赵世家【登录】

《史记》 > 三十世家 > 《赵世家》 > 拼音版

赵(zhào )氏(shì )之(zhī )先(xiān ),与(yǔ )秦(qín )共(gòng )祖(zǔ )。至(zhì )中(zhōng )衍(yǎn ),为(wéi )帝(dì )大(dà )戊(wù )御(yù )。其(qí )後(hòu )世(shì )蜚(fēi )廉(lián )有(yǒu )子(zǐ )二(èr )人(rén ),而(ér )命(mìng )其(qí )一(yī )子(zǐ )曰(yuē )恶(è )来(lái ),事(shì )纣(zhòu ),为(wéi )周(zhōu )所(suǒ )杀(shā ),其(qí )後(hòu )为(wéi )秦(qín )。恶(è )来(lái )弟(dì )曰(yuē )季(jì )胜(shèng ),其(qí )後(hòu )为(wéi )赵(zhào )。

季(jì )胜(shèng )生(shēng )孟(mèng )增(zēng )。孟(mèng )增(zēng )幸(xìng )於(yú )周(zhōu )成(chéng )王(wáng ),是(shì )为(wéi )宅(zhái )皋(gāo )狼(láng )。皋(gāo )狼(láng )生(shēng )衡(héng )父(fù ),衡(héng )父(fù )生(shēng )造(zào )父(fù )。造(zào )父(fù )幸(xìng )於(yú )周(zhōu )缪(miù )王(wáng )。造(zào )父(fù )取(qǔ )骥(jì )之(zhī )乘(chéng )匹(pǐ ),与(yǔ )桃(táo )林(lín )盗(dào )骊(lí )、骅(huá )骝(liú )、绿(lǜ )耳(ěr ),献(xiàn )之(zhī )缪(miù )王(wáng )。缪(miù )王(wáng )使(shǐ )造(zào )父(fù )御(yù ),西(xī )巡(xún )狩(shòu ),见(jiàn )西(xī )王(wáng )母(mǔ ),乐(lè )之(zhī )忘(wàng )归(guī )。而(ér )徐(xú )偃(yǎn )王(wáng )反(fǎn ),缪(miù )王(wáng )日(rì )驰(chí )千(qiān )里(lǐ )马(mǎ ),攻(gōng )徐(xú )偃(yǎn )王(wáng ),大(dà )破(pò )之(zhī )。乃(nǎi )赐(cì )造(zào )父(fù )以(yǐ )赵(zhào )城(chéng ),由(yóu )此(cǐ )为(wéi )赵(zhào )氏(shì )。

自(zì )造(zào )父(fù )已(yǐ )下(xià )六(liù )世(shì )至(zhì )奄(yǎn )父(fù ),曰(yuē )公(gōng )仲(zhòng ),周(zhōu )宣(xuān )王(wáng )时(shí )伐(fá )戎(róng ),为(wéi )御(yù )。及(jí )千(qiān )亩(mǔ )战(zhàn ),奄(yǎn )父(fù )脱(tuō )宣(xuān )王(wáng )。奄(yǎn )父(fù )生(shēng )叔(shū )带(dài )。叔(shū )带(dài )之(zhī )时(shí ),周(zhōu )幽(yōu )王(wáng )无(wú )道(dào ),去(qù )周(zhōu )如(rú )晋(jìn ),事(shì )晋(jìn )文(wén )侯(hóu ),始(shǐ )建(jiàn )赵(zhào )氏(shì )于(yú )晋(jìn )国(guó )。

自(zì )叔(shū )带(dài )以(yǐ )下(xià ),赵(zhào )宗(zōng )益(yì )兴(xìng ),五(wǔ )世(shì )而(ér )至(zhì )赵(zhào )夙(sù )。

赵(zhào )夙(sù ),晋(jìn )献(xiàn )公(gōng )之(zhī )十(shí )六(liù )年(nián )伐(fá )霍(huò )、魏(wèi )、耿(gěng ),而(ér )赵(zhào )夙(sù )为(wéi )将(jiāng )伐(fá )霍(huò )。霍(huò )公(gōng )求(qiú )饹(le )齐(qí )。晋(jìn )大(dà )旱(hàn ),卜(bo )之(zhī ),曰(yuē )“霍(huò )太(tài )山(shān )为(wéi )祟(suì )”。使(shǐ )赵(zhào )夙(sù )召(zhào )霍(huò )君(jūn )於(yú )齐(qí ),复(fù )之(zhī ),以(yǐ )奉(fèng )霍(huò )太(tài )山(shān )之(zhī )祀(sì ),晋(jìn )复(fù )穰(ráng )。晋(jìn )献(xiàn )公(gōng )赐(cì )赵(zhào )夙(sù )耿(gěng )。

夙(sù )生(shēng )共(gòng )孟(mèng ),当(dāng )鲁(lǔ )闵(mǐn )公(gōng )之(zhī )元(yuán )年(nián )也(yě )。共(gòng )孟(mèng )生(shēng )赵(zhào )衰(shuāi ),字(zì )子(zǐ )馀(yú )。

赵(zhào )衰(shuāi )卜(bo )事(shì )晋(jìn )献(xiàn )公(gōng )及(jí )诸(zhū )公(gōng )子(zǐ ),莫(mò )吉(jí );卜(bo )事(shì )公(gōng )子(zǐ )重(zhòng )耳(ěr ),吉(jí ),即(jí )事(shì )重(zhòng )耳(ěr )。重(zhòng )耳(ěr )以(yǐ )骊(lí )姬(jī )之(zhī )乱(luàn )亡(wáng )奔(bēn )翟(zhái ),赵(zhào )衰(shuāi )从(cóng )。翟(zhái )伐(fá )廧(qiáng )咎(jiù )如(rú ),得(dé )二(èr )女(nǚ ),翟(zhái )以(yǐ )其(qí )少(shǎo )女(nǚ )妻(qī )重(zhòng )耳(ěr ),长(zhǎng )女(nǚ )妻(qī )赵(zhào )衰(shuāi )而(ér )生(shēng )盾(dùn )。初(chū ),重(zhòng )耳(ěr )在(zài )晋(jìn )时(shí ),赵(zhào )衰(shuāi )妻(qī )亦(yì )生(shēng )赵(zhào )同(tóng )、赵(zhào )括(kuò )、赵(zhào )婴(yīng )齐(qí )。赵(zhào )衰(shuāi )从(cóng )重(zhòng )耳(ěr )出(chū )亡(wáng ),凡(fán )十(shí )九(jiǔ )年(nián ),得(dé )反(fǎn )国(guó )。重(zhòng )耳(ěr )为(wéi )晋(jìn )文(wén )公(gōng ),赵(zhào )衰(shuāi )为(wéi )原(yuán )大(dà )夫(fū ),居(jū )原(yuán ),任(rèn )国(guó )政(zhèng )。文(wén )公(gōng )所(suǒ )以(yǐ )反(fǎn )国(guó )及(jí )霸(bà ),多(duō )赵(zhào )衰(shuāi )计(jì )策(cè ),语(yǔ )在(zài )晋(jìn )事(shì )中(zhōng )。

赵(zhào )衰(shuāi )既(jì )反(fǎn )晋(jìn ),晋(jìn )之(zhī )妻(qī )固(gù )要(yào )迎(yíng )翟(zhái )妻(qī ),而(ér )以(yǐ )其(qí )子(zǐ )盾(dùn )为(wéi )適(shì )嗣(sì ),晋(jìn )妻(qī )三(sān )子(zǐ )皆(jiē )下(xià )事(shì )之(zhī )。晋(jìn )襄(xiāng )公(gōng )之(zhī )六(liù )年(nián ),而(ér )赵(zhào )衰(shuāi )卒(zú ),谥(shì )为(wéi )成(chéng )季(jì )。赵(zhào )盾(dùn )代(dài )成(chéng )季(jì )任(rèn )国(guó )政(zhèng )二(èr )年(nián )而(ér )晋(jìn )襄(xiāng )公(gōng )卒(zú ),太(tài )子(zǐ )夷(yí )皋(gāo )年(nián )少(shǎo )。盾(dùn )为(wéi )国(guó )多(duō )难(nán ),欲(yù )立(lì )襄(xiāng )公(gōng )弟(dì )雍(yōng )。雍(yōng )时(shí )在(zài )秦(qín ),使(shǐ )使(shǐ )迎(yíng )之(zhī )。太(tài )子(zǐ )母(mǔ )日(rì )夜(yè )啼(tí )泣(qì ),顿(dùn )首(shǒu )谓(wèi )赵(zhào )盾(dùn )曰(yuē ):“先(xiān )君(jūn )何(hé )罪(zuì ),释(shì )其(qí )適(shì )子(zǐ )而(ér )更(gèng )求(qiú )君(jūn )?”赵(zhào )盾(dùn )患(huàn )之(zhī ),恐(kǒng )其(qí )宗(zōng )与(yǔ )大(dà )夫(fū )袭(xí )诛(zhū )之(zhī ),乃(nǎi )遂(suí )立(lì )太(tài )子(zǐ ),是(shì )为(wéi )灵(líng )公(gōng ),发(fā )兵(bīng )距(jù )所(suǒ )迎(yíng )襄(xiāng )公(gōng )弟(dì )於(yú )秦(qín )者(zhě )。灵(líng )公(gōng )既(jì )立(lì ),赵(zhào )盾(dùn )益(yì )专(zhuān )国(guó )政(zhèng )。

灵(líng )公(gōng )立(lì )十(shí )四(sì )年(nián ),益(yì )骄(jiāo )。赵(zhào )盾(dùn )骤(zhòu )谏(jiàn ),灵(líng )公(gōng )弗(fú )听(tīng )。及(jí )食(shí )熊(xióng )蹯(fán ),胹(ér )不(bú )熟(shú ),杀(shā )宰(zǎi )人(rén ),持(chí )其(qí )尸(shī )出(chū ),赵(zhào )盾(dùn )见(jiàn )之(zhī )。灵(líng )公(gōng )由(yóu )此(cǐ )惧(jù ),欲(yù )杀(shā )盾(dùn )。盾(dùn )素(sù )仁(rén )爱(ài )人(rén ),尝(cháng )所(suǒ )食(shí )桑(sāng )下(xià )饿(è )人(rén )反(fǎn )扞(gǎn )救(jiù )盾(dùn ),盾(dùn )以(yǐ )得(dé )亡(wáng )。未(wèi )出(chū )境(jìng ),而(ér )赵(zhào )穿(chuān )弑(shì )灵(líng )公(gōng )而(ér )立(lì )襄(xiāng )公(gōng )弟(dì )黑(hēi )臀(tún ),是(shì )为(wéi )成(chéng )公(gōng )。赵(zhào )盾(dùn )复(fù )反(fǎn ),任(rèn )国(guó )政(zhèng )。君(jūn )子(zǐ )讥(jī )盾(dùn )“为(wéi )正(zhèng )卿(qīng ),亡(wáng )不(bú )出(chū )境(jìng ),反(fǎn )不(bú )讨(tǎo )贼(zéi )”,故(gù )太(tài )史(shǐ )书(shū )曰(yuē )“赵(zhào )盾(dùn )弑(shì )其(qí )君(jūn )”。晋(jìn )景(jǐng )公(gōng )时(shí )而(ér )赵(zhào )盾(dùn )卒(zú ),谥(shì )为(wéi )宣(xuān )孟(mèng ),子(zǐ )朔(shuò )嗣(sì )。

赵(zhào )朔(shuò ),晋(jìn )景(jǐng )公(gōng )之(zhī )三(sān )年(nián ),朔(shuò )为(wéi )晋(jìn )将(jiāng )下(xià )军(jūn )救(jiù )郑(zhèng ),与(yǔ )楚(chǔ )庄(zhuāng )王(wáng )战(zhàn )河(hé )上(shàng )。朔(shuò )娶(qǔ )晋(jìn )成(chéng )公(gōng )姊(zǐ )为(wéi )夫(fū )人(rén )。

晋(jìn )景(jǐng )公(gōng )之(zhī )三(sān )年(nián ),大(dà )夫(fū )屠(tú )岸(àn )贾(jiǎ )欲(yù )诛(zhū )赵(zhào )氏(shì )。初(chū ),赵(zhào )盾(dùn )在(zài )时(shí ),梦(mèng )见(jiàn )叔(shū )带(dài )持(chí )要(yào )而(ér )哭(kū ),甚(shèn )悲(bēi );已(yǐ )而(ér )笑(xiào ),拊(fǔ )手(shǒu )且(qiě )歌(gē )。盾(dùn )卜(bo )之(zhī ),兆(zhào )绝(jué )而(ér )後(hòu )好(hǎo )。赵(zhào )史(shǐ )援(yuán )占(zhàn )之(zhī ),曰(yuē ):“此(cǐ )梦(mèng )甚(shèn )恶(è ),非(fēi )君(jūn )之(zhī )身(shēn ),乃(nǎi )君(jūn )之(zhī )子(zǐ ),然(rán )亦(yì )君(jūn )之(zhī )咎(jiù )。至(zhì )孙(sūn ),赵(zhào )将(jiāng )世(shì )益(yì )衰(shuāi )。”屠(tú )岸(àn )贾(jiǎ )者(zhě ),始(shǐ )有(yǒu )宠(chǒng )於(yú )灵(líng )公(gōng ),及(jí )至(zhì )於(yú )景(jǐng )公(gōng )而(ér )贾(jiǎ )为(wéi )司(sī )寇(kòu ),将(jiāng )作(zuò )难(nán ),乃(nǎi )治(zhì )灵(líng )公(gōng )之(zhī )贼(zéi )以(yǐ )致(zhì )赵(zhào )盾(dùn ),遍(biàn )告(gào )诸(zhū )将(jiāng )曰(yuē ):“盾(dùn )虽(suī )不(bú )知(zhī ),犹(yóu )为(wéi )贼(zéi )首(shǒu )。以(yǐ )臣(chén )弑(shì )君(jūn ),子(zǐ )孙(sūn )在(zài )朝(cháo ),何(hé )以(yǐ )惩(chéng )罪(zuì )?请(qǐng )诛(zhū )之(zhī )。”韩(hán )厥(jué )曰(yuē ):“灵(líng )公(gōng )遇(yù )贼(zéi ),赵(zhào )盾(dùn )在(zài )外(wài ),吾(wú )先(xiān )君(jūn )以(yǐ )为(wéi )无(wú )罪(zuì ),故(gù )不(bú )诛(zhū )。今(jīn )诸(zhū )君(jūn )将(jiāng )诛(zhū )其(qí )後(hòu ),是(shì )非(fēi )先(xiān )君(jūn )之(zhī )意(yì )而(ér )今(jīn )妄(wàng )诛(zhū )。妄(wàng )诛(zhū )谓(wèi )之(zhī )乱(luàn )。臣(chén )有(yǒu )大(dà )事(shì )而(ér )君(jūn )不(bú )闻(wén ),是(shì )无(wú )君(jūn )也(yě )。”屠(tú )岸(àn )贾(jiǎ )不(bú )听(tīng )。韩(hán )厥(jué )告(gào )赵(zhào )朔(shuò )趣(qù )亡(wáng )。朔(shuò )不(bú )肯(kěn ),曰(yuē ):“子(zǐ )必(bì )不(bú )绝(jué )赵(zhào )祀(sì ),朔(shuò )死(sǐ )不(bú )恨(hèn )。”韩(hán )厥(jué )许(xǔ )诺(nuò ),称(chēng )疾(jí )不(bú )出(chū )。贾(jiǎ )不(bú )请(qǐng )而(ér )擅(shàn )与(yǔ )诸(zhū )将(jiāng )攻(gōng )赵(zhào )氏(shì )於(yú )下(xià )宫(gōng ),杀(shā )赵(zhào )朔(shuò )、赵(zhào )同(tóng )、赵(zhào )括(kuò )、赵(zhào )婴(yīng )齐(qí ),皆(jiē )灭(miè )其(qí )族(zú )。

赵(zhào )朔(shuò )妻(qī )成(chéng )公(gōng )姊(zǐ ),有(yǒu )遗(yí )腹(fù ),走(zǒu )公(gōng )宫(gōng )匿(nì )。赵(zhào )朔(shuò )客(kè )曰(yuē )公(gōng )孙(sūn )杵(chǔ )臼(jiù ),杵(chǔ )臼(jiù )谓(wèi )朔(shuò )友(yǒu )人(rén )程(chéng )婴(yīng )曰(yuē ):“胡(hú )不(bú )死(sǐ )?”程(chéng )婴(yīng )曰(yuē ):“朔(shuò )之(zhī )妇(fù )有(yǒu )遗(yí )腹(fù ),若(ruò )幸(xìng )而(ér )男(nán ),吾(wú )奉(fèng )之(zhī );即(jí )女(nǚ )也(yě ),吾(wú )徐(xú )死(sǐ )耳(ěr )。”居(jū )无(wú )何(hé ),而(ér )朔(shuò )妇(fù )免(miǎn )身(shēn ),生(shēng )男(nán )。屠(tú )岸(àn )贾(jiǎ )闻(wén )之(zhī ),索(suǒ )於(yú )宫(gōng )中(zhōng )。夫(fū )人(rén )置(zhì )兒(ér )绔(kù )中(zhōng ),祝(zhù )曰(yuē ):“赵(zhào )宗(zōng )灭(miè )乎(hū ),若(ruò )号(hào );即(jí )不(bú )灭(miè ),若(ruò )无(wú )声(shēng )。”及(jí )索(suǒ ),兒(ér )竟(jìng )无(wú )声(shēng )。已(yǐ )脱(tuō ),程(chéng )婴(yīng )谓(wèi )公(gōng )孙(sūn )杵(chǔ )臼(jiù )曰(yuē ):“今(jīn )一(yī )索(suǒ )不(bú )得(dé ),後(hòu )必(bì )且(qiě )复(fù )索(suǒ )之(zhī ),柰(nài )何(hé )?”公(gōng )孙(sūn )杵(chǔ )臼(jiù )曰(yuē ):“立(lì )孤(gū )与(yǔ )死(sǐ )孰(shú )难(nán )?”程(chéng )婴(yīng )曰(yuē ):“死(sǐ )易(yì ),立(lì )孤(gū )难(nán )耳(ěr )。”公(gōng )孙(sūn )杵(chǔ )臼(jiù )曰(yuē ):“赵(zhào )氏(shì )先(xiān )君(jūn )遇(yù )子(zǐ )厚(hòu ),子(zǐ )彊(jiāng )为(wéi )其(qí )难(nán )者(zhě ),吾(wú )为(wéi )其(qí )易(yì )者(zhě ),请(qǐng )先(xiān )死(sǐ )。”乃(nǎi )二(èr )人(rén )谋(móu )取(qǔ )他(tā )人(rén )婴(yīng )兒(ér )负(fù )之(zhī ),衣(yī )以(yǐ )文(wén )葆(bǎo ),匿(nì )山(shān )中(zhōng )。程(chéng )婴(yīng )出(chū ),谬(miù )谓(wèi )诸(zhū )将(jiāng )军(jūn )曰(yuē ):“婴(yīng )不(bú )肖(xiāo ),不(bú )能(néng )立(lì )赵(zhào )孤(gū )。谁(shuí )能(néng )与(yǔ )我(wǒ )千(qiān )金(jīn ),吾(wú )告(gào )赵(zhào )氏(shì )孤(gū )处(chù )。”诸(zhū )将(jiāng )皆(jiē )喜(xǐ ),许(xǔ )之(zhī ),发(fā )师(shī )随(suí )程(chéng )婴(yīng )攻(gōng )公(gōng )孙(sūn )杵(chǔ )臼(jiù )。杵(chǔ )臼(jiù )谬(miù )曰(yuē ):“小(xiǎo )人(rén )哉(zāi )程(chéng )婴(yīng )!昔(xī )下(xià )宫(gōng )之(zhī )难(nán )不(bú )能(néng )死(sǐ ),与(yǔ )我(wǒ )谋(móu )匿(nì )赵(zhào )氏(shì )孤(gū )兒(ér ),今(jīn )又(yòu )卖(mài )我(wǒ )。纵(zòng )不(bú )能(néng )立(lì ),而(ér )忍(rěn )卖(mài )之(zhī )乎(hū )!”抱(bào )兒(ér )呼(hū )曰(yuē ):“天(tiān )乎(hū )天(tiān )乎(hū )!赵(zhào )氏(shì )孤(gū )兒(ér )何(hé )罪(zuì )?请(qǐng )活(huó )之(zhī ),独(dú )杀(shā )杵(chǔ )臼(jiù )可(kě )也(yě )。”诸(zhū )将(jiāng )不(bú )许(xǔ ),遂(suí )杀(shā )杵(chǔ )臼(jiù )与(yǔ )孤(gū )兒(ér )。诸(zhū )将(jiāng )以(yǐ )为(wéi )赵(zhào )氏(shì )孤(gū )兒(ér )良(liáng )已(yǐ )死(sǐ ),皆(jiē )喜(xǐ )。然(rán )赵(zhào )氏(shì )真(zhēn )孤(gū )乃(nǎi )反(fǎn )在(zài ),程(chéng )婴(yīng )卒(zú )与(yǔ )俱(jù )匿(nì )山(shān )中(zhōng )。

