修身【登录】

ok8.org > 《荀子》 > 《修身》 > 拼音版

见(jiàn )善(shàn ),修(xiū )然(rán )必(bì )以(yǐ )自(zì )存(cún )也(yě );见(jiàn )不(bú )善(shàn ),愀(qiǎo )然(rán )必(bì )以(yǐ )自(zì )省(shěng )也(yě )。善(shàn )在(zài )身(shēn ),介(jiè )然(rán )必(bì )以(yǐ )自(zì )好(hǎo )也(yě );不(bú )善(shàn )在(zài )身(shēn ),菑(zī )然(rán )必(bì )以(yǐ )自(zì )恶(è )也(yě )。故(gù )非(fēi )我(wǒ )而(ér )当(dāng )者(zhě ),吾(wú )师(shī )也(yě );是(shì )我(wǒ )而(ér )当(dāng )者(zhě ),吾(wú )友(yǒu )也(yě );谄(chǎn )谀(yú )我(wǒ )者(zhě ),吾(wú )贼(zéi )也(yě )。故(gù )君(jūn )子(zǐ )隆(lóng )师(shī )而(ér )亲(qīn )友(yǒu ),以(yǐ )致(zhì )恶(è )其(qí )贼(zéi )。好(hǎo )善(shàn )无(wú )厌(yàn ),受(shòu )谏(jiàn )而(ér )能(néng )诫(jiè ),虽(suī )欲(yù )无(wú )进(jìn ),得(dé )乎(hū )哉(zāi )?小(xiǎo )人(rén )反(fǎn )是(shì ),致(zhì )乱(luàn )而(ér )恶(è )人(rén )之(zhī )非(fēi )己(jǐ )也(yě ),致(zhì )不(bú )肖(xiāo )而(ér )欲(yù )人(rén )之(zhī )贤(xián )己(jǐ )也(yě ),心(xīn )如(rú )虎(hǔ )狼(láng )、行(háng )如(rú )禽(qín )兽(shòu )而(ér )又(yòu )恶(è )人(rén )之(zhī )贼(zéi )己(jǐ )也(yě )。谄(chǎn )谀(yú )者(zhě )亲(qīn ),谏(jiàn )争(zhēng )者(zhě )疏(shū ),修(xiū )正(zhèng )为(wéi )笑(xiào ),至(zhì )忠(zhōng )为(wéi )贼(zéi ),虽(suī )欲(yù )无(wú )灭(miè )亡(wáng ),得(dé )乎(hū )哉(zāi )?《诗(shī )》曰(yuē ):“嗡(wēng )嗡(wēng )呰(zǐ )呰(zǐ ),亦(yì )孔(kǒng )之(zhī )哀(āi )。谋(móu )之(zhī )其(qí )臧(zāng ),则(zé )具(jù )是(shì )违(wéi );谋(móu )之(zhī )不(bú )臧(zāng ),则(zé )具(jù )是(shì )依(yī )。”此(cǐ )之(zhī )谓(wèi )也(yě )。

