汉纪五【登录】

《资治通鉴》 > 《汉纪》·六十卷 > 《汉纪五》 > 拼音版

起(qǐ )阏(è )逢(féng )摄(shè )提(tí )格(gé ),尽(jìn )昭(zhāo )阳(yáng )大(dà )渊(yuān )献(xiàn ),凡(fán )十(shí )年(nián )。

高(gāo )皇(huáng )后(hòu )元(yuán )年(nián )元(yuán )年(nián )(甲(jiǎ )寅(yín ),公(gōng )元(yuán )前(qián )一(yī )八(bā )七(qī )年(nián ))

冬(dōng ),太(tài )后(hòu )议(yì )欲(yù )立(lì )诸(zhū )吕(lǚ )为(wéi )王(wáng ),问(wèn )右(yòu )丞(chéng )相(xiàng )陵(líng )。陵(líng )曰(yuē ):“高(gāo )帝(dì )刑(xíng )白(bái )马(mǎ )盟(méng )曰(yuē ):‘非(fēi )刘(liú )氏(shì )而(ér )王(wáng ),天(tiān )下(xià )共(gòng )击(jī )之(zhī )。’今(jīn )王(wáng )吕(lǚ )氏(shì ),非(fēi )约(yuē )也(yě )。”太(tài )后(hòu )不(bú )说(shuō ),问(wèn )左(zuǒ )丞(chéng )相(xiàng )平(píng )、太(tài )尉(wèi )勃(bó ),对(duì )曰(yuē ):“高(gāo )帝(dì )定(dìng )天(tiān )下(xià ),王(wáng )子(zǐ )弟(dì );今(jīn )太(tài )后(hòu )称(chēng )制(zhì ),王(wáng )诸(zhū )吕(lǚ ),无(wú )所(suǒ )不(bú )可(kě )。”太(tài )后(hòu )喜(xǐ ),罢(bà )朝(cháo )。王(wáng )陵(líng )让(ràng )陈(chén )平(píng )、绛(jiàng )侯(hóu )曰(yuē );“始(shǐ )与(yǔ )高(gāo )帝(dì )疌(jié )血(xuè )盟(méng ),诸(zhū )君(jūn )不(bú )在(zài )邪(xié )?今(jīn )高(gāo )帝(dì )崩(bēng ),太(tài )后(hòu )女(nǚ )主(zhǔ ),欲(yù )王(wáng )吕(lǚ )氏(shì );诸(zhū )君(jūn )纵(zòng )欲(yù )阿(ā )意(yì )背(bèi )约(yuē ),何(hé )面(miàn )目(mù )见(jiàn )高(gāo )帝(dì )于(yú )地(dì )下(xià )乎(hū )?”陈(chén )平(píng )、绛(jiàng )侯(hóu )曰(yuē ):“于(yú )今(jīn ),面(miàn )折(shé )廷(tíng )争(zhēng ),臣(chén )不(bú )如(rú )君(jūn );全(quán )社(shè )稷(jì ),定(dìng )刘(liú )氏(shì )之(zhī )后(hòu ),君(jūn )亦(yì )不(bú )如(rú )臣(chén )。”陵(líng )无(wú )以(yǐ )应(yīng )之(zhī )。十(shí )一(yī )月(yuè ),甲(jiǎ )子(zǐ ),太(tài )后(hòu )以(yǐ )王(wáng )陵(líng )为(wéi )帝(dì )太(tài )傅(fù ),实(shí )夺(duó )之(zhī )相(xiàng )权(quán )。陵(líng )遂(suí )病(bìng )免(miǎn )归(guī )。乃(nǎi )以(yǐ )左(zuǒ )丞(chéng )相(xiàng )平(píng )为(wéi )右(yòu )丞(chéng )相(xiàng ),以(yǐ )辟(pì )阳(yáng )侯(hóu )审(shěn )食(shí )其(qí )为(wéi )左(zuǒ )丞(chéng )相(xiàng ),不(bú )治(zhì )事(shì ),令(lìng )监(jiān )宫(gōng )中(zhōng ),如(rú )郎(láng )中(zhōng )令(lìng )。食(shí )其(qí )故(gù )得(dé )幸(xìng )于(yú )太(tài )后(hòu ),公(gōng )卿(qīng )皆(jiē )因(yīn )而(ér )决(jué )事(shì )。太(tài )后(hòu )怨(yuàn )赵(zhào )尧(yáo )为(wéi )赵(zhào )隐(yǐn )王(wáng )谋(móu ),乃(nǎi )抵(dǐ )尧(yáo )罪(zuì )。上(shàng )党(dǎng )守(shǒu )任(rèn )敖(áo )尝(cháng )为(wéi )沛(pèi )狱(yù )吏(lì ),有(yǒu )德(dé )于(yú )太(tài )后(hòu ),乃(nǎi )以(yǐ )为(wéi )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )。太(tài )后(hòu )又(yòu )追(zhuī )尊(zūn )其(qí )父(fù )临(lín )泗(sì )侯(hóu )吕(lǚ )公(gōng )为(wéi )宣(xuān )王(wáng ),兄(xiōng )周(zhōu )吕(lǚ )令(lìng )武(wǔ )侯(hóu )泽(zé )为(wéi )悼(dào )武(wǔ )王(wáng ),欲(yù )以(yǐ )王(wáng )诸(zhū )吕(lǚ )为(wéi )渐(jiàn )。

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),除(chú )三(sān )族(zú )罪(zuì )、妖(yāo )言(yán )令(lìng )。夏(xià ),四(sì )月(yuè ),鲁(lǔ )元(yuán )公(gōng )主(zhǔ )薨(hōng )。封(fēng )公(gōng )主(zhǔ )子(zǐ )张(zhāng )偃(yǎn )为(wéi )鲁(lǔ )王(wáng ),谥(shì )公(gōng )主(zhǔ )曰(yuē )鲁(lǔ )元(yuán )太(tài )后(hòu )。

辛(xīn )卯(mǎo ),封(fēng )所(suǒ )名(míng )孝(xiào )惠(huì )子(zǐ )山(shān )为(wéi )襄(xiāng )城(chéng )侯(hóu ),朝(cháo )为(wéi )轵(zhǐ )侯(hóu ),武(wǔ )为(wéi )壶(hú )关(guān )侯(hóu )。

