孟子荀卿列传【登录】

《史记》 > 七十列传 > 《孟子荀卿列传》 > 拼音版

太(tài )史(shǐ )公(gōng )曰(yuē ):余(yú )读(dú )孟(mèng )子(zǐ )书(shū ),至(zhì )梁(liáng )惠(huì )王(wáng )问(wèn )“何(hé )以(yǐ )利(lì )吾(wú )国(guó )”,未(wèi )尝(cháng )不(bú )废(fèi )书(shū )而(ér )叹(tàn )也(yě )。曰(yuē ):嗟(jiē )乎(hū ),利(lì )诚(chéng )乱(luàn )之(zhī )始(shǐ )也(yě )!夫(fū )子(zǐ )罕(hǎn )言(yán )利(lì )者(zhě ),常(cháng )防(fáng )其(qí )原(yuán )也(yě )。故(gù )曰(yuē )“放(fàng )於(yú )利(lì )而(ér )行(háng ),多(duō )怨(yuàn )”。自(zì )天(tiān )子(zǐ )至(zhì )於(yú )庶(shù )人(rén ),好(hǎo )利(lì )之(zhī )弊(bì )何(hé )以(yǐ )异(yì )哉(zāi )!

孟(mèng )轲(kē ),驺(zōu )人(rén )也(yě )。受(shòu )业(yè )子(zǐ )思(sī )之(zhī )门(mén )人(rén )。道(dào )既(jì )通(tōng ),游(yóu )事(shì )齐(qí )宣(xuān )王(wáng ),宣(xuān )王(wáng )不(bú )能(néng )用(yòng )。適(shì )梁(liáng ),梁(liáng )惠(huì )王(wáng )不(bú )果(guǒ )所(suǒ )言(yán ),则(zé )见(jiàn )以(yǐ )为(wéi )迂(yū )远(yuǎn )而(ér )阔(kuò )於(yú )事(shì )情(qíng )。当(dāng )是(shì )之(zhī )时(shí ),秦(qín )用(yòng )商(shāng )君(jūn ),富(fù )国(guó )彊(jiāng )兵(bīng );楚(chǔ )、魏(wèi )用(yòng )吴(wú )起(qǐ ),战(zhàn )胜(shèng )弱(ruò )敌(dí );齐(qí )威(wēi )王(wáng )、宣(xuān )王(wáng )用(yòng )孙(sūn )子(zǐ )、田(tián )忌(jì )之(zhī )徒(tú ),而(ér )诸(zhū )侯(hóu )东(dōng )面(miàn )朝(cháo )齐(qí )。天(tiān )下(xià )方(fāng )务(wù )於(yú )合(hé )从(cóng )连(lián )衡(héng ),以(yǐ )攻(gōng )伐(fá )为(wéi )贤(xián ),而(ér )孟(mèng )轲(kē )乃(nǎi )述(shù )唐(táng )、虞(yú )、三(sān )代(dài )之(zhī )德(dé ),是(shì )以(yǐ )所(suǒ )如(rú )者(zhě )不(bú )合(hé )。退(tuì )而(ér )与(yǔ )万(wàn )章(zhāng )之(zhī )徒(tú )序(xù )诗(shī )书(shū ),述(shù )仲(zhòng )尼(ní )之(zhī )意(yì ),作(zuò )孟(mèng )子(zǐ )七(qī )篇(piān )。其(qí )後(hòu )有(yǒu )驺(zōu )子(zǐ )之(zhī )属(shǔ )。

齐(qí )有(yǒu )三(sān )驺(zōu )子(zǐ )。其(qí )前(qián )驺(zōu )忌(jì ),以(yǐ )鼓(gǔ )琴(qín )干(gàn )威(wēi )王(wáng ),因(yīn )及(jí )国(guó )政(zhèng ),封(fēng )为(wéi )成(chéng )侯(hóu )而(ér )受(shòu )相(xiàng )印(yìn ),先(xiān )孟(mèng )子(zǐ )。