扁(biǎn )善(shàn )之(zhī )度(dù ),以(yǐ )治(zhì )气(qì )养(yǎng )生(shēng )则(zé )后(hòu )彭(péng )祖(zǔ ),以(yǐ )修(xiū )身(shēn )自(zì )名(míng )则(zé )配(pèi )尧(yáo )、禹(yǔ )。宜(yí )于(yú )时(shí )通(tōng ),利(lì )以(yǐ )处(chù )穷(qióng ),礼(lǐ )信(xìn )是(shì )也(yě )。凡(fán )用(yòng )血(xuè )气(qì )、志(zhì )意(yì )、知(zhī )虑(lǜ ),由(yóu )礼(lǐ )则(zé )治(zhì )通(tōng ),不(bú )由(yóu )礼(lǐ )则(zé )勃(bó )乱(luàn )提(tí )僈(mán );食(shí )饮(yǐn )、衣(yī )服(fú )、居(jū )处(chù )、动(dòng )静(jìng ),由(yóu )礼(lǐ )则(zé )和(hé )节(jiē ),不(bú )由(yóu )礼(lǐ )则(zé )触(chù )陷(xiàn )生(shēng )疾(jí );容(róng )貌(mào )、态(tài )度(dù )、进(jìn )退(tuì )、趋(qū )行(háng ),由(yóu )礼(lǐ )则(zé )雅(yǎ ),不(bú )由(yóu )礼(lǐ )则(zé )夷(yí )固(gù )僻(pì )违(wéi ),庸(yōng )众(zhòng )而(ér )野(yě )。故(gù )人(rén )无(wú )礼(lǐ )则(zé )不(bú )生(shēng ),事(shì )无(wú )礼(lǐ )则(zé )不(bú )成(chéng ),国(guó )家(jiā )无(wú )礼(lǐ )则(zé )不(bú )宁(níng )。《诗(shī )》曰(yuē ):“礼(lǐ )仪(yí )卒(zú )度(dù ),笑(xiào )语(yǔ )卒(zú )获(huò )。”此(cǐ )之(zhī )谓(wèi )也(yě )。以(yǐ )善(shàn )先(xiān )人(rén )者(zhě )谓(wèi )之(zhī )教(jiāo ),以(yǐ )善(shàn )和(hé )人(rén )者(zhě )谓(wèi )之(zhī )顺(shùn );以(yǐ )不(bú )善(shàn )先(xiān )人(rén )者(zhě )谓(wèi )之(zhī )谄(chǎn ),以(yǐ )不(bú )善(shàn )和(hé )人(rén )者(zhě )谓(wèi )之(zhī )谀(yú )。是(shì )是(shì )、非(fēi )非(fēi )谓(wèi )之(zhī )知(zhī ),非(fēi )是(shì )、是(shì )非(fēi )谓(wèi )之(zhī )愚(yú )。伤(shāng )良(liáng )曰(yuē )谗(chán ),害(hài )良(liáng )曰(yuē )贼(zéi )。是(shì )谓(wèi )是(shì ),非(fēi )谓(wèi )非(fēi )曰(yuē )直(zhí )。窃(qiè )货(huò )曰(yuē )盗(dào ),匿(nì )行(háng )曰(yuē )诈(zhà ),易(yì )言(yán )曰(yuē )诞(dàn )。趣(qù )舍(shě )无(wú )定(dìng )谓(wèi )之(zhī )无(wú )常(cháng )。保(bǎo )利(lì )弃(qì )义(yì )谓(wèi )之(zhī )至(zhì )贼(zéi )。多(duō )闻(wén )曰(yuē )博(bó ),少(shǎo )闻(wén )曰(yuē )浅(qiǎn )。多(duō )见(jiàn )曰(yuē )闲(xián ),少(shǎo )见(jiàn )曰(yuē )陋(lòu )。难(nán )进(jìn )曰(yuē )偍(tí ),易(yì )忘(wàng )曰(yuē )漏(lòu )。少(shǎo )而(ér )理(lǐ )曰(yuē )治(zhì ),多(duō )而(ér )乱(luàn )曰(yuē )秏(mào )。

