陈纪十【登录】

《资治通鉴》 > 《陈纪》·十卷 > 《陈纪十》 > 拼音版

起(qǐ )阏(è )逢(féng )执(zhí )徐(xú ),尽(jìn )著(zhe )雍(yōng )涒(yūn )滩(tān ),凡(fán )五(wǔ )年(nián )。

长(zhǎng )城(chéng )公(gōng )下(xià )至(zhì )德(dé )二(èr )年(nián )(甲(jiǎ )辰(chén ),公(gōng )元(yuán )五(wǔ )八(bā )四(sì )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),甲(jiǎ )子(zǐ ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。

己(jǐ )巳(sì ),隋(suí )主(zhǔ )享(xiǎng )太(tài )庙(miào );辛(xīn )未(wèi ),祀(sì )南(nán )郊(jiāo )。

壬(rén )申(shēn ),梁(liáng )主(zhǔ )入(rù )朝(cháo )于(yú )隋(suí ),服(fú )通(tōng )天(tiān )冠(guàn )、绛(jiàng )纱(shā )袍(páo ),北(běi )面(miàn )受(shòu )郊(jiāo )劳(láo )。及(jí )入(rù )见(jiàn )于(yú )大(dà )兴(xìng )殿(diàn ),隋(suí )主(zhǔ )服(fú )通(tōng )天(tiān )冠(guàn )、绛(jiàng )纱(shā )袍(páo ),梁(liáng )主(zhǔ )服(fú )远(yuǎn )游(yóu )冠(guàn )、朝(cháo )服(fú ),君(jūn )臣(chén )并(bìng )拜(bài )。赐(cì )缣(jiān )万(wàn )匹(pǐ ),珍(zhēn )玩(wán )称(chēng )是(shì )。

隋(suí )前(qián )华(huá )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )张(zhāng )宾(bīn )、仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )刘(liú )晖(huī )等(děng )造(zào )《甲(jiǎ )子(zǐ )元(yuán )历(lì )》成(chéng ),奏(zòu )之(zhī )。壬(rén )辰(chén ),诏(zhào )颁(bān )新(xīn )历(lì )。

癸(guǐ )巳(sì ),大(dà )赦(shè )。

二(èr )月(yuè ),乙(yǐ )巳(sì ),隋(suí )主(zhǔ )饯(jiàn )梁(liáng )主(zhǔ )于(yú )灞(bà )上(shàng )。

突(tū )厥(jué )苏(sū )尼(ní )部(bù )男(nán )女(nǚ )万(wàn )余(yú )口(kǒu )降(jiàng )隋(suí )。

庚(gēng )戌(xū ),隋(suí )主(zhǔ )如(rú )陇(lǒng )州(zhōu )。

突(tū )厥(jué )达(dá )头(tóu )可(kě )汗(hàn )请(qǐng )降(jiàng )于(yú )隋(suí )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),庚(gēng )子(zǐ ),隋(suí )以(yǐ )吏(lì )部(bù )尚(shàng )书(shū )虞(yú )庆(qìng )则(zé )为(wéi )右(yòu )仆(pú )射(shè )。隋(suí )上(shàng )大(dà )将(jiāng )军(jūn )贺(hè )娄(lóu )子(zǐ )干(gàn )发(fā )五(wǔ )州(zhōu )兵(bīng )击(jī )吐(tǔ )谷(gǔ )浑(hún ),杀(shā )男(nán )女(nǚ )万(wàn )馀(yú )口(kǒu ),二(èr )旬(xún )而(ér )还(hái )。

帝(dì )以(yǐ )陇(lǒng )西(xī )频(pín )被(bèi )寇(kòu )掠(luě ),而(ér )俗(sú )不(bú )设(shè )村(cūn )坞(wù ),命(mìng )子(zǐ )干(gàn )勒(lè )民(mín )为(wéi )堡(bǎo ),仍(réng )营(yíng )田(tián )积(jī )谷(gǔ )。子(zǐ )幹(gàn )上(shàng )书(shū )曰(yuē ):“陇(lǒng )右(yòu )、河(hé )西(xī ),土(tǔ )旷(kuàng )民(mín )稀(xī ),边(biān )境(jìng )未(wèi )宁(níng ),不(bú )可(kě )广(guǎng )佃(diàn )。比(bǐ )见(jiàn )屯(tún )田(tián )之(zhī )所(suǒ ),获(huò )少(shǎo )费(fèi )多(duō ),虚(xū )役(yì )人(rén )功(gōng ),卒(zú )逢(féng )践(jiàn )暴(bào );屯(tún )田(tián )疏(shū )远(yuǎn )者(zhě )请(qǐng )皆(jiē )废(fèi )省(shěng )。但(dàn )陇(lǒng )右(yòu )之(zhī )人(rén )以(yǐ )畜(chù )牧(mù )为(wéi )事(shì ),若(ruò )更(gèng )屯(tún )聚(jù ),弥(mí )不(bú )自(zì )安(ān )。但(dàn )使(shǐ )镇(zhèn )戍(shù )连(lián )接(jiē ),烽(fēng )堠(hòu )相(xiàng )望(wàng ),民(mín )虽(suī )散(sàn )居(jū ),必(bì )谓(wèi )无(wú )虑(lǜ )。”帝(dì )从(cóng )之(zhī )。以(yǐ )子(zǐ )幹(gàn )晓(xiǎo )习(xí )边(biān )事(shì ),丁(dīng )巳(sì ),以(yǐ )为(wéi )榆(yú )关(guān )总(zǒng )管(guǎn )。

五(wǔ )月(yuè ),以(yǐ )吏(lì )部(bù )尚(shàng )书(shū )江(jiāng )总(zǒng )为(wéi )仆(pú )射(shè )。

隋(suí )主(zhǔ )以(yǐ )渭(wèi )水(shuǐ )多(duō )沙(shā ),深(shēn )浅(qiǎn )不(bú )常(cháng ),漕(cáo )者(zhě )苦(kǔ )之(zhī ),六(liù )月(yuè ),壬(rén )子(zǐ ),诏(zhào )太(tài )子(zǐ )左(zuǒ )庶(shù )子(zǐ )宇(yǔ )文(wén )恺(kǎi )帅(shuài )水(shuǐ )工(gōng )凿(záo )渠(qú ),引(yǐn )渭(wèi )水(shuǐ ),自(zì )大(dà )兴(xìng )城(chéng )东(dōng )至(zhì )潼(tóng )关(guān )三(sān )百(bǎi )馀(yú )里(lǐ ),名(míng )曰(yuē )广(guǎng )通(tōng )渠(qú )。漕(cáo )运(yùn )通(tōng )利(lì ),关(guān )内(nèi )赖(lài )之(zhī )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),丙(bǐng )寅(yín ),遣(qiǎn )兼(jiān )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )谢(xiè )泉(quán )等(děng )聘(pìn )于(yú )隋(suí )。

八(bā )月(yuè ),壬(rén )寅(yín ),隋(suí )邓(dèng )恭(gōng )窦(dòu )炽(chì )卒(zú )。

乙(yǐ )卯(mǎo ),将(jiāng )军(jūn )夏(xià )侯(hóu )苗(miáo )请(qǐng )降(jiàng )于(yú )隋(suí ),隋(suí )主(zhǔ )以(yǐ )通(tōng )和(hé ),不(bú )纳(nà )。

九(jiǔ )月(yuè ),甲(jiǎ )戌(xū ),隋(suí )主(zhǔ )以(yǐ )关(guān )中(zhōng )饥(jī ),行(háng )如(rú )洛(luò )阳(yáng )。

隋(suí )主(zhǔ )不(bú )喜(xǐ )词(cí )华(huá ),诏(zhào )天(tiān )下(xià )公(gōng )私(sī )文(wén )翰(hàn )并(bìng )宜(yí )实(shí )录(lù )。泗(sì )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )司(sī )马(mǎ )幼(yòu )之(zhī ),文(wén )表(biǎo )华(huá )艳(yàn ),付(fù )所(suǒ )司(sī )治(zhì )罪(zuì )。治(zhì )书(shū )侍(shì )御(yù )史(shǐ )赵(zhào )郡(jùn )李(lǐ )谔(è )亦(yì )以(yǐ )当(dāng )时(shí )属(shǔ )文(wén ),体(tǐ )尚(shàng )轻(qīng )薄(báo )。上(shàng )书(shū )曰(yuē ):“魏(wèi )之(zhī )三(sān )祖(zǔ ),崇(chóng )尚(shàng )文(wén )词(cí ),忽(hū )君(jūn )人(rén )之(zhī )大(dà )道(dào ),好(hǎo )雕(diāo )虫(chóng )之(zhī )艺(yì )。下(xià )之(zhī )从(cóng )上(shàng ),遂(suí )成(chéng )风(fēng )俗(sú )。江(jiāng )左(zuǒ )、齐(qí )、梁(liáng ),其(qí )弊(bì )弥(mí )甚(shèn ):竞(jìng )一(yī )韵(yùn )之(zhī )奇(qí ),争(zhēng )一(yī )字(zì )之(zhī )巧(qiǎo );连(lián )篇(piān )累(lèi )牍(dú ),不(bú )出(chū )月(yuè )露(lù )之(zhī )形(xíng ),积(jī )案(àn )盈(yíng )箱(xiāng ),唯(wéi )是(shì )风(fēng )云(yún )之(zhī )状(zhuàng )。世(shì )俗(sú )以(yǐ )此(cǐ )相(xiàng )高(gāo ),朝(cháo )廷(tíng )据(jù )兹(zī )擢(zhuó )士(shì )。禄(lù )利(lì )之(zhī )路(lù )既(jì )开(kāi ),爱(ài )尚(shàng )之(zhī )情(qíng )愈(yù )笃(dǔ )。于(yú )是(shì )闾(lǘ )里(lǐ )童(tóng )昏(hūn ),贵(guì )游(yóu )总(zǒng )草(cǎo ),未(wèi )窥(kuī )六(liù )甲(jiǎ ),先(xiān )制(zhì )五(wǔ )言(yán )。至(zhì )如(rú )羲(xī )皇(huáng )、舜(shùn )、禹(yǔ )之(zhī )典(diǎn ),伊(yī )、傅(fù )、周(zhōu )、孔(kǒng )之(zhī )说(shuō ),不(bú )复(fù )关(guān )心(xīn ),何(hé )尝(cháng )入(rù )耳(ěr )。以(yǐ )傲(ào )诞(dàn )为(wéi )清(qīng )虚(xū ),以(yǐ )缘(yuán )情(qíng )为(wéi )勋(xūn )绩(jì ),指(zhǐ )儒(rú )素(sù )为(wéi )古(gǔ )拙(zhuō ),用(yòng )词(cí )赋(fù )为(wéi )君(jūn )子(zǐ )。故(gù )文(wén )笔(bǐ )日(rì )繁(fán ),其(qí )政(zhèng )日(rì )乱(luàn ),良(liáng )由(yóu )弃(qì )大(dà )圣(shèng )之(zhī )轨(guǐ )模(mó ),构(gòu )无(wú )用(yòng )以(yǐ )为(wéi )用(yòng )也(yě )。今(jīn )朝(cháo )廷(tíng )虽(suī )有(yǒu )是(shì )诏(zhào ),如(rú )闻(wén )外(wài )州(zhōu )远(yuǎn )县(xiàn ),仍(réng )踵(zhǒng )弊(bì )风(fēng ):躬(gōng )仁(rén )孝(xiào )之(zhī )行(háng )者(zhě ),摈(bìn )落(luò )私(sī )门(mén ),下(xià )加(jiā )收(shōu )齿(chǐ );工(gōng )轻(qīng )薄(báo )之(zhī )艺(yì )者(zhě ),选(xuǎn )充(chōng )吏(lì )职(zhí ),举(jǔ )送(sòng )天(tiān )朝(cháo )。盖(gài )由(yóu )刺(cì )史(shǐ )、县(xiàn )令(lìng )未(wèi )遵(zūn )风(fēng )教(jiāo )。请(qǐng )普(pǔ )加(jiā )采(cǎi )察(chá ),送(sòng )台(tái )推(tuī )劾(hé )。”又(yòu )上(shàng )言(yán ):“士(shì )大(dà )夫(fū )矜(jīn )伐(fá )干(gàn )进(jìn ),无(wú )复(fù )廉(lián )耻(chǐ ),乞(qǐ )明(míng )加(jiā )罪(zuì )黜(chù ),以(yǐ )惩(chéng )风(fēng )轨(guǐ )。”诏(zhào )以(yǐ )谔(è )前(qián )后(hòu )所(suǒ )奏(zòu )颁(bān )示(shì )四(sì )方(fāng )。

突(tū )厥(jué )沙(shā )钵(bō )略(luè )可(kě )汗(hàn )数(shù )为(wéi )隋(suí )所(suǒ )败(bài ),乃(nǎi )请(qǐng )和(hé )亲(qīn )。千(qiān )金(jīn )公(gōng )主(zhǔ )自(zì )请(qǐng )改(gǎi )姓(xìng )杨(yáng )氏(shì ),为(wéi )隋(suí )主(zhǔ )女(nǚ )。隋(suí )主(zhǔ )遣(qiǎn )开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )徐(xú )平(píng )和(hé )使(shǐ )于(yú )沙(shā )钵(bō )略(luè ),更(gèng )封(fēng )千(qiān )金(jīn )公(gōng )主(zhǔ )为(wéi )大(dà )义(yì )公(gōng )主(zhǔ )。晋(jìn )王(wáng )广(guǎng )请(qǐng )因(yīn )衅(xìn )乘(chéng )之(zhī ),隋(suí )主(zhǔ )不(bú )许(xǔ )。

沙(shā )钵(bō )略(luè )遣(qiǎn )使(shǐ )致(zhì )书(shū )曰(yuē ):“从(cóng )天(tiān )生(shēng )大(dà )突(tū )厥(jué )天(tiān )下(xià )贤(xián )圣(shèng )天(tiān )子(zǐ )伊(yī )利(lì )居(jū )卢(lú )设(shè )莫(mò )何(hé )沙(shā )钵(bō )略(luè )可(kě )汗(hàn )致(zhì )书(shū )大(dà )隋(suí )皇(huáng )帝(dì ):皇(huáng )帝(dì ),妇(fù )父(fù ),乃(nǎi )是(shì )翁(wēng )比(bǐ )。此(cǐ )为(wéi )女(nǚ )夫(fū ),乃(nǎi )是(shì )儿(ér )例(lì )。两(liǎng )境(jìng )虽(suī )殊(shū ),情(qíng )义(yì )如(rú )一(yī )。自(zì )今(jīn )子(zǐ )子(zǐ )孙(sūn )孙(sūn ),乃(nǎi )至(zhì )万(wàn )世(shì ),亲(qīn )好(hǎo )不(bú )绝(jué )。上(shàng )天(tiān )为(wéi )证(zhèng ),终(zhōng )不(bú )违(wéi )负(fù )!此(cǐ )国(guó )羊(yáng )马(mǎ ),皆(jiē )皇(huáng )帝(dì )之(zhī )畜(chù )。彼(bǐ )之(zhī )缯(zēng )彩(cǎi ),皆(jiē )此(cǐ )国(guó )之(zhī )物(wù )。”

