法法【登录】

ok8.org > 《管子》 > 《法法》 > 拼音版

不(bú )法(fǎ )法(fǎ ),则(zé )事(shì )毋(wú )常(cháng );法(fǎ )不(bú )法(fǎ ),则(zé )令(lìng )不(bú )行(háng )。令(lìng )而(ér )不(bú )行(háng ),则(zé )令(lìng )不(bú )法(fǎ )也(yě );法(fǎ )而(ér )不(bú )行(háng ),则(zé )修(xiū )令(lìng )者(zhě )不(bú )审(shěn )也(yě );审(shěn )而(ér )不(bú )行(háng ),则(zé )赏(shǎng )罚(fá )轻(qīng )也(yě );重(zhòng )而(ér )不(bú )行(háng ),则(zé )赏(shǎng )罚(fá )不(bú )信(xìn )也(yě );信(xìn )而(ér )不(bú )行(háng ),则(zé )不(bú )以(yǐ )身(shēn )先(xiān )之(zhī )也(yě )。故(gù )曰(yuē ):禁(jìn )胜(shèng )于(yú )身(shēn ),则(zé )令(lìng )行(háng )于(yú )民(mín )矣(yǐ )。

闻(wén )贤(xián )而(ér )不(bú )举(jǔ ),殆(dài );闻(wén )善(shàn )而(ér )不(bú )索(suǒ ),殆(dài );见(jiàn )能(néng )而(ér )不(bú )使(shǐ ),殆(dài );亲(qīn )人(rén )而(ér )不(bú )固(gù ),殆(dài );同(tóng )谋(móu )而(ér )离(lí ),殆(dài );危(wēi )人(rén )而(ér )不(bú )能(néng ),殆(dài );废(fèi )人(rén )而(ér )复(fù )起(qǐ ),殆(dài );可(kě )而(ér )不(bú )为(wéi ),殆(dài );足(zú )而(ér )不(bú )施(shī ),殆(dài );几(jǐ )而(ér )不(bú )密(mì ),殆(dài )。人(rén )主(zhǔ )不(bú )周(zhōu )密(mì ),则(zé )正(zhèng )言(yán )直(zhí )行(háng )之(zhī )士(shì )危(wēi );正(zhèng )言(yán )直(zhí )行(háng )之(zhī )士(shì )危(wēi ),则(zé )人(rén )主(zhǔ )孤(gū )而(ér )毋(wú )内(nèi );人(rén )主(zhǔ )孤(gū )而(ér )毋(wú )内(nèi ),则(zé )人(rén )臣(chén )党(dǎng )而(ér )成(chéng )群(qún )。使(shǐ )人(rén )主(zhǔ )孤(gū )而(ér )毋(wú )内(nèi )、人(rén )臣(chén )党(dǎng )而(ér )成(chéng )群(qún )者(zhě ),此(cǐ )非(fēi )人(rén )臣(chén )之(zhī )罪(zuì )也(yě ),人(rén )主(zhǔ )之(zhī )过(guò )也(yě )。

民(mín )毋(wú )重(zhòng )罪(zuì ),过(guò )不(bú )大(dà )也(yě ),民(mín )毋(wú )大(dà )过(guò ),上(shàng )毋(wú )赦(shè )也(yě )。上(shàng )赦(shè )小(xiǎo )过(guò ),则(zé )民(mín )多(duō )重(zhòng )罪(zuì ),积(jī )之(zhī )所(suǒ )生(shēng )也(yě )。故(gù )曰(yuē ):赦(shè )出(chū )则(zé )民(mín )不(bú )敬(jìng ),惠(huì )行(háng )则(zé )过(guò )日(rì )益(yì )。惠(huì )赦(shè )加(jiā )于(yú )民(mín ),而(ér )囹(líng )圄(yǔ )虽(suī )实(shí ),杀(shā )戮(lù )虽(suī )繁(fán ),奸(jiān )不(bú )胜(shèng )矣(yǐ )。故(gù )曰(yuē ):邪(xié )莫(mò )如(rú )蚤(zǎo )禁(jìn )之(zhī )。赦(shè )过(guò )遗(yí )善(shàn ),则(zé )民(mín )不(bú )励(lì )。有(yǒu )过(guò )不(bú )赦(shè ),有(yǒu )善(shàn )不(bú )遗(yí ),励(lì )民(mín )之(zhī )道(dào ),于(yú )此(cǐ )乎(hū )用(yòng )之(zhī )矣(yǐ )。故(gù )曰(yuē ):明(míng )君(jūn )者(zhě ),事(shì )断(duàn )者(zhě )也(yě )。

君(jūn )有(yǒu )三(sān )欲(yù )于(yú )民(mín ),三(sān )欲(yù )不(bú )节(jiē ),则(zé )上(shàng )位(wèi )危(wēi )。三(sān )欲(yù )者(zhě )何(hé )也(yě )?一(yī )曰(yuē )求(qiú ),二(èr )曰(yuē )禁(jìn ),三(sān )曰(yuē )令(lìng )。求(qiú )必(bì )欲(yù )得(dé ),禁(jìn )必(bì )欲(yù )止(zhǐ ),令(lìng )必(bì )欲(yù )行(háng )。求(qiú )多(duō )者(zhě ),其(qí )得(dé )寡(guǎ );禁(jìn )多(duō )者(zhě ),其(qí )止(zhǐ )寡(guǎ );令(lìng )多(duō )者(zhě ),其(qí )行(háng )寡(guǎ )。求(qiú )而(ér )不(bú )得(dé ),则(zé )威(wēi )日(rì )损(sǔn );禁(jìn )而(ér )不(bú )止(zhǐ ),则(zé )刑(xíng )罚(fá )侮(wǔ );令(lìng )而(ér )不(bú )行(háng ),则(zé )下(xià )凌(líng )上(shàng )。故(gù )未(wèi )有(yǒu )能(néng )多(duō )求(qiú )而(ér )多(duō )得(dé )者(zhě )也(yě ),未(wèi )有(yǒu )能(néng )多(duō )禁(jìn )而(ér )多(duō )止(zhǐ )者(zhě )也(yě ),未(wèi )有(yǒu )能(néng )多(duō )令(lìng )而(ér )多(duō )行(háng )者(zhě )也(yě )。故(gù )曰(yuē ):上(shàng )苛(kē )则(zé )下(xià )不(bú )听(tīng ),下(xià )不(bú )听(tīng )而(ér )强(qiáng )以(yǐ )刑(xíng )罚(fá ),则(zé )为(wéi )人(rén )上(shàng )者(zhě )众(zhòng )谋(móu )矣(yǐ )。为(wéi )人(rén )上(shàng )而(ér )众(zhòng )谋(móu )之(zhī ),虽(suī )欲(yù )毋(wú )危(wēi ),不(bú )可(kě )得(dé )也(yě )。号(hào )令(lìng )已(yǐ )出(chū )又(yòu )易(yì )之(zhī ),礼(lǐ )义(yì )已(yǐ )行(háng )又(yòu )止(zhǐ )之(zhī );度(dù )量(liàng )已(yǐ )制(zhì )又(yòu )迁(qiān )之(zhī ),刑(xíng )法(fǎ )已(yǐ )错(cuò )又(yòu )移(yí )之(zhī )。如(rú )是(shì ),则(zé )庆(qìng )赏(shǎng )虽(suī )重(zhòng ),民(mín )不(bú )劝(quàn )也(yě );杀(shā )戮(lù )虽(suī )繁(fán ),民(mín )不(bú )畏(wèi )也(yě )。故(gù )曰(yuē ):上(shàng )无(wú )固(gù )植(zhí ),下(xià )有(yǒu )疑(yí )心(xīn )。国(guó )无(wú )常(cháng )经(jīng ),民(mín )力(lì )必(bì )竭(jié ),数(shù )也(yě )。