太(tài )后(hòu )欲(yù )王(wáng )吕(lǚ )氏(shì ),乃(nǎi )先(xiān )立(lì )所(suǒ )名(míng )孝(xiào )惠(huì )子(zǐ )强(qiáng )为(wéi )淮(huái )阳(yáng )王(wáng ),不(bú )疑(yí )为(wéi )恒(héng )山(shān )王(wáng );使(shǐ )大(dà )谒(yè )者(zhě )张(zhāng )释(shì )风(fēng )大(dà )臣(chén )。大(dà )臣(chén )乃(nǎi )请(qǐng )立(lì )悼(dào )武(wǔ )王(wáng )长(zhǎng )子(zǐ )郦(lì )侯(hóu )台(tái )为(wéi )吕(lǚ )王(wáng ),割(gē )齐(qí )之(zhī )济(jì )南(nán )郡(jùn )为(wéi )吕(lǚ )国(guó )。

五(wǔ )月(yuè ),丙(bǐng )申(shēn ),赵(zhào )王(wáng )宫(gōng )丛(cóng )台(tái )灾(zāi )。

秋(qiū ),桃(táo )、李(lǐ )华(huá )。

高(gāo )皇(huáng )后(hòu )二(èr )年(nián )(乙(yǐ )卯(mǎo ),公(gōng )元(yuán )前(qián )一(yī )八(bā )六(liù )年(nián ))

冬(dōng ),十(shí )一(yī )月(yuè ),吕(lǚ )肃(sù )王(wáng )台(tái )薨(hōng )。

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),乙(yǐ )卯(mǎo ),地(dì )震(zhèn );羌(qiāng )道(dào )、武(wǔ )都(dōu )道(dào )山(shān )崩(bēng )。

夏(xià ),五(wǔ )月(yuè ),丙(bǐng )申(shēn ),封(fēng )楚(chǔ )元(yuán )王(wáng )子(zǐ )郢(yǐng )客(kè )为(wéi )上(shàng )邳(pī )侯(hóu ),齐(qí )悼(dào )惠(huì )王(wáng )子(zǐ )章(zhāng )为(wéi )硃(zhū )虚(xū )侯(hóu ),令(lìng )入(rù )宿(xiǔ )卫(wèi ),又(yòu )以(yǐ )吕(lǚ )禄(lù )女(nǚ )妻(qī )章(zhāng )。

六(liù )月(yuè ),丙(bǐng )戌(xū )晦(huì ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),恒(héng )山(shān )哀(āi )王(wáng )不(bú )疑(yí )薨(hōng )。

行(háng )八(bā )铢(zhū )钱(qián )。

癸(guǐ )丑(chǒu ),立(lì )襄(xiāng )成(chéng )侯(hóu )山(shān )为(wéi )恒(héng )山(shān )王(wáng ),更(gèng )名(míng )义(yì )。

高(gāo )皇(huáng )后(hòu )三(sān )年(nián )(丙(bǐng )辰(chén ),公(gōng )元(yuán )前(qián )一(yī )八(bā )五(wǔ )年(nián ))

夏(xià ),江(jiāng )水(shuǐ )、汉(hàn )水(shuǐ )溢(yì ),流(liú )四(sì )千(qiān )余(yú )家(jiā )。

秋(qiū ),星(xīng )昼(zhòu )见(jiàn )。

伊(yī )水(shuǐ )、洛(luò )水(shuǐ )溢(yì ),流(liú )千(qiān )六(liù )百(bǎi )余(yú )家(jiā )。汝(rǔ )水(shuǐ )溢(yì ),流(liú )八(bā )百(bǎi )余(yú )家(jiā )。

高(gāo )皇(huáng )后(hòu )四(sì )年(nián )(丁(dīng )巳(sì ),公(gōng )元(yuán )前(qián )一(yī )八(bā )四(sì )年(nián ))

春(chūn ),二(èr )月(yuè ),癸(guǐ )未(wèi ),立(lì )所(suǒ )名(míng )孝(xiào )惠(huì )子(zǐ )太(tài )为(wéi )昌(chāng )平(píng )侯(hóu )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),丙(bǐng )申(shēn ),太(tài )后(hòu )封(fēng )女(nǚ )弟(dì )嬃(xū )为(wéi )临(lín )光(guāng )侯(hóu )。

少(shǎo )帝(dì )浸(jìn )长(zhǎng ),自(zì )知(zhī )非(fēi )皇(huáng )后(hòu )子(zǐ ),乃(nǎi )出(chū )言(yán )曰(yuē ):“后(hòu )安(ān )能(néng )杀(shā )吾(wú )母(mǔ )而(ér )名(míng )我(wǒ )!我(wǒ )壮(zhuàng ),即(jí )为(wéi )变(biàn )!”太(tài )后(hòu )闻(wén )之(zhī ),幽(yōu )之(zhī )永(yǒng )巷(xiàng )中(zhōng ),言(yán )帝(dì )病(bìng ),左(zuǒ )右(yòu )莫(mò )得(dé )见(jiàn )。太(tài )后(hòu )语(yǔ )群(qún )臣(chén )曰(yuē ):“今(jīn )皇(huáng )帝(dì )病(bìng )久(jiǔ )不(bú )已(yǐ ),失(shī )惑(huò )昏(hūn )乱(luàn ),不(bú )能(néng )继(jì )嗣(sì )治(zhì )天(tiān )下(xià );其(qí )代(dài )之(zhī )。”群(qún )臣(chén )皆(jiē )顿(dùn )首(shǒu )言(yán ):“皇(huáng )太(tài )后(hòu )为(wéi )天(tiān )下(xià )齐(qí )民(mín )计(jì ),所(suǒ )以(yǐ )安(ān )宗(zōng )庙(miào )、社(shè )稷(jì )甚(shèn )深(shēn )。群(qún )臣(chén )顿(dùn )首(shǒu )奉(fèng )诏(zhào )。”遂(suí )废(fèi )帝(dì ),幽(yōu )杀(shā )之(zhī )。五(wǔ )月(yuè ),丙(bǐng )辰(chén ),立(lì )恒(héng )山(shān )王(wáng )义(yì )为(wéi )帝(dì ),更(gèng )名(míng )曰(yuē )弘(hóng ),不(bú )称(chēng )元(yuán )年(nián ),以(yǐ )太(tài )后(hòu )制(zhì )天(tiān )下(xià )事(shì )故(gù )也(yě )。以(yǐ )轵(zhǐ )侯(hóu )朝(cháo )为(wéi )恒(héng )山(shān )王(wáng )。