帝(dì )复(fù )书(shū )曰(yuē ):“大(dà )隋(suí )天(tiān )子(zǐ )贻(yí )书(shū )大(dà )突(tū )厥(jué )沙(shā )钵(bō )略(luè )可(kě )汗(hàn ):得(dé )书(shū ),知(zhī )大(dà )有(yǒu )善(shàn )意(yì )。既(jì )为(wéi )沙(shā )钵(bō )略(luè )妇(fù )翁(wēng ),今(jīn )日(rì )视(shì )沙(shā )钵(bō )略(luè )与(yǔ )儿(ér )子(zǐ )不(bú )异(yì )。时(shí )遣(qiǎn )大(dà )臣(chén )往(wǎng )彼(bǐ )省(shěng )女(nǚ ),复(fù )省(shěng )沙(shā )钵(bō )略(luè )也(yě )。”于(yú )是(shì )遣(qiǎn )尚(shàng )书(shū )右(yòu )仆(pú )射(shè )虞(yú )庆(qìng )则(zé )使(shǐ )于(yú )沙(shā )钵(bō )略(luè ),车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )长(zhǎng )孙(sūn )晟(shèng )副(fù )之(zhī )。

沙(shā )钵(bō )略(luè )陈(chén )兵(bīng )列(liè )其(qí )珍(zhēn )宝(bǎo ),坐(zuò )见(jiàn )庆(qìng )则(zé ),称(chēng )病(bìng )不(bú )能(néng )起(qǐ ),且(qiě )曰(yuē ):“我(wǒ )诸(zhū )父(fù )以(yǐ )来(lái ),不(bú )向(xiàng )人(rén )拜(bài )。”庆(qìng )则(zé )责(zé )而(ér )谕(yù )之(zhī )。千(qiān )金(jīn )公(gōng )主(zhǔ )私(sī )谓(wèi )庆(qìng )则(zé )曰(yuē ):“可(kě )汗(hàn )豺(chái )狼(láng )性(xìng );过(guò )与(yǔ )争(zhēng ),将(jiāng )啮(niè )人(rén )。”长(zhǎng )孙(sūn )晟(shèng )谓(wèi )沙(shā )钵(bō )略(luè )曰(yuē ):“突(tū )厥(jué )与(yǔ )隋(suí )俱(jù )大(dà )国(guó )天(tiān )子(zǐ ),可(kě )汗(hàn )不(bú )起(qǐ ),安(ān )敢(gǎn )违(wéi )意(yì )!但(dàn )可(kě )贺(hè )敦(dūn )为(wéi )帝(dì )女(nǚ ),则(zé )可(kě )汗(hàn )是(shì )大(dà )隋(suí )女(nǚ )婿(xù ),奈(nài )何(hé )不(bú )敬(jìng )妇(fù )翁(wēng )!”沙(shā )钵(bō )略(luè )笑(xiào )谓(wèi )其(qí )达(dá )官(guān )曰(yuē ):“须(xū )拜(bài )妇(fù )翁(wēng )!”乃(nǎi )起(qǐ )拜(bài )顿(dùn )颡(sǎng ),跪(guì )受(shòu )玺(xǐ )书(shū ),以(yǐ )戴(dài )于(yú )首(shǒu ),既(jì )而(ér )大(dà )惭(cán ),与(yǔ )群(qún )下(xià )相(xiàng )聚(jù )恸(tòng )哭(kū )。庆(qìng )则(zé )又(yòu )遣(qiǎn )称(chēng )臣(chén ),沙(shā )钵(bō )略(luè )谓(wèi )左(zuǒ )右(yòu )曰(yuē ):“何(hé )谓(wèi )臣(chén )?”左(zuǒ )右(yòu )曰(yuē ):“隋(suí )言(yán )臣(chén ),犹(yóu )此(cǐ )云(yún )奴(nú )耳(ěr )。”沙(shā )钵(bō )略(luè )曰(yuē ):“得(dé )为(wéi )大(dà )隋(suí )天(tiān )子(zǐ )奴(nú ),虞(yú )仆(pú )射(shè )之(zhī )力(lì )也(yě )。”赠(zèng )庆(qìng )则(zé )马(mǎ )千(qiān )匹(pǐ ),并(bìng )以(yǐ )从(cóng )妹(mèi )妻(qī )之(zhī )。

冬(dōng ),十(shí )一(yī )月(yuè ),壬(rén )戌(xū ),隋(suí )主(zhǔ )遣(qiǎn )兼(jiān )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )薛(xuē )道(dào )衡(héng )等(děng )来(lái )聘(pìn ),戒(jiè )道(dào )衡(héng )“当(dāng )识(shí )朕(zhèn )意(yì ),勿(wù )以(yǐ )言(yán )辞(cí )相(xiàng )折(shé )。”

是(shì )岁(suì ),上(shàng )于(yú )光(guāng )昭(zhāo )殿(diàn )前(qián )起(qǐ )临(lín )春(chūn )、结(jié )绮(qǐ )、望(wàng )仙(xiān )三(sān )阁(gé ),各(gè )高(gāo )数(shù )十(shí )丈(zhàng ),连(lián )延(yán )数(shù )十(shí )间(jiān ),其(qí )窗(chuāng )、牖(yǒu )、壁(bì )带(dài )、县(xiàn )楣(méi )、栏(lán )、槛(kǎn )皆(jiē )以(yǐ )沈(shěn )、檀(tán )为(wéi )之(zhī ),饰(shì )以(yǐ )金(jīn )玉(yù ),间(jiān )以(yǐ )珠(zhū )翠(cuì ),外(wài )施(shī )珠(zhū )帘(lián ),内(nèi )有(yǒu )宝(bǎo )床(chuáng )、宝(bǎo )帐(zhàng ),其(qí )服(fú )玩(wán )瑰(guī )丽(lì ),近(jìn )古(gǔ )所(suǒ )未(wèi )有(yǒu )。每(měi )微(wēi )风(fēng )暂(zàn )至(zhì ),香(xiāng )闻(wén )数(shù )里(lǐ )。其(qí )下(xià )积(jī )石(shí )为(wéi )山(shān ),引(yǐn )水(shuǐ )为(wéi )池(chí ),杂(zá )植(zhí )奇(qí )花(huā )异(yì )卉(huì )。

上(shàng )自(zì )居(jū )临(lín )春(chūn )阁(gé ),张(zhāng )贵(guì )妃(fēi )居(jū )结(jié )绮(qǐ )阁(gé ),龚(gōng )、孔(kǒng )二(èr )贵(guì )嫔(pín )居(jū )望(wàng )仙(xiān )阁(gé ),并(bìng )复(fù )道(dào )交(jiāo )相(xiàng )往(wǎng )来(lái )。又(yòu )有(yǒu )王(wáng )、李(lǐ )二(èr )美(měi )人(rén ),张(zhāng )、薛(xuē )二(èr )淑(shū )媛(yuán ),袁(yuán )昭(zhāo )仪(yí )、何(hé )婕(jié )妤(yú )、江(jiāng )脩(yǒu )容(róng ),并(bìng )有(yǒu )宠(chǒng ),迭(dié )游(yóu )其(qí )上(shàng )。以(yǐ )宫(gōng )人(rén )有(yǒu )文(wén )学(xué )者(zhě )袁(yuán )大(dà )舍(shě )等(děng )为(wéi )女(nǚ )学(xué )士(shì )。仆(pú )射(shè )江(jiāng )总(zǒng )虽(suī )为(wéi )宰(zǎi )辅(fǔ ),不(bú )亲(qīn )政(zhèng )务(wù ),日(rì )与(yǔ )都(dōu )官(guān )尚(shàng )书(shū )孔(kǒng )范(fàn )、散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )王(wáng )瑳(cuō )等(děng )文(wén )士(shì )十(shí )馀(yú )人(rén ),侍(shì )上(shàng )游(yóu )宴(yàn )后(hòu )庭(tíng ),无(wú )复(fù )尊(zūn )卑(bēi )之(zhī )序(xù ),谓(wèi )之(zhī )“狎(xiá )客(kè )”。上(shàng )每(měi )饮(yǐn )酒(jiǔ ),使(shǐ )诸(zhū )妃(fēi )、嫔(pín )及(jí )女(nǚ )学(xué )士(shì )与(yǔ )狎(xiá )客(kè )共(gòng )赋(fù )诗(shī ),互(hù )相(xiàng )赠(zèng )答(dá ),采(cǎi )其(qí )尤(yóu )艳(yàn )丽(lì )者(zhě ),被(bèi )以(yǐ )新(xīn )声(shēng ),选(xuǎn )宫(gōng )女(nǚ )千(qiān )馀(yú )人(rén )习(xí )而(ér )歌(gē )之(zhī ),分(fèn )部(bù )迭(dié )进(jìn )。其(qí )曲(qǔ )有(yǒu )《玉(yù )树(shù )后(hòu )庭(tíng )花(huā )》、《临(lín )春(chūn )乐(lè )》等(děng ),大(dà )略(luè )皆(jiē )美(měi )诸(zhū )妃(fēi )嫔(pín )之(zhī )容(róng )色(sè )。君(jūn )臣(chén )酣(hān )歌(gē ),自(zì )夕(xī )达(dá )旦(dàn ),以(yǐ )此(cǐ )为(wéi )常(cháng )。

张(zhāng )贵(guì )妃(fēi )名(míng )丽(lì )华(huá ),本(běn )兵(bīng )家(jiā )女(nǚ ),为(wéi )龚(gōng )贵(guì )嫔(pín )侍(shì )儿(ér ),上(shàng )见(jiàn )而(ér )悦(yuè )之(zhī ),得(dé )幸(xìng ),生(shēng )太(tài )子(zǐ )深(shēn )。贵(guì )妃(fēi )发(fā )长(zhǎng )七(qī )尺(chǐ ),其(qí )光(guāng )可(kě )鉴(jiàn ),性(xìng )敏(mǐn )慧(huì ),有(yǒu )神(shén )彩(cǎi ),进(jìn )止(zhǐ )详(xiáng )华(huá ),每(měi )瞻(zhān )视(shì )眄(miǎn )睐(lài ),光(guāng )采(cǎi )溢(yì )目(mù ),照(zhào )映(yìng )左(zuǒ )右(yòu )。善(shàn )候(hòu )人(rén )主(zhǔ )颜(yán )色(sè ),引(yǐn )荐(jiàn )诸(zhū )宫(gōng )女(nǚ );后(hòu )宫(gōng )咸(xián )德(dé )之(zhī ),竞(jìng )言(yán )其(qí )善(shàn )。又(yòu )有(yǒu )厌(yàn )魅(mèi )之(zhī )术(shù ),常(cháng )置(zhì )淫(yín )祀(sì )于(yú )宫(gōng )中(zhōng ),聚(jù )女(nǚ )巫(wū )鼓(gǔ )舞(wǔ )。上(shàng )怠(dài )于(yú )政(zhèng )事(shì ),百(bǎi )司(sī )启(qǐ )奏(zòu ),并(bìng )因(yīn )宦(huàn )者(zhě )蔡(cài )脱(tuō )儿(ér )、李(lǐ )善(shàn )度(dù )进(jìn )请(qǐng );上(shàng )倚(yǐ )隐(yǐn )囊(náng ),置(zhì )张(zhāng )贵(guì )妃(fēi )于(yú )膝(xī )上(shàng ),共(gòng )决(jué )之(zhī )。李(lǐ )、蔡(cài )所(suǒ )不(bú )能(néng )记(jì )者(zhě ),贵(guì )妃(fēi )并(bìng )为(wéi )条(tiáo )疏(shū ),无(wú )所(suǒ )遗(yí )脱(tuō )。因(yīn )参(cān )访(fǎng )外(wài )事(shì ),人(rén )间(jiān )有(yǒu )一(yī )言(yán )一(yī )事(shì ),贵(guì )妃(fēi )必(bì )先(xiān )知(zhī )白(bái )之(zhī );由(yóu )是(shì )益(yì )加(jiā )宠(chǒng )异(yì ),冠(guàn )绝(jué )后(hòu )庭(tíng )。宦(huàn )官(guān )近(jìn )习(xí ),内(nèi )外(wài )连(lián )结(jié ),援(yuán )引(yǐn )宗(zōng )戚(qī ),纵(zòng )横(héng )不(bú )法(fǎ ),卖(mài )官(guān )鬻(yù )狱(yù ),货(huò )赂(lù )公(gōng )行(háng );赏(shǎng )罚(fá )之(zhī )命(mìng ),不(bú )出(chū )于(yú )外(wài )。大(dà )臣(chén )有(yǒu )不(bú )从(cóng )者(zhě ),因(yīn )而(ér )谮(zèn )之(zhī )。于(yú )是(shì )孔(kǒng )、张(zhāng )之(zhī )权(quán )熏(xūn )灼(zhuó )四(sì )方(fāng ),大(dà )臣(chén )执(zhí )政(zhèng )皆(jiē )从(cóng )风(fēng )谄(chǎn )附(fù )。