其(qí )次(cì )驺(zōu )衍(yǎn ),後(hòu )孟(mèng )子(zǐ )。驺(zōu )衍(yǎn )睹(dǔ )有(yǒu )国(guó )者(zhě )益(yì )淫(yín )侈(chǐ ),不(bú )能(néng )尚(shàng )德(dé ),若(ruò )大(dà )雅(yǎ )整(zhěng )之(zhī )於(yú )身(shēn ),施(shī )及(jí )黎(lí )庶(shù )矣(yǐ )。乃(nǎi )深(shēn )观(guān )阴(yīn )阳(yáng )消(xiāo )息(xī )而(ér )作(zuò )怪(guài )迂(yū )之(zhī )变(biàn ),终(zhōng )始(shǐ )、大(dà )圣(shèng )之(zhī )篇(piān )十(shí )馀(yú )万(wàn )言(yán )。其(qí )语(yǔ )闳(hóng )大(dà )不(bú )经(jīng ),必(bì )先(xiān )验(yàn )小(xiǎo )物(wù ),推(tuī )而(ér )大(dà )之(zhī ),至(zhì )於(yú )无(wú )垠(yín )。先(xiān )序(xù )今(jīn )以(yǐ )上(shàng )至(zhì )黄(huáng )帝(dì ),学(xué )者(zhě )所(suǒ )共(gòng )术(shù ),大(dà )并(bìng )世(shì )盛(shèng )衰(shuāi ),因(yīn )载(zǎi )其(qí )禨(jī )祥(xiáng )度(dù )制(zhì ),推(tuī )而(ér )远(yuǎn )之(zhī ),至(zhì )天(tiān )地(dì )未(wèi )生(shēng ),窈(yǎo )冥(míng )不(bú )可(kě )考(kǎo )而(ér )原(yuán )也(yě )。先(xiān )列(liè )中(zhōng )国(guó )名(míng )山(shān )大(dà )川(chuān ),通(tōng )谷(gǔ )禽(qín )兽(shòu ),水(shuǐ )土(tǔ )所(suǒ )殖(zhí ),物(wù )类(lèi )所(suǒ )珍(zhēn ),因(yīn )而(ér )推(tuī )之(zhī ),及(jí )海(hǎi )外(wài )人(rén )之(zhī )所(suǒ )不(bú )能(néng )睹(dǔ )。称(chēng )引(yǐn )天(tiān )地(dì )剖(pōu )判(pàn )以(yǐ )来(lái ),五(wǔ )德(dé )转(zhuǎn )移(yí ),治(zhì )各(gè )有(yǒu )宜(yí ),而(ér )符(fú )应(yīng )若(ruò )兹(zī )。以(yǐ )为(wéi )儒(rú )者(zhě )所(suǒ )谓(wèi )中(zhōng )国(guó )者(zhě ),於(yú )天(tiān )下(xià )乃(nǎi )八(bā )十(shí )一(yī )分(fèn )居(jū )其(qí )一(yī )分(fèn )耳(ěr )。中(zhōng )国(guó )名(míng )曰(yuē )赤(chì )县(xiàn )神(shén )州(zhōu )。赤(chì )县(xiàn )神(shén )州(zhōu )内(nèi )自(zì )有(yǒu )九(jiǔ )州(zhōu ),禹(yǔ )之(zhī )序(xù )九(jiǔ )州(zhōu )是(shì )也(yě ),不(bú )得(dé )为(wéi )州(zhōu )数(shù )。中(zhōng )国(guó )外(wài )如(rú )赤(chì )县(xiàn )神(shén )州(zhōu )者(zhě )九(jiǔ ),乃(nǎi )所(suǒ )谓(wèi )九(jiǔ )州(zhōu )也(yě )。於(yú )是(shì )有(yǒu )裨(bì )海(hǎi )环(huán )之(zhī ),人(rén )民(mín )禽(qín )兽(shòu )莫(mò )能(néng )相(xiàng )通(tōng )者(zhě ),如(rú )一(yī )区(qū )中(zhōng )者(zhě ),乃(nǎi )为(wéi )一(yī )州(zhōu )。如(rú )此(cǐ )者(zhě )九(jiǔ ),乃(nǎi )有(yǒu )大(dà )瀛(yíng )海(hǎi )环(huán )其(qí )外(wài ),天(tiān )地(dì )之(zhī )际(jì )焉(yān )。其(qí )术(shù )皆(jiē )此(cǐ )类(lèi )也(yě )。然(rán )要(yào )其(qí )归(guī ),必(bì )止(zhǐ )乎(hū )仁(rén )义(yì )节(jiē )俭(jiǎn ),君(jūn )臣(chén )上(shàng )下(xià )六(liù )亲(qīn )之(zhī )施(shī ),始(shǐ )也(yě )滥(làn )耳(ěr )。王(wáng )公(gōng )大(dà )人(rén )初(chū )见(jiàn )其(qí )术(shù ),惧(jù )然(rán )顾(gù )化(huà ),其(qí )後(hòu )不(bú )能(néng )行(háng )之(zhī )。

