班彪列传下【登录】

《后汉书》 > 列传 > 《班彪列传下》 > 拼音版

主(zhǔ )人(rén )喟(kuì )然(rán )而(ér )叹(tàn )曰(yuē )“痛(tòng )乎(hū )风(fēng )俗(sú )之(zhī )移(yí )人(rén )也(yě )。子(zǐ )实(shí )秦(qín )人(rén ),矜(jīn )夸(kuā )馆(guǎn )室(shì ),保(bǎo )界(jiè )河(hé )山(shān ),信(xìn )识(shí )昭(zhāo )、襄(xiāng )而(ér )知(zhī )始(shǐ )皇(huáng )矣(yǐ ),恶(è )睹(dǔ )大(dà )汉(hàn )之(zhī )云(yún )为(wéi )乎(hū )。夫(fū )大(dà )汉(hàn )之(zhī )开(kāi )原(yuán )也(yě ),奋(fèn )布(bù )衣(yī )以(yǐ )登(dēng )皇(huáng )极(jí ),繇(yáo )数(shù )期(qī )而(ér )创(chuàng )万(wàn )世(shì ),盖(gài )六(liù )籍(jí )所(suǒ )不(bú )能(néng )谈(tán ),前(qián )圣(shèng )靡(mí )得(dé )而(ér )言(yán )焉(yān )。当(dāng )此(cǐ )之(zhī )时(shí ),功(gōng )有(yǒu )横(héng )而(ér )当(dāng )天(tiān ),讨(tǎo )有(yǒu )逆(nì )而(ér )顺(shùn )人(rén ),故(gù )娄(lóu )敬(jìng )度(dù )势(shì )而(ér )献(xiàn )其(qí )说(shuō ),萧(xiāo )公(gōng )权(quán )宜(yí )以(yǐ )拓(tuò )其(qí )制(zhì )。时(shí )岂(qǐ )泰(tài )而(ér )安(ān )之(zhī )哉(zāi )。计(jì )不(bú )得(dé )以(yǐ )已(yǐ )也(yě )。吾(wú )子(zǐ )曾(céng )不(bú )是(shì )睹(dǔ ),顾(gù )燿(shuò )后(hòu )嗣(sì )之(zhī )末(mò )造(zào ),不(bú )亦(yì )暗(àn )乎(hū )。今(jīn )将(jiāng )语(yǔ )子(zǐ )以(yǐ )建(jiàn )武(wǔ )之(zhī )理(lǐ ),永(yǒng )平(píng )之(zhī )事(shì ),监(jiān )乎(hū )太(tài )清(qīng ),以(yǐ )变(biàn )子(zǐ )之(zhī )或(huò )志(zhì )。

“往(wǎng )者(zhě )王(wáng )莽(mǎng )作(zuò )逆(nì ),汉(hàn )祚(zuò )中(zhōng )缺(quē ),天(tiān )人(rén )致(zhì )诛(zhū ),六(liù )合(hé )相(xiàng )灭(miè )。于(yú )时(shí )之(zhī )乱(luàn ),生(shēng )民(mín )几(jǐ )亡(wáng ),鬼(guǐ )神(shén )泯(mǐn )绝(jué ),壑(hè )无(wú )完(wán )柩(jiù ),郛(fú )罔(wǎng )遗(yí )室(shì ),原(yuán )野(yě )厌(yàn )人(rén )之(zhī )肉(ròu ),川(chuān )谷(gǔ )流(liú )人(rén )之(zhī )血(xuè ),秦(qín )、项(xiàng )之(zhī )灾(zāi )犹(yóu )不(bú )克(kè )半(bàn ),书(shū )契(qì )已(yǐ )来(lái )未(wèi )之(zhī )或(huò )纪(jì )也(yě )。故(gù )下(xià )民(mín )号(hào )而(ér )上(shàng )诉(sù ),上(shàng )帝(dì )怀(huái )而(ér )降(jiàng )鉴(jiàn ),致(zhì )命(mìng )于(yú )圣(shèng )皇(huáng )。于(yú )是(shì )圣(shèng )皇(huáng )乃(nǎi )握(wò )乾(qián )符(fú ),阐(chǎn )坤(kūn )珍(zhēn ),披(pī )皇(huáng )图(tú ),稽(jī )帝(dì )文(wén ),赫(hè )尔(ěr )发(fā )愤(fèn ),应(yīng )若(ruò )兴(xìng )云(yún ),霆(tíng )发(fā )昆(kūn )阳(yáng ),凭(píng )怒(nù )雷(léi )震(zhèn )。遂(suí )超(chāo )大(dà )河(hé ),跨(kuà )北(běi )岳(yuè ),立(lì )号(hào )高(gāo )邑(yì ),建(jiàn )都(dōu )河(hé )洛(luò )。绍(shào )百(bǎi )王(wáng )之(zhī )荒(huāng )屯(tún ),因(yīn )造(zào )化(huà )之(zhī )荡(dàng )涤(dí ),体(tǐ )元(yuán )立(lì )制(zhì ),继(jì )天(tiān )而(ér )作(zuò )。系(xì )唐(táng )统(tǒng ),接(jiē )汉(hàn )绪(xù ),茂(mào )育(yù )群(qún )生(shēng ),恢(huī )复(fù )疆(jiāng )宇(yǔ ),勋(xūn )兼(jiān )乎(hū )在(zài )昔(xī ),事(shì )勤(qín )乎(hū )三(sān )五(wǔ )。岂(qǐ )特(tè )方(fāng )轨(guǐ )并(bìng )迹(jì ),纷(fēn )纷(fēn )后(hòu )辟(pì ),理(lǐ )近(jìn )古(gǔ )之(zhī )所(suǒ )务(wù ),蹈(dǎo )一(yī )圣(shèng )之(zhī )险(xiǎn )易(yì )云(yún )尔(ěr )哉(zāi )。且(qiě )夫(fū )建(jiàn )武(wǔ )之(zhī )元(yuán ),天(tiān )地(dì )革(gé )命(mìng ),四(sì )海(hǎi )之(zhī )内(nèi ),更(gèng )造(zào )夫(fū )妇(fù ),肇(zhào )有(yǒu )父(fù )子(zǐ ),君(jūn )臣(chén )初(chū )建(jiàn ),人(rén )伦(lún )实(shí )始(shǐ ),斯(sī )乃(nǎi )虙(fú )羲(xī )氏(shì )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )基(jī )皇(huáng )德(dé )也(yě )。分(fèn )州(zhōu )土(tǔ ),立(lì )市(shì )朝(cháo ),作(zuò )舟(zhōu )车(chē ),造(zào )器(qì )械(xiè ),斯(sī )轩(xuān )辕(yuán )氏(shì )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )开(kāi )帝(dì )功(gōng )也(yě )。龚(gōng )行(háng )天(tiān )罚(fá ),应(yīng )天(tiān )顺(shùn )人(rén ),斯(sī )乃(nǎi )汤(tāng )、武(wǔ )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )昭(zhāo )王(wáng )业(yè )也(yě )。迁(qiān )都(dōu )改(gǎi )邑(yì ),有(yǒu )殷(yīn )宗(zōng )中(zhōng )兴(xìng )之(zhī )则(zé )焉(yān )。即(jí )土(tǔ )之(zhī )中(zhōng ),有(yǒu )周(zhōu )成(chéng )隆(lóng )平(píng )之(zhī )制(zhì )焉(yān )。不(bú )阶(jiē )尺(chǐ )土(tǔ )一(yī )人(rén )之(zhī )柄(bǐng ),同(tóng )符(fú )乎(hū )高(gāo )祖(zǔ )。克(kè )己(jǐ )复(fù )礼(lǐ ),以(yǐ )奉(fèng )终(zhōng )始(shǐ ),允(yǔn )恭(gōng )乎(hū )孝(xiào )文(wén )。宪(xiàn )章(zhāng )稽(jī )古(gǔ ),封(fēng )岱(dài )勒(lè )成(chéng ),仪(yí )炳(bǐng )乎(hū )世(shì )宗(zōng )。案(àn )《六(liù )经(jīng )》而(ér )校(xiào )德(dé ),妙(miào )古(gǔ )昔(xī )而(ér )论(lùn )功(gōng ),仁(rén )圣(shèng )之(zhī )事(shì )既(jì )该(gāi ),帝(dì )王(wáng )之(zhī )道(dào )备(bèi )矣(yǐ )。