治(zhì )气(qì )养(yǎng )心(xīn )之(zhī )术(shù ):血(xuè )气(qì )刚(gāng )强(qiáng ),则(zé )柔(róu )之(zhī )以(yǐ )调(diào )和(hé );知(zhī )虑(lǜ )渐(jiàn )深(shēn ),则(zé )一(yī )之(zhī )以(yǐ )易(yì )良(liáng );勇(yǒng )胆(dǎn )猛(měng )戾(lì ),则(zé )辅(fǔ )之(zhī )以(yǐ )道(dào )顺(shùn );齐(qí )给(gěi )便(biàn )利(lì ),则(zé )节(jiē )之(zhī )以(yǐ )动(dòng )止(zhǐ );狭(xiá )隘(ài )褊(biǎn )小(xiǎo ),则(zé )廓(kuò )之(zhī )以(yǐ )广(guǎng )大(dà );卑(bēi )湿(shī )重(zhòng )迟(chí )贪(tān )利(lì ),则(zé )抗(kàng )之(zhī )以(yǐ )高(gāo )志(zhì );庸(yōng )众(zhòng )驽(nú )散(sàn ),则(zé )刦(jié )之(zhī )以(yǐ )师(shī )友(yǒu );怠(dài )慢(màn )僄(biāo )弃(qì ),则(zé )炤(zhāo )之(zhī )以(yǐ )祸(huò )灾(zāi );愚(yú )款(kuǎn )端(duān )悫(què ),则(zé )合(hé )之(zhī )以(yǐ )礼(lǐ )乐(lè ),通(tōng )之(zhī )以(yǐ )思(sī )索(suǒ )。凡(fán )治(zhì )气(qì )养(yǎng )心(xīn )之(zhī )术(shù ),莫(mò )径(jìng )由(yóu )礼(lǐ ),莫(mò )要(yào )得(dé )师(shī ),莫(mò )神(shén )一(yī )好(hǎo )。夫(fū )是(shì )之(zhī )谓(wèi )治(zhì )气(qì )养(yǎng )心(xīn )之(zhī )术(shù )也(yě )。

志(zhì )意(yì )修(xiū )则(zé )骄(jiāo )富(fù )贵(guì ),道(dào )义(yì )重(zhòng )则(zé )轻(qīng )王(wáng )公(gōng ),内(nèi )省(shěng )而(ér )外(wài )物(wù )轻(qīng )矣(yǐ )。传(chuán )曰(yuē ):“君(jūn )子(zǐ )役(yì )物(wù ),小(xiǎo )人(rén )役(yì )于(yú )物(wù )。”此(cǐ )之(zhī )谓(wèi )矣(yǐ )。身(shēn )劳(láo )而(ér )心(xīn )安(ān ),为(wéi )之(zhī );利(lì )少(shǎo )而(ér )义(yì )多(duō ),为(wéi )之(zhī )。事(shì )乱(luàn )君(jūn )而(ér )通(tōng ),不(bú )如(rú )事(shì )穷(qióng )君(jūn )而(ér )顺(shùn )焉(yān )。故(gù )良(liáng )农(nóng )不(bú )为(wéi )水(shuǐ )旱(hàn )不(bú )耕(gēng ),良(liáng )贾(jiǎ )不(bú )为(wéi )折(shé )阅(yuè )不(bú )市(shì ),士(shì )君(jūn )子(zǐ )不(bú )为(wéi )贫(pín )穷(qióng )怠(dài )乎(hū )道(dào )。

体(tǐ )恭(gōng )敬(jìng )而(ér )心(xīn )忠(zhōng )信(xìn ),术(shù )礼(lǐ )义(yì )而(ér )情(qíng )爱(ài )人(rén ),横(héng )行(háng )天(tiān )下(xià ),虽(suī )困(kùn )四(sì )夷(yí ),人(rén )莫(mò )不(bú )贵(guì )。劳(láo )苦(kǔ )之(zhī )事(shì )则(zé )争(zhēng )先(xiān ),饶(ráo )乐(lè )之(zhī )事(shì )则(zé )能(néng )让(ràng ),端(duān )悫(què )诚(chéng )信(xìn ),拘(jū )守(shǒu )而(ér )详(xiáng ),横(héng )行(háng )天(tiān )下(xià ),虽(suī )困(kùn )四(sì )夷(yí ),人(rén )莫(mò )不(bú )任(rèn )。体(tǐ )倨(jù )固(gù )而(ér )心(xīn )执(zhí )诈(zhà ),术(shù )顺(shùn )墨(mò )而(ér )精(jīng )杂(zá )污(wū ),横(héng )行(háng )天(tiān )下(xià ),虽(suī )达(dá )四(sì )方(fāng ),人(rén )莫(mò )不(bú )贱(jiàn )。劳(láo )苦(kǔ )之(zhī )事(shì )则(zé )偷(tōu )儒(rú )转(zhuǎn )脱(tuō ),饶(ráo )乐(lè )之(zhī )事(shì )则(zé )佞(nìng )兑(duì )而(ér )不(bú )曲(qǔ ),辟(pì )违(wéi )而(ér )不(bú )悫(què ),程(chéng )役(yì )而(ér )不(bú )录(lù ),横(héng )行(háng )天(tiān )下(xià ),虽(suī )达(dá )四(sì )方(fāng ),人(rén )莫(mò )不(bú )弃(qì )。

