陈纪三【登录】

《资治通鉴》 > 《陈纪》·十卷 > 《陈纪三》 > 拼音版

起(qǐ )昭(zhāo )阳(yáng )协(xié )洽(qià ),尽(jìn )柔(róu )兆(zhào )阉(yān )茂(mào ),凡(fán )四(sì )年(nián )。

世(shì )祖(zǔ )文(wén )皇(huáng )帝(dì )下(xià )天(tiān )嘉(jiā )四(sì )年(nián )(癸(guǐ )未(wèi ),公(gōng )元(yuán )五(wǔ )六(liù )三(sān )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),齐(qí )以(yǐ )太(tài )子(zǐ )少(shǎo )傅(fù )魏(wèi )收(shōu )兼(jiān )尚(shàng )书(shū )右(yòu )仆(pú )射(shè )。时(shí )齐(qí )主(zhǔ )终(zhōng )日(rì )酣(hān )饮(yǐn ),朝(cháo )事(shì )专(zhuān )委(wěi )侍(shì )中(zhōng )高(gāo )元(yuán )海(hǎi )。元(yuán )海(hǎi )庸(yōng )俗(sú ),帝(dì )亦(yì )轻(qīng )之(zhī );以(yǐ )收(shōu )才(cái )名(míng )素(sù )盛(shèng ),故(gù )用(yòng )之(zhī )。而(ér )收(shōu )畏(wèi )懦(nuò )避(bì )事(shì ),寻(xún )坐(zuò )阿(ā )纵(zòng ),除(chú )名(míng )。兗(yǎn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )毕(bì )义(yì )云(yún )作(zuò )书(shū )与(yǔ )高(gāo )元(yuán )海(hǎi ),论(lùn )叙(xù )时(shí )事(shì )。元(yuán )海(hǎi )入(rù )宫(gōng ),不(bú )觉(jiào )遗(yí )之(zhī )。给(gěi )事(shì )中(zhōng )李(lǐ )孝(xiào )贞(zhēn )得(dé )而(ér )奏(zòu )之(zhī ),帝(dì )由(yóu )是(shì )疏(shū )元(yuán )海(hǎi )。以(yǐ )孝(xiào )贞(zhēn )兼(jiān )中(zhōng )书(shū )舍(shě )人(rén ),征(zhēng )义(yì )云(yún )还(hái )朝(cháo )。和(hé )士(shì )开(kāi )复(fù )谮(zèn )元(yuán )海(hǎi ),帝(dì )以(yǐ )马(mǎ )鞭(biān )棰(chuí )元(yuán )海(hǎi )六(liù )十(shí ),责(zé )曰(yuē ):“汝(rǔ )昔(xī )教(jiāo )我(wǒ )反(fǎn ),以(yǐ )弟(dì )反(fǎn )兄(xiōng ),几(jǐ )许(xǔ )不(bú )义(yì )!以(yǐ )鄴(yè )城(chéng )兵(bīng )抗(kàng )并(bìng )州(zhōu ),几(jǐ )许(xǔ )无(wú )智(zhì )!”出(chū )为(wéi )兗(yǎn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。

甲(jiǎ )申(shēn ),周(zhōu )迪(dí )众(zhòng )溃(kuì ),脱(tuō )身(shēn )逾(yú )岭(lǐng ),奔(bēn )晋(jìn )安(ān ),依(yī )陈(chén )宝(bǎo )应(yīng )。官(guān )军(jūn )克(kè )临(lín )川(chuān ),获(huò )迪(dí )妻(qī )子(zǐ )。宝(bǎo )应(yīng )以(yǐ )兵(bīng )资(zī )迪(dí ),留(liú )异(yì )又(yòu )遣(qiǎn )其(qí )子(zǐ )忠(zhōng )臣(chén )随(suí )之(zhī )。

虞(yú )寄(jì )与(yǔ )宝(bǎo )应(yīng )书(shū ),以(yǐ )十(shí )事(shì )谏(jiàn )之(zhī )曰(yuē ):“自(zì )天(tiān )厌(yàn )梁(liáng )德(dé ),英(yīng )雄(xióng )互(hù )起(qǐ ),人(rén )人(rén )自(zì )以(yǐ )为(wéi )得(dé )之(zhī ),然(rán )夷(yí )凶(xiōng )翦(jiǎn )乱(luàn ),四(sì )海(hǎi )乐(lè )推(tuī )者(zhě ),陈(chén )氏(shì )也(yě )。岂(qǐ )非(fēi )历(lì )数(shù )有(yǒu )在(zài ),惟(wéi )天(tiān )所(suǒ )授(shòu )乎(hū )!一(yī )也(yě )。以(yǐ )王(wáng )琳(lín )之(zhī )强(qiáng ),侯(hóu )瑱(tiàn )之(zhī )力(lì ),进(jìn )足(zú )以(yǐ )摇(yáo )荡(dàng )中(zhōng )原(yuán ),争(zhēng )衡(héng )天(tiān )下(xià ),退(tuì )足(zú )以(yǐ )屈(qū )强(qiáng )江(jiāng )外(wài ),雄(xióng )张(zhāng )偏(piān )隅(yú );然(rán )或(huò )命(mìng )一(yī )旅(lǚ )之(zhī )师(shī ),或(huò )资(zī )一(yī )士(shì )之(zhī )说(shuō ),琳(lín )则(zé )瓦(wǎ )解(jiě )冰(bīng )泮(pàn ),投(tóu )身(shēn )异(yì )域(yù ),瑱(tiàn )则(zé )阙(què )角(jiǎo )稽(jī )颡(sǎng ),委(wěi )命(mìng )阙(què )庭(tíng ),斯(sī )又(yòu )天(tiān )假(jiǎ )之(zhī )威(wēi )而(ér )除(chú )其(qí )患(huàn )。二(èr )也(yě )。今(jīn )将(jiāng )军(jūn )以(yǐ )籓(bān )戚(qī )之(zhī )重(zhòng ),东(dōng )南(nán )之(zhī )众(zhòng ),尽(jìn )忠(zhōng )奉(fèng )上(shàng ),戮(lù )力(lì )勤(qín )王(wáng ),岂(qǐ )不(bú )勋(xūn )高(gāo )窦(dòu )融(róng ),宠(chǒng )过(guò )吴(wú )芮(ruì ),析(xī )珪(guī )判(pàn )野(yě ),南(nán )面(miàn )称(chēng )孤(gū )乎(hū )!三(sān )也(yě )。圣(shèng )朝(cháo )弃(qì )瑕(xiá )忘(wàng )过(guò ),宽(kuān )厚(hòu )得(dé )人(rén ),至(zhì )于(yú )余(yú )孝(xiào )顷(qǐng )、潘(pān )纯(chún )陀(tuó )、李(lǐ )孝(xiào )钦(qīn )、欧(ōu )阳(yáng )頠(wěi )等(děng ),悉(xī )委(wěi )以(yǐ )心(xīn )腹(fù ),任(rèn )以(yǐ )爪(zhǎo )牙(yá ),脑(nǎo )中(zhōng )豁(huō )然(rán ),曾(céng )无(wú )纤(xiān )芥(jiè )。况(kuàng )将(jiāng )军(jūn )衅(xìn )非(fēi )张(zhāng )绣(xiù ),罪(zuì )异(yì )毕(bì )谌(chén ),当(dāng )何(hé )虑(lǜ )于(yú )危(wēi )亡(wáng ),何(hé )失(shī )于(yú )富(fù )贵(guì )!四(sì )也(yě )。方(fāng )今(jīn )周(zhōu )、齐(qí )邻(lín )睦(mù ),境(jìng )外(wài )无(wú )虞(yú ),并(bìng )兵(bīng )一(yī )向(xiàng ),匪(fěi )朝(cháo )伊(yī )夕(xī ),非(fēi )刘(liú )、项(xiàng )竞(jìng )逐(zhú )之(zhī )机(jī ),楚(chǔ )、赵(zhào )连(lián )从(cóng )之(zhī )势(shì );何(hé )得(dé )雍(yōng )容(róng )高(gāo )拱(gǒng ),坐(zuò )论(lùn )西(xī )伯(bó )哉(zāi )!五(wǔ )也(yě )。且(qiě )留(liú )将(jiāng )军(jūn )狼(láng )顾(gù )一(yī )隅(yú ),亟(jí )经(jīng )摧(cuī )衄(nǜ ),声(shēng )实(shí )亏(kuī )丧(sàng ),胆(dǎn )气(qì )衰(shuāi )沮(jǔ )。其(qí )将(jiāng )帅(shuài )首(shǒu )鼠(shǔ )两(liǎng )端(duān ),唯(wéi )利(lì )是(shì )视(shì ),孰(shú )能(néng )被(bèi )坚(jiān )执(zhí )锐(ruì ),长(zhǎng )驱(qū )深(shēn )入(rù ),系(xì )马(mǎ )埋(mái )轮(lún ),奋(fèn )不(bú )顾(gù )命(mìng ),以(yǐ )先(xiān )士(shì )卒(zú )者(zhě )乎(hū )!六(liù )也(yě )。将(jiāng )军(jūn )之(zhī )强(qiáng ),孰(shú )如(rú )侯(hóu )景(jǐng )?将(jiāng )军(jūn )之(zhī )众(zhòng ),孰(shú )如(rú )王(wáng )琳(lín )?武(wǔ )皇(huáng )灭(miè )侯(hóu )景(jǐng )于(yú )前(qián ),今(jīn )上(shàng )摧(cuī )王(wáng )琳(lín )于(yú )后(hòu ),此(cǐ )乃(nǎi )天(tiān )时(shí ),非(fēi )复(fù )人(rén )力(lì )。且(qiě )兵(bīng )革(gé )已(yǐ )后(hòu ),民(mín )皆(jiē )厌(yàn )乱(luàn ),其(qí )孰(shú )能(néng )弃(qì )坟(fén )墓(mù ),捐(juān )妻(qī )子(zǐ ),出(chū )万(wàn )死(sǐ )不(bú )顾(gù )水(shuǐ )计(jì ),从(cóng )将(jiāng )军(jūn )于(yú )白(bái )刃(rèn )之(zhī )间(jiān )乎(hū )!七(qī )也(yě )。历(lì )观(guān )前(qián )古(gǔ ),子(zǐ )阳(yáng )、季(jì )孟(mèng ),倾(qīng )覆(fù )相(xiàng )寻(xún );馀(yú )善(shàn )、右(yòu )渠(qú ),危(wēi )亡(wáng )继(jì )及(jí )。天(tiān )命(mìng )可(kě )畏(wèi ),山(shān )川(chuān )难(nán )恃(shì )。况(kuàng )将(jiāng )军(jūn )欲(yù )以(yǐ )数(shù )郡(jùn )之(zhī )地(dì )当(dāng )天(tiān )下(xià )之(zhī )兵(bīng ),以(yǐ )诸(zhū )候(hòu )之(zhī )资(zī )拒(jù )天(tiān )子(zǐ )之(zhī )命(mìng ),强(qiáng )弱(ruò )逆(nì )顺(shùn ),可(kě )得(dé )侔(móu )乎(hū )!八(bā )也(yě )。且(qiě )非(fēi )我(wǒ )族(zú )类(lèi ),其(qí )心(xīn )必(bì )异(yì );不(bú )爱(ài )其(qí )亲(qīn ),岂(qǐ )能(néng )及(jí )物(wù )!留(liú )将(jiāng )军(jūn )身(shēn )縻(mí )国(guó )爵(jué ),子(zǐ )尚(shàng )王(wáng )姬(jī ),犹(yóu )且(qiě )弃(qì )天(tiān )属(shǔ )而(ér )弗(fú )顾(gù ),背(bèi )明(míng )君(jūn )而(ér )孤(gū )立(lì ),危(wēi )亡(wáng )之(zhī )日(rì ),岂(qǐ )能(néng )同(tóng )忧(yōu )共(gòng )患(huàn ),不(bú )背(bèi )将(jiāng )军(jūn )者(zhě )乎(hū )!至(zhì )于(yú )师(shī )老(lǎo )力(lì )屈(qū ),惧(jù )诛(zhū )利(lì )赏(shǎng ),必(bì )有(yǒu )韩(hán )、智(zhì )晋(jìn )阳(yáng )之(zhī )谋(móu ),张(zhāng )、陈(chén )井(jǐng )陉(xíng )之(zhī )势(shì )。九(jiǔ )也(yě )。北(běi )军(jūn )万(wàn )里(lǐ )远(yuǎn )斗(dòu ),锋(fēng )不(bú )可(kě )当(dāng )。将(jiāng )军(jūn )自(zì )战(zhàn )其(qí )地(dì ),人(rén )多(duō )顾(gù )后(hòu );众(zhòng )寡(guǎ )不(bú )敌(dí ),将(jiāng )帅(shuài )不(bú )侔(móu )。师(shī )以(yǐ )无(wú )名(míng )而(ér )出(chū ),事(shì )以(yǐ )无(wú )机(jī )而(ér )动(dòng ),以(yǐ )此(cǐ )称(chēng )兵(bīng ),未(wèi )知(zhī )其(qí )利(lì )。十(shí )也(yě )。为(wéi )将(jiāng )军(jūn )计(jì ),莫(mò )若(ruò )绝(jué )亲(qīn )留(liú )氏(shì )。遣(qiǎn )子(zǐ )入(rù )质(zhì ),释(shì )甲(jiǎ )偃(yǎn )兵(bīng ),一(yī )遵(zūn )诏(zhào )旨(zhǐ )。方(fāng )今(jīn )籓(bān )维(wéi )尚(shàng )少(shǎo ),皇(huáng )子(zǐ )幼(yòu )冲(chōng ),凡(fán )预(yù )宗(zōng )枝(zhī ),皆(jiē )蒙(méng )宠(chǒng )树(shù )。况(kuàng )以(yǐ )将(jiāng )军(jūn )之(zhī )地(dì ),将(jiāng )军(jūn )之(zhī )才(cái ),将(jiāng )军(jūn )之(zhī )名(míng ),将(jiāng )军(jūn )之(zhī )势(shì ),而(ér )克(kè )修(xiū )籓(bān )服(fú ),北(běi )面(miàn )称(chēng )臣(chén ),宁(níng )与(yǔ )刘(liú )泽(zé )同(tóng )年(nián )而(ér )语(yǔ )其(qí )功(gōng )业(yè )哉(zāi )!寄(jì )感(gǎn )恩(ēn )怀(huái )服(fú ),不(bú )觉(jiào )狂(kuáng )言(yán ),斧(fǔ )钺(yuè )之(zhī )诛(zhū ),其(qí )甘(gān )如(rú )荠(qí )。”宝(bǎo )应(yīng )览(lǎn )书(shū )大(dà )怒(nù )。或(huò )谓(wèi )宝(bǎo )应(yīng )曰(yuē ):“虞(yú )公(gōng )病(bìng )势(shì )渐(jiàn )笃(dǔ ),言(yán )多(duō )错(cuò )谬(miù )。”宝(bǎo )应(yīng )意(yì )乃(nǎi )小(xiǎo )释(shì ),亦(yì )以(yǐ )寄(jì )民(mín )望(wàng ),故(gù )优(yōu )容(róng )之(zhī )。

周(zhōu )梁(liáng )躁(zào )公(gōng )侯(hóu )莫(mò )陈(chén )崇(chóng )从(cóng )周(zhōu )主(zhǔ )如(rú )原(yuán )州(zhōu )。帝(dì )夜(yè )还(hái )长(zhǎng )安(ān ),人(rén )窃(qiè )怪(guài )其(qí )故(gù ),崇(chóng )谓(wèi )所(suǒ )亲(qīn )曰(yuē ):“吾(wú )此(cǐ )闻(wén )术(shù )者(zhě )言(yán ),晋(jìn )公(gōng )今(jīn )年(nián )不(bú )利(lì ),车(chē )驾(jià )今(jīn )忽(hū )夜(yè )还(hái ),不(bú )过(guò )晋(jìn )公(gōng )死(sǐ )耳(ěr )。”或(huò )发(fā )其(qí )事(shì )。乙(yǐ )酉(yǒu ),帝(dì )召(zhào )诸(zhū )公(gōng )于(yú )大(dà )德(dé )殿(diàn ),面(miàn )责(zé )崇(chóng ),崇(chóng )惶(huáng )恐(kǒng )谢(xiè )罪(zuì )。其(qí )夜(yè ),冢(zhǒng )宰(zǎi )护(hù )遣(qiǎn )使(shǐ )将(jiāng )兵(bīng )就(jiù )崇(chóng )第(dì ),逼(bī )令(lìng )自(zì )杀(shā ),葬(zàng )如(rú )常(cháng )仪(yí )。

壬(rén )辰(chén ),以(yǐ )高(gāo )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )黄(huáng )法(fǎ )为(wéi )南(nán )徐(xú )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),临(lín )川(chuān )太(tài )守(shǒu )周(zhōu )敷(fū )为(wéi )南(nán )豫(yù )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。

周(zhōu )主(zhǔ )命(mìng )司(sī )宪(xiàn )大(dà )夫(fū )拓(tuò )跋(bá )迪(dí )造(zào )《大(dà )律(lǜ )》十(shí )五(wǔ )篇(piān )。二(èr )月(yuè ),庚(gēng )子(zǐ ),颁(bān )行(háng )之(zhī )。其(qí )制(zhì )罪(zuì ):一(yī )曰(yuē )杖(zhàng )刑(xíng ),自(zì )十(shí )五(wǔ )至(zhì )五(wǔ )十(shí );二(èr )曰(yuē )鞭(biān )刑(xíng ),自(zì )六(liù )十(shí )至(zhì )百(bǎi );三(sān )曰(yuē )徒(tú )刑(xíng ),自(zì )一(yī )年(nián )至(zhì )五(wǔ )年(nián );四(sì )曰(yuē )流(liú )刑(xíng ),自(zì )二(èr )千(qiān )五(wǔ )百(bǎi )里(lǐ )至(zhì )四(sì )千(qiān )五(wǔ )百(bǎi )里(lǐ );五(wǔ )曰(yuē )死(sǐ )刑(xíng ),罄(qìng )、绞(jiǎo )、斩(zhǎn )、枭(xiāo )、裂(liè );凡(fán )二(èr )十(shí )五(wǔ )等(děng )。