“至(zhì )于(yú )永(yǒng )平(píng )之(zhī )际(jì ),重(zhòng )熙(xī )而(ér )累(lèi )洽(qià ),盛(shèng )三(sān )雍(yōng )之(zhī )上(shàng )仪(yí ),修(xiū )衮(gǔn )龙(lóng )之(zhī )法(fǎ )服(fú ),敷(fū )洪(hóng )藻(zǎo ),信(xìn )景(jǐng )铄(shuò ),扬(yáng )世(shì )庙(miào ),正(zhèng )矛(máo )乐(lè )。人(rén )神(shén )之(zhī )和(hé )允(yǔn )洽(qià ),君(jūn )臣(chén )之(zhī )序(xù )既(jì )肃(sù )。乃(nǎi )动(dòng )大(dà )路(lù ),遵(zūn )皇(huáng )衢(qú ),省(shěng )方(fāng )巡(xún )狩(shòu ),穷(qióng )览(lǎn )万(wàn )国(guó )之(zhī )有(yǒu )无(wú ),考(kǎo )声(shēng )教(jiāo )之(zhī )所(suǒ )被(bèi ),散(sàn )皇(huáng )明(míng )以(yǐ )烛(zhú )幽(yōu )。然(rán )后(hòu )增(zēng )周(zhōu )旧(jiù ),修(xiū )洛(luò )邑(yì ),翩(piān )翩(piān )巍(wēi )巍(wēi ),显(xiǎn )显(xiǎn )翼(yì )翼(yì ),光(guāng )汉(hàn )京(jīng )于(yú )诸(zhū )夏(xià ),总(zǒng )八(bā )方(fāng )而(ér )为(wéi )之(zhī )极(jí )。是(shì )以(yǐ )皇(huáng )城(chéng )之(zhī )内(nèi ),宫(gōng )室(shì )光(guāng )明(míng ),阙(què )庭(tíng )神(shén )丽(lì ),奢(shē )不(bú )可(kě )逾(yú ),俭(jiǎn )不(bú )能(néng )侈(chǐ )。外(wài )则(zé )因(yīn )原(yuán )野(yě )以(yǐ )作(zuò )苑(yuàn ),顺(shùn )流(liú )泉(quán )而(ér )为(wéi )沼(zhǎo ),发(fā )蘋(pín )藻(zǎo )以(yǐ )潜(qián )鱼(yú ),丰(fēng )圃(pǔ )草(cǎo )以(yǐ )毓(yù )兽(shòu ),制(zhì )同(tóng )乎(hū )梁(liáng )驺(zōu ),义(yì )合(hé )乎(hū )灵(líng )囿(yòu )。若(ruò )乃(nǎi )顺(shùn )时(shí )节(jiē )而(ér )搜(sōu )狩(shòu ),简(jiǎn )车(chē )徒(tú )以(yǐ )讲(jiǎng )武(wǔ ),则(zé )必(bì )临(lín )之(zhī )以(yǐ )《王(wáng )制(zhì )》,考(kǎo )之(zhī )以(yǐ )《风(fēng )》、《雅(yǎ )》。历(lì )《驺(zōu )虞(yú )》,览(lǎn )《四(sì )驖(tiě )》,嘉(jiā )《车(chē )攻(gōng )》,采(cǎi )《吉(jí )日(rì )》,礼(lǐ )官(guān )正(zhèng )仪(yí ),乘(chéng )舆(yú )乃(nǎi )出(chū )。于(yú )是(shì )发(fā )鲸(jīng )鱼(yú ),铿(kēng )华(huá )钟(zhōng ),登(dēng )玉(yù )铬(gè ),乘(chéng )时(shí )龙(lóng ),凤(fèng )盖(gài )疯(fēng )洒(sǎ ),和(hé )鸾(luán )玲(líng )珑(lóng ),天(tiān )官(guān )景(jǐng )从(cóng ),祲(jìn )威(wēi )盛(shèng )容(róng )。山(shān )灵(líng )护(hù )野(yě ),属(shǔ )御(yù )方(fāng )神(shén ),雨(yǔ )师(shī )泛(fàn )洒(sǎ ),风(fēng )伯(bó )清(qīng )尘(chén ),千(qiān )乘(chéng )雷(léi )起(qǐ ),万(wàn )骑(qí )纷(fēn )纭(yún ),元(yuán )戎(róng )竟(jìng )野(yě ),戈(gē )鋋(chán )彗(huì )云(yún ),羽(yǔ )旄(máo )扫(sǎo )霓(ní ),旌(jīng )旗(qí )拂(fú )天(tiān )。焱(yàn )焱(yàn )炎(yán )炎(yán ),扬(yáng )光(guāng )飞(fēi )文(wén ),吐(tǔ )爓(yàn )生(shēng )风(fēng ),吹(chuī )野(yě )燎(liáo )山(shān ),日(rì )月(yuè )为(wéi )之(zhī )夺(duó )明(míng ),丘(qiū )陵(líng )为(wéi )之(zhī )摇(yáo )震(zhèn )。遂(suí )集(jí )乎(hū )中(zhōng )囿(yòu ),陈(chén )师(shī )案(àn )屯(tún ),骈(pián )部(bù )曲(qǔ ),列(liè )校(xiào )队(duì ),勒(lè )三(sān )军(jūn ),誓(shì )将(jiāng )帅(shuài )。然(rán )后(hòu )举(jǔ )烽(fēng )伐(fá )鼓(gǔ ),以(yǐ )命(mìng )三(sān )驱(qū ),轻(qīng )车(chē )霆(tíng )发(fā ),骁(xiāo )骑(qí )电(diàn )鹬(yù ),游(yóu )基(jī )发(fā )射(shè ),范(fàn )氏(shì )施(shī )御(yù ),弦(xián )不(bú )失(shī )禽(qín ),辔(pèi )不(bú )诡(guǐ )遇(yù ),飞(fēi )者(zhě )未(wèi )及(jí )翔(xiáng ),走(zǒu )者(zhě )未(wèi )及(jí )去(qù )。指(zhǐ )顾(gù )倏(shū )忽(hū ),获(huò )车(chē )已(yǐ )实(shí ),乐(lè )不(bú )极(jí )般(bān ),杀(shā )不(bú )尽(jìn )物(wù ),马(mǎ )踠(wò )余(yú )足(zú ),士(shì )怒(nù )未(wèi )泄(xiè ),先(xiān )驱(qū )复(fù )路(lù ),属(shǔ )车(chē )案(àn )节(jiē )。于(yú )是(shì )荐(jiàn )三(sān )牺(xī ),效(xiào )五(wǔ )牲(shēng ),礼(lǐ )神(shén )祇(qí ),怀(huái )百(bǎi )灵(líng ),觐(jìn )明(míng )堂(táng ),临(lín )辟(pì )雍(yōng ),扬(yáng )缉(jī )熙(xī ),宣(xuān )皇(huáng )风(fēng ),登(dēng )灵(líng )台(tái ),考(kǎo )休(xiū )征(zhēng )。俯(fǔ )仰(yǎng )乎(hū )乾(qián )坤(kūn ),参(cān )象(xiàng )乎(hū )圣(shèng )躬(gōng ),目(mù )中(zhōng )夏(xià )而(ér )布(bù )德(dé ),瞰(kàn )四(sì )裔(yì )而(ér )抗(kàng )棱(léng )。西(xī )荡(dàng )河(hé )源(yuán ),东(dōng )澹(dàn )海(hǎi )漘(chún ),北(běi )动(dòng )幽(yōu )崖(yá ),南(nán )趯(yuè )朱(zhū )垠(yín )。殊(shū )方(fāng )别(bié )区(qū ),界(jiè )绝(jué )而(ér )不(bú )邻(lín ),自(zì )孝(xiào )武(wǔ )所(suǒ )不(bú )能(néng )征(zhēng ),孝(xiào )宣(xuān )所(suǒ )不(bú )能(néng )臣(chén ),莫(mò )不(bú )陆(lù )詟(zhé )水(shuǐ )果(guǒ ),奔(bēn )走(zǒu )而(ér )来(lái )宾(bīn )。遂(suí )绥(suí )哀(āi )牢(láo ),开(kāi )永(yǒng )昌(chāng ),春(chūn )王(wáng )三(sān )朝(cháo ),会(huì )同(tóng )汉(hàn )京(jīng )。

