酷吏列传【登录】

《史记》 > 七十列传 > 《酷吏列传》 > 拼音版

孔(kǒng )子(zǐ )曰(yuē ):“道(dào )之(zhī )以(yǐ )政(zhèng ),齐(qí )之(zhī )以(yǐ )刑(xíng ),民(mín )免(miǎn )而(ér )无(wú )耻(chǐ )。道(dào )之(zhī )以(yǐ )德(dé ),齐(qí )之(zhī )以(yǐ )礼(lǐ ),有(yǒu )耻(chǐ )且(qiě )格(gé )。”老(lǎo )氏(shì )称(chēng ):“上(shàng )德(dé )不(bú )德(dé ),是(shì )以(yǐ )有(yǒu )德(dé );下(xià )德(dé )不(bú )失(shī )德(dé ),是(shì )以(yǐ )无(wú )德(dé )。法(fǎ )令(lìng )滋(zī )章(zhāng ),盗(dào )贼(zéi )多(duō )有(yǒu )。”太(tài )史(shǐ )公(gōng )曰(yuē ):信(xìn )哉(zāi )是(shì )言(yán )也(yě )!法(fǎ )令(lìng )者(zhě )治(zhì )之(zhī )具(jù ),而(ér )非(fēi )制(zhì )治(zhì )清(qīng )浊(zhuó )之(zhī )源(yuán )也(yě )。昔(xī )天(tiān )下(xià )之(zhī )网(wǎng )尝(cháng )密(mì )矣(yǐ ),然(rán )奸(jiān )伪(wěi )萌(méng )起(qǐ ),其(qí )极(jí )也(yě ),上(shàng )下(xià )相(xiàng )遁(dùn ),至(zhì )於(yú )不(bú )振(zhèn )。当(dāng )是(shì )之(zhī )时(shí ),吏(lì )治(zhì )若(ruò )救(jiù )火(huǒ )扬(yáng )沸(fèi ),非(fēi )武(wǔ )健(jiàn )严(yán )酷(kù ),恶(è )能(néng )胜(shèng )其(qí )任(rèn )而(ér )愉(yú )快(kuài )乎(hū )!言(yán )道(dào )德(dé )者(zhě ),溺(nì )其(qí )职(zhí )矣(yǐ )。故(gù )曰(yuē )“听(tīng )讼(sòng ),吾(wú )犹(yóu )人(rén )也(yě ),必(bì )也(yě )使(shǐ )无(wú )讼(sòng )乎(hū )”。“下(xià )士(shì )闻(wén )道(dào )大(dà )笑(xiào )之(zhī )”。非(fēi )虚(xū )言(yán )也(yě )。汉(hàn )兴(xìng ),破(pò )觚(gū )而(ér )为(wéi )圜(huán ),斫(zhuó )雕(diāo )而(ér )为(wéi )朴(pǔ ),网(wǎng )漏(lòu )於(yú )吞(tūn )舟(zhōu )之(zhī )鱼(yú ),而(ér )吏(lì )治(zhì )烝(zhēng )烝(zhēng ),不(bú )至(zhì )於(yú )奸(jiān ),黎(lí )民(mín )艾(ài )安(ān )。由(yóu )是(shì )观(guān )之(zhī ),在(zài )彼(bǐ )不(bú )在(zài )此(cǐ )。

高(gāo )后(hòu )时(shí ),酷(kù )吏(lì )独(dú )有(yǒu )侯(hóu )封(fēng ),刻(kè )轹(lì )宗(zōng )室(shì ),侵(qīn )辱(rǔ )功(gōng )臣(chén )。吕(lǚ )氏(shì )已(yǐ )败(bài ),遂(suí )侯(hóu )封(fēng )之(zhī )家(jiā )。孝(xiào )景(jǐng )时(shí ),晁(cháo )错(cuò )以(yǐ )刻(kè )深(shēn )颇(pō )用(yòng )术(shù )辅(fǔ )其(qí )资(zī ),而(ér )七(qī )国(guó )之(zhī )乱(luàn ),发(fā )怒(nù )於(yú )错(cuò ),错(cuò )卒(zú )以(yǐ )被(bèi )戮(lù )。其(qí )後(hòu )有(yǒu )郅(zhì )都(dōu )、宁(níng )成(chéng )之(zhī )属(shǔ )。

郅(zhì )都(dōu )者(zhě ),杨(yáng )人(rén )也(yě )。以(yǐ )郎(láng )事(shì )孝(xiào )文(wén )帝(dì )。孝(xiào )景(jǐng )时(shí ),都(dōu )为(wéi )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng ),敢(gǎn )直(zhí )谏(jiàn ),面(miàn )折(shé )大(dà )臣(chén )於(yú )朝(cháo )。尝(cháng )从(cóng )入(rù )上(shàng )林(lín ),贾(jiǎ )姬(jī )如(rú )厕(cè ),野(yě )彘(zhì )卒(zú )入(rù )厕(cè )。上(shàng )目(mù )都(dōu ),都(dōu )不(bú )行(háng )。上(shàng )欲(yù )自(zì )持(chí )兵(bīng )救(jiù )贾(jiǎ )姬(jī ),都(dōu )伏(fú )上(shàng )前(qián )曰(yuē ):“亡(wáng )一(yī )姬(jī )复(fù )一(yī )姬(jī )进(jìn ),天(tiān )下(xià )所(suǒ )少(shǎo )宁(níng )贾(jiǎ )姬(jī )等(děng )乎(hū )?陛(bì )下(xià )纵(zòng )自(zì )轻(qīng ),柰(nài )宗(zōng )庙(miào )太(tài )后(hòu )何(hé )!”上(shàng )还(hái ),彘(zhì )亦(yì )去(qù )。太(tài )后(hòu )闻(wén )之(zhī ),赐(cì )都(dōu )金(jīn )百(bǎi )斤(jīn ),由(yóu )此(cǐ )重(zhòng )郅(zhì )都(dōu )。

济(jì )南(nán )瞷(jiàn )氏(shì )宗(zōng )人(rén )三(sān )百(bǎi )馀(yú )家(jiā ),豪(háo )猾(huá ),二(èr )千(qiān )石(shí )莫(mò )能(néng )制(zhì ),於(yú )是(shì )景(jǐng )帝(dì )乃(nǎi )拜(bài )都(dōu )为(wéi )济(jì )南(nán )太(tài )守(shǒu )。至(zhì )则(zé )族(zú )灭(miè )瞷(jiàn )氏(shì )首(shǒu )恶(è ),馀(yú )皆(jiē )股(gǔ )栗(lì )。居(jū )岁(suì )馀(yú ),郡(jùn )中(zhōng )不(bú )拾(shí )遗(yí )。旁(páng )十(shí )馀(yú )郡(jùn )守(shǒu )畏(wèi )都(dōu )如(rú )大(dà )府(fǔ )。

都(dōu )为(wéi )人(rén )勇(yǒng ),有(yǒu )气(qì )力(lì ),公(gōng )廉(lián ),不(bú )发(fā )私(sī )书(shū ),问(wèn )遗(yí )无(wú )所(suǒ )受(shòu ),请(qǐng )寄(jì )无(wú )所(suǒ )听(tīng )。常(cháng )自(zì )称(chēng )曰(yuē ):“已(yǐ )倍(bèi )亲(qīn )而(ér )仕(shì ),身(shēn )固(gù )当(dāng )奉(fèng )职(zhí )死(sǐ )节(jiē )官(guān )下(xià ),终(zhōng )不(bú )顾(gù )妻(qī )子(zǐ )矣(yǐ )。”

郅(zhì )都(dōu )迁(qiān )为(wéi )中(zhōng )尉(wèi )。丞(chéng )相(xiàng )条(tiáo )侯(hóu )至(zhì )贵(guì )倨(jù )也(yě ),而(ér )都(dōu )揖(yī )丞(chéng )相(xiàng )。是(shì )时(shí )民(mín )朴(pǔ ),畏(wèi )罪(zuì )自(zì )重(zhòng ),而(ér )都(dōu )独(dú )先(xiān )严(yán )酷(kù ),致(zhì )行(háng )法(fǎ )不(bú )避(bì )贵(guì )戚(qī ),列(liè )侯(hóu )宗(zōng )室(shì )见(jiàn )都(dōu )侧(cè )目(mù )而(ér )视(shì ),号(hào )曰(yuē )“苍(cāng )鹰(yīng )”。

临(lín )江(jiāng )王(wáng )徵(zhēng )诣(yì )中(zhōng )尉(wèi )府(fǔ )对(duì )簿(bù ),临(lín )江(jiāng )王(wáng )欲(yù )得(dé )刀(dāo )笔(bǐ )为(wéi )书(shū )谢(xiè )上(shàng ),而(ér )都(dōu )禁(jìn )吏(lì )不(bú )予(yǔ )。魏(wèi )其(qí )侯(hóu )使(shǐ )人(rén )以(yǐ )间(jiān )与(yǔ )临(lín )江(jiāng )王(wáng )。临(lín )江(jiāng )王(wáng )既(jì )为(wéi )书(shū )谢(xiè )上(shàng ),因(yīn )自(zì )杀(shā )。窦(dòu )太(tài )后(hòu )闻(wén )之(zhī ),怒(nù ),以(yǐ )危(wēi )法(fǎ )中(zhōng )都(dōu ),都(dōu )免(miǎn )归(guī )家(jiā )。孝(xiào )景(jǐng )帝(dì )乃(nǎi )使(shǐ )使(shǐ )持(chí )节(jiē )拜(bài )都(dōu )为(wéi )雁(yàn )门(mén )太(tài )守(shǒu ),而(ér )便(biàn )道(dào )之(zhī )官(guān ),得(dé )以(yǐ )便(biàn )宜(yí )从(cóng )事(shì )。匈(xiōng )奴(nú )素(sù )闻(wén )郅(zhì )都(dōu )节(jiē ),居(jū )边(biān ),为(wéi )引(yǐn )兵(bīng )去(qù ),竟(jìng )郅(zhì )都(dōu )死(sǐ )不(bú )近(jìn )雁(yàn )门(mén )。匈(xiōng )奴(nú )至(zhì )为(wéi )偶(ǒu )人(rén )象(xiàng )郅(zhì )都(dōu ),令(lìng )骑(qí )驰(chí )射(shè )莫(mò )能(néng )中(zhōng ),见(jiàn )惮(dàn )如(rú )此(cǐ )。匈(xiōng )奴(nú )患(huàn )之(zhī )。窦(dòu )太(tài )后(hòu )乃(nǎi )竟(jìng )中(zhōng )都(dōu )以(yǐ )汉(hàn )法(fǎ )。景(jǐng )帝(dì )曰(yuē ):“都(dōu )忠(zhōng )臣(chén )。”欲(yù )释(shì )之(zhī )。窦(dòu )太(tài )后(hòu )曰(yuē ):“临(lín )江(jiāng )王(wáng )独(dú )非(fēi )忠(zhōng )臣(chén )邪(xié )?”於(yú )是(shì )遂(suí )斩(zhǎn )郅(zhì )都(dōu )。

