )。”秦(qín )王(wáng )曰(yuē ):“吾(wú )患(huàn )齐(qí )之(zhī )难(nán )知(zhī )。一(yī )从(cóng )一(yī )衡(héng ),其(qí )说(shuō )何(hé )也(yě )?”对(duì )曰(yuē ):“天(tiān )下(xià )国(guó )令(lìng )齐(qí )可(kě )知(zhī )乎(hū )?齐(qí )以(yǐ )攻(gōng )宋(sòng ),其(qí )知(zhī )事(shì )秦(qín )以(yǐ )万(wàn )乘(chéng )之(zhī )国(guó )自(zì )辅(fǔ ),不(bú )西(xī )事(shì )秦(qín )则(zé )宋(sòng )治(zhì )不(bú )安(ān )。中(zhōng )国(guó )白(bái )头(tóu )游(yóu )敖(áo )之(zhī )士(shì )皆(jiē )积(jī )智(zhì )欲(yù )离(lí )齐(qí )秦(qín )之(zhī )交(jiāo ),伏(fú )式(shì )结(jié )轶(yì )西(xī )驰(chí )者(zhě ),未(wèi )有(yǒu )一(yī )人(rén )言(yán )善(shàn )齐(qí )者(zhě )也(yě ),伏(fú )式(shì )结(jié )轶(yì )东(dōng )驰(chí )者(zhě ),未(wèi )有(yǒu )一(yī )人(rén )言(yán )善(shàn )秦(qín )者(zhě )也(yě )。何(hé )则(zé )?皆(jiē )不(bú )欲(yù )齐(qí )秦(qín )之(zhī )合(hé )也(yě )。何(hé )晋(jìn )楚(chǔ )之(zhī )智(zhì )而(ér )齐(qí )秦(qín )之(zhī )愚(yú )也(yě )!晋(jìn )楚(chǔ )合(hé )必(bì )议(yì )齐(qí )秦(qín ),齐(qí )秦(qín )合(hé )必(bì )图(tú )晋(jìn )楚(chǔ ),请(qǐng )以(yǐ )此(cǐ )决(jué )事(shì )。”秦(qín )王(wáng )曰(yuē ):“诺(nuò )。”於(yú )是(shì )齐(qí )遂(suí )伐(fá )宋(sòng ),宋(sòng )王(wáng )出(chū )亡(wáng ),死(sǐ )於(yú )温(wēn )。齐(qí )南(nán )割(gē )楚(chǔ )之(zhī )淮(huái )北(běi ),西(xī )侵(qīn )三(sān )晋(jìn ),欲(yù )以(yǐ )并(bìng )周(zhōu )室(shì ),为(wéi )天(tiān )子(zǐ )。泗(sì )上(shàng )诸(zhū )侯(hóu )邹(zōu )鲁(lǔ )之(zhī )君(jūn )皆(jiē )称(chēng )臣(chén ),诸(zhū )侯(hóu )恐(kǒng )惧(jù )。

三(sān )十(shí )九(jiǔ )年(nián ),秦(qín )来(lái )伐(fá ),拔(bá )我(wǒ )列(liè )城(chéng )九(jiǔ )。

四(sì )十(shí )年(nián ),燕(yàn )、秦(qín )、楚(chǔ )、三(sān )晋(jìn )合(hé )谋(móu ),各(gè )出(chū )锐(ruì )师(shī )以(yǐ )伐(fá ),败(bài )我(wǒ )济(jì )西(xī )。王(wáng )解(jiě )而(ér )卻(què )。燕(yàn )将(jiāng )乐(lè )毅(yì )遂(suí )入(rù )临(lín )淄(zī ),尽(jìn )取(qǔ )齐(qí )之(zhī )宝(bǎo )藏(cáng )器(qì )。湣(mǐn )王(wáng )出(chū )亡(wáng ),之(zhī )卫(wèi )。卫(wèi )君(jūn )辟(pì )宫(gōng )舍(shě )之(zhī ),称(chēng )臣(chén )而(ér )共(gòng )具(jù )。湣(mǐn )王(wáng )不(bú )逊(xùn ),人(rén )侵(qīn )之(zhī )。湣(mǐn )王(wáng )去(qù ),走(zǒu )邹(zōu )、鲁(lǔ ),有(yǒu )骄(jiāo )色(sè ),邹(zōu )、鲁(lǔ )君(jūn )弗(fú )内(nèi ),遂(suí )走(zǒu )莒(jǔ )。楚(chǔ )使(shǐ )淖(nào )齿(chǐ )将(jiāng )兵(bīng )救(jiù )齐(qí ),因(yīn )相(xiàng )齐(qí )湣(mǐn )王(wáng )。淖(nào )齿(chǐ )遂(suí )杀(shā )湣(mǐn )王(wáng )而(ér )与(yǔ )燕(yàn )共(gòng )分(fèn )齐(qí )之(zhī )侵(qīn )地(dì )卤(lǔ )器(qì )。