“是(shì )日(rì )也(yě ),天(tiān )子(zǐ )受(shòu )四(sì )海(hǎi )之(zhī )图(tú )籍(jí ),膺(yīng )万(wàn )国(guó )之(zhī )贡(gòng )珍(zhēn ),内(nèi )抚(fǔ )诸(zhū )夏(xià ),外(wài )接(jiē )百(bǎi )蛮(mán )。乃(nǎi )盛(shèng )礼(lǐ )乐(lè )供(gòng )帐(zhàng ),置(zhì )乎(hū )云(yún )龙(lóng )之(zhī )庭(tíng ),陈(chén )百(bǎi )僚(liáo )而(ér )赞(zàn )群(qún )后(hòu ),究(jiū )皇(huáng )仪(yí )而(ér )展(zhǎn )帝(dì )容(róng )。于(yú )是(shì )庭(tíng )实(shí )千(qiān )品(pǐn ),旨(zhǐ )酒(jiǔ )万(wàn )钟(zhōng ),列(liè )金(jīn )罍(léi ),班(bān )玉(yù )觞(shāng ),嘉(jiā )珍(zhēn )御(yù ),大(dà )牢(láo )飨(xiǎng )。尔(ěr )乃(nǎi )食(shí )举(jǔ )《雍(yōng )》彻(chè ),太(tài )师(shī )奏(zòu )乐(lè ),陈(chén )金(jīn )石(shí ),布(bù )丝(sī )竹(zhú ),钟(zhōng )鼓(gǔ )钅(jīn )坚(jiān )鎗(qiāng ),管(guǎn )弦(xián )晔(yè )煜(yù )。抗(kàng )五(wǔ )声(shēng ),极(jí )六(liù )律(lǜ ),歌(gē )九(jiǔ )功(gōng ),舞(wǔ )八(bā )佾(yì ),《韶(sháo )》、《武(wǔ )》备(bèi ),太(tài )古(gǔ )毕(bì )。四(sì )夷(yí )间(jiān )奏(zòu ),德(dé )广(guǎng )所(suǒ )及(jí ),《仱(jīng )》、《佅(mài )》、《兜(dōu )离(lí )》,罔(wǎng )不(bú )具(jù )集(jí )。万(wàn )乐(lè )备(bèi ),百(bǎi )礼(lǐ )暨(jì ),皇(huáng )欢(huān )浃(jiā ),群(qún )臣(chén )醉(zuì ),降(jiàng )烟(yān )煴(yūn ),调(diào )元(yuán )气(qì ),然(rán )后(hòu )撞(zhuàng )钟(zhōng )告(gào )罢(bà ),百(bǎi )僚(liáo )遂(suí )退(tuì )。

“于(yú )是(shì )圣(shèng )上(shàng )睹(dǔ )万(wàn )方(fāng )之(zhī )欢(huān )娱(yú ),久(jiǔ )沐(mù )浴(yù )乎(hū )膏(gāo )泽(zé ),惧(jù )其(qí )侈(chǐ )心(xīn )之(zhī )将(jiāng )萌(méng ),而(ér )怠(dài )于(yú )东(dōng )作(zuò )也(yě ),乃(nǎi )申(shēn )旧(jiù )章(zhāng ),下(xià )明(míng )诏(zhào ),命(mìng )有(yǒu )司(sī ),班(bān )宪(xiàn )度(dù ),昭(zhāo )节(jiē )俭(jiǎn ),示(shì )大(dà )素(sù )。去(qù )后(hòu )宫(gōng )之(zhī )丽(lì )饰(shì ),损(sǔn )乘(chéng )舆(yú )之(zhī )服(fú )御(yù ),除(chú )工(gōng )商(shāng )之(zhī )淫(yín )业(yè ),兴(xìng )农(nóng )桑(sāng )之(zhī )上(shàng )务(wù )。遂(suí )令(lìng )海(hǎi )内(nèi )弃(qì )末(mò )而(ér )反(fǎn )本(běn ),背(bèi )伪(wěi )而(ér )归(guī )真(zhēn ),女(nǚ )修(xiū )织(zhī )纴(rèn ),男(nán )务(wù )耕(gēng )耘(yún ),器(qì )用(yòng )陶(táo )匏(páo ),服(fú )尚(shàng )素(sù )玄(xuán ),耻(chǐ )纤(xiān )靡(mí )而(ér )不(bú )服(fú ),贱(jiàn )奇(qí )丽(lì )而(ér )不(bú )珍(zhēn ),捐(juān )金(jīn )于(yú )山(shān ),沈(shěn )珠(zhū )于(yú )渊(yuān )。于(yú )是(shì )百(bǎi )姓(xìng )涤(dí )瑕(xiá )荡(dàng )秽(huì )而(ér )镜(jìng )至(zhì )清(qīng ),形(xíng )神(shén )寂(jì )漠(mò ),耳(ěr )目(mù )不(bú )营(yíng ),嗜(shì )欲(yù )之(zhī )原(yuán )灭(miè ),廉(lián )正(zhèng )之(zhī )心(xīn )生(shēng ),莫(mò )不(bú )优(yōu )游(yóu )而(ér )自(zì )得(dé ),玉(yù )润(rùn )而(ér )金(jīn )声(shēng )。是(shì )以(yǐ )四(sì )海(hǎi )之(zhī )内(nèi ),学(xué )校(xiào )如(rú )林(lín ),庠(xiáng )序(xù )盈(yíng )门(mén ),献(xiàn )酧(chóu )交(jiāo )错(cuò ),俎(zǔ )豆(dòu )莘(shēn )莘(shēn ),下(xià )舞(wǔ )上(shàng )歌(gē ),蹈(dǎo )德(dé )咏(yǒng )仁(rén )。登(dēng )降(jiàng )饫(yù )宴(yàn )之(zhī )礼(lǐ )既(jì )毕(bì ),因(yīn )相(xiàng )与(yǔ )嗟(jiē )叹(tàn )玄(xuán )德(dé ),谠(dǎng )言(yán )弘(hóng )说(shuō ),咸(xián )含(hán )和(hé )而(ér )吐(tǔ )气(qì ),颂(sòng )曰(yuē )盛(shèng )哉(zāi )乎(hū )斯(sī )世(shì )。