孔(kǒng )范(fàn )与(yǔ )孔(kǒng )贵(guì )嫔(pín )结(jié )为(wéi )兄(xiōng )妹(mèi );上(shàng )恶(è )闻(wén )过(guò )失(shī ),每(měi )有(yǒu )恶(è )事(shì ),孔(kǒng )范(fàn )必(bì )曲(qǔ )为(wéi )文(wén )饰(shì ),称(chēng )扬(yáng )赞(zàn )美(měi ),由(yóu )是(shì )宠(chǒng )遇(yù )优(yōu )渥(wò ),言(yán )听(tīng )计(jì )从(cóng )。群(qún )臣(chén )有(yǒu )谏(jiàn )者(zhě ),辄(zhé )以(yǐ )罪(zuì )斥(chì )之(zhī )。中(zhōng )书(shū )舍(shě )人(rén )施(shī )文(wén )庆(qìng ),颇(pō )涉(shè )书(shū )史(shǐ ),尝(cháng )事(shì )上(shàng )于(yú )东(dōng )宫(gōng ),聪(cōng )敏(mǐn )强(qiáng )记(jì ),明(míng )闲(xián )吏(lì )职(zhí ),心(xīn )算(suàn )口(kǒu )占(zhàn ),应(yīng )时(shí )条(tiáo )理(lǐ ),由(yóu )是(shì )大(dà )被(bèi )亲(qīn )幸(xìng )。又(yòu )荐(jiàn )所(suǒ )善(shàn )吴(wú )兴(xìng )沈(shěn )客(kè )卿(qīng )、阳(yáng )惠(huì )朗(lǎng )、徐(xú )哲(zhé )、暨(jì )慧(huì )景(jǐng )等(děng ),云(yún )有(yǒu )吏(lì )能(néng ),上(shàng )皆(jiē )擢(zhuó )用(yòng )之(zhī );以(yǐ )客(kè )卿(qīng )为(wéi )中(zhōng )书(shū )舍(shě )人(rén )。客(kè )卿(qīng )有(yǒu )口(kǒu )辩(biàn ),颇(pō )知(zhī )朝(cháo )廷(tíng )典(diǎn )故(gù ),兼(jiān )掌(zhǎng )金(jīn )帛(bó )局(jú )。旧(jiù )制(zhì ):军(jūn )人(rén )、士(shì )人(rén )并(bìng )无(wú )关(guān )市(shì )之(zhī )税(shuì )。上(shàng )盛(shèng )修(xiū )宫(gōng )室(shì ),穷(qióng )极(jí )耳(ěr )目(mù ),府(fǔ )库(kù )空(kōng )虚(xū ),有(yǒu )所(suǒ )兴(xìng )造(zào ),恒(héng )苦(kǔ )不(bú )给(gěi )。客(kè )卿(qīng )奏(zòu )请(qǐng ),不(bú )问(wèn )士(shì )庶(shù )并(bìng )责(zé )关(guān )市(shì )之(zhī )征(zhēng ),而(ér )又(yòu )增(zēng )重(zhòng )其(qí )旧(jiù )。于(yú )是(shì )以(yǐ )阳(yáng )惠(huì )朗(lǎng )为(wéi )太(tài )市(shì )令(lìng ),暨(jì )慧(huì )景(jǐng )为(wéi )尚(shàng )书(shū )金(jīn )、仓(cāng )都(dōu )令(lìng )史(shǐ ),二(èr )人(rén )家(jiā )本(běn )小(xiǎo )吏(lì ),考(kǎo )校(xiào )簿(bù )领(lǐng ),纤(xiān )毫(háo )不(bú )差(chà );然(rán )皆(jiē )不(bú )达(dá )大(dà )体(tǐ ),督(dū )责(zé )苛(kē )碎(suì ),聚(jù )敛(liǎn )无(wú )厌(yàn ),士(shì )民(mín )嗟(jiē )怨(yuàn )。客(kè )卿(qīng )总(zǒng )督(dū )之(zhī ),每(měi )岁(suì )所(suǒ )入(rù ),过(guò )于(yú )常(cháng )格(gé )数(shù )十(shí )倍(bèi )。上(shàng )大(dà )悦(yuè ),益(yì )以(yǐ )施(shī )文(wén )庆(qìng )为(wéi )知(zhī )人(rén ),尤(yóu )见(jiàn )亲(qīn )重(zhòng ),小(xiǎo )大(dà )众(zhòng )事(shì ),无(wú )不(bú )委(wěi )任(rèn )。转(zhuǎn )相(xiàng )汲(jí )引(yǐn ),珥(ěr )貂(diāo )蝉(chán )者(zhě )五(wǔ )十(shí )人(rén )。

孔(kǒng )范(fàn )自(zì )谓(wèi )文(wén )武(wǔ )才(cái )能(néng ),举(jǔ )朝(cháo )莫(mò )及(jí ),从(cóng )容(róng )白(bái )上(shàng )曰(yuē ):“外(wài )间(jiān )诸(zhū )将(jiāng ),起(qǐ )自(zì )行(háng )伍(wǔ ),匹(pǐ )夫(fū )敌(dí )耳(ěr )。深(shēn )见(jiàn )远(yuǎn )虑(lǜ ),岂(qǐ )其(qí )所(suǒ )知(zhī )!”上(shàng )以(yǐ )问(wèn )施(shī )文(wén )庆(qìng ),文(wén )庆(qìng )畏(wèi )范(fàn ),亦(yì )以(yǐ )为(wéi )然(rán );司(sī )马(mǎ )申(shēn )复(fù )赞(zàn )之(zhī )。自(zì )是(shì )将(jiāng )帅(shuài )微(wēi )有(yǒu )过(guò )失(shī ),即(jí )夺(duó )其(qí )兵(bīng ),分(fèn )配(pèi )文(wén )吏(lì );夺(duó )任(rèn )忠(zhōng )部(bù )曲(qǔ )以(yǐ )配(pèi )范(fàn )及(jí )蔡(cài )征(zhēng )。由(yóu )是(shì )文(wén )武(wǔ )解(jiě )体(tǐ ),以(yǐ )至(zhì )覆(fù )灭(miè )。

长(zhǎng )城(chéng )公(gōng )下(xià )至(zhì )德(dé )三(sān )年(nián )(乙(yǐ )巳(sì ),公(gōng )元(yuán )五(wǔ )八(bā )五(wǔ )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),戊(wù )午(wǔ )朔(shuò ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。

隋(suí )主(zhǔ )命(mìng )礼(lǐ )部(bù )尚(shàng )书(shū )牛(niú )弘(hóng )修(xiū )五(wǔ )礼(lǐ ),勒(lè )成(chéng )百(bǎi )卷(juàn );戊(wù )辰(chén ),诏(zhào )行(háng )新(xīn )礼(lǐ )。

三(sān )月(yuè ),戊(wù )午(wǔ ),隋(suí )以(yǐ )尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )仆(pú )射(shè )高(gāo )颎(jiǒng )为(wéi )左(zuǒ )领(lǐng )军(jūn )大(dà )将(jiāng )军(jūn )。

丰(fēng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )章(zhāng )大(dà )宝(bǎo ),昭(zhāo )达(dá )之(zhī )子(zǐ )也(yě ),在(zài )州(zhōu )贪(tān )纵(zòng ),朝(cháo )廷(tíng )以(yǐ )太(tài )仆(pú )卿(qīng )李(lǐ )晕(yūn )代(dài )之(zhī )。晕(yūn )将(jiāng )至(zhì ),辛(xīn )酉(yǒu ),大(dà )宝(bǎo )袭(xí )杀(shā )晕(yūn ),举(jǔ )兵(bīng )反(fǎn )。

隋(suí )大(dà )司(sī )徒(tú )郢(yǐng )公(gōng )王(wáng )谊(yì )与(yǔ )隋(suí )主(zhǔ )有(yǒu )旧(jiù ),其(qí )子(zǐ )尚(shàng )帝(dì )女(nǚ )兰(lán )陵(líng )公(gōng )主(zhǔ )。帝(dì )待(dài )之(zhī )恩(ēn )礼(lǐ )稍(shāo )薄(báo ),谊(yì )颇(pō )怨(yuàn )望(wàng )。或(huò )告(gào )谊(yì )自(zì )言(yán )名(míng )应(yīng )图(tú )谶(chèn ),相(xiàng )表(biǎo )当(dāng )王(wáng );公(gōng )卿(qīng )奏(zòu )谊(yì )大(dà )逆(nì )不(bú )道(dào )。壬(rén )寅(yín ),赐(cì )谊(yì )死(sǐ )。

戊(wù )申(shēn ),隋(suí )主(zhǔ )还(hái )长(zhǎng )安(ān )。

章(zhāng )大(dà )宝(bǎo )遣(qiǎn )其(qí )将(jiāng )杨(yáng )通(tōng )攻(gōng )建(jiàn )安(ān ),不(bú )克(kè )。台(tái )军(jūn )将(jiāng )至(zhì ),大(dà )宝(bǎo )众(zhòng )溃(kuì ),逃(táo )入(rù )山(shān ),为(wéi )追(zhuī )兵(bīng )所(suǒ )擒(qín ),夷(yí )三(sān )族(zú )。

隋(suí )度(dù )支(zhī )尚(shàng )书(shū )长(zhǎng )孙(sūn )平(píng )奏(zòu ),“令(lìng )民(mín )间(jiān )每(měi )秋(qiū )家(jiā )出(chū )粟(sù )麦(mài )一(yī )石(shí )已(yǐ )下(xià ),贫(pín )富(fù )为(wéi )差(chà ),储(chǔ )之(zhī )当(dāng )社(shè ),委(wěi )社(shè )司(sī )检(jiǎn )校(xiào ),以(yǐ )备(bèi )凶(xiōng )年(nián ),名(míng )曰(yuē )义(yì )仓(cāng )。”隋(suí )主(zhǔ )从(cóng )之(zhī )。五(wǔ )月(yuè ),甲(jiǎ )申(shēn ),初(chū )诏(zhào )郡(jùn )、县(xiàn )置(zhì )义(yì )仓(cāng )。平(píng ),俭(jiǎn )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。时(shí )民(mín )间(jiān )多(duō )妄(wàng )称(chēng )老(lǎo )、小(xiǎo )以(yǐ )免(miǎn )赋(fù )役(yì ),山(shān )东(dōng )承(chéng )北(běi )齐(qí )之(zhī )弊(bì )政(zhèng ),户(hù )口(kǒu )租(zū )调(diào ),奸(jiān )伪(wěi )尤(yóu )多(duō )。隋(suí )主(zhǔ )命(mìng )州(zhōu )县(xiàn )大(dà )索(suǒ )貌(mào )阅(yuè ),户(hù )口(kǒu )不(bú )实(shí )者(zhě ),里(lǐ )正(zhèng )、党(dǎng )长(zhǎng )远(yuǎn )配(pèi );大(dà )功(gōng )以(yǐ )下(xià ),皆(jiē )令(lìng )析(xī )籍(jí ),以(yǐ )防(fáng )容(róng )隐(yǐn )。于(yú )是(shì )计(jì )帐(zhàng )得(dé )新(xīn )附(fù )一(yī )百(bǎi )六(liù )十(shí )四(sì )万(wàn )馀(yú )口(kǒu )。高(gāo )颎(jiǒng )又(yòu )言(yán )民(mín )间(jiān )课(kè )输(shū )无(wú )定(dìng )簿(bù ),难(nán )以(yǐ )推(tuī )校(xiào ),请(qǐng )为(wéi )输(shū )籍(jí )法(fǎ ),遍(biàn )下(xià )诸(zhū )州(zhōu ),帝(dì )从(cóng )之(zhī ),自(zì )是(shì )奸(jiān )无(wú )所(suǒ )容(róng )矣(yǐ )。

诸(zhū )州(zhōu )调(diào )物(wù ),每(měi )岁(suì )河(hé )南(nán )自(zì )潼(tóng )关(guān ),河(hé )北(běi )自(zì )蒲(pú )坂(bǎn ),输(shū )长(zhǎng )安(ān )者(zhě )相(xiàng )属(shǔ )于(yú )路(lù ),昼(zhòu )夜(yè )不(bú )绝(jué )者(zhě )数(shù )月(yuè )。

梁(liáng )主(zhǔ )殂(cú ),谥(shì )曰(yuē )孝(xiào )明(míng )皇(huáng )帝(dì ),庙(miào )号(hào )世(shì )宗(zōng ),世(shì )宗(zōng )孝(xiào )慈(cí )俭(jiǎn )约(yuē ),境(jìng )内(nèi )安(ān )之(zhī )。太(tài )子(zǐ )琮(cóng )嗣(sì )位(wèi )。

初(chū ),突(tū )厥(jué )阿(ā )波(bō )可(kě )汗(hàn )既(jì )与(yǔ )沙(shā )钵(bō )略(luè )有(yǒu )隙(xì ),分(fèn )而(ér )为(wéi )二(èr ),阿(ā )波(bō )浸(jìn )强(qiáng ),东(dōng )距(jù )都(dōu )斤(jīn ),西(xī )越(yuè )金(jīn )山(shān ),龟(guī )兹(zī )、铁(tiě )勒(lè )、伊(yī )吾(wú )及(jí )西(xī )域(yù )诸(zhū )胡(hú )悉(xī )附(fù )之(zhī ),号(hào )西(xī )突(tū )厥(jué )。隋(suí )主(zhǔ )亦(yì )遣(qiǎn )上(shàng )大(dà )将(jiāng )军(jūn )元(yuán )契(qì )使(shǐ )于(yú )阿(ā )波(bō )以(yǐ )抚(fǔ )之(zhī )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),庚(gēng )申(shēn ),遣(qiǎn )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )王(wáng )话(huà )等(děng )聘(pìn )于(yú )隋(suí )。

突(tū )厥(jué )沙(shā )钵(bō )略(luè )既(jì )为(wéi )达(dá )头(tóu )所(suǒ )困(kùn ),又(yòu )畏(wèi )契(qì )丹(dān ),遣(qiǎn )使(shǐ )告(gào )急(jí )于(yú )隋(suí ),请(qǐng )将(jiāng )部(bù )落(luò )度(dù )漠(mò )南(nán ),寄(jì )居(jū )白(bái )道(dào )川(chuān )。隋(suí )主(zhǔ )许(xǔ )之(zhī ),命(mìng )晋(jìn )王(wáng )广(guǎng )以(yǐ )兵(bīng )援(yuán )之(zhī ),给(gěi )以(yǐ )衣(yī )食(shí ),赐(cì )之(zhī )车(chē )服(fú )鼓(gǔ )吹(chuī )。沙(shā )钵(bō )略(luè )因(yīn )西(xī )击(jī )阿(ā )波(bō ),破(pò )之(zhī )。而(ér )阿(ā )拔(bá )国(guó )乘(chéng )虚(xū )掠(luě )其(qí )妻(qī )子(zǐ );官(guān )军(jūn )为(wéi )击(jī )阿(ā )拔(bá ),败(bài )之(zhī ),所(suǒ )获(huò )悉(xī )与(yǔ )沙(shā )钵(bō )略(luè )。沙(shā )钵(bō )略(luè )大(dà )喜(xǐ ),乃(nǎi )立(lì )约(yuē ),以(yǐ )碛(qì )为(wéi )界(jiè ),因(yīn )上(shàng )表(biǎo )曰(yuē ):“天(tiān )无(wú )二(èr )日(rì ),土(tǔ )无(wú )二(èr )王(wáng )。大(dà )隋(suí )皇(huáng )帝(dì ),真(zhēn )皇(huáng )帝(dì )也(yě )!岂(qǐ )敢(gǎn )阻(zǔ )兵(bīng )恃(shì )险(xiǎn ),偷(tōu )窃(qiè )名(míng )号(hào )!今(jīn )感(gǎn )慕(mù )淳(chún )风(fēng ),归(guī )心(xīn )有(yǒu )道(dào ),屈(qū )膝(xī )稽(jī )颡(sǎng ),永(yǒng )为(wéi )籓(bān )附(fù )。”遣(qiǎn )其(qí )子(zǐ )库(kù )合(hé )真(zhēn )入(rù )朝(cháo )。

八(bā )月(yuè ),丙(bǐng )戌(xū ),库(kù )合(hé )真(zhēn )至(zhì )长(zhǎng )安(ān )。隋(suí )主(zhǔ )下(xià )诏(zhào )曰(yuē ):“沙(shā )钵(bō )略(luè )往(wǎng )虽(suī )与(yǔ )和(hé ),犹(yóu )是(shì )二(èr )国(guó );今(jīn )作(zuò )君(jūn )臣(chén ),便(biàn )成(chéng )一(yī )体(tǐ )。”因(yīn )命(mìng )肃(sù )告(gào )郊(jiāo )庙(miào ),普(pǔ )颁(bān )远(yuǎn )近(jìn );凡(fán )赐(cì )沙(shā )钵(bō )略(luè )诏(zhào ),不(bú )称(chēng )其(qí )名(míng )。宴(yàn )库(kù )合(hé )真(zhēn )于(yú )内(nèi )殿(diàn ),引(yǐn )见(jiàn )皇(huáng )后(hòu ),赏(shǎng )劳(láo )甚(shèn )厚(hòu )。沙(shā )钵(bō )略(luè )大(dà )悦(yuè ),自(zì )是(shì )岁(suì )时(shí )贡(gòng )献(xiàn )不(bú )绝(jué )。