宁(níng )成(chéng )者(zhě ),穰(ráng )人(rén )也(yě )。以(yǐ )郎(láng )谒(yè )者(zhě )事(shì )景(jǐng )帝(dì )。好(hǎo )气(qì ),为(wéi )人(rén )小(xiǎo )吏(lì ),必(bì )陵(líng )其(qí )长(zhǎng )吏(lì );为(wéi )人(rén )上(shàng ),操(cāo )下(xià )如(rú )束(shù )湿(shī )薪(xīn )。滑(huá )贼(zéi )任(rèn )威(wēi )。稍(shāo )迁(qiān )至(zhì )济(jì )南(nán )都(dōu )尉(wèi ),而(ér )郅(zhì )都(dōu )为(wéi )守(shǒu )。始(shǐ )前(qián )数(shù )都(dōu )尉(wèi )皆(jiē )步(bù )入(rù )府(fǔ ),因(yīn )吏(lì )谒(yè )守(shǒu )如(rú )县(xiàn )令(lìng ),其(qí )畏(wèi )郅(zhì )都(dōu )如(rú )此(cǐ )。及(jí )成(chéng )往(wǎng ),直(zhí )陵(líng )都(dōu )出(chū )其(qí )上(shàng )。都(dōu )素(sù )闻(wén )其(qí )声(shēng ),於(yú )是(shì )善(shàn )遇(yù ),与(yǔ )结(jié )驩(huān )。久(jiǔ )之(zhī ),郅(zhì )都(dōu )死(sǐ ),後(hòu )长(zhǎng )安(ān )左(zuǒ )右(yòu )宗(zōng )室(shì )多(duō )暴(bào )犯(fàn )法(fǎ ),於(yú )是(shì )上(shàng )召(zhào )宁(níng )成(chéng )为(wéi )中(zhōng )尉(wèi )。其(qí )治(zhì )效(xiào )郅(zhì )都(dōu ),其(qí )廉(lián )弗(fú )如(rú ),然(rán )宗(zōng )室(shì )豪(háo )桀(jié )皆(jiē )人(rén )人(rén )惴(zhuì )恐(kǒng )。

武(wǔ )帝(dì )即(jí )位(wèi ),徙(xǐ )为(wéi )内(nèi )史(shǐ )。外(wài )戚(qī )多(duō )毁(huǐ )成(chéng )之(zhī )短(duǎn ),抵(dǐ )罪(zuì )髡(kūn )钳(qián )。是(shì )时(shí )九(jiǔ )卿(qīng )罪(zuì )死(sǐ )即(jí )死(sǐ ),少(shǎo )被(bèi )刑(xíng ),而(ér )成(chéng )极(jí )刑(xíng ),自(zì )以(yǐ )为(wéi )不(bú )复(fù )收(shōu ),於(yú )是(shì )解(jiě )脱(tuō ),诈(zhà )刻(kè )传(chuán )出(chū )关(guān )归(guī )家(jiā )。称(chēng )曰(yuē ):“仕(shì )不(bú )至(zhì )二(èr )千(qiān )石(shí ),贾(jiǎ )不(bú )至(zhì )千(qiān )万(wàn ),安(ān )可(kě )比(bǐ )人(rén )乎(hū )!”乃(nǎi )贳(shì )贷(dài )买(mǎi )陂(bēi )田(tián )千(qiān )馀(yú )顷(qǐng ),假(jiǎ )贫(pín )民(mín ),役(yì )使(shǐ )数(shù )千(qiān )家(jiā )。数(shù )年(nián ),会(huì )赦(shè )。致(zhì )产(chǎn )数(shù )千(qiān )金(jīn ),为(wéi )任(rèn )侠(xiá ),持(chí )吏(lì )长(zhǎng )短(duǎn ),出(chū )从(cóng )数(shù )十(shí )骑(qí )。其(qí )使(shǐ )民(mín )威(wēi )重(zhòng )於(yú )郡(jùn )守(shǒu )。

周(zhōu )阳(yáng )由(yóu )者(zhě ),其(qí )父(fù )赵(zhào )兼(jiān )以(yǐ )淮(huái )南(nán )王(wáng )舅(jiù )父(fù )侯(hóu )周(zhōu )阳(yáng ),故(gù )因(yīn )姓(xìng )周(zhōu )阳(yáng )氏(shì )。由(yóu )以(yǐ )宗(zōng )家(jiā )任(rèn )为(wéi )郎(láng ),事(shì )孝(xiào )文(wén )及(jí )景(jǐng )帝(dì )。景(jǐng )帝(dì )时(shí ),由(yóu )为(wéi )郡(jùn )守(shǒu )。武(wǔ )帝(dì )即(jí )位(wèi ),吏(lì )治(zhì )尚(shàng )循(xún )谨(jǐn )甚(shèn ),然(rán )由(yóu )居(jū )二(èr )千(qiān )石(shí )中(zhōng ),最(zuì )为(wéi )暴(bào )酷(kù )骄(jiāo )恣(zì )。所(suǒ )爱(ài )者(zhě ),挠(náo )法(fǎ )活(huó )之(zhī );所(suǒ )憎(zēng )者(zhě ),曲(qǔ )法(fǎ )诛(zhū )灭(miè )之(zhī )。所(suǒ )居(jū )郡(jùn ),必(bì )夷(yí )其(qí )豪(háo )。为(wéi )守(shǒu ),视(shì )都(dōu )尉(wèi )如(rú )令(lìng )。为(wéi )都(dōu )尉(wèi ),必(bì )陵(líng )太(tài )守(shǒu ),夺(duó )之(zhī )治(zhì )。与(yǔ )汲(jí )黯(àn )俱(jù )为(wéi )忮(zhì ),司(sī )马(mǎ )安(ān )之(zhī )文(wén )恶(è ),俱(jù )在(zài )二(èr )千(qiān )石(shí )列(liè ),同(tóng )车(chē )未(wèi )尝(cháng )敢(gǎn )均(jūn )茵(yīn )伏(fú )。

由(yóu )後(hòu )为(wéi )河(hé )东(dōng )都(dōu )尉(wèi ),时(shí )与(yǔ )其(qí )守(shǒu )胜(shèng )屠(tú )公(gōng )争(zhēng )权(quán ),相(xiàng )告(gào )言(yán )罪(zuì )。胜(shèng )屠(tú )公(gōng )当(dāng )抵(dǐ )罪(zuì ),义(yì )不(bú )受(shòu )刑(xíng ),自(zì )杀(shā ),而(ér )由(yóu )弃(qì )市(shì )。

自(zì )宁(níng )成(chéng )、周(zhōu )阳(yáng )由(yóu )之(zhī )後(hòu ),事(shì )益(yì )多(duō ),民(mín )巧(qiǎo )法(fǎ ),大(dà )抵(dǐ )吏(lì )之(zhī )治(zhì )类(lèi )多(duō )成(chéng )、由(yóu )等(děng )矣(yǐ )。

赵(zhào )禹(yǔ )者(zhě ),斄(tái )人(rén )。以(yǐ )佐(zuǒ )史(shǐ )补(bǔ )中(zhōng )都(dōu )官(guān ),用(yòng )廉(lián )为(wéi )令(lìng )史(shǐ ),事(shì )太(tài )尉(wèi )亚(yà )夫(fū )。亚(yà )夫(fū )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng ),禹(yǔ )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng )史(shǐ ),府(fǔ )中(zhōng )皆(jiē )称(chēng )其(qí )廉(lián )平(píng )。然(rán )亚(yà )夫(fū )弗(fú )任(rèn ),曰(yuē ):“极(jí )知(zhī )禹(yǔ )无(wú )害(hài ),然(rán )文(wén )深(shēn ),不(bú )可(kě )以(yǐ )居(jū )大(dà )府(fǔ )。”今(jīn )上(shàng )时(shí ),禹(yǔ )以(yǐ )刀(dāo )笔(bǐ )吏(lì )积(jī )劳(láo ),稍(shāo )迁(qiān )为(wéi )御(yù )史(shǐ )。上(shàng )以(yǐ )为(wéi )能(néng ),至(zhì )太(tài )中(zhōng )大(dà )夫(fū )。与(yǔ )张(zhāng )汤(tāng )论(lùn )定(dìng )诸(zhū )律(lǜ )令(lìng ),作(zuò )见(jiàn )知(zhī ),吏(lì )传(chuán )得(dé )相(xiàng )监(jiān )司(sī )。用(yòng )法(fǎ )益(yì )刻(kè ),盖(gài )自(zì )此(cǐ )始(shǐ )。

张(zhāng )汤(tāng )者(zhě ),杜(dù )人(rén )也(yě )。其(qí )父(fù )为(wéi )长(zhǎng )安(ān )丞(chéng ),出(chū ),汤(tāng )为(wéi )兒(ér )守(shǒu )舍(shě )。还(hái )而(ér )鼠(shǔ )盗(dào )肉(ròu ),其(qí )父(fù )怒(nù ),笞(chī )汤(tāng )。汤(tāng )掘(jué )窟(kū )得(dé )盗(dào )鼠(shǔ )及(jí )馀(yú )肉(ròu ),劾(hé )鼠(shǔ )掠(luě )治(zhì ),传(chuán )爰(yuán )书(shū ),讯(xùn )鞫(jū )论(lùn )报(bào ),并(bìng )取(qǔ )鼠(shǔ )与(yǔ )肉(ròu ),具(jù )狱(yù )磔(zhé )堂(táng )下(xià )。其(qí )父(fù )见(jiàn )之(zhī ),视(shì )其(qí )文(wén )辞(cí )如(rú )老(lǎo )狱(yù )吏(lì ),大(dà )惊(jīng ),遂(suí )使(shǐ )书(shū )狱(yù )。父(fù )死(sǐ )後(hòu ),汤(tāng )为(wéi )长(zhǎng )安(ān )吏(lì ),久(jiǔ )之(zhī )。

周(zhōu )阳(yáng )侯(hóu )始(shǐ )为(wéi )诸(zhū )卿(qīng )时(shí ),尝(cháng )系(xì )长(zhǎng )安(ān ),汤(tāng )倾(qīng )身(shēn )为(wéi )之(zhī )。及(jí )出(chū )为(wéi )侯(hóu ),大(dà )与(yǔ )汤(tāng )交(jiāo ),遍(biàn )见(jiàn )汤(tāng )贵(guì )人(rén )。汤(tāng )给(gěi )事(shì )内(nèi )史(shǐ ),为(wéi )宁(níng )成(chéng )掾(yuàn ),以(yǐ )汤(tāng )为(wéi )无(wú )害(hài ),言(yán )大(dà )府(fǔ ),调(diào )为(wéi )茂(mào )陵(líng )尉(wèi ),治(zhì )方(fāng )中(zhōng )。

武(wǔ )安(ān )侯(hóu )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng ),徵(zhēng )汤(tāng )为(wéi )史(shǐ ),时(shí )荐(jiàn )言(yán )之(zhī )天(tiān )子(zǐ ),补(bǔ )御(yù )史(shǐ ),使(shǐ )案(àn )事(shì )。治(zhì )陈(chén )皇(huáng )后(hòu )蛊(gǔ )狱(yù ),深(shēn )竟(jìng )党(dǎng )与(yǔ )。於(yú )是(shì )上(shàng )以(yǐ )为(wéi )能(néng ),稍(shāo )迁(qiān )至(zhì )太(tài )中(zhōng )大(dà )夫(fū )。与(yǔ )赵(zhào )禹(yǔ )共(gòng )定(dìng )诸(zhū )律(lǜ )令(lìng ),务(wù )在(zài )深(shēn )文(wén ),拘(jū )守(shǒu )职(zhí )之(zhī )吏(lì )。已(yǐ )而(ér )赵(zhào )禹(yǔ )迁(qiān )为(wéi )中(zhōng )尉(wèi ),徙(xǐ )为(wéi )少(shǎo )府(fǔ ),而(ér )张(zhāng )汤(tāng )为(wéi )廷(tíng )尉(wèi ),两(liǎng )人(rén )交(jiāo )驩(huān ),而(ér )兄(xiōng )事(shì )禹(yǔ )。禹(yǔ )为(wéi )人(rén )廉(lián )倨(jù )。为(wéi )吏(lì )以(yǐ )来(lái ),舍(shě )毋(wú )食(shí )客(kè )。公(gōng )卿(qīng )相(xiàng )造(zào )请(qǐng )禹(yǔ ),禹(yǔ )终(zhōng )不(bú )报(bào )谢(xiè ),务(wù )在(zài )绝(jué )知(zhī )友(yǒu )宾(bīn )客(kè )之(zhī )请(qǐng ),孤(gū )立(lì )行(háng )一(yī )意(yì )而(ér )已(yǐ )。见(jiàn )文(wén )法(fǎ )辄(zhé )取(qǔ ),亦(yì )不(bú )覆(fù )案(àn ),求(qiú )官(guān )属(shǔ )阴(yīn )罪(zuì )。汤(tāng )为(wéi )人(rén )多(duō )诈(zhà ),舞(wǔ )智(zhì )以(yǐ )御(yù )人(rén )。始(shǐ )为(wéi )小(xiǎo )吏(lì ),乾(qián )没(méi ),与(yǔ )长(zhǎng )安(ān )富(fù )贾(jiǎ )田(tián )甲(jiǎ )、鱼(yú )翁(wēng )叔(shū )之(zhī )属(shǔ )交(jiāo )私(sī )。及(jí )列(liè )九(jiǔ )卿(qīng ),收(shōu )接(jiē )天(tiān )下(xià )名(míng )士(shì )大(dà )夫(fū ),己(jǐ )心(xīn )内(nèi )虽(suī )不(bú )合(hé ),然(rán )阳(yáng )浮(fú )慕(mù )之(zhī )。

