卜筮篇【登录】

《论衡》 > 卷二十四 > 《卜筮篇》 > 拼音版

俗(sú )信(xìn )卜(bo )筮(shì ),谓(wèi )卜(bo )者(zhě )问(wèn )天(tiān ),筮(shì )者(zhě )问(wèn )地(dì ),蓍(shī )神(shén )龟(guī )灵(líng ),兆(zhào )数(shù )报(bào )应(yīng ),故(gù )舍(shě )人(rén )议(yì )而(ér )就(jiù )卜(bo )筮(shì ),违(wéi )可(kě )否(fǒu )而(ér )信(xìn )吉(jí )凶(xiōng )。其(qí )意(yì )谓(wèi )天(tiān )地(dì )审(shěn )告(gào )报(bào ),蓍(shī )龟(guī )真(zhēn )神(shén )也(yě )。如(rú )实(shí )论(lùn )之(zhī ),卜(bo )筮(shì )不(bú )问(wèn )天(tiān )地(dì ),蓍(shī )龟(guī )未(wèi )必(bì )神(shén )灵(líng )。有(yǒu )神(shén )灵(líng ),问(wèn )天(tiān )地(dì ),俗(sú )儒(rú )所(suǒ )言(yán )也(yě )。何(hé )以(yǐ )明(míng )之(zhī )?

子(zǐ )路(lù )问(wèn )孔(kǒng )子(zǐ )曰(yuē ):“猪(zhū )肩(jiān )羊(yáng )膊(bó ),可(kě )以(yǐ )得(dé )兆(zhào ),雚(guàn )苇(wěi )藁(gǎo )芼(mào ),可(kě )以(yǐ )得(dé )数(shù ),何(hé )必(bì )以(yǐ )蓍(shī )龟(guī )?”孔(kǒng )子(zǐ )曰(yuē ):“不(bú )然(rán )!盖(gài )取(qǔ )其(qí )名(míng )也(yě )。夫(fū )蓍(shī )之(zhī )为(wéi )言(yán )耆(qí )也(yě ),龟(guī )之(zhī )为(wéi )言(yán )旧(jiù )也(yě ),明(míng )狐(hú )疑(yí )之(zhī )事(shì ),当(dāng )问(wèn )耆(qí )旧(jiù )也(yě )。”由(yóu )此(cǐ )言(yán )之(zhī ),蓍(shī )不(bú )神(shén ),龟(guī )不(bú )灵(líng ),盖(gài )取(qǔ )其(qí )名(míng ),未(wèi )必(bì )有(yǒu )实(shí )也(yě )。无(wú )其(qí )实(shí ),则(zé )知(zhī )其(qí )无(wú )神(shén )灵(líng ),无(wú )神(shén )灵(líng ),则(zé )知(zhī )不(bú )问(wèn )天(tiān )地(dì )也(yě )。且(qiě )天(tiān )地(dì )口(kǒu )耳(ěr )何(hé )在(zài ),而(ér )得(dé )问(wèn )之(zhī )?天(tiān )与(yǔ )人(rén )同(tóng )道(dào ),欲(yù )知(zhī )天(tiān ),以(yǐ )人(rén )事(shì )。相(xiàng )问(wèn ),不(bú )自(zì )对(duì )见(jiàn )其(qí )人(rén ),亲(qīn )问(wèn )其(qí )意(yì ),意(yì )不(bú )可(kě )知(zhī )。欲(yù )问(wèn )天(tiān ),天(tiān )高(gāo ),耳(ěr )与(yǔ )人(rén )相(xiàng )远(yuǎn )。如(rú )天(tiān )无(wú )耳(ěr ),非(fēi )形(xíng )体(tǐ )也(yě )。非(fēi )形(xíng )体(tǐ ),则(zé )气(qì )也(yě ),气(qì )若(ruò )云(yún )雾(wù ),何(hé )能(néng )告(gào )人(rén )?蓍(shī )以(yǐ )问(wèn )地(dì ),地(dì )有(yǒu )形(xíng )体(tǐ ),与(yǔ )人(rén )无(wú )异(yì )。问(wèn )人(rén ),不(bú )近(jìn )耳(ěr ),则(zé )人(rén )不(bú )闻(wén ),人(rén )不(bú )闻(wén ),则(zé )口(kǒu )不(bú )告(gào )人(rén )。夫(fū )言(yán )问(wèn )天(tiān ),则(zé )天(tiān )为(wéi )气(qì ),不(bú )能(néng )为(wéi )兆(zhào );问(wèn )地(dì ),则(zé )地(dì )耳(ěr )远(yuǎn ),不(bú )闻(wén )人(rén )言(yán )。信(xìn )谓(wèi )天(tiān )地(dì )告(gào )报(bào )人(rén )者(zhě ),何(hé )据(jù )见(jiàn )哉(zāi )?

