白话译文【登录】

《古文观止》 > 郑伯克段于鄢 > 《白话译文》 > 拼音版

从(cóng )前(qián ),郑(zhèng )武(wǔ )公(gōng )在(zài )申(shēn )国(guó )娶(qǔ )了(le )一(yī )妻(qī )子(zǐ ),叫(jiào )武(wǔ )姜(jiāng ),她(tā )生(shēng )下(xià )庄(zhuāng )公(gōng )和(hé )共(gòng )叔(shū )段(duàn )。庄(zhuāng )公(gōng )出(chū )生(shēng )时(shí )脚(jiǎo )先(xiān )出(chū )来(lái ),武(wǔ )姜(jiāng )受(shòu )到(dào )惊(jīng )吓(xià ),因(yīn )此(cǐ )给(gěi )他(tā )取(qǔ )名(míng )叫(jiào )“寤(wù )生(shēng )”,所(suǒ )以(yǐ )很(hěn )厌(yàn )恶(è )他(tā )。武(wǔ )姜(jiāng )偏(piān )爱(ài )共(gòng )叔(shū )段(duàn ),想(xiǎng )立(lì )共(gòng )叔(shū )段(duàn )为(wéi )世(shì )子(zǐ ),多(duō )次(cì )向(xiàng )武(wǔ )公(gōng )请(qǐng )求(qiú ),武(wǔ )公(gōng )都(dōu )不(bú )答(dá )应(yīng )。

到(dào )庄(zhuāng )公(gōng )即(jí )位(wèi )的(de )时(shí )候(hòu ),武(wǔ )姜(jiāng )就(jiù )替(tì )共(gòng )叔(shū )段(duàn )请(qǐng )求(qiú )分(fèn )封(fēng )到(dào )制(zhì )邑(yì )去(qù )。庄(zhuāng )公(gōng )说(shuō ):“制(zhì )邑(yì )是(shì )个(gè )险(xiǎn )要(yào )的(de )地(dì )方(fāng ),从(cóng )前(qián )虢(guó )叔(shū )就(jiù )死(sǐ )在(zài )那(nà )里(lǐ ),若(ruò )是(shì )封(fēng )给(gěi )其(qí )它(tā )城(chéng )邑(yì ),我(wǒ )都(dōu )可(kě )以(yǐ )照(zhào )吩(fēn )咐(fù )办(bàn )。”武(wǔ )姜(jiāng )便(biàn )请(qǐng )求(qiú )封(fēng )给(gěi )太(tài )叔(shū )京(jīng )邑(yì ),庄(zhuāng )公(gōng )答(dá )应(yīng )了(le ),让(ràng )他(tā )住(zhù )在(zài )那(nà )里(lǐ ),称(chēng )他(tā )为(wéi )京(jīng )城(chéng )太(tài )叔(shū )。大(dà )夫(fū )祭(jì )仲(zhòng )说(shuō ):“分(fèn )封(fēng )的(de )都(dōu )城(chéng )如(rú )果(guǒ )城(chéng )墙(qiáng )超(chāo )过(guò )三(sān )百(bǎi )方(fāng )丈(zhàng )长(zhǎng ),那(nà )就(jiù )会(huì )成(chéng )为(wéi )国(guó )家(jiā )的(de )祸(huò )害(hài )。先(xiān )王(wáng )的(de )制(zhì )度(dù )规(guī )定(dìng ),国(guó )内(nèi )最(zuì )大(dà )的(de )城(chéng )邑(yì )不(bú )能(néng )超(chāo )过(guò )国(guó )都(dōu )的(de )三(sān )分(fèn )之(zhī )一(yī ),中(zhōng )等(děng )的(de )不(bú )得(dé )超(chāo )过(guò )它(tā )的(de )五(wǔ )分(fèn )之(zhī )一(yī ),小(xiǎo )的(de )不(bú )能(néng )超(chāo )过(guò )它(tā )的(de )九(jiǔ )分(fèn )之(zhī )一(yī )。京(jīng )邑(yì )的(de )城(chéng )墙(qiáng )不(bú )合(hé )法(fǎ )度(dù ),非(fēi )法(fǎ )制(zhì )所(suǒ )许(xǔ ),恐(kǒng )怕(pà )对(duì )您(nín )有(yǒu )所(suǒ )不(bú )利(lì )。”庄(zhuāng )公(gōng )说(shuō ):“姜(jiāng )氏(shì )想(xiǎng )要(yào )这(zhè )样(yàng ),我(wǒ )怎(zěn )能(néng )躲(duǒ )开(kāi )这(zhè )种(zhǒng )祸(huò )害(hài )呢(ne )?”祭(jì )仲(zhòng )回(huí )答(dá )说(shuō ):“姜(jiāng )氏(shì )哪(nǎ )有(yǒu )满(mǎn )足(zú )的(de )时(shí )候(hòu )!不(bú )如(rú )及(jí )早(zǎo )处(chù )置(zhì ),别(bié )让(ràng )祸(huò )根(gēn )滋(zī )长(zhǎng )蔓(màn )延(yán ),一(yī )滋(zī )长(zhǎng )蔓(màn )延(yán )就(jiù )难(nán )办(bàn )了(le )。蔓(màn )延(yán )开(kāi )来(lái )的(de )野(yě )草(cǎo )还(hái )不(bú )能(néng )铲(chǎn )除(chú )干(gàn )净(jìng ),何(hé )况(kuàng )是(shì )您(nín )受(shòu )宠(chǒng )爱(ài )的(de )弟(dì )弟(dì )呢(ne )?”庄(zhuāng )公(gōng )说(shuō ):“多(duō )做(zuò )不(bú )义(yì )的(de )事(shì )情(qíng ),必(bì )定(dìng )会(huì )自(zì )己(jǐ )垮(kuǎ )台(tái ),你(nǐ )姑(gū )且(qiě )等(děng )着(zhe )瞧(qiáo )吧(ba )。