是(shì )时(shí )上(shàng )方(fāng )乡(xiāng )文(wén )学(xué ),汤(tāng )决(jué )大(dà )狱(yù ),欲(yù )傅(fù )古(gǔ )义(yì ),乃(nǎi )请(qǐng )博(bó )士(shì )弟(dì )子(zǐ )治(zhì )尚(shàng )书(shū )、春(chūn )秋(qiū )补(bǔ )廷(tíng )尉(wèi )史(shǐ ),亭(tíng )疑(yí )法(fǎ )。奏(zòu )谳(yàn )疑(yí )事(shì ),必(bì )豫(yù )先(xiān )为(wéi )上(shàng )分(fèn )别(bié )其(qí )原(yuán ),上(shàng )所(suǒ )是(shì ),受(shòu )而(ér )著(zhe )谳(yàn )决(jué )法(fǎ )廷(tíng )尉(wèi ),絜(jié )令(lìng )扬(yáng )主(zhǔ )之(zhī )明(míng )。奏(zòu )事(shì )即(jí )谴(qiǎn ),汤(tāng )应(yīng )谢(xiè ),乡(xiāng )上(shàng )意(yì )所(suǒ )便(biàn ),必(bì )引(yǐn )正(zhèng )、监(jiān )、掾(yuàn )史(shǐ )贤(xián )者(zhě ),曰(yuē ):“固(gù )为(wéi )臣(chén )议(yì ),如(rú )上(shàng )责(zé )臣(chén ),臣(chén )弗(fú )用(yòng ),愚(yú )抵(dǐ )於(yú )此(cǐ )。”罪(zuì )常(cháng )释(shì )。即(jí )奏(zòu )事(shì ),上(shàng )善(shàn )之(zhī ),曰(yuē ):“臣(chén )非(fēi )知(zhī )为(wéi )此(cǐ )奏(zòu ),乃(nǎi )正(zhèng )、监(jiān )、掾(yuàn )史(shǐ )某(mǒu )为(wéi )之(zhī )。”其(qí )欲(yù )荐(jiàn )吏(lì ),扬(yáng )人(rén )之(zhī )善(shàn )蔽(bì )人(rén )之(zhī )过(guò )如(rú )此(cǐ )。所(suǒ )治(zhì )即(jí )上(shàng )意(yì )所(suǒ )欲(yù )罪(zuì ),予(yǔ )监(jiān )史(shǐ )深(shēn )祸(huò )者(zhě );即(jí )上(shàng )意(yì )所(suǒ )欲(yù )释(shì ),与(yǔ )监(jiān )史(shǐ )轻(qīng )平(píng )者(zhě )。所(suǒ )治(zhì )即(jí )豪(háo ),必(bì )舞(wǔ )文(wén )巧(qiǎo )诋(dǐ );即(jí )下(xià )户(hù )羸(léi )弱(ruò ),时(shí )口(kǒu )言(yán ),虽(suī )文(wén )致(zhì )法(fǎ ),上(shàng )财(cái )察(chá )。於(yú )是(shì )往(wǎng )往(wǎng )释(shì )汤(tāng )所(suǒ )言(yán )。汤(tāng )至(zhì )於(yú )大(dà )吏(lì ),内(nèi )行(háng )脩(yǒu )也(yě )。通(tōng )宾(bīn )客(kè )饮(yǐn )食(shí )。於(yú )故(gù )人(rén )子(zǐ )弟(dì )为(wéi )吏(lì )及(jí )贫(pín )昆(kūn )弟(dì ),调(diào )护(hù )之(zhī )尤(yóu )厚(hòu )。其(qí )造(zào )请(qǐng )诸(zhū )公(gōng ),不(bú )避(bì )寒(hán )暑(shǔ )。是(shì )以(yǐ )汤(tāng )虽(suī )文(wén )深(shēn )意(yì )忌(jì )不(bú )专(zhuān )平(píng ),然(rán )得(dé )此(cǐ )声(shēng )誉(yù )。而(ér )刻(kè )深(shēn )吏(lì )多(duō )为(wéi )爪(zhǎo )牙(yá )用(yòng )者(zhě ),依(yī )於(yú )文(wén )学(xué )之(zhī )士(shì )。丞(chéng )相(xiàng )弘(hóng )数(shù )称(chēng )其(qí )美(měi )。及(jí )治(zhì )淮(huái )南(nán )、衡(héng )山(shān )、江(jiāng )都(dōu )反(fǎn )狱(yù ),皆(jiē )穷(qióng )根(gēn )本(běn )。严(yán )助(zhù )及(jí )伍(wǔ )被(bèi ),上(shàng )欲(yù )释(shì )之(zhī )。汤(tāng )争(zhēng )曰(yuē ):“伍(wǔ )被(bèi )本(běn )画(huà )反(fǎn )谋(móu ),而(ér )助(zhù )亲(qīn )幸(xìng )出(chū )入(rù )禁(jìn )闼(tà )爪(zhǎo )牙(yá )臣(chén ),乃(nǎi )交(jiāo )私(sī )诸(zhū )侯(hóu )如(rú )此(cǐ ),弗(fú )诛(zhū ),後(hòu )不(bú )可(kě )治(zhì )。”於(yú )是(shì )上(shàng )可(kě )论(lùn )之(zhī )。其(qí )治(zhì )狱(yù )所(suǒ )排(pái )大(dà )臣(chén )自(zì )为(wéi )功(gōng ),多(duō )此(cǐ )类(lèi )。於(yú )是(shì )汤(tāng )益(yì )尊(zūn )任(rèn ),迁(qiān )为(wéi )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )。

会(huì )浑(hún )邪(xié )等(děng )降(jiàng ),汉(hàn )大(dà )兴(xìng )兵(bīng )伐(fá )匈(xiōng )奴(nú ),山(shān )东(dōng )水(shuǐ )旱(hàn ),贫(pín )民(mín )流(liú )徙(xǐ ),皆(jiē )仰(yǎng )给(gěi )县(xiàn )官(guān ),县(xiàn )官(guān )空(kōng )虚(xū )。於(yú )是(shì )丞(chéng )上(shàng )指(zhǐ ),请(qǐng )造(zào )白(bái )金(jīn )及(jí )五(wǔ )铢(zhū )钱(qián ),笼(lóng )天(tiān )下(xià )盐(yán )铁(tiě ),排(pái )富(fù )商(shāng )大(dà )贾(jiǎ ),出(chū )告(gào )缗(mín )令(lìng ),鉏(chú )豪(háo )彊(jiāng )并(bìng )兼(jiān )之(zhī )家(jiā ),舞(wǔ )文(wén )巧(qiǎo )诋(dǐ )以(yǐ )辅(fǔ )法(fǎ )。汤(tāng )每(měi )朝(cháo )奏(zòu )事(shì ),语(yǔ )国(guó )家(jiā )用(yòng ),日(rì )晏(yàn ),天(tiān )子(zǐ )忘(wàng )食(shí )。丞(chéng )相(xiàng )取(qǔ )充(chōng )位(wèi ),天(tiān )下(xià )事(shì )皆(jiē )决(jué )於(yú )汤(tāng )。百(bǎi )姓(xìng )不(bú )安(ān )其(qí )生(shēng ),骚(sāo )动(dòng ),县(xiàn )官(guān )所(suǒ )兴(xìng ),未(wèi )获(huò )其(qí )利(lì ),奸(jiān )吏(lì )并(bìng )侵(qīn )渔(yú ),於(yú )是(shì )痛(tòng )绳(shéng )以(yǐ )罪(zuì )。则(zé )自(zì )公(gōng )卿(qīng )以(yǐ )下(xià ),至(zhì )於(yú )庶(shù )人(rén ),咸(xián )指(zhǐ )汤(tāng )。汤(tāng )尝(cháng )病(bìng ),天(tiān )子(zǐ )至(zhì )自(zì )视(shì )病(bìng ),其(qí )隆(lóng )贵(guì )如(rú )此(cǐ )。

匈(xiōng )奴(nú )来(lái )请(qǐng )和(hé )亲(qīn ),群(qún )臣(chén )议(yì )上(shàng )前(qián )。博(bó )士(shì )狄(dí )山(shān )曰(yuē ):“和(hé )亲(qīn )便(biàn )。”上(shàng )问(wèn )其(qí )便(biàn ),山(shān )曰(yuē ):“兵(bīng )者(zhě )凶(xiōng )器(qì ),未(wèi )易(yì )数(shù )动(dòng )。高(gāo )帝(dì )欲(yù )伐(fá )匈(xiōng )奴(nú ),大(dà )困(kùn )平(píng )城(chéng ),乃(nǎi )遂(suí )结(jié )和(hé )亲(qīn )。孝(xiào )惠(huì )、高(gāo )后(hòu )时(shí ),天(tiān )下(xià )安(ān )乐(lè )。及(jí )孝(xiào )文(wén )帝(dì )欲(yù )事(shì )匈(xiōng )奴(nú ),北(běi )边(biān )萧(xiāo )然(rán )苦(kǔ )兵(bīng )矣(yǐ )。孝(xiào )景(jǐng )时(shí ),吴(wú )楚(chǔ )七(qī )国(guó )反(fǎn ),景(jǐng )帝(dì )往(wǎng )来(lái )两(liǎng )宫(gōng )间(jiān ),寒(hán )心(xīn )者(zhě )数(shù )月(yuè )。吴(wú )楚(chǔ )已(yǐ )破(pò ),竟(jìng )景(jǐng )帝(dì )不(bú )言(yán )兵(bīng ),天(tiān )下(xià )富(fù )实(shí )。今(jīn )自(zì )陛(bì )下(xià )举(jǔ )兵(bīng )击(jī )匈(xiōng )奴(nú ),中(zhōng )国(guó )以(yǐ )空(kōng )虚(xū ),边(biān )民(mín )大(dà )困(kùn )贫(pín )。由(yóu )此(cǐ )观(guān )之(zhī ),不(bú )如(rú )和(hé )亲(qīn )。”上(shàng )问(wèn )汤(tāng ),汤(tāng )曰(yuē ):“此(cǐ )愚(yú )儒(rú ),无(wú )知(zhī )。”狄(dí )山(shān )曰(yuē ):“臣(chén )固(gù )愚(yú )忠(zhōng ),若(ruò )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )汤(tāng )乃(nǎi )诈(zhà )忠(zhōng )。若(ruò )汤(tāng )之(zhī )治(zhì )淮(huái )南(nán )、江(jiāng )都(dōu ),以(yǐ )深(shēn )文(wén )痛(tòng )诋(dǐ )诸(zhū )侯(hóu ),别(bié )疏(shū )骨(gǔ )肉(ròu ),使(shǐ )蕃(fān )臣(chén )不(bú )自(zì )安(ān )。臣(chén )固(gù )知(zhī )汤(tāng )之(zhī )为(wéi )诈(zhà )忠(zhōng )。”於(yú )是(shì )上(shàng )作(zuò )色(sè )曰(yuē ):“吾(wú )使(shǐ )生(shēng )居(jū )一(yī )郡(jùn ),能(néng )无(wú )使(shǐ )虏(lǔ )入(rù )盗(dào )乎(hū )?”曰(yuē ):“不(bú )能(néng )。”曰(yuē ):“居(jū )一(yī )县(xiàn )?”对(duì )曰(yuē ):“不(bú )能(néng )。”复(fù )曰(yuē ):“居(jū )一(yī )障(zhàng )间(jiān )?”山(shān )自(zì )度(dù )辩(biàn )穷(qióng )且(qiě )下(xià )吏(lì ),曰(yuē ):“能(néng )。”於(yú )是(shì )上(shàng )遣(qiǎn )山(shān )乘(chéng )鄣(zhāng )。至(zhì )月(yuè )馀(yú ),匈(xiōng )奴(nú )斩(zhǎn )山(shān )头(tóu )而(ér )去(qù )。自(zì )是(shì )以(yǐ )後(hòu ),群(qún )臣(chén )震(zhèn )慴(shè )。