是(shì )以(yǐ )驺(zōu )子(zǐ )重(zhòng )於(yú )齐(qí )。適(shì )梁(liáng ),惠(huì )王(wáng )郊(jiāo )迎(yíng ),执(zhí )宾(bīn )主(zhǔ )之(zhī )礼(lǐ )。適(shì )赵(zhào ),平(píng )原(yuán )君(jūn )侧(cè )行(háng )撇(piě )席(xí )。如(rú )燕(yàn ),昭(zhāo )王(wáng )拥(yōng )彗(huì )先(xiān )驱(qū ),请(qǐng )列(liè )弟(dì )子(zǐ )之(zhī )座(zuò )而(ér )受(shòu )业(yè ),筑(zhù )碣(jié )石(shí )宫(gōng ),身(shēn )亲(qīn )往(wǎng )师(shī )之(zhī )。作(zuò )主(zhǔ )运(yùn )。其(qí )游(yóu )诸(zhū )侯(hóu )见(jiàn )尊(zūn )礼(lǐ )如(rú )此(cǐ ),岂(qǐ )与(yǔ )仲(zhòng )尼(ní )菜(cài )色(sè )陈(chén )蔡(cài ),孟(mèng )轲(kē )困(kùn )於(yú )齐(qí )梁(liáng )同(tóng )乎(hū )哉(zāi )!故(gù )武(wǔ )王(wáng )以(yǐ )仁(rén )义(yì )伐(fá )纣(zhòu )而(ér )王(wáng ),伯(bó )夷(yí )饿(è )不(bú )食(shí )周(zhōu )粟(sù );卫(wèi )灵(líng )公(gōng )问(wèn )陈(chén ),而(ér )孔(kǒng )子(zǐ )不(bú )答(dá );梁(liáng )惠(huì )王(wáng )谋(móu )欲(yù )攻(gōng )赵(zhào ),孟(mèng )轲(kē )称(chēng )大(dà )王(wáng )去(qù )邠(bīn )。此(cǐ )岂(qǐ )有(yǒu )意(yì )阿(ā )世(shì )俗(sú )苟(gǒu )合(hé )而(ér )已(yǐ )哉(zāi )!持(chí )方(fāng )枘(ruì )欲(yù )内(nèi )圜(huán )凿(záo ),其(qí )能(néng )入(rù )乎(hū )?或(huò )曰(yuē ),伊(yī )尹(yǐn )负(fù )鼎(dǐng )而(ér )勉(miǎn )汤(tāng )以(yǐ )王(wáng ),百(bǎi )里(lǐ )奚(xī )饭(fàn )牛(niú )车(chē )下(xià )而(ér )缪(miù )公(gōng )用(yòng )霸(bà ),作(zuò )先(xiān )合(hé ),然(rán )後(hòu )引(yǐn )之(zhī )大(dà )道(dào )。驺(zōu )衍(yǎn )其(qí )言(yán )虽(suī )不(bú )轨(guǐ ),傥(tǎng )亦(yì )有(yǒu )牛(niú )鼎(dǐng )之(zhī )意(yì )乎(hū )?

