白话译文【登录】

《古文观止》 > 贾谊论 > 《白话译文》 > 拼音版

人(rén )要(yào )有(yǒu )才(cái )能(néng )并(bìng )不(bú )难(nán ),要(yào )使(shǐ )自(zì )己(jǐ )的(de )才(cái )能(néng )施(shī )展(zhǎn )出(chū )来(lái )实(shí )在(zài )不(bú )容(róng )易(yì )。可(kě )惜(xī )啊(ā ),贾(jiǎ )谊(yì )虽(suī )然(rán )能(néng )够(gòu )做(zuò )帝(dì )王(wáng )的(de )辅(fǔ )佐(zuǒ )之(zhī )臣(chén ),却(què )未(wèi )能(néng )施(shī )展(zhǎn )自(zì )己(jǐ )的(de )才(cái )能(néng )。

君(jūn )子(zǐ )要(yào )想(xiǎng )达(dá )成(chéng )长(zhǎng )远(yuǎn )的(de )目(mù )标(biāo ),就(jiù )一(yī )定(dìng )要(yào )等(děng )待(dài )时(shí )机(jī );要(yào )想(xiǎng )成(chéng )就(jiù )伟(wěi )大(dà )的(de )功(gōng )业(yè ),就(jiù )一(yī )定(dìng )要(yào )能(néng )够(gòu )忍(rěn )耐(nài )。古(gǔ )代(dài )的(de )贤(xián )能(néng )之(zhī )士(shì ),都(dōu )有(yǒu )建(jiàn )功(gōng )立(lì )业(yè )的(de )才(cái )能(néng ),但(dàn )有(yǒu )些(xiē )人(rén )最(zuì )终(zhōng )未(wèi )能(néng )施(shī )展(zhǎn )其(qí )才(cái )能(néng )的(de )万(wàn )分(fèn )之(zhī )一(yī )的(de )原(yuán )因(yīn ),未(wèi )必(bì )都(dōu )是(shì )当(dāng )时(shí )君(jūn )王(wáng )的(de )过(guò )错(cuò ),也(yě )有(yǒu )可(kě )能(néng )是(shì )他(tā )们(men )自(zì )己(jǐ )造(zào )成(chéng )的(de )。