行(háng )而(ér )供(gòng )冀(jì ),非(fēi )渍(zì )淖(nào )也(yě );行(háng )而(ér )俯(fǔ )项(xiàng ),非(fēi )击(jī )戾(lì )也(yě );偶(ǒu )视(shì )而(ér )先(xiān )俯(fǔ ),非(fēi )恐(kǒng )惧(jù )也(yě )。然(rán )夫(fū )士(shì )欲(yù )独(dú )修(xiū )其(qí )身(shēn ),不(bú )以(yǐ )得(dé )罪(zuì )于(yú )比(bǐ )俗(sú )之(zhī )人(rén )也(yě )。

夫(fū )骥(jì )一(yī )日(rì )而(ér )千(qiān )里(lǐ ),驽(nú )马(mǎ )十(shí )驾(jià )则(zé )亦(yì )及(jí )之(zhī )矣(yǐ )。将(jiāng )以(yǐ )穷(qióng )无(wú )穷(qióng ),逐(zhú )无(wú )极(jí )与(yǔ )?其(qí )折(shé )骨(gǔ )绝(jué )筋(jīn ),终(zhōng )身(shēn )不(bú )可(kě )以(yǐ )相(xiàng )及(jí )也(yě )。将(jiāng )有(yǒu )所(suǒ )止(zhǐ )之(zhī ),则(zé )千(qiān )里(lǐ )虽(suī )远(yuǎn ),亦(yì )或(huò )迟(chí )或(huò )速(sù )、或(huò )先(xiān )或(huò )后(hòu ),胡(hú )为(wéi )乎(hū )其(qí )不(bú )可(kě )以(yǐ )相(xiàng )及(jí )也(yě )?不(bú )识(shí )步(bù )道(dào )者(zhě ),将(jiāng )以(yǐ )穷(qióng )无(wú )穷(qióng )、逐(zhú )无(wú )极(jí )与(yǔ )?意(yì )亦(yì )有(yǒu )所(suǒ )止(zhǐ )之(zhī )与(yǔ )?夫(fū )坚(jiān )白(bái )、同(tóng )异(yì )、有(yǒu )厚(hòu )无(wú )厚(hòu )之(zhī )察(chá ),非(fēi )不(bú )察(chá )也(yě ),然(rán )而(ér )君(jūn )子(zǐ )不(bú )辩(biàn ),止(zhǐ )之(zhī )也(yě );倚(yǐ )魁(kuí )之(zhī )行(háng ),非(fēi )不(bú )难(nán )也(yě ),然(rán )而(ér )君(jūn )子(zǐ )不(bú )行(háng ),止(zhǐ )之(zhī )也(yě )。故(gù )学(xué )曰(yuē ):“迟(chí ),彼(bǐ )止(zhǐ )而(ér )待(dài )我(wǒ ),我(wǒ )行(háng )而(ér )就(jiù )之(zhī ),则(zé )亦(yì )或(huò )迟(chí )或(huò )速(sù )、或(huò )先(xiān )或(huò )后(hòu ),胡(hú )为(wéi )乎(hū )其(qí )不(bú )可(kě )以(yǐ )同(tóng )至(zhì )也(yě )?”故(gù )跬(kuǐ )步(bù )而(ér )不(bú )休(xiū ),跛(bǒ )鳖(biē )千(qiān )里(lǐ );累(lèi )土(tǔ )而(ér )不(bú )辍(chuò ),丘(qiū )山(shān )崇(chóng )成(chéng )。厌(yàn )其(qí )源(yuán ),开(kāi )其(qí )渎(dú ),江(jiāng )河(hé )可(kě )竭(jié );一(yī )进(jìn )一(yī )退(tuì ),一(yī )左(zuǒ )一(yī )右(yòu ),六(liù )骥(jì )不(bú )致(zhì )。彼(bǐ )人(rén )之(zhī )才(cái )性(xìng )之(zhī )相(xiàng )县(xiàn )也(yě ),岂(qǐ )若(ruò )跛(bǒ )鳖(biē )之(zhī )与(yǔ )六(liù )骥(jì )足(zú )哉(zāi )?然(rán )而(ér )跛(bǒ )鳖(biē )致(zhì )之(zhī ),六(liù )骥(jì )不(bú )致(zhì ),是(shì )无(wú )它(tā )故(gù )焉(yān ),或(huò )为(wéi )之(zhī ),或(huò )不(bú )为(wéi )尔(ěr )。道(dào )虽(suī )迩(ěr ),不(bú )行(háng )不(bú )至(zhì );事(shì )虽(suī )小(xiǎo ),不(bú )为(wéi )不(bú )成(chéng )。其(qí )为(wéi )人(rén )也(yě )多(duō )暇(xiá )日(rì )者(zhě ),其(qí )出(chū )入(rù )不(bú )远(yuǎn )矣(yǐ )。

