祖冲之【登录】

《南齐书》 > 卷五十二·文学 > 《祖冲之》 > 拼音版

祖(zǔ )冲(chōng )之(zhī ),字(zì )文(wén )远(yuǎn ),范(fàn )阳(yáng )蓟(jì )人(rén )也(yě )。祖(zǔ )昌(chāng ),宋(sòng )大(dà )匠(jiàng )卿(qīng )。父(fù )朔(shuò )之(zhī ),奉(fèng )朝(cháo )请(qǐng )。冲(chōng )之(zhī )少(shǎo )稽(jī )古(gǔ ),有(yǒu )机(jī )思(sī )。宋(sòng )孝(xiào )武(wǔ )使(shǐ )直(zhí )华(huá )林(lín )学(xué )省(shěng ),赐(cì )宅(zhái )宇(yǔ )车(chē )服(fú )。解(jiě )褐(hè )南(nán )徐(xú )州(zhōu )迎(yíng )从(cóng )事(shì ),公(gōng )府(fǔ )参(cān )军(jūn )。宋(sòng )元(yuán )嘉(jiā )中(zhōng )用(yòng )何(hé )承(chéng )天(tiān )所(suǒ )制(zhì )历(lì ),比(bǐ )古(gǔ )十(shí )一(yī )家(jiā )为(wéi )密(mì ),冲(chōng )之(zhī )以(yǐ )为(wéi )尚(shàng )疏(shū ),乃(nǎi )更(gèng )造(zào )新(xīn )法(fǎ )。上(shàng )表(biǎo )曰(yuē ):

臣(chén )博(bó )访(fǎng )前(qián )坟(fén ),远(yuǎn )稽(jī )昔(xī )典(diǎn ),五(wǔ )帝(dì )躔(chán )次(cì ),三(sān )王(wáng )交(jiāo )分(fèn ),《春(chūn )秋(qiū )》朔(shuò )气(qì ),《纪(jì )年(nián )》薄(báo )蚀(shí ),谈(tán )、迁(qiān )载(zǎi )述(shù ),彪(biāo )、固(gù )列(liè )志(zhì ),魏(wèi )世(shì )注(zhù )历(lì ),晋(jìn )代(dài )《起(qǐ )居(jū )》,探(tàn )异(yì )今(jīn )古(gǔ ),观(guān )要(yào )华(huá )戎(róng )。书(shū )契(qì )以(yǐ )降(jiàng ),二(èr )千(qiān )余(yú )稔(rěn ),日(rì )月(yuè )离(lí )会(huì )之(zhī )征(zhēng ),星(xīng )度(dù )疏(shū )密(mì )之(zhī )验(yàn ),专(zhuān )功(gōng )耽(dān )思(sī ),咸(xián )可(kě )得(dé )而(ér )言(yán )也(yě )。加(jiā )以(yǐ )亲(qīn )量(liàng )圭(guī )尺(chǐ ),躬(gōng )察(chá )仪(yí )漏(lòu ),目(mù )尽(jìn )毫(háo )厘(lí ),心(xīn )穷(qióng )筹(chóu )策(cè ),考(kǎo )课(kè )推(tuī )移(yí ),又(yòu )曲(qǔ )备(bèi )其(qí )详(xiáng )矣(yǐ )。然(rán )而(ér )古(gǔ )历(lì )疏(shū )舛(chuǎn ),类(lèi )不(bú )精(jīng )密(mì ),群(qún )氏(shì )纠(jiū )纷(fēn ),莫(mò )审(shěn )其(qí )会(huì )。寻(xún )何(hé )承(chéng )天(tiān )所(suǒ )上(shàng ),意(yì )存(cún )改(gǎi )革(gé ),而(ér )置(zhì )法(fǎ )简(jiǎn )略(luè ),今(jīn )已(yǐ )乖(guāi )远(yuǎn )。以(yǐ )臣(chén )校(xiào )之(zhī ),三(sān )睹(dǔ )厥(jué )谬(miù ),日(rì )月(yuè )所(suǒ )在(zài ),差(chà )觉(jiào )三(sān )度(dù ),二(èr )至(zhì )晷(guǐ )景(jǐng ),几(jǐ )失(shī )一(yī )日(rì ),五(wǔ )星(xīng )见(jiàn )伏(fú ),至(zhì )差(chà )四(sì )旬(xún ),留(liú )逆(nì )进(jìn )退(tuì ),或(huò )移(yí )两(liǎng )宿(xiǔ )。分(fèn )至(zhì )失(shī )实(shí ),则(zé )节(jiē )闰(rùn )非(fēi )正(zhèng );宿(xiǔ )度(dù )违(wéi )天(tiān ),则(zé )伺(sì )察(chá )无(wú )准(zhǔn )。