汤(tāng )之(zhī )客(kè )田(tián )甲(jiǎ ),虽(suī )贾(jiǎ )人(rén ),有(yǒu )贤(xián )操(cāo )。始(shǐ )汤(tāng )为(wéi )小(xiǎo )吏(lì )时(shí ),与(yǔ )钱(qián )通(tōng ),及(jí )汤(tāng )为(wéi )大(dà )吏(lì ),甲(jiǎ )所(suǒ )以(yǐ )责(zé )汤(tāng )行(háng )义(yì )过(guò )失(shī ),亦(yì )有(yǒu )烈(liè )士(shì )风(fēng )。

汤(tāng )为(wéi )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )七(qī )岁(suì ),败(bài )。

河(hé )东(dōng )人(rén )李(lǐ )文(wén )尝(cháng )与(yǔ )汤(tāng )有(yǒu )卻(què ),已(yǐ )而(ér )为(wéi )御(yù )史(shǐ )中(zhōng )丞(chéng ),恚(huì ),数(shù )从(cóng )中(zhōng )文(wén )书(shū )事(shì )有(yǒu )可(kě )以(yǐ )伤(shāng )汤(tāng )者(zhě ),不(bú )能(néng )为(wéi )地(dì )。汤(tāng )有(yǒu )所(suǒ )爱(ài )史(shǐ )鲁(lǔ )谒(yè )居(jū ),知(zhī )汤(tāng )不(bú )平(píng ),使(shǐ )人(rén )上(shàng )蜚(fēi )变(biàn )告(gào )文(wén )奸(jiān )事(shì ),事(shì )下(xià )汤(tāng ),汤(tāng )治(zhì )论(lùn )杀(shā )文(wén ),而(ér )汤(tāng )心(xīn )知(zhī )谒(yè )居(jū )为(wéi )之(zhī )。上(shàng )问(wèn )曰(yuē ):“言(yán )变(biàn )事(shì )纵(zòng )迹(jì )安(ān )起(qǐ )?”汤(tāng )详(xiáng )惊(jīng )曰(yuē ):“此(cǐ )殆(dài )文(wén )故(gù )人(rén )怨(yuàn )之(zhī )。”谒(yè )居(jū )病(bìng )卧(wò )闾(lǘ )里(lǐ )主(zhǔ )人(rén ),汤(tāng )自(zì )往(wǎng )视(shì )疾(jí ),为(wéi )谒(yè )居(jū )摩(mó )足(zú )。赵(zhào )国(guó )以(yǐ )冶(yě )铸(zhù )为(wéi )业(yè ),王(wáng )数(shù )讼(sòng )铁(tiě )官(guān )事(shì ),汤(tāng )常(cháng )排(pái )赵(zhào )王(wáng )。赵(zhào )王(wáng )求(qiú )汤(tāng )阴(yīn )事(shì )。谒(yè )居(jū )尝(cháng )案(àn )赵(zhào )王(wáng ),赵(zhào )王(wáng )怨(yuàn )之(zhī ),并(bìng )上(shàng )书(shū )告(gào ):“汤(tāng ),大(dà )臣(chén )也(yě ),史(shǐ )谒(yè )居(jū )有(yǒu )病(bìng ),汤(tāng )至(zhì )为(wéi )摩(mó )足(zú ),疑(yí )与(yǔ )为(wéi )大(dà )奸(jiān )。”事(shì )下(xià )廷(tíng )尉(wèi )。谒(yè )居(jū )病(bìng )死(sǐ ),事(shì )连(lián )其(qí )弟(dì ),弟(dì )系(xì )导(dǎo )官(guān )。汤(tāng )亦(yì )治(zhì )他(tā )囚(qiú )导(dǎo )官(guān ),见(jiàn )谒(yè )居(jū )弟(dì ),欲(yù )阴(yīn )为(wéi )之(zhī ),而(ér )详(xiáng )不(bú )省(shěng )。谒(yè )居(jū )弟(dì )弗(fú )知(zhī ),怨(yuàn )汤(tāng ),使(shǐ )人(rén )上(shàng )书(shū )告(gào )汤(tāng )与(yǔ )谒(yè )居(jū )谋(móu ),共(gòng )变(biàn )告(gào )李(lǐ )文(wén )。事(shì )下(xià )减(jiǎn )宣(xuān )。宣(xuān )尝(cháng )与(yǔ )汤(tāng )有(yǒu )卻(què ),及(jí )得(dé )此(cǐ )事(shì ),穷(qióng )竟(jìng )其(qí )事(shì ),未(wèi )奏(zòu )也(yě )。会(huì )人(rén )有(yǒu )盗(dào )发(fā )孝(xiào )文(wén )园(yuán )瘗(yì )钱(qián ),丞(chéng )相(xiàng )青(qīng )翟(zhái )朝(cháo ),与(yǔ )汤(tāng )约(yuē )俱(jù )谢(xiè ),至(zhì )前(qián ),汤(tāng )念(niàn )独(dú )丞(chéng )相(xiàng )以(yǐ )四(sì )时(shí )行(háng )园(yuán ),当(dāng )谢(xiè ),汤(tāng )无(wú )与(yǔ )也(yě ),不(bú )谢(xiè )。丞(chéng )相(xiàng )谢(xiè ),上(shàng )使(shǐ )御(yù )史(shǐ )案(àn )其(qí )事(shì )。汤(tāng )欲(yù )致(zhì )其(qí )文(wén )丞(chéng )相(xiàng )见(jiàn )知(zhī ),丞(chéng )相(xiàng )患(huàn )之(zhī )。三(sān )长(zhǎng )史(shǐ )皆(jiē )害(hài )汤(tāng ),欲(yù )陷(xiàn )之(zhī )。

始(shǐ )长(zhǎng )史(shǐ )硃(zhū )买(mǎi )臣(chén ),会(huì )稽(jī )人(rén )也(yě )。读(dú )春(chūn )秋(qiū )。庄(zhuāng )助(zhù )使(shǐ )人(rén )言(yán )买(mǎi )臣(chén ),买(mǎi )臣(chén )以(yǐ )楚(chǔ )辞(cí )与(yǔ )助(zhù )俱(jù )幸(xìng ),侍(shì )中(zhōng ),为(wéi )太(tài )中(zhōng )大(dà )夫(fū ),用(yòng )事(shì );而(ér )汤(tāng )乃(nǎi )为(wéi )小(xiǎo )吏(lì ),跪(guì )伏(fú )使(shǐ )买(mǎi )臣(chén )等(děng )前(qián )。已(yǐ )而(ér )汤(tāng )为(wéi )廷(tíng )尉(wèi ),治(zhì )淮(huái )南(nán )狱(yù ),排(pái )挤(jǐ )庄(zhuāng )助(zhù ),买(mǎi )臣(chén )固(gù )心(xīn )望(wàng )。及(jí )汤(tāng )为(wéi )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū ),买(mǎi )臣(chén )以(yǐ )会(huì )稽(jī )守(shǒu )为(wéi )主(zhǔ )爵(jué )都(dōu )尉(wèi ),列(liè )於(yú )九(jiǔ )卿(qīng )。数(shù )年(nián ),坐(zuò )法(fǎ )废(fèi ),守(shǒu )长(zhǎng )史(shǐ ),见(jiàn )汤(tāng ),汤(tāng )坐(zuò )床(chuáng )上(shàng ),丞(chéng )史(shǐ )遇(yù )买(mǎi )臣(chén )弗(fú )为(wéi )礼(lǐ )。买(mǎi )臣(chén )楚(chǔ )士(shì ),深(shēn )怨(yuàn ),常(cháng )欲(yù )死(sǐ )之(zhī )。王(wáng )朝(cháo ),齐(qí )人(rén )也(yě )。以(yǐ )术(shù )至(zhì )右(yòu )内(nèi )史(shǐ )。边(biān )通(tōng ),学(xué )长(zhǎng )短(duǎn ),刚(gāng )暴(bào )彊(jiāng )人(rén )也(yě ),官(guān )再(zài )至(zhì )济(jì )南(nán )相(xiàng )。故(gù )皆(jiē )居(jū )汤(tāng )右(yòu ),已(yǐ )而(ér )失(shī )官(guān ),守(shǒu )长(zhǎng )史(shǐ ),诎(qū )体(tǐ )於(yú )汤(tāng )。汤(tāng )数(shù )行(háng )丞(chéng )相(xiàng )事(shì ),知(zhī )此(cǐ )三(sān )长(zhǎng )史(shǐ )素(sù )贵(guì ),常(cháng )凌(líng )折(shé )之(zhī )。以(yǐ )故(gù )三(sān )长(zhǎng )史(shǐ )合(hé )谋(móu )曰(yuē ):“始(shǐ )汤(tāng )约(yuē )与(yǔ )君(jūn )谢(xiè ),已(yǐ )而(ér )卖(mài )君(jūn );今(jīn )欲(yù )劾(hé )君(jūn )以(yǐ )宗(zōng )庙(miào )事(shì ),此(cǐ )欲(yù )代(dài )君(jūn )耳(ěr )。吾(wú )知(zhī )汤(tāng )阴(yīn )事(shì )。”使(shǐ )吏(lì )捕(bǔ )案(àn )汤(tāng )左(zuǒ )田(tián )信(xìn )等(děng ),曰(yuē )汤(tāng )且(qiě )欲(yù )奏(zòu )请(qǐng ),信(xìn )辄(zhé )先(xiān )知(zhī )之(zhī ),居(jū )物(wù )致(zhì )富(fù ),与(yǔ )汤(tāng )分(fèn )之(zhī ),及(jí )他(tā )奸(jiān )事(shì )。事(shì )辞(cí )颇(pō )闻(wén )。上(shàng )问(wèn )汤(tāng )曰(yuē ):“吾(wú )所(suǒ )为(wéi ),贾(jiǎ )人(rén )辄(zhé )先(xiān )知(zhī )之(zhī ),益(yì )居(jū )其(qí )物(wù ),是(shì )类(lèi )有(yǒu )以(yǐ )吾(wú )谋(móu )告(gào )之(zhī )者(zhě )。”汤(tāng )不(bú )谢(xiè )。汤(tāng )又(yòu )详(xiáng )惊(jīng )曰(yuē ):“固(gù )宜(yí )有(yǒu )。”减(jiǎn )宣(xuān )亦(yì )奏(zòu )谒(yè )居(jū )等(děng )事(shì )。天(tiān )子(zǐ )果(guǒ )以(yǐ )汤(tāng )怀(huái )诈(zhà )面(miàn )欺(qī ),使(shǐ )使(shǐ )八(bā )辈(bèi )簿(bù )责(zé )汤(tāng )。汤(tāng )具(jù )自(zì )道(dào )无(wú )此(cǐ ),不(bú )服(fú )。於(yú )是(shì )上(shàng )使(shǐ )赵(zhào )禹(yǔ )责(zé )汤(tāng )。禹(yǔ )至(zhì ),让(ràng )汤(tāng )曰(yuē ):“君(jūn )何(hé )不(bú )知(zhī )分(fèn )也(yě )。君(jūn )所(suǒ )治(zhì )夷(yí )灭(miè )者(zhě )几(jǐ )何(hé )人(rén )矣(yǐ )?今(jīn )人(rén )言(yán )君(jūn )皆(jiē )有(yǒu )状(zhuàng ),天(tiān )子(zǐ )重(zhòng )致(zhì )君(jūn )狱(yù ),欲(yù )令(lìng )君(jūn )自(zì )为(wéi )计(jì ),何(hé )多(duō )以(yǐ )对(duì )簿(bù )为(wéi )?”汤(tāng )乃(nǎi )为(wéi )书(shū )谢(xiè )曰(yuē ):“汤(tāng )无(wú )尺(chǐ )寸(cùn )功(gōng ),起(qǐ )刀(dāo )笔(bǐ )吏(lì ),陛(bì )下(xià )幸(xìng )致(zhì )为(wéi )三(sān )公(gōng ),无(wú )以(yǐ )塞(sāi )责(zé )。然(rán )谋(móu )陷(xiàn )汤(tāng )罪(zuì )者(zhě ),三(sān )长(zhǎng )史(shǐ )也(yě )。”遂(suí )自(zì )杀(shā )。