人(rén )在(zài )天(tiān )地(dì )之(zhī )间(jiān ),犹(yóu )虮(jǐ )虱(shī )之(zhī )着(zhe )人(rén )身(shēn )也(yě )。如(rú )虮(jǐ )虱(shī )欲(yù )知(zhī )人(rén )意(yì ),鸣(míng )人(rén )耳(ěr )傍(bàng ),人(rén )犹(yóu )人(rén )闻(wén )。何(hé )则(zé )?小(xiǎo )大(dà )不(bú )均(jūn ),音(yīn )语(yǔ )不(bú )通(tōng )也(yě )。今(jīn )以(yǐ )微(wēi )小(xiǎo )之(zhī )人(rén ),问(wèn )巨(jù )大(dà )天(tiān )地(dì ),安(ān )能(néng )通(tōng )其(qí )声(shēng )音(yīn )?天(tiān )地(dì )安(ān )能(néng )知(zhī )其(qí )旨(zhǐ )意(yì )?或(huò )曰(yuē ):“人(rén )怀(huái )天(tiān )地(dì )之(zhī )气(qì )。天(tiān )地(dì )之(zhī )气(qì ),在(zài )形(xíng )体(tǐ )之(zhī )中(zhōng ),神(shén )明(míng )是(shì )矣(yǐ )。人(rén )将(jiāng )卜(bo )筮(shì ),告(gào )令(lìng )蓍(shī )龟(guī ),则(zé )神(shén )以(yǐ )耳(ěr )闻(wén )口(kǒu )言(yán )。若(ruò )己(jǐ )思(sī )念(niàn ),神(shén )明(míng )从(cóng )胸(xiōng )腹(fù )之(zhī )中(zhōng )闻(wén )知(zhī )其(qí )旨(zhǐ )。故(gù )钻(zuàn )龟(guī )揲(dié )蓍(shī ),兆(zhào )见(jiàn )数(shù )著(zhe )。”夫(fū )人(rén )用(yòng )神(shén )思(sī )虑(lǜ ),思(sī )虑(lǜ )不(bú )决(jué ),故(gù )问(wèn )蓍(shī )龟(guī )。蓍(shī )龟(guī )兆(zhào )数(shù ),与(yǔ )意(yì )相(xiàng )应(yīng ),则(zé )是(shì )神(shén )可(kě )谓(wèi )明(míng )告(gào )之(zhī )矣(yǐ )。时(shí )或(huò )意(yì )以(yǐ )为(wéi )可(kě ),兆(zhào )数(shù )不(bú )吉(jí );或(huò )兆(zhào )数(shù )则(zé )吉(jí ),意(yì )以(yǐ )为(wéi )凶(xiōng )。夫(fū )思(sī )虑(lǜ )者(zhě ),己(jǐ )之(zhī )神(shén )也(yě );为(wéi )兆(zhào )数(shù )者(zhě ),亦(yì )己(jǐ )之(zhī )神(shén )也(yě )。一(yī )身(shēn )之(zhī )神(shén ),在(zài )胸(xiōng )中(zhōng )为(wéi )思(sī )虑(lǜ ),在(zài )胸(xiōng )外(wài )为(wéi )兆(zhào )数(shù ),犹(yóu )人(rén )入(rù )户(hù )而(ér )坐(zuò ),出(chū )门(mén )而(ér )行(háng )也(yě )。行(háng )坐(zuò )不(bú )异(yì )意(yì ),出(chū )入(rù )不(bú )易(yì )情(qíng )。