过(guò )了(le )不(bú )久(jiǔ ),太(tài )叔(shū )段(duàn )使(shǐ )原(yuán )来(lái )属(shǔ )于(yú )郑(zhèng )国(guó )的(de )西(xī )边(biān )和(hé )北(běi )边(biān )的(de )边(biān )邑(yì )也(yě )背(bèi )叛(pàn )归(guī )为(wéi )自(zì )己(jǐ )。公(gōng )子(zǐ )吕(lǚ )说(shuō ):“国(guó )家(jiā )不(bú )能(néng )有(yǒu )两(liǎng )个(gè )国(guó )君(jūn ),现(xiàn )在(zài )您(nín )打(dǎ )算(suàn )怎(zěn )么(me )办(bàn )?您(nín )如(rú )果(guǒ )打(dǎ )算(suàn )把(bǎ )郑(zhèng )国(guó )交(jiāo )给(gěi )太(tài )叔(shū ),那(nà )么(me )我(wǒ )就(jiù )去(qù )服(fú )待(dài )他(tā );如(rú )果(guǒ )不(bú )给(gěi ),那(nà )么(me )就(jiù )请(qǐng )除(chú )掉(diào )他(tā ),不(bú )要(yào )使(shǐ )百(bǎi )姓(xìng )们(men )产(chǎn )生(shēng )疑(yí )虑(lǜ )。”庄(zhuāng )公(gōng )说(shuō ):“不(bú )用(yòng )除(chú )掉(diào )他(tā ),他(tā )自(zì )己(jǐ )将(jiāng )要(yào )遭(zāo )到(dào )灾(zāi )祸(huò )的(de )。”太(tài )叔(shū )又(yòu )把(bǎ )两(liǎng )属(shǔ )的(de )边(biān )邑(yì )改(gǎi )为(wéi )自(zì )己(jǐ )统(tǒng )辖(xiá )的(de )地(dì )方(fāng ),一(yī )直(zhí )扩(kuò )展(zhǎn )到(dào )廪(lǐn )延(yán )。公(gōng )子(zǐ )吕(lǚ )说(shuō ):“可(kě )以(yǐ )行(háng )动(dòng )了(le )!土(tǔ )地(dì )扩(kuò )大(dà )了(le ),他(tā )将(jiāng )得(dé )到(dào )老(lǎo )百(bǎi )姓(xìng )的(de )拥(yōng )护(hù )。”庄(zhuāng )公(gōng )说(shuō ):“对(duì )君(jūn )主(zhǔ )不(bú )义(yì ),对(duì )兄(xiōng )长(zhǎng )不(bú )亲(qīn ),土(tǔ )地(dì )虽(suī )然(rán )扩(kuò )大(dà )了(le ),他(tā )也(yě )会(huì )垮(kuǎ )台(tái )的(de )。”