汤(tāng )死(sǐ ),家(jiā )产(chǎn )直(zhí )不(bú )过(guò )五(wǔ )百(bǎi )金(jīn ),皆(jiē )所(suǒ )得(dé )奉(fèng )赐(cì ),无(wú )他(tā )业(yè )。昆(kūn )弟(dì )诸(zhū )子(zǐ )欲(yù )厚(hòu )葬(zàng )汤(tāng ),汤(tāng )母(mǔ )曰(yuē ):“汤(tāng )为(wéi )天(tiān )子(zǐ )大(dà )臣(chén ),被(bèi )汙(yú )恶(è )言(yán )而(ér )死(sǐ ),何(hé )厚(hòu )葬(zàng )乎(hū )!”载(zǎi )以(yǐ )牛(niú )车(chē ),有(yǒu )棺(guān )无(wú )椁(guǒ )。天(tiān )子(zǐ )闻(wén )之(zhī ),曰(yuē ):“非(fēi )此(cǐ )母(mǔ )不(bú )能(néng )生(shēng )此(cǐ )子(zǐ )。”乃(nǎi )尽(jìn )案(àn )诛(zhū )三(sān )长(zhǎng )史(shǐ )。丞(chéng )相(xiàng )青(qīng )翟(zhái )自(zì )杀(shā )。出(chū )田(tián )信(xìn )。上(shàng )惜(xī )汤(tāng )。稍(shāo )迁(qiān )其(qí )子(zǐ )安(ān )世(shì )。

赵(zhào )禹(yǔ )中(zhōng )废(fèi ),已(yǐ )而(ér )为(wéi )廷(tíng )尉(wèi )。始(shǐ )条(tiáo )侯(hóu )以(yǐ )为(wéi )禹(yǔ )贼(zéi )深(shēn ),弗(fú )任(rèn )。及(jí )禹(yǔ )为(wéi )少(shǎo )府(fǔ ),比(bǐ )九(jiǔ )卿(qīng )。禹(yǔ )酷(kù )急(jí ),至(zhì )晚(wǎn )节(jiē ),事(shì )益(yì )多(duō ),吏(lì )务(wù )为(wéi )严(yán )峻(jùn ),而(ér )禹(yǔ )治(zhì )加(jiā )缓(huǎn ),而(ér )名(míng )为(wéi )平(píng )。王(wáng )温(wēn )舒(shū )等(děng )後(hòu )起(qǐ ),治(zhì )酷(kù )於(yú )禹(yǔ )。禹(yǔ )以(yǐ )老(lǎo ),徙(xǐ )为(wéi )燕(yàn )相(xiàng )。数(shù )岁(suì ),乱(luàn )悖(bèi )有(yǒu )罪(zuì ),免(miǎn )归(guī )。後(hòu )汤(tāng )十(shí )馀(yú )年(nián ),以(yǐ )寿(shòu )卒(zú )于(yú )家(jiā )。

义(yì )纵(zòng )者(zhě ),河(hé )东(dōng )人(rén )也(yě )。为(wéi )少(shǎo )年(nián )时(shí ),尝(cháng )与(yǔ )张(zhāng )次(cì )公(gōng )俱(jù )攻(gōng )剽(piāo )为(wéi )群(qún )盗(dào )。纵(zòng )有(yǒu )姊(zǐ )姁(xū ),以(yǐ )医(yī )幸(xìng )王(wáng )太(tài )后(hòu )。王(wáng )太(tài )后(hòu )问(wèn ):“有(yǒu )子(zǐ )兄(xiōng )弟(dì )为(wéi )官(guān )者(zhě )乎(hū )?”姊(zǐ )曰(yuē ):“有(yǒu )弟(dì )无(wú )行(háng ),不(bú )可(kě )。”太(tài )后(hòu )乃(nǎi )告(gào )上(shàng ),拜(bài )义(yì )姁(xū )弟(dì )纵(zòng )为(wéi )中(zhōng )郎(láng ),补(bǔ )上(shàng )党(dǎng )郡(jùn )中(zhōng )令(lìng )。治(zhì )敢(gǎn )行(háng ),少(shǎo )蕴(yùn )藉(jiè ),县(xiàn )无(wú )逋(bū )事(shì ),举(jǔ )为(wéi )第(dì )一(yī )。迁(qiān )为(wéi )长(zhǎng )陵(líng )及(jí )长(zhǎng )安(ān )令(lìng ),直(zhí )法(fǎ )行(háng )治(zhì ),不(bú )避(bì )贵(guì )戚(qī )。以(yǐ )捕(bǔ )案(àn )太(tài )后(hòu )外(wài )孙(sūn )脩(yǒu )成(chéng )君(jūn )子(zǐ )仲(zhòng ),上(shàng )以(yǐ )为(wéi )能(néng ),迁(qiān )为(wéi )河(hé )内(nèi )都(dōu )尉(wèi )。至(zhì )则(zé )族(zú )灭(miè )其(qí )豪(háo )穰(ráng )氏(shì )之(zhī )属(shǔ ),河(hé )内(nèi )道(dào )不(bú )拾(shí )遗(yí )。而(ér )张(zhāng )次(cì )公(gōng )亦(yì )为(wéi )郎(láng ),以(yǐ )勇(yǒng )悍(hàn )从(cóng )军(jūn ),敢(gǎn )深(shēn )入(rù ),有(yǒu )功(gōng ),为(wéi )岸(àn )头(tóu )侯(hóu )。

宁(níng )成(chéng )家(jiā )居(jū ),上(shàng )欲(yù )以(yǐ )为(wéi )郡(jùn )守(shǒu )。御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )弘(hóng )曰(yuē ):“臣(chén )居(jū )山(shān )东(dōng )为(wéi )小(xiǎo )吏(lì )时(shí ),宁(níng )成(chéng )为(wéi )济(jì )南(nán )都(dōu )尉(wèi ),其(qí )治(zhì )如(rú )狼(láng )牧(mù )羊(yáng )。成(chéng )不(bú )可(kě )使(shǐ )治(zhì )民(mín )。”上(shàng )乃(nǎi )拜(bài )成(chéng )为(wéi )关(guān )都(dōu )尉(wèi )。岁(suì )馀(yú ),关(guān )东(dōng )吏(lì )隶(lì )郡(jùn )国(guó )出(chū )入(rù )关(guān )者(zhě ),号(hào )曰(yuē )“宁(níng )见(jiàn )乳(rǔ )虎(hǔ ),无(wú )值(zhí )宁(níng )成(chéng )之(zhī )怒(nù )”。义(yì )纵(zòng )自(zì )河(hé )内(nèi )迁(qiān )为(wéi )南(nán )阳(yáng )太(tài )守(shǒu ),闻(wén )宁(níng )成(chéng )家(jiā )居(jū )南(nán )阳(yáng ),及(jí )纵(zòng )至(zhì )关(guān ),宁(níng )成(chéng )侧(cè )行(háng )送(sòng )迎(yíng ),然(rán )纵(zòng )气(qì )盛(shèng ),弗(fú )为(wéi )礼(lǐ )。至(zhì )郡(jùn ),遂(suí )案(àn )宁(níng )氏(shì ),尽(jìn )破(pò )碎(suì )其(qí )家(jiā )。成(chéng )坐(zuò )有(yǒu )罪(zuì ),及(jí )孔(kǒng )、暴(bào )之(zhī )属(shǔ )皆(jiē )饹(le )亡(wáng ),南(nán )阳(yáng )吏(lì )民(mín )重(zhòng )足(zú )一(yī )迹(jì )。而(ér )平(píng )氏(shì )硃(zhū )彊(jiāng )、杜(dù )衍(yǎn )、杜(dù )周(zhōu )为(wéi )纵(zòng )牙(yá )爪(zhǎo )之(zhī )吏(lì ),任(rèn )用(yòng ),迁(qiān )为(wéi )廷(tíng )史(shǐ )。军(jūn )数(shù )出(chū )定(dìng )襄(xiāng ),定(dìng )襄(xiāng )吏(lì )民(mín )乱(luàn )败(bài ),於(yú )是(shì )徙(xǐ )纵(zòng )为(wéi )定(dìng )襄(xiāng )太(tài )守(shǒu )。纵(zòng )至(zhì ),掩(yǎn )定(dìng )襄(xiāng )狱(yù )中(zhōng )重(zhòng )罪(zuì )轻(qīng )系(xì )二(èr )百(bǎi )馀(yú )人(rén ),及(jí )宾(bīn )客(kè )昆(kūn )弟(dì )私(sī )入(rù )相(xiàng )视(shì )亦(yì )二(èr )百(bǎi )馀(yú )人(rén )。纵(zòng )一(yī )捕(bǔ )鞠(jū ),曰(yuē )“为(wéi )死(sǐ )罪(zuì )解(jiě )脱(tuō )”。是(shì )日(rì )皆(jiē )报(bào )杀(shā )四(sì )百(bǎi )馀(yú )人(rén )。其(qí )後(hòu )郡(jùn )中(zhōng )不(bú )寒(hán )而(ér )栗(lì ),猾(huá )民(mín )佐(zuǒ )吏(lì )为(wéi )治(zhì )。