庚(gēng )戌(xū ),以(yǐ )司(sī )空(kōng )、南(nán )徐(xú )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )侯(hóu )安(ān )都(dōu )为(wéi )江(jiāng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。辛(xīn )酉(yǒu ),周(zhōu )诏(zhào ):“大(dà )冢(zhǒng )宰(zǎi )晋(jìn )国(guó )公(gōng ),亲(qīn )则(zé )懿(yì )昆(kūn ),任(rèn )当(dāng )元(yuán )辅(fǔ ),自(zì )今(jīn )诏(zhào )诰(gào )及(jí )百(bǎi )司(sī )文(wén )书(shū ),并(bìng )不(bú )得(dé )称(chēng )公(gōng )名(míng )。”护(hù )抗(kàng )表(biǎo )固(gù )让(ràng )。

三(sān )月(yuè ),乙(yǐ )丑(chǒu )朔(shuò ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。

齐(qí )诏(zhào )司(sī )空(kōng )斛(hú )律(lǜ )光(guāng )督(dū )步(bù )骑(qí )二(èr )万(wàn ),筑(zhù )勋(xūn )常(cháng )城(chéng )于(yú )轵(zhǐ )关(guān );仍(réng )筑(zhù )长(zhǎng )城(chéng )二(èr )百(bǎi )里(lǐ ),置(zhì )十(shí )二(èr )戍(shù )。

丙(bǐng )戌(xū ),齐(qí )以(yǐ )兼(jiān )尚(shàng )书(shū )右(yòu )仆(pú )射(shè )赵(zhào )彦(yàn )深(shēn )为(wéi )左(zuǒ )仆(pú )射(shè )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),乙(yǐ )未(wèi ),周(zhōu )以(yǐ )柱(zhù )国(guó )达(dá )奚(xī )武(wǔ )为(wéi )太(tài )保(bǎo )。

周(zhōu )主(zhǔ )将(jiāng )视(shì )学(xué ),以(yǐ )太(tài )傅(fù )燕(yàn )国(guó )公(gōng )于(yú )谨(jǐn )为(wéi )三(sān )老(lǎo )。谨(jǐn )上(shàng )表(biǎo )固(gù )辞(cí ),不(bú )许(xǔ ),仍(réng )赐(cì )以(yǐ )延(yán )年(nián )杖(zhàng )。戊(wù )午(wǔ ),帝(dì )幸(xìng )太(tài )学(xué )。谨(jǐn )入(rù )门(mén ),帝(dì )迎(yíng )拜(bài )于(yú )门(mén )屏(píng )之(zhī )间(jiān ),谨(jǐn )答(dá )拜(bài )。有(yǒu )司(sī )设(shè )三(sān )老(lǎo )席(xí )于(yú )中(zhōng )楹(yíng ),南(nán )面(miàn )。太(tài )师(shī )护(hù )升(shēng )阶(jiē ),设(shè )几(jǐ )。谨(jǐn )升(shēng )席(xí ),南(nán )面(miàn )凭(píng )几(jǐ )而(ér )坐(zuò )。大(dà )司(sī )马(mǎ )豆(dòu )卢(lú )宁(níng )升(shēng )阶(jiē ),正(zhèng )舄(xì )。帝(dì )升(shēng )阶(jiē ),立(lì )于(yú )斧(fǔ )扆(yǐ )之(zhī )前(qián ),西(xī )面(miàn )。有(yǒu )司(sī )进(jìn )馔(zhuàn ),帝(dì )跪(guì )设(shè )酱(jiàng )豆(dòu ),亲(qīn )为(wéi )之(zhī )袒(tǎn )割(gē )。谨(jǐn )食(shí )毕(bì ),帝(dì )亲(qīn )跪(guì )授(shòu )爵(jué )以(yǐ )酳(yìn )。有(yǒu )司(sī )撤(chè )讫(qì ),帝(dì )北(běi )面(miàn )立(lì )而(ér )访(fǎng )道(dào )。谨(jǐn )起(qǐ ),立(lì )于(yú )席(xí )后(hòu ),对(duì )曰(yuē ):“木(mù )受(shòu )绳(shéng )则(zé )正(zhèng ),后(hòu )从(cóng )谏(jiàn )则(zé )圣(shèng )。明(míng )王(wáng )虚(xū )心(xīn )纳(nà )谏(jiàn )以(yǐ )知(zhī )得(dé )失(shī ),天(tiān )下(xià )乃(nǎi )安(ān )。”又(yòu )曰(yuē ):“去(qù )食(shí )去(qù )兵(bīng ),信(xìn )不(bú )可(kě )去(qù );愿(yuàn )陛(bì )下(xià )守(shǒu )信(xìn )勿(wù )失(shī )。”又(yòu )曰(yuē ):“有(yǒu )功(gōng )必(bì )赏(shǎng ),有(yǒu )罪(zuì )必(bì )罚(fá ),则(zé )为(wéi )善(shàn )者(zhě )日(rì )进(jìn ),为(wéi )恶(è )者(zhě )日(rì )止(zhǐ )。”又(yòu )曰(yuē ):“言(yán )行(háng )者(zhě ),立(lì )身(shēn )之(zhī )基(jī ),愿(yuàn )陛(bì )下(xià )三(sān )思(sī )而(ér )言(yán ),九(jiǔ )虑(lǜ )而(ér )行(háng ),勿(wù )使(shǐ )有(yǒu )过(guò )。天(tiān )子(zǐ )之(zhī )过(guò ),如(rú )日(rì )月(yuè )之(zhī )食(shí ),人(rén )莫(mò )不(bú )知(zhī ),愿(yuàn )陛(bì )下(xià )慎(shèn )之(zhī )。”帝(dì )再(zài )拜(bài )受(shòu )言(yán ),谨(jǐn )答(dá )拜(bài )。礼(lǐ )成(chéng )而(ér )出(chū )。

司(sī )空(kōng )侯(hóu )安(ān )都(dōu )恃(shì )功(gōng )骄(jiāo )横(héng ),数(shù )聚(jù )文(wén )武(wǔ )之(zhī )士(shì )骑(qí )射(shè )赋(fù )诗(shī ),斋(zhāi )中(zhōng )宾(bīn )客(kè ),动(dòng )至(zhì )千(qiān )人(rén )。部(bù )下(xià )将(jiāng )帅(shuài ),多(duō )不(bú )遵(zūn )法(fǎ )度(dù ),检(jiǎn )问(wèn )收(shōu )摄(shè ),辄(zhé )奔(bēn )归(guī )安(ān )都(dōu )。上(shàng )性(xìng )严(yán )整(zhěng ),内(nèi )衔(xián )之(zhī ),安(ān )都(dōu )弗(fú )之(zhī )觉(jiào )。每(měi )有(yǒu )表(biǎo )启(qǐ ),封(fēng )讫(qì ),有(yǒu )事(shì )未(wèi )尽(jìn ),开(kāi )封(fēng )自(zì )书(shū )之(zhī )云(yún ):“又(yòu )启(qǐ )某(mǒu )事(shì )。”及(jí )侍(shì )宴(yàn ),酒(jiǔ )酣(hān ),或(huò )箕(jī )踞(jù )倾(qīng )倚(yǐ )。尝(cháng )陪(péi )乐(lè )游(yóu )园(yuán )禊(xì )饮(yǐn ),谓(wèi )上(shàng )曰(yuē ):“何(hé )如(rú )作(zuò )临(lín )川(chuān )王(wáng )时(shí )?”上(shàng )不(bú )应(yīng )。安(ān )都(dōu )再(zài )三(sān )言(yán )之(zhī )。上(shàng )曰(yuē ):“此(cǐ )虽(suī )天(tiān )命(mìng ),抑(yì )亦(yì )明(míng )公(gōng )之(zhī )力(lì )。”宴(yàn )讫(qì ),启(qǐ )借(jiè )供(gòng )帐(zhàng )水(shuǐ )饰(shì ),欲(yù )载(zǎi )妻(qī )妾(qiè )于(yú )御(yù )堂(táng )宴(yàn )饮(yǐn )。上(shàng )虽(suī )许(xǔ )之(zhī ),意(yì )甚(shèn )不(bú )怿(yì )。明(míng )日(rì ),安(ān )都(dōu )坐(zuò )于(yú )御(yù )座(zuò ),宾(bīn )客(kè )居(jū )群(qún )臣(chén )位(wèi ),称(chēng )觞(shāng )上(shàng )寿(shòu )。会(huì )重(zhòng )云(yún )殿(diàn )灾(zāi ),安(ān )都(dōu )帅(shuài )将(jiāng )士(shì )带(dài )甲(jiǎ )入(rù )殿(diàn ),上(shàng )甚(shèn )恶(è )之(zhī ),阴(yīn )为(wéi )之(zhī )备(bèi )。

及(jí )周(zhōu )迪(dí )反(fǎn ),朝(cháo )议(yì )谓(wèi )当(dāng )使(shǐ )安(ān )都(dōu )讨(tǎo )之(zhī ),而(ér )上(shàng )更(gèng )使(shǐ )吴(wú )明(míng )彻(chè )。又(yòu )数(shù )遣(qiǎn )台(tái )使(shǐ )按(àn )问(wèn )安(ān )都(dōu )部(bù )下(xià ),检(jiǎn )括(kuò )亡(wáng )叛(pàn )。安(ān )都(dōu )遣(qiǎn )其(qí )别(bié )驾(jià )周(zhōu )弘(hóng )实(shí )自(zì )托(tuō )于(yú )舍(shě )人(rén )蔡(cài )景(jǐng )历(lì ),并(bìng )问(wèn )省(shěng )中(zhōng )事(shì )。景(jǐng )历(lì )录(lù )其(qí )状(zhuàng ),具(jù )奏(zòu )之(zhī ),因(yīn )希(xī )旨(zhǐ )称(chēng )安(ān )都(dōu )谋(móu )反(fǎn )。上(shàng )虑(lǜ )其(qí )不(bú )受(shòu )召(zhào ),故(gù )用(yòng )为(wéi )江(jiāng )州(zhōu )。

五(wǔ )月(yuè ),安(ān )都(dōu )自(zì )京(jīng )口(kǒu )还(hái )建(jiàn )康(kāng ),部(bù )伍(wǔ )入(rù )于(yú )石(shí )头(tóu )。六(liù )月(yuè ),帝(dì )引(yǐn )安(ān )都(dōu )宴(yàn )于(yú )嘉(jiā )德(dé )殿(diàn ),又(yòu )集(jí )其(qí )部(bù )下(xià )将(jiāng )帅(shuài )会(huì )于(yú )尚(shàng )书(shū )朝(cháo )堂(táng ),于(yú )坐(zuò )收(shōu )安(ān )都(dōu ),囚(qiú )于(yú )嘉(jiā )德(dé )西(xī )省(shěng ),又(yòu )收(shōu )其(qí )将(jiāng )帅(shuài ),尽(jìn )夺(duó )马(mǎ )仗(zhàng )而(ér )释(shì )之(zhī )。因(yīn )出(chū )蔡(cài )景(jǐng )历(lì )表(biǎo ),以(yǐ )示(shì )于(yú )朝(cháo ),乃(nǎi )下(xià )诏(zhào )暴(bào )其(qí )罪(zuì )恶(è ),明(míng )日(rì ),赐(cì )死(sǐ ),宥(yòu )其(qí )妻(qī )子(zǐ ),资(zī )给(gěi )其(qí )丧(sàng )。

初(chū ),高(gāo )祖(zǔ )在(zài )京(jīng )口(kǒu ),尝(cháng )与(yǔ )诸(zhū )将(jiāng )宴(yàn ),杜(dù )僧(sēng )明(míng )、周(zhōu )文(wén )育(yù )、侯(hóu )安(ān )都(dōu )为(wéi )寿(shòu ),各(gè )称(chēng )功(gōng )伐(fá )。高(gāo )祖(zǔ )曰(yuē ):“卿(qīng )等(děng )悉(xī )良(liáng )将(jiāng )也(yě ),而(ér )并(bìng )有(yǒu )所(suǒ )短(duǎn )。杜(dù )公(gōng )志(zhì )大(dà )而(ér )识(shí )暗(àn ),狎(xiá )于(yú )下(xià )而(ér )骄(jiāo )于(yú )上(shàng );周(zhōu )侯(hóu )交(jiāo )不(bú )择(zé )人(rén ),而(ér )推(tuī )心(xīn )过(guò )差(chà );侯(hóu )郎(láng )傲(ào )诞(dàn )而(ér )无(wú )厌(yàn ),轻(qīng )佻(tiāo )而(ér )肆(sì )志(zhì );并(bìng )非(fēi )全(quán )身(shēn )之(zhī )道(dào )。”卒(zú )皆(jiē )如(rú )其(qí )言(yán )。

乙(yǐ )卯(mǎo ),齐(qí )主(zhǔ )使(shǐ )兼(jiān )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )崔(cuī )子(zǐ )武(wǔ )来(lái )聘(pìn )。

齐(qí )侍(shì )中(zhōng )、开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )和(hé )士(shì )开(kāi )有(yǒu )宠(chǒng )于(yú )齐(qí )主(zhǔ ),齐(qí )主(zhǔ )外(wài )朝(cháo )视(shì )事(shì ),或(huò )在(zài )内(nèi )宴(yàn )赏(shǎng ),须(xū )臾(yú )之(zhī )间(jiān ),不(bú )得(dé )不(bú )与(yǔ )士(shì )开(kāi )相(xiàng )见(jiàn ),或(huò )累(lèi )日(rì )不(bú )归(guī ),一(yī )日(rì )数(shù )入(rù );或(huò )放(fàng )还(hái )之(zhī )后(hòu ),俄(é )顷(qǐng )即(jí )追(zhuī ),未(wèi )至(zhì )之(zhī )间(jiān ),连(lián )骑(qí )督(dū )趣(qù ),奸(jiān )谄(chǎn )百(bǎi )端(duān ),宠(chǒng )爱(ài )日(rì )降(jiàng ),前(qián )后(hòu )赏(shǎng )赐(cì ),不(bú )可(kě )胜(shèng )纪(jì )。每(měi )侍(shì )左(zuǒ )右(yòu ),言(yán )辞(cí )容(róng )止(zhǐ ),极(jí )诸(zhū )鄙(bǐ )亵(xiè );以(yǐ )夜(yè )继(jì )昼(zhòu ),无(wú )复(fù )君(jūn )臣(chén )之(zhī )礼(lǐ )。尝(cháng )谓(wèi )帝(dì )曰(yuē ):“自(zì )古(gǔ )帝(dì )王(wáng ),尽(jìn )为(wéi )灰(huī )土(tǔ ),尧(yáo )舜(shùn )、桀(jié )纣(zhòu ),竟(jìng )复(fù )何(hé )异(yì )!陛(bì )下(xià )宜(yí )及(jí )少(shǎo )壮(zhuàng ),极(jí )意(yì )为(wéi )乐(lè ),纵(zòng )横(héng )行(háng )之(zhī ),一(yī )日(rì )取(qǔ )快(kuài ),可(kě )敌(dí )千(qiān )年(nián )。国(guó )事(shì )尽(jìn )付(fù )大(dà )臣(chén ),何(hé )虑(lǜ )不(bú )办(bàn ),无(wú )为(wéi )自(zì )勤(qín )约(yuē )也(yě )!”帝(dì )大(dà )悦(yuè )。于(yú )是(shì )委(wěi )赵(zhào )彦(yàn )深(shēn )掌(zhǎng )官(guān )爵(jué ),元(yuán )文(wén )遥(yáo )掌(zhǎng )财(cái )用(yòng ),唐(táng )邕(yōng )掌(zhǎng )外(wài )、骑(qí )兵(bīng ),信(xìn )都(dōu )冯(féng )子(zǐ )琮(cóng )、胡(hú )长(zhǎng )粲(càn )常(cháng )东(dōng )宫(gōng )。帝(dì )三(sān )四(sì )日(rì )一(yī )视(shì )朝(cháo ),书(shū )数(shù )字(zì )而(ér )已(yǐ ),略(luè )无(wú )所(suǒ )言(yán ),须(xū )臾(yú )罢(bà )入(rù )。长(zhǎng )粲(càn ),僧(sēng )敬(jìng )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。

帝(dì )使(shǐ )士(shì )开(kāi )与(yǔ )胡(hú )后(hòu )握(wò )槊(shuò ),河(hé )南(nán )康(kāng )献(xiàn )王(wáng )孝(xiào )瑜(yú )谏(jiàn )曰(yuē ):“皇(huáng )后(hòu )天(tiān )下(xià )之(zhī )母(mǔ ),岂(qǐ )可(kě )与(yǔ )臣(chén )下(xià )接(jiē )手(shǒu )!”孝(xiào )瑜(yú )又(yòu )言(yán ):“赵(zhào )郡(jùn )王(wáng )睿(ruì ),其(qí )父(fù )死(sǐ )于(yú )非(fēi )命(mìng ),不(bú )可(kě )亲(qīn )近(jìn )。”由(yóu )是(shì )睿(ruì )及(jí )士(shì )开(kāi )共(gòng )谮(zèn )之(zhī )。士(shì )开(kāi )言(yán )孝(xiào )瑜(yú )奢(shē )僭(jiàn ),睿(ruì )言(yán )“山(shān )东(dōng )唯(wéi )闻(wén )有(yǒu )河(hé )南(nán )王(wáng ),不(bú )闻(wén )有(yǒu )陛(bì )下(xià )。”帝(dì )由(yóu )是(shì )忌(jì )之(zhī )。孝(xiào )瑜(yú )窃(qiè )与(yǔ )尔(ěr )硃(zhū )御(yù )女(nǚ )言(yán ),帝(dì )闻(wén )之(zhī ),大(dà )怒(nù )。庚(gēng )申(shēn ),顿(dùn )饮(yǐn )孝(xiào )瑜(yú )酒(jiǔ )三(sān )十(shí )七(qī )杯(bēi )。孝(xiào )瑜(yú )体(tǐ )肥(féi )大(dà ),腰(yāo )带(dài )十(shí )围(wéi ),帝(dì )使(shǐ )左(zuǒ )右(yòu )娄(lóu )子(zǐ )彦(yàn )载(zǎi )以(yǐ )出(chū ),鸩(zhèn )之(zhī )于(yú )车(chē )。至(zhì )西(xī )华(huá )门(mén ),烦(fán )躁(zào )投(tóu )水(shuǐ )而(ér )绝(jué )。赠(zèng )太(tài )尉(wèi )、录(lù )尚(shàng )书(shū )事(shì )。诸(zhū )侯(hóu )在(zài )宫(gōng )中(zhōng )者(zhě ),莫(mò )敢(gǎn )举(jǔ )声(shēng ),唯(wéi )河(hé )间(jiān )王(wáng )孝(xiào )琬(wǎn )大(dà )哭(kū )而(ér )出(chū )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),戊(wù )辰(chén ),周(zhōu )主(zhǔ )幸(xìng )原(yuán )州(zhōu )。