九(jiǔ )月(yuè ),将(jiāng )军(jūn )湛(zhàn )文(wén )彻(chè )侵(qīn )隋(suí )和(hé )州(zhōu ),隋(suí )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )费(fèi )宝(bǎo )首(shǒu )击(jī )擒(qín )之(zhī )。

丙(bǐng )子(zǐ ),隋(suí )使(shǐ )李(lǐ )若(ruò )等(děng )来(lái )聘(pìn )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),壬(rén )辰(chén ),隋(suí )以(yǐ )上(shàng )柱(zhù )国(guó )杨(yáng )素(sù )为(wéi )信(xìn )州(zhōu )总(zǒng )管(guǎn )。

初(chū ),北(běi )地(dì )傅(fù )縡(zēng )以(yǐ )庶(shù )子(zǐ )事(shì )上(shàng )于(yú )东(dōng )宫(gōng ),及(jí )即(jí )位(wèi ),迁(qiān )秘(mì )书(shū )监(jiān )、右(yòu )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )兼(jiān )中(zhōng )书(shū )通(tōng )事(shì )舍(shě )人(rén ),负(fù )才(cái )使(shǐ )气(qì ),人(rén )多(duō )怨(yuàn )之(zhī )。施(shī )文(wén )庆(qìng )、沈(shěn )客(kè )卿(qīng )共(gòng )谮(zèn )縡(zēng )受(shòu )高(gāo )丽(lì )使(shǐ )金(jīn ),上(shàng )收(shōu )縡(zēng )下(xià )狱(yù )。

縡(zēng )于(yú )狱(yù )中(zhōng )上(shàng )书(shū )曰(yuē ):“夫(fū )君(jūn )人(rén )者(zhě ),恭(gōng )事(shì )上(shàng )帝(dì ),子(zǐ )爱(ài )下(xià )民(mín ),省(shěng )嗜(shì )欲(yù ),远(yuǎn )谄(chǎn )佞(nìng ),未(wèi )明(míng )求(qiú )夜(yè ),日(rì )旰(gàn )忘(wàng )食(shí ),是(shì )以(yǐ )泽(zé )被(bèi )区(qū )宇(yǔ ),庆(qìng )流(liú )子(zǐ )孙(sūn )。陛(bì )下(xià )顷(qǐng )来(lái )酒(jiǔ )色(sè )过(guò )度(dù ),不(bú )虔(qián )郊(jiāo )庙(miào )大(dà )神(shén ),专(zhuān )媚(mèi )淫(yín )昏(hūn )之(zhī )鬼(guǐ ),小(xiǎo )人(rén )在(zài )侧(cè ),宦(huàn )竖(shù )弄(nòng )权(quán )。恶(è )忠(zhōng )直(zhí )若(ruò )仇(chóu )雠(chóu ),视(shì )生(shēng )民(mín )如(rú )草(cǎo )芥(jiè )。后(hòu )宫(gōng )曳(yè )绮(qǐ )绣(xiù ),厩(jiù )马(mǎ )馀(yú )菽(shū )粟(sù ),百(bǎi )姓(xìng )流(liú )离(lí ),僵(jiāng )尸(shī )蔽(bì )野(yě ),货(huò )贿(huì )公(gōng )行(háng ),帑(tǎng )藏(cáng )损(sǔn )耗(hào )。神(shén )怒(nù )民(mín )怨(yuàn ),众(zhòng )叛(pàn )亲(qīn )离(lí ),臣(chén )恐(kǒng )东(dōng )南(nán )王(wáng )气(qì )自(zì )斯(sī )而(ér )尽(jìn )。”

书(shū )奏(zòu ),上(shàng )大(dà )怒(nù )。顷(qǐng )之(zhī ),意(yì )稍(shāo )解(jiě ),遣(qiǎn )使(shǐ )谓(wèi )縡(zēng )曰(yuē ):“我(wǒ )欲(yù )赦(shè )卿(qīng ),卿(qīng )能(néng )改(gǎi )过(guò )不(bú )?”对(duì )曰(yuē ):“臣(chén )心(xīn )如(rú )面(miàn ),臣(chén )面(miàn )可(kě )改(gǎi ),则(zé )臣(chén )心(xīn )可(kě )改(gǎi )。”上(shàng )益(yì )怒(nù ),令(lìng )宦(huàn )者(zhě )李(lǐ )善(shàn )庆(qìng )穷(qióng )治(zhì )其(qí )事(shì ),遂(suí )赐(cì )死(sǐ )狱(yù )中(zhōng )。

上(shàng )每(měi )当(dāng )郊(jiāo )祀(sì ),常(cháng )称(chēng )疾(jí )不(bú )行(háng ),故(gù )縡(zēng )言(yán )及(jí )之(zhī )。是(shì )岁(suì ),梁(liáng )大(dà )将(jiāng )军(jūn )戚(qī )昕(xīn )以(yǐ )舟(zhōu )师(shī )袭(xí )公(gōng )安(ān ),不(bú )克(kè )而(ér )还(hái )。

隋(suí )主(zhǔ )征(zhēng )梁(liáng )主(zhǔ )叔(shū )父(fù )太(tài )尉(wèi )吴(wú )王(wáng )岑(cén )入(rù )朝(cháo ),拜(bài )大(dà )将(jiāng )军(jūn ),封(fēng )怀(huái )义(yì )公(gōng ),因(yīn )留(liú )不(bú )遣(qiǎn );复(fù )置(zhì )江(jiāng )陵(líng )总(zǒng )管(guǎn )以(yǐ )监(jiān )之(zhī )。

梁(liáng )大(dà )将(jiāng )军(jūn )许(xǔ )世(shì )武(wǔ )密(mì )以(yǐ )城(chéng )召(zhào )荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )宜(yí )黄(huáng )侯(hóu )慧(huì )纪(jì );谋(móu )泄(xiè ),梁(liáng )主(zhǔ )杀(shā )之(zhī )。慧(huì )纪(jì ),高(gāo )祖(zǔ )之(zhī )从(cóng )孙(sūn )也(yě )。

隋(suí )主(zhǔ )使(shǐ )司(sī )农(nóng )少(shǎo )卿(qīng )崔(cuī )仲(zhòng )方(fāng )发(fā )丁(dīng )三(sān )万(wàn ),于(yú )朔(shuò )方(fāng )、灵(líng )武(wǔ )筑(zhù )长(zhǎng )城(chéng ),东(dōng )距(jù )河(hé ),西(xī )至(zhì )绥(suí )州(zhōu ),绵(mián )历(lì )七(qī )百(bǎi )里(lǐ ),以(yǐ )遏(è )胡(hú )寇(kòu )。

长(zhǎng )城(chéng )公(gōng )下(xià )至(zhì )德(dé )四(sì )年(nián )(丙(bǐng )午(wǔ ),公(gōng )元(yuán )五(wǔ )八(bā )六(liù )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),梁(liáng )改(gǎi )元(yuán )广(guǎng )运(yùn )。

甲(jiǎ )子(zǐ ),党(dǎng )项(xiàng )羌(qiāng )请(qǐng )降(jiàng )于(yú )隋(suí )。

庚(gēng )午(wǔ ),隋(suí )颁(bān )历(lì )于(yú )突(tū )厥(jué )。

二(èr )月(yuè ),隋(suí )始(shǐ )令(lìng )刺(cì )史(shǐ )上(shàng )佐(zuǒ )每(měi )岁(suì )暮(mù )更(gèng )入(rù )朝(cháo ),上(shàng )考(kǎo )课(kè )。

丁(dīng )亥(hài ),隋(suí )复(fù )令(lìng )崔(cuī )仲(zhòng )方(fāng )发(fā )丁(dīng )十(shí )五(wǔ )万(wàn ),于(yú )朔(shuò )方(fāng )以(yǐ )东(dōng ),缘(yuán )边(biān )险(xiǎn )要(yào ),筑(zhù )数(shù )十(shí )城(chéng )。

丙(bǐng )申(shēn ),立(lì )皇(huáng )弟(dì )叔(shū )谟(mó )为(wéi )巴(bā )东(dōng )王(wáng ),叔(shū )显(xiǎn )为(wéi )临(lín )江(jiāng )王(wáng ),叔(shū )坦(tǎn )为(wéi )新(xīn )会(huì )王(wáng ),叔(shū )隆(lóng )为(wéi )新(xīn )宁(níng )王(wáng )。

庚(gēng )子(zǐ ),隋(suí )大(dà )赦(shè )。

三(sān )月(yuè ),己(jǐ )未(wèi ),洛(luò )阳(yáng )男(nán )子(zǐ )高(gāo )德(dé )上(shàng )书(shū ),请(qǐng )隋(suí )主(zhǔ )为(wéi )太(tài )上(shàng )皇(huáng ),传(chuán )位(wèi )皇(huáng )太(tài )子(zǐ )。帝(dì )曰(yuē ):“朕(zhèn )承(chéng )天(tiān )命(mìng ),抚(fǔ )育(yù )苍(cāng )生(shēng ),日(rì )旰(gàn )孜(zī )孜(zī ),犹(yóu )恐(kǒng )不(bú )逮(dǎi )。岂(qǐ )效(xiào )近(jìn )代(dài )帝(dì )王(wáng ),传(chuán )位(wèi )于(yú )子(zǐ ),自(zì )求(qiú )逸(yì )乐(lè )者(zhě )哉(zāi )!

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),己(jǐ )亥(hài ),遣(qiǎn )周(zhōu )磻(bō )等(děng )聘(pìn )于(yú )隋(suí )。

五(wǔ )月(yuè ),丁(dīng )巳(sì ),立(lì )皇(huáng )子(zǐ )庄(zhuāng )为(wéi )会(huì )稽(jī )王(wáng )。

秋(qiū ),八(bā )月(yuè ),隋(suí )遣(qiǎn )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )裴(péi )豪(háo )等(děng )来(lái )聘(pìn )。

戊(wù )申(shēn ),隋(suí )申(shēn )明(míng )公(gōng )李(lǐ )穆(mù )卒(zú ),葬(zàng )以(yǐ )殊(shū )礼(lǐ )。

闰(rùn )月(yuè ),丁(dīng )卯(mǎo ),隋(suí )太(tài )子(zǐ )勇(yǒng )镇(zhèn )洛(luò )阳(yáng )。

隋(suí )上(shàng )柱(zhù )国(guó )郕(chéng )公(gōng )梁(liáng )士(shì )彦(yàn )讨(tǎo )尉(wèi )迟(chí )迥(jiǒng ),所(suǒ )当(dāng )必(bì )破(pò ),代(dài )迥(jiǒng )为(wéi )相(xiàng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。隋(suí )主(zhǔ )忌(jì )之(zhī ),召(zhào )还(hái )长(zhǎng )安(ān )。上(shàng )柱(zhù )国(guó )杞(qǐ )公(gōng )宇(yǔ )文(wén )忻(xīn )与(yǔ )隋(suí )主(zhǔ )少(shǎo )相(xiàng )厚(hòu ),善(shàn )用(yòng )兵(bīng ),有(yǒu )威(wēi )名(míng )。隋(suí )主(zhǔ )亦(yì )忌(jì )之(zhī ),以(yǐ )谴(qiǎn )去(qù )官(guān )。与(yǔ )柱(zhù )国(guó )舒(shū )公(gōng )刘(liú )昉(fǎng )皆(jiē )被(bèi )疏(shū )远(yuǎn ),闲(xián )居(jū )无(wú )事(shì ),颇(pō )怀(huái )怨(yuàn )望(wàng ),数(shù )相(xiàng )往(wǎng )来(lái ),阴(yīn )谋(móu )不(bú )轨(guǐ )。

忻(xīn )欲(yù )使(shǐ )士(shì )彦(yàn )于(yú )蒲(pú )州(zhōu )起(qǐ )兵(bīng ),己(jǐ )为(wéi )内(nèi )应(yīng ),士(shì )彦(yàn )之(zhī )甥(shēng )裴(péi )通(tōng )预(yù )其(qí )谋(móu )而(ér )告(gào )之(zhī )。帝(dì )隐(yǐn )其(qí )事(shì ),以(yǐ )士(shì )彦(yàn )为(wéi )晋(jìn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),欲(yù )观(guān )其(qí )意(yì );士(shì )彦(yàn )忻(xīn )然(rán ),谓(wèi )昉(fǎng )等(děng )曰(yuē ):“天(tiān )也(yě )!”又(yòu )请(qǐng )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )薛(xuē )摩(mó )儿(ér )为(wéi )长(zhǎng )史(shǐ ),帝(dì )亦(yì )许(xǔ )之(zhī )。后(hòu )与(yǔ )公(gōng )卿(qīng )朝(cháo )谒(yè ),帝(dì )令(lìng )左(zuǒ )右(yòu )执(zhí )士(shì )彦(yàn )、忻(xīn )、昉(fǎng )等(děng )于(yú )行(háng )间(jiān )。诘(jié )之(zhī ),初(chū )犹(yóu )不(bú )伏(fú )。捕(bǔ )薛(xuē )摩(mó )儿(ér )适(shì )至(zhì ),命(mìng )之(zhī )庭(tíng )对(duì ),摩(mó )儿(ér )具(jù )论(lùn )始(shǐ )末(mò ),士(shì )彦(yàn )失(shī )色(sè ),顾(gù )谓(wèi )摩(mó )儿(ér )曰(yuē ):“汝(rǔ )杀(shā )我(wǒ )!”丙(bǐng )子(zǐ ),士(shì )彦(yàn )、忻(xīn )、昉(fǎng )皆(jiē )伏(fú )诛(zhū ),叔(shū )侄(zhí )、兄(xiōng )弟(dì )免(miǎn )死(sǐ )除(chú )名(míng )。

九(jiǔ )月(yuè ),辛(xīn )巳(sì ),隋(suí )主(zhǔ )素(sù )服(fú )临(lín )射(shè )殿(diàn ),命(mìng )百(bǎi )官(guān )射(shè )三(sān )家(jiā )资(zī )物(wù )以(yǐ )为(wéi )诫(jiè )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),己(jǐ )酉(yǒu ),隋(suí )以(yǐ )兵(bīng )部(bù )尚(shàng )书(shū )杨(yáng )尚(shàng )希(xī )为(wéi )礼(lǐ )部(bù )尚(shàng )书(shū )。隋(suí )主(zhǔ )每(měi )旦(dàn )临(lín )朝(cháo ),日(rì )昃(zè )不(bú )倦(juàn ),尚(shàng )希(xī )谏(jiàn )曰(yuē ):“周(zhōu )文(wén )王(wáng )以(yǐ )忧(yōu )勤(qín )损(sǔn )寿(shòu ),武(wǔ )王(wáng )以(yǐ )安(ān )乐(lè )延(yán )年(nián )。愿(yuàn )陛(bì )下(xià )举(jǔ )大(dà )纲(gāng ),责(zé )成(chéng )宰(zǎi )辅(fǔ )。繁(fán )碎(suì )之(zhī )务(wù ),非(fēi )人(rén )主(zhǔ )所(suǒ )宜(yí )亲(qīn )也(yě )。”帝(dì )善(shàn )之(zhī )而(ér )不(bú )能(néng )从(cóng )。