自(zì )驺(zōu )衍(yǎn )与(yǔ )齐(qí )之(zhī )稷(jì )下(xià )先(xiān )生(shēng ),如(rú )淳(chún )于(yú )髡(kūn )、慎(shèn )到(dào )、环(huán )渊(yuān )、接(jiē )子(zǐ )、田(tián )骈(pián )、驺(zōu )奭(shì )之(zhī )徒(tú ),各(gè )著(zhe )书(shū )言(yán )治(zhì )乱(luàn )之(zhī )事(shì ),以(yǐ )干(gàn )世(shì )主(zhǔ ),岂(qǐ )可(kě )胜(shèng )道(dào )哉(zāi )!

淳(chún )于(yú )髡(kūn ),齐(qí )人(rén )也(yě )。博(bó )闻(wén )彊(jiāng )记(jì ),学(xué )无(wú )所(suǒ )主(zhǔ )。其(qí )谏(jiàn )说(shuō ),慕(mù )晏(yàn )婴(yīng )之(zhī )为(wéi )人(rén )也(yě ),然(rán )而(ér )承(chéng )意(yì )观(guān )色(sè )为(wéi )务(wù )。客(kè )有(yǒu )见(jiàn )髡(kūn )於(yú )梁(liáng )惠(huì )王(wáng ),惠(huì )王(wáng )屏(píng )左(zuǒ )右(yòu ),独(dú )坐(zuò )而(ér )再(zài )见(jiàn )之(zhī ),终(zhōng )无(wú )言(yán )也(yě )。惠(huì )王(wáng )怪(guài )之(zhī ),以(yǐ )让(ràng )客(kè )曰(yuē ):“子(zǐ )之(zhī )称(chēng )淳(chún )于(yú )先(xiān )生(shēng ),管(guǎn )、晏(yàn )不(bú )及(jí ),及(jí )见(jiàn )寡(guǎ )人(rén ),寡(guǎ )人(rén )未(wèi )有(yǒu )得(dé )也(yě )。岂(qǐ )寡(guǎ )人(rén )不(bú )足(zú )为(wéi )言(yán )邪(xié )?何(hé )故(gù )哉(zāi )?”客(kè )以(yǐ )谓(wèi )髡(kūn )。髡(kūn )曰(yuē ):“固(gù )也(yě )。吾(wú )前(qián )见(jiàn )王(wáng ),王(wáng )志(zhì )在(zài )驱(qū )逐(zhú );後(hòu )复(fù )见(jiàn )王(wáng ),王(wáng )志(zhì )在(zài )音(yīn )声(shēng ):吾(wú )是(shì )以(yǐ )默(mò )然(rán )。”客(kè )具(jù )以(yǐ )报(bào )王(wáng ),王(wáng )大(dà )骇(hài ),曰(yuē ):“嗟(jiē )乎(hū ),淳(chún )于(yú )先(xiān )生(shēng )诚(chéng )圣(shèng )人(rén )也(yě )!前(qián )淳(chún )于(yú )先(xiān )生(shēng )之(zhī )来(lái ),人(rén )有(yǒu )献(xiàn )善(shàn )马(mǎ )者(zhě ),寡(guǎ )人(rén )未(wèi )及(jí )视(shì ),会(huì )先(xiān )生(shēng )至(zhì )。後(hòu )先(xiān )生(shēng )之(zhī )来(lái ),人(rén )有(yǒu )献(xiàn )讴(ōu )者(zhě ),未(wèi )及(jí )试(shì ),亦(yì )会(huì )先(xiān )生(shēng )来(lái )。寡(guǎ )人(rén )虽(suī )屏(píng )人(rén ),然(rán )私(sī )心(xīn )在(zài )彼(bǐ ),有(yǒu )之(zhī )。”後(hòu )淳(chún )于(yú )髡(kūn )见(jiàn ),壹(yī )语(yǔ )连(lián )三(sān )日(rì )三(sān )夜(yè )无(wú )倦(juàn )。惠(huì )王(wáng )欲(yù )以(yǐ )卿(qīng )相(xiàng )位(wèi )待(dài )之(zhī ),髡(kūn )因(yīn )谢(xiè )去(qù )。於(yú )是(shì )送(sòng )以(yǐ )安(ān )车(chē )驾(jià )驷(sì ),束(shù )帛(bó )加(jiā )璧(bì ),黄(huáng )金(jīn )槽(cáo )镒(yì )。终(zhōng )身(shēn )不(bú )仕(shì )。