是(shì )时(shí )赵(zhào )禹(yǔ )、张(zhāng )汤(tāng )以(yǐ )深(shēn )刻(kè )为(wéi )九(jiǔ )卿(qīng )矣(yǐ ),然(rán )其(qí )治(zhì )尚(shàng )宽(kuān ),辅(fǔ )法(fǎ )而(ér )行(háng ),而(ér )纵(zòng )以(yǐ )鹰(yīng )击(jī )毛(máo )挚(zhì )为(wéi )治(zhì )。後(hòu )会(huì )五(wǔ )铢(zhū )钱(qián )白(bái )金(jīn )起(qǐ ),民(mín )为(wéi )奸(jiān ),京(jīng )师(shī )尤(yóu )甚(shèn ),乃(nǎi )以(yǐ )纵(zòng )为(wéi )右(yòu )内(nèi )史(shǐ ),王(wáng )温(wēn )舒(shū )为(wéi )中(zhōng )尉(wèi )。温(wēn )舒(shū )至(zhì )恶(è ),其(qí )所(suǒ )为(wéi )不(bú )先(xiān )言(yán )纵(zòng ),纵(zòng )必(bì )以(yǐ )气(qì )凌(líng )之(zhī ),败(bài )坏(huài )其(qí )功(gōng )。其(qí )治(zhì ),所(suǒ )诛(zhū )杀(shā )甚(shèn )多(duō ),然(rán )取(qǔ )为(wéi )小(xiǎo )治(zhì ),奸(jiān )益(yì )不(bú )胜(shèng ),直(zhí )指(zhǐ )始(shǐ )出(chū )矣(yǐ )。吏(lì )之(zhī )治(zhì )以(yǐ )斩(zhǎn )杀(shā )缚(fù )束(shù )为(wéi )务(wù ),阎(yán )奉(fèng )以(yǐ )恶(è )用(yòng )矣(yǐ )。纵(zòng )廉(lián ),其(qí )治(zhì )放(fàng )郅(zhì )都(dōu )。上(shàng )幸(xìng )鼎(dǐng )湖(hú ),病(bìng )久(jiǔ ),已(yǐ )而(ér )卒(zú )起(qǐ )幸(xìng )甘(gān )泉(quán ),道(dào )多(duō )不(bú )治(zhì )。上(shàng )怒(nù )曰(yuē ):“纵(zòng )以(yǐ )我(wǒ )为(wéi )不(bú )复(fù )行(háng )此(cǐ )道(dào )乎(hū )?”嗛(qiàn )之(zhī )。至(zhì )冬(dōng ),杨(yáng )可(kě )方(fāng )受(shòu )告(gào )缗(mín ),纵(zòng )以(yǐ )为(wéi )此(cǐ )乱(luàn )民(mín ),部(bù )吏(lì )捕(bǔ )其(qí )为(wéi )可(kě )使(shǐ )者(zhě )。天(tiān )子(zǐ )闻(wén ),使(shǐ )杜(dù )式(shì )治(zhì ),以(yǐ )为(wéi )废(fèi )格(gé )沮(jǔ )事(shì ),弃(qì )纵(zòng )市(shì )。後(hòu )一(yī )岁(suì ),张(zhāng )汤(tāng )亦(yì )死(sǐ )。

王(wáng )温(wēn )舒(shū )者(zhě ),阳(yáng )陵(líng )人(rén )也(yě )。少(shǎo )时(shí )椎(zhuī )埋(mái )为(wéi )奸(jiān )。已(yǐ )而(ér )试(shì )补(bǔ )县(xiàn )亭(tíng )长(zhǎng ),数(shù )废(fèi )。为(wéi )吏(lì ),以(yǐ )治(zhì )狱(yù )至(zhì )廷(tíng )史(shǐ )。事(shì )张(zhāng )汤(tāng ),迁(qiān )为(wéi )御(yù )史(shǐ )。督(dū )盗(dào )贼(zéi ),杀(shā )伤(shāng )甚(shèn )多(duō ),稍(shāo )迁(qiān )至(zhì )广(guǎng )平(píng )都(dōu )尉(wèi )。择(zé )郡(jùn )中(zhōng )豪(háo )敢(gǎn )任(rèn )吏(lì )十(shí )馀(yú )人(rén ),以(yǐ )为(wéi )爪(zhǎo )牙(yá ),皆(jiē )把(bǎ )其(qí )阴(yīn )重(zhòng )罪(zuì ),而(ér )纵(zòng )使(shǐ )督(dū )盗(dào )贼(zéi ),快(kuài )其(qí )意(yì )所(suǒ )欲(yù )得(dé )。此(cǐ )人(rén )虽(suī )有(yǒu )百(bǎi )罪(zuì ),弗(fú )法(fǎ );即(jí )有(yǒu )避(bì ),因(yīn )其(qí )事(shì )夷(yí )之(zhī ),亦(yì )灭(miè )宗(zōng )。以(yǐ )其(qí )故(gù )齐(qí )赵(zhào )之(zhī )郊(jiāo )盗(dào )贼(zéi )不(bú )敢(gǎn )近(jìn )广(guǎng )平(píng ),广(guǎng )平(píng )声(shēng )为(wéi )道(dào )不(bú )拾(shí )遗(yí )。上(shàng )闻(wén ),迁(qiān )为(wéi )河(hé )内(nèi )太(tài )守(shǒu )。

素(sù )居(jū )广(guǎng )平(píng )时(shí ),皆(jiē )知(zhī )河(hé )内(nèi )豪(háo )奸(jiān )之(zhī )家(jiā ),及(jí )往(wǎng ),九(jiǔ )月(yuè )而(ér )至(zhì )。令(lìng )郡(jùn )具(jù )私(sī )马(mǎ )五(wǔ )十(shí )匹(pǐ ),为(wéi )驿(yì )自(zì )河(hé )内(nèi )至(zhì )长(zhǎng )安(ān ),部(bù )吏(lì )如(rú )居(jū )广(guǎng )平(píng )时(shí )方(fāng )略(luè ),捕(bǔ )郡(jùn )中(zhōng )豪(háo )猾(huá ),郡(jùn )中(zhōng )豪(háo )猾(huá )相(xiàng )连(lián )坐(zuò )千(qiān )馀(yú )家(jiā )。上(shàng )书(shū )请(qǐng ),大(dà )者(zhě )至(zhì )族(zú ),小(xiǎo )者(zhě )乃(nǎi )死(sǐ ),家(jiā )尽(jìn )没(méi )入(rù )偿(cháng )臧(zāng )。奏(zòu )行(háng )不(bú )过(guò )二(èr )三(sān )日(rì ),得(dé )可(kě )事(shì )。论(lùn )报(bào ),至(zhì )流(liú )血(xuè )十(shí )馀(yú )里(lǐ )。河(hé )内(nèi )皆(jiē )怪(guài )其(qí )奏(zòu ),以(yǐ )为(wéi )神(shén )速(sù )。尽(jìn )十(shí )二(èr )月(yuè ),郡(jùn )中(zhōng )毋(wú )声(shēng ),毋(wú )敢(gǎn )夜(yè )行(háng ),野(yě )无(wú )犬(quǎn )吠(fèi )之(zhī )盗(dào )。其(qí )颇(pō )不(bú )得(dé ),失(shī )之(zhī )旁(páng )郡(jùn )国(guó ),黎(lí )来(lái ),会(huì )春(chūn ),温(wēn )舒(shū )顿(dùn )足(zú )叹(tàn )曰(yuē ):“嗟(jiē )乎(hū ),令(lìng )冬(dōng )月(yuè )益(yì )展(zhǎn )一(yī )月(yuè ),足(zú )吾(wú )事(shì )矣(yǐ )!”其(qí )好(hǎo )杀(shā )伐(fá )行(háng )威(wēi )不(bú )爱(ài )人(rén )如(rú )此(cǐ )。天(tiān )子(zǐ )闻(wén )之(zhī ),以(yǐ )为(wéi )能(néng ),迁(qiān )为(wéi )中(zhōng )尉(wèi )。其(qí )治(zhì )复(fù )放(fàng )河(hé )内(nèi ),徙(xǐ )诸(zhū )名(míng )祸(huò )猾(huá )吏(lì )与(yǔ )从(cóng )事(shì ),河(hé )内(nèi )则(zé )杨(yáng )皆(jiē )、麻(má )戊(wù ),关(guān )中(zhōng )杨(yáng )赣(gàn )、成(chéng )信(xìn )等(děng )。义(yì )纵(zòng )为(wéi )内(nèi )史(shǐ ),惮(dàn )未(wèi )敢(gǎn )恣(zì )治(zhì )。及(jí )纵(zòng )死(sǐ ),张(zhāng )汤(tāng )败(bài )後(hòu ),徙(xǐ )为(wéi )廷(tíng )尉(wèi ),而(ér )尹(yǐn )齐(qí )为(wéi )中(zhōng )尉(wèi )。

尹(yǐn )齐(qí )者(zhě ),东(dōng )郡(jùn )茌(chí )平(píng )人(rén )。以(yǐ )刀(dāo )笔(bǐ )稍(shāo )迁(qiān )至(zhì )御(yù )史(shǐ )。事(shì )张(zhāng )汤(tāng ),张(zhāng )汤(tāng )数(shù )称(chēng )以(yǐ )为(wéi )廉(lián )武(wǔ ),使(shǐ )督(dū )盗(dào )贼(zéi ),所(suǒ )斩(zhǎn )伐(fá )不(bú )避(bì )贵(guì )戚(qī )。迁(qiān )为(wéi )关(guān )内(nèi )都(dōu )尉(wèi ),声(shēng )甚(shèn )於(yú )宁(níng )成(chéng )。上(shàng )以(yǐ )为(wéi )能(néng ),迁(qiān )为(wéi )中(zhōng )尉(wèi ),吏(lì )民(mín )益(yì )凋(diāo )敝(bì )。尹(yǐn )齐(qí )木(mù )彊(jiāng )少(shǎo )文(wén ),豪(háo )恶(è )吏(lì )伏(fú )匿(nì )而(ér )善(shàn )吏(lì )不(bú )能(néng )为(wéi )治(zhì ),以(yǐ )故(gù )事(shì )多(duō )废(fèi ),抵(dǐ )罪(zuì )。上(shàng )复(fù )徙(xǐ )温(wēn )舒(shū )为(wéi )中(zhōng )尉(wèi ),而(ér )杨(yáng )仆(pú )以(yǐ )严(yán )酷(kù )为(wéi )主(zhǔ )爵(jué )都(dōu )尉(wèi )。

杨(yáng )仆(pú )者(zhě ),宜(yí )阳(yáng )人(rén )也(yě )。以(yǐ )千(qiān )夫(fū )为(wéi )吏(lì )。河(hé )南(nán )守(shǒu )案(àn )举(jǔ )以(yǐ )为(wéi )能(néng ),迁(qiān )为(wéi )御(yù )史(shǐ ),使(shǐ )督(dū )盗(dào )贼(zéi )关(guān )东(dōng )。治(zhì )放(fàng )尹(yǐn )齐(qí ),以(yǐ )为(wéi )敢(gǎn )挚(zhì )行(háng )。稍(shāo )迁(qiān )至(zhì )主(zhǔ )爵(jué )都(dōu )尉(wèi ),列(liè )九(jiǔ )卿(qīng )。天(tiān )子(zǐ )以(yǐ )为(wéi )能(néng )。南(nán )越(yuè )反(fǎn ),拜(bài )为(wéi )楼(lóu )船(chuán )将(jiāng )军(jūn ),有(yǒu )功(gōng ),封(fēng )将(jiāng )梁(liáng )侯(hóu )。为(wéi )荀(xún )彘(zhì )所(suǒ )缚(fù )。居(jū )久(jiǔ )之(zhī ),病(bìng )死(sǐ )。