居(jū )十(shí )五(wǔ )年(nián ),晋(jìn )景(jǐng )公(gōng )疾(jí ),卜(bo )之(zhī ),大(dà )业(yè )之(zhī )後(hòu )不(bú )遂(suí )者(zhě )为(wéi )祟(suì )。景(jǐng )公(gōng )问(wèn )韩(hán )厥(jué ),厥(jué )知(zhī )赵(zhào )孤(gū )在(zài ),乃(nǎi )曰(yuē ):“大(dà )业(yè )之(zhī )後(hòu )在(zài )晋(jìn )绝(jué )祀(sì )者(zhě ),其(qí )赵(zhào )氏(shì )乎(hū )?夫(fū )自(zì )中(zhōng )衍(yǎn )者(zhě )皆(jiē )嬴(yíng )姓(xìng )也(yě )。中(zhōng )衍(yǎn )人(rén )面(miàn )鸟(niǎo )噣(zhòu ),降(jiàng )佐(zuǒ )殷(yīn )帝(dì )大(dà )戊(wù ),及(jí )周(zhōu )天(tiān )子(zǐ ),皆(jiē )有(yǒu )明(míng )德(dé )。下(xià )及(jí )幽(yōu )厉(lì )无(wú )道(dào ),而(ér )叔(shū )带(dài )去(qù )周(zhōu )適(shì )晋(jìn ),事(shì )先(xiān )君(jūn )文(wén )侯(hóu ),至(zhì )于(yú )成(chéng )公(gōng ),世(shì )有(yǒu )立(lì )功(gōng ),未(wèi )尝(cháng )绝(jué )祀(sì )。今(jīn )吾(wú )君(jūn )独(dú )灭(miè )赵(zhào )宗(zōng ),国(guó )人(rén )哀(āi )之(zhī ),故(gù )见(jiàn )龟(guī )策(cè )。唯(wéi )君(jūn )图(tú )之(zhī )。”景(jǐng )公(gōng )问(wèn ):“赵(zhào )尚(shàng )有(yǒu )後(hòu )子(zǐ )孙(sūn )乎(hū )?”韩(hán )厥(jué )具(jù )以(yǐ )实(shí )告(gào )。於(yú )是(shì )景(jǐng )公(gōng )乃(nǎi )与(yǔ )韩(hán )厥(jué )谋(móu )立(lì )赵(zhào )孤(gū )兒(ér ),召(zhào )而(ér )匿(nì )之(zhī )宫(gōng )中(zhōng )。诸(zhū )将(jiāng )入(rù )问(wèn )疾(jí ),景(jǐng )公(gōng )因(yīn )韩(hán )厥(jué )之(zhī )众(zhòng )以(yǐ )胁(xié )诸(zhū )将(jiāng )而(ér )见(jiàn )赵(zhào )孤(gū )。赵(zhào )孤(gū )名(míng )曰(yuē )武(wǔ )。诸(zhū )将(jiāng )不(bú )得(dé )已(yǐ ),乃(nǎi )曰(yuē ):“昔(xī )下(xià )宫(gōng )之(zhī )难(nán ),屠(tú )岸(àn )贾(jiǎ )为(wéi )之(zhī ),矫(jiǎo )以(yǐ )君(jūn )命(mìng ),并(bìng )命(mìng )群(qún )臣(chén )。非(fēi )然(rán ),孰(shú )敢(gǎn )作(zuò )难(nán )!微(wēi )君(jūn )之(zhī )疾(jí ),群(qún )臣(chén )固(gù )且(qiě )请(qǐng )立(lì )赵(zhào )後(hòu )。今(jīn )君(jūn )有(yǒu )命(mìng ),群(qún )臣(chén )之(zhī )原(yuán )也(yě )。”於(yú )是(shì )召(zhào )赵(zhào )武(wǔ )、程(chéng )婴(yīng )遍(biàn )拜(bài )诸(zhū )将(jiāng ),遂(suí )反(fǎn )与(yǔ )程(chéng )婴(yīng )、赵(zhào )武(wǔ )攻(gōng )屠(tú )岸(àn )贾(jiǎ ),灭(miè )其(qí )族(zú )。复(fù )与(yǔ )赵(zhào )武(wǔ )田(tián )邑(yì )如(rú )故(gù )。

及(jí )赵(zhào )武(wǔ )冠(guàn ),为(wéi )成(chéng )人(rén ),程(chéng )婴(yīng )乃(nǎi )辞(cí )诸(zhū )大(dà )夫(fū ),谓(wèi )赵(zhào )武(wǔ )曰(yuē ):“昔(xī )下(xià )宫(gōng )之(zhī )难(nán ),皆(jiē )能(néng )死(sǐ )。我(wǒ )非(fēi )不(bú )能(néng )死(sǐ ),我(wǒ )思(sī )立(lì )赵(zhào )氏(shì )之(zhī )後(hòu )。今(jīn )赵(zhào )武(wǔ )既(jì )立(lì ),为(wéi )成(chéng )人(rén ),复(fù )故(gù )位(wèi ),我(wǒ )将(jiāng )下(xià )报(bào )赵(zhào )宣(xuān )孟(mèng )与(yǔ )公(gōng )孙(sūn )杵(chǔ )臼(jiù )。”赵(zhào )武(wǔ )啼(tí )泣(qì )顿(dùn )首(shǒu )固(gù )请(qǐng ),曰(yuē ):“武(wǔ )原(yuán )苦(kǔ )筋(jīn )骨(gǔ )以(yǐ )报(bào )子(zǐ )至(zhì )死(sǐ ),而(ér )子(zǐ )忍(rěn )去(qù )我(wǒ )死(sǐ )乎(hū )!”程(chéng )婴(yīng )曰(yuē ):“不(bú )可(kě )。彼(bǐ )以(yǐ )我(wǒ )为(wéi )能(néng )成(chéng )事(shì ),故(gù )先(xiān )我(wǒ )死(sǐ );今(jīn )我(wǒ )不(bú )报(bào ),是(shì )以(yǐ )我(wǒ )事(shì )为(wéi )不(bú )成(chéng )。”遂(suí )自(zì )杀(shā )。赵(zhào )武(wǔ )服(fú )齐(qí )衰(shuāi )三(sān )年(nián ),为(wéi )之(zhī )祭(jì )邑(yì ),春(chūn )秋(qiū )祠(cí )之(zhī ),世(shì )世(shì )勿(wù )绝(jué )。

赵(zhào )氏(shì )复(fù )位(wèi )十(shí )一(yī )年(nián ),而(ér )晋(jìn )厉(lì )公(gōng )杀(shā )其(qí )大(dà )夫(fū )三(sān )郤(qiè )。栾(luán )书(shū )畏(wèi )及(jí ),乃(nǎi )遂(suí )弑(shì )其(qí )君(jūn )厉(lì )公(gōng ),更(gèng )立(lì )襄(xiāng )公(gōng )曾(céng )孙(sūn )周(zhōu ),是(shì )为(wéi )悼(dào )公(gōng )。晋(jìn )由(yóu )此(cǐ )大(dà )夫(fū )稍(shāo )彊(jiāng )。

赵(zhào )武(wǔ )续(xù )赵(zhào )宗(zōng )二(èr )十(shí )七(qī )年(nián ),晋(jìn )平(píng )公(gōng )立(lì )。平(píng )公(gōng )十(shí )二(èr )年(nián ),而(ér )赵(zhào )武(wǔ )为(wéi )正(zhèng )卿(qīng )。十(shí )三(sān )年(nián ),吴(wú )延(yán )陵(líng )季(jì )子(zǐ )使(shǐ )於(yú )晋(jìn ),曰(yuē ):“晋(jìn )国(guó )之(zhī )政(zhèng )卒(zú )归(guī )於(yú )赵(zhào )武(wǔ )子(zǐ )、韩(hán )宣(xuān )子(zǐ )、魏(wèi )献(xiàn )子(zǐ )之(zhī )後(hòu )矣(yǐ )。”赵(zhào )武(wǔ )死(sǐ ),谥(shì )为(wéi )文(wén )子(zǐ )。

文(wén )子(zǐ )生(shēng )景(jǐng )叔(shū )。景(jǐng )叔(shū )之(zhī )时(shí ),齐(qí )景(jǐng )公(gōng )使(shǐ )晏(yàn )婴(yīng )於(yú )晋(jìn ),晏(yàn )婴(yīng )与(yǔ )晋(jìn )叔(shū )向(xiàng )语(yǔ )。婴(yīng )曰(yuē ):“齐(qí )之(zhī )政(zhèng )後(hòu )卒(zú )归(guī )田(tián )氏(shì )。”叔(shū )向(xiàng )亦(yì )曰(yuē ):“晋(jìn )国(guó )之(zhī )政(zhèng )将(jiāng )归(guī )六(liù )卿(qīng )。六(liù )卿(qīng )侈(chǐ )矣(yǐ ),而(ér )吾(wú )君(jūn )不(bú )能(néng )恤(xù )也(yě )。”

赵(zhào )景(jǐng )叔(shū )卒(zú ),生(shēng )赵(zhào )鞅(yāng ),是(shì )为(wéi )简(jiǎn )子(zǐ )。

赵(zhào )简(jiǎn )子(zǐ )在(zài )位(wèi ),晋(jìn )顷(qǐng )公(gōng )之(zhī )九(jiǔ )年(nián ),简(jiǎn )子(zǐ )将(jiāng )合(hé )诸(zhū )侯(hóu )戍(shù )于(yú )周(zhōu )。其(qí )明(míng )年(nián ),入(rù )周(zhōu )敬(jìng )王(wáng )于(yú )周(zhōu ),辟(pì )弟(dì )子(zǐ )朝(cháo )之(zhī )故(gù )也(yě )。

晋(jìn )顷(qǐng )公(gōng )之(zhī )十(shí )二(èr )年(nián ),六(liù )卿(qīng )以(yǐ )法(fǎ )诛(zhū )公(gōng )族(zú )祁(qí )氏(shì )、羊(yáng )舌(shé )氏(shì ),分(fèn )其(qí )邑(yì )为(wéi )十(shí )县(xiàn ),六(liù )卿(qīng )各(gè )令(lìng )其(qí )族(zú )为(wéi )之(zhī )大(dà )夫(fū )。晋(jìn )公(gōng )室(shì )由(yóu )此(cǐ )益(yì )弱(ruò )。

後(hòu )十(shí )三(sān )年(nián ),鲁(lǔ )贼(zéi )臣(chén )阳(yáng )虎(hǔ )来(lái )奔(bēn ),赵(zhào )简(jiǎn )子(zǐ )受(shòu )赂(lù ),厚(hòu )遇(yù )之(zhī )。

赵(zhào )简(jiǎn )子(zǐ )疾(jí ),五(wǔ )日(rì )不(bú )知(zhī )人(rén ),大(dà )夫(fū )皆(jiē )惧(jù )。医(yī )扁(biǎn )鹊(què )视(shì )之(zhī ),出(chū ),董(dǒng )安(ān )于(yú )问(wèn )。扁(biǎn )鹊(què )曰(yuē ):“血(xuè )脉(mò )治(zhì )也(yě ),而(ér )何(hé )怪(guài )!在(zài )昔(xī )秦(qín )缪(miù )公(gōng )尝(cháng )如(rú )此(cǐ ),七(qī )日(rì )而(ér )寤(wù )。寤(wù )之(zhī )日(rì ),告(gào )公(gōng )孙(sūn )支(zhī )与(yǔ )子(zǐ )舆(yú )曰(yuē ):‘我(wǒ )之(zhī )帝(dì )所(suǒ )甚(shèn )乐(lè )。吾(wú )所(suǒ )以(yǐ )久(jiǔ )者(zhě ),適(shì )有(yǒu )学(xué )也(yě )。帝(dì )告(gào )我(wǒ ):“晋(jìn )国(guó )将(jiāng )大(dà )乱(luàn ),五(wǔ )世(shì )不(bú )安(ān );其(qí )後(hòu )将(jiāng )霸(bà ),未(wèi )老(lǎo )而(ér )死(sǐ );霸(bà )者(zhě )之(zhī )子(zǐ )且(qiě )令(lìng )而(ér )国(guó )男(nán )女(nǚ )无(wú )别(bié )。”’公(gōng )孙(sūn )支(zhī )书(shū )而(ér )藏(cáng )之(zhī ),秦(qín )谶(chèn )於(yú )是(shì )出(chū )矣(yǐ )。献(xiàn )公(gōng )之(zhī )乱(luàn ),文(wén )公(gōng )之(zhī )霸(bà ),而(ér )襄(xiāng )公(gōng )败(bài )秦(qín )师(shī )於(yú )殽(yáo )而(ér )归(guī )纵(zòng )淫(yín ),此(cǐ )子(zǐ )之(zhī )所(suǒ )闻(wén )。今(jīn )主(zhǔ )君(jūn )之(zhī )疾(jí )与(yǔ )之(zhī )同(tóng ),不(bú )出(chū )三(sān )日(rì )疾(jí )必(bì )间(jiān ),间(jiān )必(bì )有(yǒu )言(yán )也(yě )。”

居(jū )二(èr )日(rì )半(bàn ),简(jiǎn )子(zǐ )寤(wù )。语(yǔ )大(dà )夫(fū )曰(yuē ):“我(wǒ )之(zhī )帝(dì )所(suǒ )甚(shèn )乐(lè ),与(yǔ )百(bǎi )神(shén )游(yóu )於(yú )钧(jūn )天(tiān ),广(guǎng )乐(lè )九(jiǔ )奏(zòu )万(wàn )舞(wǔ ),不(bú )类(lèi )三(sān )代(dài )之(zhī )乐(lè ),其(qí )声(shēng )动(dòng )人(rén )心(xīn )。有(yǒu )一(yī )熊(xióng )欲(yù )来(lái )援(yuán )我(wǒ ),帝(dì )命(mìng )我(wǒ )射(shè )之(zhī ),中(zhōng )熊(xióng ),熊(xióng )死(sǐ )。又(yòu )有(yǒu )一(yī )罴(pí )来(lái ),我(wǒ )又(yòu )射(shè )之(zhī ),中(zhōng )罴(pí ),罴(pí )死(sǐ )。帝(dì )甚(shèn )喜(xǐ ),赐(cì )我(wǒ )二(èr )笥(sì ),皆(jiē )有(yǒu )副(fù )。吾(wú )见(jiàn )兒(ér )在(zài )帝(dì )侧(cè ),帝(dì )属(shǔ )我(wǒ )一(yī )翟(zhái )犬(quǎn ),曰(yuē ):‘及(jí )而(ér )子(zǐ )之(zhī )壮(zhuàng )也(yě ),以(yǐ )赐(cì )之(zhī )。’帝(dì )告(gào )我(wǒ ):‘晋(jìn )国(guó )且(qiě )世(shì )衰(shuāi ),七(qī )世(shì )而(ér )亡(wáng ),嬴(yíng )姓(xìng )将(jiāng )大(dà )败(bài )周(zhōu )人(rén )於(yú )范(fàn )魁(kuí )之(zhī )西(xī ),而(ér )亦(yì )不(bú )能(néng )有(yǒu )也(yě )。今(jīn )余(yú )思(sī )虞(yú )舜(shùn )之(zhī )勋(xūn ),適(shì )余(yú )将(jiāng )以(yǐ )其(qí )胄(zhòu )女(nǚ )孟(mèng )姚(yáo )配(pèi )而(ér )七(qī )世(shì )之(zhī )孙(sūn )。’”董(dǒng )安(ān )于(yú )受(shòu )言(yán )而(ér )书(shū )藏(cáng )之(zhī )。以(yǐ )扁(biǎn )鹊(què )言(yán )告(gào )简(jiǎn )子(zǐ ),简(jiǎn )子(zǐ )赐(cì )扁(biǎn )鹊(què )田(tián )四(sì )万(wàn )亩(mǔ )。

他(tā )日(rì ),简(jiǎn )子(zǐ )出(chū ),有(yǒu )人(rén )当(dāng )道(dào ),辟(pì )之(zhī )不(bú )去(qù ),从(cóng )者(zhě )怒(nù ),将(jiāng )刃(rèn )之(zhī )。当(dāng )道(dào )者(zhě )曰(yuē ):“吾(wú )欲(yù )有(yǒu )谒(yè )於(yú )主(zhǔ )君(jūn )。”从(cóng )者(zhě )以(yǐ )闻(wén )。简(jiǎn )子(zǐ )召(zhào )之(zhī ),曰(yuē ):“譆(xī ),吾(wú )有(yǒu )所(suǒ )见(jiàn )子(zǐ )晣(zhé )也(yě )。”当(dāng )道(dào )者(zhě )曰(yuē ):“屏(píng )左(zuǒ )右(yòu ),原(yuán )有(yǒu )谒(yè )。”简(jiǎn )子(zǐ )屏(píng )人(rén )。当(dāng )道(dào )者(zhě )曰(yuē ):“主(zhǔ )君(jūn )之(zhī )疾(jí ),臣(chén )在(zài )帝(dì )侧(cè )。”简(jiǎn )子(zǐ )曰(yuē ):“然(rán ),有(yǒu )之(zhī )。子(zǐ )之(zhī )见(jiàn )我(wǒ ),我(wǒ )何(hé )为(wéi )?”当(dāng )道(dào )者(zhě )曰(yuē ):“帝(dì )令(lìng )主(zhǔ )君(jūn )射(shè )熊(xióng )与(yǔ )罴(pí ),皆(jiē )死(sǐ )。”简(jiǎn )子(zǐ )曰(yuē ):“是(shì ),且(qiě )何(hé )也(yě )?”当(dāng )道(dào )者(zhě )曰(yuē ):“晋(jìn )国(guó )且(qiě )有(yǒu )大(dà )难(nán ),主(zhǔ )君(jūn )首(shǒu )之(zhī )。帝(dì )令(lìng )主(zhǔ )君(jūn )灭(miè )二(èr )卿(qīng ),夫(fū )熊(xióng )与(yǔ )罴(pí )皆(jiē )其(qí )祖(zǔ )也(yě )。”简(jiǎn )子(zǐ )曰(yuē ):“帝(dì )赐(cì )我(wǒ )二(èr )笥(sì )皆(jiē )有(yǒu )副(fù ),何(hé )也(yě )?”当(dāng )道(dào )者(zhě )曰(yuē ):“主(zhǔ )君(jūn )之(zhī )子(zǐ )将(jiāng )克(kè )二(èr )国(guó )於(yú )翟(zhái ),皆(jiē )子(zǐ )姓(xìng )也(yě )。”简(jiǎn )子(zǐ )曰(yuē ):“吾(wú )见(jiàn )兒(ér )在(zài )帝(dì )侧(cè ),帝(dì )属(shǔ )我(wǒ )一(yī )翟(zhái )犬(quǎn ),曰(yuē )‘及(jí )而(ér )子(zǐ )之(zhī )长(zhǎng )以(yǐ )赐(cì )之(zhī )’。夫(fū )兒(ér )何(hé )谓(wèi )以(yǐ )赐(cì )翟(zhái )犬(quǎn )?”当(dāng )道(dào )者(zhě )曰(yuē ):“兒(ér ),主(zhǔ )君(jūn )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。翟(zhái )犬(quǎn )者(zhě ),代(dài )之(zhī )先(xiān )也(yě )。主(zhǔ )君(jūn )之(zhī )子(zǐ )且(qiě )必(bì )有(yǒu )代(dài )。及(jí )主(zhǔ )君(jūn )之(zhī )後(hòu )嗣(sì ),且(qiě )有(yǒu )革(gé )政(zhèng )而(ér )胡(hú )服(fú ),并(bìng )二(èr )国(guó )於(yú )翟(zhái )。”简(jiǎn )子(zǐ )问(wèn )其(qí )姓(xìng )而(ér )延(yán )之(zhī )以(yǐ )官(guān )。当(dāng )道(dào )者(zhě )曰(yuē ):“臣(chén )野(yě )人(rén ),致(zhì )帝(dì )命(mìng )耳(ěr )。”遂(suí )不(bú )见(jiàn )。简(jiǎn )子(zǐ )书(shū )藏(cáng )之(zhī )府(fǔ )。

异(yì )日(rì ),姑(gū )布(bù )子(zǐ )卿(qīng )见(jiàn )简(jiǎn )子(zǐ ),简(jiǎn )子(zǐ )遍(biàn )召(zhào )诸(zhū )子(zǐ )相(xiàng )之(zhī )。子(zǐ )卿(qīng )曰(yuē ):“无(wú )为(wéi )将(jiāng )军(jūn )者(zhě )。”简(jiǎn )子(zǐ )曰(yuē ):“赵(zhào )氏(shì )其(qí )灭(miè )乎(hū )?”子(zǐ )卿(qīng )曰(yuē ):“吾(wú )尝(cháng )见(jiàn )一(yī )子(zǐ )於(yú )路(lù ),殆(dài )君(jūn )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。”简(jiǎn )子(zǐ )召(zhào )子(zǐ )毋(wú )恤(xù )。毋(wú )恤(xù )至(zhì ),则(zé )子(zǐ )卿(qīng )起(qǐ )曰(yuē ):“此(cǐ )真(zhēn )将(jiāng )军(jūn )矣(yǐ )!”简(jiǎn )子(zǐ )曰(yuē ):“此(cǐ )其(qí )母(mǔ )贱(jiàn ),翟(zhái )婢(bì )也(yě ),奚(xī )道(dào )贵(guì )哉(zāi )?”子(zǐ )卿(qīng )曰(yuē ):“天(tiān )所(suǒ )授(shòu ),虽(suī )贱(jiàn )必(bì )贵(guì )。”自(zì )是(shì )之(zhī )後(hòu ),简(jiǎn )子(zǐ )尽(jìn )召(zhào )诸(zhū )子(zǐ )与(yǔ )语(yǔ ),毋(wú )恤(xù )最(zuì )贤(xián )。简(jiǎn )子(zǐ )乃(nǎi )告(gào )诸(zhū )子(zǐ )曰(yuē ):“吾(wú )藏(cáng )宝(bǎo )符(fú )於(yú )常(cháng )山(shān )上(shàng ),先(xiān )得(dé )者(zhě )赏(shǎng )。”诸(zhū )子(zǐ )驰(chí )之(zhī )常(cháng )山(shān )上(shàng ),求(qiú ),无(wú )所(suǒ )得(dé )。毋(wú )恤(xù )还(hái ),曰(yuē ):“已(yǐ )得(dé )符(fú )矣(yǐ )。”简(jiǎn )子(zǐ )曰(yuē ):“奏(zòu )之(zhī )。”毋(wú )恤(xù )曰(yuē ):“从(cóng )常(cháng )山(shān )上(shàng )临(lín )代(dài ),代(dài )可(kě )取(qǔ )也(yě )。”简(jiǎn )子(zǐ )於(yú )是(shì )知(zhī )毋(wú )恤(xù )果(guǒ )贤(xián ),乃(nǎi )废(fèi )太(tài )子(zǐ )伯(bó )鲁(lǔ ),而(ér )以(yǐ )毋(wú )恤(xù )为(wéi )太(tài )子(zǐ )。