如(rú )神(shén )明(míng )为(wéi )兆(zhào )数(shù ),不(bú )宜(yí )与(yǔ )思(sī )虑(lǜ )异(yì )。天(tiān )地(dì )有(yǒu )体(tǐ ),故(gù )能(néng )摇(yáo )动(dòng )。摇(yáo )动(dòng )有(yǒu )生(shēng )之(zhī )类(lèi )也(yě )。生(shēng ),则(zé )与(yǔ )人(rén )同(tóng )矣(yǐ )。问(wèn )生(shēng )人(rén )者(zhě ),须(xū )以(yǐ )生(shēng )人(rén ),乃(nǎi )能(néng )相(xiàng )报(bào )。如(rú )使(shǐ )死(sǐ )人(rén )问(wèn )生(shēng )人(rén ),则(zé )必(bì )不(bú )能(néng )相(xiàng )答(dá )。今(jīn )天(tiān )地(dì )生(shēng )而(ér )蓍(shī )龟(guī )死(sǐ ),以(yǐ )死(sǐ )问(wèn )生(shēng ),安(ān )能(néng )得(dé )报(bào )?枯(kū )龟(guī )之(zhī )骨(gǔ ),死(sǐ )蓍(shī )之(zhī )茎(jīng ),问(wèn )生(shēng )之(zhī )天(tiān )地(dì ),世(shì )人(rén )谓(wèi )之(zhī )天(tiān )地(dì )报(bào )应(yīng ),误(wù )矣(yǐ )。如(rú )蓍(shī )龟(guī )为(wéi )若(ruò )版(bǎn )牍(dú ),兆(zhào )数(shù )为(wéi )若(ruò )书(shū )字(zì ),象(xiàng )类(lèi )人(rén )君(jūn )出(chū )教(jiāo )令(lìng )乎(hū )?则(zé )天(tiān )地(dì )口(kǒu )耳(ěr )何(hé )在(zài )而(ér )有(yǒu )教(jiāo )令(lìng )?孔(kǒng )子(zǐ )曰(yuē ):“天(tiān )何(hé )言(yán )哉(zāi )?四(sì )时(shí )行(háng )焉(yān ),百(bǎi )物(wù )生(shēng )焉(yān )。”天(tiān )不(bú )言(yán ),则(zé )亦(yì )不(bú )听(tīng )人(rén )之(zhī )言(yán )。天(tiān )道(dào )称(chēng )自(zì )然(rán )无(wú )为(wéi ),今(jīn )人(rén )问(wèn )天(tiān )地(dì ),天(tiān )地(dì )报(bào )应(yīng ),是(shì )自(zì )然(rán )之(zhī )有(yǒu )为(wéi )以(yǐ )应(yīng )人(rén )也(yě )。案(àn )《易(yì )》之(zhī )文(wén ),观(guān )揲(dié )蓍(shī )之(zhī )法(fǎ ),二(èr )分(fèn )以(yǐ )象(xiàng )天(tiān )地(dì ),四(sì )揲(dié )以(yǐ )象(xiàng )四(sì )时(shí ),归(guī )奇(qí )於(yú )扐(lè ),以(yǐ )象(xiàng )闰(rùn )月(yuè )。以(yǐ )象(xiàng )类(lèi )相(xiàng )法(fǎ ),以(yǐ )立(lì )卦(guà )数(shù )耳(ěr )。岂(qǐ )云(yún )天(tiān )地(dì )〔告(gào )〕报(bào )人(rén )哉(zāi )?