而(ér )温(wēn )舒(shū )复(fù )为(wéi )中(zhōng )尉(wèi )。为(wéi )人(rén )少(shǎo )文(wén ),居(jū )廷(tíng )惛(hūn )惛(hūn )不(bú )辩(biàn ),至(zhì )於(yú )中(zhōng )尉(wèi )则(zé )心(xīn )开(kāi )。督(dū )盗(dào )贼(zéi ),素(sù )习(xí )关(guān )中(zhōng )俗(sú ),知(zhī )豪(háo )恶(è )吏(lì ),豪(háo )恶(è )吏(lì )尽(jìn )复(fù )为(wéi )用(yòng ),为(wéi )方(fāng )略(luè )。吏(lì )苛(kē )察(chá ),盗(dào )贼(zéi )恶(è )少(shǎo )年(nián )投(tóu )缿(xiàng )购(gòu )告(gào )言(yán )奸(jiān ),置(zhì )伯(bó )格(gé )长(zhǎng )以(yǐ )牧(mù )司(sī )奸(jiān )盗(dào )贼(zéi )。温(wēn )舒(shū )为(wéi )人(rén ),善(shàn )事(shì )有(yǒu )埶(zhí )者(zhě );即(jí )无(wú )埶(zhí )者(zhě ),视(shì )之(zhī )如(rú )奴(nú )。有(yǒu )埶(zhí )家(jiā ),虽(suī )有(yǒu )奸(jiān )如(rú )山(shān ),弗(fú )犯(fàn );无(wú )埶(zhí )者(zhě ),贵(guì )戚(qī )必(bì )侵(qīn )辱(rǔ )。舞(wǔ )文(wén )巧(qiǎo )诋(dǐ )下(xià )户(hù )之(zhī )猾(huá ),以(yǐ )焄(hūn )大(dà )豪(háo )。其(qí )治(zhì )中(zhōng )尉(wèi )如(rú )此(cǐ )。奸(jiān )猾(huá )穷(qióng )治(zhì ),大(dà )抵(dǐ )尽(jìn )靡(mí )烂(làn )狱(yù )中(zhōng ),行(háng )论(lùn )无(wú )出(chū )者(zhě )。其(qí )爪(zhǎo )牙(yá )吏(lì )虎(hǔ )而(ér )冠(guàn )。於(yú )是(shì )中(zhōng )尉(wèi )部(bù )中(zhōng )中(zhōng )猾(huá )以(yǐ )下(xià )皆(jiē )伏(fú ),有(yǒu )势(shì )者(zhě )为(wéi )游(yóu )声(shēng )誉(yù ),称(chēng )治(zhì )。治(zhì )数(shù )岁(suì ),其(qí )吏(lì )多(duō )以(yǐ )权(quán )富(fù )。

温(wēn )舒(shū )击(jī )东(dōng )越(yuè )还(hái ),议(yì )有(yǒu )不(bú )中(zhōng )意(yì )者(zhě ),坐(zuò )小(xiǎo )法(fǎ )抵(dǐ )罪(zuì )免(miǎn )。是(shì )时(shí )天(tiān )子(zǐ )方(fāng )欲(yù )作(zuò )通(tōng )天(tiān )台(tái )而(ér )未(wèi )有(yǒu )人(rén ),温(wēn )舒(shū )请(qǐng )覆(fù )中(zhōng )尉(wèi )脱(tuō )卒(zú ),得(dé )数(shù )万(wàn )人(rén )作(zuò )。上(shàng )说(shuō ),拜(bài )为(wéi )少(shǎo )府(fǔ )。徙(xǐ )为(wéi )右(yòu )内(nèi )史(shǐ ),治(zhì )如(rú )其(qí )故(gù ),奸(jiān )邪(xié )少(shǎo )禁(jìn )。坐(zuò )法(fǎ )失(shī )官(guān )。复(fù )为(wéi )右(yòu )辅(fǔ ),行(háng )中(zhōng )尉(wèi )事(shì )。如(rú )故(gù )操(cāo )。

岁(suì )馀(yú ),会(huì )宛(wǎn )军(jūn )发(fā ),诏(zhào )徵(zhēng )豪(háo )吏(lì ),温(wēn )舒(shū )匿(nì )其(qí )吏(lì )华(huá )成(chéng ),及(jí )人(rén )有(yǒu )变(biàn )告(gào )温(wēn )舒(shū )受(shòu )员(yuán )骑(qí )钱(qián ),他(tā )奸(jiān )利(lì )事(shì ),罪(zuì )至(zhì )族(zú ),自(zì )杀(shā )。其(qí )时(shí )两(liǎng )弟(dì )及(jí )两(liǎng )婚(hūn )家(jiā )亦(yì )各(gè )自(zì )坐(zuò )他(tā )罪(zuì )而(ér )族(zú )。光(guāng )禄(lù )徐(xú )自(zì )为(wéi )曰(yuē ):“悲(bēi )夫(fū ),夫(fū )古(gǔ )有(yǒu )三(sān )族(zú ),而(ér )王(wáng )温(wēn )舒(shū )罪(zuì )至(zhì )同(tóng )时(shí )而(ér )五(wǔ )族(zú )乎(hū )!”

温(wēn )舒(shū )死(sǐ ),家(jiā )直(zhí )累(lèi )千(qiān )金(jīn )。後(hòu )数(shù )岁(suì ),尹(yǐn )齐(qí )亦(yì )以(yǐ )淮(huái )阳(yáng )都(dōu )尉(wèi )病(bìng )死(sǐ ),家(jiā )直(zhí )不(bú )满(mǎn )五(wǔ )十(shí )金(jīn )。所(suǒ )诛(zhū )灭(miè )淮(huái )阳(yáng )甚(shèn )多(duō ),及(jí )死(sǐ ),仇(chóu )家(jiā )欲(yù )烧(shāo )其(qí )尸(shī ),尸(shī )亡(wáng )去(qù )归(guī )葬(zàng )。

自(zì )温(wēn )舒(shū )等(děng )以(yǐ )恶(è )为(wéi )治(zhì ),而(ér )郡(jùn )守(shǒu )、都(dōu )尉(wèi )、诸(zhū )侯(hóu )二(èr )千(qiān )石(shí )欲(yù )为(wéi )治(zhì )者(zhě ),其(qí )治(zhì )大(dà )抵(dǐ )尽(jìn )放(fàng )温(wēn )舒(shū ),而(ér )吏(lì )民(mín )益(yì )轻(qīng )犯(fàn )法(fǎ ),盗(dào )贼(zéi )滋(zī )起(qǐ )。南(nán )阳(yáng )有(yǒu )梅(méi )免(miǎn )、白(bái )政(zhèng ),楚(chǔ )有(yǒu )殷(yīn )中(zhōng )、杜(dù )少(shǎo ),齐(qí )有(yǒu )徐(xú )勃(bó ),燕(yàn )赵(zhào )之(zhī )间(jiān )有(yǒu )坚(jiān )卢(lú )、范(fàn )生(shēng )之(zhī )属(shǔ )。大(dà )群(qún )至(zhì )数(shù )千(qiān )人(rén ),擅(shàn )自(zì )号(hào ),攻(gōng )城(chéng )邑(yì ),取(qǔ )库(kù )兵(bīng ),释(shì )死(sǐ )罪(zuì ),缚(fù )辱(rǔ )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )、都(dōu )尉(wèi ),杀(shā )二(èr )千(qiān )石(shí ),为(wéi )檄(xí )告(gào )县(xiàn )趣(qù )具(jù )食(shí );小(xiǎo )群(qún )以(yǐ )百(bǎi )数(shù ),掠(luě )卤(lǔ )乡(xiāng )里(lǐ )者(zhě ),不(bú )可(kě )胜(shèng )数(shù )也(yě )。於(yú )是(shì )天(tiān )子(zǐ )始(shǐ )使(shǐ )御(yù )史(shǐ )中(zhōng )丞(chéng )、丞(chéng )相(xiàng )长(zhǎng )史(shǐ )督(dū )之(zhī )。犹(yóu )弗(fú )能(néng )禁(jìn )也(yě ),乃(nǎi )使(shǐ )光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū )范(fàn )昆(kūn )、诸(zhū )辅(fǔ )都(dōu )尉(wèi )及(jí )故(gù )九(jiǔ )卿(qīng )张(zhāng )德(dé )等(děng )衣(yī )绣(xiù )衣(yī ),持(chí )节(jiē ),虎(hǔ )符(fú )发(fā )兵(bīng )以(yǐ )兴(xìng )击(jī ),斩(zhǎn )首(shǒu )大(dà )部(bù )或(huò )至(zhì )万(wàn )馀(yú )级(jí ),及(jí )以(yǐ )法(fǎ )诛(zhū )通(tōng )饮(yǐn )食(shí ),坐(zuò )连(lián )诸(zhū )郡(jùn ),甚(shèn )者(zhě )数(shù )千(qiān )人(rén )。数(shù )岁(suì ),乃(nǎi )颇(pō )得(dé )其(qí )渠(qú )率(lǜ )。散(sàn )卒(zú )失(shī )亡(wáng ),复(fù )聚(jù )党(dǎng )阻(zǔ )山(shān )川(chuān )者(zhě ),往(wǎng )往(wǎng )而(ér )群(qún )居(jū ),无(wú )可(kě )柰(nài )何(hé )。於(yú )是(shì )作(zuò )“沈(shěn )命(mìng )法(fǎ )”,曰(yuē )群(qún )盗(dào )起(qǐ )不(bú )发(fā )觉(jiào ),发(fā )觉(jiào )而(ér )捕(bǔ )弗(fú )满(mǎn )品(pǐn )者(zhě ),二(èr )千(qiān )石(shí )以(yǐ )下(xià )至(zhì )小(xiǎo )吏(lì )主(zhǔ )者(zhě )皆(jiē )死(sǐ )。其(qí )後(hòu )小(xiǎo )吏(lì )畏(wèi )诛(zhū ),虽(suī )有(yǒu )盗(dào )不(bú )敢(gǎn )发(fā ),恐(kǒng )不(bú )能(néng )得(dé ),坐(zuò )课(kè )累(lèi )府(fǔ ),府(fǔ )亦(yì )使(shǐ )其(qí )不(bú )言(yán )。故(gù )盗(dào )贼(zéi )浸(jìn )多(duō ),上(shàng )下(xià )相(xiàng )为(wéi )匿(nì ),以(yǐ )文(wén )辞(cí )避(bì )法(fǎ )焉(yān )。

减(jiǎn )宣(xuān )者(zhě ),杨(yáng )人(rén )也(yě )。以(yǐ )佐(zuǒ )史(shǐ )无(wú )害(hài )给(gěi )事(shì )河(hé )东(dōng )守(shǒu )府(fǔ )。卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )青(qīng )使(shǐ )买(mǎi )马(mǎ )河(hé )东(dōng ),见(jiàn )宣(xuān )无(wú )害(hài ),言(yán )上(shàng ),徵(zhēng )为(wéi )大(dà )厩(jiù )丞(chéng )。官(guān )事(shì )辨(biàn ),稍(shāo )迁(qiān )至(zhì )御(yù )史(shǐ )及(jí )中(zhōng )丞(chéng )。使(shǐ )治(zhì )主(zhǔ )父(fù )偃(yǎn )及(jí )治(zhì )淮(huái )南(nán )反(fǎn )狱(yù ),所(suǒ )以(yǐ )微(wēi )文(wén )深(shēn )诋(dǐ ),杀(shā )者(zhě )甚(shèn )众(zhòng ),称(chēng )为(wéi )敢(gǎn )决(jué )疑(yí )。数(shù )废(fèi )数(shù )起(qǐ ),为(wéi )御(yù )史(shǐ )及(jí )中(zhōng )丞(chéng )者(zhě )几(jǐ )二(èr )十(shí )岁(suì )。王(wáng )温(wēn )舒(shū )免(miǎn )中(zhōng )尉(wèi ),而(ér )宣(xuān )为(wéi )左(zuǒ )内(nèi )史(shǐ )。其(qí )治(zhì )米(mǐ )盐(yán ),事(shì )大(dà )小(xiǎo )皆(jiē )关(guān )其(qí )手(shǒu ),自(zì )部(bù )署(shǔ )县(xiàn )名(míng )曹(cáo )实(shí )物(wù ),官(guān )吏(lì )令(lìng )丞(chéng )不(bú )得(dé )擅(shàn )摇(yáo ),痛(tòng )以(yǐ )重(zhòng )法(fǎ )绳(shéng )之(zhī )。居(jū )官(guān )数(shù )年(nián ),一(yī )切(qiē )郡(jùn )中(zhōng )为(wéi )小(xiǎo )治(zhì )辨(biàn ),然(rán )独(dú )宣(xuān )以(yǐ )小(xiǎo )致(zhì )大(dà ),能(néng )因(yīn )力(lì )行(háng )之(zhī ),难(nán )以(yǐ )为(wéi )经(jīng )。中(zhōng )废(fèi )。为(wéi )右(yòu )扶(fú )风(fēng ),坐(zuò )怨(yuàn )成(chéng )信(xìn ),信(xìn )亡(wáng )藏(cáng )上(shàng )林(lín )中(zhōng ),宣(xuān )使(shǐ )郿(méi )令(lìng )格(gé )杀(shā )信(xìn ),吏(lì )卒(zú )格(gé )信(xìn )时(shí ),射(shè )中(zhōng )上(shàng )林(lín )苑(yuàn )门(mén ),宣(xuān )下(xià )吏(lì )诋(dǐ )罪(zuì ),以(yǐ )为(wéi )大(dà )逆(nì ),当(dāng )族(zú ),自(zì )杀(shā )。而(ér )杜(dù )周(zhōu )任(rèn )用(yòng )。