八(bā )月(yuè ),辛(xīn )丑(chǒu ),齐(qí )以(yǐ )三(sān )台(tái )宫(gōng )为(wéi )大(dà )兴(xìng )圣(shèng )寺(sì )。

九(jiǔ )月(yuè ),壬(rén )戌(xū ),广(guǎng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )阳(yáng )山(shān )穆(mù )公(gōng )欧(ōu )阳(yáng )頠(wěi )卒(zú ),诏(zhào )其(qí )子(zǐ )纥(gē )袭(xí )父(fù )爵(jué )位(wèi )。

甲(jiǎ )子(zǐ ),周(zhōu )主(zhǔ )自(zì )原(yuán )州(zhōu )登(dēng )陇(lǒng )。

周(zhōu )迪(dí )复(fù )越(yuè )东(dōng )兴(xìng )岭(lǐng )为(wéi )寇(kòu ),辛(xīn )未(wèi ),诏(zhào )护(hù )军(jūn )章(zhāng )昭(zhāo )达(dá )将(jiāng )兵(bīng )讨(tǎo )之(zhī )。

丙(bǐng )戌(xū ),周(zhōu )主(zhǔ )如(rú )同(tóng )州(zhōu )。

初(chū ),周(zhōu )人(rén )欲(yù )与(yǔ )突(tū )厥(jué )木(mù )杆(gǎn )可(kě )汗(hàn )连(lián )兵(bīng )伐(fá )齐(qí ),许(xǔ )纳(nà )其(qí )女(nǚ )为(wéi )后(hòu ),遣(qiǎn )御(yù )伯(bó )大(dà )夫(fū )杨(yáng )荐(jiàn )及(jí )左(zuǒ )武(wǔ )伯(bó )大(dà )原(yuán )王(wáng )庆(qìng )往(wǎng )结(jié )之(zhī )。齐(qí )人(rén )闻(wén )之(zhī )惧(jù ),亦(yì )遣(qiǎn )使(shǐ )求(qiú )昏(hūn )于(yú )突(tū )厥(jué ),赂(lù )遗(yí )甚(shèn )厚(hòu )。木(mù )杆(gǎn )贪(tān )齐(qí )币(bì )重(zhòng ),欲(yù )执(zhí )荐(jiàn )等(děng )送(sòng )齐(qí )。荐(jiàn )知(zhī )之(zhī ),责(zé )木(mù )杆(gǎn )曰(yuē ):“太(tài )祖(zǔ )昔(xī )与(yǔ )可(kě )汗(hàn )共(gòng )敦(dūn )邻(lín )好(hǎo ),蠕(rú )蠕(rú )部(bù )落(luò )数(shù )千(qiān )来(lái )降(jiàng )。太(tài )祖(zǔ )悉(xī )以(yǐ )付(fù )可(kě )汗(hàn )使(shǐ )者(zhě ),以(yǐ )快(kuài )可(kě )汗(hàn )之(zhī )意(yì )。如(rú )何(hé )今(jīn )日(rì )遽(jù )欲(yù )背(bèi )恩(ēn )忘(wàng )义(yì ),独(dú )不(bú )愧(kuì )鬼(guǐ )神(shén )乎(hū )?”木(mù )杆(gǎn )惨(cǎn )然(rán )良(liáng )久(jiǔ )曰(yuē ):“君(jūn )言(yán )是(shì )也(yě )。吾(wú )意(yì )决(jué )矣(yǐ ),当(dāng )相(xiàng )与(yǔ )共(gòng )平(píng )东(dōng )贼(zéi ),然(rán )后(hòu )送(sòng )女(nǚ )。”荐(jiàn )等(děng )复(fù )命(mìng )。

公(gōng )卿(qīng )请(qǐng )发(fā )十(shí )万(wàn )人(rén )击(jī )齐(qí ),柱(zhù )国(guó )杨(yáng )忠(zhōng )独(dú )以(yǐ )为(wéi )得(dé )万(wàn )骑(qí )足(zú )矣(yǐ )。戊(wù )子(zǐ ),遣(qiǎn )忠(zhōng )将(jiāng )步(bù )骑(qí )一(yī )万(wàn ),与(yǔ )突(tū )厥(jué )自(zì )北(běi )道(dào )伐(fá )齐(qí ),又(yòu )遣(qiǎn )大(dà )将(jiāng )军(jūn )达(dá )奚(xī )武(wǔ )帅(shuài )步(bù )骑(qí )三(sān )万(wàn ),自(zì )南(nán )道(dào )出(chū )平(píng )阳(yáng ),期(qī )会(huì )于(yú )晋(jìn )阳(yáng )。

冬(dōng ),十(shí )一(yī )月(yuè ),辛(xīn )酉(yǒu ),章(zhāng )昭(zhāo )达(dá )大(dà )破(pò )周(zhōu )迪(dí )。迪(dí )脱(tuō )身(shēn )潜(qián )窜(cuàn )山(shān )谷(gǔ ),民(mín )相(xiàng )与(yǔ )匿(nì )之(zhī ),虽(suī )加(jiā )诛(zhū )戮(lù ),无(wú )肯(kěn )言(yán )者(zhě )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),辛(xīn )卯(mǎo ),周(zhōu )主(zhǔ )还(hái )长(zhǎng )安(ān )。

丙(bǐng )申(shēn ),大(dà )赦(shè )。

章(zhāng )昭(zhāo )达(dá )进(jìn )军(jūn )度(dù )岭(lǐng ),趣(qù )建(jiàn )安(ān ),讨(tǎo )陈(chén )宝(bǎo )应(yīng ),诏(zhào )益(yì )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )余(yú )孝(xiào )顷(qǐng )督(dū )会(huì )稽(jī )、东(dōng )阳(yáng )、临(lín )海(hǎi )、永(yǒng )嘉(jiā )诸(zhū )军(jūn )自(zì )东(dōng )道(dào )会(huì )之(zhī )。

是(shì )岁(suì ),初(chū )祭(jì )始(shǐ )兴(xìng )昭(zhāo )烈(liè )王(wáng )于(yú )建(jiàn )康(kāng ),用(yòng )天(tiān )子(zǐ )礼(lǐ )。

周(zhōu )杨(yáng )忠(zhōng )拔(bá )齐(qí )二(èr )十(shí )馀(yú )城(chéng )。齐(qí )人(rén )守(shǒu )陉(xíng )岭(lǐng )之(zhī )隘(ài ),忠(zhōng )击(jī )破(pò )之(zhī )。突(tū )厥(jué )木(mù )杆(gǎn )、地(dì )头(tóu )、步(bù )离(lí )三(sān )可(kě )汗(hàn )以(yǐ )十(shí )万(wàn )骑(qí )会(huì )之(zhī )。己(jǐ )丑(chǒu ),自(zì )恒(héng )州(zhōu )三(sān )道(dào )俱(jù )入(rù )。时(shí )大(dà )雪(xuě )数(shù )旬(xún ),南(nán )北(běi )千(qiān )馀(yú )里(lǐ ),平(píng )地(dì )数(shù )尺(chǐ )。齐(qí )主(zhǔ )自(zì )鄴(yè )倍(bèi )道(dào )赴(fù )之(zhī ),戊(wù )午(wǔ ),至(zhì )晋(jìn )阳(yáng )。斛(hú )律(lǜ )光(guāng )将(jiāng )步(bù )骑(qí )三(sān )万(wàn )屯(tún )平(píng )阳(yáng )。己(jǐ )未(wèi ),周(zhōu )师(shī )及(jí )突(tū )厥(jué )逼(bī )晋(jìn )阳(yáng )。齐(qí )主(zhǔ )畏(wèi )其(qí )强(qiáng ),戎(róng )服(fú )率(lǜ )宫(gōng )人(rén )东(dōng )走(zǒu ),欲(yù )避(bì )之(zhī )。赵(zhào )郡(jùn )王(wáng )睿(ruì )、河(hé )间(jiān )王(wáng )孝(xiào )琬(wǎn )叩(kòu )马(mǎ )谏(jiàn )。孝(xiào )琬(wǎn )请(qǐng )委(wěi )睿(ruì )部(bù )分(fèn ),必(bì )得(dé )严(yán )整(zhěng )。帝(dì )从(cóng )之(zhī ),命(mìng )六(liù )军(jūn )进(jìn )止(zhǐ )皆(jiē )取(qǔ )睿(ruì )节(jiē )度(dù ),而(ér )使(shǐ )并(bìng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )段(duàn )韶(sháo )总(zǒng )之(zhī )。

世(shì )祖(zǔ )文(wén )皇(huáng )帝(dì )下(xià )天(tiān )嘉(jiā )五(wǔ )年(nián )(甲(jiǎ )申(shēn ),公(gōng )元(yuán )五(wǔ )六(liù )四(sì )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),庚(gēng )申(shēn )朔(shuò ),齐(qí )主(zhǔ )登(dēng )北(běi )城(chéng ),军(jūn )容(róng )甚(shèn )整(zhěng )。突(tū )厥(jué )咎(jiù )周(zhōu )人(rén )曰(yuē ):“尔(ěr )言(yán )齐(qí )乱(luàn ),故(gù )来(lái )伐(fá )之(zhī )。今(jīn )齐(qí )人(rén )眼(yǎn )中(zhōng )亦(yì )有(yǒu )铁(tiě ),何(hé )可(kě )当(dāng )耶(yē )!”

周(zhōu )人(rén )以(yǐ )步(bù )卒(zú )为(wéi )前(qián )锋(fēng ),从(cóng )西(xī )山(shān )下(xià )去(qù )城(chéng )二(èr )里(lǐ )许(xǔ )。诸(zhū )将(jiāng )咸(xián )欲(yù )逆(nì )击(jī )之(zhī ),段(duàn )韶(sháo )曰(yuē ):“步(bù )卒(zú )力(lì )势(shì ),自(zì )当(dāng )有(yǒu )限(xiàn )。今(jīn )积(jī )雪(xuě )既(jì )厚(hòu ),逆(nì )战(zhàn )非(fēi )便(biàn ),不(bú )如(rú )陈(chén )以(yǐ )待(dài )之(zhī )。彼(bǐ )劳(láo )我(wǒ )逸(yì ),破(pò )之(zhī )必(bì )矣(yǐ )。”既(jì )至(zhì ),齐(qí )悉(xī )其(qí )锐(ruì )兵(bīng )鼓(gǔ )噪(zào )而(ér )出(chū )。突(tū )厥(jué )震(zhèn )骇(hài ),引(yǐn )上(shàng )西(xī )山(shān ),不(bú )肯(kěn )战(zhàn ),周(zhōu )师(shī )大(dà )败(bài )而(ér )还(hái )。突(tū )厥(jué )引(yǐn )兵(bīng )出(chū )塞(sāi ),纵(zòng )兵(bīng )大(dà )掠(luě ),自(zì )晋(jìn )阳(yáng )以(yǐ )往(wǎng )七(qī )百(bǎi )馀(yú )里(lǐ ),人(rén )畜(chù )无(wú )遗(yí )。段(duàn )韶(sháo )追(zhuī )之(zhī ),不(bú )敢(gǎn )逼(bī )。突(tū )厥(jué )还(hái )至(zhì )陉(xíng )岭(lǐng ),冻(dòng )滑(huá ),乃(nǎi )辅(fǔ )氈(zhān )以(yǐ )度(dù )。胡(hú )马(mǎ )寒(hán )瘦(shòu ),膝(xī )已(yǐ )下(xià )皆(jiē )无(wú )毛(máo ),比(bǐ )至(zhì )长(zhǎng )城(chéng ),马(mǎ )死(sǐ )且(qiě )尽(jìn ),截(jié )槊(shuò )杖(zhàng )之(zhī )以(yǐ )归(guī )。

达(dá )奚(xī )武(wǔ )至(zhì )平(píng )阳(yáng ),未(wèi )知(zhī )忠(zhōng )退(tuì )。斛(hú )律(lǜ )光(guāng )与(yǔ )书(shū )曰(yuē ):“鸿(hóng )鹄(hú )已(yǐ )翔(xiáng )于(yú )寥(liáo )廓(kuò ),罗(luó )者(zhě )犹(yóu )视(shì )于(yú )沮(jǔ )泽(zé )。”武(wǔ )得(dé )书(shū ),亦(yì )还(hái )。光(guāng )逐(zhú )之(zhī ),入(rù )周(zhōu )境(jìng ),获(huò )二(èr )千(qiān )馀(yú )口(kǒu )而(ér )还(hái )。

光(guāng )见(jiàn )帝(dì )于(yú )晋(jìn )阳(yáng ),帝(dì )以(yǐ )新(xīn )遭(zāo )大(dà )寇(kòu ),抱(bào )光(guāng )头(tóu )而(ér )哭(kū )。任(rèn )城(chéng )王(wáng )湝(jiē )进(jìn )曰(yuē ):“何(hé )至(zhì )于(yú )此(cǐ )!”乃(nǎi )止(zhǐ )。

初(chū ),齐(qí )显(xiǎn )祖(zǔ )之(zhī )世(shì ),周(zhōu )人(rén )常(cháng )惧(jù )齐(qí )兵(bīng )西(xī )度(dù ),每(měi )至(zhì )冬(dōng )月(yuè ),守(shǒu )河(hé )椎(zhuī )冰(bīng )。及(jí )世(shì )祖(zǔ )即(jí )位(wèi ),嬖(bì )幸(xìng )用(yòng )事(shì ),朝(cháo )政(zhèng )渐(jiàn )紊(wěn ),齐(qí )人(rén )椎(zhuī )冰(bīng )以(yǐ )备(bèi )周(zhōu )兵(bīng )之(zhī )逼(bī )。斛(hú )律(lǜ )光(guāng )忧(yōu )之(zhī ),曰(yuē ):“国(guó )家(jiā )常(cháng )有(yǒu )吞(tūn )关(guān )、陇(lǒng )之(zhī )志(zhì ),今(jīn )日(rì )至(zhì )此(cǐ ),而(ér )唯(wéi )玩(wán )声(shēng )色(sè )乎(hū )!”

辛(xīn )巳(sì ),上(shàng )祀(sì )北(běi )郊(jiāo )。

二(èr )月(yuè ),庚(gēng )寅(yín )朔(shuò ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。

初(chū ),齐(qí )显(xiǎn )祖(zǔ )命(mìng )群(qún )官(guān )刊(kān )定(dìng )魏(wèi )《麟(lín )趾(zhǐ )格(gé )》为(wéi )《齐(qí )律(lǜ )》,久(jiǔ )而(ér )不(bú )成(chéng )。时(shí )军(jūn )国(guó )多(duō )事(shì ),决(jué )狱(yù )罕(hǎn )依(yī )律(lǜ )文(wén ),相(xiàng )承(chéng )谓(wèi )之(zhī )“变(biàn )法(fǎ )从(cóng )事(shì )”。世(shì )祖(zǔ )即(jí )位(wèi ),思(sī )革(gé )其(qí )弊(bì ),乃(nǎi )督(dū )修(xiū )律(lǜ )令(lìng )者(zhě ),至(zhì )是(shì )而(ér )成(chéng ),《律(lǜ )》十(shí )二(èr )篇(piān ),《令(lìng )》四(sì )十(shí )卷(juàn )。其(qí )刑(xíng )名(míng )有(yǒu )五(wǔ ):一(yī )曰(yuē )死(sǐ ),重(zhòng )者(zhě )轘(huán )之(zhī ),次(cì )枭(xiāo )首(shǒu ),次(cì )斩(zhǎn ),次(cì )绞(jiǎo );二(èr )曰(yuē )流(liú ),投(tóu )边(biān )裔(yì )为(wéi )兵(bīng );三(sān )曰(yuē )刑(xíng ),自(zì )五(wǔ )岁(suì )至(zhì )一(yī )岁(suì );四(sì )曰(yuē )鞭(biān ),自(zì )百(bǎi )至(zhì )四(sì )十(shí );五(wǔ )曰(yuē )杖(zhàng ),自(zì )三(sān )十(shí )至(zhì )十(shí );凡(fán )十(shí )五(wǔ )等(děng )。其(qí )流(liú )内(nèi )官(guān )及(jí )老(lǎo )、小(xiǎo )、阉(yān )、痴(chī )并(bìng )过(guò )失(shī )应(yīng )赎(shú )者(zhě ),皆(jiē )以(yǐ )绢(juàn )代(dài )金(jīn )。三(sān )月(yuè ),辛(xīn )酉(yǒu ),班(bān )行(háng )之(zhī ),因(yīn )大(dà )赦(shè )。是(shì )后(hòu )为(wéi )吏(lì )者(zhě )始(shǐ )守(shǒu )法(fǎ )令(lìng )。又(yòu )敕(chì )仕(shì )门(mén )子(zǐ )弟(dì )常(cháng )讲(jiǎng )习(xí )之(zhī ),故(gù )齐(qí )人(rén )多(duō )晓(xiǎo )法(fǎ )。