“今(jīn )论(lùn )者(zhě )但(dàn )知(zhī )育(yù )虞(yú )、夏(xià )之(zhī )《书(shū )》,咏(yǒng )殷(yīn )、周(zhōu )之(zhī )《诗(shī )》讲(jiǎng )羲(xī )、文(wén )之(zhī )《易(yì )》,论(lùn )孔(kǒng )氏(shì )之(zhī )《春(chūn )秋(qiū )》,罕(hǎn )能(néng )精(jīng )古(gǔ )今(jīn )之(zhī )清(qīng )浊(zhuó ),究(jiū )汉(hàn )德(dé )之(zhī )所(suǒ )由(yóu )。唯(wéi )子(zǐ )颇(pō )识(shí )旧(jiù )典(diǎn ),又(yòu )徒(tú )驰(chí )骋(chěng )乎(hū )末(mò )流(liú )。温(wēn )故(gù )知(zhī )新(xīn )已(yǐ )难(nán ),而(ér )知(zhī )德(dé )者(zhě )鲜(xiān )矣(yǐ )。且(qiě )失(shī )辟(pì )界(jiè )西(xī )戎(róng ),险(xiǎn )阻(zǔ )四(sì )塞(sāi ),修(xiū )其(qí )防(fáng )御(yù ),孰(shú )与(yǔ )处(chù )乎(hū )土(tǔ )中(zhōng ),平(píng )夷(yí )洞(dòng )达(dá ),万(wàn )方(fāng )辐(fú )凑(còu )。秦(qín )领(lǐng )九(jiǔ )嵕(zōng ),泾(jīng )、渭(wèi )之(zhī )川(chuān ),曷(hé )若(ruò )四(sì )渎(dú )五(wǔ )岳(yuè ),带(dài )河(hé )溯(sù )洛(luò ),图(tú )书(shū )之(zhī )渊(yuān )。建(jiàn )章(zhāng )甘(gān )泉(quán ),馆(guǎn )御(yù )列(liè )侧(cè ),孰(shú )与(yǔ )灵(líng )台(tái )明(míng )堂(táng ),统(tǒng )和(hé )天(tiān )人(rén )。太(tài )液(yè )昆(kūn )明(míng ),鸟(niǎo )兽(shòu )之(zhī )囿(yòu ),曷(hé )若(ruò )辟(pì )雍(yōng )海(hǎi )流(liú ),道(dào )德(dé )之(zhī )富(fù )。游(yóu )侠(xiá )逾(yú )侈(chǐ ),犯(fàn )义(yì )侵(qīn )礼(lǐ ),孰(shú )与(yǔ )同(tóng )履(lǚ )法(fǎ )度(dù ),翼(yì )翼(yì )济(jì )济(jì )也(yě )。子(zǐ )徒(tú )飞(fēi )秦(qín )阿(ā )房(fáng )之(zhī )造(zào )天(tiān ),而(ér )不(bú )知(zhī )京(jīng )洛(luò )之(zhī )有(yǒu )制(zhì )也(yě )。识(shí )函(hán )谷(gǔ )之(zhī )可(kě )关(guān ),而(ér )不(bú )知(zhī )王(wáng )者(zhě )之(zhī )无(wú )外(wài )也(yě )”

主(zhǔ )人(rén )之(zhī )辞(cí )未(wèi )终(zhōng ),西(xī )都(dōu )宾(bīn )矍(jué )然(rán )失(shī )容(róng ),逡(qūn )巡(xún )降(jiàng )价(jià ),惵(dié )然(rán )意(yì )下(xià ),捧(pěng )手(shǒu )欲(yù )辞(cí )。主(zhǔ )人(rén )曰(yuē )“复(fù )位(wèi ),今(jīn )将(jiāng )喻(yù )子(zǐ )五(wǔ )篇(piān )之(zhī )诗(shī )”宾(bīn )既(jì )卒(zú )业(yè ),乃(nǎi )称(chēng )曰(yuē )“美(měi )哉(zāi )乎(hū )此(cǐ )诗(shī )。义(yì )正(zhèng )乎(hū )杨(yáng )雄(xióng ),事(shì )实(shí )乎(hū )相(xiàng )如(rú ),非(fēi )惟(wéi )主(zhǔ )人(rén )之(zhī )好(hǎo )学(xué ),盖(gài )乃(nǎi )遭(zāo )遇(yù )乎(hū )斯(sī )时(shí )也(yě )。小(xiǎo )子(zǐ )狂(kuáng )简(jiǎn ),不(bú )知(zhī )所(suǒ )裁(cái ),既(jì )闻(wén )正(zhèng )道(dào ),请(qǐng )终(zhōng )身(shēn )诵(sòng )之(zhī )”其(qí )诗(shī )曰(yuē ):

《明(míng )堂(táng )诗(shī )》:于(yú )昭(zhāo )明(míng )堂(táng ),明(míng )堂(táng )孔(kǒng )阳(yáng )。圣(shèng )皇(huáng )宗(zōng )祀(sì ),穆(mù )穆(mù )煌(huáng )煌(huáng )。上(shàng )帝(dì )宴(yàn )飨(xiǎng ),五(wǔ )位(wèi )时(shí )序(xù )。谁(shuí )其(qí )配(pèi )之(zhī ),世(shì )祖(zǔ )光(guāng )武(wǔ )。普(pǔ )天(tiān )率(lǜ )土(tǔ ),各(gè )以(yǐ )其(qí )职(zhí )。猗(yī )与(yǔ )缉(jī )熙(xī ),允(yǔn )怀(huái )多(duō )福(fú )。《辟(pì )雍(yōng )诗(shī )》:乃(nǎi )流(liú )辟(pì )雍(yōng ),辟(pì )雍(yōng )汤(tāng )汤(tāng )。圣(shèng )皇(huáng )莅(lì )止(zhǐ ),造(zào )舟(zhōu )为(wéi )梁(liáng )。皤(pó )皤(pó )国(guó )老(lǎo ),乃(nǎi )父(fù )乃(nǎi )兄(xiōng )。抑(yì )抑(yì )威(wēi )仪(yí ),孝(xiào )友(yǒu )光(guāng )明(míng )。于(yú )赫(hè )太(tài )上(shàng ),示(shì )我(wǒ )汉(hàn )行(háng )。鸿(hóng )化(huà )惟(wéi )神(shén ),永(yǒng )观(guān )厥(jué )成(chéng )。《灵(líng )台(tái )诗(shī )》:乃(nǎi )经(jīng )灵(líng )台(tái ),灵(líng )台(tái )既(jì )崇(chóng )。帝(dì )勤(qín )时(shí )登(dēng ),爱(ài )考(kǎo )休(xiū )征(zhēng )。三(sān )光(guāng )宣(xuān )精(jīng ),五(wǔ )行(háng )布(bù )序(xù )。习(xí )习(xí )祥(xiáng )风(fēng ),祁(qí )祁(qí )甘(gān )雨(yǔ )。百(bǎi )谷(gǔ )溱(qín )溱(qín ),庶(shù )卉(huì )蕃(fān )芜(wú )。屡(lǚ )惟(wéi )丰(fēng )年(nián ),于(yú )皇(huáng )乐(lè )胥(xū )。《宝(bǎo )鼎(dǐng )诗(shī )》:岳(yuè )修(xiū )贡(gòng )兮(xī )川(chuān )效(xiào )珍(zhēn ),吐(tǔ )金(jīn )景(jǐng )兮(xī )歊(xiāo )浮(fú )云(yún )。宝(bǎo )鼎(dǐng )见(jiàn )兮(xī )色(sè )纷(fēn )缊(wēn ),焕(huàn )其(qí )炳(bǐng )兮(xī )被(bèi )龙(lóng )文(wén )。登(dēng )祖(zǔ )庙(miào )兮(xī )享(xiǎng )圣(shèng )神(shén ),照(zhào )灵(líng )德(dé )兮(xī )弥(mí )亿(yì )年(nián )。

《白(bái )雉(zhì )诗(shī )》:启(qǐ )灵(líng )篇(piān )兮(xī )披(pī )瑞(ruì )图(tú ),获(huò )白(bái )雉(zhì )兮(xī )效(xiào )素(sù )乌(wū )。发(fā )皓(hào )羽(yǔ )兮(xī )奋(fèn )翘(qiào )英(yīng ),容(róng )洁(jié )朗(lǎng )兮(xī )于(yú )淳(chún )精(jīng )。章(zhāng )皇(huáng )德(dé )兮(xī )侔(móu )周(zhōu )成(chéng ),永(yǒng )延(yán )长(zhǎng )兮(xī )膺(yīng )天(tiān )庆(qìng )。

及(jí )肃(sù )宗(zōng )雅(yǎ )好(hǎo )文(wén )章(zhāng ),固(gù )愈(yù )得(dé )幸(xìng ),数(shù )入(rù )读(dú )书(shū )禁(jìn )中(zhōng ),或(huò )连(lián )口(kǒu )继(jì )夜(yè )。每(měi )行(háng )巡(xún )狩(shòu )。辄(zhé )献(xiàn )上(shàng )赋(fù )颂(sòng ),朝(cháo )廷(tíng )有(yǒu )大(dà )议(yì ),使(shǐ )难(nán )问(wèn )公(gōng )卿(qīng ),辩(biàn )论(lùn )于(yú )前(qián ),赏(shǎng )赐(cì )恩(ēn )宠(chǒng )甚(shèn )渥(wò )。固(gù )以(yǐ )自(zì )二(èr )世(shì )才(cái )术(shù ),位(wèi )不(bú )过(guò )郎(láng ),感(gǎn )东(dōng )方(fāng )朔(shuò )、杨(yáng )雄(xióng )自(zì )论(lùn ),以(yǐ )不(bú )遭(zāo )苏(sū )、张(zhāng )、范(fàn )、蔡(cài )之(zhī )时(shí ),作(zuò )《宾(bīn )戏(xì )》以(yǐ )自(zì )通(tōng )焉(yān )。后(hòu )迁(qiān )玄(xuán )武(wǔ )司(sī )马(mǎ )。天(tiān )子(zǐ )会(huì )诸(zhū )儒(rú )讲(jiǎng )论(lùn )《五(wǔ )经(jīng )》,作(zuò )《白(bái )虎(hǔ )通(tōng )德(dé )论(lùn )》,令(lìng )固(gù )撰(zhuàn )集(jí )其(qí )事(shì )。