太(tài )叔(shū )修(xiū )治(zhì )城(chéng )廓(kuò ),聚(jù )集(jí )百(bǎi )姓(xìng ),修(xiū )整(zhěng )盔(kuī )甲(jiǎ )武(wǔ )器(qì ),准(zhǔn )备(bèi )好(hǎo )兵(bīng )马(mǎ )战(zhàn )车(chē ),将(jiāng )要(yào )偷(tōu )袭(xí )郑(zhèng )国(guó )。武(wǔ )姜(jiāng )打(dǎ )算(suàn )开(kāi )城(chéng )门(mén )作(zuò )内(nèi )应(yīng )。庄(zhuāng )公(gōng )打(dǎ )听(tīng )到(dào )公(gōng )叔(shū )段(duàn )偷(tōu )袭(xí )的(de )时(shí )候(hòu ),说(shuō ):“可(kě )以(yǐ )出(chū )击(jī )了(le )!”命(mìng )令(lìng )子(zǐ )封(fēng )率(lǜ )领(lǐng )车(chē )二(èr )百(bǎi )乘(chéng ),去(qù )讨(tǎo )伐(fá )京(jīng )邑(yì )。京(jīng )邑(yì )的(de )人(rén )民(mín )背(bèi )叛(pàn )共(gòng )叔(shū )段(duàn ),共(gòng )叔(shū )段(duàn )于(yú )是(shì )逃(táo )到(dào )鄢(yān )城(chéng )。庄(zhuāng )公(gōng )又(yòu )追(zhuī )到(dào )鄢(yān )城(chéng )讨(tǎo )伐(fá )他(tā )。五(wǔ )月(yuè )二(èr )十(shí )三(sān )日(rì ),太(tài )叔(shū )段(duàn )逃(táo )到(dào )共(gòng )国(guó )。

《春(chūn )秋(qiū )》记(jì )载(zǎi )道(dào ):“郑(zhèng )伯(bó )克(kè )段(duàn )于(yú )鄢(yān )。”意(yì )思(sī )是(shì )说(shuō )共(gòng )叔(shū )段(duàn )不(bú )遵(zūn )守(shǒu )做(zuò )弟(dì )弟(dì )的(de )本(běn )分(fèn ),所(suǒ )以(yǐ )不(bú )说(shuō )他(tā )是(shì )庄(zhuāng )公(gōng )的(de )弟(dì )弟(dì );兄(xiōng )弟(dì )俩(liǎng )如(rú )同(tóng )两(liǎng )个(gè )国(guó )君(jūn )一(yī )样(yàng )争(zhēng )斗(dòu ),所(suǒ )以(yǐ )用(yòng )“克(kè )”字(zì );称(chēng )庄(zhuāng )公(gōng )为(wéi )“郑(zhèng )伯(bó )”,是(shì )讥(jī )讽(fěng )他(tā )对(duì )弟(dì )弟(dì )失(shī )教(jiāo );赶(gǎn )走(zǒu )共(gòng )叔(shū )段(duàn )是(shì )出(chū )于(yú )郑(zhèng )庄(zhuāng )公(gōng )的(de )本(běn )意(yì ),不(bú )写(xiě )共(gòng )叔(shū )段(duàn )自(zì )动(dòng )出(chū )奔(bēn ),是(shì )史(shǐ )官(guān )下(xià )笔(bǐ )有(yǒu )为(wéi )难(nán )之(zhī )处(chù )。