又(yòu )令(lìng )民(mín )十(shí )八(bā )受(shòu )田(tián )输(shū )租(zū )调(diào ),二(èr )十(shí )充(chōng )兵(bīng ),六(liù )十(shí )免(miǎn )力(lì )役(yì ),六(liù )十(shí )六(liù )还(hái )田(tián ),免(miǎn )租(zū )调(diào )。一(yī )夫(fū )受(shòu )露(lù )田(tián )八(bā )十(shí )亩(mǔ ),妇(fù )人(rén )四(sì )十(shí )亩(mǔ ),奴(nú )婢(bì )依(yī )良(liáng )人(rén ),牛(niú )受(shòu )六(liù )十(shí )亩(mǔ )。大(dà )率(lǜ )一(yī )夫(fū )一(yī )妇(fù )调(diào )绢(juàn )一(yī )匹(pǐ ),绵(mián )八(bā )两(liǎng ),垦(kěn )租(zū )二(èr )石(shí ),义(yì )租(zū )五(wǔ )斗(dòu );奴(nú )婢(bì )准(zhǔn )良(liáng )人(rén )之(zhī )半(bàn );牛(niú )调(diào )二(èr )尺(chǐ ),垦(kěn )租(zū )一(yī )斗(dòu ),义(yì )租(zū )五(wǔ )升(shēng )。垦(kěn )租(zū )送(sòng )台(tái ),义(yì )租(zū )送(sòng )郡(jùn )以(yǐ )备(bèi )水(shuǐ )旱(hàn )。

己(jǐ )巳(sì ),齐(qí )群(qún )盗(dào )田(tián )子(zǐ )礼(lǐ )等(děng )数(shù )十(shí )人(rén ),共(gòng )劫(jié )太(tài )师(shī )彭(péng )城(chéng )景(jǐng )思(sī )王(wáng )浟(yóu )为(wéi )主(zhǔ ),诈(zhà )称(chēng )使(shǐ )者(zhě ),径(jìng )向(xiàng )浟(yóu )第(dì ),至(zhì )内(nèi )室(shì ),称(chēng )敕(chì ),牵(qiān )浟(yóu )上(shàng )马(mǎ ),临(lín )以(yǐ )白(bái )刃(rèn ),欲(yù )引(yǐn )向(xiàng )南(nán )殿(diàn ),浟(yóu )大(dà )呼(hū )不(bú )从(cóng ),盗(dào )杀(shā )之(zhī )。

庚(gēng )辰(chén ),周(zhōu )初(chū )令(lìng )百(bǎi )官(guān )执(zhí )笏(hù )。

齐(qí )以(yǐ )斛(hú )律(lǜ )光(guāng )为(wéi )司(sī )徒(tú ),武(wǔ )兴(xìng )王(wáng )普(pǔ )为(wéi )尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )仆(pú )射(shè )。普(pǔ ),归(guī )彦(yàn )之(zhī )兄(xiōng )子(zǐ )也(yě )。甲(jiǎ )申(shēn ),以(yǐ )冯(féng )翊(yì )王(wáng )润(rùn )为(wéi )司(sī )空(kōng )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),辛(xīn )卯(mǎo ),齐(qí )主(zhǔ )使(shǐ )兼(jiān )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )皇(huáng )甫(fǔ )亮(liàng )来(lái )聘(pìn )。

庚(gēng )子(zǐ ),周(zhōu )主(zhǔ )遣(qiǎn )使(shǐ )来(lái )聘(pìn )。

癸(guǐ )卯(mǎo ),周(zhōu )以(yǐ )邓(dèng )公(gōng )河(hé )南(nán )窦(dòu )炽(chì )为(wéi )大(dà )宗(zōng )伯(bó )。五(wǔ )月(yuè ),壬(rén )戌(xū ),封(fēng )世(shì )宗(zōng )之(zhī )子(zǐ )贤(xián )为(wéi )毕(bì )公(gōng )。

甲(jiǎ )子(zǐ ),齐(qí )主(zhǔ )还(hái )鄴(yè )。

壬(rén )午(wǔ ),齐(qí )以(yǐ )赵(zhào )郡(jùn )王(wáng )睿(ruì )为(wéi )录(lù )尚(shàng )书(shū )事(shì ),前(qián )司(sī )徒(tú )娄(lóu )睿(ruì )为(wéi )太(tài )尉(wèi )。甲(jiǎ )申(shēn ),以(yǐ )段(duàn )韶(sháo )为(wéi )太(tài )师(shī )。丁(dīng )亥(hài ),以(yǐ )任(rèn )城(chéng )王(wáng )湝(jiē )为(wéi )大(dà )将(jiāng )军(jūn )。

壬(rén )辰(chén ),齐(qí )主(zhǔ )如(rú )晋(jìn )阳(yáng )。

周(zhōu )以(yǐ )太(tài )保(bǎo )达(dá )奚(xī )武(wǔ )为(wéi )同(tóng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。

六(liù )月(yuè ),齐(qí )主(zhǔ )杀(shā )乐(lè )陵(líng )王(wáng )百(bǎi )年(nián )。时(shí )白(bái )虹(hóng )围(wéi )日(rì )再(zài )重(zhòng ),又(yòu )横(héng )贯(guàn )而(ér )不(bú )达(dá ),赤(chì )星(xīng )见(jiàn ),齐(qí )主(zhǔ )欲(yù )以(yǐ )百(bǎi )年(nián )厌(yàn )之(zhī )。会(huì )博(bó )陵(líng )人(rén )贾(jiǎ )德(dé )胄(zhòu )教(jiāo )百(bǎi )年(nián )书(shū ),百(bǎi )年(nián )尝(cháng )作(zuò )数(shù )敕(chì )字(zì ),德(dé )胄(zhòu )封(fēng )以(yǐ )奏(zòu )之(zhī )。帝(dì )发(fā )怒(nù ),使(shǐ )召(zhào )百(bǎi )年(nián )。百(bǎi )年(nián )自(zì )知(zhī )不(bú )免(miǎn ),割(gē )带(dài )夬(guài )留(liú )与(yǔ )其(qí )妃(fēi )斛(hú )律(lǜ )氏(shì ),见(jiàn )帝(dì )于(yú )凉(liáng )风(fēng )堂(táng )。使(shǐ )百(bǎi )年(nián )书(shū )敕(chì )字(zì ),验(yàn )与(yǔ )德(dé )胄(zhòu )所(suǒ )奏(zòu )相(xiàng )似(sì ),遣(qiǎn )左(zuǒ )右(yòu )乱(luàn )捶(chuí )之(zhī ),又(yòu )令(lìng )曳(yè )之(zhī )绕(rào )堂(táng )行(háng )且(qiě )捶(chuí ),所(suǒ )过(guò )血(xuè )皆(jiē )遍(biàn )地(dì ),气(qì )息(xī )将(jiāng )尽(jìn ),乃(nǎi )斩(zhǎn )之(zhī ),弃(qì )诸(zhū )池(chí ),池(chí )水(shuǐ )尽(jìn )赤(chì )。妃(fēi )把(bǎ )夬(guài )哀(āi )号(hào )不(bú )食(shí ),月(yuè )馀(yú )亦(yì )卒(zú ),夬(guài )犹(yóu )在(zài )手(shǒu ),拳(quán )不(bú )可(kě )开(kāi );其(qí )父(fù )光(guāng )自(zì )擘(bò )之(zhī ),乃(nǎi )开(kāi )。

庚(gēng )寅(yín ),周(zhōu )改(gǎi )御(yù )伯(bó )为(wéi )纳(nà )言(yán )。

初(chū ),周(zhōu )太(tài )祖(zǔ )之(zhī )从(cóng )贺(hè )拔(bá )岳(yuè )在(zài )关(guān )中(zhōng )也(yě ),遣(qiǎn )人(rén )迎(yíng )晋(jìn )公(gōng )护(hù )于(yú )晋(jìn )阳(yáng )。护(hù )母(mǔ )阎(yán )氏(shì )及(jí )周(zhōu )主(zhǔ )之(zhī )姑(gū )皆(jiē )留(liú )晋(jìn )阳(yáng ),齐(qí )人(rén )以(yǐ )配(pèi )中(zhōng )山(shān )宫(gōng )。及(jí )护(hù )用(yòng )事(shì ),遣(qiǎn )间(jiān )使(shǐ )入(rù )齐(qí )求(qiú )之(zhī ),莫(mò )知(zhī )音(yīn )息(xī )。齐(qí )遣(qiǎn )使(shǐ )者(zhě )至(zhì )玉(yù )壁(bì ),求(qiú )通(tōng )互(hù )市(shì )。护(hù )欲(yù )访(fǎng )求(qiú )母(mǔ )、姑(gū ),使(shǐ )司(sī )马(mǎ )下(xià )大(dà )夫(fū )尹(yǐn )公(gōng )正(zhèng )至(zhì )玉(yù )壁(bì ),与(yǔ )之(zhī )言(yán ),使(shǐ )者(zhě )甚(shèn )悦(yuè )。勋(xūn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )韦(wéi )孝(xiào )宽(kuān )获(huò )关(guān )东(dōng )人(rén ),复(fù )纵(zòng )之(zhī ),因(yīn )致(zhì )书(shū )为(wéi )言(yán )西(xī )朝(cháo )欲(yù )通(tōng )好(hǎo )之(zhī )意(yì )。是(shì )时(shí ),周(zhōu )人(rén )以(yǐ )前(qián )攻(gōng )晋(jìn )阳(yáng )不(bú )得(dé )志(zhì ),谋(móu )与(yǔ )突(tū )厥(jué )再(zài )伐(fá )齐(qí )。齐(qí )主(zhǔ )闻(wén )之(zhī ),大(dà )惧(jù ),许(xǔ )遣(qiǎn )护(hù )母(mǔ )西(xī )归(guī ),且(qiě )求(qiú )通(tōng )好(hǎo ),先(xiān )遣(qiǎn )其(qí )姑(gū )归(guī )。

秋(qiū ),八(bā )月(yuè ),丁(dīng )亥(hài )朔(shuò ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。

周(zhōu )遣(qiǎn )柱(zhù )国(guó )杨(yáng )忠(zhōng )将(jiāng )兵(bīng ),会(huì )突(tū )厥(jué )伐(fá )齐(qí ),至(zhì )北(běi )河(hé )而(ér )还(hái )。

戊(wù )子(zǐ ),周(zhōu )以(yǐ )齐(qí )公(gōng )宪(xiàn )为(wéi )雍(yōng )州(zhōu )牧(mù ),宇(yǔ )文(wén )贵(guì )为(wéi )大(dà )司(sī )徒(tú )。九(jiǔ )月(yuè ),丁(dīng )巳(sì ),以(yǐ )卫(wèi )公(gōng )直(zhí )为(wéi )大(dà )司(sī )马(mǎ )。追(zhuī )录(lù )佐(zuǒ )命(mìng )元(yuán )功(gōng ),封(fēng )开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )陇(lǒng )西(xī )公(gōng )李(lǐ )昞(bǐng )为(wéi )唐(táng )公(gōng ),太(tài )驭(yù )中(zhōng )大(dà )夫(fū )长(zhǎng )乐(lè )公(gōng )若(ruò )干(gàn )凤(fèng )为(wéi )徐(xú )公(gōng )。昞(bǐng ),虎(hǔ )之(zhī )子(zǐ );凤(fèng ),惠(huì )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。

乙(yǐ )丑(chǒu ),齐(qí )主(zhǔ )封(fēng )其(qí )子(zǐ )绰(chāo )为(wéi )南(nán )阳(yáng )王(wáng ),俨(yǎn )为(wéi )东(dōng )平(píng )王(wáng )。俨(yǎn ),太(tài )子(zǐ )之(zhī )母(mǔ )弟(dì )也(yě )。

突(tū )厥(jué )寇(kòu )齐(qí )幽(yōu )州(zhōu ),众(zhòng )十(shí )馀(yú )万(wàn ),入(rù )长(zhǎng )城(chéng ),大(dà )掠(luě )而(ér )还(hái )。

周(zhōu )皇(huáng )姑(gū )之(zhī )归(guī )也(yě ),齐(qí )主(zhǔ )遣(qiǎn )人(rén )为(wéi )晋(jìn )公(gōng )护(hù )母(mǔ )作(zuò )书(shū ),言(yán )护(hù )幼(yòu )时(shí )数(shù )事(shì ),又(yòu )寄(jì )其(qí )所(suǒ )着(zhe )锦(jǐn )袍(páo ),以(yǐ )为(wéi )信(xìn )验(yàn )。且(qiě )曰(yuē ):“吾(wú )属(shǔ )千(qiān )载(zǎi )之(zhī )运(yùn ),逢(féng )大(dà )齐(qí )之(zhī )德(dé ),矜(jīn )老(lǎo )开(kāi )恩(ēn ),许(xǔ )得(dé )相(xiàng )见(jiàn )。禽(qín )善(shàn )草(cǎo )木(mù ),母(mǔ )子(zǐ )相(xiàng )依(yī )。吾(wú )有(yǒu )可(kě )罪(zuì ),与(yǔ )汝(rǔ )分(fèn )离(lí )!今(jīn )复(fù )何(hé )福(fú ),还(hái )望(wàng )见(jiàn )汝(rǔ )!言(yán )此(cǐ )悲(bēi )喜(xǐ ),死(sǐ )而(ér )更(gèng )苏(sū )。世(shì )间(jiān )所(suǒ )有(yǒu ),求(qiú )皆(jiē )可(kě )得(dé ),母(mǔ )子(zǐ )异(yì )国(guó ),何(hé )处(chù )可(kě )求(qiú )!假(jiǎ )汝(rǔ )贵(guì )极(jí )王(wáng )公(gōng ),富(fù )过(guò )山(shān )海(hǎi ),有(yǒu )一(yī )老(lǎo )母(mǔ ),八(bā )十(shí )之(zhī )年(nián ),飘(piāo )然(rán )千(qiān )里(lǐ ),死(sǐ )亡(wáng )旦(dàn )夕(xī ),不(bú )得(dé )一(yī )朝(cháo )暂(zàn )见(jiàn ),不(bú )得(dé )一(yī )日(rì )同(tóng )处(chù ),寒(hán )不(bú )得(dé )汝(rǔ )衣(yī ),饥(jī )不(bú )得(dé )汝(rǔ )食(shí )。汝(rǔ )虽(suī )穷(qióng )荣(róng )极(jí )盛(shèng ),光(guāng )耀(yào )世(shì )间(jiān ),于(yú )吾(wú )何(hé )益(yì )!吾(wú )今(jīn )日(rì )之(zhī )前(qián ),汝(rǔ )既(jì )不(bú )得(dé )申(shēn )其(qí )供(gòng )养(yǎng ),事(shì )往(wǎng )何(hé )论(lùn );今(jīn )日(rì )以(yǐ )后(hòu ),吾(wú )之(zhī )残(cán )命(mìng ),唯(wéi )系(xì )于(yú )汝(rǔ )尔(ěr )。戴(dài )天(tiān )履(lǚ )地(dì ),中(zhōng )有(yǒu )鬼(guǐ )神(shén ),勿(wù )云(yún )冥(míng )昧(mèi ),而(ér )可(kě )欺(qī )负(fù )!”

护(hù )得(dé )书(shū ),悲(bēi )不(bú )自(zì )胜(shèng )。复(fù )书(shū )曰(yuē ):“区(qū )宇(yǔ )分(fèn )崩(bēng ),遭(zāo )遇(yù )灾(zāi )祸(huò ),违(wéi )离(lí )膝(xī )下(xià ),三(sān )十(shí )五(wǔ )年(nián )。受(shòu )形(xíng )禀(bǐng )气(qì ),皆(jiē )知(zhī )母(mǔ )子(zǐ ),谁(shuí )同(tóng )萨(sà )保(bǎo ),如(rú )此(cǐ )不(bú )教(jiāo )!子(zǐ )为(wéi )公(gōng )侯(hóu ),母(mǔ )为(wéi )俘(fú )隶(lì ),暑(shǔ )不(bú )见(jiàn )母(mǔ )暑(shǔ ),寒(hán )不(bú )见(jiàn )母(mǔ )寒(hán ),衣(yī )不(bú )知(zhī )有(yǒu )无(wú ),食(shí )不(bú )知(zhī )饥(jī )饱(bǎo ),泯(mǐn )如(rú )天(tiān )地(dì )之(zhī )外(wài ),无(wú )由(yóu )暂(zàn )闻(wén )。分(fèn )怀(huái )冤(yuān )酷(kù ),终(zhōng )此(cǐ )一(yī )生(shēng ),死(sǐ )若(ruò )有(yǒu )知(zhī ),冀(jì )奉(fèng )见(jiàn )于(yú )泉(quán )下(xià )耳(ěr )!不(bú )谓(wèi )齐(qí )朝(cháo )解(jiě )网(wǎng ),惠(huì )以(yǐ )德(dé )音(yīn ),磨(mó )敦(dūn )、四(sì )姑(gū ),并(bìng )话(huà )矜(jīn )放(fàng )。初(chū )闻(wén )此(cǐ )旨(zhǐ ),魂(hún )爽(shuǎng )飞(fēi )霸(bà )占(zhàn ),号(hào )天(tiān )叩(kòu )地(dì ),不(bú )能(néng )自(zì )胜(shèng )。齐(qí )朝(cháo )霈(pèi )然(rán )之(zhī )恩(ēn ),既(jì )已(yǐ )沾(zhān )洽(qià ),有(yǒu )家(jiā )有(yǒu )国(guó ),信(xìn )义(yì )为(wéi )本(běn ),伏(fú )度(dù )来(lái )期(qī ),已(yǐ )应(yīng )有(yǒu )日(rì )。一(yī )得(dé )奉(fèng )见(jiàn )慈(cí )颜(yán ),永(yǒng )毕(bì )生(shēng )愿(yuàn )。生(shēng )死(sǐ )肉(ròu )骨(gǔ ),岂(qǐ )过(guò )今(jīn )恩(ēn );负(fù )山(shān )载(zǎi )岳(yuè ),未(wèi )足(zú )胜(shèng )荷(hé )。”