後(hòu )二(èr )年(nián ),晋(jìn )定(dìng )公(gōng )之(zhī )十(shí )四(sì )年(nián ),范(fàn )、中(zhōng )行(háng )作(zuò )乱(luàn )。明(míng )年(nián )春(chūn ),简(jiǎn )子(zǐ )谓(wèi )邯(hán )郸(dān )大(dà )夫(fū )午(wǔ )曰(yuē ):“归(guī )我(wǒ )卫(wèi )士(shì )五(wǔ )百(bǎi )家(jiā ),吾(wú )将(jiāng )置(zhì )之(zhī )晋(jìn )阳(yáng )。”午(wǔ )许(xǔ )诺(nuò ),归(guī )而(ér )其(qí )父(fù )兄(xiōng )不(bú )听(tīng ),倍(bèi )言(yán )。赵(zhào )鞅(yāng )捕(bǔ )午(wǔ ),囚(qiú )之(zhī )晋(jìn )阳(yáng )。乃(nǎi )告(gào )邯(hán )郸(dān )人(rén )曰(yuē ):“我(wǒ )私(sī )有(yǒu )诛(zhū )午(wǔ )也(yě ),诸(zhū )君(jūn )欲(yù )谁(shuí )立(lì )?”遂(suí )杀(shā )午(wǔ )。赵(zhào )稷(jì )、涉(shè )宾(bīn )以(yǐ )邯(hán )郸(dān )反(fǎn )。晋(jìn )君(jūn )使(shǐ )籍(jí )秦(qín )围(wéi )邯(hán )郸(dān )。荀(xún )寅(yín )、范(fàn )吉(jí )射(shè )与(yǔ )午(wǔ )善(shàn ),不(bú )肯(kěn )助(zhù )秦(qín )而(ér )谋(móu )作(zuò )乱(luàn ),董(dǒng )安(ān )于(yú )知(zhī )之(zhī )。十(shí )月(yuè ),范(fàn )、中(zhōng )行(háng )氏(shì )伐(fá )赵(zhào )鞅(yāng ),鞅(yāng )奔(bēn )晋(jìn )阳(yáng ),晋(jìn )人(rén )围(wéi )之(zhī )。范(fàn )吉(jí )射(shè )、荀(xún )寅(yín )仇(chóu )人(rén )魏(wèi )襄(xiāng )等(děng )谋(móu )逐(zhú )荀(xún )寅(yín ),以(yǐ )梁(liáng )婴(yīng )父(fù )代(dài )之(zhī );逐(zhú )吉(jí )射(shè ),以(yǐ )范(fàn )皋(gāo )绎(yì )代(dài )之(zhī )。荀(xún )栎(lì )”言(yán )於(yú )晋(jìn )侯(hóu )曰(yuē ):“君(jūn )命(mìng )大(dà )臣(chén ),始(shǐ )乱(luàn )者(zhě )死(sǐ )。今(jīn )三(sān )臣(chén )始(shǐ )乱(luàn )而(ér )独(dú )逐(zhú )鞅(yāng ),用(yòng )刑(xíng )不(bú )均(jūn ),请(qǐng )皆(jiē )逐(zhú )之(zhī )。”十(shí )一(yī )月(yuè ),荀(xún )栎(lì )、韩(hán )不(bú )佞(nìng )、魏(wèi )哆(duō )奉(fèng )公(gōng )命(mìng )以(yǐ )伐(fá )范(fàn )、中(zhōng )行(háng )氏(shì ),不(bú )克(kè )。范(fàn )、中(zhōng )行(háng )氏(shì )反(fǎn )伐(fá )公(gōng ),公(gōng )击(jī )之(zhī ),范(fàn )、中(zhōng )行(háng )败(bài )走(zǒu )。丁(dīng )未(wèi ),二(èr )子(zǐ )奔(bēn )朝(cháo )歌(gē )。韩(hán )、魏(wèi )以(yǐ )赵(zhào )氏(shì )为(wéi )请(qǐng )。十(shí )二(èr )月(yuè )辛(xīn )未(wèi ),赵(zhào )鞅(yāng )入(rù )绛(jiàng ),盟(méng )于(yú )公(gōng )宫(gōng )。其(qí )明(míng )年(nián ),知(zhī )伯(bó )文(wén )子(zǐ )谓(wèi )赵(zhào )鞅(yāng )曰(yuē ):“范(fàn )、中(zhōng )行(háng )虽(suī )信(xìn )为(wéi )乱(luàn ),安(ān )于(yú )发(fā )之(zhī ),是(shì )安(ān )于(yú )与(yǔ )谋(móu )也(yě )。晋(jìn )国(guó )有(yǒu )法(fǎ ),始(shǐ )乱(luàn )者(zhě )死(sǐ )。夫(fū )二(èr )子(zǐ )已(yǐ )伏(fú )罪(zuì )而(ér )安(ān )于(yú )独(dú )在(zài )。”赵(zhào )鞅(yāng )患(huàn )之(zhī )。安(ān )于(yú )曰(yuē ):“臣(chén )死(sǐ ),赵(zhào )氏(shì )定(dìng ),晋(jìn )国(guó )宁(níng ),吾(wú )死(sǐ )晚(wǎn )矣(yǐ )。”遂(suí )自(zì )杀(shā )。赵(zhào )氏(shì )以(yǐ )告(gào )知(zhī )伯(bó ),然(rán )後(hòu )赵(zhào )氏(shì )宁(níng )。

孔(kǒng )子(zǐ )闻(wén )赵(zhào )简(jiǎn )子(zǐ )不(bú )请(qǐng )晋(jìn )君(jūn )而(ér )执(zhí )邯(hán )郸(dān )午(wǔ ),保(bǎo )晋(jìn )阳(yáng ),故(gù )书(shū )春(chūn )秋(qiū )曰(yuē )“赵(zhào )鞅(yāng )以(yǐ )晋(jìn )阳(yáng )畔(pàn )”。

赵(zhào )简(jiǎn )子(zǐ )有(yǒu )臣(chén )曰(yuē )周(zhōu )舍(shě ),好(hǎo )直(zhí )谏(jiàn )。周(zhōu )舍(shě )死(sǐ ),简(jiǎn )子(zǐ )每(měi )听(tīng )朝(cháo ),常(cháng )不(bú )悦(yuè ),大(dà )夫(fū )请(qǐng )罪(zuì )。简(jiǎn )子(zǐ )曰(yuē ):“大(dà )夫(fū )无(wú )罪(zuì )。吾(wú )闻(wén )千(qiān )羊(yáng )之(zhī )皮(pí )不(bú )如(rú )一(yī )狐(hú )之(zhī )腋(yè )。诸(zhū )大(dà )夫(fū )朝(cháo ),徒(tú )闻(wén )唯(wéi )唯(wéi ),不(bú )闻(wén )周(zhōu )舍(shě )之(zhī )鄂(è )鄂(è ),是(shì )以(yǐ )忧(yōu )也(yě )。”简(jiǎn )子(zǐ )由(yóu )此(cǐ )能(néng )附(fù )赵(zhào )邑(yì )而(ér )怀(huái )晋(jìn )人(rén )。

晋(jìn )定(dìng )公(gōng )十(shí )八(bā )年(nián ),赵(zhào )简(jiǎn )子(zǐ )围(wéi )范(fàn )、中(zhōng )行(háng )于(yú )朝(cháo )歌(gē ),中(zhōng )行(háng )文(wén )子(zǐ )奔(bēn )邯(hán )郸(dān )。明(míng )年(nián ),卫(wèi )灵(líng )公(gōng )卒(zú )。简(jiǎn )子(zǐ )与(yǔ )阳(yáng )虎(hǔ )送(sòng )卫(wèi )太(tài )子(zǐ )蒯(kuǎi )聩(kuì )于(yú )卫(wèi ),卫(wèi )不(bú )内(nèi ),居(jū )戚(qī )。

晋(jìn )定(dìng )公(gōng )二(èr )十(shí )一(yī )年(nián ),简(jiǎn )子(zǐ )拔(bá )邯(hán )郸(dān ),中(zhōng )行(háng )文(wén )子(zǐ )奔(bēn )柏(bǎi )人(rén )。简(jiǎn )子(zǐ )又(yòu )围(wéi )柏(bǎi )人(rén ),中(zhōng )行(háng )文(wén )子(zǐ )、范(fàn )昭(zhāo )子(zǐ )遂(suí )奔(bēn )齐(qí )。赵(zhào )竟(jìng )有(yǒu )邯(hán )郸(dān )、柏(bǎi )人(rén )。范(fàn )、中(zhōng )行(háng )馀(yú )邑(yì )入(rù )于(yú )晋(jìn )。赵(zhào )名(míng )晋(jìn )卿(qīng ),实(shí )专(zhuān )晋(jìn )权(quán ),奉(fèng )邑(yì )侔(móu )於(yú )诸(zhū )侯(hóu )。

晋(jìn )定(dìng )公(gōng )三(sān )十(shí )年(nián ),定(dìng )公(gōng )与(yǔ )吴(wú )王(wáng )夫(fū )差(chà )争(zhēng )长(zhǎng )於(yú )黄(huáng )池(chí ),赵(zhào )简(jiǎn )子(zǐ )从(cóng )晋(jìn )定(dìng )公(gōng ),卒(zú )长(zhǎng )吴(wú )。定(dìng )公(gōng )三(sān )十(shí )七(qī )年(nián )卒(zú ),而(ér )简(jiǎn )子(zǐ )除(chú )三(sān )年(nián )之(zhī )丧(sàng ),期(qī )而(ér )已(yǐ )。是(shì )岁(suì ),越(yuè )王(wáng )勾(gōu )践(jiàn )灭(miè )吴(wú )。

晋(jìn )出(chū )公(gōng )十(shí )一(yī )年(nián ),知(zhī )伯(bó )伐(fá )郑(zhèng )。赵(zhào )简(jiǎn )子(zǐ )疾(jí ),使(shǐ )太(tài )子(zǐ )毋(wú )恤(xù )将(jiāng )而(ér )围(wéi )郑(zhèng )。知(zhī )伯(bó )醉(zuì ),以(yǐ )酒(jiǔ )灌(guàn )击(jī )毋(wú )恤(xù )。毋(wú )恤(xù )群(qún )臣(chén )请(qǐng )死(sǐ )之(zhī )。毋(wú )恤(xù )曰(yuē ):“君(jūn )所(suǒ )以(yǐ )置(zhì )毋(wú )恤(xù ),为(wéi )能(néng )忍(rěn )卼(kuǐ )。”然(rán )亦(yì )愠(yùn )知(zhī )伯(bó )。知(zhī )伯(bó )归(guī ),因(yīn )谓(wèi )简(jiǎn )子(zǐ ),使(shǐ )废(fèi )毋(wú )恤(xù ),简(jiǎn )子(zǐ )不(bú )听(tīng )。毋(wú )恤(xù )由(yóu )此(cǐ )怨(yuàn )知(zhī )伯(bó )。

晋(jìn )出(chū )公(gōng )十(shí )七(qī )年(nián ),简(jiǎn )子(zǐ )卒(zú ),太(tài )子(zǐ )毋(wú )恤(xù )代(dài )立(lì ),是(shì )为(wéi )襄(xiāng )子(zǐ )。

赵(zhào )襄(xiāng )子(zǐ )元(yuán )年(nián ),越(yuè )围(wéi )吴(wú )。襄(xiāng )子(zǐ )降(jiàng )丧(sàng )食(shí ),使(shǐ )楚(chǔ )隆(lóng )问(wèn )吴(wú )王(wáng )。

襄(xiāng )子(zǐ )姊(zǐ )前(qián )为(wéi )代(dài )王(wáng )夫(fū )人(rén )。简(jiǎn )子(zǐ )既(jì )葬(zàng ),未(wèi )除(chú )服(fú ),北(běi )登(dēng )夏(xià )屋(wū ),请(qǐng )代(dài )王(wáng )。使(shǐ )厨(chú )人(rén )操(cāo )铜(tóng )枓(dǒu )以(yǐ )食(shí )代(dài )王(wáng )及(jí )从(cóng )者(zhě ),行(háng )斟(zhēn ),阴(yīn )令(lìng )宰(zǎi )人(rén )各(gè )以(yǐ )枓(dǒu )击(jī )杀(shā )代(dài )王(wáng )及(jí )从(cóng )官(guān ),遂(suí )兴(xìng )兵(bīng )平(píng )代(dài )地(dì )。其(qí )姊(zǐ )闻(wén )之(zhī ),泣(qì )而(ér )呼(hū )天(tiān ),摩(mó )笄(jī )自(zì )杀(shā )。代(dài )人(rén )怜(lián )之(zhī ),所(suǒ )死(sǐ )地(dì )名(míng )之(zhī )为(wéi )摩(mó )笄(jī )之(zhī )山(shān )。遂(suí )以(yǐ )代(dài )封(fēng )伯(bó )鲁(lǔ )子(zǐ )周(zhōu )为(wéi )代(dài )成(chéng )君(jūn )。伯(bó )鲁(lǔ )者(zhě ),襄(xiāng )子(zǐ )兄(xiōng ),故(gù )太(tài )子(zǐ )。太(tài )子(zǐ )蚤(zǎo )死(sǐ ),故(gù )封(fēng )其(qí )子(zǐ )。

襄(xiāng )子(zǐ )立(lì )四(sì )年(nián ),知(zhī )伯(bó )与(yǔ )赵(zhào )、韩(hán )、魏(wèi )尽(jìn )分(fèn )其(qí )范(fàn )、中(zhōng )行(háng )故(gù )地(dì )。晋(jìn )出(chū )公(gōng )怒(nù ),告(gào )齐(qí )、鲁(lǔ ),欲(yù )以(yǐ )伐(fá )四(sì )卿(qīng )。四(sì )卿(qīng )恐(kǒng ),遂(suí )共(gòng )攻(gōng )出(chū )公(gōng )。出(chū )公(gōng )奔(bēn )齐(qí ),道(dào )死(sǐ )。知(zhī )伯(bó )乃(nǎi )立(lì )昭(zhāo )公(gōng )曾(céng )孙(sūn )骄(jiāo ),是(shì )为(wéi )晋(jìn )懿(yì )公(gōng )。知(zhī )伯(bó )益(yì )骄(jiāo )。请(qǐng )地(dì )韩(hán )、魏(wèi ),韩(hán )、魏(wèi )与(yǔ )之(zhī )。请(qǐng )地(dì )赵(zhào ),赵(zhào )不(bú )与(yǔ ),以(yǐ )其(qí )围(wéi )郑(zhèng )之(zhī )辱(rǔ )。知(zhī )伯(bó )怒(nù ),遂(suí )率(lǜ )韩(hán )、魏(wèi )攻(gōng )赵(zhào )。赵(zhào )襄(xiāng )子(zǐ )惧(jù ),乃(nǎi )奔(bēn )保(bǎo )晋(jìn )阳(yáng )。

原(yuán )过(guò )从(cóng ),後(hòu ),至(zhì )於(yú )王(wáng )泽(zé ),见(jiàn )三(sān )人(rén ),自(zì )带(dài )以(yǐ )上(shàng )可(kě )见(jiàn ),自(zì )带(dài )以(yǐ )下(xià )不(bú )可(kě )见(jiàn )。与(yǔ )原(yuán )过(guò )竹(zhú )二(èr )节(jiē ),莫(mò )通(tōng )。曰(yuē ):“为(wéi )我(wǒ )以(yǐ )是(shì )遗(yí )赵(zhào )毋(wú )恤(xù )。”原(yuán )过(guò )既(jì )至(zhì ),以(yǐ )告(gào )襄(xiāng )子(zǐ )。襄(xiāng )子(zǐ )齐(qí )三(sān )日(rì ),亲(qīn )自(zì )剖(pōu )竹(zhú ),有(yǒu )硃(zhū )书(shū )曰(yuē ):“赵(zhào )毋(wú )恤(xù ),余(yú )霍(huò )泰(tài )山(shān )山(shān )阳(yáng )侯(hóu )天(tiān )使(shǐ )也(yě )。三(sān )月(yuè )丙(bǐng )戌(xū ),余(yú )将(jiāng )使(shǐ )女(nǚ )反(fǎn )灭(miè )知(zhī )氏(shì )。女(nǚ )亦(yì )立(lì )我(wǒ )百(bǎi )邑(yì ),余(yú )将(jiāng )赐(cì )女(nǚ )林(lín )胡(hú )之(zhī )地(dì )。至(zhì )于(yú )後(hòu )世(shì ),且(qiě )有(yǒu )伉(kàng )王(wáng ),赤(chì )黑(hēi ),龙(lóng )面(miàn )而(ér )鸟(niǎo )噣(zhòu ),鬓(bìn )麋(mí )髭(zī )皞(hào ),大(dà )膺(yīng )大(dà )胸(xiōng ),脩(yǒu )下(xià )而(ér )冯(féng ),左(zuǒ )衽(rèn )界(jiè )乘(chéng ),奄(yǎn )有(yǒu )河(hé )宗(zōng ),至(zhì )于(yú )休(xiū )溷(hùn )诸(zhū )貉(mò ),南(nán )伐(fá )晋(jìn )别(bié ),北(běi )灭(miè )黑(hēi )姑(gū )。”襄(xiāng )子(zǐ )再(zài )拜(bài ),受(shòu )三(sān )神(shén )之(zhī )令(lìng )。

三(sān )国(guó )攻(gōng )晋(jìn )阳(yáng ),岁(suì )馀(yú ),引(yǐn )汾(fén )水(shuǐ )灌(guàn )其(qí )城(chéng ),城(chéng )不(bú )浸(jìn )者(zhě )三(sān )版(bǎn )。城(chéng )中(zhōng )悬(xuán )釜(fǔ )而(ér )炊(chuī ),易(yì )子(zǐ )而(ér )食(shí )。群(qún )臣(chén )皆(jiē )有(yǒu )外(wài )心(xīn ),礼(lǐ )益(yì )慢(màn ),唯(wéi )高(gāo )共(gòng )不(bú )敢(gǎn )失(shī )礼(lǐ )。襄(xiāng )子(zǐ )惧(jù ),乃(nǎi )夜(yè )使(shǐ )相(xiàng )张(zhāng )孟(mèng )同(tóng )私(sī )於(yú )韩(hán )、魏(wèi )。韩(hán )、魏(wèi )与(yǔ )合(hé )谋(móu ),以(yǐ )三(sān )月(yuè )丙(bǐng )戌(xū ),三(sān )国(guó )反(fǎn )灭(miè )知(zhī )氏(shì ),共(gòng )分(fèn )其(qí )地(dì )。於(yú )是(shì )襄(xiāng )子(zǐ )行(háng )赏(shǎng ),高(gāo )共(gòng )为(wéi )上(shàng )。张(zhāng )孟(mèng )同(tóng )曰(yuē ):“晋(jìn )阳(yáng )之(zhī )难(nán ),唯(wéi )共(gòng )无(wú )功(gōng )。”襄(xiāng )子(zǐ )曰(yuē ):“方(fāng )晋(jìn )阳(yáng )急(jí ),群(qún )臣(chén )皆(jiē )懈(xiè ),惟(wéi )共(gòng )不(bú )敢(gǎn )失(shī )人(rén )臣(chén )礼(lǐ ),是(shì )以(yǐ )先(xiān )之(zhī )。”於(yú )是(shì )赵(zhào )北(běi )有(yǒu )代(dài ),南(nán )并(bìng )知(zhī )氏(shì ),彊(jiāng )於(yú )韩(hán )、魏(wèi )。遂(suí )祠(cí )三(sān )神(shén )於(yú )百(bǎi )邑(yì ),使(shǐ )原(yuán )过(guò )主(zhǔ )霍(huò )泰(tài )山(shān )祠(cí )祀(sì )。

其(qí )後(hòu )娶(qǔ )空(kōng )同(tóng )氏(shì ),生(shēng )五(wǔ )子(zǐ )。襄(xiāng )子(zǐ )为(wéi )伯(bó )鲁(lǔ )之(zhī )不(bú )立(lì )也(yě ),不(bú )肯(kěn )立(lì )子(zǐ ),且(qiě )必(bì )欲(yù )传(chuán )位(wèi )与(yǔ )伯(bó )鲁(lǔ )子(zǐ )代(dài )成(chéng )君(jūn )。成(chéng )君(jūn )先(xiān )死(sǐ ),乃(nǎi )取(qǔ )代(dài )成(chéng )君(jūn )子(zǐ )浣(huàn )立(lì )为(wéi )太(tài )子(zǐ )。襄(xiāng )子(zǐ )立(lì )三(sān )十(shí )三(sān )年(nián )卒(zú ),浣(huàn )立(lì ),是(shì )为(wéi )献(xiàn )侯(hóu )。

献(xiàn )侯(hóu )少(shǎo )即(jí )位(wèi ),治(zhì )中(zhōng )牟(móu )。

襄(xiāng )子(zǐ )弟(dì )桓(huán )子(zǐ )逐(zhú )献(xiàn )侯(hóu ),自(zì )立(lì )於(yú )代(dài ),一(yī )年(nián )卒(zú )。国(guó )人(rén )曰(yuē )桓(huán )子(zǐ )立(lì )非(fēi )襄(xiāng )子(zǐ )意(yì ),乃(nǎi )共(gòng )杀(shā )其(qí )子(zǐ )而(ér )复(fù )迎(yíng )立(lì )献(xiàn )侯(hóu )。

十(shí )年(nián ),中(zhōng )山(shān )武(wǔ )公(gōng )初(chū )立(lì )。十(shí )三(sān )年(nián ),城(chéng )平(píng )邑(yì )。十(shí )五(wǔ )年(nián ),献(xiàn )侯(hóu )卒(zú ),子(zǐ )烈(liè )侯(hóu )籍(jí )立(lì )。