庄(zhuāng )公(gōng )就(jiù )把(bǎ )武(wǔ )姜(jiāng )安(ān )置(zhì )在(zài )城(chéng )颍(yǐng ),并(bìng )且(qiě )发(fā )誓(shì )说(shuō ):“不(bú )到(dào )黄(huáng )泉(quán )(不(bú )到(dào )死(sǐ )后(hòu )埋(mái )在(zài )地(dì )下(xià )),不(bú )再(zài )见(jiàn )面(miàn )!”过(guò )了(le )些(xiē )时(shí )候(hòu ),庄(zhuāng )公(gōng )又(yòu )后(hòu )悔(huǐ )了(le )。有(yǒu )个(gè )叫(jiào )颍(yǐng )考(kǎo )叔(shū )的(de ),是(shì )颍(yǐng )谷(gǔ )管(guǎn )理(lǐ )疆(jiāng )界(jiè )的(de )官(guān )吏(lì ),听(tīng )到(dào )这(zhè )件(jiàn )事(shì ),就(jiù )把(bǎ )贡(gòng )品(pǐn )献(xiàn )给(gěi )郑(zhèng )庄(zhuāng )公(gōng )。庄(zhuāng )公(gōng )赐(cì )给(gěi )他(tā )饭(fàn )食(shí )。颍(yǐng )考(kǎo )叔(shū )在(zài )吃(chī )饭(fàn )的(de )时(shí )候(hòu ),把(bǎ )肉(ròu )留(liú )着(zhe )。庄(zhuāng )公(gōng )问(wèn )他(tā )为(wéi )什(shí )么(me )这(zhè )样(yàng )。颍(yǐng )考(kǎo )叔(shū )答(dá )道(dào ):“小(xiǎo )人(rén )有(yǒu )个(gè )老(lǎo )娘(niáng ),我(wǒ )吃(chī )的(de )东(dōng )西(xī )她(tā )都(dōu )尝(cháng )过(guò ),只(zhī )是(shì )从(cóng )未(wèi )尝(cháng )过(guò )君(jūn )王(wáng )的(de )肉(ròu )羹(gēng ),请(qǐng )让(ràng )我(wǒ )带(dài )回(huí )去(qù )送(sòng )给(gěi )她(tā )吃(chī )。”庄(zhuāng )公(gōng )说(shuō ):“你(nǐ )有(yǒu )个(gè )老(lǎo )娘(niáng )可(kě )以(yǐ )孝(xiào )敬(jìng ),唉(āi ),唯(wéi )独(dú )我(wǒ )就(jiù )没(méi )有(yǒu )!”颍(yǐng )考(kǎo )叔(shū )说(shuō ):“请(qǐng )问(wèn )您(nín )这(zhè )是(shì )什(shí )么(me )意(yì )思(sī )?”庄(zhuāng )公(gōng )把(bǎ )原(yuán )因(yīn )告(gào )诉(sù )了(le )他(tā ),还(hái )告(gào )诉(sù )他(tā )后(hòu )悔(huǐ )的(de )心(xīn )情(qíng )。颍(yǐng )考(kǎo )叔(shū )答(dá )道(dào ):“您(nín )有(yǒu )什(shí )么(me )担(dān )心(xīn )的(de )!只(zhī )要(yào )挖(wā )一(yī )条(tiáo )地(dì )道(dào ),挖(wā )出(chū )了(le )泉(quán )水(shuǐ ),从(cóng )地(dì )道(dào )中(zhōng )相(xiàng )见(jiàn ),谁(shuí )还(hái )说(shuō )您(nín )违(wéi )背(bèi )了(le )誓(shì )言(yán )呢(ne )?”庄(zhuāng )公(gōng )依(yī )了(le )他(tā )的(de )话(huà )。庄(zhuāng )公(gōng )走(zǒu )进(jìn )地(dì )道(dào )去(qù )见(jiàn )武(wǔ )姜(jiāng ),赋(fù )诗(shī )道(dào ):“大(dà )隧(suì )之(zhī )中(zhōng )相(xiàng )见(jiàn )啊(ā ),多(duō )么(me )和(hé )乐(lè )相(xiàng )得(dé )啊(ā )!”武(wǔ )姜(jiāng )走(zǒu )出(chū )地(dì )道(dào ),赋(fù )诗(shī )道(dào ):“大(dà )隧(suì )之(zhī )外(wài )相(xiàng )见(jiàn )啊(ā ),多(duō )么(me )舒(shū )畅(chàng )快(kuài )乐(lè )啊(ā )!”从(cóng )此(cǐ ),他(tā )们(men )恢(huī )复(fù )了(le )从(cóng )前(qián )的(de )母(mǔ )子(zǐ )关(guān )系(xì )。

君(jūn )子(zǐ )说(shuō ):“颍(yǐng )考(kǎo )叔(shū )是(shì )位(wèi )真(zhēn )正(zhèng )的(de )孝(xiào )子(zǐ ),他(tā )不(bú )仅(jǐn )孝(xiào )顺(shùn )自(zì )己(jǐ )的(de )母(mǔ )亲(qīn ),而(ér )且(qiě )把(bǎ )这(zhè )种(zhǒng )孝(xiào )心(xīn )推(tuī )广(guǎng )到(dào )郑(zhèng )伯(bó )身(shēn )上(shàng )。《诗(shī )经(jīng )·大(dà )雅(yǎ )·既(jì )醉(zuì )》篇(piān )说(shuō ):‘孝(xiào )子(zǐ )不(bú )断(duàn )地(dì )推(tuī )行(háng )孝(xiào )道(dào ),永(yǒng )远(yuǎn )能(néng )感(gǎn )化(huà )你(nǐ )的(de )同(tóng )类(lèi )。’大(dà )概(gài )就(jiù )是(shì )对(duì )颍(yǐng )考(kǎo )叔(shū )这(zhè )类(lèi )纯(chún )孝(xiào )而(ér )说(shuō )的(de )吧(ba )?”

阅读:25125

打赏捐助〔Donate〕>>>

《白话译文》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库