齐(qí )人(rén )留(liú )护(hù )母(mǔ ),使(shǐ )更(gèng )与(yǔ )护(hù )书(shū ),邀(yāo )护(hù )重(zhòng )报(bào ),往(wǎng )返(fǎn )再(zài )三(sān )。时(shí )段(duàn )韶(sháo )拒(jù )突(tū )厥(jué )军(jūn )于(yú )塞(sāi )下(xià ),齐(qí )主(zhǔ )遣(qiǎn )黄(huáng )门(mén )徐(xú )世(shì )荣(róng )乘(chéng )传(chuán )赍(jī )周(zhōu )书(shū )问(wèn )韶(sháo )。韶(sháo )以(yǐ )“周(zhōu )人(rén )反(fǎn )覆(fù ),本(běn )无(wú )信(xìn )义(yì ),比(bǐ )晋(jìn )阳(yáng )之(zhī )役(yì ),其(qí )事(shì )可(kě )知(zhī )。护(hù )外(wài )托(tuō )为(wéi )相(xiàng ),其(qí )实(shí )主(zhǔ )也(yě )。既(jì )为(wéi )母(mǔ )请(qǐng )和(hé ),不(bú )遣(qiǎn )一(yī )介(jiè )之(zhī )使(shǐ )。若(ruò )据(jù )移(yí )书(shū ),即(jí )送(sòng )其(qí )母(mǔ ),恐(kǒng )示(shì )之(zhī )以(yǐ )弱(ruò )。不(bú )如(rú )且(qiě )外(wài )许(xǔ )之(zhī ),待(dài )和(hé )亲(qīn )坚(jiān )定(dìng ),然(rán )后(hòu )遣(qiǎn )之(zhī )未(wèi )晚(wǎn )。”齐(qí )主(zhǔ )不(bú )听(tīng ),即(jí )遣(qiǎn )之(zhī )。

阎(yán )氏(shì )至(zhì )周(zhōu ),举(jǔ )朝(cháo )称(chēng )庆(qìng ),周(zhōu )主(zhǔ )为(wéi )之(zhī )大(dà )赦(shè )。凡(fán )所(suǒ )资(zī )奉(fèng ),穷(qióng )极(jí )华(huá )盛(shèng )。每(měi )四(sì )时(shí )伏(fú )腊(là ),周(zhōu )主(zhǔ )帅(shuài )诸(zhū )亲(qīn )戚(qī )行(háng )家(jiā )人(rén )之(zhī )礼(lǐ ),称(chēng )觞(shāng )上(shàng )寿(shòu )。突(tū )厥(jué )自(zì )幽(yōu )州(zhōu )还(hái ),留(liú )屯(tún )塞(sāi )北(běi ),更(gèng )集(jí )诸(zhū )部(bù )兵(bīng ),遣(qiǎn )使(shǐ )告(gào )周(zhōu ),欲(yù )与(yǔ )共(gòng )击(jī )齐(qí )如(rú )前(qián )约(yuē )。闰(rùn )月(yuè ),乙(yǐ )巳(sì ),突(tū )厥(jué )寇(kòu )齐(qí )幽(yōu )州(zhōu )。

晋(jìn )公(gōng )护(hù )新(xīn )得(dé )其(qí )母(mǔ ),未(wèi )欲(yù )伐(fá )齐(qí );又(yòu )恐(kǒng )负(fù )突(tū )厥(jué )约(yuē ),更(gèng )生(shēng )边(biān )患(huàn ),不(bú )得(dé )已(yǐ ),征(zhēng )二(èr )十(shí )四(sì )军(jūn )及(jí )左(zuǒ )右(yòu )厢(xiāng )散(sàn )隶(lì )秦(qín )、陇(lǒng )、巴(bā )、蜀(shǔ )之(zhī )兵(bīng )并(bìng )羌(qiāng )、胡(hú )内(nèi )附(fù )者(zhě ),凡(fán )二(èr )十(shí )万(wàn )人(rén )。冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),甲(jiǎ )子(zǐ ),周(zhōu )主(zhǔ )授(shòu )护(hù )斧(fǔ )钺(yuè )于(yú )庙(miào )庭(tíng );丁(dīng )卯(mǎo ),亲(qīn )劳(láo )军(jūn )于(yú )沙(shā )苑(yuàn );癸(guǐ )酉(yǒu ),还(hái )官(guān )。

护(hù )军(jūn )至(zhì )潼(tóng )关(guān ),遣(qiǎn )柱(zhù )国(guó )尉(wèi )迟(chí )迥(jiǒng )帅(shuài )精(jīng )兵(bīng )十(shí )万(wàn )为(wéi )前(qián )锋(fēng ),趣(qù )洛(luò )阳(yáng ),大(dà )将(jiāng )军(jūn )权(quán )景(jǐng )宣(xuān )帅(shuài )山(shān )南(nán )之(zhī )兵(bīng )趣(qù )悬(xuán )瓠(hù ),少(shǎo )师(shī )杨(yáng )檦(biǎo )出(chū )轵(zhǐ )关(guān )。

周(zhōu )迪(dí )复(fù )出(chū )东(dōng )兴(xìng ),宣(xuān )城(chéng )太(tài )守(shǒu )钱(qián )肃(sù )镇(zhèn )东(dōng )兴(xìng ),以(yǐ )城(chéng )降(jiàng )迪(dí )。吴(wú )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )陈(chén )详(xiáng )将(jiāng )兵(bīng )击(jī )之(zhī ),详(xiáng )兵(bīng )大(dà )败(bài ),迪(dí )众(zhòng )复(fù )振(zhèn )。

南(nán )豫(yù )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )西(xī )丰(fēng )脱(tuō )侯(hóu )周(zhōu )敷(fū )帅(shuài )所(suǒ )部(bù )击(jī )之(zhī ),至(zhì )定(dìng )川(chuān ),与(yǔ )迪(dí )对(duì )垒(lěi )。迪(dí )绐(dài )敷(fū )曰(yuē ):“吾(wú )昔(xī )与(yǔ )弟(dì )戮(lù )力(lì )同(tóng )心(xīn ),岂(qǐ )规(guī )相(xiàng )害(hài )!今(jīn )愿(yuàn )伏(fú )罪(zuì )还(hái )朝(cháo ),因(yīn )弟(dì )披(pī )露(lù )心(xīn )腑(fǔ ),先(xiān )乞(qǐ )挺(tǐng )身(shēn )共(gòng )盟(méng )。”敷(fū )许(xǔ )之(zhī ),方(fāng )登(dēng )坛(tán ),为(wéi )迪(dí )所(suǒ )杀(shā )。

陈(chén )宝(bǎo )应(yīng )据(jù )建(jiàn )安(ān )、晋(jìn )安(ān )二(èr )郡(jùn ),水(shuǐ )陆(lù )为(wéi )栅(shān ),以(yǐ )拒(jù )章(zhāng )昭(zhāo )达(dá )。昭(zhāo )达(dá )与(yǔ )战(zhàn ),不(bú )利(lì ),因(yīn )据(jù )上(shàng )流(liú ),命(mìng )军(jūn )士(shì )伐(fá )木(mù )为(wéi )筏(fá ),施(shī )拍(pāi )其(qí )上(shàng )。会(huì )大(dà )雨(yǔ )江(jiāng )涨(zhǎng ),昭(zhāo )达(dá )放(fàng )筏(fá )冲(chōng )宝(bǎo )应(yīng )水(shuǐ )栅(shān ),尽(jìn )坏(huài )之(zhī ),又(yòu )出(chū )兵(bīng )攻(gōng )其(qí )步(bù )军(jūn )。方(fāng )合(hé )战(zhàn ),上(shàng )遣(qiǎn )将(jiāng )军(jūn )余(yú )孝(xiào )顷(qǐng )自(zì )海(hǎi )道(dào )适(shì )至(zhì ),并(bìng )力(lì )乘(chéng )之(zhī )。十(shí )一(yī )月(yuè ),己(jǐ )丑(chǒu ),宝(bǎo )应(yīng )大(dà )败(bài ),逃(táo )至(zhì )莆(pú )口(kǒu ),谓(wèi )其(qí )子(zǐ )曰(yuē ):“早(zǎo )从(cóng )虞(yú )公(gōng )计(jì ),不(bú )至(zhì )今(jīn )日(rì )。”昭(zhāo )达(dá )追(zhuī )擒(qín )之(zhī ),并(bìng )擒(qín )留(liú )异(yì )及(jí )其(qí )族(zú )党(dǎng )。送(sòng )建(jiàn )康(kāng ),斩(zhǎn )之(zhī )。异(yì )子(zǐ )贞(zhēn )臣(chén )以(yǐ )尚(shàng )主(zhǔ )得(dé )免(miǎn ),宝(bǎo )应(yīng )宾(bīn )客(kè )皆(jiē )死(sǐ )。

上(shàng )闻(wén )虞(yú )寄(jì )尝(cháng )谏(jiàn )宝(bǎo )应(yīng ),命(mìng )昭(zhāo )达(dá )礼(lǐ )遣(qiǎn )诣(yì )建(jiàn )康(kāng )。既(jì )见(jiàn ),劳(láo )之(zhī )曰(yuē ):“管(guǎn )宁(níng )无(wú )羌(qiāng )?”以(yǐ )为(wéi )衡(héng )阳(yáng )王(wáng )掌(zhǎng )书(shū )记(jì )。

周(zhōu )晋(jìn )公(gōng )护(hù )进(jìn )屯(tún )弘(hóng )农(nóng )。甲(jiǎ )午(wǔ ),尉(wèi )迟(chí )迥(jiǒng )洛(luò )阳(yáng ),雍(yōng )州(zhōu )牧(mù )齐(qí )公(gōng )宪(xiàn )、同(tóng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )达(dá )奚(xī )武(wǔ )、汉(hàn )州(zhōu )总(zǒng )管(guǎn )王(wáng )雄(xióng )军(jūn )于(yú )邙(máng )山(shān )。

戊(wù )戌(xū ),齐(qí )主(zhǔ )使(shǐ )兼(jiān )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )刘(liú )逖(tì )来(lái )聘(pìn )。

初(chū ),周(zhōu )杨(yáng )檦(biǎo )为(wéi )邵(shào )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),镇(zhèn )捍(hàn )东(dōng )境(jìng )二(èr )十(shí )馀(yú )年(nián ),数(shù )与(yǔ )齐(qí )战(zhàn ),未(wèi )尝(cháng )不(bú )捷(jié ),由(yóu )是(shì )轻(qīng )之(zhī )。既(jì )出(chū )轵(zhǐ )关(guān ),独(dú )引(yǐn )兵(bīng )深(shēn )入(rù ),又(yòu )不(bú )设(shè )备(bèi )。甲(jiǎ )辰(chén ),齐(qí )太(tài )尉(wèi )娄(lóu )睿(ruì )将(jiāng )兵(bīng )奄(yǎn )至(zhì ),大(dà )破(pò )剽(piāo )军(jūn ),檦(biǎo )遂(suí )降(jiàng )齐(qí )。

权(quán )景(jǐng )宣(xuān )围(wéi )悬(xuán )瓠(hù ),十(shí )二(èr )月(yuè ),齐(qí )豫(yù )州(zhōu )道(dào )行(háng )台(tái )、豫(yù )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )太(tài )原(yuán )王(wáng )士(shì )良(liáng )、永(yǒng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )萧(xiāo )世(shì )怡(yí )并(bìng )以(yǐ )城(chéng )降(jiàng )之(zhī )。景(jǐng )宣(xuān )使(shǐ )开(kāi )府(fǔ )郭(guō )彦(yàn )守(shǒu )豫(yù )州(zhōu ),谢(xiè )彻(chè )守(shǒu )永(yǒng )州(zhōu ),送(sòng )士(shì )良(liáng )、世(shì )怡(yí )及(jí )降(jiàng )卒(zú )千(qiān )人(rén )于(yú )长(zhǎng )安(ān )。

周(zhōu )人(rén )为(wéi )土(tǔ )山(shān )、地(dì )道(dào )以(yǐ )攻(gōng )洛(luò )阳(yáng ),三(sān )旬(xún )不(bú )克(kè )。晋(jìn )公(gōng )护(hù )命(mìng )诸(zhū )将(jiāng )堑(qiàn )断(duàn )河(hé )阳(yáng )路(lù ),遏(è )齐(qí )救(jiù )兵(bīng ),然(rán )后(hòu )同(tóng )攻(gōng )洛(luò )阳(yáng );诸(zhū )将(jiāng )以(yǐ )为(wéi )齐(qí )兵(bīng )必(bì )不(bú )敢(gǎn )出(chū ),唯(wéi )张(zhāng )斥(chì )候(hòu )而(ér )已(yǐ )。

齐(qí )遣(qiǎn )兰(lán )陵(líng )王(wáng )长(zhǎng )恭(gōng )、大(dà )将(jiāng )军(jūn )斛(hú )律(lǜ )光(guāng )救(jiù )洛(luò )阳(yáng ),畏(wèi )周(zhōu )兵(bīng )之(zhī )强(qiáng ),未(wèi )敢(gǎn )进(jìn )。齐(qí )主(zhǔ )召(zhào )并(bìng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )段(duàn )韶(sháo ),谓(wèi )曰(yuē ):“洛(luò )阳(yáng )危(wēi )急(jí ),今(jīn )欲(yù )遣(qiǎn )王(wáng )救(jiù )之(zhī )。突(tū )厥(jué )在(zài )北(běi ),复(fù )须(xū )镇(zhèn )御(yù ),如(rú )何(hé )?”对(duì )曰(yuē ):“北(běi )虏(lǔ )侵(qīn )边(biān ),事(shì )等(děng )疥(jiè )癣(xuǎn )。今(jīn )西(xī )邻(lín )窥(kuī )逼(bī ),乃(nǎi )腹(fù )心(xīn )之(zhī )病(bìng ),请(qǐng )奉(fèng )诏(zhào )南(nán )行(háng )。”齐(qí )主(zhǔ )曰(yuē ):“朕(zhèn )意(yì )亦(yì )尔(ěr )。”乃(nǎi )令(lìng )韶(sháo )督(dū )精(jīng )骑(qí )一(yī )千(qiān )发(fā )晋(jìn )阳(yáng )。丁(dīng )巳(sì ),齐(qí )主(zhǔ )亦(yì )自(zì )晋(jìn )阳(yáng )赴(fù )洛(luò )阳(yáng )。

己(jǐ )未(wèi ),齐(qí )太(tài )宰(zǎi )平(píng )原(yuán )靖(jìng )翼(yì )王(wáng )淹(yān )卒(zú )。

段(duàn )韶(sháo )自(zì )晋(jìn )阳(yáng ),行(háng )五(wǔ )日(rì )济(jì )河(hé ),会(huì )连(lián )日(rì )阴(yīn )雾(wù ),壬(rén )戌(xū ),韶(sháo )至(zhì )洛(luò )阳(yáng ),帅(shuài )帐(zhàng )下(xià )三(sān )百(bǎi )骑(qí ),与(yǔ )诸(zhū )将(jiāng )登(dēng )邙(máng )阪(bǎn ),观(guān )周(zhōu )军(jūn )形(xíng )势(shì )。至(zhì )太(tài )和(hé )谷(gǔ ),与(yǔ )周(zhōu )军(jūn )遇(yù ),韶(sháo )即(jí )驰(chí )告(gào )诸(zhū )营(yíng ),追(zhuī )集(jí )骑(qí )士(shì ),结(jié )陈(chén )以(yǐ )待(dài )之(zhī )。韶(sháo )为(wéi )左(zuǒ )军(jūn ),兰(lán )陵(líng )王(wáng )长(zhǎng )恭(gōng )为(wéi )中(zhōng )军(jūn ),斛(hú )律(lǜ )光(guāng )为(wéi )右(yòu )军(jūn )。周(zhōu )人(rén )不(bú )意(yì )其(qí )至(zhì ),皆(jiē )恟(xiōng )惧(jù )。韶(sháo )遥(yáo )谓(wèi )周(zhōu )人(rén )曰(yuē ):“汝(rǔ )宇(yǔ )文(wén )护(hù )才(cái )得(dé )其(qí )母(mǔ ),遽(jù )来(lái )为(wéi )寇(kòu ),何(hé )也(yě )?”周(zhōu )人(rén )曰(yuē ):“天(tiān )遣(qiǎn )我(wǒ )来(lái ),有(yǒu )何(hé )可(kě )问(wèn )!”韶(sháo )曰(yuē ):“天(tiān )道(dào )赏(shǎng )善(shàn )罚(fá )恶(è ),当(dāng )遣(qiǎn )汝(rǔ )送(sòng )死(sǐ )来(lái )耳(ěr )!”