是(shì )岁(suì ),以(yǐ )平(píng )阳(yáng )侯(hóu )曹(cáo )窋(kū )为(wéi )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )。

有(yǒu )司(sī )请(qǐng )禁(jìn )南(nán )越(yuè )关(guān )市(shì )、铁(tiě )器(qì )。南(nán )越(yuè )王(wáng )佗(tuó )曰(yuē ):“高(gāo )帝(dì )立(lì )我(wǒ ),通(tōng )使(shǐ )物(wù )。今(jīn )高(gāo )后(hòu )听(tīng )谗(chán )臣(chén ),别(bié )异(yì )蛮(mán )夷(yí ),隔(gé )绝(jué )器(qì )物(wù ),此(cǐ )必(bì )长(zhǎng )沙(shā )王(wáng )计(jì ),欲(yù )倚(yǐ )中(zhōng )国(guó )击(jī )灭(miè )南(nán )越(yuè )而(ér )并(bìng )王(wáng )之(zhī ),自(zì )为(wéi )功(gōng )也(yě )。”

高(gāo )皇(huáng )后(hòu )五(wǔ )年(nián )(戊(wù )午(wǔ ),公(gōng )元(yuán )前(qián )一(yī )八(bā )三(sān )年(nián ))

春(chūn ),佗(tuó )自(zì )称(chēng )南(nán )越(yuè )武(wǔ )帝(dì ),发(fā )兵(bīng )攻(gōng )长(zhǎng )沙(shā ),败(bài )数(shù )县(xiàn )而(ér )去(qù )。

秋(qiū ),八(bā )月(yuè ),淮(huái )阳(yáng )怀(huái )王(wáng )强(qiáng )薨(hōng ),以(yǐ )壶(hú )关(guān )侯(hóu )武(wǔ )为(wéi )淮(huái )阳(yáng )王(wáng )。

九(jiǔ )月(yuè ),发(fā )河(hé )东(dōng )、上(shàng )党(dǎng )骑(qí )屯(tún )北(běi )地(dì )。

初(chū )令(lìng )戍(shù )卒(zú )岁(suì )更(gèng )。

高(gāo )皇(huáng )后(hòu )六(liù )年(nián )(己(jǐ )未(wèi ),公(gōng )元(yuán )前(qián )一(yī )八(bā )二(èr )年(nián ))

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),太(tài )后(hòu )以(yǐ )吕(lǚ )王(wáng )嘉(jiā )居(jū )处(chù )骄(jiāo )恣(zì ),废(fèi )之(zhī )。十(shí )一(yī )月(yuè ),立(lì )肃(sù )王(wáng )弟(dì )产(chǎn )为(wéi )吕(lǚ )王(wáng )。

春(chūn ),星(xīng )昼(zhòu )见(jiàn )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),丁(dīng )酉(yǒu ),赦(shè )天(tiān )下(xià )。

封(fēng )硃(zhū )虚(xū )侯(hóu )章(zhāng )弟(dì )兴(xìng )居(jū )为(wéi )东(dōng )牟(móu )侯(hóu ),亦(yì )入(rù )宿(xiǔ )卫(wèi )。

匈(xiōng )奴(nú )寇(kòu )狄(dí )道(dào ),攻(gōng )阿(ā )阳(yáng )。

行(háng )五(wǔ )分(fèn )钱(qián )。

宣(xuān )平(píng )侯(hóu )张(zhāng )敖(áo )卒(zú ),赐(cì )谥(shì )曰(yuē )鲁(lǔ )元(yuán )王(wáng )。

高(gāo )皇(huáng )后(hòu )七(qī )年(nián )(庚(gēng )申(shēn ),公(gōng )元(yuán )前(qián )一(yī )八(bā )一(yī )年(nián ))

冬(dōng ),十(shí )二(èr )月(yuè ),匈(xiōng )奴(nú )寇(kòu )狄(dí )道(dào ),略(luè )二(èr )千(qiān )馀(yú )人(rén )。

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),太(tài )后(hòu )召(zhào )赵(zhào )幽(yōu )王(wáng )友(yǒu )。友(yǒu )以(yǐ )诸(zhū )吕(lǚ )女(nǚ )为(wéi )后(hòu ),弗(fú )爱(ài ),爱(ài )他(tā )姬(jī )。诸(zhū )吕(lǚ )女(nǚ )怒(nù ),去(qù ),谗(chán )之(zhī )于(yú )太(tài )后(hòu )曰(yuē ):“王(wáng )言(yán )‘吕(lǚ )氏(shì )安(ān )得(dé )王(wáng )!太(tài )后(hòu )百(bǎi )岁(suì )后(hòu ),吾(wú )必(bì )击(jī )之(zhī )。’”太(tài )后(hòu )以(yǐ )故(gù )召(zhào )赵(zhào )王(wáng ),赵(zhào )王(wáng )至(zhì ),置(zhì )邸(dǐ ),不(bú )得(dé )见(jiàn ),令(lìng )卫(wèi )围(wéi )守(shǒu )之(zhī ),弗(fú )与(yǔ )食(shí );其(qí )群(qún )臣(chén )或(huò )窃(qiè )馈(kuì ),辄(zhé )捕(bǔ )论(lùn )之(zhī )。丁(dīng )丑(chǒu ),赵(zhào )王(wáng )饿(è )死(sǐ ),以(yǐ )民(mín )礼(lǐ )葬(zàng )之(zhī )长(zhǎng )安(ān )民(mín )冢(zhǒng )次(cì )。

己(jǐ )丑(chǒu ),日(rì )食(shí ),昼(zhòu )晦(huì )。太(tài )后(hòu )恶(è )之(zhī ),谓(wèi )左(zuǒ )右(yòu )曰(yuē ):“此(cǐ )为(wéi )我(wǒ )也(yě )!”