时(shí ),北(běi )单(dān )于(yú )遣(qiǎn )使(shǐ )贡(gòng )献(xiàn ),求(qiú )欲(yù )和(hé )亲(qīn ),诏(zhào )问(wèn )群(qún )僚(liáo )。议(yì )者(zhě )或(huò )以(yǐ )为(wéi )“匈(xiōng )奴(nú )变(biàn )诈(zhà )之(zhī )国(guó ),无(wú )内(nèi )向(xiàng )之(zhī )心(xīn ),徒(tú )以(yǐ )畏(wèi )汉(hàn )威(wēi )灵(líng ),逼(bī )惮(dàn )南(nán )虏(lǔ ),故(gù )希(xī )望(wàng )报(bào )命(mìng ),以(yǐ )安(ān )其(qí )离(lí )叛(pàn )。今(jīn )若(ruò )遣(qiǎn )使(shǐ ),恐(kǒng )失(shī )南(nán )虏(lǔ )亲(qīn )附(fù )之(zhī )欢(huān ),而(ér )成(chéng )北(běi )狄(dí )猜(cāi )诈(zhà )之(zhī )计(jì ),不(bú )可(kě )”固(gù )议(yì )曰(yuē ):

窃(qiè )自(zì )惟(wéi )思(sī ),汉(hàn )兴(xìng )已(yǐ )来(lái ),旷(kuàng )世(shì )历(lì )年(nián ),兵(bīng )缠(chán )夷(yí )狄(dí ),尤(yóu )事(shì )匈(xiōng )奴(nú )。绥(suí )御(yù )之(zhī )方(fāng ),其(qí )涂(tú )不(bú )一(yī ),或(huò )修(xiū )文(wén )以(yǐ )和(hé )之(zhī ),或(huò )用(yòng )武(wǔ )以(yǐ )征(zhēng )之(zhī ),或(huò )卑(bēi )下(xià )以(yǐ )就(jiù )之(zhī ),或(huò )臣(chén )服(fú )而(ér )致(zhì )之(zhī )。虽(suī )屈(qū )申(shēn )无(wú )常(cháng ),所(suǒ )因(yīn )时(shí )异(yì ),然(rán )未(wèi )有(yǒu )拒(jù )绝(jué )弃(qì )放(fàng ),不(bú )与(yǔ )交(jiāo )接(jiē )者(zhě )也(yě )。故(gù )自(zì )建(jiàn )武(wǔ )之(zhī )世(shì ),复(fù )修(xiū )旧(jiù )典(diǎn ),数(shù )出(chū )重(zhòng )使(shǐ ),前(qián )后(hòu )相(xiàng )继(jì ),至(zhì )于(yú )其(qí )末(mò ),始(shǐ )乃(nǎi )暂(zàn )绝(jué )。永(yǒng )平(píng )八(bā )年(nián ),复(fù )议(yì )通(tōng )之(zhī )。而(ér )廷(tíng )争(zhēng )连(lián )日(rì ),异(yì )同(tóng )纷(fēn )回(huí ),多(duō )执(zhí )其(qí )难(nán ),少(shǎo )言(yán )其(qí )易(yì )。先(xiān )帝(dì )圣(shèng )德(dé )远(yuǎn )览(lǎn ),瞻(zhān )前(qián )顾(gù )后(hòu ),遂(suí )复(fù )出(chū )使(shǐ ),事(shì )同(tóng )前(qián )世(shì )。以(yǐ )此(cǐ )而(ér )推(tuī ),未(wèi )有(yǒu )一(yī )世(shì )阙(què )而(ér )不(bú )修(xiū )者(zhě )也(yě )。今(jīn )乌(wū )桓(huán )就(jiù )阙(què ),稽(jī )首(shǒu )译(yì )官(guān ),康(kāng )居(jū )、月(yuè )氏(shì ),自(zì )远(yuǎn )而(ér )至(zhì ),匈(xiōng )奴(nú )离(lí )析(xī ),名(míng )王(wáng )来(lái )降(jiàng ),三(sān )方(fāng )归(guī )服(fú ),不(bú )以(yǐ )兵(bīng )威(wēi ),此(cǐ )诚(chéng )国(guó )家(jiā )通(tōng )于(yú )神(shén )明(míng )自(zì )然(rán )之(zhī )征(zhēng )也(yě )。臣(chén )愚(yú )以(yǐ )为(wéi )宜(yí )依(yī )故(gù )事(shì ),复(fù )遗(yí )使(shǐ )者(zhě ),上(shàng )可(kě )继(jì )五(wǔ )凤(fèng )、甘(gān )露(lù )致(zhì )远(yuǎn )人(rén )之(zhī )会(huì ),下(xià )不(bú )失(shī )建(jiàn )武(wǔ )、永(yǒng )平(píng )羁(jī )縻(mí )之(zhī )义(yì )。虏(lǔ )使(shǐ )再(zài )来(lái ),然(rán )后(hòu )一(yī )往(wǎng ),既(jì )明(míng )中(zhōng )国(guó )主(zhǔ )在(zài )忠(zhōng )信(xìn ),且(qiě )知(zhī )圣(shèng )朝(cháo )礼(lǐ )义(yì )有(yǒu )常(cháng ),岂(qǐ )可(kě )逆(nì )诈(zhà )示(shì )猜(cāi ),孤(gū )其(qí )善(shàn )意(yì )乎(hū )。绝(jué )之(zhī )未(wèi )知(zhī )其(qí )利(lì ),通(tōng )之(zhī )不(bú )闻(wén )其(qí )害(hài )。设(shè )后(hòu )北(běi )虏(lǔ )稍(shāo )强(qiáng ),能(néng )为(wéi )风(fēng )尘(chén ),方(fāng )复(fù )求(qiú )为(wéi )交(jiāo )通(tōng ),将(jiāng )何(hé )所(suǒ )及(jí )。不(bú )若(ruò )因(yīn )今(jīn )施(shī )惠(huì ),为(wéi )策(cè )近(jìn )长(zhǎng )。

固(gù )又(yòu )作(zuò )《曲(qǔ )引(yǐn )篇(piān )》,述(shù )叙(xù )汉(hàn )德(dé )。以(yǐ )为(wéi )相(xiàng )如(rú )《封(fēng )禅(chán )》,靡(mí )而(ér )不(bú )典(diǎn ),杨(yáng )雄(xióng )《美(měi )新(xīn )》,典(diǎn )而(ér )不(bú )实(shí ),盖(gài )自(zì )谓(wèi )得(dé )其(qí )致(zhì )焉(yān )。其(qí )辞(cí )曰(yuē ):