我(wǒ )看(kàn )贾(jiǎ )谊(yì )的(de )议(yì )论(lùn ),照(zhào )他(tā )所(suǒ )说(shuō )的(de )规(guī )划(huá )目(mù )标(biāo ),即(jí )使(shǐ )夏(xià )、商(shāng )、周(zhōu )三(sān )代(dài )的(de )成(chéng )就(jiù )又(yòu )怎(zěn )能(néng )超(chāo )过(guò )他(tā )呢(ne )?遇(yù )到(dào )像(xiàng )汉(hàn )文(wén )帝(dì )这(zhè )样(yàng )的(de )明(míng )君(jūn ),尚(shàng )且(qiě )因(yīn )未(wèi )能(néng )尽(jìn )才(cái )而(ér )郁(yù )郁(yù )死(sǐ )去(qù ),照(zhào )这(zhè )样(yàng )说(shuō )来(lái ),如(rú )果(guǒ )天(tiān )下(xià )没(méi )有(yǒu )尧(yáo )、舜(shùn )那(nà )样(yàng )的(de )圣(shèng )君(jūn ),就(jiù )终(zhōng )身(shēn )不(bú )能(néng )有(yǒu )所(suǒ )作(zuò )为(wéi )了(le )吗(ma )?孔(kǒng )子(zǐ )是(shì )圣(shèng )人(rén ),曾(céng )周(zhōu )游(yóu )天(tiān )下(xià ),只(zhī )要(yào )不(bú )是(shì )极(jí )端(duān )无(wú )道(dào )的(de )国(guó )家(jiā ),他(tā )都(dōu )想(xiǎng )勉(miǎn )力(lì )扶(fú )助(zhù ),希(xī )望(wàng )终(zhōng )有(yǒu )一(yī )天(tiān )能(néng )实(shí )践(jiàn )他(tā )的(de )政(zhèng )治(zhì )主(zhǔ )张(zhāng )。将(jiāng )到(dào )楚(chǔ )国(guó )时(shí ),先(xiān )派(pài )冉(rǎn )有(yǒu )去(qù )接(jiē )洽(qià ),再(zài )派(pài )子(zǐ )夏(xià )去(qù )联(lián )络(luò )。君(jūn )子(zǐ )要(yào )想(xiǎng )得(dé )到(dào )国(guó )君(jūn )的(de )重(zhòng )用(yòng ),就(jiù )是(shì )这(zhè )样(yàng )的(de )殷(yīn )切(qiē )。孟(mèng )子(zǐ )离(lí )开(kāi )齐(qí )国(guó )时(shí ),在(zài )昼(zhòu )地(dì )住(zhù )了(le )三(sān )夜(yè )才(cái )出(chū )走(zǒu ),还(hái )说(shuō ):“齐(qí )宣(xuān )王(wáng )大(dà )概(gài )会(huì )召(zhào )见(jiàn )我(wǒ )的(de )。”君(jūn )子(zǐ )不(bú )忍(rěn )心(xīn )别(bié )离(lí )他(tā )的(de )国(guó )君(jūn ),感(gǎn )情(qíng )是(shì )这(zhè )样(yàng )的(de )深(shēn )厚(hòu )。公(gōng )孙(sūn )丑(chǒu )向(xiàng )孟(mèng )子(zǐ )问(wèn )道(dào ):“先(xiān )生(shēng )为(wéi )什(shí )么(me )不(bú )高(gāo )兴(xìng )?”孟(mèng )子(zǐ )回(huí )答(dá ):“当(dāng )今(jīn )世(shì )界(jiè )上(shàng )(治(zhì )国(guó )平(píng )天(tiān )下(xià )的(de )人(rén )才(cái )),除(chú )了(le )我(wǒ )还(hái )有(yǒu )谁(shuí )呢(ne )?我(wǒ )为(wéi )什(shí )么(me )要(yào )不(bú )高(gāo )兴(xìng )?”君(jūn )子(zǐ )爱(ài )惜(xī )自(zì )己(jǐ )是(shì )这(zhè )样(yàng )的(de )无(wú )微(wēi )不(bú )至(zhì )。如(rú )果(guǒ )做(zuò )到(dào )了(le )这(zhè )样(yàng ),还(hái )是(shì )得(dé )不(bú )到(dào )施(shī )展(zhǎn ),那(nà )么(me )就(jiù )应(yīng )当(dāng )明(míng )白(bái )世(shì )上(shàng )果(guǒ )真(zhēn )已(yǐ )没(méi )有(yǒu )一(yī )个(gè )可(kě )以(yǐ )共(gòng )图(tú )大(dà )业(yè )的(de )君(jūn )主(zhǔ )了(le ),也(yě )就(jiù )可(kě )以(yǐ )没(méi )有(yǒu )遗(yí )憾(hàn )了(le )。像(xiàng )贾(jiǎ )谊(yì )这(zhè )样(yàng )的(de )人(rén ),不(bú )是(shì )汉(hàn )文(wén )帝(dì )不(bú )重(zhòng )用(yòng )他(tā ),而(ér )是(shì )贾(jiǎ )谊(yì )不(bú )能(néng )利(lì )用(yòng )汉(hàn )文(wén )帝(dì )来(lái )施(shī )展(zhǎn )自(zì )己(jǐ )的(de )政(zhèng )治(zhì )抱(bào )负(fù )啊(ā )!