二(èr )月(yuè ),徙(xǐ )梁(liáng )王(wáng )恢(huī )为(wéi )赵(zhào )王(wáng ),吕(lǚ )王(wáng )产(chǎn )为(wéi )梁(liáng )王(wáng )。梁(liáng )王(wáng )不(bú )之(zhī )国(guó ),为(wéi )帝(dì )太(tài )傅(fù )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),丁(dīng )巳(sì ),立(lì )平(píng )昌(chāng )侯(hóu )太(tài )为(wéi )济(jì )川(chuān )王(wáng )。

吕(lǚ )嬃(xū )女(nǚ )为(wéi )将(jiāng )军(jūn )、营(yíng )陵(líng )侯(hóu )刘(liú )泽(zé )妻(qī )。泽(zé )者(zhě ),高(gāo )祖(zǔ )从(cóng )祖(zǔ )昆(kūn )弟(dì )也(yě )。齐(qí )人(rén )田(tián )生(shēng )为(wéi )之(zhī )说(shuō )大(dà )谒(yè )者(zhě )张(zhāng )卿(qīng )曰(yuē ):“诸(zhū )吕(lǚ )之(zhī )王(wáng )也(yě ),诸(zhū )大(dà )臣(chén )未(wèi )大(dà )服(fú )。今(jīn )营(yíng )陵(líng )侯(hóu )泽(zé ),诸(zhū )刘(liú )最(zuì )长(zhǎng );今(jīn )卿(qīng )言(yán )太(tài )后(hòu )王(wáng )之(zhī ),吕(lǚ )氏(shì )王(wáng )益(yì )固(gù )矣(yǐ )。”张(zhāng )卿(qīng )入(rù )言(yán )太(tài )后(hòu ),太(tài )后(hòu )然(rán )之(zhī ),乃(nǎi )割(gē )齐(qí )之(zhī )琅(láng )邪(xié )郡(jùn )封(fēng )泽(zé )为(wéi )琅(láng )邪(xié )王(wáng )。

赵(zhào )王(wáng )恢(huī )之(zhī )徙(xǐ )赵(zhào ),心(xīn )怀(huái )不(bú )乐(lè )。太(tài )后(hòu )以(yǐ )吕(lǚ )产(chǎn )女(nǚ )为(wéi )王(wáng )后(hòu ),王(wáng )后(hòu )从(cóng )官(guān )皆(jiē )诸(zhū )吕(lǚ ),擅(shàn )权(quán ),微(wēi )伺(sì )赵(zhào )王(wáng ),赵(zhào )王(wáng )不(bú )得(dé )自(zì )恣(zì )。王(wáng )有(yǒu )所(suǒ )爱(ài )姬(jī ),王(wáng )后(hòu )使(shǐ )人(rén )鸩(zhèn )杀(shā )之(zhī )。六(liù )月(yuè ),王(wáng )不(bú )胜(shèng )悲(bēi )愤(fèn ),自(zì )杀(shā )。太(tài )后(hòu )闻(wén )之(zhī ),以(yǐ )为(wéi )王(wáng )用(yòng )妇(fù )人(rén )弃(qì )宗(zōng )庙(miào )礼(lǐ ),废(fèi )其(qí )嗣(sì )。

是(shì )时(shí ),诸(zhū )吕(lǚ )擅(shàn )权(quán )用(yòng )事(shì )。硃(zhū )虚(xū )侯(hóu )章(zhāng ),年(nián )二(èr )十(shí ),有(yǒu )气(qì )力(lì ),忿(fèn )刘(liú )氏(shì )不(bú )得(dé )职(zhí )。尝(cháng )入(rù )侍(shì )太(tài )后(hòu )燕(yàn )饮(yǐn ),太(tài )后(hòu )令(lìng )章(zhāng )为(wéi )酒(jiǔ )吏(lì )。章(zhāng )自(zì )请(qǐng )曰(yuē ):“臣(chén )将(jiāng )种(zhǒng )也(yě ),请(qǐng )得(dé )以(yǐ )军(jūn )法(fǎ )行(háng )酒(jiǔ )。”太(tài )后(hòu )曰(yuē ):“可(kě )。”酒(jiǔ )酣(hān ),章(zhāng )请(qǐng )为(wéi )《耕(gēng )田(tián )歌(gē )》,太(tài )后(hòu )许(xǔ )之(zhī )。章(zhāng )曰(yuē ):“深(shēn )耕(gēng )穊(jì )种(zhǒng ),立(lì )苗(miáo )欲(yù )疏(shū );非(fēi )其(qí )种(zhǒng )者(zhě ),锄(chú )而(ér )去(qù )之(zhī )!”太(tài )后(hòu )默(mò )然(rán )。顷(qǐng )之(zhī ),诸(zhū )吕(lǚ )有(yǒu )一(yī )人(rén )醉(zuì ),亡(wáng )酒(jiǔ ),章(zhāng )追(zhuī ),拔(bá )剑(jiàn )斩(zhǎn )之(zhī )而(ér )还(hái ),报(bào )曰(yuē ):“有(yǒu )亡(wáng )酒(jiǔ )一(yī )人(rén ),臣(chén )谨(jǐn )行(háng )法(fǎ )斩(zhǎn )之(zhī )!”太(tài )后(hòu )左(zuǒ )右(yòu )皆(jiē )大(dà )惊(jīng ),业(yè )已(yǐ )许(xǔ )其(qí )军(jūn )法(fǎ ),无(wú )以(yǐ )罪(zuì )也(yě ),因(yīn )罢(bà )。自(zì )是(shì )之(zhī )后(hòu ),诸(zhū )吕(lǚ )惮(dàn )硃(zhū )虚(xū )侯(hóu ),虽(suī )大(dà )臣(chén )皆(jiē )依(yī )硃(zhū )虚(xū )侯(hóu ),刘(liú )氏(shì )为(wéi )益(yì )强(qiáng )。陈(chén )平(píng )患(huàn )诸(zhū )吕(lǚ ),力(lì )不(bú )能(néng )制(zhì ),恐(kǒng )祸(huò )及(jí )己(jǐ )。尝(cháng )燕(yàn )居(jū )深(shēn )念(niàn ),陆(lù )贾(jiǎ )往(wǎng ),直(zhí )入(rù )坐(zuò ),而(ér )陈(chén )丞(chéng )相(xiàng )不(bú )见(jiàn )。陆(lù )生(shēng )曰(yuē ):“何(hé )念(niàn )之(zhī )深(shēn )也(yě )!”陈(chén )平(píng )曰(yuē ):“生(shēng )揣(chuāi )我(wǒ )何(hé )念(niàn )?”陆(lù )生(shēng )曰(yuē ):“足(zú )下(xià )极(jí )富(fù )贵(guì ),无(wú )欲(yù )矣(yǐ );然(rán )有(yǒu )忧(yōu )念(niàn ),不(bú )过(guò )患(huàn )诸(zhū )吕(lǚ )、少(shǎo )主(zhǔ )耳(ěr )。”陈(chén )平(píng )曰(yuē ):“然(rán )!为(wéi )之(zhī )奈(nài )何(hé )?”陆(lù )生(shēng )曰(yuē ):“天(tiān )下(xià )安(ān ),注(zhù )意(yì )相(xiàng );天(tiān )下(xià )危(wēi ),注(zhù )意(yì )将(jiāng )。将(jiāng )相(xiàng )和(hé )调(diào ),则(zé )士(shì )豫(yù )附(fù );天(tiān )下(xià )虽(suī )有(yǒu )变(biàn ),权(quán )不(bú )分(fèn )。为(wéi )社(shè )稷(jì )计(jì ),在(zài )两(liǎng )君(jūn )掌(zhǎng )握(wò )耳(ěr )。臣(chén )常(cháng )欲(yù )谓(wèi )太(tài )尉(wèi )绛(jiàng )侯(hóu ),绛(jiàng )侯(hóu )与(yǔ )我(wǒ )戏(xì ),易(yì )吾(wú )言(yán )。君(jūn )何(hé )不(bú )交(jiāo )欢(huān )太(tài )尉(wèi ),深(shēn )相(xiàng )结(jié )?”因(yīn )为(wéi )陈(chén )平(píng )画(huà )吕(lǚ )氏(shì )数(shù )事(shì )。陈(chén )平(píng )用(yòng )其(qí )计(jì ),乃(nǎi )以(yǐ )五(wǔ )百(bǎi )金(jīn )为(wéi )绛(jiàng )侯(hóu )寿(shòu ),厚(hòu )具(jù )乐(lè )饮(yǐn );太(tài )尉(wèi )报(bào )亦(yì )如(rú )之(zhī )。两(liǎng )人(rén )深(shēn )相(xiàng )结(jié ),吕(lǚ )氏(shì )诸(zhū )益(yì )衰(shuāi )。陈(chén )平(píng )以(yǐ )奴(nú )婢(bì )百(bǎi )人(rén )、车(chē )马(mǎ )五(wǔ )十(shí )乘(chéng )、钱(qián )五(wǔ )百(bǎi )万(wàn )遗(yí )陆(lù )生(shēng )为(wéi )饮(yǐn )食(shí )费(fèi )。