癸(guǐ )丑(chǒu ),隋(suí )置(zhì )山(shān )南(nán )道(dào )行(háng )台(tái )于(yú )襄(xiāng )州(zhōu );以(yǐ )秦(qín )王(wáng )俊(jùn )为(wéi )尚(shàng )书(shū )令(lìng )。俊(jùn )妃(fēi )崔(cuī )氏(shì )生(shēng )男(nán ),隋(suí )主(zhǔ )喜(xǐ ),颁(bān )赐(cì )群(qún )官(guān )。

直(zhí )秘(mì )书(shū )内(nèi )省(shěng )博(bó )陵(líng )李(lǐ )文(wén )博(bó ),家(jiā )素(sù )贫(pín ),人(rén )往(wǎng )贺(hè )之(zhī ),文(wén )博(bó )曰(yuē ):“赏(shǎng )罚(fá )之(zhī )设(shè ),功(gōng )过(guò )所(suǒ )存(cún )。今(jīn )王(wáng )妃(fēi )生(shēng )男(nán ),于(yú )群(qún )官(guān )何(hé )事(shì ),乃(nǎi )妄(wàng )受(shòu )赏(shǎng )也(yě )!”闻(wén )者(zhě )愧(kuì )之(zhī )。

癸(guǐ )亥(hài ),以(yǐ )尚(shàng )书(shū )仆(pú )射(shè )江(jiāng )总(zǒng )为(wéi )尚(shàng )书(shū )令(lìng ),吏(lì )部(bù )尚(shàng )书(shū )谢(xiè )伷(zhòu )为(wéi )仆(pú )射(shè )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),己(jǐ )卯(mǎo ),大(dà )赦(shè )。

吐(tǔ )谷(gǔ )浑(hún )可(kě )汗(hàn )夸(kuā )吕(lǚ )在(zài )位(wèi )百(bǎi )年(nián ),屡(lǚ )因(yīn )喜(xǐ )怒(nù )废(fèi )杀(shā )太(tài )子(zǐ )。后(hòu )太(tài )子(zǐ )惧(jù ),谋(móu )执(zhí )夸(kuā )吕(lǚ )而(ér )降(jiàng );请(qǐng )兵(bīng )于(yú )隋(suí )边(biān )吏(lì ),秦(qín )州(zhōu )总(zǒng )管(guǎn )河(hé )间(jiān )王(wáng )弘(hóng )请(qǐng )以(yǐ )兵(bīng )应(yīng )之(zhī ),隋(suí )主(zhǔ )不(bú )许(xǔ )。太(tài )子(zǐ )谋(móu )泄(xiè ),为(wéi )夸(kuā )吕(lǚ )所(suǒ )杀(shā ),复(fù )立(lì )其(qí )少(shǎo )子(zǐ )嵬(wéi )王(wáng )诃(hē )为(wéi )太(tài )子(zǐ )。叠(dié )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )杜(dù )粲(càn )请(qǐng )因(yīn )其(qí )衅(xìn )而(ér )讨(tǎo )之(zhī ),隋(suí )主(zhǔ )又(yòu )不(bú )许(xǔ )。

是(shì )岁(suì ),嵬(wéi )王(wáng )诃(hē )复(fù )惧(jù )诛(zhū ),谋(móu )帅(shuài )部(bù )落(luò )万(wàn )五(wǔ )千(qiān )户(hù )降(jiàng )隋(suí ),遣(qiǎn )使(shǐ )诣(yì )阙(què ),请(qǐng )兵(bīng )迎(yíng )之(zhī )。隋(suí )主(zhǔ )曰(yuē ):“浑(hún )贼(zéi )风(fēng )俗(sú ),特(tè )异(yì )人(rén )伦(lún ),父(fù )既(jì )不(bú )慈(cí ),子(zǐ )复(fù )不(bú )孝(xiào )。朕(zhèn )以(yǐ )德(dé )训(xùn )人(rén ),何(hé )有(yǒu )成(chéng )其(qí )恶(è )逆(nì )乎(hū )!”乃(nǎi )谓(wèi )使(shǐ )者(zhě )曰(yuē ):“父(fù )有(yǒu )过(guò )失(shī ),子(zǐ )当(dāng )谏(jiàn )争(zhēng ),岂(qǐ )可(kě )潜(qián )谋(móu )非(fēi )法(fǎ ),受(shòu )不(bú )孝(xiào )之(zhī )名(míng )!溥(pǔ )天(tiān )之(zhī )下(xià ),皆(jiē )朕(zhèn )臣(chén )妾(qiè ),各(gè )为(wéi )善(shàn )事(shì ),即(jí )称(chēng )朕(zhèn )心(xīn )。嵬(wéi )王(wáng )既(jì )欲(yù )归(guī )朕(zhèn ),唯(wéi )教(jiāo )嵬(wéi )王(wáng )为(wéi )臣(chén )子(zǐ )之(zhī )法(fǎ ),不(bú )可(kě )远(yuǎn )遣(qiǎn )兵(bīng )马(mǎ ),助(zhù )为(wéi )恶(è )事(shì )!”嵬(wéi )王(wáng )诃(hē )乃(nǎi )止(zhǐ )。

长(zhǎng )城(chéng )公(gōng )下(xià )祯(zhēn )明(míng )元(yuán )年(nián )(丁(dīng )未(wèi ),公(gōng )元(yuán )五(wǔ )八(bā )七(qī )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),戊(wù )寅(yín ),大(dà )赦(shè ),改(gǎi )元(yuán )。

癸(guǐ )巳(sì ),隋(suí )主(zhǔ )享(xiǎng )太(tài )庙(miào )。

乙(yǐ )未(wèi ),隋(suí )制(zhì )诸(zhū )州(zhōu )岁(suì )贡(gòng )士(shì )三(sān )人(rén )。

二(èr )月(yuè ),丁(dīng )巳(sì ),隋(suí )主(zhǔ )朝(cháo )日(rì )于(yú )东(dōng )郊(jiāo )。

遣(qiǎn )兼(jiān )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )王(wáng )亨(hēng )等(děng )聘(pìn )于(yú )隋(suí )。

隋(suí )发(fā )丁(dīng )男(nán )十(shí )万(wàn )馀(yú )人(rén )修(xiū )长(zhǎng )城(chéng ),二(èr )旬(xún )而(ér )罢(bà )。夏(xià ),四(sì )月(yuè ),于(yú )扬(yáng )州(zhōu )开(kāi )山(shān )阳(yáng )渎(dú )以(yǐ )通(tōng )运(yùn )。

突(tū )厥(jué )沙(shā )钵(bō )略(luè )可(kě )汗(hàn )遣(qiǎn )其(qí )子(zǐ )入(rù )贡(gòng )于(yú )隋(suí ),因(yīn )请(qǐng )猎(liè )于(yú )恒(héng )、代(dài )之(zhī )间(jiān ),隋(suí )主(zhǔ )许(xǔ )之(zhī ),仍(réng )遣(qiǎn )人(rén )赐(cì )以(yǐ )酒(jiǔ )食(shí )。沙(shā )钵(bō )略(luè )帅(shuài )部(bù )落(luò )再(zài )拜(bài )受(shòu )赐(cì )。

沙(shā )钵(bō )略(luè )寻(xún )卒(zú ),隋(suí )为(wéi )之(zhī )废(fèi )朝(cháo )三(sān )日(rì ),遣(qiǎn )太(tài )常(cháng )吊(diào )祭(jì )。

初(chū ),沙(shā )钵(bō )略(luè )以(yǐ )其(qí )子(zǐ )雍(yōng )虞(yú )闾(lǘ )懦(nuò )弱(ruò ),遗(yí )令(lìng )立(lì )其(qí )弟(dì )叶(yè )护(hù )处(chù )罗(luó )侯(hóu )。雍(yōng )虞(yú )闾(lǘ )遣(qiǎn )使(shǐ )迎(yíng )处(chù )罗(luó )侯(hóu ),将(jiāng )立(lì )之(zhī ),处(chù )罗(luó )侯(hóu )曰(yuē ):“我(wǒ )突(tū )厥(jué )自(zì )木(mù )杵(chǔ )可(kě )汗(hàn )以(yǐ )来(lái ),多(duō )以(yǐ )弟(dì )代(dài )兄(xiōng ),以(yǐ )庶(shù )夺(duó )嫡(dí ),失(shī )先(xiān )祖(zǔ )之(zhī )法(fǎ ),不(bú )相(xiàng )敬(jìng )畏(wèi )。汝(rǔ )当(dāng )嗣(sì )位(wèi ),我(wǒ )不(bú )惮(dàn )拜(bài )汝(rǔ )!”雍(yōng )虞(yú )闾(lǘ )曰(yuē ):“叔(shū )与(yǔ )我(wǒ )父(fù ),共(gòng )根(gēn )连(lián )体(tǐ )。我(wǒ ),枝(zhī )叶(yè )也(yě ),岂(qǐ )可(kě )使(shǐ )根(gēn )本(běn )反(fǎn )从(cóng )枝(zhī )叶(yè ),叔(shū )父(fù )屈(qū )于(yú )卑(bēi )幼(yòu )乎(hū )!且(qiě )亡(wáng )父(fù )之(zhī )命(mìng ),何(hé )可(kě )废(fèi )也(yě )!愿(yuàn )叔(shū )勿(wù )疑(yí )!”遣(qiǎn )使(shǐ )相(xiàng )让(ràng )者(zhě )五(wǔ )六(liù ),处(chù )罗(luó )侯(hóu )竟(jìng )立(lì ),是(shì )为(wéi )莫(mò )何(hé )可(kě )汗(hàn )。以(yǐ )雍(yōng )虞(yú )闾(lǘ )为(wéi )叶(yè )护(hù )。遣(qiǎn )使(shǐ )上(shàng )表(biǎo )言(yán )状(zhuàng )。

隋(suí )使(shǐ )车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )长(zhǎng )孙(sūn )晟(shèng )持(chí )节(jiē )拜(bài )之(zhī ),赐(cì )以(yǐ )鼓(gǔ )吹(chuī )、幡(fān )旗(qí )。莫(mò )何(hé )勇(yǒng )而(ér )有(yǒu )谋(móu ),以(yǐ )隋(suí )所(suǒ )赐(cì )旗(qí )鼓(gǔ )西(xī )击(jī )阿(ā )波(bō );阿(ā )波(bō )之(zhī )众(zhòng )以(yǐ )为(wéi )得(dé )隋(suí )兵(bīng )助(zhù )之(zhī ),多(duō )望(wàng )风(fēng )降(jiàng )附(fù )。遂(suí )生(shēng )擒(qín )阿(ā )波(bō ),上(shàng )书(shū )请(qǐng )其(qí )死(sǐ )生(shēng )之(zhī )命(mìng )。

隋(suí )主(zhǔ )下(xià )其(qí )议(yì ),乐(lè )安(ān )公(gōng )元(yuán )谐(xié )请(qǐng )就(jiù )彼(bǐ )枭(xiāo )首(shǒu );武(wǔ )阳(yáng )公(gōng )李(lǐ )充(chōng )请(qǐng )生(shēng )取(qǔ )入(rù )朝(cháo ),显(xiǎn )戮(lù )以(yǐ )示(shì )百(bǎi )姓(xìng )。隋(suí )主(zhǔ )谓(wèi )长(zhǎng )孙(sūn )晟(shèng ):“于(yú )卿(qīng )何(hé )如(rú )?”晟(shèng )对(duì )曰(yuē ):“若(ruò )突(tū )厥(jué )背(bèi )诞(dàn ),须(xū )齐(qí )之(zhī )以(yǐ )刑(xíng )。今(jīn )其(qí )昆(kūn )弟(dì )自(zì )相(xiàng )夷(yí )灭(miè ),阿(ā )波(bō )之(zhī )恶(è )非(fēi )负(fù )国(guó )家(jiā )。因(yīn )其(qí )困(kùn )穷(qióng ),取(qǔ )而(ér )为(wéi )戮(lù ),恐(kǒng )非(fēi )招(zhāo )远(yuǎn )之(zhī )道(dào )。不(bú )如(rú )两(liǎng )存(cún )之(zhī )。”左(zuǒ )仆(pú )射(shè )高(gāo )颎(jiǒng )曰(yuē ):“骨(gǔ )肉(ròu )相(xiàng )残(cán ),教(jiāo )之(zhī )蠹(dù )也(yě ),宜(yí )存(cún )养(yǎng )以(yǐ )示(shì )宽(kuān )大(dà )。”隋(suí )主(zhǔ )从(cóng )之(zhī )。

甲(jiǎ )戌(xū ),隋(suí )遣(qiǎn )兼(jiān )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )杨(yáng )同(tóng )等(děng )来(lái )聘(pìn )。

五(wǔ )月(yuè ),乙(yǐ )亥(hài )朔(shuò ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),己(jǐ )丑(chǒu ),隋(suí )卫(wèi )昭(zhāo )王(wáng )爽(shuǎng )卒(zú )。

八(bā )月(yuè ),隋(suí )主(zhǔ )征(zhēng )梁(liáng )主(zhǔ )入(rù )朝(cháo )。梁(liáng )主(zhǔ )帅(shuài )其(qí )群(qún )臣(chén )二(èr )百(bǎi )馀(yú )人(rén )发(fā )江(jiāng )陵(líng );庚(gēng )申(shēn ),至(zhì )长(zhǎng )安(ān )。

隋(suí )主(zhǔ )以(yǐ )梁(liáng )主(zhǔ )在(zài )外(wài ),遣(qiǎn )武(wǔ )乡(xiāng )公(gōng )崔(cuī )弘(hóng )度(dù )将(jiāng )兵(bīng )戍(shù )江(jiāng )陵(líng )。军(jūn )至(zhì )都(dōu )州(zhōu ),梁(liáng )主(zhǔ )叔(shū )父(fù )太(tài )傅(fù )安(ān )平(píng )王(wáng )岩(yán )、弟(dì )荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )义(yì )兴(xìng )王(wáng )献(xiàn )等(děng )恐(kǒng )弘(hóng )度(dù )袭(xí )之(zhī ),乙(yǐ )丑(chǒu ),遣(qiǎn )其(qí )都(dōu )官(guān )尚(shàng )书(shū )沈(shěn )君(jūn )公(gōng )诣(yì )荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )宜(yí )黄(huáng )侯(hóu )慧(huì )纪(jì )请(qǐng )降(jiàng )。九(jiǔ )月(yuè ),庚(gēng )寅(yín ),慧(huì )纪(jì )引(yǐn )兵(bīng )至(zhì )江(jiāng )陵(líng )城(chéng )下(xià )。辛(xīn )卯(mǎo ),岩(yán )等(děng )驱(qū )文(wén )、武(wǔ )、男(nán )、女(nǚ )十(shí )万(wàn )口(kǒu )来(lái )奔(bēn )。

隋(suí )主(zhǔ )闻(wén )之(zhī ),废(fèi )梁(liáng )国(guó );遣(qiǎn )尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )仆(pú )射(shè )高(gāo )颎(jiǒng )安(ān )集(jí )遗(yí )民(mín );梁(liáng )中(zhōng )宗(zōng )、世(shì )宗(zōng )各(gè )给(gěi )守(shǒu )冢(zhǒng )十(shí )户(hù );拜(bài )梁(liáng )主(zhǔ )琮(cóng )上(shàng )柱(zhù )国(guó ),赐(cì )爵(jué )莒(jǔ )公(gōng )。