明(míng )君(jūn )在(zài )上(shàng )位(wèi ),民(mín )毋(wú )敢(gǎn )立(lì )私(sī )议(yì )自(zì )贵(guì )者(zhě ),国(guó )毋(wú )怪(guài )严(yán ),毋(wú )杂(zá )俗(sú ),毋(wú )异(yì )礼(lǐ ),士(shì )毋(wú )私(sī )议(yì )。倨(jù )傲(ào )易(yì )令(lìng ),错(cuò )仪(yí )画(huà )制(zhì ),作(zuò )议(yì )者(zhě )尽(jìn )诛(zhū )。故(gù )强(qiáng )者(zhě )折(shé ),锐(ruì )者(zhě )挫(cuò ),坚(jiān )者(zhě )破(pò )。引(yǐn )之(zhī )以(yǐ )绳(shéng )墨(mò ),绳(shéng )之(zhī )以(yǐ )诛(zhū )僇(liáo ),故(gù )万(wàn )民(mín )之(zhī )心(xīn )皆(jiē )服(fú )而(ér )从(cóng )上(shàng ),推(tuī )之(zhī )而(ér )往(wǎng ),引(yǐn )之(zhī )而(ér )来(lái )。彼(bǐ )下(xià )有(yǒu )立(lì )其(qí )私(sī )议(yì )自(zì )贵(guì ),分(fèn )争(zhēng )而(ér )退(tuì )者(zhě ),则(zé )令(lìng )自(zì )此(cǐ )不(bú )行(háng )矣(yǐ )。故(gù )曰(yuē ):私(sī )议(yì )立(lì )则(zé )主(zhǔ )道(dào )卑(bēi )矣(yǐ )。况(kuàng )主(zhǔ )倨(jù )傲(ào )易(yì )令(lìng ),错(cuò )仪(yí )画(huà )制(zhì ),变(biàn )易(yì )风(fēng )俗(sú ),诡(guǐ )服(fú )殊(shū )说(shuō )犹(yóu )立(lì )。上(shàng )不(bú )行(háng )君(jūn )令(lìng ),下(xià )不(bú )合(hé )于(yú )乡(xiāng )里(lǐ ),变(biàn )更(gèng )自(zì )为(wéi ),易(yì )国(guó )之(zhī )成(chéng )俗(sú )者(zhě ),命(mìng )之(zhī )曰(yuē )不(bú )牧(mù )之(zhī )民(mín )。不(bú )牧(mù )之(zhī )民(mín ),绳(shéng )之(zhī )外(wài )也(yě );绳(shéng )之(zhī )外(wài )诛(zhū )。使(shǐ )贤(xián )者(zhě )食(shí )于(yú )能(néng ),斗(dòu )士(shì )食(shí )于(yú )功(gōng )。贤(xián )者(zhě )食(shí )于(yú )能(néng ),则(zé )上(shàng )尊(zūn )而(ér )民(mín )从(cóng );斗(dòu )士(shì )食(shí )于(yú )功(gōng ),则(zé )卒(zú )轻(qīng )患(huàn )而(ér )傲(ào )敌(dí )。上(shàng )尊(zūn )而(ér )民(mín )从(cóng ),卒(zú )轻(qīng )患(huàn )而(ér )傲(ào )敌(dí )。二(èr )者(zhě )设(shè )于(yú )国(guó ),则(zé )天(tiān )下(xià )治(zhì )而(ér )主(zhǔ )安(ān )矣(yǐ )。

凡(fán )赦(shè )者(zhě ),小(xiǎo )利(lì )而(ér )大(dà )害(hài )者(zhě )也(yě ),故(gù )久(jiǔ )而(ér )不(bú )胜(shèng )其(qí )祸(huò )。毋(wú )赦(shè )者(zhě ),小(xiǎo )害(hài )而(ér )大(dà )利(lì )者(zhě )也(yě ),故(gù )久(jiǔ )而(ér )不(bú )胜(shèng )其(qí )福(fú )。故(gù )赦(shè )者(zhě ),奔(bēn )马(mǎ )之(zhī )委(wěi )辔(pèi );毋(wú )赦(shè )者(zhě ),痤(cuó )雎(jū )之(zhī )矿(kuàng )石(shí )也(yě )。爵(jué )不(bú )尊(zūn )、禄(lù )不(bú )重(zhòng )者(zhě ),不(bú )与(yǔ )图(tú )难(nán )犯(fàn )危(wēi ),以(yǐ )其(qí )道(dào )为(wéi )未(wèi )可(kě )以(yǐ )求(qiú )之(zhī )也(yě )。是(shì )故(gù )先(xiān )王(wáng )制(zhì )轩(xuān )冕(miǎn )所(suǒ )以(yǐ )著(zhe )贵(guì )贱(jiàn ),不(bú )求(qiú )其(qí )美(měi );设(shè )爵(jué )禄(lù )所(suǒ )以(yǐ )守(shǒu )其(qí )服(fú ),不(bú )求(qiú )其(qí )观(guān )也(yě )。使(shǐ )君(jūn )子(zǐ )食(shí )于(yú )道(dào ),小(xiǎo )人(rén )食(shí )于(yú )力(lì )。君(jūn )子(zǐ )食(shí )于(yú )道(dào ),则(zé )上(shàng )尊(zūn )而(ér )民(mín )顺(shùn );小(xiǎo )人(rén )食(shí )于(yú )力(lì ),则(zé )财(cái )厚(hòu )而(ér )养(yǎng )足(zú )。上(shàng )尊(zūn )而(ér )民(mín )顺(shùn ),财(cái )厚(hòu )而(ér )养(yǎng )足(zú ),四(sì )者(zhě )备(bèi )体(tǐ ),则(zé )胥(xū )足(zú )上(shàng )尊(zūn )时(shí )而(ér )王(wáng )不(bú )难(nán )矣(yǐ )。文(wén )有(yǒu )三(sān )侑(yòu ),武(wǔ )毋(wú )一(yī )赦(shè )。惠(huì )者(zhě ),多(duō )赦(shè )者(zhě )也(yě ),先(xiān )易(yì )而(ér )后(hòu )难(nán ),久(jiǔ )而(ér )不(bú )胜(shèng )其(qí )祸(huò ):法(fǎ )者(zhě ),先(xiān )难(nán )而(ér )后(hòu )易(yì ),久(jiǔ )而(ér )不(bú )胜(shèng )其(qí )福(fú )。故(gù )惠(huì )者(zhě ),民(mín )之(zhī )仇(chóu )雠(chóu )也(yě );法(fǎ )者(zhě ),民(mín )之(zhī )父(fù )母(mǔ )也(yě )。太(tài )上(shàng )以(yǐ )制(zhì )制(zhì )度(dù ),其(qí )次(cì )失(shī )而(ér )能(néng )追(zhuī )之(zhī ),虽(suī )有(yǒu )过(guò ),亦(yì )不(bú )甚(shèn )矣(yǐ )。