周(zhōu )人(rén )以(yǐ )步(bù )兵(bīng )在(zài )前(qián ),上(shàng )山(shān )逆(nì )战(zhàn )。韶(sháo )且(qiě )战(zhàn )且(qiě )却(què )以(yǐ )诱(yòu )之(zhī );待(dài )其(qí )力(lì )弊(bì ),然(rán )后(hòu )下(xià )马(mǎ )击(jī )之(zhī )。周(zhōu )师(shī )大(dà )败(bài ),一(yī )时(shí )瓦(wǎ )解(jiě ),投(tóu )坠(zhuì )溪(xī )谷(gǔ )死(sǐ )者(zhě )甚(shèn )众(zhòng )。

兰(lán )陵(líng )王(wáng )长(zhǎng )恭(gōng )以(yǐ )五(wǔ )百(bǎi )骑(qí )突(tū )入(rù )周(zhōu )军(jūn ),遂(suí )至(zhì )金(jīn )墉(yōng )城(chéng )下(xià )。城(chéng )上(shàng )人(rén )弗(fú )识(shí ),长(zhǎng )恭(gōng )免(miǎn )胄(zhòu )示(shì )之(zhī )面(miàn ),乃(nǎi )下(xià )弩(nǔ )手(shǒu )救(jiù )之(zhī )。周(zhōu )师(shī )在(zài )城(chéng )下(xià )者(zhě )亦(yì )解(jiě )围(wéi )遁(dùn )去(qù ),委(wěi )弃(qì )营(yíng )幕(mù ),自(zì )邙(máng )山(shān )至(zhì )穀(yù )水(shuǐ ),三(sān )十(shí )里(lǐ )中(zhōng ),军(jūn )资(zī )器(qì )械(xiè ),弥(mí )满(mǎn )川(chuān )泽(zé )。唯(wéi )齐(qí )公(gōng )宪(xiàn )、达(dá )奚(xī )武(wǔ )及(jí )庸(yōng )忠(zhōng )公(gōng )王(wáng )雄(xióng )在(zài )后(hòu ),勒(lè )兵(bīng )拒(jù )战(zhàn )。

王(wáng )雄(xióng )驰(chí )马(mǎ )冲(chōng )斛(hú )律(lǜ )光(guāng )陈(chén ),光(guāng )退(tuì )走(zǒu ),雄(xióng )追(zhuī )之(zhī )。光(guāng )左(zuǒ )右(yòu )皆(jiē )散(sàn ),唯(wéi )馀(yú )一(yī )奴(nú )一(yī )矢(shǐ )。雄(xióng )按(àn )槊(shuò )不(bú )及(jí )光(guāng )者(zhě )丈(zhàng )馀(yú ),谓(wèi )光(guāng )曰(yuē ):“吾(wú )惜(xī )尔(ěr )不(bú )杀(shā ),当(dāng )生(shēng )将(jiāng )尔(ěr )见(jiàn )天(tiān )子(zǐ )。”光(guāng )射(shè )雄(xióng )中(zhōng )额(é ),雄(xióng )抱(bào )马(mǎ )走(zǒu ),至(zhì )营(yíng )而(ér )卒(zú )。军(jūn )中(zhōng )益(yì )惧(jù )。

齐(qí )公(gōng )宪(xiàn )拊(fǔ )循(xún )督(dū )励(lì ),众(zhòng )心(xīn )小(xiǎo )安(ān )。至(zhì )夜(yè ),收(shōu )军(jūn ),宪(xiàn )欲(yù )待(dài )明(míng )更(gèng )战(zhàn )。达(dá )奚(xī )武(wǔ )曰(yuē ):“洛(luò )阳(yáng )军(jūn )散(sàn ),人(rén )情(qíng )震(zhèn )骇(hài ),若(ruò )不(bú )因(yīn )夜(yè )速(sù )还(hái ),明(míng )日(rì )欲(yù )归(guī )不(bú )得(dé )。武(wǔ )在(zài )军(jūn )久(jiǔ ),备(bèi )见(jiàn )形(xíng )势(shì );公(gōng )少(shǎo )年(nián )未(wèi )经(jīng )事(shì ),岂(qǐ )可(kě )以(yǐ )数(shù )营(yíng )士(shì )卒(zú )委(wěi )之(zhī )虎(hǔ )口(kǒu )乎(hū )!”乃(nǎi )还(hái )。权(quán )景(jǐng )宣(xuān )亦(yì )弃(qì )豫(yù )州(zhōu )走(zǒu )。

丁(dīng )卯(mǎo ),齐(qí )主(zhǔ )至(zhì )洛(luò )阳(yáng )。己(jǐ )巳(sì ),以(yǐ )段(duàn )韶(sháo )为(wéi )太(tài )宰(zǎi ),斛(hú )律(lǜ )光(guāng )为(wéi )太(tài )尉(wèi ),兰(lán )陵(líng )王(wáng )长(zhǎng )恭(gōng )为(wéi )尚(shàng )书(shū )令(lìng )。壬(rén )申(shēn ),齐(qí )主(zhǔ )如(rú )虎(hǔ )牢(láo ),遂(suí )自(zì )滑(huá )台(tái )如(rú )黎(lí )阳(yáng ),丙(bǐng )子(zǐ ),至(zhì )鄴(yè )。

杨(yáng )忠(zhōng )引(yǐn )兵(bīng )出(chū )沃(wò )野(yě ),应(yīng )接(jiē )突(tū )厥(jué ),军(jūn )粮(liáng )不(bú )给(gěi ),诸(zhū )军(jūn )忧(yōu )之(zhī ),计(jì )无(wú )所(suǒ )出(chū )。忠(zhōng )乃(nǎi )招(zhāo )诱(yòu )稽(jī )胡(hú )酋(qiú )长(zhǎng )咸(xián )在(zài )坐(zuò ),诈(zhà )使(shǐ )河(hé )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )王(wáng )杰(jié )勒(lè )兵(bīng )鸣(míng )鼓(gǔ )而(ér )至(zhì ),曰(yuē ):“大(dà )冢(zhǒng )宰(zǎi )已(yǐ )平(píng )洛(luò )阳(yáng ),欲(yù )与(yǔ )突(tū )厥(jué )共(gòng )讨(tǎo )稽(jī )胡(hú )之(zhī )不(bú )服(fú )者(zhě )。”坐(zuò )者(zhě )皆(jiē )惧(jù ),忠(zhōng )慰(wèi )谕(yù )而(ér )遣(qiǎn )之(zhī )。于(yú )是(shì )诸(zhū )胡(hú )相(xiàng )帅(shuài )馈(kuì )输(shū ),车(chē )粮(liáng )填(tián )积(jī )。属(shǔ )周(zhōu )师(shī )罢(bà )归(guī ),忠(zhōng )亦(yì )还(hái )。

晋(jìn )公(gōng )护(hù )本(běn )无(wú )将(jiāng )略(luè ),是(shì )行(háng )也(yě ),又(yòu )非(fēi )本(běn )心(xīn ),故(gù )无(wú )功(gōng ),与(yǔ )诸(zhū )将(jiāng )稽(jī )首(shǒu )谢(xiè )罪(zuì )。周(zhōu )主(zhǔ )慰(wèi )劳(láo )罢(bà )之(zhī )。

是(shì )岁(suì ),齐(qí )山(shān )东(dōng )大(dà )水(shuǐ ),饥(jī )死(sǐ )者(zhě )不(bú )可(kě )胜(shèng )计(jì )。

宕(dàng )昌(chāng )王(wáng )梁(liáng )弥(mí )定(dìng )屡(lǚ )寇(kòu )周(zhōu )边(biān ),周(zhōu )大(dà )将(jiāng )军(jūn )田(tián )弘(hóng )讨(tǎo )灭(miè )之(zhī ),以(yǐ )其(qí )地(dì )置(zhì )宕(dàng )州(zhōu )。

世(shì )祖(zǔ )文(wén )皇(huáng )帝(dì )下(xià )天(tiān )嘉(jiā )六(liù )年(nián )(乙(yǐ )酉(yǒu ),公(gōng )元(yuán )五(wǔ )六(liù )五(wǔ )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),癸(guǐ )卯(mǎo ),齐(qí )以(yǐ )任(rèn )城(chéng )王(wáng )湝(jiē )为(wéi )大(dà )司(sī )马(mǎ )。齐(qí )主(zhǔ )如(rú )晋(jìn )阳(yáng )。

二(èr )月(yuè ),辛(xīn )丑(chǒu ),周(zhōu )遣(qiǎn )陈(chén )公(gōng )纯(chún )、许(xǔ )公(gōng )贵(guì )、神(shén )武(wǔ )公(gōng )窦(dòu )毅(yì )、南(nán )阳(yáng )公(gōng )杨(yáng )荐(jiàn )等(děng )备(bèi )皇(huáng )后(hòu )仪(yí )卫(wèi )行(háng )殿(diàn ),并(bìng )六(liù )宫(gōng )百(bǎi )二(èr )十(shí )人(rén ),诣(yì )突(tū )厥(jué )可(kě )汗(hàn )牙(yá )帐(zhàng )逆(nì )女(nǚ )。毅(yì ),炽(chì )之(zhī )兄(xiōng )子(zǐ )也(yě )。

丙(bǐng )寅(yín ),周(zhōu )以(yǐ )柱(zhù )国(guó )安(ān )武(wǔ )公(gōng )李(lǐ )穆(mù )为(wéi )大(dà )司(sī )空(kōng ),绥(suí )德(dé )公(gōng )陆(lù )通(tōng )为(wéi )大(dà )司(sī )寇(kòu )。

壬(rén )申(shēn ),周(zhōu )主(zhǔ )如(rú )岐(qí )州(zhōu )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),甲(jiǎ )寅(yín ),以(yǐ )安(ān )成(chéng )王(wáng )顼(xū )为(wéi )司(sī )空(kōng )。

顼(xū )以(yǐ )帝(dì )弟(dì )之(zhī )重(zhòng ),势(shì )倾(qīng )朝(cháo )野(yě )。直(zhí )兵(bīng )鲍(bào )僧(sēng )睿(ruì ),恃(shì )顼(xū )势(shì )为(wéi )不(bú )法(fǎ ),御(yù )史(shǐ )中(zhōng )丞(chéng )徐(xú )陵(líng )为(wéi )奏(zòu )弹(dàn )之(zhī ),从(cóng )南(nán )台(tái )官(guān )属(shǔ )引(yǐn )奏(zòu )案(àn )而(ér )入(rù )。上(shàng )见(jiàn )陵(líng )章(zhāng )服(fú )严(yán )肃(sù ),为(wéi )敛(liǎn )容(róng )正(zhèng )坐(zuò )。陵(líng )进(jìn )读(dú )奏(zòu )版(bǎn ),时(shí )顼(xū )在(zài )殿(diàn )上(shàng )侍(shì )立(lì ),仰(yǎng )视(shì )上(shàng ),流(liú )汗(hàn )失(shī )色(sè ),陵(líng )遣(qiǎn )殿(diàn )中(zhōng )御(yù )史(shǐ )引(yǐn )顼(xū )下(xià )殿(diàn )。上(shàng )为(wéi )之(zhī )免(miǎn )顼(xū )侍(shì )中(zhōng )、中(zhōng )书(shū )监(jiān ),朝(cháo )廷(tíng )肃(sù )然(rán )。

丙(bǐng )午(wǔ ),齐(qí )大(dà )将(jiāng )军(jūn )东(dōng )安(ān )王(wáng )娄(lóu )睿(ruì )坐(zuò )事(shì )免(miǎn )。

齐(qí )著(zhe )作(zuò )郎(láng )祖(zǔ )珽(tǐng ),有(yǒu )文(wén )学(xué ),多(duō )技(jì )艺(yì ),而(ér )疏(shū )率(lǜ )无(wú )行(háng )。尝(cháng )为(wéi )高(gāo )祖(zǔ )中(zhōng )外(wài )府(fǔ )功(gōng )曹(cáo ),因(yīn )宴(yàn )失(shī )金(jīn )叵(pǒ )罗(luó ),于(yú )珽(tǐng )髻(jì )上(shàng )得(dé )之(zhī );又(yòu )坐(zuò )诈(zhà )盗(dào )官(guān )粟(sù )三(sān )千(qiān )石(shí ),鞭(biān )二(èr )百(bǎi ),配(pèi )甲(jiǎ )坊(fāng )。显(xiǎn )祖(zǔ )时(shí ),珽(tǐng )为(wéi )秘(mì )书(shū )丞(chéng ),盗(dào )《华(huá )林(lín )遍(biàn )略(luè )》,及(jí )有(yǒu )它(tā )赃(zāng ),当(dāng )绞(jiǎo ),除(chú )名(míng )为(wéi )民(mín )。显(xiǎn )祖(zǔ )虽(suī )憎(zēng )其(qí )数(shù )犯(fàn )法(fǎ ),而(ér )爱(ài )其(qí )才(cái )伎(jì ),令(lìng )直(zhí )中(zhōng )书(shū )省(shěng )。

世(shì )祖(zǔ )为(wéi )长(zhǎng )广(guǎng )王(wáng ),珽(tǐng )为(wéi )胡(hú )桃(táo )油(yóu )献(xiàn )之(zhī ),因(yīn )言(yán )“殿(diàn )下(xià )有(yǒu )非(fēi )常(cháng )骨(gǔ )法(fǎ )。孝(xiào )征(zhēng )梦(mèng )殿(diàn )下(xià )乘(chéng )龙(lóng )上(shàng )天(tiān )。”王(wáng )曰(yuē ):“若(ruò )然(rán ),当(dāng )使(shǐ )兄(xiōng )大(dà )富(fù )贵(guì )。”及(jí )即(jí )位(wèi ),擢(zhuó )拜(bài )中(zhōng )书(shū )侍(shì )郎(láng ),迁(qiān )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )。与(yǔ )和(hé )士(shì )开(kāi )共(gòng )为(wéi )奸(jiān )谄(chǎn )。

珽(tǐng )私(sī )说(shuō )士(shì )开(kāi )曰(yuē ):“君(jūn )之(zhī )宠(chǒng )幸(xìng ),振(zhèn )古(gǔ )无(wú )比(bǐ )。宫(gōng )车(chē )一(yī )日(rì )晚(wǎn )驾(jià ),欲(yù )何(hé )以(yǐ )克(kè )终(zhōng )?”士(shì )开(kāi )因(yīn )从(cóng )问(wèn )计(jì )。珽(tǐng )曰(yuē ):“宜(yí )说(shuō )主(zhǔ )上(shàng )云(yún ):‘文(wén )襄(xiāng )、文(wén )宣(xuān )、孝(xiào )昭(zhāo )之(zhī )子(zǐ ),俱(jù )不(bú )得(dé )立(lì ),今(jīn )宜(yí )令(lìng )皇(huáng )太(tài )子(zǐ )早(zǎo )践(jiàn )大(dà )位(wèi ),以(yǐ )定(dìng )君(jūn )臣(chén )之(zhī )分(fèn )。’若(ruò )事(shì )成(chéng ),中(zhōng )宫(gōng )、少(shǎo )主(zhǔ )必(bì )皆(jiē )德(dé )君(jūn ),此(cǐ )万(wàn )全(quán )之(zhī )计(jì )也(yě )。请(qǐng )君(jūn )微(wēi )说(shuō )主(zhǔ )上(shàng )令(lìng )粗(cū )解(jiě ),珽(tǐng )当(dāng )自(zì )外(wài )上(shàng )表(biǎo )论(lùn )之(zhī )。”士(shì )开(kāi )许(xǔ )诺(nuò )。

会(huì )有(yǒu )慧(huì )星(xīng )见(jiàn )。太(tài )史(shǐ )奏(zòu )云(yún ):“慧(huì ),除(chú )旧(jiù )布(bù )新(xīn )之(zhī )象(xiàng ),当(dāng )有(yǒu )易(yì )主(zhǔ )。”珽(tǐng )于(yú )是(shì )上(shàng )书(shū )言(yán ):“陛(bì )下(xià )虽(suī )为(wéi )天(tiān )子(zǐ ),未(wèi )为(wéi )极(jí )贵(guì ),宜(yí )传(chuán )位(wèi )东(dōng )宫(gōng ),且(qiě )以(yǐ )上(shàng )应(yīng )天(tiān )道(dào )。”并(bìng )上(shàng )魏(wèi )显(xiǎn )祖(zǔ )禅(chán )子(zǐ )故(gù )事(shì )。齐(qí )主(zhǔ )从(cóng )之(zhī )。

丙(bǐng )子(zǐ ),使(shǐ )太(tài )宰(zǎi )段(duàn )韶(sháo )持(chí )节(jiē )奉(fèng )皇(huáng )帝(dì )玺(xǐ )绶(shòu ),传(chuán )位(wèi )于(yú )太(tài )子(zǐ )纬(wěi )。太(tài )子(zǐ )即(jí )皇(huáng )帝(dì )位(wèi )于(yú )晋(jìn )阳(yáng )宫(gōng ),大(dà )赦(shè ),改(gǎi )元(yuán )天(tiān )统(tǒng )。又(yòu )诏(zhào )以(yǐ )太(tài )子(zǐ )妃(fēi )斛(hú )律(lǜ )氏(shì )为(wéi )皇(huáng )后(hòu )。于(yú )是(shì )群(qún )公(gōng )上(shàng )世(shì )祖(zǔ )尊(zūn )号(hào )为(wéi )太(tài )上(shàng )皇(huáng )帝(dì ),军(jūn )国(guó )大(dà )事(shì )咸(xián )以(yǐ )闻(wén )。使(shǐ )黄(huáng )门(mén )侍(shì )郎(láng )冯(féng )子(zǐ )琮(cóng )、尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )丞(chéng )胡(hú )长(zhǎng )粲(càn )辅(fǔ )导(dǎo )少(shǎo )主(zhǔ ),出(chū )入(rù )禁(jìn )中(zhōng ),专(zhuān )典(diǎn )敷(fū )奏(zòu )。子(zǐ )琮(cóng ),胡(hú )后(hòu )之(zhī )妹(mèi )夫(fū )也(yě )。

祖(zǔ )珽(tǐng )拜(bài )秘(mì )书(shū )监(jiān ),加(jiā )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī ),大(dà )被(bèi )亲(qīn )宠(chǒng ),见(jiàn )重(zhòng )二(èr )宫(gōng )。丁(dīng )丑(chǒu ),齐(qí )以(yǐ )贺(hè )拔(bá )仁(rén )为(wéi )太(tài )师(shī ),侯(hóu )莫(mò )陈(chén )相(xiàng )为(wéi )太(tài )保(bǎo ),冯(féng )翊(yì )王(wáng )润(rùn )为(wéi )司(sī )徒(tú ),赵(zhào )郡(jùn )王(wáng )睿(ruì )为(wéi )司(sī )空(kōng ),河(hé )南(nán )王(wáng )孝(xiào )琬(wǎn )为(wéi )尚(shàng )书(shū )令(lìng )。戊(wù )寅(yín ),以(yǐ )瀛(yíng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )尉(wèi )粲(càn )为(wéi )太(tài )尉(wèi ),斛(hú )律(lǜ )光(guāng )为(wéi )大(dà )将(jiāng )军(jūn ),东(dōng )安(ān )王(wáng )娄(lóu )睿(ruì )为(wéi )太(tài )尉(wèi ),尚(shàng )书(shū )仆(pú )射(shè )赵(zhào )彦(yàn )深(shēn )为(wéi )左(zuǒ )仆(pú )射(shè )。