臣(chén )生(shēng )属(shǔ )圣(shèng )辰(chén ),询(xún )逮(dǎi )在(zài )运(yùn ),敢(gǎn )率(lǜ )愚(yú )瞽(gǔ ),更(gèng )创(chuàng )新(xīn )历(lì )。谨(jǐn )立(lì )改(gǎi )易(yì )之(zhī )意(yì )有(yǒu )二(èr ),设(shè )法(fǎ )之(zhī )情(qíng )有(yǒu )三(sān )。

改(gǎi )易(yì )者(zhě )一(yī ):以(yǐ )旧(jiù )法(fǎ )一(yī )章(zhāng ),十(shí )九(jiǔ )岁(suì )有(yǒu )七(qī )闰(rùn ),闰(rùn )数(shù )为(wéi )多(duō ),经(jīng )二(èr )百(bǎi )年(nián )辄(zhé )差(chà )一(yī )日(rì )。节(jiē )闰(rùn )既(jì )移(yí ),则(zé )应(yīng )改(gǎi )法(fǎ ),历(lì )纪(jì )屡(lǚ )迁(qiān ),实(shí )由(yóu )此(cǐ )条(tiáo )。今(jīn )改(gǎi )章(zhāng )法(fǎ )三(sān )百(bǎi )九(jiǔ )十(shí )一(yī )年(nián )有(yǒu )一(yī )百(bǎi )四(sì )十(shí )四(sì )闰(rùn ),令(lìng )却(què )合(hé )周(zhōu )、汉(hàn ),则(zé )将(jiāng )来(lái )永(yǒng )用(yòng ),无(wú )复(fù )差(chà )动(dòng )。其(qí )二(èr ):以(yǐ )《尧(yáo )典(diǎn )》云(yún )“日(rì )短(duǎn )星(xīng )昴(mǎo ),以(yǐ )正(zhèng )仲(zhòng )冬(dōng )”。以(yǐ )此(cǐ )推(tuī )之(zhī ),唐(táng )世(shì )冬(dōng )至(zhì )日(rì )在(zài )今(jīn )宿(xiǔ )之(zhī )左(zuǒ )五(wǔ )十(shí )许(xǔ )度(dù )。汉(hàn )代(dài )之(zhī )初(chū )即(jí )用(yòng )秦(qín )历(lì ),冬(dōng )至(zhì )日(rì )在(zài )牵(qiān )牛(niú )六(liù )度(dù )。汉(hàn )武(wǔ )改(gǎi )立(lì )《太(tài )初(chū )历(lì )》,冬(dōng )至(zhì )日(rì )在(zài )牛(niú )初(chū )。后(hòu )汉(hàn )四(sì )分(fèn )法(fǎ ),冬(dōng )至(zhì )日(rì )在(zài )斗(dòu )二(èr )十(shí )二(èr )。晋(jìn )世(shì )姜(jiāng )岌(jí )以(yǐ )月(yuè )蚀(shí )检(jiǎn )日(rì ),知(zhī )冬(dōng )至(zhì )在(zài )斗(dòu )十(shí )七(qī )。今(jīn )参(cān )以(yǐ )中(zhōng )星(xīng ),课(kè )以(yǐ )蚀(shí )望(wàng ),冬(dōng )至(zhì )之(zhī )日(rì )在(zài )斗(dòu )十(shí )一(yī )。通(tōng )而(ér )计(jì )之(zhī ),未(wèi )盈(yíng )百(bǎi )载(zǎi ),所(suǒ )差(chà )二(èr )度(dù )。旧(jiù )法(fǎ )并(bìng )令(lìng )冬(dōng )至(zhì )日(rì )有(yǒu )定(dìng )处(chù ),天(tiān )数(shù )既(jì )差(chà ),则(zé )七(qī )曜(yào )宿(xiǔ )度(dù ),渐(jiàn )与(yǔ )舛(chuǎn )讹(é )。乖(guāi )谬(miù )既(jì )著(zhe ),辄(zhé )应(yīng )改(gǎi )易(yì )。仅(jǐn )合(hé )一(yī )时(shí ),莫(mò )能(néng )通(tōng )远(yuǎn )。迁(qiān )革(gé )不(bú )已(yǐ ),又(yòu )由(yóu )此(cǐ )条(tiáo )。今(jīn )令(lìng )冬(dōng )至(zhì )所(suǒ )在(zài )岁(suì )岁(suì )微(wēi )差(chà ),却(què )检(jiǎn )汉(hàn )注(zhù ),并(bìng )皆(jiē )审(shěn )密(mì ),将(jiāng )来(lái )久(jiǔ )用(yòng ),无(wú )烦(fán )屡(lǚ )改(gǎi )。