明(míng )君(jūn )制(zhì )宗(zōng )庙(miào ),足(zú )以(yǐ )设(shè )宾(bīn )祀(sì ),不(bú )求(qiú )其(qí )美(měi );为(wéi )宫(gōng )室(shì )台(tái )榭(xiè ),足(zú )以(yǐ )避(bì )燥(zào )湿(shī )寒(hán )暑(shǔ ),不(bú )求(qiú )其(qí )大(dà );为(wéi )雕(diāo )文(wén )刻(kè )镂(lòu ),足(zú )以(yǐ )辨(biàn )贵(guì )贱(jiàn ),不(bú )求(qiú )其(qí )观(guān )。故(gù )农(nóng )夫(fū )不(bú )失(shī )其(qí )时(shí ),百(bǎi )工(gōng )不(bú )失(shī )其(qí )功(gōng ),商(shāng )无(wú )废(fèi )利(lì ),民(mín )无(wú )游(yóu )日(rì ),财(cái )无(wú )砥(dǐ )墆(dì )。故(gù )曰(yuē ):俭(jiǎn )其(qí )道(dào )乎(hū )!

令(lìng )未(wèi )布(bù )而(ér )民(mín )或(huò )为(wéi )之(zhī ),而(ér )赏(shǎng )从(cóng )之(zhī ),则(zé )是(shì )上(shàng )妄(wàng )予(yǔ )也(yě )。上(shàng )妄(wàng )予(yǔ ),则(zé )功(gōng )臣(chén )怨(yuàn );功(gōng )臣(chén )怨(yuàn ),而(ér )愚(yú )民(mín )操(cāo )事(shì )于(yú )妄(wàng )作(zuò );愚(yú )民(mín )操(cāo )事(shì )于(yú )妄(wàng )作(zuò ),则(zé )大(dà )乱(luàn )之(zhī )本(běn )也(yě )。令(lìng )未(wèi )布(bù )而(ér )罚(fá )及(jí )之(zhī ),则(zé )是(shì )上(shàng )妄(wàng )诛(zhū )也(yě )。上(shàng )妄(wàng )诛(zhū ),则(zé )民(mín )轻(qīng )生(shēng );民(mín )轻(qīng )生(shēng ),则(zé )暴(bào )人(rén )兴(xìng )、曹(cáo )党(dǎng )起(qǐ )而(ér )乱(luàn )贼(zéi )作(zuò )矣(yǐ )。令(lìng )已(yǐ )布(bù )而(ér )赏(shǎng )不(bú )从(cóng ),则(zé )是(shì )使(shǐ )民(mín )不(bú )劝(quàn )勉(miǎn )、不(bú )行(háng )制(zhì )、不(bú )死(sǐ )节(jiē )。民(mín )不(bú )劝(quàn )勉(miǎn )、不(bú )行(háng )制(zhì )、不(bú )死(sǐ )节(jiē ),则(zé )战(zhàn )不(bú )胜(shèng )而(ér )守(shǒu )不(bú )固(gù );战(zhàn )不(bú )胜(shèng )而(ér )守(shǒu )不(bú )固(gù ),则(zé )国(guó )不(bú )安(ān )矣(yǐ )。令(lìng )已(yǐ )布(bù )而(ér )罚(fá )不(bú )及(jí ),则(zé )是(shì )教(jiāo )民(mín )不(bú )听(tīng )。民(mín )不(bú )听(tīng ),则(zé )强(qiáng )者(zhě )立(lì );强(qiáng )者(zhě )立(lì ),则(zé )主(zhǔ )位(wèi )危(wēi )矣(yǐ )。故(gù )曰(yuē ):宪(xiàn )律(lǜ )制(zhì )度(dù )必(bì )法(fǎ )道(dào ),号(hào )令(lìng )必(bì )著(zhe )明(míng ),赏(shǎng )罚(fá )必(bì )信(xìn )密(mì ),此(cǐ )正(zhèng )民(mín )之(zhī )经(jīng )也(yě )。