好(hǎo )法(fǎ )而(ér )行(háng ),士(shì )也(yě );笃(dǔ )志(zhì )而(ér )体(tǐ ),君(jūn )子(zǐ )也(yě );齐(qí )明(míng )而(ér )不(bú )竭(jié ),圣(shèng )人(rén )也(yě )。人(rén )无(wú )法(fǎ ),则(zé )伥(chāng )伥(chāng )然(rán );有(yǒu )法(fǎ )而(ér )无(wú )志(zhì )其(qí )义(yì ),则(zé )渠(qú )渠(qú )然(rán );依(yī )乎(hū )法(fǎ )而(ér )又(yòu )深(shēn )其(qí )类(lèi ),然(rán )后(hòu )温(wēn )温(wēn )然(rán )。

礼(lǐ )者(zhě ),所(suǒ )以(yǐ )正(zhèng )身(shēn )也(yě );师(shī )者(zhě )所(suǒ )以(yǐ )正(zhèng )礼(lǐ )也(yě )。无(wú )礼(lǐ )何(hé )以(yǐ )正(zhèng )身(shēn )?无(wú )师(shī ),吾(wú )安(ān )知(zhī )礼(lǐ )之(zhī )为(wéi )是(shì )也(yě )?礼(lǐ )然(rán )而(ér )然(rán ),则(zé )是(shì )情(qíng )安(ān )礼(lǐ )也(yě );师(shī )云(yún )而(ér )云(yún ),则(zé )是(shì )知(zhī )若(ruò )师(shī )也(yě )。情(qíng )安(ān )礼(lǐ ),知(zhī )若(ruò )师(shī ),则(zé )是(shì )圣(shèng )人(rén )也(yě )。故(gù )非(fēi )礼(lǐ ),是(shì )无(wú )法(fǎ )也(yě );非(fēi )师(shī ),是(shì )无(wú )师(shī )也(yě )。不(bú )是(shì )师(shī )法(fǎ )而(ér )好(hǎo )自(zì )用(yòng ),譬(pì )之(zhī )是(shì )犹(yóu )以(yǐ )盲(máng )辨(biàn )色(sè ),以(yǐ )聋(lóng )辨(biàn )声(shēng )也(yě ),舍(shě )乱(luàn )妄(wàng )无(wú )为(wéi )也(yě )。故(gù )学(xué )也(yě )者(zhě ),礼(lǐ )法(fǎ )也(yě )。夫(fū )师(shī ),以(yǐ )身(shēn )为(wéi )正(zhèng )仪(yí )而(ér )贵(guì )自(zì )安(ān )者(zhě )也(yě )。《诗(shī )》云(yún ):“不(bú )识(shí )不(bú )知(zhī ),顺(shùn )帝(dì )之(zhī )则(zé )。”此(cǐ )之(zhī )谓(wèi )也(yě )。