周(zhōu )勃(bó )曾(céng )亲(qīn )手(shǒu )持(chí )着(zhe )皇(huáng )帝(dì )的(de )印(yìn )玺(xǐ )献(xiàn )给(gěi )汉(hàn )文(wén )帝(dì ),灌(guàn )婴(yīng )曾(céng )联(lián )合(hé )数(shù )十(shí )万(wàn )兵(bīng )力(lì ),决(jué )定(dìng )过(guò )吕(lǚ )、刘(liú )两(liǎng )家(jiā )胜(shèng )败(bài )的(de )命(mìng )运(yùn ),他(tā )们(men )又(yòu )都(dōu )是(shì )汉(hàn )高(gāo )祖(zǔ )的(de )旧(jiù )部(bù ),他(tā )们(men )这(zhè )种(zhǒng )君(jūn )臣(chén )遇(yù )合(hé )的(de )深(shēn )厚(hòu )情(qíng )分(fèn ),哪(nǎ )里(lǐ )只(zhī )是(shì )父(fù )子(zǐ )骨(gǔ )肉(ròu )之(zhī )间(jiān )的(de )感(gǎn )情(qíng )所(suǒ )能(néng )比(bǐ )拟(nǐ )的(de )呢(ne )?贾(jiǎ )谊(yì )不(bú )过(guò )是(shì )洛(luò )阳(yáng )的(de )一(yī )个(gè )青(qīng )年(nián ),要(yào )想(xiǎng )使(shǐ )汉(hàn )文(wén )帝(dì )在(zài )一(yī )朝(cháo )一(yī )夕(xī )之(zhī )间(jiān ),就(jiù )完(wán )全(quán )抛(pāo )弃(qì )旧(jiù )有(yǒu )的(de )规(guī )章(zhāng )制(zhì )度(dù ),采(cǎi )用(yòng )他(tā )的(de )新(xīn )主(zhǔ )张(zhāng ),也(yě )太(tài )困(kùn )难(nán )了(le )。作(zuò )为(wéi )贾(jiǎ )谊(yì )这(zhè )样(yàng )的(de )人(rén ),应(yīng )该(gāi )上(shàng )面(miàn )取(qǔ )得(dé )皇(huáng )帝(dì )的(de )信(xìn )任(rèn ),下(xià )面(miàn )取(qǔ )得(dé )大(dà )臣(chén )的(de )支(zhī )持(chí ),对(duì )于(yú )周(zhōu )勃(bó )、灌(guàn )婴(yīng )之(zhī )类(lèi )的(de )大(dà )臣(chén ),要(yào )从(cóng )容(róng )地(dì )、逐(zhú )渐(jiàn )地(dì )和(hé )他(tā )们(men )加(jiā )深(shēn )交(jiāo )往(wǎng ),使(shǐ )得(dé )天(tiān )子(zǐ )不(bú )疑(yí )虑(lǜ ),大(dà )臣(chén )不(bú )猜(cāi )忌(jì ),这(zhè )样(yàng )以(yǐ )后(hòu ),整(zhěng )个(gè )国(guó )家(jiā )就(jiù )会(huì )按(àn )自(zì )己(jǐ )的(de )主(zhǔ )张(zhāng )去(qù )治(zhì )理(lǐ )了(le )。不(bú )出(chū )十(shí )年(nián ),就(jiù )可(kě )以(yǐ )实(shí )现(xiàn )自(zì )己(jǐ )的(de )理(lǐ )想(xiǎng )。怎(zěn )么(me )能(néng )在(zài )顷(qǐng )刻(kè )之(zhī )间(jiān )就(jiù )突(tū )然(rán )对(duì )人(rén )痛(tòng )哭(kū )起(qǐ )来(lái )呢(ne )?看(kàn )他(tā )路(lù )过(guò )湘(xiāng )江(jiāng )时(shí )作(zuò )赋(fù )凭(píng )吊(diào )屈(qū )原(yuán ),郁(yù )结(jié )烦(fán )闷(mèn ),心(xīn )绪(xù )不(bú )宁(níng ),表(biǎo )露(lù )出(chū )退(tuì )隐(yǐn )的(de )思(sī )想(xiǎng )。此(cǐ )后(hòu ),终(zhōng )因(yīn )经(jīng )常(cháng )感(gǎn )伤(shāng )哭(kū )泣(qì ),以(yǐ )至(zhì )于(yú )早(zǎo )死(sǐ ),这(zhè )也(yě )真(zhēn )是(shì )个(gè )不(bú )善(shàn )于(yú )身(shēn )处(chù )逆(nì )境(jìng )的(de )人(rén )。谋(móu )划(huá )一(yī )次(cì )没(méi )有(yǒu )被(bèi )采(cǎi )用(yòng ),怎(zěn )么(me )知(zhī )道(dào )就(jiù )永(yǒng )远(yuǎn )不(bú )再(zài )被(bèi )采(cǎi )用(yòng )呢(ne )?不(bú )知(zhī )道(dào )默(mò )默(mò )地(dì )等(děng )待(dài )形(xíng )势(shì )的(de )变(biàn )化(huà ),而(ér )自(zì )我(wǒ )摧(cuī )残(cán )到(dào )如(rú )此(cǐ )地(dì )步(bù )。唉(āi ),贾(jiǎ )谊(yì )真(zhēn )是(shì )志(zhì )向(xiàng )远(yuǎn )大(dà )而(ér )气(qì )量(liàng )狭(xiá )小(xiǎo ),才(cái )力(lì )有(yǒu )余(yú )而(ér )见(jiàn )识(shí )不(bú )足(zú )。