甲(jiǎ )午(wǔ ),大(dà )赦(shè )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),隋(suí )主(zhǔ )如(rú )同(tóng )州(zhōu );癸(guǐ )亥(hài ),如(rú )蒲(pú )州(zhōu )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),丙(bǐng )子(zǐ ),以(yǐ )萧(xiāo )岩(yán )为(wéi )开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )、东(dōng )扬(yáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),萧(xiāo )讠(yán )献(xiàn )为(wéi )吴(wú )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。

丁(dīng )亥(hài ),以(yǐ )豫(yù )章(zhāng )王(wáng )叔(shū )英(yīng )兼(jiān )司(sī )徒(tú )。

甲(jiǎ )午(wǔ ),隋(suí )主(zhǔ )如(rú )冯(féng )翊(yì ),亲(qīn )祠(cí )故(gù )社(shè );戊(wù )戌(xū ),还(hái )长(zhǎng )安(ān )。

是(shì )行(háng )也(yě ),内(nèi )史(shǐ )令(lìng )李(lǐ )德(dé )林(lín )以(yǐ )疾(jí )不(bú )从(cóng ),隋(suí )主(zhǔ )自(zì )同(tóng )州(zhōu )敕(chì )书(shū )追(zhuī )之(zhī ),与(yǔ )议(yì )伐(fá )陈(chén )之(zhī )计(jì )。及(jí )还(hái ),帝(dì )马(mǎ )上(shàng )举(jǔ )鞭(biān )南(nán )指(zhǐ )曰(yuē ):“待(dài )平(píng )陈(chén )之(zhī )日(rì ),以(yǐ )七(qī )宝(bǎo )装(zhuāng )严(yán )公(gōng ),使(shǐ )自(zì )山(shān )以(yǐ )东(dōng )无(wú )及(jí )公(gōng )者(zhě )。”

初(chū ),隋(suí )主(zhǔ )受(shòu )禅(chán )以(yǐ )来(lái ),与(yǔ )陈(chén )邻(lín )好(hǎo )甚(shèn )笃(dǔ ),每(měi )获(huò )陈(chén )谍(dié ),皆(jiē )给(gěi )衣(yī )马(mǎ )礼(lǐ )遣(qiǎn )之(zhī ),而(ér )高(gāo )宗(zōng )犹(yóu )不(bú )禁(jìn )侵(qīn )掠(luě )。故(gù )太(tài )建(jiàn )之(zhī )末(mò ),隋(suí )师(shī )入(rù )寇(kòu );会(huì )高(gāo )宗(zōng )殂(cú ),隋(suí )主(zhǔ )即(jí )命(mìng )班(bān )师(shī ),遣(qiǎn )使(shǐ )赴(fù )吊(diào ),书(shū )称(chēng )姓(xìng )名(míng )顿(dùn )首(shǒu )。帝(dì )答(dá )之(zhī )益(yì )骄(jiāo ),书(shū )末(mò )云(yún ):“想(xiǎng )彼(bǐ )统(tǒng )内(nèi )如(rú )宜(yí ),此(cǐ )宇(yǔ )宙(zhòu )清(qīng )泰(tài )。”隋(suí )主(zhǔ )不(bú )悦(yuè ),以(yǐ )示(shì )朝(cháo )臣(chén )。上(shàng )柱(zhù )国(guó )杨(yáng )素(sù )以(yǐ )为(wéi )主(zhǔ )辱(rǔ )臣(chén )死(sǐ ),再(zài )拜(bài )请(qǐng )罪(zuì )。隋(suí )主(zhǔ )问(wèn )取(qǔ )陈(chén )之(zhī )策(cè )于(yú )高(gāo )颎(jiǒng ),对(duì )曰(yuē ):“江(jiāng )北(běi )地(dì )寒(hán ),田(tián )收(shōu )差(chà )晚(wǎn );江(jiāng )南(nán )水(shuǐ )田(tián )早(zǎo )熟(shú )。量(liàng )彼(bǐ )收(shōu )获(huò )之(zhī )际(jì ),微(wēi )征(zhēng )士(shì )马(mǎ ),声(shēng )言(yán )掩(yǎn )袭(xí ),彼(bǐ )必(bì )屯(tún )兵(bīng )守(shǒu )御(yù ),足(zú )得(dé )废(fèi )其(qí )农(nóng )时(shí )。彼(bǐ )既(jì )聚(jù )兵(bīng ),我(wǒ )便(biàn )解(jiě )甲(jiǎ )。再(zài )三(sān )若(ruò )此(cǐ ),彼(bǐ )以(yǐ )为(wéi )常(cháng );后(hòu )更(gèng )集(jí )兵(bīng ),彼(bǐ )必(bì )不(bú )信(xìn )。犹(yóu )豫(yù )之(zhī )顷(qǐng ),我(wǒ )乃(nǎi )济(jì )师(shī );登(dēng )陆(lù )而(ér )战(zhàn ),兵(bīng )气(qì )益(yì )倍(bèi )。又(yòu ),江(jiāng )南(nán )土(tǔ )薄(báo ),舍(shě )多(duō )茅(máo )竹(zhú ),所(suǒ )有(yǒu )储(chǔ )积(jī )皆(jiē )非(fēi )地(dì )窖(jiào )。密(mì )遣(qiǎn )行(háng )人(rén )因(yīn )风(fēng )纵(zòng )火(huǒ ),待(dài )彼(bǐ )修(xiū )立(lì ),复(fù )更(gèng )烧(shāo )之(zhī )。不(bú )出(chū )数(shù )年(nián ),自(zì )可(kě )财(cái )力(lì )俱(jù )尽(jìn )。”隋(suí )主(zhǔ )用(yòng )其(qí )策(cè ),陈(chén )人(rén )始(shǐ )困(kùn )。

于(yú )是(shì )杨(yáng )素(sù )、贺(hè )若(ruò )弼(bì )及(jí )光(guāng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )高(gāo )劢(mài )、虢(guó )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )崔(cuī )仲(zhòng )方(fāng )等(děng )争(zhēng )献(xiàn )平(píng )江(jiāng )南(nán )之(zhī )策(cè )。仲(zhòng )方(fāng )上(shàng )书(shū )曰(yuē ):“今(jīn )唯(wéi )须(xū )武(wǔ )昌(chāng )以(yǐ )下(xià ),蕲(qí )、和(hé )、滁(chú )、方(fāng )、吴(wú )、海(hǎi )等(děng )州(zhōu ),更(gèng )帖(tiē )精(jīng )兵(bīng ),密(mì )营(yíng )度(dù )计(jì );益(yì )、信(xìn )、襄(xiāng )、荆(jīng )、基(jī )、郢(yǐng )等(děng )州(zhōu ),速(sù )造(zào )舟(zhōu )楫(jí ),多(duō )张(zhāng )形(xíng )势(shì ),为(wéi )水(shuǐ )战(zhàn )之(zhī )具(jù )。蜀(shǔ )、汉(hàn )二(èr )江(jiāng )是(shì )其(qí )上(shàng )流(liú ),水(shuǐ )路(lù )冲(chōng )要(yào ),必(bì )争(zhēng )之(zhī )所(suǒ )。贼(zéi )虽(suī )于(yú )流(liú )头(tóu )、荆(jīng )门(mén )、延(yán )洲(zhōu )、公(gōng )安(ān )、巴(bā )陵(líng )、隐(yǐn )矶(jī )、夏(xià )首(shǒu )、蕲(qí )口(kǒu )、湓(pén )城(chéng )置(zhì )船(chuán ),然(rán )终(zhōng )聚(jù )汉(hàn )口(kǒu )、峡(xiá )口(kǒu ),以(yǐ )水(shuǐ )战(zhàn )大(dà )决(jué )。若(ruò )贼(zéi )必(bì )以(yǐ )上(shàng )流(liú )有(yǒu )军(jūn ),令(lìng )精(jīng )兵(bīng )赴(fù )援(yuán )者(zhě ),下(xià )流(liú )诸(zhū )将(jiāng )即(jí )须(xū )择(zé )便(biàn )横(héng )渡(dù );如(rú )拥(yōng )众(zhòng )自(zì )卫(wèi ),上(shàng )江(jiāng )水(shuǐ )军(jūn )鼓(gǔ )行(háng )以(yǐ )前(qián )。彼(bǐ )虽(suī )恃(shì )九(jiǔ )江(jiāng )、五(wǔ )湖(hú )之(zhī )险(xiǎn ),非(fēi )德(dé )无(wú )以(yǐ )为(wéi )固(gù );徒(tú )有(yǒu )三(sān )吴(wú )、百(bǎi )越(yuè )之(zhī )兵(bīng ),无(wú )恩(ēn )不(bú )能(néng )自(zì )立(lì )矣(yǐ )。”隋(suí )主(zhǔ )以(yǐ )仲(zhòng )方(fāng )为(wéi )基(jī )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。

及(jí )受(shòu )萧(xiāo )岩(yán )等(děng )降(jiàng ),隋(suí )主(zhǔ )益(yì )忿(fèn ),谓(wèi )高(gāo )颎(jiǒng )曰(yuē ):“我(wǒ )为(wéi )民(mín )父(fù )母(mǔ ),岂(qǐ )可(kě )限(xiàn )一(yī )衣(yī )带(dài )水(shuǐ )不(bú )拯(zhěng )之(zhī )乎(hū )!”命(mìng )大(dà )作(zuò )战(zhàn )船(chuán )。人(rén )请(qǐng )密(mì )之(zhī ),隋(suí )主(zhǔ )曰(yuē ):“吾(wú )将(jiāng )显(xiǎn )行(háng )天(tiān )诛(zhū ),何(hé )密(mì )之(zhī )有(yǒu )!”使(shǐ )投(tóu )其(qí )柿(shì )于(yú )江(jiāng ),曰(yuē ):“若(ruò )彼(bǐ )惧(jù )而(ér )能(néng )改(gǎi ),吾(wú )复(fù )何(hé )求(qiú )!”

杨(yáng )素(sù )在(zài )永(yǒng )安(ān ),造(zào )大(dà )舰(jiàn ),名(míng )曰(yuē )“五(wǔ )牙(yá )”。上(shàng )起(qǐ )楼(lóu )五(wǔ )层(céng ),高(gāo )百(bǎi )馀(yú )尺(chǐ );左(zuǒ )右(yòu )前(qián )后(hòu )置(zhì )六(liù )拍(pāi )竿(gān ),并(bìng )高(gāo )五(wǔ )十(shí )尺(chǐ ),容(róng )战(zhàn )士(shì )八(bā )百(bǎi )人(rén );次(cì )曰(yuē )“黄(huáng )龙(lóng )”,置(zhì )兵(bīng )百(bǎi )人(rén )。自(zì )馀(yú )平(píng )乘(chéng )、舴(zé )艋(měng )各(gè )有(yǒu )等(děng )差(chà )。

晋(jìn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )皇(huáng )甫(fǔ )续(xù )将(jiāng )之(zhī )官(guān ),稽(jī )首(shǒu )言(yán )陈(chén )有(yǒu )三(sān )可(kě )灭(miè )。帝(dì )问(wèn )其(qí )状(zhuàng ),曰(yuē ):“大(dà )吞(tūn )小(xiǎo ),一(yī )也(yě );以(yǐ )有(yǒu )道(dào )伐(fá )无(wú )道(dào ),二(èr )也(yě );纳(nà )叛(pàn )臣(chén )萧(xiāo )岩(yán ),于(yú )我(wǒ )有(yǒu )词(cí ),三(sān )也(yě )。陛(bì )下(xià )若(ruò )命(mìng )将(jiāng )出(chū )师(shī ),臣(chén )愿(yuàn )展(zhǎn )丝(sī )发(fā )之(zhī )效(xiào )!”隋(suí )主(zhǔ )劳(láo )而(ér )遣(qiǎn )之(zhī )。

时(shí )江(jiāng )南(nán )妖(yāo )异(yì )特(tè )众(zhòng ),临(lín )平(píng )湖(hú )草(cǎo )久(jiǔ )塞(sāi ),忽(hū )然(rán )自(zì )开(kāi )。帝(dì )恶(è )之(zhī ),乃(nǎi )自(zì )卖(mài )于(yú )佛(fó )寺(sì )为(wéi )奴(nú )以(yǐ )厌(yàn )之(zhī )。又(yòu )于(yú )建(jiàn )康(kāng )造(zào )大(dà )皇(huáng )寺(sì ),起(qǐ )七(qī )级(jí )浮(fú )图(tú );未(wèi )毕(bì ),火(huǒ )从(cóng )中(zhōng )起(qǐ )而(ér )焚(fén )之(zhī )。

吴(wú )兴(xìng )章(zhāng )华(huá ),好(hǎo )学(xué ),善(shàn )属(shǔ )文(wén )。朝(cháo )臣(chén )以(yǐ )华(huá )素(sù )无(wú )伐(fá )阅(yuè ),竞(jìng )排(pái )诋(dǐ )之(zhī ),除(chú )大(dà )市(shì )令(lìng )。华(huá )郁(yù )郁(yù )不(bú )得(dé )志(zhì ),上(shàng )书(shū )极(jí )谏(jiàn ),略(luè )曰(yuē ):“昔(xī )高(gāo )祖(zǔ )南(nán )平(píng )百(bǎi )越(yuè ),北(běi )诛(zhū )逆(nì )虏(lǔ ),世(shì )祖(zǔ )东(dōng )定(dìng )吴(wú )会(huì ),西(xī )破(pò )王(wáng )琳(lín ),高(gāo )宗(zōng )克(kè )复(fù )淮(huái )南(nán ),辟(pì )地(dì )千(qiān )里(lǐ ),三(sān )祖(zǔ )之(zhī )功(gōng )勤(qín )亦(yì )至(zhì )矣(yǐ )。陛(bì )下(xià )即(jí )位(wèi ),于(yú )今(jīn )五(wǔ )年(nián ),不(bú )思(sī )先(xiān )帝(dì )之(zhī )艰(jiān )难(nán ),不(bú )知(zhī )天(tiān )命(mìng )之(zhī )可(kě )畏(wèi );溺(nì )于(yú )嬖(bì )宠(chǒng ),惑(huò )于(yú )酒(jiǔ )色(sè );祠(cí )七(qī )庙(miào )而(ér )不(bú )出(chū ),拜(bài )三(sān )妃(fēi )而(ér )临(lín )轩(xuān );老(lǎo )臣(chén )宿(xiǔ )将(jiāng )弃(qì )之(zhī )草(cǎo )莽(mǎng ),谄(chǎn )佞(nìng )谗(chán )邪(xié )升(shēng )之(zhī )朝(cháo )廷(tíng )。今(jīn )疆(jiāng )场(chǎng )日(rì )蹙(cù ),隋(suí )军(jūn )压(yā )境(jìng ),陛(bì )下(xià )如(rú )不(bú )改(gǎi )弦(xián )易(yì )张(zhāng ),臣(chén )见(jiàn )麋(mí )鹿(lù )复(fù )游(yóu )于(yú )姑(gū )苏(sū )矣(yǐ )!”帝(dì )大(dà )怒(nù ),即(jí )日(rì )斩(zhǎn )之(zhī )。