五(wǔ )月(yuè ),突(tū )厥(jué )遣(qiǎn )使(shǐ )至(zhì )齐(qí ),始(shǐ )与(yǔ )齐(qí )通(tōng )。

六(liù )月(yuè ),己(jǐ )巳(sì ),齐(qí )主(zhǔ )使(shǐ )兼(jiān )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )王(wáng )季(jì )高(gāo )来(lái )聘(pìn )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),辛(xīn )巳(sì )朔(shuò ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。

上(shàng )遣(qiǎn )都(dōu )督(dū )程(chéng )灵(líng )洗(xǐ )自(zì )鄱(pó )阳(yáng )别(bié )道(dào )击(jī )周(zhōu )迪(dí ),破(pò )之(zhī )。迪(dí )与(yǔ )麾(huī )下(xià )十(shí )馀(yú )人(rén )窜(cuàn )于(yú )山(shān )穴(xué )中(zhōng ),日(rì )月(yuè )浸(jìn )久(jiǔ ),从(cóng )者(zhě )亦(yì )稍(shāo )苦(kǔ )之(zhī )。后(hòu )遣(qiǎn )人(rén )潜(qián )出(chū )临(lín )川(chuān )市(shì )鱼(yú )鲑(guī ),临(lín )川(chuān )太(tài )守(shǒu )骆(luò )牙(yá )执(zhí )之(zhī ),令(lìng )取(qǔ )迪(dí )自(zì )效(xiào ),因(yīn )使(shǐ )腹(fù )心(xīn )勇(yǒng )士(shì )随(suí )之(zhī )入(rù )山(shān )。其(qí )人(rén )诱(yòu )迪(dí )出(chū )猎(liè ),勇(yǒng )士(shì )伏(fú )于(yú )道(dào )旁(páng ),出(chū )斩(zhǎn )之(zhī )。丙(bǐng )戌(xū ),传(chuán )首(shǒu )至(zhì )建(jiàn )康(kāng )。

庚(gēng )寅(yín ),周(zhōu )主(zhǔ )如(rú )秦(qín )州(zhōu );八(bā )月(yuè ),丙(bǐng )子(zǐ ),还(hái )长(zhǎng )安(ān )。

己(jǐ )卯(mǎo ),立(lì )皇(huáng )子(zǐ )伯(bó )固(gù )为(wéi )新(xīn )安(ān )王(wáng ),伯(bó )恭(gōng )为(wéi )晋(jìn )安(ān )王(wáng ),伯(bó )仁(rén )为(wéi )庐(lú )陵(líng )王(wáng ),伯(bó )义(yì )为(wéi )江(jiāng )夏(xià )王(wáng )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),辛(xīn )亥(hài ),周(zhōu )以(yǐ )函(hán )谷(gǔ )关(guān )城(chéng )为(wéi )通(tōng )洛(luò )防(fáng ),以(yǐ )金(jīn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )贺(hè )若(ruò )敦(dūn )为(wéi )中(zhōng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),镇(zhèn )函(hán )谷(gǔ )。

敦(dūn )恃(shì )才(cái )负(fù )气(qì ),顾(gù )其(qí )流(liú )辈(bèi )皆(jiē )为(wéi )大(dà )将(jiāng )军(jūn ),敦(dūn )独(dú )未(wèi )得(dé ),兼(jiān )以(yǐ )湘(xiāng )州(zhōu )之(zhī )役(yì ),全(quán )军(jūn )而(ér )返(fǎn ),谓(wèi )宜(yí )受(shòu )赏(shǎng ),翻(fān )得(dé )除(chú )名(míng ),对(duì )台(tái )使(shǐ )出(chū )怨(yuàn )言(yán )。晋(jìn )公(gōng )护(hù )怒(nù ),征(zhēng )还(hái ),逼(bī )令(lìng )自(zì )杀(shā )。临(lín )死(sǐ ),谓(wèi )其(qí )子(zǐ )弼(bì )曰(yuē ):“吾(wú )志(zhì )平(píng )江(jiāng )南(nán ),今(jīn )而(ér )不(bú )果(guǒ ),汝(rǔ )必(bì )成(chéng )吾(wú )志(zhì )。吾(wú )以(yǐ )舌(shé )死(sǐ ),汝(rǔ )不(bú )可(kě )不(bú )思(sī )。”因(yīn )引(yǐn )锥(zhuī )刺(cì )弼(bì )舌(shé )出(chū )血(xuè )以(yǐ )诫(jiè )之(zhī )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),癸(guǐ )未(wèi ),齐(qí )太(tài )上(shàng )皇(huáng )至(zhì )鄴(yè )。

齐(qí )世(shì )祖(zǔ )之(zhī )为(wéi )长(zhǎng )广(guǎng )王(wáng )也(yě ),数(shù )为(wéi )显(xiǎn )祖(zǔ )所(suǒ )捶(chuí ),心(xīn )常(cháng )衔(xián )之(zhī )。显(xiǎn )祖(zǔ )每(měi )见(jiàn )祖(zǔ )珽(tǐng ),常(cháng )呼(hū )为(wéi )贼(zéi ),故(gù )珽(tǐng )亦(yì )怨(yuàn )之(zhī );且(qiě )欲(yù )求(qiú )媚(mèi )于(yú )世(shì )祖(zǔ ),乃(nǎi )说(shuō )世(shì )祖(zǔ )曰(yuē ):“文(wén )宣(xuān )狂(kuáng )暴(bào ),何(hé )得(dé )称(chēng )‘文(wén )’?既(jì )非(fēi )创(chuàng )业(yè ),何(hé )得(dé )称(chēng )‘祖(zǔ )’?若(ruò )文(wén )宣(xuān )为(wéi )祖(zǔ ),陛(bì )下(xià )万(wàn )岁(suì )后(hòu )当(dāng )何(hé )所(suǒ )称(chēng )?”帝(dì )从(cóng )之(zhī )。己(jǐ )丑(chǒu ),改(gǎi )谥(shì )献(xiàn )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )为(wéi )神(shén )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì ),庙(miào )号(hào )高(gāo )祖(zǔ ),献(xiàn )明(míng )皇(huáng )后(hòu )为(wéi )武(wǔ )明(míng )皇(huáng )后(hòu )。令(lìng )有(yǒu )司(sī )更(gèng )议(yì )文(wén )宣(xuān )谥(shì )号(hào )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),乙(yǐ )卯(mǎo ),封(fēng )皇(huáng )子(zǐ )伯(bó )礼(lǐ )为(wéi )武(wǔ )陵(líng )王(wáng )。

壬(rén )戌(xū ),齐(qí )上(shàng )皇(huáng )如(rú )晋(jìn )阳(yáng )。

庚(gēng )午(wǔ ),齐(qí )改(gǎi )谥(shì )文(wén )宣(xuān )皇(huáng )帝(dì )为(wéi )景(jǐng )烈(liè )皇(huáng )帝(dì ),庙(miào )号(hào )威(wēi )宗(zōng )。

世(shì )祖(zǔ )文(wén )皇(huáng )帝(dì )下(xià )天(tiān )康(kāng )元(yuán )年(nián )(丙(bǐng )戌(xū ),公(gōng )元(yuán )五(wǔ )六(liù )六(liù )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),己(jǐ )卯(mǎo ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。

癸(guǐ )未(wèi ),周(zhōu )大(dà )赦(shè ),改(gǎi )元(yuán )天(tiān )和(hé )。

辛(xīn )卯(mǎo ),齐(qí )主(zhǔ )祀(sì )圜(huán )丘(qiū );癸(guǐ )巳(sì ),祫(xiá )太(tài )庙(miào )。

丙(bǐng )申(shēn ),齐(qí )以(yǐ )吏(lì )部(bù )尚(shàng )书(shū )尉(wèi )瑾(jǐn )为(wéi )右(yòu )仆(pú )射(shè )。己(jǐ )亥(hài ),周(zhōu )主(zhǔ )耕(gēng )藉(jiè )田(tián )。

庚(gēng )子(zǐ ),齐(qí )主(zhǔ )如(rú )晋(jìn )阳(yáng )。

周(zhōu )遣(qiǎn )小(xiǎo )载(zǎi )师(shī )杜(dù )杲(gǎo )来(lái )聘(pìn )。

二(èr )月(yuè ),庚(gēng )戌(xū ),齐(qí )上(shàng )皇(huáng )还(hái )鄴(yè )。

丙(bǐng )子(zǐ ),大(dà )赦(shè ),改(gǎi )元(yuán )。

三(sān )月(yuè ),己(jǐ )卯(mǎo ),以(yǐ )安(ān )成(chéng )王(wáng )顼(xū )为(wéi )尚(shàng )书(shū )令(lìng )。

丙(bǐng )午(wǔ ),周(zhōu )主(zhǔ )祀(sì )南(nán )郊(jiāo )。夏(xià ),四(sì )月(yuè ),大(dà )雩(yú )。

上(shàng )不(bú )豫(yù ),台(tái )阁(gé )众(zhòng )事(shì ),并(bìng )令(lìng )尚(shàng )书(shū )仆(pú )射(shè )到(dào )仲(zhòng )举(jǔ )、五(wǔ )兵(bīng )尚(shàng )书(shū )孔(kǒng )奂(huàn )共(gòng )决(jué )之(zhī )。奂(huàn ),琇(xiù )之(zhī )之(zhī )曾(céng )孙(sūn )也(yě )。疾(jí )笃(dǔ ),奂(huàn )、仲(zhòng )举(jǔ )与(yǔ )司(sī )空(kōng )、尚(shàng )书(shū )令(lìng )、扬(yáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )安(ān )成(chéng )王(wáng )顼(xū )、吏(lì )部(bù )尚(shàng )书(shū )袁(yuán )枢(shū )、中(zhōng )书(shū )舍(shě )人(rén )刘(liú )师(shī )知(zhī )入(rù )侍(shì )医(yī )药(yào )。枢(shū ),君(jūn )正(zhèng )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。太(tài )子(zǐ )伯(bó )宗(zōng )柔(róu )弱(ruò ),上(shàng )忧(yōu )其(qí )不(bú )能(néng )守(shǒu )位(wèi ),谓(wèi )顼(xū )曰(yuē ):“吾(wú )欲(yù )遵(zūn )太(tài )伯(bó )之(zhī )事(shì )。”顼(xū )拜(bài )伏(fú )泣(qì )涕(tì ),固(gù )辞(cí )。上(shàng )又(yòu )谓(wèi )仲(zhòng )举(jǔ )、奂(huàn )等(děng )曰(yuē ):“今(jīn )三(sān )方(fāng )鼎(dǐng )峙(zhì ),四(sì )海(hǎi )事(shì )重(zhòng ),宜(yí )须(xū )长(zhǎng )居(jū )。腾(téng )欲(yù )近(jìn )则(zé )晋(jìn )成(chéng ),远(yuǎn )隆(lóng )殷(yīn )法(fǎ ),卿(qīng )等(děng )宜(yí )遵(zūn )此(cǐ )意(yì )。”孔(kǒng )奂(huàn )流(liú )涕(tì )对(duì )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )御(yù )膳(shàn )违(wéi )和(hé ),痊(quán )复(fù )非(fēi )久(jiǔ )。皇(huáng )太(tài )子(zǐ )为(wéi )鼎(dǐng )盛(shèng ),圣(shèng )德(dé )日(rì )跻(jī )。安(ān )成(chéng )王(wáng )介(jiè )弟(dì )之(zhī )尊(zūn ),足(zú )为(wéi )周(zhōu )旦(dàn )。若(ruò )有(yǒu )废(fèi )立(lì )之(zhī )心(xīn ),臣(chén )等(děng )愚(yú ),诚(chéng )不(bú )敢(gǎn )闻(wén )诏(zhào )。”上(shàng )曰(yuē ):“古(gǔ )之(zhī )遗(yí )直(zhí ),复(fù )见(jiàn )于(yú )卿(qīng )。”乃(nǎi )以(yǐ )奂(huàn )为(wéi )太(tài )子(zǐ )詹(zhān )事(shì )。

臣(chén )光(guāng )曰(yuē ):夫(fū )臣(chén )之(zhī )事(shì )君(jūn ),宜(yí )将(jiāng )顺(shùn )其(qí )美(měi ),正(zhèng )救(jiù )其(qí )恶(è )。孔(kǒng )奂(huàn )在(zài )陈(chén ),处(chù )腹(fù )心(xīn )之(zhī )重(zhòng )任(rèn ),决(jué )礼(lǐ )义(yì )之(zhī )大(dà )计(jì ),苟(gǒu )以(yǐ )世(shì )祖(zǔ )之(zhī )言(yán )为(wéi )不(bú )诚(chéng ),则(zé )当(dāng )如(rú )窦(dòu )婴(yīng )面(miàn )辩(biàn ),袁(yuán )盎(àng )廷(tíng )争(zhēng ),防(fáng )微(wēi )杜(dù )渐(jiàn )以(yǐ )绝(jué )觊(jì )觎(yú )之(zhī )心(xīn )。以(yǐ )为(wéi )诚(chéng )邪(xié ),则(zé )当(dāng )请(qǐng )明(míng )下(xià )诏(zhào )书(shū ),宣(xuān )告(gào )中(zhōng )外(wài ),使(shǐ )世(shì )祖(zǔ )有(yǒu )宋(sòng )宣(xuān )之(zhī )美(měi ),高(gāo )宗(zōng )无(wú )楚(chǔ )灵(líng )之(zhī )恶(è )。不(bú )然(rán ),谓(wèi )太(tài )子(zǐ )嫡(dí )嗣(sì ),不(bú )可(kě )动(dòng )摇(yáo ),欲(yù )保(bǎo )附(fù )而(ér )安(ān )全(quán )之(zhī ),则(zé )当(dāng )尽(jìn )忠(zhōng )竭(jié )节(jiē ),以(yǐ )死(sǐ )继(jì )之(zhī ),如(rú )晋(jìn )之(zhī )荀(xún )息(xī ),赵(zhào )之(zhī )肥(féi )义(yì )。奈(nài )何(hé )于(yú )君(jūn )之(zhī )存(cún ),则(zé )逆(nì )探(tàn )其(qí )情(qíng )而(ér )求(qiú )合(hé )焉(yān );及(jí )其(qí )既(jì )没(méi ),则(zé )权(quán )臣(chén )移(yí )国(guó )而(ér )不(bú )能(néng )救(jiù ),嗣(sì )主(zhǔ )失(shī )位(wèi )而(ér )不(bú )能(néng )死(sǐ )!斯(sī )乃(nǎi )奸(jiān )谀(yú )之(zhī )尤(yóu )者(zhě ),而(ér )世(shì )祖(zǔ )谓(wèi )之(zhī )遗(yí )直(zhí ),以(yǐ )托(tuō )六(liù )尺(chǐ )之(zhī )孤(gū ),岂(qǐ )不(bú )悖(bèi )哉(zāi )!

癸(guǐ )酉(yǒu ),上(shàng )殂(cú )。

上(shàng )起(qǐ )自(zì )艰(jiān )难(nán ),知(zhī )民(mín )疾(jí )苦(kǔ )。性(xìng )明(míng )察(chá )俭(jiǎn )约(yuē ),每(měi )夜(yè )刺(cì )闺(guī )取(qǔ )外(wài )事(shì )分(fèn )判(pàn )者(zhě ),前(qián )后(hòu )相(xiàng )续(xù )。敕(chì )传(chuán )更(gèng )签(qiān )于(yú )殿(diàn )中(zhōng )者(zhě ),必(bì )投(tóu )签(qiān )于(yú )阶(jiē )石(shí )之(zhī )上(shàng ),令(lìng )鎗(qiāng )然(rán )有(yǒu )声(shēng ),曰(yuē ):“吾(wú )虽(suī )眠(mián ),亦(yì )令(lìng )惊(jīng )觉(jiào )。”

太(tài )子(zǐ )即(jí )位(wèi ),大(dà )赦(shè )。

五(wǔ )月(yuè ),己(jǐ )卯(mǎo ),尊(zūn )皇(huáng )太(tài )后(hòu )曰(yuē )太(tài )皇(huáng )太(tài )后(hòu ),皇(huáng )后(hòu )曰(yuē )后(hòu )太(tài )后(hòu )。

乙(yǐ )酉(yǒu ),齐(qí )以(yǐ )兼(jiān )尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )仆(pú )射(shè )武(wǔ )兴(xìng )王(wáng )普(pǔ )为(wéi )尚(shàng )书(shū )令(lìng )。

吐(tǔ )谷(gǔ )浑(hún )龙(lóng )涸(hé )王(wáng )莫(mò )昌(chāng )帅(shuài )部(bù )落(luò )附(fù )于(yú )周(zhōu ),以(yǐ )其(qí )地(dì )为(wéi )扶(fú )州(zhōu )。

庚(gēng )寅(yín ),以(yǐ )安(ān )成(chéng )王(wáng )顼(xū )为(wéi )骠(biāo )骑(qí )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、司(sī )徒(tú )、录(lù )尚(shàng )书(shū )、都(dōu )督(dū )中(zhōng )外(wài )诸(zhū )军(jūn )事(shì )。丁(dīng )酉(yǒu ),以(yǐ )中(zhōng )军(jūn )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )徐(xú )度(dù )为(wéi )司(sī )空(kōng ),以(yǐ )吏(lì )部(bù )尚(shàng )书(shū )袁(yuán )枢(shū )为(wéi )左(zuǒ )仆(pú )射(shè ),吴(wú )兴(xìng )太(tài )守(shǒu )沈(shěn )钦(qīn )为(wéi )右(yòu )仆(pú )射(shè ),御(yù )史(shǐ )中(zhōng )丞(chéng )徐(xú )陵(líng )为(wéi )吏(lì )部(bù )尚(shàng )书(shū )。