凡(fán )大(dà )国(guó )之(zhī )君(jūn )尊(zūn ),小(xiǎo )国(guó )之(zhī )君(jūn )卑(bēi )。大(dà )国(guó )之(zhī )君(jūn )所(suǒ )以(yǐ )尊(zūn )者(zhě ),何(hé )也(yě )?曰(yuē ):为(wéi )之(zhī )用(yòng )者(zhě )众(zhòng )也(yě )。小(xiǎo )国(guó )之(zhī )君(jūn )所(suǒ )以(yǐ )卑(bēi )者(zhě ),何(hé )也(yě )?曰(yuē ):为(wéi )之(zhī )用(yòng )者(zhě )寡(guǎ )也(yě )。然(rán )则(zé )为(wéi )之(zhī )用(yòng )者(zhě )众(zhòng )则(zé )尊(zūn ),为(wéi )之(zhī )用(yòng )者(zhě )寡(guǎ )则(zé )卑(bēi ),则(zé )人(rén )主(zhǔ )安(ān )能(néng )不(bú )欲(yù )民(mín )之(zhī )众(zhòng )为(wéi )己(jǐ )用(yòng )也(yě )?使(shǐ )民(mín )众(zhòng )为(wéi )己(jǐ )用(yòng ),奈(nài )何(hé )?曰(yuē ):法(fǎ )立(lì )令(lìng )行(háng ),则(zé )民(mín )之(zhī )用(yòng )者(zhě )众(zhòng )矣(yǐ );法(fǎ )不(bú )立(lì ),令(lìng )不(bú )行(háng ),则(zé )民(mín )之(zhī )用(yòng )者(zhě )寡(guǎ )矣(yǐ )。故(gù )法(fǎ )之(zhī )所(suǒ )立(lì )、令(lìng )之(zhī )所(suǒ )行(háng )者(zhě )多(duō ),而(ér )所(suǒ )废(fèi )者(zhě )寡(guǎ ),则(zé )民(mín )不(bú )诽(fěi )议(yì );民(mín )不(bú )诽(fěi )议(yì ),则(zé )听(tīng )从(cóng )矣(yǐ )。法(fǎ )之(zhī )所(suǒ )立(lì ),令(lìng )之(zhī )所(suǒ )行(háng ),与(yǔ )其(qí )所(suǒ )废(fèi )者(zhě )钧(jūn ),则(zé )国(guó )毋(wú )常(cháng )经(jīng );国(guó )毋(wú )常(cháng )经(jīng ),则(zé )民(mín )妄(wàng )行(háng )矣(yǐ )。法(fǎ )之(zhī )所(suǒ )立(lì )、令(lìng )之(zhī )所(suǒ )行(háng )者(zhě )寡(guǎ ),而(ér )所(suǒ )废(fèi )者(zhě )多(duō ),则(zé )民(mín )不(bú )听(tīng );民(mín )不(bú )听(tīng ),则(zé )暴(bào )人(rén )起(qǐ )而(ér )奸(jiān )邪(xié )作(zuò )矣(yǐ )。

计(jì )上(shàng )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )爱(ài )民(mín )者(zhě ),为(wéi )用(yòng )之(zhī )爱(ài )之(zhī )也(yě )。为(wéi )爱(ài )民(mín )之(zhī )故(gù ),不(bú )难(nán )毁(huǐ )法(fǎ )亏(kuī )令(lìng ),则(zé )是(shì )失(shī )所(suǒ )谓(wèi )爱(ài )民(mín )矣(yǐ )。夫(fū )以(yǐ )爱(ài )民(mín )用(yòng )民(mín ),则(zé )民(mín )之(zhī )不(bú )用(yòng )明(míng )矣(yǐ )。夫(fū )至(zhì )用(yòng )民(mín )者(zhě ),杀(shā )之(zhī )危(wēi )之(zhī ),劳(láo )之(zhī )苦(kǔ )之(zhī ),饥(jī )之(zhī )渴(kě )之(zhī );用(yòng )民(mín )者(zhě )将(jiāng )致(zhì )之(zhī )此(cǐ )极(jí )也(yě ),而(ér )民(mín )毋(wú )可(kě )与(yǔ )虑(lǜ )害(hài )己(jǐ )者(zhě ),明(míng )王(wáng )在(zài )上(shàng ),道(dào )法(fǎ )行(háng )于(yú )国(guó ),民(mín )皆(jiē )舍(shě )所(suǒ )好(hǎo )而(ér )行(háng )所(suǒ )恶(è )。故(gù )善(shàn )用(yòng )民(mín )者(zhě ),轩(xuān )冕(miǎn )不(bú )下(xià )拟(nǐ ),而(ér )斧(fǔ )钺(yuè )不(bú )上(shàng )因(yīn )。如(rú )是(shì ),则(zé )贤(xián )者(zhě )劝(quàn )而(ér )暴(bào )人(rén )止(zhǐ )。贤(xián )者(zhě )劝(quàn )而(ér )暴(bào )人(rén )止(zhǐ ),则(zé )功(gōng )名(míng )立(lì )其(qí )后(hòu )矣(yǐ )。蹈(dǎo )白(bái )刃(rèn ),受(shòu )矢(shǐ )石(shí ),入(rù )水(shuǐ )火(huǒ ),以(yǐ )听(tīng )上(shàng )令(lìng );上(shàng )令(lìng )尽(jìn )行(háng ),禁(jìn )尽(jìn )止(zhǐ )。引(yǐn )而(ér )使(shǐ )之(zhī ),民(mín )不(bú )敢(gǎn )转(zhuǎn )其(qí )力(lì );推(tuī )而(ér )战(zhàn )之(zhī ),民(mín )不(bú )敢(gǎn )爱(ài )其(qí )死(sǐ )。不(bú )敢(gǎn )转(zhuǎn )其(qí )力(lì ),然(rán )后(hòu )有(yǒu )功(gōng );不(bú )敢(gǎn )爱(ài )其(qí )死(sǐ ),然(rán )后(hòu )无(wú )敌(dí )。进(jìn )无(wú )敌(dí ),退(tuì )有(yǒu )功(gōng ),是(shì )以(yǐ )三(sān )军(jūn )之(zhī )众(zhòng )皆(jiē )得(dé )保(bǎo )其(qí )首(shǒu )领(lǐng ),父(fù )母(mǔ )妻(qī )子(zǐ )完(wán )安(ān )于(yú )内(nèi )。故(gù )民(mín )未(wèi )尝(cháng )可(kě )与(yǔ )虑(lǜ )始(shǐ ),而(ér )可(kě )与(yǔ )乐(lè )成(chéng )功(gōng )。是(shì )故(gù )仁(rén )者(zhě )、知(zhī )者(zhě )、有(yǒu )道(dào )者(zhě ),不(bú )与(yǔ )大(dà )虑(lǜ )始(shǐ )。