烈(liè )侯(hóu )元(yuán )年(nián ),魏(wèi )文(wén )侯(hóu )伐(fá )中(zhōng )山(shān ),使(shǐ )太(tài )子(zǐ )击(jī )守(shǒu )之(zhī )。六(liù )年(nián ),魏(wèi )、韩(hán )、赵(zhào )皆(jiē )相(xiàng )立(lì )为(wéi )诸(zhū )侯(hóu ),追(zhuī )尊(zūn )献(xiàn )子(zǐ )为(wéi )献(xiàn )侯(hóu )。

烈(liè )侯(hóu )好(hǎo )音(yīn ),谓(wèi )相(xiàng )国(guó )公(gōng )仲(zhòng )连(lián )曰(yuē ):“寡(guǎ )人(rén )有(yǒu )爱(ài ),可(kě )以(yǐ )贵(guì )之(zhī )乎(hū )?”公(gōng )仲(zhòng )曰(yuē ):“富(fù )之(zhī )可(kě ),贵(guì )之(zhī )则(zé )否(fǒu )。”烈(liè )侯(hóu )曰(yuē ):“然(rán )。夫(fū )郑(zhèng )歌(gē )者(zhě )枪(qiāng )、石(shí )二(èr )人(rén ),吾(wú )赐(cì )之(zhī )田(tián ),人(rén )万(wàn )亩(mǔ )。”公(gōng )仲(zhòng )曰(yuē ):“诺(nuò )。”不(bú )与(yǔ )。居(jū )一(yī )月(yuè ),烈(liè )侯(hóu )从(cóng )代(dài )来(lái ),问(wèn )歌(gē )者(zhě )田(tián )。公(gōng )仲(zhòng )曰(yuē ):“求(qiú ),未(wèi )有(yǒu )可(kě )者(zhě )。”有(yǒu )顷(qǐng ),烈(liè )侯(hóu )复(fù )问(wèn )。公(gōng )仲(zhòng )终(zhōng )不(bú )与(yǔ ),乃(nǎi )称(chēng )疾(jí )不(bú )朝(cháo )。番(fān )吾(wú )君(jūn )自(zì )代(dài )来(lái ),谓(wèi )公(gōng )仲(zhòng )曰(yuē ):“君(jūn )实(shí )好(hǎo )善(shàn ),而(ér )未(wèi )知(zhī )所(suǒ )持(chí )。今(jīn )公(gōng )仲(zhòng )相(xiàng )赵(zhào ),於(yú )今(jīn )四(sì )年(nián ),亦(yì )有(yǒu )进(jìn )士(shì )乎(hū )?”公(gōng )仲(zhòng )曰(yuē ):“未(wèi )也(yě )。”番(fān )吾(wú )君(jūn )曰(yuē ):“牛(niú )畜(chù )、荀(xún )欣(xīn )、徐(xú )越(yuè )皆(jiē )可(kě )。”公(gōng )仲(zhòng )乃(nǎi )进(jìn )三(sān )人(rén )。及(jí )朝(cháo ),烈(liè )侯(hóu )复(fù )问(wèn ):“歌(gē )者(zhě )田(tián )何(hé )如(rú )?”公(gōng )仲(zhòng )曰(yuē ):“方(fāng )使(shǐ )择(zé )其(qí )善(shàn )者(zhě )。”牛(niú )畜(chù )侍(shì )烈(liè )侯(hóu )以(yǐ )仁(rén )义(yì ),约(yuē )以(yǐ )王(wáng )道(dào ),烈(liè )侯(hóu )逌(yōu )然(rán )。明(míng )日(rì ),荀(xún )欣(xīn )侍(shì ),以(yǐ )选(xuǎn )练(liàn )举(jǔ )贤(xián ),任(rèn )官(guān )使(shǐ )能(néng )。明(míng )日(rì ),徐(xú )越(yuè )侍(shì ),以(yǐ )节(jiē )财(cái )俭(jiǎn )用(yòng ),察(chá )度(dù )功(gōng )德(dé )。所(suǒ )与(yǔ )无(wú )不(bú )充(chōng ),君(jūn )说(shuō )。烈(liè )侯(hóu )使(shǐ )使(shǐ )谓(wèi )相(xiàng )国(guó )曰(yuē ):“歌(gē )者(zhě )之(zhī )田(tián )且(qiě )止(zhǐ )。”官(guān )牛(niú )畜(chù )为(wéi )师(shī ),荀(xún )欣(xīn )为(wéi )中(zhōng )尉(wèi ),徐(xú )越(yuè )为(wéi )内(nèi )史(shǐ ),赐(cì )相(xiàng )国(guó )衣(yī )二(èr )袭(xí )。

九(jiǔ )年(nián ),烈(liè )侯(hóu )卒(zú ),弟(dì )武(wǔ )公(gōng )立(lì )。武(wǔ )公(gōng )十(shí )三(sān )年(nián )卒(zú ),赵(zhào )复(fù )立(lì )烈(liè )侯(hóu )太(tài )子(zǐ )章(zhāng ),是(shì )为(wéi )敬(jìng )侯(hóu )。是(shì )岁(suì ),魏(wèi )文(wén )侯(hóu )卒(zú )。

敬(jìng )侯(hóu )元(yuán )年(nián ),武(wǔ )公(gōng )子(zǐ )朝(cháo )作(zuò )乱(luàn ),不(bú )克(kè ),出(chū )奔(bēn )魏(wèi )。赵(zhào )始(shǐ )都(dōu )邯(hán )郸(dān )。

二(èr )年(nián ),败(bài )齐(qí )于(yú )灵(líng )丘(qiū )。三(sān )年(nián ),救(jiù )魏(wèi )于(yú )廪(lǐn )丘(qiū ),大(dà )败(bài )齐(qí )人(rén )。四(sì )年(nián ),魏(wèi )败(bài )我(wǒ )兔(tù )台(tái )。筑(zhù )刚(gāng )平(píng )以(yǐ )侵(qīn )卫(wèi )。五(wǔ )年(nián ),齐(qí )、魏(wèi )为(wéi )卫(wèi )攻(gōng )赵(zhào ),取(qǔ )我(wǒ )刚(gāng )平(píng )。六(liù )年(nián ),借(jiè )兵(bīng )於(yú )楚(chǔ )伐(fá )魏(wèi ),取(qǔ )棘(jí )蒲(pú )。八(bā )年(nián ),拔(bá )魏(wèi )黄(huáng )城(chéng )。九(jiǔ )年(nián ),伐(fá )齐(qí )。齐(qí )伐(fá )燕(yàn ),赵(zhào )救(jiù )燕(yàn )。十(shí )年(nián ),与(yǔ )中(zhōng )山(shān )战(zhàn )于(yú )房(fáng )子(zǐ )。

十(shí )一(yī )年(nián ),魏(wèi )、韩(hán )、赵(zhào )共(gòng )灭(miè )晋(jìn ),分(fèn )其(qí )地(dì )。伐(fá )中(zhōng )山(shān ),又(yòu )战(zhàn )於(yú )中(zhōng )人(rén )。十(shí )二(èr )年(nián ),敬(jìng )侯(hóu )卒(zú ),子(zǐ )成(chéng )侯(hóu )种(zhǒng )立(lì )。

成(chéng )侯(hóu )元(yuán )年(nián ),公(gōng )子(zǐ )胜(shèng )与(yǔ )成(chéng )侯(hóu )争(zhēng )立(lì ),为(wéi )乱(luàn )。二(èr )年(nián )六(liù )月(yuè ),雨(yǔ )雪(xuě )。三(sān )年(nián ),太(tài )戊(wù )午(wǔ )为(wéi )相(xiàng )。伐(fá )卫(wèi ),取(qǔ )乡(xiāng )邑(yì )七(qī )十(shí )三(sān )。魏(wèi )败(bài )我(wǒ )蔺(lìn )。四(sì )年(nián ),与(yǔ )秦(qín )战(zhàn )高(gāo )安(ān ),败(bài )之(zhī )。五(wǔ )年(nián ),伐(fá )齐(qí )于(yú )鄄(juàn )。魏(wèi )败(bài )我(wǒ )怀(huái )。攻(gōng )郑(zhèng ),败(bài )之(zhī ),以(yǐ )与(yǔ )韩(hán ),韩(hán )与(yǔ )我(wǒ )长(zhǎng )子(zǐ )。六(liù )年(nián ),中(zhōng )山(shān )筑(zhù )长(zhǎng )城(chéng )。伐(fá )魏(wèi ),败(bài )狝(xiǎn )泽(zé ),围(wéi )魏(wèi )惠(huì )王(wáng )。七(qī )年(nián ),侵(qīn )齐(qí ),至(zhì )长(zhǎng )城(chéng )。与(yǔ )韩(hán )攻(gōng )周(zhōu )。八(bā )年(nián ),与(yǔ )韩(hán )分(fèn )周(zhōu )以(yǐ )为(wéi )两(liǎng )。九(jiǔ )年(nián ),与(yǔ )齐(qí )战(zhàn )阿(ā )下(xià )。十(shí )年(nián ),攻(gōng )卫(wèi ),取(qǔ )甄(zhēn )。十(shí )一(yī )年(nián ),秦(qín )攻(gōng )魏(wèi ),赵(zhào )救(jiù )之(zhī )石(shí )阿(ā )。十(shí )二(èr )年(nián ),秦(qín )攻(gōng )魏(wèi )少(shǎo )梁(liáng ),赵(zhào )救(jiù )之(zhī )。十(shí )三(sān )年(nián ),秦(qín )献(xiàn )公(gōng )使(shǐ )庶(shù )长(zhǎng )国(guó )伐(fá )魏(wèi )少(shǎo )梁(liáng ),虏(lǔ )其(qí )太(tài )子(zǐ )、痤(cuó )。魏(wèi )败(bài )我(wǒ )澮(huì ),取(qǔ )皮(pí )牢(láo )。成(chéng )侯(hóu )与(yǔ )韩(hán )昭(zhāo )侯(hóu )遇(yù )上(shàng )党(dǎng )。十(shí )四(sì )年(nián ),与(yǔ )韩(hán )攻(gōng )秦(qín )。十(shí )五(wǔ )年(nián ),助(zhù )魏(wèi )攻(gōng )齐(qí )。

十(shí )六(liù )年(nián ),与(yǔ )韩(hán )、魏(wèi )分(fèn )晋(jìn ),封(fēng )晋(jìn )君(jūn )以(yǐ )端(duān )氏(shì )。

十(shí )七(qī )年(nián ),成(chéng )侯(hóu )与(yǔ )魏(wèi )惠(huì )王(wáng )遇(yù )葛(gě )孽(niè )。十(shí )九(jiǔ )年(nián ),与(yǔ )齐(qí )、宋(sòng )会(huì )平(píng )陆(lù ),与(yǔ )燕(yàn )会(huì )阿(ā )。二(èr )十(shí )年(nián ),魏(wèi )献(xiàn )荣(róng )椽(chuán ),因(yīn )以(yǐ )为(wéi )檀(tán )台(tái )。二(èr )十(shí )一(yī )年(nián ),魏(wèi )围(wéi )我(wǒ )邯(hán )郸(dān )。二(èr )十(shí )二(èr )年(nián ),魏(wèi )惠(huì )王(wáng )拔(bá )我(wǒ )邯(hán )郸(dān ),齐(qí )亦(yì )败(bài )魏(wèi )於(yú )桂(guì )陵(líng )。二(èr )十(shí )四(sì )年(nián ),魏(wèi )归(guī )我(wǒ )邯(hán )郸(dān ),与(yǔ )魏(wèi )盟(méng )漳(zhāng )水(shuǐ )上(shàng )。秦(qín )攻(gōng )我(wǒ )蔺(lìn )。二(èr )十(shí )五(wǔ )年(nián ),成(chéng )侯(hóu )卒(zú )。公(gōng )子(zǐ )緤(yè )与(yǔ )太(tài )子(zǐ )肃(sù )侯(hóu )争(zhēng )立(lì ),緤(yè )败(bài ),亡(wáng )奔(bēn )韩(hán )。

肃(sù )侯(hóu )元(yuán )年(nián ),夺(duó )晋(jìn )君(jūn )端(duān )氏(shì ),徙(xǐ )处(chù )屯(tún )留(liú )。二(èr )年(nián ),与(yǔ )魏(wèi )惠(huì )王(wáng )遇(yù )於(yú )阴(yīn )晋(jìn )。三(sān )年(nián ),公(gōng )子(zǐ )范(fàn )袭(xí )邯(hán )郸(dān ),不(bú )胜(shèng )而(ér )死(sǐ )。四(sì )年(nián ),朝(cháo )天(tiān )子(zǐ )。六(liù )年(nián ),攻(gōng )齐(qí ),拔(bá )高(gāo )唐(táng )。七(qī )年(nián ),公(gōng )子(zǐ )刻(kè )攻(gōng )魏(wèi )首(shǒu )垣(yuán )。十(shí )一(yī )年(nián ),秦(qín )孝(xiào )公(gōng )使(shǐ )商(shāng )君(jūn )伐(fá )魏(wèi ),虏(lǔ )其(qí )将(jiāng )公(gōng )子(zǐ )卬(áng )。赵(zhào )伐(fá )魏(wèi )。十(shí )二(èr )年(nián ),秦(qín )孝(xiào )公(gōng )卒(zú ),商(shāng )君(jūn )死(sǐ )。十(shí )五(wǔ )年(nián ),起(qǐ )寿(shòu )陵(líng )。魏(wèi )惠(huì )王(wáng )卒(zú )。

十(shí )六(liù )年(nián ),肃(sù )侯(hóu )游(yóu )大(dà )陵(líng ),出(chū )於(yú )鹿(lù )门(mén ),大(dà )戊(wù )午(wǔ )扣(kòu )马(mǎ )曰(yuē ):“耕(gēng )事(shì )方(fāng )急(jí ),一(yī )日(rì )不(bú )作(zuò ),百(bǎi )日(rì )不(bú )食(shí )。”肃(sù )侯(hóu )下(xià )车(chē )谢(xiè )。

十(shí )七(qī )年(nián ),围(wéi )魏(wèi )黄(huáng ),不(bú )克(kè )。筑(zhù )长(zhǎng )城(chéng )。

十(shí )八(bā )年(nián ),齐(qí )、魏(wèi )伐(fá )我(wǒ ),我(wǒ )决(jué )河(hé )水(shuǐ )灌(guàn )之(zhī ),兵(bīng )去(qù )。二(èr )十(shí )二(èr )年(nián ),张(zhāng )仪(yí )相(xiàng )秦(qín )。赵(zhào )疵(cī )与(yǔ )秦(qín )战(zhàn ),败(bài ),秦(qín )杀(shā )疵(cī )河(hé )西(xī ),取(qǔ )我(wǒ )蔺(lìn )、离(lí )石(shí )。二(èr )十(shí )三(sān )年(nián ),韩(hán )举(jǔ )与(yǔ )齐(qí )、魏(wèi )战(zhàn ),死(sǐ )于(yú )桑(sāng )丘(qiū )。

二(èr )十(shí )四(sì )年(nián ),肃(sù )侯(hóu )卒(zú )。秦(qín )、楚(chǔ )、燕(yàn )、齐(qí )、魏(wèi )出(chū )锐(ruì )师(shī )各(gè )万(wàn )人(rén )来(lái )会(huì )葬(zàng )。子(zǐ )武(wǔ )灵(líng )王(wáng )立(lì )。

武(wǔ )灵(líng )王(wáng )元(yuán )年(nián ),阳(yáng )文(wén )君(jūn )赵(zhào )豹(bào )相(xiàng )。梁(liáng )襄(xiāng )王(wáng )与(yǔ )太(tài )子(zǐ )嗣(sì ),韩(hán )宣(xuān )王(wáng )与(yǔ )太(tài )子(zǐ )仓(cāng )来(lái )朝(cháo )信(xìn )宫(gōng )。武(wǔ )灵(líng )王(wáng )少(shǎo ),未(wèi )能(néng )听(tīng )政(zhèng ),博(bó )闻(wén )师(shī )三(sān )人(rén ),左(zuǒ )右(yòu )司(sī )过(guò )三(sān )人(rén )。及(jí )听(tīng )政(zhèng ),先(xiān )问(wèn )先(xiān )王(wáng )贵(guì )臣(chén )肥(féi )义(yì ),加(jiā )其(qí )秩(zhì );国(guó )三(sān )老(lǎo )年(nián )八(bā )十(shí ),月(yuè )致(zhì )其(qí )礼(lǐ )。

三(sān )年(nián ),城(chéng )鄗(hào )。四(sì )年(nián ),与(yǔ )韩(hán )会(huì )于(yú )区(qū )鼠(shǔ )。五(wǔ )年(nián ),娶(qǔ )韩(hán )女(nǚ )为(wéi )夫(fū )人(rén )。

八(bā )年(nián ),韩(hán )击(jī )秦(qín ),不(bú )胜(shèng )而(ér )去(qù )。五(wǔ )国(guó )相(xiàng )王(wáng ),赵(zhào )独(dú )否(fǒu ),曰(yuē ):“无(wú )其(qí )实(shí ),敢(gǎn )处(chù )其(qí )名(míng )乎(hū )!”令(lìng )国(guó )人(rén )谓(wèi )已(yǐ )曰(yuē )“君(jūn )”。

九(jiǔ )年(nián ),与(yǔ )韩(hán )、魏(wèi )共(gòng )击(jī )秦(qín ),秦(qín )败(bài )我(wǒ ),斩(zhǎn )首(shǒu )八(bā )万(wàn )级(jí )。齐(qí )败(bài )我(wǒ )观(guān )泽(zé )。十(shí )年(nián ),秦(qín )取(qǔ )我(wǒ )中(zhōng )都(dōu )及(jí )西(xī )阳(yáng )。齐(qí )破(pò )燕(yàn )。燕(yàn )相(xiàng )子(zǐ )之(zhī )为(wéi )君(jūn ),君(jūn )反(fǎn )为(wéi )臣(chén )。十(shí )一(yī )年(nián ),王(wáng )召(zhào )公(gōng )子(zǐ )职(zhí )於(yú )韩(hán ),立(lì )以(yǐ )为(wéi )燕(yàn )王(wáng ),”使(shǐ )乐(lè )池(chí )送(sòng )之(zhī )。十(shí )三(sān )年(nián ),秦(qín )拔(bá )我(wǒ )蔺(lìn ),虏(lǔ )将(jiāng )军(jūn )赵(zhào )庄(zhuāng )。楚(chǔ )、魏(wèi )王(wáng )来(lái ),过(guò )邯(hán )郸(dān )。十(shí )四(sì )年(nián ),赵(zhào )何(hé )攻(gōng )魏(wèi )。

十(shí )六(liù )年(nián ),秦(qín )惠(huì )王(wáng )卒(zú )。王(wáng )游(yóu )大(dà )陵(líng )。他(tā )日(rì ),王(wáng )梦(mèng )见(jiàn )处(chù )女(nǚ )鼓(gǔ )琴(qín )而(ér )歌(gē )诗(shī )曰(yuē ):“美(měi )人(rén )荧(yíng )荧(yíng )兮(xī ),颜(yán )若(ruò )苕(tiáo )之(zhī )荣(róng )。命(mìng )乎(hū )命(mìng )乎(hū ),曾(céng )无(wú )我(wǒ )嬴(yíng )!”异(yì )日(rì ),王(wáng )饮(yǐn )酒(jiǔ )乐(lè ),数(shù )言(yán )所(suǒ )梦(mèng ),想(xiǎng )见(jiàn )其(qí )状(zhuàng )。吴(wú )广(guǎng )闻(wén )之(zhī ),因(yīn )夫(fū )人(rén )而(ér )内(nèi )其(qí )女(nǚ )娃(wá )嬴(yíng )。孟(mèng )姚(yáo )也(yě )。孟(mèng )姚(yáo )甚(shèn )有(yǒu )宠(chǒng )於(yú )王(wáng ),是(shì )为(wéi )惠(huì )后(hòu )。

十(shí )七(qī )年(nián ),王(wáng )出(chū )九(jiǔ )门(mén ),为(wéi )野(yě )台(tái ),以(yǐ )望(wàng )齐(qí )、中(zhōng )山(shān )之(zhī )境(jìng )。

十(shí )八(bā )年(nián ),秦(qín )武(wǔ )王(wáng )与(yǔ )孟(mèng )说(shuō )举(jǔ )龙(lóng )文(wén )赤(chì )鼎(dǐng ),绝(jué )膑(bìn )而(ér )死(sǐ )。赵(zhào )王(wáng )使(shǐ )代(dài )相(xiàng )赵(zhào )固(gù )迎(yíng )公(gōng )子(zǐ )稷(jì )於(yú )燕(yàn ),送(sòng )归(guī ),立(lì )为(wéi )秦(qín )王(wáng ),是(shì )为(wéi )昭(zhāo )王(wáng )。

十(shí )九(jiǔ )年(nián )春(chūn )正(zhèng )月(yuè ),大(dà )朝(cháo )信(xìn )宫(gōng )。召(zhào )肥(féi )义(yì )与(yǔ )议(yì )天(tiān )下(xià ),五(wǔ )日(rì )而(ér )毕(bì )。王(wáng )北(běi )略(luè )中(zhōng )山(shān )之(zhī )地(dì ),至(zhì )於(yú )房(fáng )子(zǐ ),遂(suí )之(zhī )代(dài ),北(běi )至(zhì )无(wú )穷(qióng ),西(xī )至(zhì )河(hé ),登(dēng )黄(huáng )华(huá )之(zhī )上(shàng )。召(zhào )楼(lóu )缓(huǎn )谋(móu )曰(yuē ):“我(wǒ )先(xiān )王(wáng )因(yīn )世(shì )之(zhī )变(biàn ),以(yǐ )长(zhǎng )南(nán )籓(bān )之(zhī )地(dì ),属(shǔ )阻(zǔ )漳(zhāng )、滏(fǔ )之(zhī )险(xiǎn ),立(lì )长(zhǎng )城(chéng ),又(yòu )取(qǔ )蔺(lìn )、郭(guō )狼(láng ),败(bài )林(lín )人(rén )於(yú )荏(rěn ),而(ér )功(gōng )未(wèi )遂(suí )。今(jīn )中(zhōng )山(shān )在(zài )我(wǒ )腹(fù )心(xīn ),北(běi )有(yǒu )燕(yàn ),东(dōng )有(yǒu )胡(hú ),西(xī )有(yǒu )林(lín )胡(hú )、楼(lóu )烦(fán )、秦(qín )、韩(hán )之(zhī )边(biān ),而(ér )无(wú )彊(jiāng )兵(bīng )之(zhī )救(jiù ),是(shì )亡(wáng )社(shè )稷(jì ),柰(nài )何(hé )?夫(fū )有(yǒu )高(gāo )世(shì )之(zhī )名(míng ),必(bì )有(yǒu )遗(yí )俗(sú )之(zhī )累(lèi )。吾(wú )欲(yù )胡(hú )服(fú )。”楼(lóu )缓(huǎn )曰(yuē ):“善(shàn )。”群(qún )臣(chén )皆(jiē )不(bú )欲(yù )。