人(rén )道(dào ),相(xiàng )问(wèn )则(zé )对(duì ),不(bú )问(wèn )不(bú )应(yīng )。无(wú )求(qiú ),空(kōng )扣(kòu )人(rén )之(zhī )门(mén );无(wú )问(wèn ),虚(xū )辨(biàn )人(rén )之(zhī )前(qián ),则(zé )主(zhǔ )人(rén )笑(xiào )而(ér )不(bú )应(yīng ),或(huò )怒(nù )而(ér )不(bú )对(duì )。试(shì )使(shǐ )卜(bo )筮(shì )之(zhī )人(rén ),空(kōng )钻(zuàn )龟(guī )而(ér )卜(bo ),虚(xū )揲(dié )蓍(shī )而(ér )筮(shì ),戏(xì )弄(nòng )天(tiān )地(dì ),亦(yì )得(dé )兆(zhào )数(shù ),天(tiān )地(dì )妄(wàng )应(yīng )乎(hū )?又(yòu )试(shì )使(shǐ )人(rén )骂(mà )天(tiān )而(ér )卜(bo ),驱(qū )地(dì )而(ér )筮(shì ),无(wú )道(dào )至(zhì )甚(shèn ),亦(yì )得(dé )兆(zhào )数(shù )。苟(gǒu )谓(wèi )兆(zhào )数(shù )天(tiān )地(dì )之(zhī )神(shén ),何(hé )不(bú )灭(miè )其(qí )火(huǒ ),灼(zhuó )其(qí )手(shǒu ),振(zhèn )其(qí )指(zhǐ )而(ér )乱(luàn )其(qí )数(shù ),使(shǐ )之(zhī )身(shēn )体(tǐ )疾(jí )痛(tòng ),血(xuè )气(qì )凑(còu )踊(yǒng )?而(ér )犹(yóu )为(wéi )之(zhī )见(jiàn )兆(zhào )出(chū )数(shù ),何(hé )天(tiān )地(dì )之(zhī )不(bú )惮(dàn )劳(láo ),用(yòng )心(xīn )不(bú )恶(è )也(yě )?由(yóu )此(cǐ )言(yán )之(zhī ),卜(bo )筮(shì )不(bú )问(wèn )天(tiān )地(dì ),兆(zhào )数(shù )非(fēi )天(tiān )地(dì )之(zhī )报(bào ),明(míng )矣(yǐ )。然(rán )则(zé )卜(bo )筮(shì )亦(yì )必(bì )有(yǒu )吉(jí )凶(xiōng )。论(lùn )者(zhě )或(huò )谓(wèi )随(suí )人(rén )善(shàn )恶(è )之(zhī )行(háng )也(yě ),犹(yóu )瑞(ruì )应(yīng )应(yīng )善(shàn )而(ér )至(zhì ),灾(zāi )异(yì )随(suí )恶(è )而(ér )到(dào )。治(zhì )之(zhī )善(shàn )恶(è ),善(shàn )恶(è )所(suǒ )致(zhì )也(yě ),疑(yí )非(fēi )天(tiān )地(dì )故(gù )应(yīng )之(zhī )也(yě )。吉(jí )人(rén )钻(zuàn )龟(guī ),辄(zhé )从(cóng )善(shàn )兆(zhào );凶(xiōng )人(rén )揲(dié )蓍(shī ),辄(zhé )得(dé )逆(nì )数(shù )。何(hé )以(yǐ )明(míng )之(zhī )?纣(zhòu ),至(zhì )恶(è )之(zhī )君(jūn )也(yě ),当(dāng )时(shí )灾(zāi )异(yì )繁(fán )多(duō ),七(qī )十(shí )卜(bo )而(ér )皆(jiē )凶(xiōng ),故(gù )祖(zǔ )伊(yī )曰(yuē ):“格(gé )人(rén )元(yuán )龟(guī ),罔(wǎng )敢(gǎn )知(zhī )吉(jí )。”贤(xián )者(zhě )不(bú )举(jǔ ),大(dà )龟(guī )不(bú )兆(zhào ),灾(zāi )变(biàn )亟(jí )至(zhì ),周(zhōu )武(wǔ )受(shòu )命(mìng )。