国(guó )无(wú )以(yǐ )小(xiǎo )与(yǔ )不(bú )幸(xìng )而(ér )削(xuē )亡(wáng )者(zhě ),必(bì )主(zhǔ )与(yǔ )大(dà )臣(chén )之(zhī )德(dé )行(háng )失(shī )于(yú )身(shēn )也(yě ),官(guān )职(zhí )、法(fǎ )制(zhì )、政(zhèng )教(jiāo )失(shī )于(yú )国(guó )也(yě ),诸(zhū )侯(hóu )之(zhī )谋(móu )虑(lǜ )失(shī )于(yú )外(wài )也(yě ),故(gù )地(dì )削(xuē )而(ér )国(guó )危(wēi )矣(yǐ )。国(guó )无(wú )以(yǐ )大(dà )与(yǔ )幸(xìng )而(ér )有(yǒu )功(gōng )名(míng )者(zhě ),必(bì )主(zhǔ )与(yǔ )大(dà )臣(chén )之(zhī )德(dé )行(háng )得(dé )于(yú )身(shēn )也(yě )。官(guān )职(zhí )、法(fǎ )制(zhì )、政(zhèng )教(jiāo )得(dé )于(yú )国(guó )也(yě ),诸(zhū )侯(hóu )之(zhī )谋(móu )虑(lǜ )得(dé )于(yú )外(wài )也(yě )。然(rán )后(hòu )功(gōng )立(lì )而(ér )名(míng )成(chéng )。然(rán )则(zé )国(guó )何(hé )可(kě )无(wú )道(dào )?人(rén )何(hé )可(kě )无(wú )求(qiú )?得(dé )道(dào )而(ér )导(dǎo )之(zhī ),得(dé )贤(xián )而(ér )使(shǐ )之(zhī ),将(jiāng )有(yǒu )所(suǒ )大(dà )期(qī )于(yú )兴(xìng )利(lì )除(chú )害(hài )。期(qī )于(yú )兴(xìng )利(lì )除(chú )害(hài )莫(mò )急(jí )于(yú )身(shēn ),而(ér )君(jūn )独(dú )甚(shèn )。伤(shāng )也(yě ),必(bì )先(xiān )令(lìng )之(zhī )失(shī )。人(rén )主(zhǔ )失(shī )令(lìng )而(ér )蔽(bì ),已(yǐ )蔽(bì )而(ér )劫(jié ),已(yǐ )劫(jié )而(ér )弑(shì )。

凡(fán )人(rén )君(jūn )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )为(wéi )君(jūn )者(zhě ),势(shì )也(yě )。故(gù )人(rén )君(jūn )失(shī )势(shì ),则(zé )臣(chén )制(zhì )之(zhī )矣(yǐ )。势(shì )在(zài )下(xià ),则(zé )君(jūn )制(zhì )于(yú )臣(chén )矣(yǐ );势(shì )在(zài )上(shàng ),则(zé )臣(chén )制(zhì )于(yú )君(jūn )矣(yǐ )。故(gù )君(jūn )臣(chén )之(zhī )易(yì )位(wèi ),势(shì )在(zài )下(xià )也(yě )。在(zài )臣(chén )期(qī )年(nián ),臣(chén )虽(suī )不(bú )忠(zhōng ),君(jūn )不(bú )能(néng )夺(duó )也(yě );在(zài )子(zǐ )期(qī )年(nián ),子(zǐ )虽(suī )不(bú )孝(xiào ),父(fù )不(bú )能(néng )服(fú )也(yě )。故(gù )《春(chūn )秋(qiū )》之(zhī )记(jì ),臣(chén )有(yǒu )弑(shì )其(qí )君(jūn )、子(zǐ )有(yǒu )弑(shì )其(qí )父(fù )者(zhě )矣(yǐ )。故(gù )曰(yuē ):堂(táng )上(shàng )远(yuǎn )于(yú )百(bǎi )里(lǐ ),堂(táng )下(xià )远(yuǎn )于(yú )千(qiān )里(lǐ ),门(mén )庭(tíng )远(yuǎn )于(yú )万(wàn )里(lǐ )。今(jīn )步(bù )者(zhě )一(yī )日(rì ),百(bǎi )里(lǐ )之(zhī )情(qíng )通(tōng )矣(yǐ );堂(táng )上(shàng )有(yǒu )事(shì ),十(shí )日(rì )而(ér )君(jūn )不(bú )闻(wén ),此(cǐ )所(suǒ )谓(wèi )远(yuǎn )于(yú )百(bǎi )里(lǐ )也(yě )。步(bù )者(zhě )十(shí )日(rì ),千(qiān )里(lǐ )之(zhī )情(qíng )通(tōng )矣(yǐ );堂(táng )下(xià )有(yǒu )事(shì ),一(yī )月(yuè )而(ér )君(jūn )不(bú )闻(wén ),此(cǐ )所(suǒ )谓(wèi )远(yuǎn )于(yú )千(qiān )里(lǐ )也(yě )。步(bù )者(zhě )百(bǎi )日(rì ),万(wàn )里(lǐ )之(zhī )情(qíng )通(tōng )矣(yǐ ),门(mén )庭(tíng )有(yǒu )事(shì ),期(qī )年(nián )而(ér )君(jūn )不(bú )闻(wén ),此(cǐ )所(suǒ )谓(wèi )远(yuǎn )于(yú )万(wàn )里(lǐ )也(yě )。故(gù )请(qǐng )入(rù )而(ér )不(bú )出(chū )谓(wèi )之(zhī )灭(miè ),出(chū )而(ér )不(bú )入(rù )谓(wèi )之(zhī )绝(jué ),入(rù )而(ér )不(bú )至(zhì )谓(wèi )之(zhī )侵(qīn ),出(chū )而(ér )道(dào )止(zhǐ )谓(wèi )之(zhī )壅(yōng )。灭(miè )绝(jué )侵(qīn )壅(yōng )之(zhī )君(jūn )者(zhě ),非(fēi )杜(dù )其(qí )门(mén )而(ér )守(shǒu )其(qí )户(hù )也(yě )、为(wéi )政(zhèng )之(zhī )有(yǒu )所(suǒ )不(bú )行(háng )也(yě )。故(gù )曰(yuē ):令(lìng )重(zhòng )于(yú )宝(bǎo ),社(shè )稷(jì )先(xiān )于(yú )亲(qīn )戚(qī ),法(fǎ )重(zhòng )于(yú )民(mín ),威(wēi )权(quán )贵(guì )于(yú )爵(jué )禄(lù )。故(gù )不(bú )为(wéi )重(zhòng )宝(bǎo )轻(qīng )号(hào )令(lìng ),不(bú )为(wéi )亲(qīn )戚(qī )后(hòu )社(shè )稷(jì ),不(bú )为(wéi )爱(ài )民(mín )枉(wǎng )法(fǎ )律(lǜ ),不(bú )为(wéi )爵(jué )禄(lù )分(fèn )威(wēi )权(quán )。故(gù )曰(yuē ):势(shì )非(fēi )所(suǒ )以(yǐ )予(yǔ )人(rén )也(yě )。