湣(mǐn )王(wáng )之(zhī )遇(yù )杀(shā ),其(qí )子(zǐ )法(fǎ )章(zhāng )变(biàn )名(míng )姓(xìng )为(wéi )莒(jǔ )太(tài )史(shǐ )敫(jiǎo )家(jiā )庸(yōng )。太(tài )史(shǐ )敫(jiǎo )女(nǚ )奇(qí )法(fǎ )章(zhāng )状(zhuàng )貌(mào ),以(yǐ )为(wéi )非(fēi )恆(héng )人(rén ),怜(lián )而(ér )常(cháng )窃(qiè )衣(yī )食(shí )之(zhī ),而(ér )与(yǔ )私(sī )通(tōng )焉(yān )。淖(nào )齿(chǐ )既(jì )以(yǐ )去(qù )莒(jǔ ),莒(jǔ )中(zhōng )人(rén )及(jí )齐(qí )亡(wáng )臣(chén )相(xiàng )聚(jù )求(qiú )湣(mǐn )王(wáng )子(zǐ ),欲(yù )立(lì )之(zhī )。法(fǎ )章(zhāng )惧(jù )其(qí )诛(zhū )己(jǐ )也(yě ),久(jiǔ )之(zhī ),乃(nǎi )敢(gǎn )自(zì )言(yán )“我(wǒ )湣(mǐn )王(wáng )子(zǐ )也(yě )”。於(yú )是(shì )莒(jǔ )人(rén )共(gòng )立(lì )法(fǎ )章(zhāng ),是(shì )为(wéi )襄(xiāng )王(wáng )。以(yǐ )保(bǎo )莒(jǔ )城(chéng )而(ér )布(bù )告(gào )齐(qí )国(guó )中(zhōng ):“王(wáng )已(yǐ )立(lì )在(zài )莒(jǔ )矣(yǐ )。”

襄(xiāng )王(wáng )既(jì )立(lì ),立(lì )太(tài )史(shǐ )氏(shì )女(nǚ )为(wéi )王(wáng )后(hòu ),是(shì )为(wéi )君(jūn )王(wáng )后(hòu ),生(shēng )子(zǐ )建(jiàn )。太(tài )史(shǐ )敫(jiǎo )曰(yuē ):“女(nǚ )不(bú )取(qǔ )媒(méi )因(yīn )自(zì )嫁(jià ),非(fēi )吾(wú )种(zhǒng )也(yě ),汙(yú )吾(wú )世(shì )。”终(zhōng )身(shēn )不(bú )睹(dǔ )君(jūn )王(wáng )后(hòu )。君(jūn )王(wáng )后(hòu )贤(xián ),不(bú )以(yǐ )不(bú )睹(dǔ )故(gù )失(shī )人(rén )子(zǐ )之(zhī )礼(lǐ )。

襄(xiāng )王(wáng )在(zài )莒(jǔ )五(wǔ )年(nián ),田(tián )单(dān )以(yǐ )即(jí )墨(mò )攻(gōng )破(pò )燕(yàn )军(jūn ),迎(yíng )襄(xiāng )王(wáng )於(yú )莒(jǔ ),入(rù )临(lín )菑(zī )。齐(qí )故(gù )地(dì )尽(jìn )复(fù )属(shǔ )齐(qí )。齐(qí )封(fēng )田(tián )单(dān )为(wéi )安(ān )平(píng )君(jūn )。

十(shí )四(sì )年(nián ),秦(qín )击(jī )我(wǒ )刚(gāng )寿(shòu )。十(shí )九(jiǔ )年(nián ),襄(xiāng )王(wáng )卒(zú ),子(zǐ )建(jiàn )立(lì )。