慎(shèn )到(dào ),赵(zhào )人(rén )。田(tián )骈(pián )、接(jiē )子(zǐ ),齐(qí )人(rén )。环(huán )渊(yuān ),楚(chǔ )人(rén )。皆(jiē )学(xué )黄(huáng )老(lǎo )道(dào )德(dé )之(zhī )术(shù ),因(yīn )发(fā )明(míng )序(xù )其(qí )指(zhǐ )意(yì )。故(gù )慎(shèn )到(dào )著(zhe )十(shí )二(èr )论(lùn ),环(huán )渊(yuān )著(zhe )上(shàng )下(xià )篇(piān ),而(ér )田(tián )骈(pián )、接(jiē )子(zǐ )皆(jiē )有(yǒu )所(suǒ )论(lùn )焉(yān )。

驺(zōu )奭(shì )者(zhě ),齐(qí )诸(zhū )驺(zōu )子(zǐ ),亦(yì )颇(pō )采(cǎi )驺(zōu )衍(yǎn )之(zhī )术(shù )以(yǐ )纪(jì )文(wén )。

於(yú )是(shì )齐(qí )王(wáng )嘉(jiā )之(zhī ),自(zì )如(rú )淳(chún )于(yú )髡(kūn )以(yǐ )下(xià ),皆(jiē )命(mìng )曰(yuē )列(liè )大(dà )夫(fū ),为(wéi )开(kāi )第(dì )康(kāng )庄(zhuāng )之(zhī )衢(qú ),高(gāo )门(mén )大(dà )屋(wū ),尊(zūn )宠(chǒng )之(zhī )。览(lǎn )天(tiān )下(xià )诸(zhū )侯(hóu )宾(bīn )客(kè ),言(yán )齐(qí )能(néng )致(zhì )天(tiān )下(xià )贤(xián )士(shì )也(yě )。