太(tài )后(hòu )使(shǐ )使(shǐ )告(gào )代(dài )王(wáng ),欲(yù )徙(xǐ )王(wáng )赵(zhào )。代(dài )王(wáng )谢(xiè )之(zhī ),愿(yuàn )守(shǒu )代(dài )边(biān )。太(tài )后(hòu )乃(nǎi )立(lì )兄(xiōng )子(zǐ )吕(lǚ )禄(lù )为(wéi )赵(zhào )王(wáng ),追(zhuī )尊(zūn )禄(lù )父(fù )建(jiàn )成(chéng )康(kāng )侯(hóu )释(shì )之(zhī )为(wéi )赵(zhào )昭(zhāo )王(wáng )。

九(jiǔ )月(yuè ),燕(yàn )灵(líng )王(wáng )建(jiàn )薨(hōng ),有(yǒu )美(měi )人(rén )子(zǐ ),太(tài )后(hòu )使(shǐ )人(rén )杀(shā )之(zhī )。国(guó )除(chú )。

遣(qiǎn )隆(lóng )虑(lǜ )侯(hóu )周(zhōu )灶(zào )将(jiāng )兵(bīng )击(jī )南(nán )越(yuè )。

高(gāo )皇(huáng )后(hòu )八(bā )年(nián )(辛(xīn )酉(yǒu ),公(gōng )元(yuán )前(qián )一(yī )八(bā )零(líng )年(nián ))

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),辛(xīn )丑(chǒu ),立(lì )吕(lǚ )肃(sù )王(wáng )子(zǐ )东(dōng )平(píng )侯(hóu )通(tōng )为(wéi )燕(yàn )王(wáng ),封(fēng )通(tōng )弟(dì )庄(zhuāng )为(wéi )东(dōng )平(píng )侯(hóu )。

三(sān )月(yuè ),太(tài )后(hòu )礻(shì )犮(bá ),还(hái ),过(guò )轵(zhǐ )道(dào ),见(jiàn )物(wù )如(rú )苍(cāng )犬(quǎn ),撠(jǐ )太(tài )后(hòu )掖(yè ),忽(hū )不(bú )复(fù )见(jiàn )。卜(bo )之(zhī ),云(yún )“赵(zhào )王(wáng )如(rú )意(yì )为(wéi )祟(suì )”。太(tài )后(hòu )遂(suí )病(bìng )掖(yè )伤(shāng )。太(tài )后(hòu )为(wéi )外(wài )孙(sūn )鲁(lǔ )王(wáng )偃(yǎn )年(nián )少(shǎo )孤(gū )弱(ruò ),夏(xià ),四(sì )月(yuè ),丁(dīng )酉(yǒu ),封(fēng )张(zhāng )敖(áo )前(qián )姬(jī )两(liǎng )子(zǐ )侈(chǐ )为(wéi )新(xīn )都(dōu )侯(hóu ),寿(shòu )为(wéi )乐(lè )昌(chāng )侯(hóu ),以(yǐ )辅(fǔ )鲁(lǔ )王(wáng )。又(yòu )封(fēng )中(zhōng )大(dà )谒(yè )者(zhě )张(zhāng )释(shì )为(wéi )建(jiàn )陵(líng )侯(hóu ),以(yǐ )其(qí )劝(quàn )王(wáng )诸(zhū )吕(lǚ ),赏(shǎng )之(zhī )也(yě )。