高(gāo )祖(zǔ )龙(lóng )兴(xìng ),天(tiān )人(rén )并(bìng )佑(yòu ),奇(qí )怪(guài )既(jì )多(duō ),丰(fēng )、沛(pèi )子(zǐ )弟(dì ),卜(bo )之(zhī )又(yòu )吉(jí )。故(gù )吉(jí )人(rén )之(zhī )体(tǐ ),所(suǒ )致(zhì )无(wú )不(bú )良(liáng );凶(xiōng )人(rén )之(zhī )起(qǐ ),所(suǒ )招(zhāo )无(wú )不(bú )丑(chǒu )。卫(wèi )石(shí )骀(dài )卒(zú ),无(wú )适(shì )子(zǐ ),有(yǒu )庶(shù )子(zǐ )六(liù )人(rén ),卜(bo )所(suǒ )以(yǐ )为(wéi )后(hòu )者(zhě ),曰(yuē ):“沐(mù )浴(yù )佩(pèi )玉(yù )则(zé )兆(zhào )。”五(wǔ )人(rén )皆(jiē )沐(mù )浴(yù )佩(pèi )玉(yù )。石(shí )祁(qí )子(zǐ )曰(yuē ):“焉(yān )有(yǒu )执(zhí )亲(qīn )之(zhī )丧(sàng )而(ér )沐(mù )浴(yù )佩(pèi )玉(yù )!”不(bú )沐(mù )浴(yù )佩(pèi )玉(yù ),石(shí )祁(qí )子(zǐ )兆(zhào )。卫(wèi )人(rén )卜(bo )以(yǐ )龟(guī )为(wéi )有(yǒu )知(zhī )也(yě )。龟(guī )非(fēi )有(yǒu )知(zhī ),石(shí )祁(qí )子(zǐ )自(zì )知(zhī )也(yě )。祁(qí )子(zǐ )行(háng )善(shàn )政(zhèng ),有(yǒu )嘉(jiā )言(yán ),言(yán )嘉(jiā )政(zhèng )善(shàn ),故(gù )有(yǒu )明(míng )瑞(ruì )。使(shǐ )时(shí )不(bú )卜(bo ),谋(móu )之(zhī )於(yú )众(zhòng ),亦(yì )犹(yóu )称(chēng )善(shàn )。何(hé )则(zé )?人(rén )心(xīn )神(shén )意(yì )同(tóng )吉(jí )凶(xiōng )也(yě )。此(cǐ )言(yán )若(ruò )然(rán ),然(rán )非(fēi )卜(bo )筮(shì )之(zhī )实(shí )也(yě )。

夫(fū )钻(zuàn )龟(guī )揲(dié )蓍(shī ),自(zì )有(yǒu )兆(zhào )数(shù ),兆(zhào )数(shù )之(zhī )见(jiàn ),自(zì )有(yǒu )吉(jí )凶(xiōng ),而(ér )吉(jí )凶(xiōng )之(zhī )人(rén ),适(shì )与(yǔ )相(xiàng )逢(féng )。吉(jí )人(rén )与(yǔ )善(shàn )兆(zhào )合(hé ),凶(xiōng )人(rén )与(yǔ )恶(è )数(shù )遇(yù ),犹(yóu )吉(jí )人(rén )行(háng )道(dào )逢(féng )吉(jí )事(shì ),顾(gù )睨(nì )见(jiàn )祥(xiáng )物(wù ),非(fēi )吉(jí )事(shì )祥(xiáng )物(wù )为(wéi )吉(jí )人(rén )瑞(ruì )应(yīng )也(yě )。凶(xiōng )人(rén )遭(zāo )遇(yù )凶(xiōng )恶(è )於(yú )道(dào ),亦(yì )如(rú )之(zhī )。夫(fū )见(jiàn )善(shàn )恶(è ),非(fēi )天(tiān )应(yīng )答(dá ),适(shì )与(yǔ )善(shàn )恶(è )相(xiàng )逢(féng )遇(yù )也(yě )。