端(duān )悫(què )顺(shùn )弟(dì ),则(zé )可(kě )谓(wèi )善(shàn )少(shǎo )者(zhě )矣(yǐ );加(jiā )好(hǎo )学(xué )逊(xùn )敏(mǐn )焉(yān ),则(zé )有(yǒu )钧(jūn )无(wú )上(shàng ),可(kě )以(yǐ )为(wéi )君(jūn )子(zǐ )者(zhě )矣(yǐ )。偷(tōu )儒(rú )惮(dàn )事(shì ),无(wú )廉(lián )耻(chǐ )而(ér )嗜(shì )乎(hū )饮(yǐn )食(shí ),则(zé )可(kě )谓(wèi )恶(è )少(shǎo )者(zhě )矣(yǐ );加(jiā )惕(tì )悍(hàn )而(ér )不(bú )顺(shùn ),险(xiǎn )贼(zéi )而(ér )不(bú )弟(dì )焉(yān ),则(zé )可(kě )谓(wèi )不(bú )详(xiáng )少(shǎo )者(zhě )矣(yǐ ),虽(suī )陷(xiàn )刑(xíng )戮(lù )可(kě )也(yě )。老(lǎo )老(lǎo )而(ér )壮(zhuàng )者(zhě )归(guī )焉(yān ),不(bú )穷(qióng )穷(qióng )而(ér )通(tōng )者(zhě )积(jī )焉(yān ),行(háng )乎(hū )冥(míng )冥(míng )而(ér )施(shī )乎(hū )无(wú )报(bào ),而(ér )贤(xián )不(bú )肖(xiāo )一(yī )焉(yān )。人(rén )有(yǒu )此(cǐ )三(sān )行(háng ),虽(suī )有(yǒu )大(dà )过(guò ),天(tiān )其(qí )不(bú )遂(suí )乎(hū )?

君(jūn )子(zǐ )之(zhī )求(qiú )利(lì )也(yě )略(luè ),其(qí )远(yuǎn )害(hài )也(yě )早(zǎo ),其(qí )避(bì )辱(rǔ )也(yě )惧(jù ),其(qí )行(háng )道(dào )理(lǐ )也(yě )勇(yǒng )。君(jūn )子(zǐ )贫(pín )穷(qióng )而(ér )志(zhì )广(guǎng ),富(fù )贵(guì )而(ér )体(tǐ )恭(gōng ),安(ān )燕(yàn )而(ér )血(xuè )气(qì )不(bú )惰(duò ),劳(láo )勌(juān )而(ér )容(róng )貌(mào )不(bú )枯(kū ),怒(nù )不(bú )过(guò )夺(duó ),喜(xǐ )不(bú )过(guò )予(yǔ )。君(jūn )子(zǐ )贫(pín )穷(qióng )而(ér )志(zhì )广(guǎng ),隆(lóng )仁(rén )也(yě );富(fù )贵(guì )而(ér )体(tǐ )恭(gōng ),杀(shā )势(shì )也(yě );安(ān )燕(yàn )而(ér )血(xuè )气(qì )不(bú )惰(duò ),柬(jiǎn )理(lǐ )也(yě );劳(láo )勌(juān )而(ér )容(róng )貌(mào )不(bú )枯(kū ),好(hǎo )交(jiāo )也(yě );怒(nù )不(bú )过(guò )夺(duó ),喜(xǐ )不(bú )过(guò )予(yǔ ),是(shì )法(fǎ )胜(shèng )私(sī )也(yě )。《书(shū )》曰(yuē ):“无(wú )有(yǒu )作(zuò )好(hǎo ),遵(zūn )王(wáng )之(zhī )道(dào )。无(wú )有(yǒu )作(zuò )恶(è ),遵(zūn )王(wáng )之(zhī )路(lù )。”此(cǐ )言(yán )君(jūn )子(zǐ )之(zhī )能(néng )以(yǐ )公(gōng )义(yì )胜(shèng )私(sī )欲(yù )也(yě )。

阅读:26399

打赏捐助〔Donate〕>>>

《修身》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库