太(tài )极(jí )之(zhī )原(yuán ),两(liǎng )仪(yí )始(shǐ )分(fèn ),烟(yān )烟(yān )煴(yūn )煴(yūn ),有(yǒu )沉(chén )而(ér )奥(ào ),有(yǒu )浮(fú )而(ér )清(qīng )。沉(chén )浮(fú )交(jiāo )错(cuò ),庶(shù )类(lèi )混(hún )成(chéng )。肇(zhào )命(mìng )人(rén )主(zhǔ ),五(wǔ )德(dé )初(chū )始(shǐ ),同(tóng )于(yú )草(cǎo )昧(mèi ),玄(xuán )混(hún )之(zhī )中(zhōng )。逾(yú )绳(shéng )越(yuè )契(qì ),寂(jì )寥(liáo )而(ér )亡(wáng )诏(zhào )者(zhě ),《系(xì )》不(bú )得(dé )而(ér )缀(zhuì )也(yě )。厥(jué )有(yǒu )氏(shì )号(hào ),绍(shào )天(tiān )阐(chǎn )绎(yì )者(zhě ),莫(mò )不(bú )开(kāi )元(yuán )于(yú )大(dà )昊(hào )皇(huáng )初(chū )之(zhī )首(shǒu ),上(shàng )哉(zāi )敻(xiòng )乎(hū ),其(qí )书(shū )犹(yóu )可(kě )得(dé )而(ér )修(xiū )也(yě )。亚(yà )斯(sī )之(zhī )世(shì ),通(tōng )变(biàn )神(shén )化(huà ),函(hán )光(guāng )而(ér )未(wèi )曜(yào )。

若(ruò )夫(fū )上(shàng )稽(jī )乾(qián )则(zé ),降(jiàng )承(chéng )龙(lóng )翼(yì ),而(ér )炳(bǐng )诸(zhū )《典(diǎn )》、《谟(mó )》,以(yǐ )冠(guàn )德(dé )卓(zhuó )踪(zōng )者(zhě ),莫(mò )崇(chóng )乎(hū )陶(táo )唐(táng )。陶(táo )唐(táng )舍(shě )胤(yìn )而(ér )禅(chán )有(yǒu )虞(yú ),虞(yú )亦(yì )命(mìng )夏(xià )后(hòu ),稷(jì )、契(qì )熙(xī )载(zǎi ),越(yuè )成(chéng )汤(tāng )、武(wǔ )。股(gǔ )肱(gōng )既(jì )周(zhōu ),天(tiān )乃(nǎi )归(guī )功(gōng )元(yuán )首(shǒu ),将(jiāng )授(shòu )汉(hàn )刘(liú )。俾(bǐ )其(qí )承(chéng )三(sān )季(jì )之(zhī )荒(huāng )末(mò ),值(zhí )亢(kàng )龙(lóng )之(zhī )灾(zāi )孽(niè ),悬(xuán )象(xiàng )暗(àn )而(ér )恒(héng )文(wén )乖(guāi ),彝(yí )伦(lún )斁(yì )而(ér )旧(jiù )章(zhāng )缺(quē )。故(gù )先(xiān )命(mìng )玄(xuán )圣(shèng ),使(shǐ )缀(zhuì )学(xué )立(lì )制(zhì ),宏(hóng )亮(liàng )洪(hóng )业(yè )。表(biǎo )相(xiàng )祖(zǔ )宗(zōng ),赞(zàn )扬(yáng )迪(dí )哲(zhé ),备(bèi )哉(zāi )灿(càn )烂(làn ),真(zhēn )神(shén )明(míng )之(zhī )式(shì )也(yě )。虽(suī )前(qián )圣(shèng )皋(gāo )、夔(kuí )、衡(héng )、旦(dàn )密(mì )勿(wù )之(zhī )辅(fǔ ),比(bǐ )兹(zī )褊(biǎn )矣(yǐ )。是(shì )以(yǐ )高(gāo )、光(guāng )二(èr )圣(shèng ),辰(chén )居(jū )其(qí )域(yù ),时(shí )至(zhì )气(qì )动(dòng ),乃(nǎi )龙(lóng )见(jiàn )渊(yuān )跃(yuè )。拊(fǔ )翼(yì )而(ér )未(wèi )举(jǔ ),则(zé )威(wēi )灵(líng )纷(fēn )纭(yún ),海(hǎi )内(nèi )云(yún )蒸(zhēng ),雷(léi )动(dòng )电(diàn )熛(biāo ),胡(hú )缢(yì )莽(mǎng )分(fèn ),不(bú )莅(lì )其(qí )诛(zhū )。然(rán )后(hòu )钦(qīn )若(ruò )上(shàng )下(xià ),恭(gōng )揖(yī )群(qún )后(hòu ),正(zhèng )位(wèi )度(dù )宗(zōng ),有(yǒu )于(yú )德(dé )不(bú )台(tái )渊(yuān )穆(mù )之(zhī )让(ràng ),靡(mí )号(hào )师(shī )矢(shǐ )敦(dūn )奋(fèn )撝(wéi )之(zhī )容(róng )。盖(gài )以(yǐ )膺(yīng )当(dāng )天(tiān )之(zhī )正(zhèng )统(tǒng ),受(shòu )克(kè )让(ràng )之(zhī )归(guī )运(yùn ),蓄(xù )炎(yán )上(shàng )之(zhī )烈(liè )精(jīng ),蕴(yùn )孔(kǒng )佐(zuǒ )之(zhī )弘(hóng )陈(chén )云(yún )尔(ěr )。

洋(yáng )洋(yáng )乎(hū )若(ruò )德(dé ),帝(dì )者(zhě )之(zhī )上(shàng )仪(yí ),诰(gào )誓(shì )所(suǒ )不(bú )及(jí )已(yǐ )。铺(pù )观(guān )二(èr )代(dài )洪(hóng )纤(xiān )之(zhī )度(dù ),其(qí )赜(zé )可(kě )探(tàn )也(yě )。并(bìng )开(kāi )迹(jì )于(yú )一(yī )匮(kuì ),同(tóng )受(shòu )侯(hóu )甸(diàn )之(zhī )所(suǒ )服(fú ),奕(yì )世(shì )勤(qín )民(mín ),以(yǐ )伯(bó )方(fāng )统(tǒng )牧(mù )。乘(chéng )其(qí )命(mìng )赐(cì )彤(tóng )弧(hú )黄(huáng )戚(qī )之(zhī )威(wēi ),用(yòng )讨(tǎo )韦(wéi )、顾(gù )、黎(lí )、崇(chóng )之(zhī )不(bú )格(gé )。至(zhì )乎(hū )三(sān )五(wǔ )华(huá )夏(xià ),京(jīng )迁(qiān )镐(gǎo )、亳(bó ),遂(suí )自(zì )北(běi )面(miàn ),虎(hǔ )离(lí )其(qí )师(shī ),革(gé )灭(miè )天(tiān )邑(yì )。是(shì )故(gù )义(yì )士(shì )伟(wěi )而(ér )不(bú )敦(dūn ),《武(wǔ )》称(chēng )未(wèi )尽(jìn ),《濩(hù )》有(yǒu )惭(cán )德(dé ),不(bú )其(qí )然(rán )与(yǔ )。然(rán )犹(yóu )于(yú )穆(mù )猗(yī )那(nà ),翕(xī )纯(chún )皦(jiǎo )绎(yì ),以(yǐ )崇(chóng )严(yán )相(xiàng )考(kǎo ),殷(yīn )荐(jiàn )宗(zōng )祀(sì )配(pèi )帝(dì ),发(fā )祥(xiáng )流(liú )庆(qìng ),对(duì )越(yuè )天(tiān )地(dì )者(zhě ),舄(xì )奕(yì )乎(hū )千(qiān )载(zǎi )。岂(qǐ )不(bú )克(kè )自(zì )神(shén )明(míng )哉(zāi )。诞(dàn )略(luè )有(yǒu )常(cháng ),审(shěn )言(yán )行(háng )于(yú )篇(piān )籍(jí ),光(guāng )藻(zǎo )朗(lǎng )而(ér )不(bú )渝(yú )耳(ěr )。