又(yòu )设(shè )法(fǎ )者(zhě ),其(qí )一(yī ):以(yǐ )子(zǐ )为(wéi )辰(chén )首(shǒu ),位(wèi )在(zài )正(zhèng )北(běi ),爻(yáo )应(yīng )初(chū )九(jiǔ )升(shēng )气(qì )之(zhī )端(duān ),虚(xū )为(wéi )北(běi )方(fāng )列(liè )宿(xiǔ )之(zhī )中(zhōng )。元(yuán )气(qì )肇(zhào )初(chū ),宜(yí )在(zài )此(cǐ )次(cì )。前(qián )儒(rú )虞(yú )喜(xǐ ),备(bèi )论(lùn )其(qí )义(yì )。今(jīn )历(lì )上(shàng )元(yuán )日(rì )度(dù ),发(fā )自(zì )虚(xū )一(yī )。其(qí )二(èr ):以(yǐ )日(rì )辰(chén )之(zhī )号(hào ),甲(jiǎ )子(zǐ )为(wéi )先(xiān ),历(lì )法(fǎ )设(shè )元(yuán ),应(yīng )在(zài )此(cǐ )岁(suì )。而(ér )黄(huáng )帝(dì )以(yǐ )来(lái ),世(shì )代(dài )所(suǒ )用(yòng ),凡(fán )十(shí )一(yī )历(lì ),上(shàng )元(yuán )之(zhī )岁(suì ),莫(mò )值(zhí )此(cǐ )名(míng )。今(jīn )历(lì )上(shàng )元(yuán )岁(suì )在(zài )甲(jiǎ )子(zǐ )。其(qí )三(sān ):以(yǐ )上(shàng )元(yuán )之(zhī )岁(suì ),历(lì )中(zhōng )众(zhòng )条(tiáo ),并(bìng )应(yīng )以(yǐ )此(cǐ )为(wéi )始(shǐ )。而(ér )《景(jǐng )初(chū )历(lì )》交(jiāo )会(huì )迟(chí )疾(jí ),元(yuán )首(shǒu )有(yǒu )差(chà )。又(yòu )承(chéng )天(tiān )法(fǎ ),日(rì )月(yuè )五(wǔ )星(xīng ),各(gè )自(zì )有(yǒu )元(yuán ),交(jiāo )会(huì )迟(chí )疾(jí ),亦(yì )并(bìng )置(zhì )差(chà ),裁(cái )得(dé )朔(shuò )气(qì )合(hé )而(ér )已(yǐ ),条(tiáo )序(xù )纷(fēn )错(cuò ),不(bú )及(jí )古(gǔ )意(yì )。今(jīn )设(shè )法(fǎ )日(rì )月(yuè )五(wǔ )纬(wěi )交(jiāo )会(huì )迟(chí )疾(jí ),悉(xī )以(yǐ )上(shàng )元(yuán )岁(suì )首(shǒu )为(wéi )始(shǐ )。群(qún )流(liú )共(gòng )源(yuán ),庶(shù )无(wú )乖(guāi )误(wù )。