政(zhèng )者(zhě ),正(zhèng )也(yě )。正(zhèng )也(yě )者(zhě ),所(suǒ )以(yǐ )正(zhèng )定(dìng )万(wàn )物(wù )之(zhī )命(mìng )也(yě )。是(shì )故(gù )圣(shèng )人(rén )精(jīng )德(dé )立(lì )中(zhōng )以(yǐ )生(shēng )正(zhèng ),明(míng )正(zhèng )以(yǐ )治(zhì )国(guó )。故(gù )正(zhèng )者(zhě ),所(suǒ )以(yǐ )止(zhǐ )过(guò )而(ér )逮(dǎi )不(bú )及(jí )也(yě )。过(guò )与(yǔ )不(bú )及(jí )也(yě ),皆(jiē )非(fēi )正(zhèng )也(yě );非(fēi )正(zhèng ),则(zé )伤(shāng )国(guó )一(yī )也(yě )。勇(yǒng )而(ér )不(bú )义(yì )伤(shāng )兵(bīng ),仁(rén )而(ér )不(bú )法(fǎ )伤(shāng )正(zhèng )。故(gù )军(jūn )之(zhī )败(bài )也(yě ),生(shēng )于(yú )不(bú )义(yì );法(fǎ )之(zhī )侵(qīn )也(yě ),生(shēng )于(yú )不(bú )正(zhèng )。故(gù )言(yán )有(yǒu )辨(biàn )而(ér )非(fēi )务(wù )者(zhě ),行(háng )有(yǒu )难(nán )而(ér )非(fēi )善(shàn )者(zhě )。故(gù )言(yán )必(bì )中(zhōng )务(wù ),不(bú )苟(gǒu )为(wéi )辩(biàn );行(háng )必(bì )思(sī )善(shàn ),不(bú )苟(gǒu )为(wéi )难(nán )。

规(guī )矩(jǔ )者(zhě ),方(fāng )圜(huán )之(zhī )正(zhèng )也(yě )。虽(suī )有(yǒu )巧(qiǎo )目(mù )利(lì )手(shǒu ),不(bú )如(rú )拙(zhuō )规(guī )矩(jǔ )之(zhī )正(zhèng )方(fāng )圜(huán )也(yě )。故(gù )巧(qiǎo )者(zhě )能(néng )生(shēng )规(guī )矩(jǔ ),不(bú )能(néng )废(fèi )规(guī )矩(jǔ )而(ér )正(zhèng )方(fāng )圜(huán )。虽(suī )圣(shèng )人(rén )能(néng )生(shēng )法(fǎ ),不(bú )能(néng )废(fèi )法(fǎ )而(ér )治(zhì )国(guó )。故(gù )虽(suī )有(yǒu )明(míng )智(zhì )高(gāo )行(háng ),倍(bèi )法(fǎ )而(ér )治(zhì ),是(shì )废(fèi )规(guī )矩(jǔ )而(ér )正(zhèng )方(fāng )圜(huán )也(yě )。

一(yī )曰(yuē ):凡(fán )人(rén )君(jūn )之(zhī )德(dé )行(háng )威(wēi )严(yán ),非(fēi )独(dú )能(néng )尽(jìn )贤(xián )于(yú )人(rén )也(yě );曰(yuē )人(rén )君(jūn )也(yě ),故(gù )从(cóng )而(ér )贵(guì )之(zhī ),不(bú )敢(gǎn )论(lùn )其(qí )德(dé )行(háng )之(zhī )高(gāo )卑(bēi )有(yǒu )故(gù )。为(wéi )其(qí )杀(shā )生(shēng ),急(jí )于(yú )司(sī )命(mìng )也(yě );富(fù )人(rén )贫(pín )人(rén ),使(shǐ )人(rén )相(xiàng )畜(chù )也(yě );良(liáng )人(rén )贱(jiàn )人(rén ),使(shǐ )人(rén )相(xiàng )臣(chén )也(yě )。人(rén )主(zhǔ )操(cāo )此(cǐ )六(liù )者(zhě )以(yǐ )畜(chù )其(qí )臣(chén ),人(rén )臣(chén )亦(yì )望(wàng )此(cǐ )六(liù )者(zhě )以(yǐ )事(shì )其(qí )君(jūn ),君(jūn )臣(chén )之(zhī )会(huì ),六(liù )者(zhě )谓(wèi )之(zhī )谋(móu )。六(liù )者(zhě )在(zài )臣(chén )期(qī )年(nián ),臣(chén )不(bú )忠(zhōng ),君(jūn )不(bú )能(néng )夺(duó );在(zài )子(zǐ )期(qī )年(nián ),子(zǐ )不(bú )孝(xiào ),父(fù )不(bú )能(néng )夺(duó )。故(gù )《春(chūn )秋(qiū )》之(zhī )记(jì ),臣(chén )有(yǒu )弑(shì )其(qí )君(jūn ),子(zǐ )有(yǒu )弑(shì )其(qí )父(fù )者(zhě ),得(dé )此(cǐ )六(liù )者(zhě ),而(ér )君(jūn )父(fù )不(bú )智(zhì )也(yě )。六(liù )位(wèi )在(zài )臣(chén ),则(zé )主(zhǔ )蔽(bì )矣(yǐ );主(zhǔ )蔽(bì )者(zhě ),失(shī )其(qí )令(lìng )也(yě )。故(gù )曰(yuē ):令(lìng )入(rù )而(ér )不(bú )出(chū )谓(wèi )之(zhī )蔽(bì ),令(lìng )出(chū )而(ér )不(bú )入(rù )谓(wèi )之(zhī )壅(yōng ),令(lìng )出(chū )而(ér )不(bú )行(háng )谓(wèi )之(zhī )牵(qiān ),令(lìng )入(rù )而(ér )不(bú )至(zhì )谓(wèi )之(zhī )瑕(xiá )。牵(qiān )瑕(xiá )蔽(bì )壅(yōng )之(zhī )事(shì )君(jūn )者(zhě ),非(fēi )敢(gǎn )杜(dù )其(qí )门(mén )而(ér )守(shǒu )其(qí )户(hù )也(yě ),为(wéi )令(lìng )之(zhī )有(yǒu )所(suǒ )不(bú )行(háng )也(yě )。此(cǐ )其(qí )所(suǒ )以(yǐ )然(rán )者(zhě ),在(zài )贤(xián )人(rén )不(bú )至(zhì )而(ér )忠(zhōng )臣(chén )不(bú )用(yòng )也(yě )。故(gù )人(rén )主(zhǔ )不(bú )可(kě )以(yǐ )不(bú )慎(shèn )其(qí )令(lìng )。令(lìng )者(zhě ),人(rén )主(zhǔ )之(zhī )大(dà )宝(bǎo )也(yě )。