江(jiāng )、汉(hàn )水(shuǐ )溢(yì ),流(liú )万(wàn )馀(yú )家(jiā )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),太(tài )后(hòu )病(bìng )甚(shèn ),乃(nǎi )令(lìng )赵(zhào )王(wáng )禄(lù )为(wéi )上(shàng )将(jiāng )军(jūn ),居(jū )北(běi )军(jūn );吕(lǚ )王(wáng )产(chǎn )居(jū )南(nán )军(jūn )。太(tài )后(hòu )诫(jiè )产(chǎn )、禄(lù )曰(yuē ):“吕(lǚ )氏(shì )之(zhī )王(wáng ),大(dà )臣(chén )弗(fú )平(píng )。我(wǒ )即(jí )崩(bēng ),帝(dì )年(nián )少(shǎo ),大(dà )臣(chén )恐(kǒng )为(wéi )变(biàn )。必(bì )据(jù )兵(bīng )卫(wèi )宫(gōng ),慎(shèn )毋(wú )送(sòng )丧(sàng ),为(wéi )人(rén )所(suǒ )制(zhì )!”辛(xīn )巳(sì ),太(tài )后(hòu )崩(bēng ),遗(yí )诏(zhào ):大(dà )赦(shè )天(tiān )下(xià ),以(yǐ )吕(lǚ )王(wáng )产(chǎn )为(wéi )相(xiàng )国(guó ),以(yǐ )吕(lǚ )禄(lù )女(nǚ )为(wéi )帝(dì )后(hòu )。高(gāo )后(hòu )已(yǐ )葬(zàng ),以(yǐ )左(zuǒ )丞(chéng )相(xiàng )审(shěn )食(shí )其(qí )为(wéi )帝(dì )太(tài )傅(fù )。

诸(zhū )吕(lǚ )欲(yù )为(wéi )乱(luàn ),畏(wèi )大(dà )臣(chén )绛(jiàng )、灌(guàn )等(děng ),未(wèi )敢(gǎn )发(fā )。硃(zhū )虚(xū )侯(hóu )以(yǐ )吕(lǚ )禄(lù )女(nǚ )为(wéi )妇(fù ),故(gù )知(zhī )其(qí )谋(móu ),乃(nǎi )阴(yīn )令(lìng )人(rén )告(gào )其(qí )兄(xiōng )齐(qí )王(wáng ),欲(yù )令(lìng )发(fā )兵(bīng )西(xī ),硃(zhū )虚(xū )侯(hóu )、东(dōng )牟(móu )侯(hóu )为(wéi )内(nèi )应(yīng ),以(yǐ )诛(zhū )诸(zhū )吕(lǚ ),立(lì )齐(qí )王(wáng )为(wéi )帝(dì )。齐(qí )王(wáng )乃(nǎi )与(yǔ )其(qí )舅(jiù )驷(sì )钧(jūn )、郎(láng )中(zhōng )令(lìng )祝(zhù )午(wǔ )、中(zhōng )尉(wèi )魏(wèi )勃(bó )阴(yīn )谋(móu )发(fā )兵(bīng )。齐(qí )相(xiàng )召(zhào )平(píng )弗(fú )听(tīng )。八(bā )月(yuè ),丙(bǐng )午(wǔ ),齐(qí )王(wáng )欲(yù )使(shǐ )人(rén )诛(zhū )相(xiàng )。相(xiàng )闻(wén )之(zhī ),乃(nǎi )发(fā )卒(zú )卫(wèi )王(wáng )宫(gōng )。魏(wèi )勃(bó )绐(dài )召(zhào )平(píng )曰(yuē ):“王(wáng )欲(yù )发(fā )兵(bīng ),非(fēi )有(yǒu )汉(hàn )虎(hǔ )符(fú )验(yàn )也(yě )。而(ér )相(xiàng )君(jūn )围(wéi )王(wáng )固(gù )善(shàn ),勃(bó )请(qǐng )为(wéi )君(jūn )将(jiāng )兵(bīng )卫(wèi )王(wáng )。”召(zhào )平(píng )信(xìn )之(zhī )。勃(bó )既(jì )将(jiāng )兵(bīng ),遂(suí )围(wéi )相(xiàng )府(fǔ ),召(zhào )平(píng )自(zì )杀(shā )。于(yú )是(shì )齐(qí )王(wáng )以(yǐ )驷(sì )钧(jūn )为(wéi )相(xiàng ),魏(wèi )勃(bó )为(wéi )将(jiāng )军(jūn ),祝(zhù )午(wǔ )为(wéi )内(nèi )史(shǐ ),悉(xī )发(fā )国(guó )中(zhōng )兵(bīng )。使(shǐ )祝(zhù )午(wǔ )东(dōng )诈(zhà )琅(láng )邪(xié )王(wáng )曰(yuē ):“吕(lǚ )氏(shì )作(zuò )乱(luàn ),齐(qí )王(wáng )发(fā )兵(bīng )欲(yù )西(xī )诛(zhū )之(zhī )。齐(qí )王(wáng )自(zì )以(yǐ )年(nián )少(shǎo ),不(bú )习(xí )兵(bīng )革(gé )之(zhī )事(shì ),愿(yuàn )举(jǔ )国(guó )委(wěi )大(dà )王(wáng )。大(dà )王(wáng ),自(zì )高(gāo )帝(dì )将(jiāng )也(yě )。请(qǐng )大(dà )王(wáng )幸(xìng )之(zhī )临(lín )菑(zī ),见(jiàn )齐(qí )王(wáng )计(jì )事(shì )。”琅(láng )邪(xié )王(wáng )信(xìn )之(zhī ),西(xī )驰(chí )见(jiàn )齐(qí )王(wáng )。齐(qí )王(wáng )因(yīn )留(liú )琅(láng )邪(xié )王(wáng ),而(ér )使(shǐ )祝(zhù )午(wǔ )尽(jìn )发(fā )琅(láng )邪(xié )国(guó )兵(bīng ),并(bìng )将(jiāng )之(zhī )。琅(láng )邪(xié )王(wáng )说(shuō )齐(qí )王(wáng )曰(yuē ):“大(dà )王(wáng ),高(gāo )皇(huáng )帝(dì )適(shì )长(zhǎng )孙(sūn )也(yě ),当(dāng )立(lì )。今(jīn )诸(zhū )大(dà )臣(chén )狐(hú )疑(yí )未(wèi )有(yǒu )所(suǒ )定(dìng ),而(ér )泽(zé )于(yú )刘(liú )氏(shì )最(zuì )为(wéi )长(zhǎng )年(nián ),大(dà )臣(chén )固(gù )待(dài )泽(zé )决(jué )计(jì )。今(jīn )大(dà )王(wáng )留(liú )臣(chén ),无(wú )为(wéi )也(yě ),不(bú )如(rú )使(shǐ )我(wǒ )入(rù )关(guān )计(jì )事(shì )。”齐(qí )王(wáng )以(yǐ )为(wéi )然(rán ),乃(nǎi )益(yì )具(jù )车(chē )送(sòng )琅(láng )邪(xié )王(wáng )。琅(láng )邪(xié )王(wáng )既(jì )行(háng ),齐(qí )遂(suí )举(jǔ )兵(bīng )西(xī )攻(gōng )济(jì )南(nán )。遗(yí )诸(zhū )侯(hóu )王(wáng )书(shū ),陈(chén )诸(zhū )吕(lǚ )之(zhī )罪(zuì ),欲(yù )举(jǔ )兵(bīng )诛(zhū )之(zhī )。相(xiàng )国(guó )吕(lǚ )产(chǎn )等(děng )闻(wén )之(zhī ),乃(nǎi )遣(qiǎn )颍(yǐng )阴(yīn )侯(hóu )灌(guàn )婴(yīng )将(jiāng )兵(bīng )击(jī )之(zhī )。灌(guàn )婴(yīng )至(zhì )荥(yíng )阳(yáng ),谋(móu )曰(yuē ):“诸(zhū )吕(lǚ )拥(yōng )兵(bīng )关(guān )中(zhōng ),欲(yù )危(wēi )刘(liú )氏(shì )而(ér )自(zì )立(lì )。今(jīn )我(wǒ )破(pò )齐(qí )还(hái )报(bào ),此(cǐ )益(yì )吕(lǚ )氏(shì )之(zhī )资(zī )也(yě )。”乃(nǎi )留(liú )屯(tún )荥(yíng )阳(yáng ),使(shǐ )使(shǐ )谕(yù )齐(qí )王(wáng )及(jí )诸(zhū )侯(hóu )与(yǔ )连(lián )和(hé ),以(yǐ )待(dài )吕(lǚ )氏(shì )变(biàn ),共(gòng )诛(zhū )之(zhī )。齐(qí )王(wáng )闻(wén )之(zhī ),乃(nǎi )还(hái )兵(bīng )西(xī )界(jiè )待(dài )约(yuē )。