若(ruò )夫(fū )测(cè )以(yǐ )定(dìng )形(xíng ),据(jù )以(yǐ )实(shí )效(xiào ),悬(xuán )象(xiàng )著(zhe )明(míng ),尺(chǐ )表(biǎo )之(zhī )验(yàn )可(kě )推(tuī ),动(dòng )气(qì )幽(yōu )微(wēi ),寸(cùn )管(guǎn )之(zhī )候(hòu )不(bú )忒(tuī )。今(jīn )臣(chén )所(suǒ )立(lì ),易(yì )以(yǐ )取(qǔ )信(xìn )。但(dàn )综(zōng )核(hé )始(shǐ )终(zhōng ),大(dà )存(cún )缓(huǎn )密(mì ),革(gé )新(xīn )变(biàn )旧(jiù ),有(yǒu )约(yuē )有(yǒu )繁(fán )。用(yòng )约(yuē )之(zhī )条(tiáo ),理(lǐ )不(bú )自(zì )惧(jù ),用(yòng )繁(fán )之(zhī )意(yì ),顾(gù )非(fēi )谬(miù )然(rán )。何(hé )者(zhě )?夫(fū )纪(jì )闰(rùn )参(cān )差(chà ),数(shù )各(gè )有(yǒu )分(fèn ),分(fèn )之(zhī )为(wéi )体(tǐ ),非(fēi )不(bú )细(xì )密(mì ),臣(chén )是(shì )用(yòng )深(shēn )惜(xī )毫(háo )厘(lí ),以(yǐ )全(quán )求(qiú )妙(miào )之(zhī )准(zhǔn ),不(bú )辞(cí )积(jī )累(lèi ),以(yǐ )成(chéng )永(yǒng )定(dìng )之(zhī )制(zhì ),非(fēi )为(wéi )思(sī )而(ér )莫(mò )知(zhī ),悟(wù )而(ér )弗(fú )改(gǎi )也(yě )。若(ruò )所(suǒ )上(shàng )万(wàn )一(yī )可(kě )采(cǎi ),伏(fú )愿(yuàn )颁(bān )宣(xuān )群(qún )司(sī ),赐(cì )垂(chuí )详(xiáng )究(jiū )。

事(shì )奏(zòu )。孝(xiào )武(wǔ )令(lìng )朝(cháo )士(shì )善(shàn )历(lì )者(zhě )难(nán )之(zhī ),不(bú )能(néng )屈(qū )。会(huì )帝(dì )崩(bēng ),不(bú )施(shī )行(háng )。出(chū )为(wéi )娄(lóu )县(xiàn )令(lìng ),谒(yè )者(zhě )仆(pú )射(shè )。