於(yú )是(shì )肥(féi )义(yì )侍(shì ),王(wáng )曰(yuē ):“简(jiǎn )、襄(xiāng )主(zhǔ )之(zhī )烈(liè ),计(jì )胡(hú )、翟(zhái )之(zhī )利(lì )。为(wéi )人(rén )臣(chén )者(zhě ),宠(chǒng )有(yǒu )孝(xiào )弟(dì )长(zhǎng )幼(yòu )顺(shùn )明(míng )之(zhī )节(jiē ),通(tōng )有(yǒu )补(bǔ )民(mín )益(yì )主(zhǔ )之(zhī )业(yè ),此(cǐ )两(liǎng )者(zhě )臣(chén )之(zhī )分(fèn )也(yě )。今(jīn )吾(wú )欲(yù )继(jì )襄(xiāng )主(zhǔ )之(zhī )迹(jì ),开(kāi )於(yú )胡(hú )、翟(zhái )之(zhī )乡(xiāng ),而(ér )卒(zú )世(shì )不(bú )见(jiàn )也(yě )。为(wéi )敌(dí )弱(ruò ),用(yòng )力(lì )少(shǎo )而(ér )功(gōng )多(duō ),可(kě )以(yǐ )毋(wú )尽(jìn )百(bǎi )姓(xìng )之(zhī )劳(láo ),而(ér )序(xù )往(wǎng )古(gǔ )之(zhī )勋(xūn )。夫(fū )有(yǒu )高(gāo )世(shì )之(zhī )功(gōng )者(zhě ),负(fù )遗(yí )俗(sú )之(zhī )累(lèi );有(yǒu )独(dú )智(zhì )之(zhī )虑(lǜ )者(zhě ),任(rèn )骜(ào )民(mín )之(zhī )怨(yuàn )。今(jīn )吾(wú )将(jiāng )胡(hú )服(fú )骑(qí )射(shè )以(yǐ )教(jiāo )百(bǎi )姓(xìng ),而(ér )世(shì )必(bì )议(yì )寡(guǎ )人(rén ),柰(nài )何(hé )?”肥(féi )义(yì )曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )疑(yí )事(shì )无(wú )功(gōng ),疑(yí )行(háng )无(wú )名(míng )。王(wáng )既(jì )定(dìng )负(fù )遗(yí )俗(sú )之(zhī )虑(lǜ ),殆(dài )无(wú )顾(gù )天(tiān )下(xià )之(zhī )议(yì )矣(yǐ )。夫(fū )论(lùn )至(zhì )德(dé )者(zhě )不(bú )和(hé )於(yú )俗(sú ),成(chéng )大(dà )功(gōng )者(zhě )不(bú )谋(móu )於(yú )众(zhòng )。昔(xī )者(zhě )舜(shùn )舞(wǔ )有(yǒu )苗(miáo ),禹(yǔ )袒(tǎn )裸(luǒ )国(guó ),非(fēi )以(yǐ )养(yǎng )欲(yù )而(ér )乐(lè )志(zhì )也(yě ),务(wù )以(yǐ )论(lùn )德(dé )而(ér )约(yuē )功(gōng )也(yě )。愚(yú )者(zhě )闇(ān )成(chéng )事(shì ),智(zhì )者(zhě )睹(dǔ )未(wèi )形(xíng ),则(zé )王(wáng )何(hé )疑(yí )焉(yān )。”王(wáng )曰(yuē ):“吾(wú )不(bú )疑(yí )胡(hú )服(fú )也(yě ),吾(wú )恐(kǒng )天(tiān )下(xià )笑(xiào )我(wǒ )也(yě )。狂(kuáng )夫(fū )之(zhī )乐(lè ),智(zhì )者(zhě )哀(āi )焉(yān );愚(yú )者(zhě )所(suǒ )笑(xiào ),贤(xián )者(zhě )察(chá )焉(yān )。世(shì )有(yǒu )顺(shùn )我(wǒ )者(zhě ),胡(hú )服(fú )之(zhī )功(gōng )未(wèi )可(kě )知(zhī )也(yě )。虽(suī )驱(qū )世(shì )以(yǐ )笑(xiào )我(wǒ ),胡(hú )地(dì )中(zhōng )山(shān )吾(wú )必(bì )有(yǒu )之(zhī )。”於(yú )是(shì )遂(suí )胡(hú )服(fú )矣(yǐ )。

使(shǐ )王(wáng )緤(yè )告(gào )公(gōng )子(zǐ )成(chéng )曰(yuē ):“寡(guǎ )人(rén )胡(hú )服(fú ),将(jiāng )以(yǐ )朝(cháo )也(yě ),亦(yì )欲(yù )叔(shū )服(fú )之(zhī )。家(jiā )听(tīng )於(yú )亲(qīn )而(ér )国(guó )听(tīng )於(yú )君(jūn ),古(gǔ )今(jīn )之(zhī )公(gōng )行(háng )也(yě )。子(zǐ )不(bú )反(fǎn )亲(qīn ),臣(chén )不(bú )逆(nì )君(jūn ),兄(xiōng )弟(dì )之(zhī )通(tōng )义(yì )也(yě )。今(jīn )寡(guǎ )人(rén )作(zuò )教(jiāo )易(yì )服(fú )而(ér )叔(shū )不(bú )服(fú ),吾(wú )恐(kǒng )天(tiān )下(xià )议(yì )之(zhī )也(yě )。制(zhì )国(guó )有(yǒu )常(cháng ),利(lì )民(mín )为(wéi )本(běn );从(cóng )政(zhèng )有(yǒu )经(jīng ),令(lìng )行(háng )为(wéi )上(shàng )。明(míng )德(dé )先(xiān )论(lùn )於(yú )贱(jiàn ),而(ér )行(háng )政(zhèng )先(xiān )信(xìn )於(yú )贵(guì )。今(jīn )胡(hú )服(fú )之(zhī )意(yì ),非(fēi )以(yǐ )养(yǎng )欲(yù )而(ér )乐(lè )志(zhì )也(yě );事(shì )有(yǒu )所(suǒ )止(zhǐ )而(ér )功(gōng )有(yǒu )所(suǒ )出(chū ),事(shì )成(chéng )功(gōng )立(lì ),然(rán )后(hòu )善(shàn )也(yě )。今(jīn )寡(guǎ )人(rén )恐(kǒng )叔(shū )之(zhī )逆(nì )从(cóng )政(zhèng )之(zhī )经(jīng ),以(yǐ )辅(fǔ )叔(shū )之(zhī )议(yì )。且(qiě )寡(guǎ )人(rén )闻(wén )之(zhī ),事(shì )利(lì )国(guó )者(zhě )行(háng )无(wú )邪(xié ),因(yīn )贵(guì )戚(qī )者(zhě )名(míng )不(bú )累(lèi ),故(gù )原(yuán )慕(mù )公(gōng )叔(shū )之(zhī )义(yì ),以(yǐ )成(chéng )胡(hú )服(fú )之(zhī )功(gōng )。使(shǐ )緤(yè )谒(yè )之(zhī )叔(shū ),请(qǐng )服(fú )焉(yān )。”公(gōng )子(zǐ )成(chéng )再(zài )拜(bài )稽(jī )首(shǒu )曰(yuē ):“臣(chén )固(gù )闻(wén )王(wáng )之(zhī )胡(hú )服(fú )也(yě )。臣(chén )不(bú )佞(nìng ),寝(qǐn )疾(jí ),未(wèi )能(néng )趋(qū )走(zǒu )以(yǐ )滋(zī )进(jìn )也(yě )。王(wáng )命(mìng )之(zhī ),臣(chén )敢(gǎn )对(duì ),因(yīn )竭(jié )其(qí )愚(yú )忠(zhōng )。曰(yuē ):臣(chén )闻(wén )中(zhōng )国(guó )者(zhě ),盖(gài )聪(cōng )明(míng )徇(xùn )智(zhì )之(zhī )所(suǒ )居(jū )也(yě ),万(wàn )物(wù )财(cái )用(yòng )之(zhī )所(suǒ )聚(jù )也(yě ),贤(xián )圣(shèng )之(zhī )所(suǒ )教(jiāo )也(yě ),仁(rén )义(yì )之(zhī )所(suǒ )施(shī )也(yě ),诗(shī )书(shū )礼(lǐ )乐(lè )之(zhī )所(suǒ )用(yòng )也(yě ),异(yì )敏(mǐn )技(jì )能(néng )之(zhī )所(suǒ )试(shì )也(yě ),远(yuǎn )方(fāng )之(zhī )所(suǒ )观(guān )赴(fù )也(yě ),蛮(mán )夷(yí )之(zhī )所(suǒ )义(yì )行(háng )也(yě )。今(jīn )王(wáng )舍(shě )此(cǐ )而(ér )袭(xí )远(yuǎn )方(fāng )之(zhī )服(fú ),变(biàn )古(gǔ )之(zhī )教(jiāo ),易(yì )古(gǔ )人(rén )道(dào ),逆(nì )人(rén )之(zhī )心(xīn ),而(ér )怫(fú )学(xué )者(zhě ),离(lí )中(zhōng )国(guó ),故(gù )臣(chén )原(yuán )王(wáng )图(tú )之(zhī )也(yě )。”使(shǐ )者(zhě )以(yǐ )报(bào )。王(wáng )曰(yuē ):“吾(wú )固(gù )闻(wén )叔(shū )之(zhī )疾(jí )也(yě ),我(wǒ )将(jiāng )自(zì )往(wǎng )请(qǐng )之(zhī )。”

王(wáng )遂(suí )往(wǎng )之(zhī )公(gōng )子(zǐ )成(chéng )家(jiā ),因(yīn )自(zì )请(qǐng )之(zhī ),曰(yuē ):“夫(fū )服(fú )者(zhě ),所(suǒ )以(yǐ )便(biàn )用(yòng )也(yě );礼(lǐ )者(zhě ),所(suǒ )以(yǐ )便(biàn )事(shì )也(yě )。圣(shèng )人(rén )观(guān )乡(xiāng )而(ér )顺(shùn )宜(yí ),因(yīn )事(shì )而(ér )制(zhì )礼(lǐ ),所(suǒ )以(yǐ )利(lì )其(qí )民(mín )而(ér )厚(hòu )其(qí )国(guó )也(yě )。夫(fū )翦(jiǎn )发(fā )文(wén )身(shēn ),错(cuò )臂(bì )左(zuǒ )衽(rèn ),瓯(ōu )越(yuè )之(zhī )民(mín )也(yě )。黑(hēi )齿(chǐ )雕(diāo )题(tí ),卻(què )冠(guàn )秫(shú )绌(chù ),大(dà )吴(wú )之(zhī )国(guó )也(yě )。故(gù )礼(lǐ )服(fú )莫(mò )同(tóng ),其(qí )便(biàn )一(yī )也(yě )。乡(xiāng )异(yì )而(ér )用(yòng )变(biàn ),事(shì )异(yì )而(ér )礼(lǐ )易(yì )。是(shì )以(yǐ )圣(shèng )人(rén )果(guǒ )可(kě )以(yǐ )利(lì )其(qí )国(guó ),不(bú )一(yī )其(qí )用(yòng );果(guǒ )可(kě )以(yǐ )便(biàn )其(qí )事(shì ),不(bú )同(tóng )其(qí )礼(lǐ )。儒(rú )者(zhě )一(yī )师(shī )而(ér )俗(sú )异(yì ),中(zhōng )国(guó )同(tóng )礼(lǐ )而(ér )教(jiāo )离(lí ),况(kuàng )於(yú )山(shān )谷(gǔ )之(zhī )便(biàn )乎(hū )?故(gù )去(qù )就(jiù )之(zhī )变(biàn ),智(zhì )者(zhě )不(bú )能(néng )一(yī );远(yuǎn )近(jìn )之(zhī )服(fú ),贤(xián )圣(shèng )不(bú )能(néng )同(tóng )。穷(qióng )乡(xiāng )多(duō )异(yì ),曲(qǔ )学(xué )多(duō )辩(biàn )。不(bú )知(zhī )而(ér )不(bú )疑(yí ),异(yì )於(yú )己(jǐ )而(ér )不(bú )非(fēi )者(zhě ),公(gōng )焉(yān )而(ér )众(zhòng )求(qiú )尽(jìn )善(shàn )也(yě )。今(jīn )叔(shū )之(zhī )所(suǒ )言(yán )者(zhě )俗(sú )也(yě ),吾(wú )所(suǒ )言(yán )者(zhě )所(suǒ )以(yǐ )制(zhì )俗(sú )也(yě )。吾(wú )国(guó )东(dōng )有(yǒu )河(hé )、薄(báo )洛(luò )之(zhī )水(shuǐ ),与(yǔ )齐(qí )、中(zhōng )山(shān )同(tóng )之(zhī ),东(dōng )有(yǒu )燕(yàn )、东(dōng )胡(hú )之(zhī )境(jìng ),而(ér )西(xī )有(yǒu )楼(lóu )烦(fán )、秦(qín )、韩(hán )之(zhī )边(biān ),今(jīn )无(wú )骑(qí )射(shè )之(zhī )备(bèi )。故(gù )寡(guǎ )人(rén )无(wú )舟(zhōu )楫(jí )之(zhī )用(yòng ),夹(jiá )水(shuǐ )居(jū )之(zhī )民(mín ),将(jiāng )何(hé )以(yǐ )守(shǒu )河(hé )、薄(báo )洛(luò )之(zhī )水(shuǐ );变(biàn )服(fú )骑(qí )射(shè ),以(yǐ )备(bèi )燕(yàn )、三(sān )胡(hú )、秦(qín )、韩(hán )之(zhī )边(biān )。且(qiě )昔(xī )者(zhě )简(jiǎn )主(zhǔ )不(bú )塞(sāi )晋(jìn )阳(yáng )以(yǐ )及(jí )上(shàng )党(dǎng ),而(ér )襄(xiāng )主(zhǔ )并(bìng )戎(róng )取(qǔ )代(dài )以(yǐ )攘(rǎng )诸(zhū )胡(hú ),此(cǐ )愚(yú )智(zhì )所(suǒ )明(míng )也(yě )。先(xiān )时(shí )中(zhōng )山(shān )负(fù )齐(qí )之(zhī )彊(jiāng )兵(bīng ),侵(qīn )暴(bào )吾(wú )地(dì ),系(xì )累(lèi )吾(wú )民(mín ),引(yǐn )水(shuǐ )围(wéi )鄗(hào ),微(wēi )社(shè )稷(jì )之(zhī )神(shén )灵(líng ),则(zé )鄗(hào )几(jǐ )於(yú )不(bú )守(shǒu )也(yě )。先(xiān )王(wáng )丑(chǒu )之(zhī ),而(ér )怨(yuàn )未(wèi )能(néng )报(bào )也(yě )。今(jīn )骑(qí )射(shè )之(zhī )备(bèi ),近(jìn )可(kě )以(yǐ )便(biàn )上(shàng )党(dǎng )之(zhī )形(xíng ),而(ér )远(yuǎn )可(kě )以(yǐ )报(bào )中(zhōng )山(shān )之(zhī )怨(yuàn )。而(ér )叔(shū )顺(shùn )中(zhōng )国(guó )之(zhī )俗(sú )以(yǐ )逆(nì )简(jiǎn )、襄(xiāng )之(zhī )意(yì ),恶(è )变(biàn )服(fú )之(zhī )名(míng )以(yǐ )忘(wàng )鄗(hào )事(shì )之(zhī )丑(chǒu ),非(fēi )寡(guǎ )人(rén )之(zhī )所(suǒ )望(wàng )也(yě )。”公(gōng )字(zì )成(chéng )再(zài )拜(bài )稽(jī )首(shǒu )曰(yuē ):“臣(chén )愚(yú ),不(bú )达(dá )於(yú )王(wáng )之(zhī )义(yì ),敢(gǎn )道(dào )世(shì )俗(sú )之(zhī )闻(wén ),臣(chén )之(zhī )罪(zuì )也(yě )。今(jīn )王(wáng )将(jiāng )继(jì )简(jiǎn )、襄(xiāng )之(zhī )意(yì )以(yǐ )顺(shùn )先(xiān )王(wáng )之(zhī )志(zhì ),臣(chén )敢(gǎn )不(bú )听(tīng )命(mìng )乎(hū )!”再(zài )拜(bài )稽(jī )首(shǒu )。乃(nǎi )赐(cì )胡(hú )服(fú )。明(míng )日(rì ),服(fú )而(ér )朝(cháo )。於(yú )是(shì )始(shǐ )出(chū )胡(hú )服(fú )令(lìng )也(yě )。

赵(zhào )文(wén )、赵(zhào )造(zào )、周(zhōu )袑(shào )、赵(zhào )俊(jùn )皆(jiē )谏(jiàn )止(zhǐ )王(wáng )毋(wú )胡(hú )服(fú ),如(rú )故(gù )法(fǎ )便(biàn )。王(wáng )曰(yuē ):“先(xiān )王(wáng )不(bú )同(tóng )俗(sú ),何(hé )古(gǔ )之(zhī )法(fǎ )?帝(dì )王(wáng )不(bú )相(xiàng )袭(xí ),何(hé )礼(lǐ )之(zhī )循(xún )?虙(fú )戏(xì )、神(shén )农(nóng )教(jiāo )而(ér )不(bú )诛(zhū ),黄(huáng )帝(dì )、尧(yáo )、舜(shùn )诛(zhū )而(ér )不(bú )怒(nù )。及(jí )至(zhì )三(sān )王(wáng ),随(suí )时(shí )制(zhì )法(fǎ ),因(yīn )事(shì )制(zhì )礼(lǐ )。法(fǎ )度(dù )制(zhì )令(lìng )各(gè )顺(shùn )其(qí )宜(yí ),衣(yī )服(fú )器(qì )械(xiè )各(gè )便(biàn )其(qí )用(yòng )。故(gù )礼(lǐ )也(yě )不(bú )必(bì )一(yī )道(dào ),而(ér )便(biàn )国(guó )不(bú )必(bì )古(gǔ )。圣(shèng )人(rén )之(zhī )兴(xìng )也(yě )不(bú )相(xiàng )袭(xí )而(ér )王(wáng ),夏(xià )、殷(yīn )之(zhī )衰(shuāi )也(yě )不(bú )易(yì )礼(lǐ )而(ér )灭(miè )。然(rán )则(zé )反(fǎn )古(gǔ )未(wèi )可(kě )非(fēi ),而(ér )循(xún )礼(lǐ )未(wèi )足(zú )多(duō )也(yě )。且(qiě )服(fú )奇(qí )者(zhě )志(zhì )淫(yín ),则(zé )是(shì )邹(zōu )、鲁(lǔ )无(wú )奇(qí )行(háng )也(yě );俗(sú )辟(pì )者(zhě )民(mín )易(yì ),则(zé )是(shì )吴(wú )、越(yuè )无(wú )秀(xiù )士(shì )也(yě )。且(qiě )圣(shèng )人(rén )利(lì )身(shēn )谓(wèi )之(zhī )服(fú ),便(biàn )事(shì )谓(wèi )之(zhī )礼(lǐ )。夫(fū )进(jìn )退(tuì )之(zhī )节(jiē ),衣(yī )服(fú )之(zhī )制(zhì )者(zhě ),所(suǒ )以(yǐ )齐(qí )常(cháng )民(mín )也(yě ),非(fēi )所(suǒ )以(yǐ )论(lùn )贤(xián )者(zhě )也(yě )。故(gù )齐(qí )民(mín )与(yǔ )俗(sú )流(liú ),贤(xián )者(zhě )与(yǔ )变(biàn )俱(jù )。故(gù )谚(yàn )曰(yuē )‘以(yǐ )书(shū )御(yù )者(zhě )不(bú )尽(jìn )马(mǎ )之(zhī )情(qíng ),以(yǐ )古(gǔ )制(zhì )今(jīn )者(zhě )不(bú )达(dá )事(shì )之(zhī )变(biàn )’。循(xún )法(fǎ )之(zhī )功(gōng ),不(bú )足(zú )以(yǐ )高(gāo )世(shì );法(fǎ )古(gǔ )之(zhī )学(xué ),不(bú )足(zú )以(yǐ )制(zhì )今(jīn )。子(zǐ )不(bú )及(jí )也(yě )。”遂(suí )胡(hú )服(fú )招(zhāo )骑(qí )射(shè )。

二(èr )十(shí )年(nián ),王(wáng )略(luè )中(zhōng )山(shān )地(dì ),至(zhì )宁(níng )葭(jiā );西(xī )略(luè )胡(hú )地(dì ),至(zhì )榆(yú )中(zhōng )。林(lín )胡(hú )王(wáng )献(xiàn )马(mǎ )。归(guī ),使(shǐ )楼(lóu )缓(huǎn )之(zhī )秦(qín ),仇(chóu )液(yè )之(zhī )韩(hán ),王(wáng )贲(bēn )之(zhī )楚(chǔ ),富(fù )丁(dīng )之(zhī )魏(wèi ),赵(zhào )爵(jué )之(zhī )齐(qí )。代(dài )相(xiàng )赵(zhào )固(gù )主(zhǔ )胡(hú ),致(zhì )其(qí )兵(bīng )。