王(wáng )建(jiàn )立(lì )六(liù )年(nián ),秦(qín )攻(gōng )赵(zhào ),齐(qí )楚(chǔ )救(jiù )之(zhī )。秦(qín )计(jì )曰(yuē ):“齐(qí )楚(chǔ )救(jiù )赵(zhào ),亲(qīn )则(zé )退(tuì )兵(bīng ),不(bú )亲(qīn )遂(suí )攻(gōng )之(zhī )。”赵(zhào )无(wú )食(shí ),请(qǐng )粟(sù )於(yú )齐(qí ),齐(qí )不(bú )听(tīng )。周(zhōu )子(zǐ )曰(yuē ):“不(bú )如(rú )听(tīng )之(zhī )以(yǐ )退(tuì )秦(qín )兵(bīng ),不(bú )听(tīng )则(zé )秦(qín )兵(bīng )不(bú )卻(què ),是(shì )秦(qín )之(zhī )计(jì )中(zhōng )而(ér )齐(qí )楚(chǔ )之(zhī )计(jì )过(guò )也(yě )。且(qiě )赵(zhào )之(zhī )於(yú )齐(qí )楚(chǔ ),扞(gǎn )蔽(bì )也(yě ),犹(yóu )齿(chǐ )之(zhī )有(yǒu )脣(chún )也(yě ),脣(chún )亡(wáng )则(zé )齿(chǐ )寒(hán )。今(jīn )日(rì )亡(wáng )赵(zhào ),明(míng )日(rì )患(huàn )及(jí )齐(qí )楚(chǔ )。且(qiě )救(jiù )赵(zhào )之(zhī )务(wù ),宜(yí )若(ruò )奉(fèng )漏(lòu )甕(wèng )沃(wò )焦(jiāo )釜(fǔ )也(yě )。夫(fū )救(jiù )赵(zhào ),高(gāo )义(yì )也(yě );卻(què )秦(qín )兵(bīng ),显(xiǎn )名(míng )也(yě )。义(yì )救(jiù )亡(wáng )国(guó ),威(wēi )卻(què )彊(jiāng )秦(qín )之(zhī )兵(bīng ),不(bú )务(wù )为(wéi )此(cǐ )而(ér )务(wù )爱(ài )粟(sù ),为(wéi )国(guó )计(jì )者(zhě )过(guò )矣(yǐ )。”齐(qí )王(wáng )弗(fú )听(tīng )。秦(qín )破(pò )赵(zhào )於(yú )长(zhǎng )平(píng )四(sì )十(shí )馀(yú )万(wàn ),遂(suí )围(wéi )邯(hán )郸(dān )。

十(shí )六(liù )年(nián ),秦(qín )灭(miè )周(zhōu )。君(jūn )王(wáng )后(hòu )卒(zú )。二(èr )十(shí )三(sān )年(nián ),秦(qín )置(zhì )东(dōng )郡(jùn )。二(èr )十(shí )八(bā )年(nián ),王(wáng )入(rù )朝(cháo )秦(qín ),秦(qín )王(wáng )政(zhèng )置(zhì )酒(jiǔ )咸(xián )阳(yáng )。三(sān )十(shí )五(wǔ )年(nián ),秦(qín )灭(miè )韩(hán )。三(sān )十(shí )七(qī )年(nián ),秦(qín )灭(miè )赵(zhào )。三(sān )十(shí )八(bā )年(nián ),燕(yàn )使(shǐ )荆(jīng )轲(kē )刺(cì )秦(qín )王(wáng ),秦(qín )王(wáng )觉(jiào ),杀(shā )轲(kē )。明(míng )年(nián ),秦(qín )破(pò )燕(yàn ),燕(yàn )王(wáng )亡(wáng )走(zǒu )辽(liáo )东(dōng )。明(míng )年(nián ),秦(qín )灭(miè )魏(wèi ),秦(qín )兵(bīng )次(cì )於(yú )历(lì )下(xià )。四(sì )十(shí )二(èr )年(nián ),秦(qín )灭(miè )楚(chǔ )。明(míng )年(nián ),虏(lǔ )代(dài )王(wáng )嘉(jiā ),灭(miè )燕(yàn )王(wáng )喜(xǐ )。