矧(shěn )夫(fū )赫(hè )赫(hè )圣(shèng )汉(hàn ),巍(wēi )巍(wēi )唐(táng )基(jī ),溯(sù )测(cè )其(qí )源(yuán ),乃(nǎi )先(xiān )孕(yùn )虞(yú )育(yù )夏(xià ),甄(zhēn )殷(yīn )陶(táo )周(zhōu ),然(rán )后(hòu )宣(xuān )二(èr )祖(zǔ )之(zhī )重(zhòng )光(guāng ),袭(xí )四(sì )宗(zōng )之(zhī )缉(jī )熙(xī )。神(shén )灵(líng )日(rì )烛(zhú ),光(guāng )被(bèi )六(liù )幽(yōu ),仁(rén )风(fēng )翔(xiáng )乎(hū )海(hǎi )表(biǎo ),威(wēi )灵(líng )行(háng )于(yú )鬼(guǐ )区(qū ),慝(tè )亡(wáng )迥(jiǒng )而(ér )不(bú )泯(mǐn ),微(wēi )胡(hú )琐(suǒ )而(ér )不(bú )颐(yí )。故(gù )夫(fū )显(xiǎn )定(dìng )三(sān )才(cái )昭(zhāo )登(dēng )之(zhī )绩(jì ),匪(fěi )尧(yáo )不(bú )兴(xìng ),铺(pù )闻(wén )遗(yí )策(cè )在(zài )下(xià )之(zhī )训(xùn ),匪(fěi )汉(hàn )不(bú )弘(hóng )。厥(jué )道(dào )至(zhì )乎(hū )经(jīng )纬(wěi )乾(qián )坤(kūn ),出(chū )入(rù )三(sān )光(guāng ),外(wài )运(yùn )混(hún )元(yuán ),内(nèi )浸(jìn )豪(háo )芒(máng ),性(xìng )类(lèi )循(xún )理(lǐ ),品(pǐn )物(wù )咸(xián )亨(hēng ),其(qí )已(yǐ )久(jiǔ )矣(yǐ )。

盛(shèng )哉(zāi )。皇(huáng )家(jiā )帝(dì )世(shì ),德(dé )臣(chén )列(liè )辟(pì ),功(gōng )君(jūn )百(bǎi )王(wáng ),荣(róng )镜(jìng )宇(yǔ )宙(zhòu ),尊(zūn )无(wú )与(yǔ )抗(kàng )。乃(nǎi )始(shǐ )虔(qián )巩(gǒng )劳(láo )谦(qiān ),兢(jīng )兢(jīng )业(yè )业(yè ),贬(biǎn )成(chéng )抑(yì )定(dìng ),不(bú )敢(gǎn )论(lùn )制(zhì )作(zuò )。至(zhì )令(lìng )迁(qiān )正(zhèng )黜(chù )色(sè )宾(bīn )监(jiān )之(zhī )事(shì )焕(huàn )扬(yáng )宇(yǔ )内(nèi ),而(ér )礼(lǐ )官(guān )儒(rú )林(lín )屯(tún )朋(péng )笃(dǔ )论(lùn )之(zhī )士(shì )而(ér )不(bú )传(chuán )祖(zǔ )宗(zōng )之(zhī )仿(fǎng )佛(fó ),虽(suī )云(yún )优(yōu )慎(shèn ),无(wú )乃(nǎi )葸(xǐ )欤(yú )。

于(yú )是(shì )三(sān )事(shì )岳(yuè )牧(mù )之(zhī )僚(liáo ),佥(qiān )尔(ěr )而(ér )进(jìn )曰(yuē ):陛(bì )下(xià )仰(yǎng )监(jiān )唐(táng )典(diǎn ),中(zhōng )述(shù )祖(zǔ )则(zé ),俯(fǔ )蹈(dǎo )宗(zōng )轨(guǐ )。躬(gōng )奉(fèng )天(tiān )经(jīng ),惇(dūn )睦(mù )辩(biàn )章(zhāng )之(zhī )化(huà )洽(qià ),巡(xún )靖(jìng )黎(lí )蒸(zhēng ),怀(huái )保(bǎo )鳏(guān )寡(guǎ )之(zhī )惠(huì )浃(jiā )。燔(fán )瘗(yì )县(xiàn )沈(shěn ),肃(sù )祗(zhī )群(qún )神(shén )之(zhī )礼(lǐ )备(bèi )。是(shì )以(yǐ )来(lái )仪(yí )集(jí )羽(yǔ )族(zú )于(yú )观(guān )魏(wèi ),肉(ròu )角(jiǎo )驯(xùn )毛(máo )宗(zōng )于(yú )外(wài )囿(yòu ),扰(rǎo )缁(zī )文(wén )皓(hào )质(zhì )于(yú )郊(jiāo ),升(shēng )黄(huáng )晖(huī )采(cǎi )鳞(lín )于(yú )沼(zhǎo ),甘(gān )露(lù )宵(xiāo )零(líng )于(yú )丰(fēng )草(cǎo ),三(sān )足(zú )轩(xuān )翥(zhù )于(yú )茂(mào )树(shù )。若(ruò )乃(nǎi )嘉(jiā )谷(gǔ )灵(líng )草(cǎo ),奇(qí )兽(shòu )神(shén )禽(qín ),应(yīng )图(tú )合(hé )谍(dié ),穷(qióng )祥(xiáng )极(jí )瑞(ruì )者(zhě ),朝(cháo )夕(xī )坰(shǎng )牧(mù ),日(rì )月(yuè )邦(bāng )畿(jī ),卓(zhuó )荦(luò )乎(hū )方(fāng )州(zhōu ),羡(xiàn )溢(yì )乎(hū )要(yào )荒(huāng )。昔(xī )姬(jī )有(yǒu )素(sù )雉(zhì )、朱(zhū )乌(wū )、玄(xuán )秬(jù )、黄(huáng )婺(wù )之(zhī )事(shì )耳(ěr ),君(jūn )臣(chén )动(dòng )色(sè ),左(zuǒ )右(yòu )相(xiàng )趋(qū ),济(jì )济(jì )翼(yì )翼(yì ),峨(é )峨(é )如(rú )此(cǐ )。盖(gài )用(yòng )昭(zhāo )明(míng )寅(yín )畏(wèi ),承(chéng )聿(yù )怀(huái )之(zhī )福(fú )。亦(yì )以(yǐ )宠(chǒng )灵(líng )文(wén )武(wǔ ),贻(yí )燕(yàn )后(hòu )昆(kūn ),覆(fù )以(yǐ )懿(yì )铄(shuò ),岂(qǐ )其(qí )为(wéi )身(shēn )而(ér )有(yǒu )颛(zhuān )辞(cí )也(yě )。若(ruò )然(rán )受(shòu )之(zhī ),宜(yí )亦(yì )勤(qín )恁(nín )旅(lǚ )力(lì ),以(yǐ )充(chōng )厥(jué )道(dào ),启(qǐ )恭(gōng )馆(guǎn )之(zhī )金(jīn )縢(téng ),御(yù )东(dōng )序(xù )之(zhī )秘(mì )宝(bǎo ),以(yǐ )流(liú )其(qí )占(zhàn )。

夫(fū )图(tú )书(shū )亮(liàng )章(zhāng ),天(tiān )哲(zhé )也(yě )。孔(kǒng )猷(yóu )先(xiān )命(mìng ),圣(shèng )孚(fú )也(yě )。体(tǐ )行(háng )德(dé )本(běn ),正(zhèng )性(xìng )也(yě )。逢(féng )吉(jí )丁(dīng )辰(chén ),景(jǐng )命(mìng )也(yě )。顺(shùn )命(mìng )以(yǐ )创(chuàng )制(zhì ),定(dìng )性(xìng )以(yǐ )和(hé )神(shén ),答(dá )三(sān )灵(líng )之(zhī )繁(fán )祉(zhǐ ),展(zhǎn )放(fàng )唐(táng )之(zhī )明(míng )文(wén ),兹(zī )事(shì )体(tǐ )大(dà )而(ér )允(yǔn ),寤(wù )寐(mèi )次(cì )于(yú )圣(shèng )心(xīn )。瞻(zhān )前(qián )顾(gù )后(hòu ),岂(qǐ )蔑(miè )清(qīng )庙(miào )惮(dàn )敕(chì )天(tiān )乎(hū )。伊(yī )考(kǎo )自(zì )邃(suì )古(gǔ ),乃(nǎi )降(jiàng )戾(lì )爱(ài )兹(zī ),作(zuò )者(zhě )七(qī )十(shí )有(yǒu )四(sì )人(rén ),有(yǒu )不(bú )俾(bǐ )而(ér )假(jiǎ )素(sù ),罔(wǎng )光(guāng )度(dù )而(ér )遣(qiǎn )章(zhāng ),今(jīn )其(qí )如(rú )台(tái )而(ér )独(dú )阙(què )也(yě )。