二(èr )十(shí )一(yī )年(nián ),攻(gōng )中(zhōng )山(shān )。赵(zhào )袑(shào )为(wéi )右(yòu )军(jūn ),许(xǔ )钧(jūn )为(wéi )左(zuǒ )军(jūn ),公(gōng )子(zǐ )章(zhāng )为(wéi )中(zhōng )军(jūn ),王(wáng )并(bìng )将(jiāng )之(zhī )。牛(niú )翦(jiǎn )将(jiāng )车(chē )骑(qí ),赵(zhào )希(xī )并(bìng )将(jiāng )胡(hú )、代(dài )。赵(zhào )与(yǔ )之(zhī )陉(xíng ),合(hé )军(jūn )曲(qǔ )阳(yáng ),攻(gōng )取(qǔ )丹(dān )丘(qiū )、华(huá )阳(yáng )、鸱(chī )之(zhī )塞(sāi )。王(wáng )军(jūn )取(qǔ )鄗(hào )、石(shí )邑(yì )、封(fēng )龙(lóng )、东(dōng )垣(yuán )。中(zhōng )山(shān )献(xiàn )四(sì )邑(yì )和(hé ),王(wáng )许(xǔ )之(zhī ),罢(bà )兵(bīng )。二(èr )十(shí )三(sān )年(nián ),攻(gōng )中(zhōng )山(shān )。二(èr )十(shí )五(wǔ )年(nián ),惠(huì )后(hòu )卒(zú )。使(shǐ )周(zhōu )袑(shào )胡(hú )服(fú )傅(fù )王(wáng )子(zǐ )何(hé )。二(èr )十(shí )六(liù )年(nián ),复(fù )攻(gōng )中(zhōng )山(shān ),攘(rǎng )地(dì )北(běi )至(zhì )燕(yàn )、代(dài ),西(xī )至(zhì )云(yún )中(zhōng )、九(jiǔ )原(yuán )。

二(èr )十(shí )七(qī )年(nián )五(wǔ )月(yuè )戊(wù )申(shēn ),大(dà )朝(cháo )於(yú )东(dōng )宫(gōng ),传(chuán )国(guó ),立(lì )王(wáng )子(zǐ )何(hé )以(yǐ )为(wéi )王(wáng )。王(wáng )庙(miào )见(jiàn )礼(lǐ )毕(bì ),出(chū )临(lín )朝(cháo )。大(dà )夫(fū )悉(xī )为(wéi )臣(chén ),肥(féi )义(yì )为(wéi )相(xiàng )国(guó ),并(bìng )傅(fù )王(wáng )。是(shì )为(wéi )惠(huì )文(wén )王(wáng )。惠(huì )文(wén )王(wáng ),惠(huì )后(hòu )吴(wú )娃(wá )子(zǐ )也(yě )。武(wǔ )灵(líng )王(wáng )自(zì )号(hào )为(wéi )主(zhǔ )父(fù )。

主(zhǔ )父(fù )欲(yù )令(lìng )子(zǐ )主(zhǔ )治(zhì )国(guó ),而(ér )身(shēn )胡(hú )服(fú )将(jiāng )士(shì )大(dà )夫(fū )西(xī )北(běi )略(luè )胡(hú )地(dì ),而(ér )欲(yù )从(cóng )云(yún )中(zhōng )、九(jiǔ )原(yuán )直(zhí )南(nán )袭(xí )秦(qín ),於(yú )是(shì )诈(zhà )自(zì )为(wéi )使(shǐ )者(zhě )入(rù )秦(qín )。秦(qín )昭(zhāo )王(wáng )不(bú )知(zhī ),已(yǐ )而(ér )怪(guài )其(qí )状(zhuàng )甚(shèn )伟(wěi ),非(fēi )人(rén )臣(chén )之(zhī )度(dù ),使(shǐ )人(rén )逐(zhú )之(zhī ),而(ér )主(zhǔ )父(fù )驰(chí )已(yǐ )脱(tuō )关(guān )矣(yǐ )。审(shěn )问(wèn )之(zhī ),乃(nǎi )主(zhǔ )父(fù )也(yě )。秦(qín )人(rén )大(dà )惊(jīng )。主(zhǔ )父(fù )所(suǒ )以(yǐ )入(rù )秦(qín )者(zhě ),欲(yù )自(zì )略(luè )地(dì )形(xíng ),因(yīn )观(guān )秦(qín )王(wáng )之(zhī )为(wéi )人(rén )也(yě )。

惠(huì )文(wén )王(wáng )二(èr )年(nián ),主(zhǔ )父(fù )行(háng )新(xīn )地(dì ),遂(suí )出(chū )代(dài ),西(xī )遇(yù )楼(lóu )烦(fán )王(wáng )於(yú )西(xī )河(hé )而(ér )致(zhì )其(qí )兵(bīng )。

三(sān )年(nián ),灭(miè )中(zhōng )山(shān ),迁(qiān )其(qí )王(wáng )於(yú )肤(fū )施(shī )。起(qǐ )灵(líng )寿(shòu ),北(běi )地(dì )方(fāng )从(cóng ),代(dài )道(dào )大(dà )通(tōng )。还(hái )归(guī ),行(háng )赏(shǎng ),大(dà )赦(shè ),置(zhì )酒(jiǔ )酺(pú )五(wǔ )日(rì ),封(fēng )长(zhǎng )子(zǐ )章(zhāng )为(wéi )代(dài )安(ān )阳(yáng )君(jūn )。章(zhāng )素(sù )侈(chǐ ),心(xīn )不(bú )服(fú )其(qí )弟(dì )所(suǒ )立(lì )。主(zhǔ )父(fù )又(yòu )使(shǐ )田(tián )不(bú )礼(lǐ )相(xiàng )章(zhāng )也(yě )。

李(lǐ )兑(duì )谓(wèi )肥(féi )义(yì )曰(yuē ):“公(gōng )子(zǐ )章(zhāng )彊(jiāng )壮(zhuàng )而(ér )志(zhì )骄(jiāo ),党(dǎng )众(zhòng )而(ér )欲(yù )大(dà ),殆(dài )有(yǒu )私(sī )乎(hū )?田(tián )不(bú )礼(lǐ )之(zhī )为(wéi )人(rén )也(yě ),忍(rěn )杀(shā )而(ér )骄(jiāo )。二(èr )人(rén )相(xiàng )得(dé ),必(bì )有(yǒu )谋(móu )阴(yīn )贼(zéi )起(qǐ ),一(yī )出(chū )身(shēn )徼(jiǎo )幸(xìng )。夫(fū )小(xiǎo )人(rén )有(yǒu )欲(yù ),轻(qīng )虑(lǜ )浅(qiǎn )谋(móu ),徒(tú )见(jiàn )其(qí )利(lì )而(ér )不(bú )顾(gù )其(qí )害(hài ),同(tóng )类(lèi )相(xiàng )推(tuī ),俱(jù )入(rù )祸(huò )门(mén )。以(yǐ )吾(wú )观(guān )之(zhī ),必(bì )不(bú )久(jiǔ )矣(yǐ )。子(zǐ )任(rèn )重(zhòng )而(ér )势(shì )大(dà ),乱(luàn )之(zhī )所(suǒ )始(shǐ ),祸(huò )之(zhī )所(suǒ )集(jí )也(yě ),子(zǐ )必(bì )先(xiān )患(huàn )。仁(rén )者(zhě )爱(ài )万(wàn )物(wù )而(ér )智(zhì )者(zhě )备(bèi )祸(huò )於(yú )未(wèi )形(xíng ),不(bú )仁(rén )不(bú )智(zhì ),何(hé )以(yǐ )为(wéi )国(guó )?子(zǐ )奚(xī )不(bú )称(chēng )疾(jí )毋(wú )出(chū ),传(chuán )政(zhèng )於(yú )公(gōng )子(zǐ )成(chéng )?毋(wú )为(wéi )怨(yuàn )府(fǔ ),毋(wú )为(wéi )祸(huò )梯(tī )。”肥(féi )义(yì )曰(yuē ):“不(bú )可(kě ),昔(xī )者(zhě )主(zhǔ )父(fù )以(yǐ )王(wáng )属(shǔ )义(yì )也(yě ),曰(yuē ):‘毋(wú )变(biàn )而(ér )度(dù ),毋(wú )异(yì )而(ér )虑(lǜ ),坚(jiān )守(shǒu )一(yī )心(xīn ),以(yǐ )殁(mò )而(ér )世(shì )。’义(yì )再(zài )拜(bài )受(shòu )命(mìng )而(ér )籍(jí )之(zhī )。今(jīn )畏(wèi )不(bú )礼(lǐ )之(zhī )难(nán )而(ér )忘(wàng )吾(wú )籍(jí ),变(biàn )孰(shú )大(dà )焉(yān )。进(jìn )受(shòu )严(yán )命(mìng ),退(tuì )而(ér )不(bú )全(quán ),负(fù )孰(shú )甚(shèn )焉(yān )。变(biàn )负(fù )之(zhī )臣(chén ),不(bú )容(róng )於(yú )刑(xíng )。谚(yàn )曰(yuē )‘死(sǐ )者(zhě )复(fù )生(shēng ),生(shēng )者(zhě )不(bú )愧(kuì )’。吾(wú )言(yán )已(yǐ )在(zài )前(qián )矣(yǐ ),吾(wú )欲(yù )全(quán )吾(wú )言(yán ),安(ān )得(dé )全(quán )吾(wú )身(shēn )!且(qiě )夫(fū )贞(zhēn )臣(chén )也(yě )难(nán )至(zhì )而(ér )节(jiē )见(jiàn ),忠(zhōng )臣(chén )也(yě )累(lèi )至(zhì )而(ér )行(háng )明(míng )。子(zǐ )则(zé )有(yǒu )赐(cì )而(ér )忠(zhōng )我(wǒ )矣(yǐ ),虽(suī )然(rán ),吾(wú )有(yǒu )语(yǔ )在(zài )前(qián )者(zhě )也(yě ),终(zhōng )不(bú )敢(gǎn )失(shī )。”李(lǐ )兑(duì )曰(yuē ):“诺(nuò ),子(zǐ )勉(miǎn )之(zhī )矣(yǐ )!吾(wú )见(jiàn )子(zǐ )已(yǐ )今(jīn )年(nián )耳(ěr )。”涕(tì )泣(qì )而(ér )出(chū )。李(lǐ )兑(duì )数(shù )见(jiàn )公(gōng )子(zǐ )成(chéng ),以(yǐ )备(bèi )田(tián )不(bú )礼(lǐ )之(zhī )事(shì )。

异(yì )日(rì )肥(féi )义(yì )谓(wèi )信(xìn )期(qī )曰(yuē ):“公(gōng )子(zǐ )与(yǔ )田(tián )不(bú )礼(lǐ )甚(shèn )可(kě )忧(yōu )也(yě )。其(qí )於(yú )义(yì )也(yě )声(shēng )善(shàn )而(ér )实(shí )恶(è ),此(cǐ )为(wéi )人(rén )也(yě )不(bú )子(zǐ )不(bú )臣(chén )。吾(wú )闻(wén )之(zhī )也(yě ),奸(jiān )臣(chén )在(zài )朝(cháo ),国(guó )之(zhī )残(cán )也(yě );谗(chán )臣(chén )在(zài )中(zhōng ),主(zhǔ )之(zhī )蠹(dù )也(yě )。此(cǐ )人(rén )贪(tān )而(ér )欲(yù )大(dà ),内(nèi )得(dé )主(zhǔ )而(ér )外(wài )为(wéi )暴(bào )。矫(jiǎo )令(lìng )为(wéi )慢(màn ),以(yǐ )擅(shàn )一(yī )旦(dàn )之(zhī )命(mìng ),不(bú )难(nán )为(wéi )也(yě ),祸(huò )且(qiě )逮(dǎi )国(guó )。今(jīn )吾(wú )忧(yōu )之(zhī ),夜(yè )而(ér )忘(wàng )寐(mèi ),饥(jī )而(ér )忘(wàng )食(shí )。盗(dào )贼(zéi )出(chū )入(rù )不(bú )可(kě )不(bú )备(bèi )。自(zì )今(jīn )以(yǐ )来(lái ),若(ruò )有(yǒu )召(zhào )王(wáng )者(zhě )必(bì )见(jiàn )吾(wú )面(miàn ),我(wǒ )将(jiāng )先(xiān )以(yǐ )身(shēn )当(dāng )之(zhī ),无(wú )故(gù )而(ér )王(wáng )乃(nǎi )入(rù )。”信(xìn )期(qī )曰(yuē ):“善(shàn )哉(zāi ),吾(wú )得(dé )闻(wén )此(cǐ )也(yě )!”

四(sì )年(nián ),朝(cháo )群(qún )臣(chén ),安(ān )阳(yáng )君(jūn )亦(yì )来(lái )朝(cháo )。主(zhǔ )父(fù )令(lìng )王(wáng )听(tīng )朝(cháo ),而(ér )自(zì )从(cóng )旁(páng )观(guān )窥(kuī )群(qún )臣(chén )宗(zōng )室(shì )之(zhī )礼(lǐ )。见(jiàn )其(qí )长(zhǎng )子(zǐ )章(zhāng )劚(zhú )然(rán )也(yě ),反(fǎn )北(běi )面(miàn )为(wéi )臣(chén ),诎(qū )於(yú )其(qí )弟(dì ),心(xīn )怜(lián )之(zhī ),於(yú )是(shì )乃(nǎi )欲(yù )分(fèn )赵(zhào )而(ér )王(wáng )章(zhāng )於(yú )代(dài ),计(jì )未(wèi )决(jué )而(ér )辍(chuò )。

主(zhǔ )父(fù )及(jí )王(wáng )游(yóu )沙(shā )丘(qiū ),异(yì )宫(gōng ),公(gōng )子(zǐ )章(zhāng )即(jí )以(yǐ )其(qí )徒(tú )与(yǔ )田(tián )不(bú )礼(lǐ )作(zuò )乱(luàn ),诈(zhà )以(yǐ )主(zhǔ )父(fù )令(lìng )召(zhào )王(wáng )。肥(féi )义(yì )先(xiān )入(rù ),杀(shā )之(zhī )。高(gāo )信(xìn )即(jí )与(yǔ )王(wáng )战(zhàn )。公(gōng )子(zǐ )成(chéng )与(yǔ )李(lǐ )兑(duì )自(zì )国(guó )至(zhì ),乃(nǎi )起(qǐ )四(sì )邑(yì )之(zhī )兵(bīng )入(rù )距(jù )难(nán ),杀(shā )公(gōng )子(zǐ )章(zhāng )及(jí )田(tián )不(bú )礼(lǐ ),灭(miè )其(qí )党(dǎng )贼(zéi )而(ér )定(dìng )王(wáng )室(shì )。公(gōng )子(zǐ )成(chéng )为(wéi )相(xiàng ),号(hào )安(ān )平(píng )君(jūn ),李(lǐ )兑(duì )为(wéi )司(sī )寇(kòu )。公(gōng )子(zǐ )章(zhāng )之(zhī )败(bài ),往(wǎng )走(zǒu )主(zhǔ )父(fù ),主(zhǔ )主(zhǔ )开(kāi )之(zhī ),成(chéng )、兑(duì )因(yīn )围(wéi )主(zhǔ )父(fù )宫(gōng )。公(gōng )子(zǐ )章(zhāng )死(sǐ ),公(gōng )子(zǐ )成(chéng )、李(lǐ )兑(duì )谋(móu )曰(yuē ):“以(yǐ )章(zhāng )故(gù )围(wéi )主(zhǔ )父(fù ),即(jí )解(jiě )兵(bīng ),吾(wú )属(shǔ )夷(yí )矣(yǐ )。”乃(nǎi )遂(suí )围(wéi )主(zhǔ )父(fù )。令(lìng )宫(gōng )中(zhōng )人(rén )“後(hòu )出(chū )者(zhě )夷(yí )”,宫(gōng )中(zhōng )人(rén )悉(xī )出(chū )。主(zhǔ )父(fù )欲(yù )出(chū )不(bú )得(dé ),又(yòu )不(bú )得(dé )食(shí ),探(tàn )爵(jué )鷇(kòu )而(ér )食(shí )之(zhī ),三(sān )月(yuè )馀(yú )而(ér )饿(è )死(sǐ )沙(shā )丘(qiū )宫(gōng )。主(zhǔ )父(fù )定(dìng )死(sǐ ),乃(nǎi )发(fā )丧(sàng )赴(fù )诸(zhū )侯(hóu )。

是(shì )时(shí )王(wáng )少(shǎo ),成(chéng )、兑(duì )专(zhuān )政(zhèng ),畏(wèi )诛(zhū ),故(gù )围(wéi )主(zhǔ )父(fù )。主(zhǔ )父(fù )初(chū )以(yǐ )长(zhǎng )子(zǐ )章(zhāng )为(wéi )太(tài )子(zǐ ),後(hòu )得(dé )吴(wú )娃(wá ),爱(ài )之(zhī ),为(wéi )不(bú )出(chū )者(zhě )数(shù )岁(suì ),生(shēng )子(zǐ )何(hé ),乃(nǎi )废(fèi )太(tài )子(zǐ )章(zhāng )而(ér )立(lì )何(hé )为(wéi )王(wáng )。吴(wú )娃(wá )死(sǐ ),爱(ài )弛(chí ),怜(lián )故(gù )太(tài )子(zǐ ),欲(yù )两(liǎng )王(wáng )之(zhī ),犹(yóu )豫(yù )未(wèi )决(jué ),故(gù )乱(luàn )起(qǐ ),以(yǐ )至(zhì )父(fù )子(zǐ )俱(jù )死(sǐ ),为(wéi )天(tiān )下(xià )笑(xiào ),岂(qǐ )不(bú )痛(tòng )乎(hū )!

五(wǔ )年(nián ),与(yǔ )燕(yàn )鄚(mào )、易(yì )。八(bā )年(nián ),城(chéng )南(nán )行(háng )唐(táng )。九(jiǔ )年(nián ),赵(zhào )梁(liáng )将(jiāng ),与(yǔ )齐(qí )合(hé )军(jūn )攻(gōng )韩(hán ),至(zhì )鲁(lǔ )关(guān )下(xià )。及(jí )十(shí )年(nián ),秦(qín )自(zì )置(zhì )为(wéi )西(xī )帝(dì )。十(shí )一(yī )年(nián ),董(dǒng )叔(shū )与(yǔ )魏(wèi )氏(shì )伐(fá )宋(sòng ),得(dé )河(hé )阳(yáng )於(yú )魏(wèi )。秦(qín )取(qǔ )梗(gěng )阳(yáng )。十(shí )二(èr )年(nián ),赵(zhào )梁(liáng )将(jiāng )攻(gōng )齐(qí )。十(shí )三(sān )年(nián ),韩(hán )徐(xú )为(wéi )将(jiāng ),攻(gōng )齐(qí )。公(gōng )主(zhǔ )死(sǐ )。十(shí )四(sì )年(nián ),相(xiàng )国(guó )乐(lè )毅(yì )将(jiāng )赵(zhào )、秦(qín )、韩(hán )、魏(wèi )、燕(yàn )攻(gōng )齐(qí ),取(qǔ )灵(líng )丘(qiū )。与(yǔ )秦(qín )会(huì )中(zhōng )阳(yáng )。十(shí )五(wǔ )年(nián ),燕(yàn )昭(zhāo )王(wáng )来(lái )见(jiàn )。赵(zhào )与(yǔ )韩(hán )、魏(wèi )、秦(qín )共(gòng )击(jī )齐(qí ),齐(qí )王(wáng )败(bài )走(zǒu ),燕(yàn )独(dú )深(shēn )入(rù ),取(qǔ )临(lín )菑(zī )。

十(shí )六(liù )年(nián ),秦(qín )复(fù )与(yǔ )赵(zhào )数(shù )击(jī )齐(qí ),齐(qí )人(rén )患(huàn )之(zhī )。苏(sū )厉(lì )为(wéi )齐(qí )遗(yí )赵(zhào )王(wáng )书(shū )曰(yuē ):

臣(chén )闻(wén )古(gǔ )之(zhī )贤(xián )君(jūn ),其(qí )德(dé )行(háng )非(fēi )布(bù )於(yú )海(hǎi )内(nèi )也(yě ),教(jiāo )顺(shùn )非(fēi )洽(qià )於(yú )民(mín )人(rén )也(yě ),祭(jì )祀(sì )时(shí )享(xiǎng )非(fēi )数(shù )常(cháng )於(yú )鬼(guǐ )神(shén )也(yě )。甘(gān )露(lù )降(jiàng ),时(shí )雨(yǔ )至(zhì ),年(nián )穀(yù )丰(fēng )孰(shú ),民(mín )不(bú )疾(jí )疫(yì ),众(zhòng )人(rén )善(shàn )之(zhī ),然(rán )而(ér )贤(xián )主(zhǔ )图(tú )之(zhī )。

今(jīn )足(zú )下(xià )之(zhī )贤(xián )行(háng )功(gōng )力(lì ),非(fēi )数(shù )加(jiā )於(yú )秦(qín )也(yě );怨(yuàn )毒(dú )积(jī )怒(nù ),非(fēi )素(sù )深(shēn )於(yú )齐(qí )也(yě )。秦(qín )赵(zhào )与(yǔ )国(guó ),以(yǐ )彊(jiāng )徵(zhēng )兵(bīng )於(yú )韩(hán ),秦(qín )诚(chéng )爱(ài )赵(zhào )乎(hū )?其(qí )实(shí )憎(zēng )齐(qí )乎(hū )?物(wù )之(zhī )甚(shèn )者(zhě ),贤(xián )主(zhǔ )察(chá )之(zhī )。秦(qín )非(fēi )爱(ài )赵(zhào )而(ér )憎(zēng )齐(qí )也(yě ),欲(yù )亡(wáng )韩(hán )而(ér )吞(tūn )二(èr )周(zhōu ),故(gù )以(yǐ )齐(qí )餤(dàn )天(tiān )下(xià )。恐(kǒng )事(shì )之(zhī )不(bú )合(hé ),故(gù )出(chū )兵(bīng )以(yǐ )劫(jié )魏(wèi )、赵(zhào )。恐(kǒng )天(tiān )下(xià )畏(wèi )己(jǐ )也(yě ),故(gù )出(chū )质(zhì )以(yǐ )为(wéi )信(xìn )。恐(kǒng )天(tiān )下(xià )亟(jí )反(fǎn )也(yě ),故(gù )徵(zhēng )兵(bīng )於(yú )韩(hán )以(yǐ )威(wēi )之(zhī )。声(shēng )以(yǐ )德(dé )与(yǔ )国(guó ),实(shí )而(ér )伐(fá )空(kōng )韩(hán ),臣(chén )以(yǐ )秦(qín )计(jì )为(wéi )必(bì )出(chū )於(yú )此(cǐ )。夫(fū )物(wù )固(gù )有(yǒu )势(shì )异(yì )而(ér )患(huàn )同(tóng )者(zhě ),楚(chǔ )久(jiǔ )伐(fá )而(ér )中(zhōng )山(shān )亡(wáng ),今(jīn )齐(qí )久(jiǔ )伐(fá )而(ér )韩(hán )必(bì )亡(wáng )。破(pò )齐(qí ),王(wáng )与(yǔ )六(liù )国(guó )分(fèn )其(qí )利(lì )也(yě )。亡(wáng )韩(hán ),秦(qín )独(dú )擅(shàn )之(zhī )。收(shōu )二(èr )周(zhōu ),西(xī )取(qǔ )祭(jì )器(qì ),秦(qín )独(dú )私(sī )之(zhī )。赋(fù )田(tián )计(jì )功(gōng ),王(wáng )之(zhī )获(huò )利(lì )孰(shú )与(yǔ )秦(qín )多(duō )?