荀(xún )卿(qīng ),赵(zhào )人(rén )。年(nián )五(wǔ )十(shí )始(shǐ )来(lái )游(yóu )学(xué )於(yú )齐(qí )。驺(zōu )衍(yǎn )之(zhī )术(shù )迂(yū )大(dà )而(ér )闳(hóng )辩(biàn );奭(shì )也(yě )文(wén )具(jù )难(nán )施(shī );淳(chún )于(yú )髡(kūn )久(jiǔ )与(yǔ )处(chù ),时(shí )有(yǒu )得(dé )善(shàn )言(yán )。故(gù )齐(qí )人(rén )颂(sòng )曰(yuē ):“谈(tán )天(tiān )衍(yǎn ),雕(diāo )龙(lóng )奭(shì ),炙(zhì )毂(gū )过(guò )髡(kūn )。”田(tián )骈(pián )之(zhī )属(shǔ )皆(jiē )已(yǐ )死(sǐ )齐(qí )襄(xiāng )王(wáng )时(shí ),而(ér )荀(xún )卿(qīng )最(zuì )为(wéi )老(lǎo )师(shī )。齐(qí )尚(shàng )脩(yǒu )列(liè )大(dà )夫(fū )之(zhī )缺(quē ),而(ér )荀(xún )卿(qīng )三(sān )为(wéi )祭(jì )酒(jiǔ )焉(yān )。齐(qí )人(rén )或(huò )谗(chán )荀(xún )卿(qīng ),荀(xún )卿(qīng )乃(nǎi )適(shì )楚(chǔ ),而(ér )春(chūn )申(shēn )君(jūn )以(yǐ )为(wéi )兰(lán )陵(líng )令(lìng )。春(chūn )申(shēn )君(jūn )死(sǐ )而(ér )荀(xún )卿(qīng )废(fèi ),因(yīn )家(jiā )兰(lán )陵(líng )。李(lǐ )斯(sī )尝(cháng )为(wéi )弟(dì )子(zǐ ),已(yǐ )而(ér )相(xiàng )秦(qín )。荀(xún )卿(qīng )嫉(jí )浊(zhuó )世(shì )之(zhī )政(zhèng ),亡(wáng )国(guó )乱(luàn )君(jūn )相(xiàng )属(shǔ ),不(bú )遂(suí )大(dà )道(dào )而(ér )营(yíng )於(yú )巫(wū )祝(zhù ),信(xìn )禨(jī )祥(xiáng ),鄙(bǐ )儒(rú )小(xiǎo )拘(jū ),如(rú )庄(zhuāng )周(zhōu )等(děng )又(yòu )猾(huá )稽(jī )乱(luàn )俗(sú ),於(yú )是(shì )推(tuī )儒(rú )、墨(mò )、道(dào )德(dé )之(zhī )行(háng )事(shì )兴(xìng )坏(huài ),序(xù )列(liè )著(zhe )数(shù )万(wàn )言(yán )而(ér )卒(zú )。因(yīn )葬(zàng )兰(lán )陵(líng )。

而(ér )赵(zhào )亦(yì )有(yǒu )公(gōng )孙(sūn )龙(lóng )为(wéi )坚(jiān )白(bái )同(tóng )异(yì )之(zhī )辩(biàn ),剧(jù )子(zǐ )之(zhī )言(yán );魏(wèi )有(yǒu )李(lǐ )悝(kuī ),尽(jìn )地(dì )力(lì )之(zhī )教(jiāo );楚(chǔ )有(yǒu )尸(shī )子(zǐ )、长(zhǎng )卢(lú );阿(ā )之(zhī )吁(yù )子(zǐ )焉(yān )。自(zì )如(rú )孟(mèng )子(zǐ )至(zhì )于(yú )吁(yù )子(zǐ ),世(shì )多(duō )有(yǒu )其(qí )书(shū ),故(gù )不(bú )论(lùn )其(qí )传(chuán )云(yún )。

盖(gài )墨(mò )翟(zhái ),宋(sòng )之(zhī )大(dà )夫(fū ),善(shàn )守(shǒu )御(yù ),为(wéi )节(jiē )用(yòng )。或(huò )曰(yuē )并(bìng )孔(kǒng )子(zǐ )时(shí ),或(huò )曰(yuē )在(zài )其(qí )後(hòu )。

六(liù )国(guó )之(zhī )末(mò ),战(zhàn )胜(shèng )相(xiàng )雄(xióng )。轲(kē )游(yóu )齐(qí )、魏(wèi ),其(qí )说(shuō )不(bú )通(tōng )。退(tuì )而(ér )著(zhe )述(shù ),称(chēng )吾(wú )道(dào )穷(qióng )。兰(lán )陵(líng )事(shì )楚(chǔ ),驺(zōu )衍(yǎn )谈(tán )空(kōng )。康(kāng )庄(zhuāng )虽(suī )列(liè ),莫(mò )见(jiàn )收(shōu )功(gōng )。

阅读:25088

打赏捐助〔Donate〕>>>

《孟子荀卿列传》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库