钻(zuàn )龟(guī )揲(dié )蓍(shī )有(yǒu )吉(jí )凶(xiōng )之(zhī )兆(zhào )者(zhě ),逢(féng )吉(jí )遭(zāo )凶(xiōng )之(zhī )类(lèi )也(yě )。何(hé )以(yǐ )明(míng )之(zhī )?周(zhōu )武(wǔ )王(wáng )不(bú )豫(yù ),周(zhōu )公(gōng )卜(bo )三(sān )龟(guī )。公(gōng )曰(yuē ):“乃(nǎi )逢(féng )是(shì )吉(jí )。”鲁(lǔ )卿(qīng )庄(zhuāng )叔(shū )生(shēng )子(zǐ )穆(mù )叔(shū ),以(yǐ )《周(zhōu )易(yì )》筮(shì )之(zhī ),遇(yù )《明(míng )夷(yí )》之(zhī )《谦(qiān )》。夫(fū )卜(bo )曰(yuē )逢(féng ),筮(shì )曰(yuē )遇(yù ),实(shí )遭(zāo )遇(yù )所(suǒ )得(dé ),非(fēi )善(shàn )恶(è )所(suǒ )致(zhì )也(yě )。善(shàn )则(zé )逢(féng )吉(jí ),恶(è )则(zé )遇(yù )凶(xiōng ),天(tiān )道(dào )自(zì )然(rán ),非(fēi )为(wéi )人(rén )也(yě )。推(tuī )此(cǐ )以(yǐ )论(lùn ),人(rén )君(jūn )治(zhì )有(yǒu )吉(jí )凶(xiōng )之(zhī )应(yīng ),亦(yì )犹(yóu )此(cǐ )也(yě )。君(jūn )德(dé )遭(zāo )贤(xián ),时(shí )适(shì )当(dāng )平(píng ),嘉(jiā )物(wù )奇(qí )瑞(ruì )偶(ǒu )至(zhì )。不(bú )肖(xiāo )之(zhī )君(jūn ),亦(yì )反(fǎn )此(cǐ )焉(yān )。

世(shì )人(rén )言(yán )卜(bo )筮(shì )者(zhě )多(duō ),得(dé )实(shí )诚(chéng )者(zhě )寡(guǎ )。论(lùn )者(zhě )或(huò )谓(wèi )蓍(shī )龟(guī )可(kě )以(yǐ )参(cān )事(shì ),不(bú )可(kě )纯(chún )用(yòng )。夫(fū )钻(zuàn )龟(guī )揲(dié )蓍(shī ),兆(zhào )数(shù )辄(zhé )见(jiàn )。见(jiàn )无(wú )常(cháng )占(zhàn ),占(zhàn )者(zhě )生(shēng )意(yì )。吉(jí )兆(zhào )而(ér )占(zhàn )谓(wèi )之(zhī )凶(xiōng ),凶(xiōng )数(shù )而(ér )占(zhàn )谓(wèi )之(zhī )吉(jí ),吉(jí )凶(xiōng )不(bú )效(xiào ),则(zé )谓(wèi )卜(bo )筮(shì )不(bú )可(kě )信(xìn )。周(zhōu )武(wǔ )王(wáng )伐(fá )纣(zhòu ),卜(bo )筮(shì )之(zhī ),逆(nì ),占(zhàn )曰(yuē ):“大(dà )凶(xiōng )。”太(tài )公(gōng )推(tuī )蓍(shī )蹈(dǎo )龟(guī )而(ér )曰(yuē ):“枯(kū )骨(gǔ )死(sǐ )草(cǎo ),何(hé )知(zhī )而(ér )凶(xiōng )?”夫(fū )卜(bo )筮(shì )兆(zhào )数(shù ),非(fēi )吉(jí )凶(xiōng )误(wù )也(yě ),占(zhàn )之(zhī )不(bú )审(shěn )吉(jí )凶(xiōng ),吉(jí )凶(xiōng )变(biàn )乱(luàn ),变(biàn )乱(luàn ),故(gù )太(tài )公(gōng )黜(chù )之(zhī )。夫(fū )蓍(shī )筮(shì )龟(guī )卜(bo ),犹(yóu )圣(shèng )王(wáng )治(zhì )世(shì );卜(bo )筮(shì )兆(zhào )数(shù ),犹(yóu )王(wáng )治(zhì )瑞(ruì )应(yīng )。