说(shuō )士(shì )之(zhī )计(jì )曰(yuē ):“韩(hán )亡(wáng )三(sān )川(chuān ),魏(wèi )亡(wáng )晋(jìn )国(guó ),市(shì )朝(cháo )未(wèi )变(biàn )而(ér )祸(huò )已(yǐ )及(jí )矣(yǐ )。”燕(yàn )尽(jìn )齐(qí )之(zhī )北(běi )地(dì ),去(qù )沙(shā )丘(qiū )、钜(jù )鹿(lù )敛(liǎn )三(sān )百(bǎi )里(lǐ ),韩(hán )之(zhī )上(shàng )党(dǎng )去(qù )邯(hán )郸(dān )百(bǎi )里(lǐ ),燕(yàn )、秦(qín )谋(móu )王(wáng )之(zhī )河(hé )山(shān ),间(jiān )三(sān )百(bǎi )里(lǐ )而(ér )通(tōng )矣(yǐ )。秦(qín )之(zhī )上(shàng )郡(jùn )近(jìn )挺(tǐng )关(guān ),至(zhì )於(yú )榆(yú )中(zhōng )者(zhě )千(qiān )五(wǔ )百(bǎi )里(lǐ ),秦(qín )以(yǐ )三(sān )郡(jùn )攻(gōng )王(wáng )之(zhī )上(shàng )党(dǎng ),羊(yáng )肠(cháng )之(zhī )西(xī ),句(jù )注(zhù )之(zhī )南(nán ),非(fēi )王(wáng )有(yǒu )已(yǐ )。逾(yú )句(jù )注(zhù ),斩(zhǎn )常(cháng )山(shān )而(ér )守(shǒu )之(zhī ),三(sān )百(bǎi )里(lǐ )而(ér )通(tōng )於(yú )燕(yàn ),代(dài )马(mǎ )胡(hú )犬(quǎn )不(bú )东(dōng )下(xià ),昆(kūn )山(shān )之(zhī )玉(yù )不(bú )出(chū ),此(cǐ )三(sān )宝(bǎo )者(zhě )亦(yì )非(fēi )王(wáng )有(yǒu )已(yǐ )。王(wáng )久(jiǔ )伐(fá )齐(qí ),从(cóng )彊(jiāng )秦(qín )攻(gōng )韩(hán ),其(qí )祸(huò )必(bì )至(zhì )於(yú )此(cǐ )。原(yuán )王(wáng )孰(shú )虑(lǜ )之(zhī )。

且(qiě )齐(qí )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )伐(fá )者(zhě ),以(yǐ )事(shì )王(wáng )也(yě );天(tiān )下(xià )属(shǔ )行(háng ),以(yǐ )谋(móu )王(wáng )也(yě )。燕(yàn )秦(qín )之(zhī )约(yuē )成(chéng )而(ér )兵(bīng )出(chū )有(yǒu )日(rì )矣(yǐ )。五(wǔ )国(guó )三(sān )分(fèn )王(wáng )之(zhī )地(dì ),齐(qí )倍(bèi )五(wǔ )国(guó )之(zhī )约(yuē )而(ér )殉(xùn )王(wáng )之(zhī )患(huàn ),西(xī )兵(bīng )以(yǐ )禁(jìn )彊(jiāng )秦(qín ),秦(qín )废(fèi )帝(dì )请(qǐng )服(fú ),反(fǎn )巠(jīng )分(fèn )、先(xiān )俞(yú )於(yú )赵(zhào )。齐(qí )之(zhī )事(shì )王(wáng ),宜(yí )为(wéi )上(shàng )佼(jiǎo ),而(ér )今(jīn )乃(nǎi )抵(dǐ )罪(zuì ),臣(chén )恐(kǒng )天(tiān )下(xià )後(hòu )事(shì )王(wáng )者(zhě )之(zhī )不(bú )敢(gǎn )自(zì )必(bì )也(yě )。原(yuán )王(wáng )孰(shú )计(jì )之(zhī )也(yě )。

今(jīn )王(wáng )毋(wú )与(yǔ )天(tiān )下(xià )攻(gōng )齐(qí ),天(tiān )下(xià )必(bì )以(yǐ )王(wáng )为(wéi )义(yì )。齐(qí )抱(bào )社(shè )稷(jì )而(ér )厚(hòu )事(shì )王(wáng ),天(tiān )下(xià )必(bì )尽(jìn )重(zhòng )王(wáng )义(yì )。王(wáng )以(yǐ )天(tiān )下(xià )善(shàn )秦(qín ),秦(qín )暴(bào ),王(wáng )以(yǐ )天(tiān )下(xià )禁(jìn )之(zhī ),是(shì )一(yī )世(shì )之(zhī )名(míng )宠(chǒng )制(zhì )於(yú )王(wáng )也(yě )。於(yú )是(shì )赵(zhào )乃(nǎi )辍(chuò ),谢(xiè )秦(qín )不(bú )击(jī )齐(qí )。

王(wáng )与(yǔ )燕(yàn )王(wáng )遇(yù )。廉(lián )颇(pō )将(jiāng ),攻(gōng )齐(qí )昔(xī )阳(yáng ),取(qǔ )之(zhī )。

十(shí )七(qī )年(nián ),乐(lè )毅(yì )将(jiāng )赵(zhào )师(shī )攻(gōng )魏(wèi )伯(bó )阳(yáng )。而(ér )秦(qín )怨(yuàn )赵(zhào )不(bú )与(yǔ )己(jǐ )击(jī )齐(qí ),伐(fá )赵(zhào ),拔(bá )我(wǒ )两(liǎng )城(chéng )。十(shí )八(bā )年(nián ),秦(qín )拔(bá )我(wǒ )石(shí )城(chéng )。王(wáng )再(zài )之(zhī )卫(wèi )东(dōng )阳(yáng ),决(jué )河(hé )水(shuǐ ),伐(fá )魏(wèi )氏(shì )。大(dà )潦(liáo ),漳(zhāng )水(shuǐ )出(chū )。魏(wèi )厓(yá )来(lái )相(xiàng )赵(zhào )。十(shí )九(jiǔ )年(nián ),秦(qín )取(qǔ )我(wǒ )二(èr )城(chéng )。赵(zhào )与(yǔ )魏(wèi )伯(bó )阳(yáng )。赵(zhào )奢(shē )将(jiāng ),攻(gōng )齐(qí )麦(mài )丘(qiū ),取(qǔ )之(zhī )。

二(èr )十(shí )年(nián ),廉(lián )颇(pō )将(jiāng ),攻(gōng )齐(qí )。王(wáng )与(yǔ )秦(qín )昭(zhāo )王(wáng )遇(yù )西(xī )河(hé )外(wài )。

二(èr )十(shí )一(yī )年(nián ),赵(zhào )徙(xǐ )漳(zhāng )水(shuǐ )武(wǔ )平(píng )西(xī )。二(èr )十(shí )二(èr )年(nián ),大(dà )疫(yì )。置(zhì )公(gōng )子(zǐ )丹(dān )为(wéi )太(tài )子(zǐ )。

二(èr )十(shí )三(sān )年(nián ),楼(lóu )昌(chāng )将(jiāng ),攻(gōng )魏(wèi )几(jǐ ),不(bú )能(néng )取(qǔ )。十(shí )二(èr )月(yuè ),廉(lián )颇(pō )将(jiāng ),攻(gōng )几(jǐ ),取(qǔ )之(zhī )。二(èr )十(shí )四(sì )年(nián ),廉(lián )颇(pō )将(jiāng ),攻(gōng )魏(wèi )房(fáng )子(zǐ ),拔(bá )之(zhī ),因(yīn )城(chéng )而(ér )还(hái )。又(yòu )攻(gōng )安(ān )阳(yáng ),取(qǔ )之(zhī )。二(èr )十(shí )五(wǔ )年(nián ),燕(yàn )周(zhōu )将(jiāng ),攻(gōng )昌(chāng )城(chéng )、高(gāo )唐(táng ),取(qǔ )之(zhī )。与(yǔ )魏(wèi )共(gòng )击(jī )秦(qín )。秦(qín )将(jiāng )白(bái )起(qǐ )破(pò )我(wǒ )华(huá )阳(yáng ),得(dé )一(yī )将(jiāng )军(jūn )。二(èr )十(shí )六(liù )年(nián ),取(qǔ )东(dōng )胡(hú )欧(ōu )代(dài )地(dì )。

二(èr )十(shí )七(qī )年(nián ),徙(xǐ )漳(zhāng )水(shuǐ )武(wǔ )平(píng )南(nán )。封(fēng )赵(zhào )豹(bào )为(wéi )平(píng )阳(yáng )君(jūn )。河(hé )水(shuǐ )出(chū ),大(dà )潦(liáo )。

二(èr )十(shí )八(bā )年(nián ),蔺(lìn )相(xiàng )如(rú )伐(fá )齐(qí ),至(zhì )平(píng )邑(yì )。罢(bà )城(chéng )北(běi )九(jiǔ )门(mén )大(dà )城(chéng )。燕(yàn )将(jiāng )成(chéng )安(ān )君(jūn )公(gōng )孙(sūn )操(cāo )弑(shì )其(qí )王(wáng )。二(èr )十(shí )九(jiǔ )年(nián ),秦(qín )、韩(hán )相(xiàng )攻(gōng ),而(ér )围(wéi )阏(è )与(yǔ )。赵(zhào )使(shǐ )赵(zhào )奢(shē )将(jiāng ),击(jī )秦(qín ),大(dà )破(pò )秦(qín )军(jūn )阏(è )与(yǔ )下(xià ),赐(cì )号(hào )为(wéi )马(mǎ )服(fú )君(jūn )。

三(sān )十(shí )三(sān )年(nián ),惠(huì )文(wén )王(wáng )卒(zú ),太(tài )子(zǐ )丹(dān )立(lì ),是(shì )为(wéi )孝(xiào )成(chéng )王(wáng )。

孝(xiào )成(chéng )王(wáng )元(yuán )年(nián ),秦(qín )伐(fá )我(wǒ ),拔(bá )三(sān )城(chéng )。赵(zhào )王(wáng )新(xīn )立(lì ),太(tài )后(hòu )用(yòng )事(shì ),秦(qín )急(jí )攻(gōng )之(zhī )。赵(zhào )氏(shì )求(qiú )救(jiù )於(yú )齐(qí ),齐(qí )曰(yuē ):“必(bì )以(yǐ )长(zhǎng )安(ān )君(jūn )为(wéi )质(zhì ),兵(bīng )乃(nǎi )出(chū )。”太(tài )后(hòu )不(bú )肯(kěn ),大(dà )臣(chén )彊(jiāng )谏(jiàn )。太(tài )后(hòu )明(míng )谓(wèi )左(zuǒ )右(yòu )曰(yuē ):“复(fù )言(yán )长(zhǎng )安(ān )君(jūn )为(wéi )质(zhì )者(zhě ),老(lǎo )妇(fù )必(bì )唾(tuò )其(qí )面(miàn )。”左(zuǒ )师(shī )触(chù )龙(lóng )言(yán )原(yuán )见(jiàn )太(tài )后(hòu ),太(tài )后(hòu )盛(shèng )气(qì )而(ér )胥(xū )之(zhī )。入(rù ),徐(xú )趋(qū )而(ér )坐(zuò ),自(zì )谢(xiè )曰(yuē ):“老(lǎo )臣(chén )病(bìng )足(zú ),曾(céng )不(bú )能(néng )疾(jí )走(zǒu ),不(bú )得(dé )见(jiàn )久(jiǔ )矣(yǐ )。窃(qiè )自(zì )恕(shù ),而(ér )恐(kǒng )太(tài )后(hòu )体(tǐ )之(zhī )有(yǒu )所(suǒ )苦(kǔ )也(yě ),故(gù )原(yuán )望(wàng )见(jiàn )太(tài )后(hòu )。”太(tài )后(hòu )曰(yuē ):“老(lǎo )妇(fù )恃(shì )辇(niǎn )而(ér )行(háng )耳(ěr )。”曰(yuē ):“食(shí )得(dé )毋(wú )衰(shuāi )乎(hū )?”曰(yuē ):“恃(shì )粥(zhōu )耳(ěr )。”曰(yuē ):“老(lǎo )臣(chén )间(jiān )者(zhě )殊(shū )不(bú )欲(yù )食(shí ),乃(nǎi )彊(jiāng )步(bù ),日(rì )三(sān )四(sì )里(lǐ ),少(shǎo )益(yì )嗜(shì )食(shí ),和(hé )於(yú )身(shēn )也(yě )。”太(tài )后(hòu )曰(yuē ):“老(lǎo )妇(fù )不(bú )能(néng )。”太(tài )后(hòu )不(bú )和(hé )之(zhī )色(sè )少(shǎo )解(jiě )。左(zuǒ )师(shī )公(gōng )曰(yuē ):“老(lǎo )臣(chén )贱(jiàn )息(xī )舒(shū )祺(qí )最(zuì )少(shǎo ),不(bú )肖(xiāo ),而(ér )臣(chén )衰(shuāi ),窃(qiè )怜(lián )爱(ài )之(zhī ),原(yuán )得(dé )补(bǔ )黑(hēi )衣(yī )之(zhī )缺(quē )以(yǐ )卫(wèi )王(wáng )宫(gōng ),昧(mèi )死(sǐ )以(yǐ )闻(wén )。”太(tài )后(hòu )曰(yuē ):“敬(jìng )诺(nuò )。年(nián )几(jǐ )何(hé )矣(yǐ )?”对(duì )曰(yuē ):“十(shí )五(wǔ )岁(suì )矣(yǐ )。虽(suī )少(shǎo ),原(yuán )及(jí )未(wèi )填(tián )沟(gōu )壑(hè )而(ér )讬(tuō )之(zhī )。”太(tài )后(hòu )曰(yuē ):“丈(zhàng )夫(fū )亦(yì )爱(ài )怜(lián )少(shǎo )子(zǐ )乎(hū )?”对(duì )曰(yuē ):“甚(shèn )於(yú )妇(fù )人(rén )。”太(tài )后(hòu )笑(xiào )曰(yuē ):“妇(fù )人(rén )异(yì )甚(shèn )。”对(duì )曰(yuē ):“老(lǎo )臣(chén )窃(qiè )以(yǐ )为(wéi )媪(ǎo )之(zhī )爱(ài )燕(yàn )后(hòu )贤(xián )於(yú )长(zhǎng )安(ān )君(jūn )。”太(tài )后(hòu )曰(yuē ):“君(jūn )过(guò )矣(yǐ ),不(bú )若(ruò )长(zhǎng )安(ān )君(jūn )之(zhī )甚(shèn )。”左(zuǒ )师(shī )公(gōng )曰(yuē ):“父(fù )母(mǔ )爱(ài )子(zǐ )则(zé )为(wéi )之(zhī )计(jì )深(shēn )远(yuǎn )。媪(ǎo )之(zhī )送(sòng )燕(yàn )后(hòu )也(yě ),持(chí )其(qí )踵(zhǒng ),为(wéi )之(zhī )泣(qì ),念(niàn )其(qí )远(yuǎn )也(yě ),亦(yì )哀(āi )之(zhī )矣(yǐ )。已(yǐ )行(háng ),非(fēi )不(bú )思(sī )也(yě ),祭(jì )祀(sì )则(zé )祝(zhù )之(zhī )曰(yuē )‘必(bì )勿(wù )使(shǐ )反(fǎn )’,岂(qǐ )非(fēi )计(jì )长(zhǎng )久(jiǔ ),为(wéi )子(zǐ )孙(sūn )相(xiàng )继(jì )为(wéi )王(wáng )也(yě )哉(zāi )?”太(tài )后(hòu )曰(yuē ):“然(rán )。”左(zuǒ )师(shī )公(gōng )曰(yuē ):“今(jīn )三(sān )世(shì )以(yǐ )前(qián ),至(zhì )於(yú )赵(zhào )主(zhǔ )之(zhī )子(zǐ )孙(sūn )为(wéi )侯(hóu )者(zhě ),其(qí )继(jì )有(yǒu )在(zài )者(zhě )乎(hū )?”曰(yuē ):“无(wú )有(yǒu )。”曰(yuē ):“微(wēi )独(dú )赵(zhào ),诸(zhū )侯(hóu )有(yǒu )在(zài )者(zhě )乎(hū )?”曰(yuē ):“老(lǎo )妇(fù )不(bú )闻(wén )也(yě )。”曰(yuē ):“此(cǐ )其(qí )近(jìn )者(zhě )祸(huò )及(jí )其(qí )身(shēn ),远(yuǎn )者(zhě )及(jí )其(qí )子(zǐ )孙(sūn )。岂(qǐ )人(rén )主(zhǔ )之(zhī )子(zǐ )侯(hóu )则(zé )不(bú )善(shàn )哉(zāi )?位(wèi )尊(zūn )而(ér )无(wú )功(gōng ),奉(fèng )厚(hòu )而(ér )无(wú )劳(láo ),而(ér )挟(jiā )重(zhòng )器(qì )多(duō )也(yě )。今(jīn )媪(ǎo )尊(zūn )长(zhǎng )安(ān )君(jūn )之(zhī )位(wèi ),而(ér )封(fēng )之(zhī )以(yǐ )膏(gāo )腴(yú )之(zhī )地(dì ),多(duō )与(yǔ )之(zhī )重(zhòng )器(qì ),而(ér )不(bú )及(jí )今(jīn )令(lìng )有(yǒu )功(gōng )於(yú )国(guó ),一(yī )旦(dàn )山(shān )陵(líng )崩(bēng ),长(zhǎng )安(ān )君(jūn )何(hé )以(yǐ )自(zì )讬(tuō )於(yú )赵(zhào )?老(lǎo )臣(chén )以(yǐ )媪(ǎo )为(wéi )长(zhǎng )安(ān )君(jūn )之(zhī )计(jì )短(duǎn )也(yě ),故(gù )以(yǐ )为(wéi )爱(ài )之(zhī )不(bú )若(ruò )燕(yàn )后(hòu )。”太(tài )后(hòu )曰(yuē ):“诺(nuò ),恣(zì )君(jūn )之(zhī )所(suǒ )使(shǐ )之(zhī )。”於(yú )是(shì )为(wéi )长(zhǎng )安(ān )君(jūn )约(yuē )车(chē )百(bǎi )乘(chéng ),质(zhì )於(yú )齐(qí ),齐(qí )兵(bīng )乃(nǎi )出(chū )。

子(zǐ )义(yì )闻(wén )之(zhī ),曰(yuē ):“人(rén )主(zhǔ )之(zhī )子(zǐ ),骨(gǔ )肉(ròu )之(zhī )亲(qīn )也(yě ),犹(yóu )不(bú )能(néng )持(chí )无(wú )功(gōng )之(zhī )尊(zūn ),无(wú )劳(láo )之(zhī )奉(fèng ),而(ér )守(shǒu )金(jīn )玉(yù )之(zhī )重(zhòng )也(yě ),而(ér )况(kuàng )於(yú )予(yǔ )乎(hū )?”