长(zhǎng )城(chéng )公(gōng )下(xià )祯(zhēn )明(míng )二(èr )年(nián )(戊(wù )申(shēn ),公(gōng )元(yuán )五(wǔ )八(bā )八(bā )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),辛(xīn )巳(sì ),立(lì )皇(huáng )子(zǐ )为(wéi )东(dōng )阳(yáng )王(wáng ),恬(tián )为(wéi )钱(qián )塘(táng )王(wáng )。遣(qiǎn )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )袁(yuán )雅(yǎ )等(děng )聘(pìn )于(yú )隋(suí );又(yòu )遣(qiǎn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )九(jiǔ )江(jiāng )周(zhōu )罗(luó )睺(hóu )将(jiāng )兵(bīng )屯(tún )峡(xiá )口(kǒu ),侵(qīn )隋(suí )峡(xiá )州(zhōu )。

三(sān )月(yuè ),甲(jiǎ )戌(xū ),隋(suí )遣(qiǎn )兼(jiān )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )程(chéng )尚(shàng )贤(xián )等(děng )来(lái )聘(pìn )。

戊(wù )寅(yín ),隋(suí )主(zhǔ )下(xià )诏(zhào )曰(yuē ):“陈(chén )叔(shū )宝(bǎo )据(jù )手(shǒu )掌(zhǎng )之(zhī )地(dì ),恣(zì )溪(xī )壑(hè )之(zhī )欲(yù ),劫(jié )夺(duó )闾(lǘ )阎(yán ),资(zī )产(chǎn )俱(jù )竭(jié ),驱(qū )逼(bī )内(nèi )外(wài ),劳(láo )役(yì )弗(fú )已(yǐ );穷(qióng )奢(shē )极(jí )侈(chǐ ),俾(bǐ )昼(zhòu )作(zuò )夜(yè );斩(zhǎn )直(zhí )言(yán )之(zhī )客(kè ),灭(miè )无(wú )罪(zuì )之(zhī )家(jiā );欺(qī )天(tiān )造(zào )恶(è ),祭(jì )鬼(guǐ )求(qiú )恩(ēn );盛(shèng )粉(fěn )黛(dài )而(ér )执(zhí )干(gàn )戈(gē ),曳(yè )罗(luó )绮(qǐ )而(ér )呼(hū )警(jǐng )跸(bì );自(zì )古(gǔ )昏(hūn )乱(luàn ),罕(hǎn )或(huò )能(néng )比(bǐ )。君(jūn )子(zǐ )潜(qián )逃(táo ),小(xiǎo )人(rén )得(dé )志(zhì )。天(tiān )灾(zāi )地(dì )孽(niè ),物(wù )怪(guài )人(rén )妖(yāo )。衣(yī )冠(guàn )钳(qián )口(kǒu ),道(dào )路(lù )以(yǐ )目(mù )。重(zhòng )以(yǐ )背(bèi )德(dé )违(wéi )言(yán ),摇(yáo )荡(dàng )疆(jiāng )场(chǎng );昼(zhòu )伏(fú )夜(yè )游(yóu ),鼠(shǔ )窃(qiè )狗(gǒu )盗(dào )。天(tiān )之(zhī )所(suǒ )覆(fù ),无(wú )非(fēi )朕(zhèn )臣(chén ),每(měi )关(guān )听(tīng )览(lǎn ),有(yǒu )怀(huái )伤(shāng )恻(cè )。可(kě )出(chū )师(shī )授(shòu )律(lǜ ),应(yīng )机(jī )诛(zhū )殄(tiǎn );在(zài )斯(sī )一(yī )举(jǔ ),永(yǒng )清(qīng )吴(wú )越(yuè )。”又(yòu )送(sòng )玺(xǐ )书(shū )暴(bào )帝(dì )二(èr )十(shí )恶(è );仍(réng )散(sàn )写(xiě )诏(zhào )书(shū )三(sān )十(shí )万(wàn )纸(zhǐ ),遍(biàn )谕(yù )江(jiāng )外(wài )。

太(tài )子(zǐ )胤(yìn ),性(xìng )聪(cōng )敏(mǐn ),好(hǎo )文(wén )学(xué ),然(rán )颇(pō )有(yǒu )过(guò )失(shī );詹(zhān )事(shì )袁(yuán )宪(xiàn )切(qiē )谏(jiàn ),不(bú )听(tīng )。时(shí )沈(shěn )后(hòu )无(wú )宠(chǒng ),而(ér )近(jìn )侍(shì )左(zuǒ )右(yòu )数(shù )于(yú )东(dōng )宫(gōng )往(wǎng )来(lái ),太(tài )子(zǐ )亦(yì )数(shù )使(shǐ )人(rén )至(zhì )后(hòu )所(suǒ ),帝(dì )疑(yí )其(qí )怨(yuàn )望(wàng ),甚(shèn )恶(è )之(zhī )。张(zhāng )、孔(kǒng )二(èr )贵(guì )妃(fēi )日(rì )夜(yè )构(gòu )成(chéng )后(hòu )及(jí )太(tài )子(zǐ )之(zhī )短(duǎn ),孔(kǒng )范(fàn )之(zhī )徒(tú )又(yòu )于(yú )外(wài )助(zhù )之(zhī )。帝(dì )欲(yù )立(lì )张(zhāng )贵(guì )妃(fēi )子(zǐ )始(shǐ )安(ān )王(wáng )深(shēn )为(wéi )嗣(sì ),尝(cháng )从(cóng )容(róng )言(yán )之(zhī )。吏(lì )部(bù )尚(shàng )书(shū )蔡(cài )征(zhēng )顺(shùn )旨(zhǐ )称(chēng )赞(zàn ),袁(yuán )宪(xiàn )厉(lì )色(sè )折(shé )之(zhī )曰(yuē ):“皇(huáng )太(tài )子(zǐ ),国(guó )家(jiā )储(chǔ )副(fù ),亿(yì )兆(zhào )宅(zhái )心(xīn ),卿(qīng )是(shì )何(hé )人(rén ),轻(qīng )言(yán )废(fèi )立(lì )!”帝(dì )卒(zú )从(cóng )征(zhēng )议(yì )。夏(xià ),五(wǔ )月(yuè ),庚(gēng )子(zǐ ),废(fèi )太(tài )子(zǐ )胤(yìn )为(wéi )吴(wú )兴(xìng )王(wáng ),立(lì )扬(yáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )始(shǐ )安(ān )王(wáng )深(shēn )为(wéi )太(tài )子(zǐ )。征(zhēng ),景(jǐng )历(lì )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。深(shēn )亦(yì )聪(cōng )惠(huì ),有(yǒu )志(zhì )操(cāo ),容(róng )止(zhǐ )俨(yǎn )然(rán ),虽(suī )左(zuǒ )右(yòu )近(jìn )侍(shì )未(wèi )尝(cháng )见(jiàn )其(qí )喜(xǐ )愠(yùn )。帝(dì )闻(wén )袁(yuán )宪(xiàn )尝(cháng )谏(jiàn )胤(yìn ),即(jí )日(rì )用(yòng )宪(xiàn )为(wéi )尚(shàng )书(shū )仆(pú )射(shè )。

帝(dì )遇(yù )沈(shěn )后(hòu )素(sù )薄(báo ),张(zhāng )贵(guì )妃(fēi )专(zhuān )后(hòu )宫(gōng )之(zhī )政(zhèng ),后(hòu )澹(dàn )然(rán ),未(wèi )尝(cháng )有(yǒu )所(suǒ )忌(jì )怨(yuàn ),身(shēn )居(jū )俭(jiǎn )约(yuē ),衣(yī )服(fú )无(wú )锦(jǐn )绣(xiù )之(zhī )饰(shì ),唯(wéi )寻(xún )阅(yuè )图(tú )史(shǐ )及(jí )释(shì )典(diǎn )为(wéi )事(shì ),数(shù )上(shàng )书(shū )谏(jiàn )争(zhēng )。帝(dì )欲(yù )废(fèi )之(zhī )而(ér )立(lì )张(zhāng )贵(guì )妃(fēi ),会(huì )国(guó )亡(wáng ),不(bú )果(guǒ )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),己(jǐ )亥(hài ),立(lì )皇(huáng )子(zǐ )蕃(fān )为(wéi )吴(wú )郡(jùn )王(wáng )。

己(jǐ )未(wèi ),隋(suí )置(zhì )淮(huái )南(nán )行(háng )省(shěng )于(yú )寿(shòu )春(chūn ),以(yǐ )晋(jìn )王(wáng )广(guǎng )为(wéi )尚(shàng )书(shū )令(lìng )。

帝(dì )遣(qiǎn )兼(jiān )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )王(wáng )琬(wǎn )、兼(jiān )通(tōng )直(zhí )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )许(xǔ )善(shàn )心(xīn )聘(pìn )于(yú )隋(suí ),隋(suí )人(rén )留(liú )于(yú )客(kè )馆(guǎn )。琬(wǎn )等(děng )屡(lǚ )请(qǐng )还(hái ),不(bú )听(tīng )。

甲(jiǎ )子(zǐ ),隋(suí )以(yǐ )出(chū )师(shī ),有(yǒu )事(shì )于(yú )太(tài )庙(miào ),命(mìng )晋(jìn )王(wáng )广(guǎng )、秦(qín )王(wáng )俊(jùn )、清(qīng )河(hé )公(gōng )杨(yáng )素(sù )皆(jiē )为(wéi )行(háng )军(jūn )元(yuán )帅(shuài )。广(guǎng )出(chū )六(liù )合(hé ),俊(jùn )出(chū )襄(xiāng )阳(yáng ),素(sù )出(chū )永(yǒng )安(ān ),荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )刘(liú )仁(rén )恩(ēn )出(chū )江(jiāng )陵(líng ),蕲(qí )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )王(wáng )世(shì )积(jī )出(chū )蕲(qí )春(chūn ),庐(lú )州(zhōu )总(zǒng )管(guǎn )韩(hán )擒(qín )虎(hǔ )出(chū )庐(lú )江(jiāng ),吴(wú )州(zhōu )总(zǒng )管(guǎn )贺(hè )若(ruò )弼(bì )出(chū )广(guǎng )陵(líng ),青(qīng )州(zhōu )总(zǒng )管(guǎn )弘(hóng )农(nóng )燕(yàn )荣(róng )出(chū )东(dōng )海(hǎi ),凡(fán )总(zǒng )管(guǎn )九(jiǔ )十(shí ),兵(bīng )五(wǔ )十(shí )一(yī )万(wàn )八(bā )千(qiān ),皆(jiē )受(shòu )晋(jìn )王(wáng )节(jiē )度(dù )。东(dōng )接(jiē )沧(cāng )海(hǎi ),西(xī )拒(jù )巴(bā )、蜀(shǔ ),旌(jīng )旗(qí )舟(zhōu )楫(jí ),横(héng )亘(gèn )数(shù )千(qiān )里(lǐ )。以(yǐ )左(zuǒ )仆(pú )射(shè )高(gāo )颎(jiǒng )为(wéi )晋(jìn )王(wáng )元(yuán )师(shī )长(zhǎng )史(shǐ ),右(yòu )仆(pú )射(shè )王(wáng )韶(sháo )为(wéi )司(sī )马(mǎ ),军(jūn )中(zhōng )事(shì )皆(jiē )取(qǔ )决(jué )焉(yān );区(qū )处(chù )支(zhī )度(dù ),无(wú )所(suǒ )凝(níng )滞(zhì )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),丁(dīng )卯(mǎo ),隋(suí )主(zhǔ )亲(qīn )饯(jiàn )将(jiāng )士(shì );乙(yǐ )亥(hài ),至(zhì )定(dìng )城(chéng ),陈(chén )师(shī )誓(shì )众(zhòng )。

丙(bǐng )子(zǐ ),立(lì )皇(huáng )弟(dì )叔(shū )荣(róng )为(wéi )新(xīn )昌(chāng )王(wáng ),叔(shū )匡(kuāng )为(wéi )太(tài )原(yuán )王(wáng )。

隋(suí )主(zhǔ )如(rú )河(hé )东(dōng );十(shí )二(èr )月(yuè ),庚(gēng )子(zǐ ),还(hái )长(zhǎng )安(ān )。突(tū )厥(jué )莫(mò )何(hé )可(kě )汗(hàn )西(xī )击(jī )邻(lín )国(guó ),中(zhōng )流(liú )矢(shǐ )而(ér )卒(zú )。国(guó )人(rén )立(lì )雍(yōng )虞(yú )闾(lǘ ),号(hào )颉(jié )伽(gā )施(shī )多(duō )那(nà )都(dōu )蓝(lán )可(kě )汗(hàn )。

隋(suí )军(jūn )临(lín )江(jiāng ),高(gāo )颎(jiǒng )谓(wèi )行(háng )台(tái )吏(lì )部(bù )郎(láng )中(zhōng )薛(xuē )道(dào )衡(héng )曰(yuē ):“今(jīn )兹(zī )大(dà )举(jǔ ),江(jiāng )东(dōng )必(bì )可(kě )克(kè )乎(hū )?”道(dào )衡(héng )曰(yuē ):“克(kè )之(zhī )。尝(cháng )闻(wén )郭(guō )璞(pú )有(yǒu )言(yán ):‘江(jiāng )东(dōng )分(fèn )王(wáng )三(sān )百(bǎi )年(nián ),复(fù )与(yǔ )中(zhōng )国(guó )合(hé )。’今(jīn )此(cǐ )数(shù )将(jiāng )周(zhōu ),一(yī )也(yě )。主(zhǔ )上(shàng )恭(gōng )俭(jiǎn )勤(qín )劳(láo ),叔(shū )宝(bǎo )荒(huāng )淫(yín )骄(jiāo )侈(chǐ ),二(èr )也(yě )。国(guó )之(zhī )安(ān )危(wēi )在(zài )所(suǒ )寄(jì )任(rèn ),彼(bǐ )以(yǐ )江(jiāng )总(zǒng )为(wéi )相(xiàng ),唯(wéi )事(shì )诗(shī )酒(jiǔ ),拔(bá )小(xiǎo )人(rén )施(shī )文(wén )庆(qìng ),委(wěi )以(yǐ )政(zhèng )事(shì ),萧(xiāo )摩(mó )诃(hē )、任(rèn )蛮(mán )奴(nú )为(wéi )大(dà )将(jiāng ),皆(jiē )一(yī )夫(fū )之(zhī )用(yòng )耳(ěr ),三(sān )也(yě )。我(wǒ )有(yǒu )道(dào )而(ér )大(dà ),彼(bǐ )无(wú )德(dé )而(ér )小(xiǎo ),量(liàng )其(qí )甲(jiǎ )士(shì )不(bú )过(guò )十(shí )万(wàn ),西(xī )自(zì )巫(wū )峡(xiá ),东(dōng )至(zhì )沧(cāng )海(hǎi ),分(fèn )之(zhī )则(zé )势(shì )悬(xuán )而(ér )力(lì )弱(ruò ),聚(jù )之(zhī )则(zé )守(shǒu )此(cǐ )而(ér )失(shī )彼(bǐ ),四(sì )也(yě )。席(xí )卷(juàn )之(zhī )势(shì ),事(shì )在(zài )不(bú )疑(yí )。”颎(jiǒng )欣(xīn )然(rán )曰(yuē ):“得(dé )君(jūn )言(yán )成(chéng )败(bài )之(zhī )理(lǐ ),令(lìng )人(rén )豁(huō )然(rán )。本(běn )以(yǐ )才(cái )学(xué )相(xiàng )期(qī ),不(bú )意(yì )筹(chóu )略(luè )乃(nǎi )尔(ěr )。”