是(shì )时(shí ),圣(shèng )上(shàng )固(gù )已(yǐ )垂(chuí )精(jīng )游(yóu )神(shén ),包(bāo )举(jǔ )艺(yì )文(wén ),屡(lǚ )访(fǎng )群(qún )儒(rú ),谕(yù )咨(zī )做(zuò )老(lǎo ),与(yǔ )之(zhī )乎(hū )斟(zhēn )酌(zhuó )道(dào )德(dé )之(zhī )渊(yuān )源(yuán ),肴(yáo )核(hé )仁(rén )义(yì )之(zhī )林(lín )薮(sǒu ),以(yǐ )望(wàng )元(yuán )符(fú )之(zhī )臻(zhēn )焉(yān )。既(jì )成(chéng )群(qún )后(hòu )之(zhī )谠(dǎng )辞(cí ),又(yòu )悉(xī )经(jīng )五(wǔ )繇(yáo )之(zhī )硕(shuò )虑(lǜ )矣(yǐ )。将(jiāng )絣(bēng )万(wàn )嗣(sì ),炀(yáng )洪(hóng )晖(huī ),奋(fèn )景(jǐng )炎(yán ),扇(shàn )遗(yí )风(fēng ),播(bō )芳(fāng )烈(liè ),久(jiǔ )而(ér )愈(yù )新(xīn ),用(yòng )而(ér )不(bú )竭(jié ),汪(wāng )汪(wāng )乎(hū )丕(pī )天(tiān )之(zhī )大(dà )律(lǜ ),其(qí )畴(chóu )能(néng )亘(gèn )之(zhī )哉(zāi )。唐(táng )哉(zāi )皇(huáng )哉(zāi ),皇(huáng )哉(zāi )唐(táng )哉(zāi )。

固(gù )后(hòu )以(yǐ )母(mǔ )丧(sàng )去(qù )官(guān )。永(yǒng )元(yuán )初(chū ),大(dà )将(jiāng )军(jūn )窦(dòu )宪(xiàn )出(chū )征(zhēng )匈(xiōng )奴(nú ),以(yǐ )固(gù )为(wéi )中(zhōng )护(hù )军(jūn ),与(yǔ )参(cān )议(yì )。北(běi )单(dān )于(yú )闻(wén )汉(hàn )军(jūn )出(chū ),遣(qiǎn )使(shǐ )款(kuǎn )居(jū )延(yán )塞(sāi ),欲(yù )修(xiū )呼(hū )韩(hán )邪(xié )故(gù )事(shì ),朝(cháo )见(jiàn )天(tiān )子(zǐ ),请(qǐng )大(dà )使(shǐ )。宪(xiàn )上(shàng )遣(qiǎn )固(gù )行(háng )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )事(shì ),将(jiāng )数(shù )百(bǎi )骑(qí )与(yǔ )虏(lǔ )使(shǐ )俱(jù )出(chū )居(jū )延(yán )塞(sāi )迎(yíng )之(zhī )。会(huì )南(nán )匈(xiōng )奴(nú )掩(yǎn )破(pò )北(běi )庭(tíng ),固(gù )至(zhì )私(sī )渠(qú )海(hǎi ),闻(wén )虏(lǔ )中(zhōng )乱(luàn ),引(yǐn )还(hái )。及(jí )窦(dòu )宪(xiàn )败(bài ),固(gù )先(xiān )坐(zuò )免(miǎn )官(guān )。

固(gù )不(bú )教(jiāo )学(xué )诸(zhū )子(zǐ ),诸(zhū )子(zǐ )多(duō )不(bú )遵(zūn )法(fǎ )度(dù ),吏(lì )人(rén )苦(kǔ )之(zhī )。初(chū ),洛(luò )阳(yáng )令(lìng )种(zhǒng )兢(jīng )尝(cháng )行(háng ),固(gù )奴(nú )干(gàn )其(qí )车(chē )骑(qí ),吏(lì )椎(zhuī )呼(hū )之(zhī ),奴(nú )醉(zuì )骂(mà ),兢(jīng )大(dà )怒(nù ),畏(wèi )宪(xiàn )不(bú )敢(gǎn )发(fā ),心(xīn )衔(xián )之(zhī )。及(jí )窦(dòu )氏(shì )宾(bīn )客(kè )皆(jiē )逮(dǎi )考(kǎo ),兢(jīng )因(yīn )此(cǐ )捕(bǔ )系(xì )固(gù ),遂(suí )死(sǐ )狱(yù )中(zhōng )。时(shí )年(nián )六(liù )十(shí )一(yī )。诏(zhào )以(yǐ )谴(qiǎn )责(zé )兢(jīng ),抵(dǐ )主(zhǔ )者(zhě )吏(lì )罪(zuì )。

固(gù )所(suǒ )著(zhe )《典(diǎn )引(yǐn )》、《宾(bīn )戏(xì )》、《应(yīng )讥(jī )》、诗(shī )、赋(fù )、铭(míng )、诔(lěi )、颂(sòng )、书(shū )、文(wén )、记(jì )、论(lùn )、议(yì )、六(liù )言(yán ),在(zài )者(zhě )凡(fán )四(sì )十(shí )一(yī )篇(piān )。

论(lùn )曰(yuē ):司(sī )马(mǎ )迁(qiān )、班(bān )固(gù )父(fù )子(zǐ ),其(qí )言(yán )史(shǐ )官(guān )载(zǎi )籍(jí )之(zhī )作(zuò ),大(dà )义(yì )粲(càn )然(rán )著(zhe )矣(yǐ )。议(yì )者(zhě )咸(xián )称(chēng )二(èr )子(zǐ )有(yǒu )良(liáng )史(shǐ )之(zhī )才(cái )。迁(qiān )文(wén )直(zhí )而(ér )事(shì )核(hé ),固(gù )文(wén )赡(shàn )而(ér )事(shì )详(xiáng )。若(ruò )固(gù )之(zhī )序(xù )事(shì ),不(bú )激(jī )诡(guǐ ),不(bú )抑(yì )抗(kàng ),赡(shàn )而(ér )不(bú )秽(huì ),详(xiáng )而(ér )有(yǒu )体(tǐ ),使(shǐ )读(dú )之(zhī )者(zhě )亹(wěi )亹(wěi )而(ér )不(bú )厌(yàn ),信(xìn )哉(zāi )其(qí )能(néng )成(chéng )名(míng )也(yě )。彪(biāo )、固(gù )讥(jī )迁(qiān ),以(yǐ )为(wéi )是(shì )非(fēi )颇(pō )廖(liào )于(yú )圣(shèng )人(rén )。然(rán )其(qí )论(lùn )议(yì )常(cháng )排(pái )死(sǐ )节(jiē ),否(fǒu )正(zhèng )直(zhí ),而(ér )不(bú )叙(xù )杀(shā )身(shēn )成(chéng )仁(rén )之(zhī )为(wéi )美(měi ),则(zé )轻(qīng )仁(rén )义(yì ),贱(jiàn )守(shǒu )节(jiē )愈(yù )矣(yǐ )。固(gù )伤(shāng )迁(qiān )博(bó )物(wù )洽(qià )闻(wén ),不(bú )能(néng )以(yǐ )智(zhì )免(miǎn )极(jí )刑(xíng )。然(rán )亦(yì )身(shēn )陷(xiàn )大(dà )戮(lù ),智(zhì )及(jí )之(zhī )而(ér )不(bú )能(néng )守(shǒu )之(zhī )。呜(wū )呼(hū ),古(gǔ )人(rén )所(suǒ )以(yǐ )致(zhì )论(lùn )于(yú )目(mù )睫(jié )也(yě )。

赞(zàn )曰(yuē ):二(èr )班(bān )怀(huái )文(wén ),裁(cái )成(chéng )帝(dì )坟(fén )。比(bǐ )良(liáng )迁(qiān )、董(dǒng ),兼(jiān )丽(lì )卿(qīng )、云(yún )。彪(biāo )识(shí )皇(huáng )命(mìng ),固(gù )迷(mí )世(shì )纷(fēn )。

阅读:25497

打赏捐助〔Donate〕>>>

《班彪列传下》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库