杜(dù )周(zhōu )者(zhě ),南(nán )阳(yáng )杜(dù )衍(yǎn )人(rén )。义(yì )纵(zòng )为(wéi )南(nán )阳(yáng )守(shǒu ),以(yǐ )为(wéi )爪(zhǎo )牙(yá ),举(jǔ )为(wéi )廷(tíng )尉(wèi )史(shǐ )。事(shì )张(zhāng )汤(tāng ),汤(tāng )数(shù )言(yán )其(qí )无(wú )害(hài ),至(zhì )御(yù )史(shǐ )。使(shǐ )案(àn )边(biān )失(shī )亡(wáng ),所(suǒ )论(lùn )杀(shā )甚(shèn )众(zhòng )。奏(zòu )事(shì )中(zhōng )上(shàng )意(yì ),任(rèn )用(yòng ),与(yǔ )减(jiǎn )宣(xuān )相(xiàng )编(biān ),更(gèng )为(wéi )中(zhōng )丞(chéng )十(shí )馀(yú )岁(suì )。

其(qí )治(zhì )与(yǔ )宣(xuān )相(xiàng )放(fàng ),然(rán )重(zhòng )迟(chí ),外(wài )宽(kuān ),内(nèi )深(shēn )次(cì )骨(gǔ )。宣(xuān )为(wéi )左(zuǒ )内(nèi )史(shǐ ),周(zhōu )为(wéi )廷(tíng )尉(wèi ),其(qí )治(zhì )大(dà )放(fàng )张(zhāng )汤(tāng )而(ér )善(shàn )候(hòu )伺(sì )。上(shàng )所(suǒ )欲(yù )挤(jǐ )者(zhě ),因(yīn )而(ér )陷(xiàn )之(zhī );上(shàng )所(suǒ )欲(yù )释(shì )者(zhě ),久(jiǔ )系(xì )待(dài )问(wèn )而(ér )微(wēi )见(jiàn )其(qí )冤(yuān )状(zhuàng )。客(kè )有(yǒu )让(ràng )周(zhōu )曰(yuē ):“君(jūn )为(wéi )天(tiān )子(zǐ )决(jué )平(píng ),不(bú )循(xún )三(sān )尺(chǐ )法(fǎ ),专(zhuān )以(yǐ )人(rén )主(zhǔ )意(yì )指(zhǐ )为(wéi )狱(yù )。狱(yù )者(zhě )固(gù )如(rú )是(shì )乎(hū )?”周(zhōu )曰(yuē ):“三(sān )尺(chǐ )安(ān )出(chū )哉(zāi )?前(qián )主(zhǔ )所(suǒ )是(shì )著(zhe )为(wéi )律(lǜ ),後(hòu )主(zhǔ )所(suǒ )是(shì )疏(shū )为(wéi )令(lìng ),当(dāng )时(shí )为(wéi )是(shì ),何(hé )古(gǔ )之(zhī )法(fǎ )乎(hū )!”

至(zhì )周(zhōu )为(wéi )廷(tíng )尉(wèi ),诏(zhào )狱(yù )亦(yì )益(yì )多(duō )矣(yǐ )。二(èr )千(qiān )石(shí )系(xì )者(zhě )新(xīn )故(gù )相(xiàng )因(yīn ),不(bú )减(jiǎn )百(bǎi )馀(yú )人(rén )。郡(jùn )吏(lì )大(dà )府(fǔ )举(jǔ )之(zhī )廷(tíng )尉(wèi ),一(yī )岁(suì )至(zhì )千(qiān )馀(yú )章(zhāng )。章(zhāng )大(dà )者(zhě )连(lián )逮(dǎi )证(zhèng )案(àn )数(shù )百(bǎi ),小(xiǎo )者(zhě )数(shù )十(shí )人(rén );远(yuǎn )者(zhě )数(shù )千(qiān ),近(jìn )者(zhě )数(shù )百(bǎi )里(lǐ )。会(huì )狱(yù ),吏(lì )因(yīn )责(zé )如(rú )章(zhāng )告(gào )劾(hé ),不(bú )服(fú ),以(yǐ )笞(chī )掠(luě )定(dìng )之(zhī )。於(yú )是(shì )闻(wén )有(yǒu )逮(dǎi )皆(jiē )亡(wáng )匿(nì )。狱(yù )久(jiǔ )者(zhě )至(zhì )更(gèng )数(shù )赦(shè )十(shí )有(yǒu )馀(yú )岁(suì )而(ér )相(xiàng )告(gào )言(yán ),大(dà )抵(dǐ )尽(jìn )诋(dǐ )以(yǐ )不(bú )道(dào )以(yǐ )上(shàng )。廷(tíng )尉(wèi )及(jí )中(zhōng )都(dōu )官(guān )诏(zhào )狱(yù )逮(dǎi )至(zhì )六(liù )七(qī )万(wàn )人(rén ),吏(lì )所(suǒ )增(zēng )加(jiā )十(shí )万(wàn )馀(yú )人(rén )。

周(zhōu )中(zhōng )废(fèi ),後(hòu )为(wéi )执(zhí )金(jīn )吾(wú ),逐(zhú )盗(dào ),捕(bǔ )治(zhì )桑(sāng )弘(hóng )羊(yáng )、卫(wèi )皇(huáng )后(hòu )昆(kūn )弟(dì )子(zǐ )刻(kè )深(shēn ),天(tiān )子(zǐ )以(yǐ )为(wéi )尽(jìn )力(lì )无(wú )私(sī ),迁(qiān )为(wéi )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )。家(jiā )两(liǎng )子(zǐ ),夹(jiá )河(hé )为(wéi )守(shǒu )。其(qí )治(zhì )暴(bào )酷(kù )皆(jiē )甚(shèn )於(yú )王(wáng )温(wēn )舒(shū )等(děng )矣(yǐ )。杜(dù )周(zhōu )初(chū )徵(zhēng )为(wéi )廷(tíng )史(shǐ ),有(yǒu )一(yī )马(mǎ ),且(qiě )不(bú )全(quán );及(jí )身(shēn )久(jiǔ )任(rèn )事(shì ),至(zhì )三(sān )公(gōng )列(liè ),子(zǐ )孙(sūn )尊(zūn )官(guān ),家(jiā )訾(zī )累(lèi )数(shù )巨(jù )万(wàn )矣(yǐ )。

太(tài )史(shǐ )公(gōng )曰(yuē ):自(zì )郅(zhì )都(dōu )、杜(dù )周(zhōu )十(shí )人(rén )者(zhě ),此(cǐ )皆(jiē )以(yǐ )酷(kù )烈(liè )为(wéi )声(shēng )。然(rán )郅(zhì )都(dōu )伉(kàng )直(zhí ),引(yǐn )是(shì )非(fēi ),争(zhēng )天(tiān )下(xià )大(dà )体(tǐ )。张(zhāng )汤(tāng )以(yǐ )知(zhī )阴(yīn )阳(yáng ),人(rén )主(zhǔ )与(yǔ )俱(jù )上(shàng )下(xià ),时(shí )数(shù )辩(biàn )当(dāng )否(fǒu ),国(guó )家(jiā )赖(lài )其(qí )便(biàn )。赵(zhào )禹(yǔ )时(shí )据(jù )法(fǎ )守(shǒu )正(zhèng )。杜(dù )周(zhōu )从(cóng )谀(yú ),以(yǐ )少(shǎo )言(yán )为(wéi )重(zhòng )。自(zì )张(zhāng )汤(tāng )死(sǐ )後(hòu ),网(wǎng )密(mì ),多(duō )诋(dǐ )严(yán ),官(guān )事(shì )浸(jìn )以(yǐ )秏(mào )废(fèi )。九(jiǔ )卿(qīng )碌(lù )碌(lù )奉(fèng )其(qí )官(guān ),救(jiù )过(guò )不(bú )赡(shàn ),何(hé )暇(xiá )论(lùn )绳(shéng )墨(mò )之(zhī )外(wài )乎(hū )!然(rán )此(cǐ )十(shí )人(rén )中(zhōng ),其(qí )廉(lián )者(zhě )足(zú )以(yǐ )为(wéi )仪(yí )表(biǎo ),其(qí )污(wū )者(zhě )足(zú )以(yǐ )为(wéi )戒(jiè ),方(fāng )略(luè )教(jiāo )导(dǎo ),禁(jìn )奸(jiān )止(zhǐ )邪(xié ),一(yī )切(qiē )亦(yì )皆(jiē )彬(bīn )彬(bīn )质(zhì )有(yǒu )其(qí )文(wén )武(wǔ )焉(yān )。虽(suī )惨(cǎn )酷(kù ),斯(sī )称(chēng )其(qí )位(wèi )矣(yǐ )。至(zhì )若(ruò )蜀(shǔ )守(shǒu )冯(féng )当(dāng )暴(bào )挫(cuò ),广(guǎng )汉(hàn )李(lǐ )贞(zhēn )擅(shàn )磔(zhé )人(rén ),东(dōng )郡(jùn )弥(mí )仆(pú )锯(jù )项(xiàng ),天(tiān )水(shuǐ )骆(luò )璧(bì )推(tuī )咸(xián ),河(hé )东(dōng )褚(chǔ )广(guǎng )妄(wàng )杀(shā ),京(jīng )兆(zhào )无(wú )忌(jì )、冯(féng )翊(yì )殷(yīn )周(zhōu )蝮(fù )鸷(zhì ),水(shuǐ )衡(héng )阎(yán )奉(fèng )朴(pǔ )击(jī )卖(mài )请(qǐng ),何(hé )足(zú )数(shù )哉(zāi )!何(hé )足(zú )数(shù )哉(zāi )!

太(tài )上(shàng )失(shī )德(dé ),法(fǎ )令(lìng )滋(zī )起(qǐ )。破(pò )觚(gū )为(wéi )圆(yuán ),禁(jìn )暴(bào )不(bú )止(zhǐ )。奸(jiān )伪(wěi )斯(sī )炽(chì ),惨(cǎn )酷(kù )爰(yuán )始(shǐ )。乳(rǔ )兽(shòu )扬(yáng )威(wēi ),苍(cāng )鹰(yīng )侧(cè )视(shì )。舞(wǔ )文(wén )巧(qiǎo )诋(dǐ ),怀(huái )生(shēng )何(hé )恃(shì )!

阅读:25739

打赏捐助〔Donate〕>>>

《酷吏列传》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库