秦(qín )王(wáng )俊(jùn )督(dū )诸(zhū )军(jūn )国(guó )屯(tún )汉(hàn )口(kǒu ),为(wéi )上(shàng )流(liú )节(jiē )度(dù )。诏(zhào )以(yǐ )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )周(zhōu )罗(luó )睺(hóu )都(dōu )督(dū )巴(bā )峡(xiá )缘(yuán )江(jiāng )诸(zhū )军(jūn )事(shì )以(yǐ )拒(jù )之(zhī )。

杨(yáng )素(sù )引(yǐn )舟(zhōu )师(shī )下(xià )三(sān )峡(xiá ),军(jūn )至(zhì )流(liú )头(tóu )滩(tān )。将(jiāng )军(jūn )戚(qī )昕(xīn )以(yǐ )青(qīng )龙(lóng )百(bǎi )馀(yú )艘(sōu )、守(shǒu )狼(láng )尾(wěi )滩(tān ),地(dì )势(shì )险(xiǎn )峭(qiào ),隋(suí )人(rén )患(huàn )之(zhī )。素(sù )曰(yuē ):“胜(shèng )负(fù )大(dà )计(jì ),在(zài )此(cǐ )一(yī )举(jǔ )。若(ruò )昼(zhòu )日(rì )下(xià )船(chuán ),彼(bǐ )见(jiàn )我(wǒ )虚(xū )实(shí ),滩(tān )流(liú )迅(xùn )激(jī ),制(zhì )不(bú )由(yóu )人(rén ),则(zé )吾(wú )失(shī )其(qí )便(biàn );不(bú )如(rú )以(yǐ )夜(yè )掩(yǎn )之(zhī )。”素(sù )新(xīn )帅(shuài )黄(huáng )龙(lóng )数(shù )千(qiān )艘(sōu ),衔(xián )枚(méi )而(ér )下(xià ),遣(qiǎn )开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )王(wáng )长(zhǎng )袭(xí )引(yǐn )步(bù )卒(zú )自(zì )南(nán )岸(àn )击(jī )昕(xīn )别(bié )栅(shān ),大(dà )将(jiāng )军(jūn )刘(liú )仁(rén )恩(ēn )帅(shuài )甲(jiǎ )骑(qí )自(zì )北(běi )岸(àn )趣(qù )白(bái )沙(shā ),迟(chí )明(míng )而(ér )至(zhì ),击(jī )之(zhī );昕(xīn )败(bài )走(zǒu ),悉(xī )俘(fú )其(qí )众(zhòng ),劳(láo )而(ér )遣(qiǎn )之(zhī ),秋(qiū )毫(háo )不(bú )犯(fàn )。

素(sù )帅(shuài )水(shuǐ )军(jūn )东(dōng )下(xià ),舟(zhōu )舻(lú )被(bèi )江(jiāng ),旌(jīng )甲(jiǎ )曜(yào )日(rì )。素(sù )坐(zuò )平(píng )乘(chéng )大(dà )船(chuán ),容(róng )貌(mào )雄(xióng )伟(wěi ),陈(chén )人(rén )望(wàng )之(zhī ),皆(jiē )惧(jù ),曰(yuē ):“清(qīng )河(hé )公(gōng )即(jí )江(jiāng )神(shén )也(yě )!”

江(jiāng )滨(bīn )镇(zhèn )戍(shù )闻(wén )隋(suí )军(jūn )将(jiāng )至(zhì ),相(xiàng )继(jì )奏(zòu )闻(wén );施(shī )文(wén )庆(qìng )、沈(shěn )客(kè )卿(qīng )并(bìng )抑(yì )而(ér )不(bú )言(yán )。

初(chū ),上(shàng )以(yǐ )萧(xiāo )岩(yán )、萧(xiāo )献(xiàn ),梁(liáng )之(zhī )宗(zōng )室(shì ),拥(yōng )众(zhòng )来(lái )奔(bēn ),心(xīn )忌(jì )之(zhī ),故(gù )远(yuǎn )散(sàn )其(qí )众(zhòng ),以(yǐ )岩(yán )为(wéi )东(dōng )扬(yáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),献(xiàn )为(wéi )吴(wú )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ );使(shǐ )领(lǐng )军(jūn )任(rèn )忠(zhōng )出(chū )守(shǒu )吴(wú )兴(xìng )郡(jùn ),以(yǐ )襟(jīn )带(dài )二(èr )州(zhōu )。使(shǐ )南(nán )平(píng )王(wáng )嶷(yí )镇(zhèn )江(jiāng )州(zhōu ),永(yǒng )嘉(jiā )王(wáng )彦(yàn )镇(zhèn )南(nán )徐(xú )州(zhōu )。寻(xún )召(zhào )二(èr )王(wáng )赴(fù )明(míng )年(nián )元(yuán )会(huì ),命(mìng )缘(yuán )江(jiāng )诸(zhū )防(fáng )船(chuán )舰(jiàn )悉(xī )从(cóng )二(èr )王(wáng )还(hái )都(dōu ),为(wéi )威(wēi )势(shì )以(yǐ )示(shì )梁(liáng )人(rén )之(zhī )来(lái )者(zhě )。由(yóu )是(shì )江(jiāng )中(zhōng )无(wú )一(yī )斗(dòu )船(chuán ),上(shàng )流(liú )诸(zhū )州(zhōu )兵(bīng )皆(jiē )阻(zǔ )杨(yáng )素(sù )军(jūn ),不(bú )得(dé )至(zhì )。

湘(xiāng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )晋(jìn )熙(xī )王(wáng )叔(shū )文(wén ),在(zài )职(zhí )既(jì )久(jiǔ ),大(dà )得(dé )人(rén )和(hé ),上(shàng )以(yǐ )其(qí )据(jù )有(yǒu )上(shàng )流(liú ),阴(yīn )忌(jì )之(zhī );自(zì )度(dù )素(sù )与(yǔ )群(qún )臣(chén )少(shǎo )恩(ēn ),恐(kǒng )不(bú )为(wéi )用(yòng ),无(wú )可(kě )任(rèn )者(zhě ),乃(nǎi )擢(zhuó )施(shī )文(wén )庆(qìng )为(wéi )都(dōu )督(dū )、湘(xiāng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),配(pèi )以(yǐ )精(jīng )兵(bīng )二(èr )千(qiān ),欲(yù )令(lìng )西(xī )上(shàng );仍(réng )征(zhēng )叔(shū )文(wén )还(hái )朝(cháo )。文(wén )庆(qìng )深(shēn )喜(xǐ )其(qí )事(shì ),然(rán )惧(jù )出(chū )外(wài )之(zhī )后(hòu ),执(zhí )事(shì )者(zhě )持(chí )己(jǐ )短(duǎn )长(zhǎng ),因(yīn )进(jìn )其(qí )党(dǎng )沈(shěn )客(kè )卿(qīng )以(yǐ )自(zì )代(dài )。

未(wèi )发(fā )间(jiān ),二(èr )人(rén )共(gòng )掌(zhǎng )机(jī )密(mì )。护(hù )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )樊(fán )毅(yì )言(yán )于(yú )仆(pú )射(shè )袁(yuán )宪(xiàn )曰(yuē ):“京(jīng )口(kǒu )、采(cǎi )石(shí )俱(jù )是(shì )要(yào )地(dì ),各(gè )须(xū )锐(ruì )兵(bīng )五(wǔ )千(qiān ),并(bìng )出(chū )金(jīn )翅(chì )二(èr )百(bǎi ),缘(yuán )江(jiāng )上(shàng )下(xià ),以(yǐ )为(wéi )防(fáng )备(bèi )。”宪(xiàn )及(jí )骠(biāo )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )萧(xiāo )摩(mó )诃(hē )皆(jiē )为(wéi )以(yǐ )然(rán ),乃(nǎi )与(yǔ )文(wén )武(wǔ )群(qún )臣(chén )共(gòng )议(yì ),请(qǐng )如(rú )毅(yì )策(cè )。施(shī )文(wén )庆(qìng )恐(kǒng )无(wú )兵(bīng )从(cóng )己(jǐ ),废(fèi )其(qí )述(shù )职(zhí ),而(ér )客(kè )卿(qīng )又(yòu )利(lì )文(wén )庆(qìng )之(zhī )任(rèn ),己(jǐ )得(dé )专(zhuān )权(quán ),俱(jù )言(yán )于(yú )朝(cháo )曰(yuē ):“必(bì )有(yǒu )论(lùn )义(yì ),不(bú )假(jiǎ )面(miàn )陈(chén );但(dàn )作(zuò )文(wén )启(qǐ ),即(jí )为(wéi )通(tōng )奏(zòu )。”宪(xiàn )等(děng )以(yǐ )为(wéi )然(rán ),二(èr )人(rén )赍(jī )启(qǐ )入(rù ),白(bái )帝(dì )曰(yuē ):“此(cǐ )是(shì )常(cháng )事(shì ),边(biān )城(chéng )将(jiāng )帅(shuài )足(zú )以(yǐ )当(dāng )之(zhī )。若(ruò )出(chū )人(rén )船(chuán ),必(bì )恐(kǒng )惊(jīng )扰(rǎo )。”

及(jí )隋(suí )军(jūn )临(lín )江(jiāng ),间(jiān )谍(dié )骤(zhòu )至(zhì ),宪(xiàn )等(děng )殷(yīn )勤(qín )奏(zòu )请(qǐng ),至(zhì )于(yú )再(zài )三(sān )。文(wén )庆(qìng )曰(yuē ):“元(yuán )会(huì )将(jiāng )逼(bī ),南(nán )郊(jiāo )之(zhī )日(rì ),太(tài )子(zǐ )多(duō )从(cóng );今(jīn )若(ruò )出(chū )兵(bīng ),事(shì )便(biàn )废(fèi )阙(què )。”帝(dì )曰(yuē ):“今(jīn )且(qiě )出(chū )兵(bīng ),若(ruò )北(běi )边(biān )无(wú )事(shì ),因(yīn )以(yǐ )水(shuǐ )军(jūn )从(cóng )郊(jiāo ),何(hé )为(wéi )不(bú )可(kě )!”又(yòu )曰(yuē ):“如(rú )此(cǐ )则(zé )声(shēng )闻(wén )邻(lín )境(jìng ),便(biàn )谓(wèi )国(guó )弱(ruò )。”后(hòu )又(yòu )以(yǐ )货(huò )动(dòng )江(jiāng )总(zǒng ),总(zǒng )内(nèi )为(wéi )之(zhī )游(yóu )说(shuō )。帝(dì )重(zhòng )违(wéi )其(qí )意(yì ),而(ér )迫(pò )群(qún )官(guān )之(zhī )请(qǐng ),乃(nǎi )令(lìng )付(fù )外(wài )详(xiáng )议(yì )。总(zǒng )又(yòu )抑(yì )宪(xiàn )等(děng ),由(yóu )是(shì )议(yì )久(jiǔ )不(bú )决(jué )。

帝(dì )从(cóng )容(róng )谓(wèi )侍(shì )臣(chén )曰(yuē ):“王(wáng )气(qì )在(zài )此(cǐ )。齐(qí )兵(bīng )三(sān )来(lái ),周(zhōu )师(shī )再(zài )来(lái ),无(wú )不(bú )摧(cuī )败(bài )。彼(bǐ )何(hé )为(wéi )者(zhě )邪(xié )!”都(dōu )官(guān )尚(shàng )书(shū )孔(kǒng )范(fàn )曰(yuē ):“长(zhǎng )江(jiāng )天(tiān )堑(qiàn ),古(gǔ )以(yǐ )为(wéi )限(xiàn )隔(gé )南(nán )北(běi ),今(jīn )日(rì )虏(lǔ )军(jūn )岂(qǐ )能(néng )飞(fēi )渡(dù )邪(xié )!边(biān )将(jiāng )欲(yù )作(zuò )功(gōng )劳(láo ),妄(wàng )言(yán )事(shì )急(jí )。臣(chén )每(měi )患(huàn )官(guān )卑(bēi ),虏(lǔ )若(ruò )渡(dù )江(jiāng ),臣(chén )定(dìng )作(zuò )太(tài )尉(wèi )公(gōng )矣(yǐ )!”或(huò )妄(wàng )言(yán )北(běi )军(jūn )马(mǎ )死(sǐ ),范(fàn )曰(yuē ):“此(cǐ )是(shì )我(wǒ )马(mǎ ),何(hé )为(wéi )而(ér )死(sǐ )!”帝(dì )笑(xiào )以(yǐ )为(wéi )然(rán ),故(gù )不(bú )为(wéi )深(shēn )备(bèi ),奏(zòu )伎(jì )、纵(zòng )酒(jiǔ )、赋(fù )诗(shī )不(bú )辍(chuò )。

是(shì )岁(suì ),吐(tǔ )谷(gǔ )浑(hún )裨(bì )王(wáng )拓(tuò )跋(bá )木(mù )弥(mí )请(qǐng )以(yǐ )千(qiān )馀(yú )家(jiā )降(jiàng )隋(suí )。隋(suí )主(zhǔ )曰(yuē ):“溥(pǔ )天(tiān )之(zhī )下(xià ),皆(jiē )是(shì )朕(zhèn )臣(chén ),朕(zhèn )之(zhī )抚(fǔ )育(yù ),俱(jù )存(cún )仁(rén )孝(xiào )。浑(hún )贼(zéi )惛(hūn )狂(kuáng ),妻(qī )子(zǐ )怀(huái )怖(bù ),并(bìng )思(sī )归(guī )化(huà ),自(zì )救(jiù )危(wēi )亡(wáng )。然(rán )叛(pàn )夫(fū )背(bèi )父(fù ),不(bú )可(kě )收(shōu )纳(nà )。又(yòu )其(qí )本(běn )意(yì )正(zhèng )自(zì )避(bì )死(sǐ ),今(jīn )若(ruò )违(wéi )拒(jù ),又(yòu )复(fù )不(bú )仁(rén )。若(ruò )更(gèng )有(yǒu )音(yīn )信(xìn ),但(dàn )宜(yí )慰(wèi )抚(fǔ ),任(rèn )其(qí )自(zì )拔(bá ),不(bú )须(xū )出(chū )兵(bīng )应(yīng )接(jiē )。其(qí )妹(mèi )夫(fū )及(jí )甥(shēng )欲(yù )来(lái ),亦(yì )任(rèn )其(qí )意(yì ),不(bú )劳(láo )劝(quàn )诱(yòu )也(yě )。”

河(hé )南(nán )王(wáng )移(yí )兹(zī )裒(póu )卒(zú ),隋(suí )主(zhǔ )令(lìng )其(qí )弟(dì )树(shù )归(guī )袭(xí )统(tǒng )其(qí )众(zhòng )。

阅读:25683

打赏捐助〔Donate〕>>>

《陈纪十》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库