吕(lǚ )禄(lù )、吕(lǚ )产(chǎn )欲(yù )作(zuò )乱(luàn ),内(nèi )惮(dàn )绛(jiàng )侯(hóu )、硃(zhū )虚(xū )等(děng ),外(wài )畏(wèi )齐(qí )、楚(chǔ )兵(bīng ),又(yòu )恐(kǒng )灌(guàn )婴(yīng )畔(pàn )之(zhī )。欲(yù )待(dài )灌(guàn )婴(yīng )兵(bīng )与(yǔ )齐(qí )合(hé )而(ér )发(fā ),犹(yóu )豫(yù )未(wèi )决(jué )。当(dāng )是(shì )时(shí ),济(jì )川(chuān )王(wáng )太(tài )、淮(huái )阳(yáng )王(wáng )武(wǔ )、常(cháng )山(shān )王(wáng )朝(cháo )及(jí )鲁(lǔ )王(wáng )张(zhāng )偃(yǎn )皆(jiē )年(nián )少(shǎo ),未(wèi )之(zhī )国(guó ),居(jū )长(zhǎng )安(ān );赵(zhào )王(wáng )禄(lù )、梁(liáng )王(wáng )产(chǎn )各(gè )将(jiāng )兵(bīng )居(jū )南(nán )、北(běi )军(jūn )。皆(jiē )吕(lǚ )氏(shì )之(zhī )人(rén )也(yě )。列(liè )侯(hóu )群(qún )臣(chén )莫(mò )自(zì )坚(jiān )其(qí )命(mìng )。太(tài )尉(wèi )绛(jiàng )侯(hóu )勃(bó )不(bú )得(dé )主(zhǔ )兵(bīng )。曲(qǔ )周(zhōu )侯(hóu )郦(lì )商(shāng )老(lǎo )病(bìng ),其(qí )子(zǐ )寄(jì )与(yǔ )吕(lǚ )禄(lù )善(shàn )。绛(jiàng )侯(hóu )乃(nǎi )与(yǔ )丞(chéng )相(xiàng )陈(chén )平(píng )谋(móu ),使(shǐ )人(rén )劫(jié )郦(lì )商(shāng ),令(lìng )其(qí )子(zǐ )寄(jì )往(wǎng )绐(dài )说(shuō )吕(lǚ )禄(lù )曰(yuē ):“高(gāo )帝(dì )与(yǔ )吕(lǚ )后(hòu )共(gòng )定(dìng )天(tiān )下(xià ),刘(liú )氏(shì )所(suǒ )立(lì )九(jiǔ )王(wáng ),吕(lǚ )氏(shì )所(suǒ )立(lì )三(sān )王(wáng ),皆(jiē )大(dà )臣(chén )之(zhī )议(yì ),事(shì )已(yǐ )布(bù )告(gào )诸(zhū )侯(hóu ),皆(jiē )以(yǐ )为(wéi )宜(yí )。今(jīn )太(tài )后(hòu )崩(bēng ),帝(dì )少(shǎo ),而(ér )足(zú )下(xià )佩(pèi )赵(zhào )王(wáng )印(yìn ),不(bú )急(jí )之(zhī )国(guó )守(shǒu )籓(bān ),乃(nǎi )为(wéi )上(shàng )将(jiāng ),将(jiāng )兵(bīng )留(liú )此(cǐ ),为(wéi )大(dà )臣(chén )诸(zhū )侯(hóu )所(suǒ )疑(yí )。足(zú )下(xià )何(hé )不(bú )归(guī )将(jiāng )印(yìn ),以(yǐ )兵(bīng )属(shǔ )太(tài )尉(wèi ),请(qǐng )梁(liáng )王(wáng )归(guī )相(xiàng )国(guó )印(yìn ),与(yǔ )大(dà )臣(chén )盟(méng )而(ér )之(zhī )国(guó )。齐(qí )兵(bīng )必(bì )罢(bà ),大(dà )臣(chén )得(dé )安(ān ),足(zú )下(xià )高(gāo )枕(zhěn )而(ér )王(wáng )千(qiān )里(lǐ ),此(cǐ )万(wàn )世(shì )之(zhī )利(lì )也(yě )。”吕(lǚ )禄(lù )信(xìn )然(rán )其(qí )计(jì ),欲(yù )以(yǐ )兵(bīng )属(shǔ )太(tài )尉(wèi )。使(shǐ )人(rén )报(bào )吕(lǚ )产(chǎn )及(jí )诸(zhū )吕(lǚ )老(lǎo )人(rén ),或(huò )以(yǐ )为(wéi )便(biàn ),或(huò )曰(yuē )不(bú )便(biàn ),计(jì )犹(yóu )豫(yù )未(wèi )有(yǒu )所(suǒ )决(jué )。吕(lǚ )禄(lù )信(xìn )郦(lì )寄(jì ),时(shí )与(yǔ )出(chū )游(yóu )猎(liè ),过(guò )其(qí )姑(gū )吕(lǚ )嬃(xū )。嬃(xū )大(dà )怒(nù )曰(yuē ):“若(ruò )为(wéi )将(jiāng )而(ér )弃(qì )军(jūn ),吕(lǚ )氏(shì )今(jīn )无(wú )处(chù )矣(yǐ )!”乃(nǎi )悉(xī )出(chū )珠(zhū )玉(yù )、宝(bǎo )器(qì )散(sàn )堂(táng )下(xià ),曰(yuē ):“毋(wú )为(wéi )他(tā )人(rén )守(shǒu )也(yě )!”