陵(líng )以(yǐ )梁(liáng )末(mò )以(yǐ )来(lái ),选(xuǎn )授(shòu )多(duō )滥(làn ),乃(nǎi )为(wéi )书(shū )示(shì )众(zhòng )曰(yuē ):“梁(liáng )元(yuán )帝(dì )承(chéng )侯(hóu )景(jǐng )之(zhī )凶(xiōng )荒(huāng ),王(wáng )太(tài )尉(wèi )接(jiē )荆(jīng )州(zhōu )之(zhī )祸(huò )败(bài ),故(gù )使(shǐ )官(guān )方(fāng ),穷(qióng )此(cǐ )纷(fēn )杂(zá )。永(yǒng )安(ān )之(zhī )时(shí ),圣(shèng )朝(cháo )草(cǎo )创(chuàng ),白(bái )银(yín )难(nán )得(dé ),黄(huáng )札(zhá )易(yì )营(yíng ),权(quán )以(yǐ )官(guān )阶(jiē ),代(dài )于(yú )钱(qián )绢(juàn )。致(zhì )令(lìng )员(yuán )外(wài )、常(cháng )侍(shì ),路(lù )上(shàng )比(bǐ )肩(jiān ),咨(zī )议(yì )、参(cān )军(jūn ),市(shì )中(zhōng )无(wú )数(shù ),岂(qǐ )是(shì )朝(cháo )章(zhāng )固(gù )应(yīng )如(rú )此(cǐ )!今(jīn )衣(yī )冠(guàn )礼(lǐ )乐(lè ),日(rì )富(fù )年(nián )华(huá ),何(hé )可(kě )犹(yóu )作(zuò )旧(jiù )意(yì ),非(fēi )理(lǐ )望(wàng )也(yě )!”众(zhòng )咸(xián )服(fú )之(zhī )。

己(jǐ )亥(hài ),齐(qí )立(lì )上(shàng )皇(huáng )子(zǐ )弘(hóng )为(wéi )齐(qí )安(ān )王(wáng ),仁(rén )固(gù )为(wéi )北(běi )平(píng )王(wáng ),仁(rén )英(yīng )为(wéi )高(gāo )平(píng )王(wáng ),仁(rén )光(guāng )为(wéi )淮(huái )南(nán )王(wáng )。

六(liù )月(yuè ),齐(qí )遣(qiǎn )兼(jiān )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )韦(wéi )道(dào )儒(rú )来(lái )聘(pìn )。

丙(bǐng )寅(yín ),葬(zàng )文(wén )皇(huáng )帝(dì )于(yú )永(yǒng )宁(níng )陵(líng ),庙(miào )号(hào )世(shì )祖(zǔ )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),戊(wù )寅(yín ),周(zhōu )筑(zhù )武(wǔ )功(gōng )等(děng )诸(zhū )城(chéng )以(yǐ )置(zhì )军(jūn )士(shì )。

丁(dīng )酉(yǒu ),立(lì )妃(fēi )王(wáng )氏(shì )为(wéi )皇(huáng )后(hòu )。

八(bā )月(yuè ),齐(qí )上(shàng )皇(huáng )如(rú )晋(jìn )阳(yáng )。

周(zhōu )信(xìn )州(zhōu )蛮(mán )冉(rǎn )令(lìng )贤(xián )、向(xiàng )五(wǔ )子(zǐ )王(wáng )等(děng )据(jù )巴(bā )峡(xiá )反(fǎn ),攻(gōng )陷(xiàn )白(bái )帝(dì ),党(dǎng )与(yǔ )连(lián )结(jié )二(èr )千(qiān )馀(yú )里(lǐ )。周(zhōu )遣(qiǎn )开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )元(yuán )契(qì )、赵(zhào )刚(gāng )等(děng )前(qián )后(hòu )讨(tǎo )之(zhī ),终(zhōng )不(bú )克(kè )。九(jiǔ )月(yuè ),诏(zhào )开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )陆(lù )腾(téng )督(dū )开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )王(wáng )亮(liàng )、司(sī )马(mǎ )裔(yì )讨(tǎo )之(zhī )。

腾(téng )军(jūn )于(yú )汤(tāng )口(kǒu ),令(lìng )贤(xián )于(yú )江(jiāng )南(nán )据(jù )险(xiǎn )要(yào ),置(zhì )十(shí )城(chéng ),远(yuǎn )结(jié )涔(cén )阳(yáng )蛮(mán )为(wéi )声(shēng )援(yuán ),自(zì )帅(shuài )精(jīng )卒(zú )固(gù )守(shǒu )水(shuǐ )逻(luó )城(chéng )。腾(téng )召(zhào )诸(zhū )将(jiāng )问(wèn )计(jì ),皆(jiē )欲(yù )先(xiān )取(qǔ )水(shuǐ )逻(luó ),后(hòu )攻(gōng )江(jiāng )南(nán )。腾(téng )曰(yuē ):“令(lìng )贤(xián )内(nèi )恃(shì )水(shuǐ )逻(luó )金(jīn )汤(tāng )之(zhī )固(gù ),外(wài )托(tuō )涔(cén )阳(yáng )辅(fǔ )车(chē )之(zhī )援(yuán )。资(zī )粮(liáng )充(chōng )实(shí ),器(qì )械(xiè )精(jīng )新(xīn )。以(yǐ )我(wǒ )悬(xuán )军(jūn ),攻(gōng )其(qí )严(yán )垒(lěi ),脱(tuō )一(yī )战(zhàn )不(bú )克(kè ),更(gèng )成(chéng )其(qí )气(qì )。不(bú )如(rú )顿(dùn )军(jūn )汤(tāng )口(kǒu ),先(xiān )取(qǔ )江(jiāng )南(nán ),剪(jiǎn )其(qí )羽(yǔ )毛(máo ),然(rán )后(hòu )进(jìn )军(jūn )水(shuǐ )逻(luó ),此(cǐ )制(zhì )胜(shèng )之(zhī )术(shù )也(yě )。”乃(nǎi )遣(qiǎn )王(wáng )亮(liàng )帅(shuài )众(zhòng )渡(dù )江(jiāng ),旬(xún )日(rì ),拔(bá )其(qí )八(bā )城(chéng ),捕(bǔ )虏(lǔ )及(jí )纳(nà )降(jiàng )各(gè )千(qiān )计(jì )。遂(suí )间(jiān )募(mù )骁(xiāo )勇(yǒng ),数(shù )道(dào )进(jìn )攻(gōng )水(shuǐ )逻(luó )。蛮(mán )帅(shuài )冉(rǎn )伯(bó )犁(lí )、冉(rǎn )安(ān )西(xī )素(sù )与(yǔ )令(lìng )贤(xián )有(yǒu )仇(chóu ),腾(téng )说(shuō )诱(yòu ),赂(lù )以(yǐ )金(jīn )帛(bó ),使(shǐ )为(wéi )乡(xiāng )导(dǎo )。水(shuǐ )逻(luó )之(zhī )旁(páng )有(yǒu )石(shí )胜(shèng )城(chéng ),令(lìng )贤(xián )使(shǐ )其(qí )兄(xiōng )子(zǐ )龙(lóng )真(zhēn )据(jù )之(zhī )。腾(téng )密(mì )诱(yòu )龙(lóng )真(zhēn ),龙(lóng )真(zhēn )遂(suí )以(yǐ )城(chéng )降(jiàng )。水(shuǐ )逻(luó )众(zhòng )溃(kuì ),斩(zhǎn )首(shǒu )万(wàn )馀(yú )级(jí ),捕(bǔ )虏(lǔ )万(wàn )馀(yú )口(kǒu )。令(lìng )贤(xián )走(zǒu ),追(zhuī )获(huò ),斩(zhǎn )之(zhī )。腾(téng )积(jī )骸(hái )于(yú )水(shuǐ )逻(luó )城(chéng )侧(cè )为(wéi )京(jīng )观(guān ),是(shì )后(hòu )群(qún )蛮(mán )望(wàng )之(zhī ),辄(zhé )大(dà )哭(kū ),不(bú )敢(gǎn )复(fù )叛(pàn )。

向(xiàng )五(wǔ )子(zǐ )王(wáng )据(jù )石(shí )黑(hēi )城(chéng ),使(shǐ )其(qí )子(zǐ )宝(bǎo )胜(shèng )据(jù )双(shuāng )城(chéng )。水(shuǐ )逻(luó )既(jì )平(píng ),腾(téng )频(pín )遣(qiǎn )谕(yù )之(zhī ),犹(yóu )不(bú )下(xià )。进(jìn )击(jī ),皆(jiē )擒(qín )之(zhī ),尽(jìn )斩(zhǎn )诸(zhū )向(xiàng )酋(qiú )长(zhǎng ),捕(bǔ )虏(lǔ )万(wàn )馀(yú )户(hù )。

信(xìn )州(zhōu )旧(jiù )治(zhì )白(bái )帝(dì ),腾(téng )徙(xǐ )之(zhī )于(yú )八(bā )陈(chén )滩(tān )北(běi ),以(yǐ )司(sī )马(mǎ )裔(yì )为(wéi )信(xìn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。

小(xiǎo )吏(lì )部(bù )陇(lǒng )西(xī )辛(xīn )昂(áng ),奉(fèng )使(shǐ )梁(liáng )、益(yì ),且(qiě )为(wéi )腾(téng )督(dū )军(jūn )粮(liáng )。时(shí )临(lín )、信(xìn )、楚(chǔ )、合(hé )等(děng )州(zhōu )民(mín )多(duō )众(zhòng )乱(luàn ),昂(áng )谕(yù )以(yǐ )祸(huò )福(fú ),赴(fù )者(zhě )如(rú )归(guī )。乃(nǎi )令(lìng )老(lǎo )弱(ruò )负(fù )粮(liáng ),壮(zhuàng )夫(fū )拒(jù )战(zhàn ),咸(xián )乐(lè )为(wéi )用(yòng )。使(shǐ )还(hái ),会(huì )巴(bā )州(zhōu )万(wàn )荣(róng )郡(jùn )民(mín )反(fǎn ),攻(gōng )围(wéi )郡(jùn )城(chéng ),遏(è )绝(jué )山(shān )路(lù )。昂(áng )谓(wèi )其(qí )徒(tú )曰(yuē ):“凶(xiōng )狡(jiǎo )猖(chāng )狂(kuáng ),若(ruò )待(dài )上(shàng )闻(wén ),孤(gū )城(chéng )必(bì )陷(xiàn )。苟(gǒu )利(lì )百(bǎi )姓(xìng ),专(zhuān )之(zhī )可(kě )也(yě )。”遂(suí )募(mù )通(tōng )、开(kāi )二(èr )州(zhōu ),得(dé )三(sān )千(qiān )人(rén )。倍(bèi )道(dào )兼(jiān )行(háng ),出(chū )其(qí )不(bú )意(yì ),直(zhí )趣(qù )贼(zéi )垒(lěi )。贼(zéi )以(yǐ )为(wéi )大(dà )军(jūn )至(zhì ),望(wàng )风(fēng )瓦(wǎ )解(jiě ),一(yī )郡(jùn )获(huò )全(quán )。周(zhōu )朝(cháo )嘉(jiā )之(zhī ),以(yǐ )为(wéi )渠(qú )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),齐(qí )以(yǐ )侯(hóu )莫(mò )陈(chén )相(xiàng )为(wéi )大(dà )傅(fù ),任(rèn )城(chéng )王(wáng )湝(jiē )为(wéi )太(tài )保(bǎo ),娄(lóu )睿(ruì )为(wéi )大(dà )司(sī )马(mǎ ),冯(féng )翊(yì )王(wáng )润(rùn )为(wéi )太(tài )尉(wèi ),开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )韩(hán )祖(zǔ )念(niàn )为(wéi )司(sī )徒(tú )。

庚(gēng )申(shēn ),帝(dì )享(xiǎng )太(tài )庙(miào )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),乙(yǐ )亥(hài ),周(zhōu )遣(qiǎn )使(shǐ )来(lái )吊(diào )。

丙(bǐng )戌(xū ),周(zhōu )主(zhǔ )行(háng )视(shì )武(wǔ )功(gōng )等(děng )新(xīn )城(chéng );十(shí )二(èr )月(yuè ),庚(gēng )申(shēn ),还(hái )长(zhǎng )安(ān )。

齐(qí )河(hé )间(jiān )王(wáng )孝(xiào )琬(wǎn )怨(yuàn )执(zhí )政(zhèng ),为(wéi )草(cǎo )人(rén )而(ér )射(shè )之(zhī )。和(hé )士(shì )开(kāi )、祖(zǔ )珽(tǐng )谮(zèn )之(zhī )于(yú )上(shàng )皇(huáng )曰(yuē ):“草(cǎo )人(rén )以(yǐ )拟(nǐ )圣(shèng )躬(gōng )也(yě )。又(yòu ),前(qián )突(tū )厥(jué )至(zhì )并(bìng )州(zhōu ),孝(xiào )琬(wǎn )脱(tuō )兜(dōu )鍪(móu )抵(dǐ )地(dì ),云(yún ):‘我(wǒ )岂(qǐ )老(lǎo )妪(yù ),须(xū )著(zhe )此(cǐ )物(wù )!’此(cǐ )言(yán )属(shǔ )大(dà )家(jiā )也(yě )。又(yòu ),魏(wèi )世(shì )谣(yáo )言(yán ):‘河(hé )南(nán )种(zhǒng )谷(gǔ )河(hé )北(běi )生(shēng ),白(bái )杨(yáng )树(shù )端(duān )金(jīn )鸡(jī )鸣(míng )。’河(hé )南(nán )、北(běi )者(zhě ),河(hé )间(jiān )也(yě )。孝(xiào )琬(wǎn )将(jiāng )建(jiàn )金(jīn )鸡(jī )大(dà )赦(shè )耳(ěr )。”上(shàng )皇(huáng )颇(pō )惑(huò )之(zhī )。

会(huì )孝(xiào )琬(wǎn )得(dé )佛(fó )牙(yá ),置(zhì )第(dì )内(nèi ),夜(yè )有(yǒu )光(guāng )。上(shàng )皇(huáng )闻(wén )之(zhī ),使(shǐ )搜(sōu )之(zhī ),得(dé )填(tián )库(kù )槊(shuò )幡(fān )数(shù )百(bǎi )。上(shàng )皇(huáng )以(yǐ )为(wéi )反(fǎn )具(jù ),收(shōu )讯(xùn )。诸(zhū )姬(jī )有(yǒu )陈(chén )氏(shì )者(zhě ),无(wú )宠(chǒng ),诬(wū )孝(xiào )琬(wǎn )云(yún ):“孝(xiào )琬(wǎn )常(cháng )画(huà )陛(bì )下(xià )像(xiàng )而(ér )哭(kū )之(zhī )。”其(qí )实(shí )世(shì )宗(zōng )像(xiàng )也(yě )。上(shàng )皇(huáng )怒(nù ),使(shǐ )武(wǔ )卫(wèi )赫(hè )连(lián )辅(fǔ )玄(xuán )倒(dǎo )鞭(biān )挝(wō )之(zhī )。孝(xiào )琬(wǎn )呼(hū )叔(shū ),上(shàng )皇(huáng )曰(yuē ):“何(hé )敢(gǎn )呼(hū )我(wǒ )为(wéi )叔(shū )!”孝(xiào )琬(wǎn )曰(yuē ):“臣(chén )神(shén )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )嫡(dí )孙(sūn ),文(wén )襄(xiāng )皇(huáng )帝(dì )嫡(dí )子(zǐ ),魏(wèi )孝(xiào )静(jìng )皇(huáng )帝(dì )之(zhī )甥(shēng ),何(hé )为(wéi )不(bú )得(dé )呼(hū )叔(shū )!”上(shàng )皇(huáng )愈(yù )怒(nù ),折(shé )其(qí )两(liǎng )胫(jìng )而(ér )死(sǐ )。安(ān )德(dé )王(wáng )延(yán )宗(zōng )哭(kū )之(zhī ),泪(lèi )赤(chì )。又(yòu )为(wéi )草(cǎo )人(rén ),鞭(biān )而(ér )讯(xùn )之(zhī )曰(yuē ):“何(hé )故(gù )杀(shā )我(wǒ )兄(xiōng )!”奴(nú )告(gào )之(zhī ),上(shàng )皇(huáng )覆(fù )延(yán )宗(zōng )于(yú )地(dì ),马(mǎ )鞭(biān )鞭(biān )之(zhī )二(èr )百(bǎi ),几(jǐ )死(sǐ )。

是(shì )岁(suì ),齐(qí )赐(cì )侍(shì )中(zhōng )、中(zhōng )书(shū )监(jiān )元(yuán )文(wén )遥(yáo )姓(xìng )高(gāo )氏(shì ),顷(qǐng )之(zhī ),迁(qiān )尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )仆(pú )射(shè )。

魏(wèi )末(mò )以(yǐ )来(lái ),县(xiàn )令(lìng )多(duō )用(yòng )厮(sī )役(yì ),由(yóu )是(shì )士(shì )流(liú )耻(chǐ )为(wéi )之(zhī )。文(wén )遥(yáo )以(yǐ )为(wéi )县(xiàn )令(lìng )治(zhì )民(mín )之(zhī )本(běn ),遂(suí )请(qǐng )革(gé )选(xuǎn ),密(mì )择(zé )贵(guì )游(yóu )子(zǐ )弟(dì ),发(fā )敕(chì )用(yòng )之(zhī );犹(yóu )恐(kǒng )其(qí )披(pī )诉(sù )、悉(xī )召(zhào )之(zhī )集(jí )神(shén )武(wǔ )门(mén ),令(lìng )赵(zhào )郡(jùn )王(wáng )睿(ruì )宣(xuān )旨(zhǐ )唱(chàng )名(míng ),厚(hòu )加(jiā )尉(wèi )谕(yù )而(ér )遣(qiǎn )之(zhī )。齐(qí )之(zhī )士(shì )人(rén )为(wéi )县(xiàn )自(zì )此(cǐ )始(shǐ )。

阅读:25344

打赏捐助〔Donate〕>>>

《陈纪三》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库