瑞(ruì )应(yīng )无(wú )常(cháng ),兆(zhào )数(shù )诡(guǐ )异(yì )。诡(guǐ )异(yì )则(zé )占(zhàn )者(zhě )惑(huò ),无(wú )常(cháng )则(zé )议(yì )者(zhě )疑(yí )。疑(yí )则(zé )谓(wèi )〔世(shì )〕未(wèi )治(zhì ),惑(huò )则(zé )谓(wèi )〔占(zhàn )〕不(bú )良(liáng )。何(hé )以(yǐ )明(míng )之(zhī )?夫(fū )吉(jí )兆(zhào )数(shù ),吉(jí )人(rén )可(kě )遭(zāo )也(yě );治(zhì )遇(yù )符(fú )瑞(ruì ),圣(shèng )德(dé )之(zhī )验(yàn )也(yě )。周(zhōu )王(wáng )伐(fá )纣(zhòu ),遇(yù )乌(wū )鱼(yú )之(zhī )瑞(ruì ),其(qí )卜(bo )曷(hé )为(wéi )逢(féng )不(bú )吉(jí )之(zhī )兆(zhào )?使(shǐ )武(wǔ )王(wáng )不(bú )当(dāng )起(qǐ ),出(chū )不(bú )宜(yí )逢(féng )瑞(ruì );使(shǐ )武(wǔ )王(wáng )命(mìng )当(dāng )兴(xìng ),卜(bo )不(bú )宜(yí )得(dé )凶(xiōng )。由(yóu )此(cǐ )言(yán )之(zhī ),武(wǔ )王(wáng )之(zhī )卜(bo ),不(bú )得(dé )凶(xiōng )占(zhàn ),谓(wèi )之(zhī )凶(xiōng )者(zhě ),失(shī )其(qí )实(shí )也(yě )。鲁(lǔ )将(jiāng )伐(fá )越(yuè ),筮(shì )之(zhī ),得(dé )“鼎(dǐng )折(shé )足(zú )”。子(zǐ )贡(gòng )占(zhàn )之(zhī )以(yǐ )为(wéi )凶(xiōng )。何(hé )则(zé )?鼎(dǐng )而(ér )折(shé )足(zú ),行(háng )用(yòng )足(zú ),故(gù )谓(wèi )之(zhī )凶(xiōng )。孔(kǒng )子(zǐ )占(zhàn )之(zhī )以(yǐ )为(wéi )吉(jí ),曰(yuē ):“越(yuè )人(rén )水(shuǐ )居(jū ),行(háng )用(yòng )舟(zhōu )不(bú )用(yòng )足(zú ),故(gù )谓(wèi )之(zhī )吉(jí )。”鲁(lǔ )伐(fá )越(yuè ),果(guǒ )克(kè )之(zhī )。夫(fū )子(zǐ )贡(gòng )占(zhàn )鼎(dǐng )折(shé )足(zú )以(yǐ )为(wéi )凶(xiōng ),犹(yóu )周(zhōu )之(zhī )占(zhàn )卜(bo )者(zhě )谓(wèi )之(zhī )逆(nì )矣(yǐ )。逆(nì )中(zhōng )必(bì )有(yǒu )吉(jí ),犹(yóu )折(shé )鼎(dǐng )足(zú )之(zhī )占(zhàn ),宜(yí )以(yǐ )伐(fá )越(yuè )矣(yǐ )。周(zhōu )多(duō )子(zǐ )贡(gòng )直(zhí )占(zhàn )之(zhī )知(zhī ),寡(guǎ )若(ruò )孔(kǒng )子(zǐ )诡(guǐ )论(lùn )之(zhī )材(cái ),故(gù )睹(dǔ )非(fēi )常(cháng )之(zhī )兆(zhào ),不(bú )能(néng )审(shěn )也(yě )。世(shì )因(yīn )武(wǔ )王(wáng )卜(bo ),无(wú )非(fēi )而(ér )得(dé )凶(xiōng ),故(gù )谓(wèi )卜(bo )筮(shì )不(bú )可(kě )纯(chún )用(yòng ),略(luè )以(yǐ )助(zhù )政(zhèng ),示(shì )有(yǒu )鬼(guǐ )神(shén ),明(míng )己(jǐ )不(bú )得(dé )专(zhuān )。