齐(qí )安(ān )平(píng )君(jūn )田(tián )单(dān )将(jiāng )赵(zhào )师(shī )而(ér )攻(gōng )燕(yàn )中(zhōng )阳(yáng ),拔(bá )之(zhī )。又(yòu )攻(gōng )韩(hán )注(zhù )人(rén ),拔(bá )之(zhī )。二(èr )年(nián ),惠(huì )文(wén )后(hòu )卒(zú )。田(tián )单(dān )为(wéi )相(xiàng )。

四(sì )年(nián ),王(wáng )梦(mèng )衣(yī )偏(piān )裻(dú )之(zhī )衣(yī ),乘(chéng )飞(fēi )龙(lóng )上(shàng )天(tiān ),不(bú )至(zhì )而(ér )坠(zhuì ),见(jiàn )金(jīn )玉(yù )之(zhī )积(jī )如(rú )山(shān )。明(míng )日(rì ),王(wáng )召(zhào )筮(shì )史(shǐ )敢(gǎn )占(zhàn )之(zhī ),曰(yuē ):“梦(mèng )衣(yī )偏(piān )裻(dú )之(zhī )衣(yī )者(zhě ),残(cán )也(yě )。乘(chéng )飞(fēi )龙(lóng )上(shàng )天(tiān )不(bú )至(zhì )而(ér )坠(zhuì )者(zhě ),有(yǒu )气(qì )而(ér )无(wú )实(shí )也(yě )。见(jiàn )金(jīn )玉(yù )之(zhī )积(jī )如(rú )山(shān )者(zhě ),忧(yōu )也(yě )。”

後(hòu )三(sān )日(rì ),韩(hán )氏(shì )上(shàng )党(dǎng )守(shǒu )冯(féng )亭(tíng )使(shǐ )者(zhě )至(zhì ),曰(yuē ):“韩(hán )不(bú )能(néng )守(shǒu )上(shàng )党(dǎng ),入(rù )之(zhī )於(yú )秦(qín )。其(qí )吏(lì )民(mín )皆(jiē )安(ān )为(wéi )赵(zhào ),不(bú )欲(yù )为(wéi )秦(qín )。有(yǒu )城(chéng )市(shì )邑(yì )十(shí )七(qī ),原(yuán )再(zài )拜(bài )入(rù )之(zhī )赵(zhào ),财(cái )王(wáng )所(suǒ )以(yǐ )赐(cì )吏(lì )民(mín )。”王(wáng )大(dà )喜(xǐ ),召(zhào )平(píng )阳(yáng )君(jūn )豹(bào )告(gào )之(zhī )曰(yuē ):“冯(féng )亭(tíng )入(rù )城(chéng )市(shì )邑(yì )十(shí )七(qī ),受(shòu )之(zhī )何(hé )如(rú )?”对(duì )曰(yuē ):“圣(shèng )人(rén )甚(shèn )祸(huò )无(wú )故(gù )之(zhī )利(lì )。”王(wáng )曰(yuē ):“人(rén )怀(huái )吾(wú )德(dé ),何(hé )谓(wèi )无(wú )故(gù )乎(hū )?”对(duì )曰(yuē ):“夫(fū )秦(qín )蚕(cán )食(shí )韩(hán )氏(shì )地(dì ),中(zhōng )绝(jué )不(bú )令(lìng )相(xiàng )通(tōng ),固(gù )自(zì )以(yǐ )为(wéi )坐(zuò )而(ér )受(shòu )上(shàng )党(dǎng )之(zhī )地(dì )也(yě )。韩(hán )氏(shì )所(suǒ )以(yǐ )不(bú )入(rù )於(yú )秦(qín )者(zhě ),欲(yù )嫁(jià )其(qí )祸(huò )於(yú )赵(zhào )也(yě )。秦(qín )服(fú )其(qí )劳(láo )而(ér )赵(zhào )受(shòu )其(qí )利(lì ),虽(suī )彊(jiāng )大(dà )不(bú )能(néng )得(dé )之(zhī )於(yú )小(xiǎo )弱(ruò ),小(xiǎo )弱(ruò )顾(gù )能(néng )得(dé )之(zhī )於(yú )彊(jiāng )大(dà )乎(hū )?岂(qǐ )可(kě )谓(wèi )非(fēi )无(wú )故(gù )之(zhī )利(lì )哉(zāi )!且(qiě )夫(fū )秦(qín )以(yǐ )牛(niú )田(tián )之(zhī )水(shuǐ )通(tōng )粮(liáng )蚕(cán )食(shí ),上(shàng )乘(chéng )倍(bèi )战(zhàn )者(zhě ),裂(liè )上(shàng )国(guó )之(zhī )地(dì ),其(qí )政(zhèng )行(háng ),不(bú )可(kě )与(yǔ )为(wéi )难(nán ),必(bì )勿(wù )受(shòu )也(yě )。”王(wáng )曰(yuē ):“今(jīn )发(fā )百(bǎi )万(wàn )之(zhī )军(jūn )而(ér )攻(gōng ),逾(yú )年(nián )历(lì )岁(suì )未(wèi )得(dé )一(yī )城(chéng )也(yě )。今(jīn )以(yǐ )城(chéng )市(shì )邑(yì )十(shí )七(qī )币(bì )吾(wú )国(guó ),此(cǐ )大(dà )利(lì )也(yě )。

赵(zhào )豹(bào )出(chū ),王(wáng )召(zhào )平(píng )原(yuán )君(jūn )与(yǔ )赵(zhào )禹(yǔ )而(ér )告(gào )之(zhī )。对(duì )曰(yuē ):“发(fā )百(bǎi )万(wàn )之(zhī )军(jūn )而(ér )攻(gōng ),逾(yú )岁(suì )未(wèi )得(dé )一(yī )城(chéng ),今(jīn )坐(zuò )受(shòu )城(chéng )市(shì )邑(yì )十(shí )七(qī ),此(cǐ )大(dà )利(lì ),不(bú )可(kě )失(shī )也(yě )。”王(wáng )曰(yuē ):“善(shàn )。”乃(nǎi )令(lìng )赵(zhào )胜(shèng )受(shòu )地(dì ),告(gào )冯(féng )亭(tíng )曰(yuē ):“敝(bì )国(guó )使(shǐ )者(zhě )臣(chén )胜(shèng ),敝(bì )国(guó )君(jūn )使(shǐ )胜(shèng )致(zhì )命(mìng ),以(yǐ )万(wàn )户(hù )都(dōu )三(sān )封(fēng )太(tài )守(shǒu ),千(qiān )户(hù )都(dōu )三(sān )封(fēng )县(xiàn )令(lìng ),皆(jiē )世(shì )世(shì )为(wéi )侯(hóu ),吏(lì )民(mín )皆(jiē )益(yì )爵(jué )三(sān )级(jí ),吏(lì )民(mín )能(néng )相(xiàng )安(ān ),皆(jiē )赐(cì )之(zhī )六(liù )金(jīn )。”冯(féng )亭(tíng )垂(chuí )涕(tì )不(bú )见(jiàn )使(shǐ )者(zhě ),曰(yuē ):“吾(wú )不(bú )处(chù )三(sān )不(bú )义(yì )也(yě ):为(wéi )主(zhǔ )守(shǒu )地(dì ),不(bú )能(néng )死(sǐ )固(gù ),不(bú )义(yì )一(yī )矣(yǐ );入(rù )之(zhī )秦(qín ),不(bú )听(tīng )主(zhǔ )令(lìng ),不(bú )义(yì )二(èr )矣(yǐ );卖(mài )主(zhǔ )地(dì )而(ér )食(shí )之(zhī ),不(bú )义(yì )三(sān )矣(yǐ )。”赵(zhào )遂(suí )发(fā )兵(bīng )取(qǔ )上(shàng )党(dǎng )。廉(lián )颇(pō )将(jiāng )军(jūn )军(jūn )长(zhǎng )平(píng )。

七(qī )月(yuè ),廉(lián )颇(pō )免(miǎn )而(ér )赵(zhào )括(kuò )代(dài )将(jiāng )。秦(qín )人(rén )围(wéi )赵(zhào )括(kuò ),赵(zhào )括(kuò )以(yǐ )军(jūn )降(jiàng ),卒(zú )四(sì )十(shí )馀(yú )万(wàn )皆(jiē )阬(gāng )之(zhī )。王(wáng )悔(huǐ )不(bú )听(tīng )赵(zhào )豹(bào )之(zhī )计(jì ),故(gù )有(yǒu )长(zhǎng )平(píng )之(zhī )祸(huò )焉(yān )。

王(wáng )还(hái ),不(bú )听(tīng )秦(qín ),秦(qín )围(wéi )邯(hán )郸(dān )。武(wǔ )垣(yuán )令(lìng )傅(fù )豹(bào )、王(wáng )容(róng )、苏(sū )射(shè )率(lǜ )燕(yàn )众(zhòng )反(fǎn )燕(yàn )地(dì )。赵(zhào )以(yǐ )灵(líng )丘(qiū )封(fēng )楚(chǔ )相(xiàng )春(chūn )申(shēn )君(jūn )。

八(bā )年(nián ),平(píng )原(yuán )君(jūn )如(rú )楚(chǔ )请(qǐng )救(jiù )。还(hái ),楚(chǔ )来(lái )救(jiù ),及(jí )魏(wèi )公(gōng )子(zǐ )无(wú )忌(jì )亦(yì )来(lái )救(jiù ),秦(qín )围(wéi )邯(hán )郸(dān )乃(nǎi )解(jiě )。

十(shí )年(nián ),燕(yàn )攻(gōng )昌(chāng )壮(zhuàng ),五(wǔ )月(yuè )拔(bá )之(zhī )。赵(zhào )将(jiāng )乐(lè )乘(chéng )、庆(qìng )舍(shě )攻(gōng )秦(qín )信(xìn )梁(liáng )军(jūn ),破(pò )之(zhī )。太(tài )子(zǐ )死(sǐ )。而(ér )秦(qín )攻(gōng )西(xī )周(zhōu ),拔(bá )之(zhī )。徒(tú )父(fù )祺(qí )出(chū )。十(shí )一(yī )年(nián ),城(chéng )元(yuán )氏(shì ),县(xiàn )上(shàng )原(yuán )。武(wǔ )阳(yáng )君(jūn )郑(zhèng )安(ān )平(píng )死(sǐ ),收(shōu )其(qí )地(dì )。十(shí )二(èr )年(nián ),邯(hán )郸(dān )廥(kuài )烧(shāo )。十(shí )四(sì )年(nián ),平(píng )原(yuán )君(jūn )赵(zhào )胜(shèng )死(sǐ )。

十(shí )五(wǔ )年(nián ),以(yǐ )尉(wèi )文(wén )封(fēng )相(xiàng )国(guó )廉(lián )颇(pō )为(wéi )信(xìn )平(píng )君(jūn )。燕(yàn )王(wáng )令(lìng )丞(chéng )相(xiàng )栗(lì )腹(fù )约(yuē )驩(huān ),以(yǐ )五(wǔ )百(bǎi )金(jīn )为(wéi )赵(zhào )王(wáng )酒(jiǔ ),还(hái )归(guī ),报(bào )燕(yàn )王(wáng )曰(yuē ):“赵(zhào )氏(shì )壮(zhuàng )者(zhě )皆(jiē )死(sǐ )长(zhǎng )平(píng ),其(qí )孤(gū )未(wèi )壮(zhuàng ),可(kě )伐(fá )也(yě )。”王(wáng )召(zhào )昌(chāng )国(guó )君(jūn )乐(lè )间(jiān )而(ér )问(wèn )之(zhī )。对(duì )曰(yuē ):“赵(zhào ),四(sì )战(zhàn )之(zhī )国(guó )也(yě ),其(qí )民(mín )习(xí )兵(bīng ),伐(fá )之(zhī )不(bú )可(kě )。”王(wáng )曰(yuē ):“吾(wú )以(yǐ )众(zhòng )伐(fá )寡(guǎ ),二(èr )而(ér )伐(fá )一(yī ),可(kě )乎(hū )?”对(duì )曰(yuē ):“不(bú )可(kě )。”王(wáng )曰(yuē ):“吾(wú )即(jí )以(yǐ )五(wǔ )而(ér )伐(fá )一(yī ),可(kě )乎(hū )?”对(duì )曰(yuē ):“不(bú )可(kě )。”燕(yàn )王(wáng )大(dà )怒(nù )。群(qún )臣(chén )皆(jiē )以(yǐ )为(wéi )可(kě )。燕(yàn )卒(zú )起(qǐ )二(èr )军(jūn ),车(chē )二(èr )千(qiān )乘(chéng ),栗(lì )腹(fù )将(jiāng )而(ér )攻(gōng )鄗(hào ),卿(qīng )秦(qín )将(jiāng )而(ér )攻(gōng )代(dài )。廉(lián )颇(pō )为(wéi )赵(zhào )将(jiāng ),破(pò )杀(shā )栗(lì )腹(fù ),虏(lǔ )卿(qīng )秦(qín )、乐(lè )间(jiān )。

十(shí )六(liù )年(nián ),廉(lián )颇(pō )围(wéi )燕(yàn )。以(yǐ )乐(lè )乘(chéng )为(wéi )武(wǔ )襄(xiāng )君(jūn )。率(lǜ )师(shī )从(cóng )相(xiàng )国(guó )信(xìn )平(píng )君(jūn )助(zhù )魏(wèi )攻(gōng )燕(yàn )。秦(qín )拔(bá )我(wǒ )榆(yú )次(cì )三(sān )十(shí )七(qī )城(chéng )。十(shí )九(jiǔ )年(nián ),赵(zhào )与(yǔ )燕(yàn )易(yì )土(tǔ ):以(yǐ )龙(lóng )兑(duì )、汾(fén )门(mén )、临(lín )乐(lè )与(yǔ )燕(yàn );燕(yàn )以(yǐ )葛(gě )、武(wǔ )阳(yáng )、平(píng )舒(shū )与(yǔ )赵(zhào )。

二(èr )十(shí )年(nián ),秦(qín )王(wáng )政(zhèng )初(chū )立(lì )。秦(qín )拔(bá )我(wǒ )晋(jìn )阳(yáng )。

二(èr )十(shí )一(yī )年(nián ),孝(xiào )成(chéng )王(wáng )卒(zú )。廉(lián )颇(pō )将(jiāng ),攻(gōng )繁(fán )阳(yáng ),取(qǔ )之(zhī )。使(shǐ )乐(lè )乘(chéng )代(dài )之(zhī ),廉(lián )颇(pō )攻(gōng )乐(lè )乘(chéng ),乐(lè )乘(chéng )走(zǒu ),廉(lián )颇(pō )亡(wáng )入(rù )魏(wèi )。子(zǐ )偃(yǎn )立(lì ),是(shì )为(wéi )悼(dào )襄(xiāng )王(wáng )。

悼(dào )襄(xiāng )王(wáng )元(yuán )年(nián ),大(dà )备(bèi )魏(wèi )。欲(yù )通(tōng )平(píng )邑(yì )、中(zhōng )牟(móu )之(zhī )道(dào ),不(bú )成(chéng )。

二(èr )年(nián ),李(lǐ )牧(mù )将(jiāng ),攻(gōng )燕(yàn ),拔(bá )武(wǔ )遂(suí )、方(fāng )城(chéng )。秦(qín )召(zhào )春(chūn )平(píng )君(jūn ),因(yīn )而(ér )留(liú )之(zhī )。泄(xiè )钧(jūn )为(wéi )之(zhī )谓(wèi )文(wén )信(xìn )侯(hóu )曰(yuē ):“春(chūn )平(píng )君(jūn )者(zhě ),赵(zhào )王(wáng )甚(shèn )爱(ài )之(zhī )而(ér )郎(láng )中(zhōng )妒(dù )之(zhī ),故(gù )相(xiàng )与(yǔ )谋(móu )曰(yuē )‘春(chūn )平(píng )君(jūn )入(rù )秦(qín ),秦(qín )必(bì )留(liú )之(zhī )’,故(gù )相(xiàng )与(yǔ )谋(móu )而(ér )内(nèi )之(zhī )秦(qín )也(yě )。今(jīn )君(jūn )留(liú )之(zhī ),是(shì )绝(jué )赵(zhào )而(ér )郎(láng )中(zhōng )之(zhī )计(jì )中(zhōng )也(yě )。君(jūn )不(bú )如(rú )遣(qiǎn )春(chūn )平(píng )君(jūn )而(ér )留(liú )平(píng )都(dōu )。春(chūn )平(píng )君(jūn )者(zhě )言(yán )行(háng )信(xìn )於(yú )王(wáng ),王(wáng )必(bì )厚(hòu )割(gē )赵(zhào )而(ér )赎(shú )平(píng )都(dōu )。”文(wén )信(xìn )侯(hóu )曰(yuē ):“善(shàn )。”因(yīn )遣(qiǎn )之(zhī )。城(chéng )韩(hán )皋(gāo )。

三(sān )年(nián ),庞(páng )暖(nuǎn )将(jiāng ),攻(gōng )燕(yàn ),禽(qín )其(qí )将(jiāng )剧(jù )辛(xīn )。四(sì )年(nián ),庞(páng )暖(nuǎn )将(jiāng )赵(zhào )、楚(chǔ )、魏(wèi )、燕(yàn )之(zhī )锐(ruì )师(shī ),攻(gōng )秦(qín )蕞(zuì ),不(bú )拔(bá );移(yí )攻(gōng )齐(qí ),取(qǔ )饶(ráo )安(ān )。五(wǔ )年(nián ),傅(fù )抵(dǐ )将(jiāng ),居(jū )平(píng )邑(yì );庆(qìng )舍(shě )将(jiāng )东(dōng )阳(yáng )河(hé )外(wài )师(shī ),守(shǒu )河(hé )梁(liáng )。六(liù )年(nián ),封(fēng )长(zhǎng )安(ān )君(jūn )以(yǐ )饶(ráo )。魏(wèi )与(yǔ )赵(zhào )鄴(yè )。

九(jiǔ )年(nián ),赵(zhào )攻(gōng )燕(yàn ),取(qǔ )貍(mái )阳(yáng )城(chéng )。兵(bīng )未(wèi )罢(bà ),秦(qín )攻(gōng )鄴(yè ),拔(bá )之(zhī )。悼(dào )襄(xiāng )王(wáng )卒(zú ),子(zǐ )幽(yōu )缪(miù )王(wáng )迁(qiān )立(lì )。

幽(yōu )缪(miù )王(wáng )迁(qiān )元(yuán )年(nián ),城(chéng )柏(bǎi )人(rén )。二(èr )年(nián ),秦(qín )攻(gōng )武(wǔ )城(chéng ),扈(hù )辄(zhé )率(lǜ )师(shī )救(jiù )之(zhī ),军(jūn )败(bài ),死(sǐ )焉(yān )。

三(sān )年(nián ),秦(qín )攻(gōng )赤(chì )丽(lì )、宜(yí )安(ān ),李(lǐ )牧(mù )率(lǜ )师(shī )与(yǔ )战(zhàn )肥(féi )下(xià ),卻(què )之(zhī )。封(fēng )牧(mù )为(wéi )武(wǔ )安(ān )君(jūn )。四(sì )年(nián ),秦(qín )攻(gōng )番(fān )吾(wú ),李(lǐ )牧(mù )与(yǔ )之(zhī )战(zhàn ),卻(què )之(zhī )。

五(wǔ )年(nián ),代(dài )地(dì )大(dà )动(dòng ),自(zì )乐(lè )徐(xú )以(yǐ )西(xī ),”北(běi )至(zhì )平(píng )阴(yīn ),台(tái )屋(wū )墙(qiáng )垣(yuán )太(tài )半(bàn )坏(huài ),地(dì )坼(chè )东(dōng )西(xī )百(bǎi )三(sān )十(shí )步(bù )。六(liù )年(nián ),大(dà )饥(jī ),民(mín )讹(é )言(yán )曰(yuē ):“赵(zhào )为(wéi )号(hào ),秦(qín )为(wéi )笑(xiào )。以(yǐ )为(wéi )不(bú )信(xìn ),视(shì )地(dì )之(zhī )生(shēng )毛(máo )。”

七(qī )年(nián ),秦(qín )人(rén )攻(gōng )赵(zhào ),赵(zhào )大(dà )将(jiāng )李(lǐ )牧(mù )、将(jiāng )军(jūn )司(sī )马(mǎ )尚(shàng )将(jiāng ),击(jī )之(zhī )。李(lǐ )牧(mù )诛(zhū ),司(sī )马(mǎ )尚(shàng )免(miǎn ),赵(zhào )怱(cōng )及(jí )齐(qí )将(jiāng )颜(yán )聚(jù )代(dài )之(zhī )。赵(zhào )怱(cōng )军(jūn )破(pò ),颜(yán )聚(jù )亡(wáng )去(qù )。以(yǐ )王(wáng )迁(qiān )降(jiàng )。

八(bā )年(nián )十(shí )月(yuè ),邯(hán )郸(dān )为(wéi )秦(qín )。

太(tài )史(shǐ )公(gōng )曰(yuē )。吾(wú )闻(wén )冯(féng )王(wáng )孙(sūn )曰(yuē ):“赵(zhào )王(wáng )迁(qiān ),其(qí )母(mǔ )倡(chàng )也(yě ),嬖(bì )於(yú )悼(dào )襄(xiāng )王(wáng )。悼(dào )襄(xiāng )王(wáng )废(fèi )適(shì )子(zǐ )嘉(jiā )而(ér )立(lì )迁(qiān )。迁(qiān )素(sù )无(wú )行(háng ),信(xìn )谗(chán ),故(gù )诛(zhū )其(qí )良(liáng )将(jiāng )李(lǐ )牧(mù ),用(yòng )郭(guō )开(kāi )。”岂(qǐ )不(bú )缪(miù )哉(zāi )!秦(qín )既(jì )虏(lǔ )迁(qiān ),赵(zhào )之(zhī )亡(wáng )大(dà )夫(fū )共(gòng )立(lì )嘉(jiā )为(wéi )王(wáng ),王(wáng )代(dài )六(liù )岁(suì ),秦(qín )进(jìn )兵(bīng )破(pò )嘉(jiā ),遂(suí )灭(miè )赵(zhào )以(yǐ )为(wéi )郡(jùn )。

赵(zhào )氏(shì )之(zhī )系(xì ),与(yǔ )秦(qín )同(tóng )祖(zǔ )。周(zhōu )穆(mù )平(píng )徐(xú ),乃(nǎi )封(fēng )造(zào )父(fù )。带(dài )始(shǐ )事(shì )晋(jìn ),夙(sù )初(chū )有(yǒu )土(tǔ )。岸(àn )贾(jiǎ )矫(jiǎo )诛(zhū ),韩(hán )厥(jué )立(lì )武(wǔ )。宝(bǎo )符(fú )临(lín )代(dài ),卒(zú )居(jū )伯(bó )鲁(lǔ )。简(jiǎn )梦(mèng )翟(zhái )犬(quǎn ),灵(líng )歌(gē )处(chù )女(nǚ )。胡(hú )服(fú )虽(suī )强(qiáng ),建(jiàn )立(lì )非(fēi )所(suǒ )。颇(pō )、牧(mù )不(bú )用(yòng ),王(wáng )迁(qiān )囚(qiú )虏(lǔ )。

阅读:25100

打赏捐助〔Donate〕>>>

《赵世家》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库