一(yī )曰(yuē ):贤(xián )人(rén )不(bú )至(zhì )谓(wèi )之(zhī )蔽(bì ),忠(zhōng )臣(chén )不(bú )用(yòng )谓(wèi )之(zhī )塞(sāi ),令(lìng )而(ér )不(bú )行(háng )谓(wèi )之(zhī )障(zhàng ),禁(jìn )而(ér )不(bú )止(zhǐ )谓(wèi )之(zhī )逆(nì )。蔽(bì )塞(sāi )障(zhàng )逆(nì )之(zhī )君(jūn )者(zhě ),不(bú )敢(gǎn )杜(dù )其(qí )门(mén )而(ér )守(shǒu )其(qí )户(hù )也(yě ),为(wéi )贤(xián )者(zhě )之(zhī )不(bú )至(zhì )、令(lìng )之(zhī )不(bú )行(háng )也(yě )。

凡(fán )民(mín )从(cóng )上(shàng )也(yě ),不(bú )从(cóng )口(kǒu )之(zhī )所(suǒ )言(yán ),从(cóng )情(qíng )之(zhī )所(suǒ )好(hǎo )者(zhě )也(yě );上(shàng )好(hǎo )勇(yǒng ),则(zé )民(mín )轻(qīng )死(sǐ );上(shàng )好(hǎo )仁(rén ),则(zé )民(mín )轻(qīng )财(cái )。故(gù )上(shàng )之(zhī )所(suǒ )好(hǎo ),民(mín )必(bì )甚(shèn )焉(yān )。是(shì )故(gù )明(míng )君(jūn )知(zhī )民(mín )之(zhī )必(bì )以(yǐ )上(shàng )为(wéi )心(xīn )也(yě ),故(gù )置(zhì )法(fǎ )以(yǐ )自(zì )治(zhì ),立(lì )仪(yí )以(yǐ )自(zì )正(zhèng )也(yě )。故(gù )上(shàng )不(bú )行(háng ),则(zé )民(mín )不(bú )从(cóng );彼(bǐ )民(mín )不(bú )服(fú )法(fǎ )死(sǐ )制(zhì ),则(zé )国(guó )必(bì )乱(luàn )矣(yǐ )。是(shì )以(yǐ )有(yǒu )道(dào )之(zhī )君(jūn ),行(háng )法(fǎ )修(xiū )制(zhì ),先(xiān )民(mín )服(fú )也(yě )。

凡(fán )论(lùn )人(rén )有(yǒu )要(yào ):矜(jīn )物(wù )之(zhī )人(rén ),无(wú )大(dà )士(shì )焉(yān )。彼(bǐ )矜(jīn )者(zhě ),满(mǎn )也(yě );满(mǎn )者(zhě ),虚(xū )也(yě )。满(mǎn )虚(xū )在(zài )物(wù ),在(zài )物(wù )为(wéi )制(zhì )也(yě )。矜(jīn )者(zhě ),细(xì )之(zhī )属(shǔ )也(yě )。凡(fán )论(lùn )人(rén )而(ér )远(yuǎn )古(gǔ )者(zhě ),无(wú )高(gāo )士(shì )焉(yān )。既(jì )不(bú )知(zhī )古(gǔ )而(ér )易(yì )其(qí )功(gōng )者(zhě ),无(wú )智(zhì )土(tǔ )焉(yān )。德(dé )行(háng )成(chéng )于(yú )身(shēn )而(ér )远(yuǎn )古(gǔ ),卑(bēi )人(rén )也(yě )。事(shì )无(wú )资(zī ),遇(yù )时(shí )而(ér )简(jiǎn )其(qí )业(yè )者(zhě ),愚(yú )士(shì )也(yě )。钓(diào )名(míng )之(zhī )人(rén ),无(wú )贤(xián )士(shì )焉(yān )。钓(diào )利(lì )之(zhī )君(jūn ),无(wú )王(wáng )主(zhǔ )焉(yān )。贤(xián )人(rén )之(zhī )行(háng )其(qí )身(shēn )也(yě ),忘(wàng )其(qí )有(yǒu )名(míng )也(yě );王(wáng )主(zhǔ )之(zhī )行(háng )其(qí )道(dào )也(yě ),忘(wàng )其(qí )成(chéng )功(gōng )也(yě )。贤(xián )人(rén )之(zhī )行(háng ),王(wáng )主(zhǔ )之(zhī )道(dào ),其(qí )所(suǒ )不(bú )能(néng )已(yǐ )也(yě )。

明(míng )君(jūn )公(gōng )国(guó )一(yī )民(mín )以(yǐ )听(tīng )于(yú )世(shì ),忠(zhōng )臣(chén )直(zhí )进(jìn )以(yǐ )论(lùn )其(qí )能(néng )。明(míng )君(jūn )不(bú )以(yǐ )禄(lù )爵(jué )私(sī )所(suǒ )爱(ài ),忠(zhōng )臣(chén )不(bú )诬(wū )能(néng )以(yǐ )干(gàn )爵(jué )禄(lù )。君(jūn )不(bú )私(sī )国(guó ),臣(chén )不(bú )诬(wū )能(néng ),行(háng )此(cǐ )道(dào )者(zhě ),虽(suī )未(wèi )大(dà )治(zhì ),正(zhèng )民(mín )之(zhī )经(jīng )也(yě )。今(jīn )以(yǐ )诬(wū )能(néng )之(zhī )臣(chén )事(shì )私(sī )国(guó )之(zhī )君(jūn ),而(ér )能(néng )济(jì )功(gōng )名(míng )者(zhě ),古(gǔ )今(jīn )无(wú )之(zhī )。诬(wū )能(néng )之(zhī )人(rén )易(yì )知(zhī )也(yě )。臣(chén )度(dù )之(zhī )先(xiān )王(wáng )者(zhě ),舜(shùn )之(zhī )有(yǒu )天(tiān )下(xià )也(yě ),禹(yǔ )为(wéi )司(sī )空(kōng ),契(qì )为(wéi )司(sī )徒(tú ),皋(gāo )陶(táo )为(wéi )李(lǐ ),后(hòu )稷(jì )为(wéi )田(tián )。此(cǐ )四(sì )士(shì )者(zhě ),天(tiān )下(xià )之(zhī )贤(xián )人(rén )也(yě ),犹(yóu )尚(shàng )精(jīng )一(yī )德(dé )以(yǐ )事(shì )其(qí )君(jūn )。今(jīn )诬(wū )能(néng )之(zhī )人(rén ),服(fú )事(shì )任(rèn )官(guān ),皆(jiē )兼(jiān )四(sì )贤(xián )之(zhī )能(néng )。自(zì )此(cǐ )观(guān )之(zhī ),功(gōng )名(míng )之(zhī )不(bú )立(lì ),亦(yì )易(yì )知(zhī )也(yě )。故(gù )列(liè )尊(zūn )禄(lù )重(zhòng ),无(wú )以(yǐ )不(bú )受(shòu )也(yě );势(shì )利(lì )官(guān )大(dà ),无(wú )以(yǐ )不(bú )从(cóng )也(yě );以(yǐ )此(cǐ )事(shì )君(jūn ),此(cǐ )所(suǒ )谓(wèi )诬(wū )能(néng )篡(cuàn )利(lì )之(zhī )臣(chén )者(zhě )也(yě )。世(shì )无(wú )公(gōng )国(guó )之(zhī )君(jūn ),则(zé )无(wú )直(zhí )进(jìn )之(zhī )士(shì );无(wú )论(lùn )能(néng )之(zhī )主(zhǔ ),则(zé )无(wú )成(chéng )功(gōng )之(zhī )臣(chén )。昔(xī )者(zhě )三(sān )代(dài )之(zhī )相(xiàng )授(shòu )也(yě ),安(ān )得(dé )二(èr )天(tiān )下(xià )而(ér )杀(shā )之(zhī )。