四(sì )十(shí )四(sì )年(nián ),秦(qín )兵(bīng )击(jī )齐(qí )。齐(qí )王(wáng )听(tīng )相(xiàng )后(hòu )胜(shèng )计(jì ),不(bú )战(zhàn ),以(yǐ )兵(bīng )降(jiàng )秦(qín )。秦(qín )虏(lǔ )王(wáng )建(jiàn ),迁(qiān )之(zhī )共(gòng )。遂(suí )灭(miè )齐(qí )为(wéi )郡(jùn )。天(tiān )下(xià )壹(yī )并(bìng )於(yú )秦(qín ),秦(qín )王(wáng )政(zhèng )立(lì )号(hào )为(wéi )皇(huáng )帝(dì )。始(shǐ ),君(jūn )王(wáng )后(hòu )贤(xián ),事(shì )秦(qín )谨(jǐn ),与(yǔ )诸(zhū )侯(hóu )信(xìn ),齐(qí )亦(yì )东(dōng )边(biān )海(hǎi )上(shàng ),秦(qín )日(rì )夜(yè )攻(gōng )三(sān )晋(jìn )、燕(yàn )、楚(chǔ ),五(wǔ )国(guó )各(gè )自(zì )救(jiù )於(yú )秦(qín ),以(yǐ )故(gù )王(wáng )建(jiàn )立(lì )四(sì )十(shí )馀(yú )年(nián )不(bú )受(shòu )兵(bīng )。君(jūn )王(wáng )后(hòu )死(sǐ ),后(hòu )胜(shèng )相(xiàng )齐(qí ),多(duō )受(shòu )秦(qín )间(jiān )金(jīn ),多(duō )使(shǐ )宾(bīn )客(kè )入(rù )秦(qín ),秦(qín )又(yòu )多(duō )予(yǔ )金(jīn ),客(kè )皆(jiē )为(wéi )反(fǎn )间(jiān ),劝(quàn )王(wáng )去(qù )从(cóng )朝(cháo )秦(qín ),不(bú )脩(yǒu )攻(gōng )战(zhàn )之(zhī )备(bèi ),不(bú )助(zhù )五(wǔ )国(guó )攻(gōng )秦(qín ),秦(qín )以(yǐ )故(gù )得(dé )灭(miè )五(wǔ )国(guó )。五(wǔ )国(guó )已(yǐ )亡(wáng ),秦(qín )兵(bīng )卒(zú )入(rù )临(lín )淄(zī ),民(mín )莫(mò )敢(gǎn )格(gé )者(zhě )。王(wáng )建(jiàn )遂(suí )降(jiàng ),迁(qiān )於(yú )共(gòng )。故(gù )齐(qí )人(rén )怨(yuàn )王(wáng )建(jiàn )不(bú )蚤(zǎo )与(yǔ )诸(zhū )侯(hóu )合(hé )从(cóng )攻(gōng )秦(qín ),听(tīng )奸(jiān )臣(chén )宾(bīn )客(kè )以(yǐ )亡(wáng )其(qí )国(guó ),歌(gē )之(zhī )曰(yuē ):“松(sōng )耶(yē )柏(bǎi )耶(yē )?住(zhù )建(jiàn )共(gòng )者(zhě )客(kè )耶(yē )?”疾(jí )建(jiàn )用(yòng )客(kè )之(zhī )不(bú )详(xiáng )也(yě )。

太(tài )史(shǐ )公(gōng )曰(yuē ):盖(gài )孔(kǒng )子(zǐ )晚(wǎn )而(ér )喜(xǐ )易(yì )。易(yì )之(zhī )为(wéi )术(shù ),幽(yōu )明(míng )远(yuǎn )矣(yǐ ),非(fēi )通(tōng )人(rén )达(dá )才(cái )孰(shú )能(néng )注(zhù )意(yì )焉(yān )!故(gù )周(zhōu )太(tài )史(shǐ )之(zhī )卦(guà )田(tián )敬(jìng )仲(zhòng )完(wán ),占(zhàn )至(zhì )十(shí )世(shì )之(zhī )後(hòu );及(jí )完(wán )奔(bēn )齐(qí ),懿(yì )仲(zhòng )卜(bo )之(zhī )亦(yì )云(yún )。田(tián )乞(qǐ )及(jí )常(cháng )所(suǒ )以(yǐ )比(bǐ )犯(fàn )二(èr )君(jūn ),专(zhuān )齐(qí )国(guó )之(zhī )政(zhèng ),非(fēi )必(bì )事(shì )势(shì )之(zhī )渐(jiàn )然(rán )也(yě ),盖(gài )若(ruò )遵(zūn )厌(yàn )兆(zhào )祥(xiáng )云(yún )。

田(tián )完(wán )避(bì )难(nán ),奔(bēn )于(yú )大(dà )姜(jiāng );始(shǐ )辞(cí )羁(jī )旅(lǚ ),终(zhōng )然(rán )凤(fèng )皇(huáng )。物(wù )莫(mò )两(liǎng )盛(shèng ),代(dài )五(wǔ )其(qí )昌(chāng )。二(èr )君(jūn )比(bǐ )犯(fàn ),三(sān )晋(jìn )争(zhēng )强(qiáng )。和(hé )始(shǐ )擅(shàn )命(mìng ),威(wēi )遂(suí )称(chēng )王(wáng )。祭(jì )急(jí )燕(yàn )、赵(zhào ),弟(dì )列(liè )康(kāng )、庄(zhuāng )。秦(qín )假(jiǎ )东(dōng )帝(dì ),莒(jǔ )立(lì )法(fǎ )章(zhāng )。王(wáng )建(jiàn )失(shī )国(guó ),松(sōng )柏(bǎi )苍(cāng )苍(cāng )。

阅读:25345

打赏捐助〔Donate〕>>>

《田敬仲完世家》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库