古(gǔ )人(rén )有(yǒu )出(chū )类(lèi )拔(bá )萃(cuì )的(de )才(cái )能(néng ),必(bì )然(rán )会(huì )不(bú )合(hé )时(shí )宜(yí )而(ér )招(zhāo )致(zhì )困(kùn )境(jìng ),因(yīn )此(cǐ )没(méi )有(yǒu )英(yīng )明(míng )智(zhì )慧(huì )、不(bú )受(shòu )蒙(méng )蔽(bì )的(de )君(jūn )主(zhǔ ),就(jiù )不(bú )能(néng )充(chōng )分(fèn )发(fā )挥(huī )他(tā )们(men )的(de )作(zuò )用(yòng )。古(gǔ )人(rén )和(hé )今(jīn )人(rén )都(dōu )称(chēng )道(dào )苻(fú )坚(jiān )能(néng )从(cóng )草(cǎo )野(yě )平(píng )民(mín )之(zhī )中(zhōng )起(qǐ )用(yòng )了(le )王(wáng )猛(měng ),在(zài )很(hěn )短(duǎn )时(shí )间(jiān )内(nèi )全(quán )部(bù )斥(chì )去(qù )了(le )原(yuán )来(lái )的(de )大(dà )臣(chén )而(ér )与(yǔ )王(wáng )猛(měng )商(shāng )讨(tǎo )军(jūn )国(guó )大(dà )事(shì )。苻(fú )坚(jiān )那(nà )样(yàng )一(yī )个(gè )平(píng )常(cháng )之(zhī )辈(bèi ),竟(jìng )能(néng )占(zhàn )据(jù )了(le )半(bàn )个(gè )中(zhōng )国(guó ),这(zhè )道(dào )理(lǐ )就(jiù )在(zài )于(yú )此(cǐ )吧(ba )。我(wǒ )很(hěn )惋(wǎn )惜(xī )贾(jiǎ )谊(yì )的(de )抱(bào )负(fù )未(wèi )能(néng )施(shī )展(zhǎn ),所(suǒ )以(yǐ )对(duì )此(cǐ )加(jiā )以(yǐ )详(xiáng )尽(jìn )的(de )评(píng )论(lùn )。同(tóng )时(shí )也(yě )要(yào )使(shǐ )君(jūn )主(zhǔ )明(míng )白(bái ):如(rú )果(guǒ )得(dé )到(dào )了(le )像(xiàng )贾(jiǎ )谊(yì )这(zhè )样(yàng )的(de )臣(chén )子(zǐ ),就(jiù )应(yīng )当(dāng )了(le )解(jiě )这(zhè )类(lèi )人(rén )有(yǒu )孤(gū )高(gāo )不(bú )群(qún )的(de )性(xìng )格(gé ),一(yī )旦(dàn )不(bú )被(bèi )重(zhòng )用(yòng ),就(jiù )会(huì )忧(yōu )伤(shāng )颓(tuí )废(fèi ),不(bú )能(néng )重(zhòng )新(xīn )振(zhèn )作(zuò )起(qǐ )来(lái )。像(xiàng )贾(jiǎ )谊(yì )这(zhè )种(zhǒng )人(rén ),也(yě )应(yīng )该(gāi )有(yǒu )节(jiē )制(zhì )地(dì )发(fā )泄(xiè )自(zì )己(jǐ )的(de )情(qíng )感(gǎn )呀(ya ),谨(jǐn )慎(shèn )的(de )对(duì )待(dài )自(zì )己(jǐ )的(de )立(lì )身(shēn )处(chù )世(shì )啊(ā )!

阅读:25388

打赏捐助〔Donate〕>>>

《白话译文》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库