贫(pín )民(mín )伤(shāng )财(cái ),莫(mò )大(dà )于(yú )兵(bīng );危(wēi )国(guó )忧(yōu )主(zhǔ ),莫(mò )速(sù )于(yú )兵(bīng )。此(cǐ )四(sì )患(huàn )者(zhě )明(míng )矣(yǐ ),古(gǔ )今(jīn )莫(mò )之(zhī )能(néng )废(fèi )也(yě )。兵(bīng )当(dāng )废(fèi )而(ér )不(bú )废(fèi ),则(zé )古(gǔ )今(jīn )惑(huò )也(yě );此(cǐ )二(èr )者(zhě )不(bú )废(fèi )而(ér )欲(yù )废(fèi )之(zhī ),则(zé )亦(yì )惑(huò )也(yě )。此(cǐ )二(èr )者(zhě )伤(shāng )国(guó )一(yī )也(yě )。黄(huáng )帝(dì )唐(táng )虞(yú ),帝(dì )之(zhī )隆(lóng )也(yě ),资(zī )有(yǒu )天(tiān )下(xià ),制(zhì )在(zài )一(yī )人(rén )。当(dāng )此(cǐ )之(zhī )时(shí )也(yě ),兵(bīng )不(bú )废(fèi )。今(jīn )德(dé )不(bú )及(jí )三(sān )帝(dì ),天(tiān )下(xià )不(bú )顺(shùn ),而(ér )求(qiú )废(fèi )兵(bīng ),不(bú )亦(yì )难(nán )乎(hū )?故(gù )明(míng )君(jūn )知(zhī )所(suǒ )擅(shàn ),知(zhī )所(suǒ )患(huàn )。国(guó )治(zhì )而(ér )民(mín )务(wù )积(jī ),此(cǐ )所(suǒ )谓(wèi )擅(shàn )也(yě )。动(dòng )与(yǔ )静(jìng ),此(cǐ )所(suǒ )患(huàn )也(yě )。是(shì )故(gù )明(míng )君(jūn )审(shěn )其(qí )所(suǒ )擅(shàn ),以(yǐ )备(bèi )其(qí )所(suǒ )患(huàn )也(yě )。

猛(měng )毅(yì )之(zhī )君(jūn ),不(bú )免(miǎn )于(yú )外(wài )难(nán );懦(nuò )弱(ruò )之(zhī )君(jūn ),不(bú )免(miǎn )于(yú )内(nèi )乱(luàn )。猛(měng )毅(yì )之(zhī )君(jūn )者(zhě )轻(qīng )诛(zhū ),轻(qīng )诛(zhū )之(zhī )流(liú ),道(dào )正(zhèng )者(zhě )不(bú )安(ān );道(dào )正(zhèng )者(zhě )不(bú )安(ān )、则(zé )材(cái )能(néng )之(zhī )臣(chén )去(qù )亡(wáng )矣(yǐ )。彼(bǐ )智(zhì )者(zhě )知(zhī )吾(wú )情(qíng )伪(wěi ),为(wéi )敌(dí )谋(móu )我(wǒ ),则(zé )外(wài )难(nán )自(zì )是(shì )至(zhì )矣(yǐ )。故(gù )曰(yuē ):猛(měng )毅(yì )之(zhī )君(jūn ),不(bú )免(miǎn )于(yú )外(wài )难(nán )。懦(nuò )弱(ruò )之(zhī )君(jūn )者(zhě )重(zhòng )诛(zhū ),重(zhòng )诛(zhū )之(zhī )过(guò ),行(háng )邪(xié )者(zhě )不(bú )革(gé );行(háng )邪(xié )者(zhě )久(jiǔ )而(ér )不(bú )革(gé ),则(zé )群(qún )臣(chén )比(bǐ )周(zhōu );群(qún )臣(chén )比(bǐ )周(zhōu ),则(zé )蔽(bì )美(měi )扬(yáng )恶(è );蔽(bì )美(měi )扬(yáng )恶(è ),则(zé )内(nèi )乱(luàn )自(zì )是(shì )起(qǐ )。故(gù )曰(yuē ):懦(nuò )弱(ruò )之(zhī )君(jūn ),不(bú )免(miǎn )于(yú )内(nèi )乱(luàn )。

明(míng )君(jūn )不(bú )为(wéi )亲(qīn )戚(qī )危(wēi )其(qí )社(shè )稷(jì ),社(shè )稷(jì )戚(qī )于(yú )亲(qīn );不(bú )为(wéi )君(jūn )欲(yù )变(biàn )其(qí )令(lìng )、令(lìng )尊(zūn )于(yú )君(jūn );不(bú )为(wéi )重(zhòng )宝(bǎo )分(fèn )其(qí )威(wēi ),威(wēi )贵(guì )于(yú )宝(bǎo );不(bú )为(wéi )爱(ài )民(mín )亏(kuī )其(qí )法(fǎ ),法(fǎ )爱(ài )于(yú )民(mín )。

阅读:25521

打赏捐助〔Donate〕>>>

《法法》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库