初(chū ),宋(sòng )武(wǔ )平(píng )关(guān )中(zhōng )得(dé )姚(yáo )兴(xìng )指(zhǐ )南(nán )车(chē ),有(yǒu )外(wài )形(xíng )而(ér )无(wú )机(jī )巧(qiǎo ),每(měi )行(háng ),使(shǐ )人(rén )于(yú )内(nèi )转(zhuǎn )之(zhī )。升(shēng )明(míng )中(zhōng ),太(tài )祖(zǔ )辅(fǔ )政(zhèng ),使(shǐ )冲(chōng )之(zhī )追(zhuī )修(xiū )古(gǔ )法(fǎ )。冲(chōng )之(zhī )改(gǎi )造(zào )铜(tóng )机(jī ),圆(yuán )转(zhuǎn )不(bú )穷(qióng ),而(ér )司(sī )方(fāng )如(rú )一(yī ),马(mǎ )均(jūn )以(yǐ )来(lái )未(wèi )有(yǒu )也(yě )。时(shí )有(yǒu )北(běi )人(rén )索(suǒ )驭(yù )飗(liú )者(zhě ),亦(yì )云(yún )能(néng )造(zào )指(zhǐ )南(nán )车(chē ),太(tài )祖(zǔ )使(shǐ )与(yǔ )冲(chōng )之(zhī )各(gè )造(zào ),使(shǐ )于(yú )乐(lè )游(yóu )苑(yuàn )对(duì )共(gòng )校(xiào )试(shì ),而(ér )颇(pō )有(yǒu )差(chà )僻(pì ),乃(nǎi )毁(huǐ )焚(fén )之(zhī )。永(yǒng )明(míng )中(zhōng ),竟(jìng )陵(líng )王(wáng )子(zǐ )良(liáng )好(hǎo )古(gǔ ),冲(chōng )之(zhī )造(zào )欹(yī )器(qì )献(xiàn )之(zhī )。

文(wén )惠(huì )太(tài )子(zǐ )在(zài )东(dōng )宫(gōng ),见(jiàn )冲(chōng )之(zhī )历(lì )法(fǎ ),启(qǐ )世(shì )祖(zǔ )施(shī )行(háng ),文(wén )惠(huì )寻(xún )薨(hōng ),事(shì )又(yòu )寝(qǐn )。转(zhuǎn )长(zhǎng )水(shuǐ )校(xiào )尉(wèi ),领(lǐng )本(běn )职(zhí )。冲(chōng )之(zhī )造(zào )《安(ān )边(biān )论(lùn )》,欲(yù )开(kāi )屯(tún )田(tián ),广(guǎng )农(nóng )殖(zhí )。建(jiàn )武(wǔ )中(zhōng ),明(míng )帝(dì )使(shǐ )冲(chōng )之(zhī )巡(xún )行(háng )四(sì )方(fāng ),兴(xìng )造(zào )大(dà )业(yè ),可(kě )以(yǐ )利(lì )百(bǎi )姓(xìng )者(zhě ),会(huì )连(lián )有(yǒu )军(jūn )事(shì ),事(shì )竟(jìng )不(bú )行(háng )。

冲(chōng )之(zhī )解(jiě )钟(zhōng )律(lǜ ),博(bó )塞(sāi )当(dāng )时(shí )独(dú )绝(jué ),莫(mò )能(néng )对(duì )者(zhě )。以(yǐ )诸(zhū )葛(gě )亮(liàng )有(yǒu )木(mù )牛(niú )流(liú )马(mǎ ),乃(nǎi )造(zào )一(yī )器(qì ),不(bú )因(yīn )风(fēng )水(shuǐ ),施(shī )机(jī )自(zì )运(yùn ),不(bú )劳(láo )人(rén )力(lì );又(yòu )造(zào )千(qiān )里(lǐ )船(chuán ),于(yú )新(xīn )亭(tíng )江(jiāng )试(shì )之(zhī ),日(rì )行(háng )百(bǎi )余(yú )里(lǐ )。于(yú )乐(lè )游(yóu )苑(yuàn )造(zào )水(shuǐ )碓(duì )磨(mó ),世(shì )祖(zǔ )亲(qīn )自(zì )临(lín )视(shì )。又(yòu )特(tè )善(shàn )算(suàn )。永(yǒng )元(yuán )二(èr )年(nián ),冲(chōng )之(zhī )卒(zú )。年(nián )七(qī )十(shí )二(èr )。著(zhe )《易(yì )》《老(lǎo )》《庄(zhuāng )》义(yì ),释(shì )《论(lùn )语(yǔ )》《孝(xiào )经(jīng )》,注(zhù )《九(jiǔ )章(zhāng )》,造(zào )《缀(zhuì )述(shù )》数(shù )十(shí )篇(piān )。

阅读:22385

打赏捐助〔Donate〕>>>

《祖冲之》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库