著(zhe )书(shū )记(jì )者(zhě ),采(cǎi )掇(duō )行(háng )事(shì ),若(ruò )韩(hán )非(fēi )《饰(shì )邪(xié )》之(zhī )篇(piān ),明(míng )已(yǐ )效(xiào )之(zhī )验(yàn ),毁(huǐ )卜(bo )訾(zī )筮(shì ),非(fēi )世(shì )信(xìn )用(yòng )。夫(fū )卜(bo )筮(shì )非(fēi )不(bú )可(kě )用(yòng ),卜(bo )筮(shì )之(zhī )人(rén ),占(zhàn )之(zhī )误(wù )也(yě )。《洪(hóng )范(fàn )》稽(jī )疑(yí ),卜(bo )筮(shì )之(zhī )变(biàn ),必(bì )问(wèn )天(tiān )子(zǐ )卿(qīng )士(shì ),或(huò )时(shí )审(shěn )是(shì )。夫(fū )不(bú )能(néng )审(shěn )占(zhàn ),兆(zhào )数(shù )不(bú )验(yàn ),则(zé )谓(wèi )卜(bo )筮(shì )不(bú )可(kě )信(xìn )用(yòng )。晋(jìn )文(wén )公(gōng )与(yǔ )楚(chǔ )子(zǐ )战(zhàn ),梦(mèng )与(yǔ )成(chéng )王(wáng )搏(bó ),成(chéng )王(wáng )在(zài )上(shàng )而(ér )监(jiān )其(qí )脑(nǎo ),占(zhàn )曰(yuē )“凶(xiōng )”。咎(jiù )犯(fàn )曰(yuē ):“吉(jí )!君(jūn )得(dé )天(tiān ),楚(chǔ )伏(fú )其(qí )罪(zuì )。君(jūn )之(zhī )脑(nǎo )者(zhě ),柔(róu )之(zhī )也(yě )。”以(yǐ )战(zhàn )果(guǒ )胜(shèng ),如(rú )咎(jiù )犯(fàn )占(zhàn )。夫(fū )占(zhàn )梦(mèng )与(yǔ )占(zhàn )龟(guī )同(tóng )。晋(jìn )占(zhàn )梦(mèng )者(zhě )不(bú )见(jiàn )象(xiàng )指(zhǐ ),犹(yóu )周(zhōu )占(zhàn )龟(guī )者(zhě )不(bú )见(jiàn )兆(zhào )者(zhě )为(wéi )也(yě )。象(xiàng )无(wú )不(bú )然(rán ),兆(zhào )无(wú )不(bú )审(shěn )。人(rén )之(zhī )知(zhī )暗(àn ),论(lùn )之(zhī )失(shī )实(shí )也(yě )。传(chuán )或(huò )言(yán ):武(wǔ )王(wáng )伐(fá )纣(zhòu ),卜(bo )之(zhī )而(ér )龟(guī )。占(zhàn )者(zhě )曰(yuē )“凶(xiōng )”。太(tài )公(gōng )曰(yuē ):“龟(guī ),以(yǐ )祭(jì )则(zé )凶(xiōng ),以(yǐ )战(zhàn )则(zé )胜(shèng )。”武(wǔ )王(wáng )从(cóng )之(zhī ),卒(zú )克(kè )纣(zhòu )焉(yān )。审(shěn )若(ruò )此(cǐ )传(chuán ),亦(yì )复(fù )孔(kǒng )子(zǐ )论(lùn )卦(guà ),咎(jiù )犯(fàn )占(zhàn )梦(mèng )之(zhī )类(lèi )也(yě )。盖(gài )兆(zhào )数(shù )无(wú )不(bú )然(rán ),而(ér )吉(jí )凶(xiōng )失(shī )实(shí )者(zhě ),占(zhàn )不(bú )巧(qiǎo )工(gōng )也(yě )。

阅读:24894

打赏捐助〔Donate〕>>>

《卜筮篇》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库