九(jiǔ )月(yuè ),庚(gēng )申(shēn )旦(dàn ),平(píng )阳(yáng )侯(hóu )窋(kū )行(háng )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )事(shì ),见(jiàn )相(xiàng )国(guó )产(chǎn )计(jì )事(shì )。郎(láng )中(zhōng )令(lìng )贾(jiǎ )寿(shòu )使(shǐ )从(cóng )齐(qí )来(lái ),因(yīn )数(shù )产(chǎn )曰(yuē ):“王(wáng )不(bú )早(zǎo )之(zhī )国(guó ),今(jīn )虽(suī )欲(yù )行(háng ),尚(shàng )可(kě )得(dé )邪(xié )!”具(jù )以(yǐ )灌(guàn )婴(yīng )与(yǔ )齐(qí )、楚(chǔ )合(hé )从(cóng )欲(yù )诛(zhū )诸(zhū )吕(lǚ )告(gào )产(chǎn ),且(qiě )趣(qù )产(chǎn )急(jí )入(rù )宫(gōng )。平(píng )阳(yáng )侯(hóu )颇(pō )闻(wén )其(qí )语(yǔ ),驰(chí )告(gào )丞(chéng )相(xiàng )、太(tài )尉(wèi )。太(tài )尉(wèi )欲(yù )入(rù )北(běi )军(jūn ),不(bú )得(dé )入(rù )。襄(xiāng )平(píng )侯(hóu )纪(jì )通(tōng )尚(shàng )符(fú )节(jiē ),乃(nǎi )令(lìng )持(chí )节(jiē )矫(jiǎo )内(nèi )太(tài )尉(wèi )北(běi )军(jūn )。太(tài )尉(wèi )复(fù )令(lìng )郦(lì )寄(jì )与(yǔ )典(diǎn )客(kè )刘(liú )揭(jiē )先(xiān )说(shuō )吕(lǚ )禄(lù )曰(yuē ):“帝(dì )使(shǐ )太(tài )尉(wèi )守(shǒu )北(běi )军(jūn ),欲(yù )足(zú )下(xià )之(zhī )国(guó )。急(jí )归(guī )将(jiāng )印(yìn )辞(cí )去(qù )。不(bú )然(rán ),祸(huò )且(qiě )起(qǐ )。”吕(lǚ )禄(lù )以(yǐ )为(wéi )郦(lì )况(kuàng )不(bú )欺(qī )己(jǐ ),遂(suí )解(jiě )印(yìn )属(shǔ )典(diǎn )客(kè ),而(ér )以(yǐ )兵(bīng )授(shòu )太(tài )尉(wèi )。太(tài )尉(wèi )至(zhì )军(jūn ),吕(lǚ )禄(lù )已(yǐ )去(qù )。太(tài )尉(wèi )入(rù )军(jūn )门(mén ),行(háng )令(lìng )军(jūn )中(zhōng )曰(yuē ):“为(wéi )吕(lǚ )氏(shì )右(yòu )袒(tǎn ),为(wéi )刘(liú )氏(shì )左(zuǒ )袒(tǎn )!”军(jūn )中(zhōng )皆(jiē )左(zuǒ )袒(tǎn ),太(tài )尉(wèi )遂(suí )将(jiāng )北(běi )军(jūn )。然(rán )尚(shàng )有(yǒu )南(nán )军(jūn )。丞(chéng )相(xiàng )平(píng )乃(nǎi )召(zhào )硃(zhū )虚(xū )侯(hóu )章(zhāng )佐(zuǒ )太(tài )尉(wèi ),太(tài )尉(wèi )令(lìng )硃(zhū )虚(xū )侯(hóu )监(jiān )军(jūn )门(mén ),令(lìng )平(píng )阳(yáng )侯(hóu )告(gào )卫(wèi )尉(wèi ):“毋(wú )入(rù )相(xiàng )国(guó )产(chǎn )殿(diàn )门(mén )。”吕(lǚ )产(chǎn )不(bú )知(zhī )吕(lǚ )禄(lù )已(yǐ )去(qù )北(běi )军(jūn ),乃(nǎi )入(rù )未(wèi )央(yāng )宫(gōng ),欲(yù )为(wéi )乱(luàn )。至(zhì )殿(diàn )门(mén ),弗(fú )得(dé )入(rù ),徘(pái )徊(huái )往(wǎng )来(lái )。平(píng )阳(yáng )侯(hóu )恐(kǒng )弗(fú )胜(shèng ),驰(chí )语(yǔ )太(tài )尉(wèi )。太(tài )尉(wèi )尚(shàng )恐(kǒng )不(bú )胜(shèng )诸(zhū )吕(lǚ ),未(wèi )敢(gǎn )公(gōng )言(yán )诛(zhū )之(zhī ),乃(nǎi )谓(wèi )硃(zhū )虚(xū )侯(hóu )曰(yuē ):“急(jí )入(rù )宫(gōng )卫(wèi )帝(dì )!”硃(zhū )虚(xū )侯(hóu )请(qǐng )卒(zú ),太(tài )尉(wèi )予(yǔ )卒(zú )千(qiān )馀(yú )人(rén )。入(rù )未(wèi )央(yāng )宫(gōng )门(mén ),见(jiàn )产(chǎn )廷(tíng )中(zhōng )。日(rì )饣(shì )甫(fǔ )时(shí ),遂(suí )击(jī )产(chǎn ),产(chǎn )走(zǒu )。天(tiān )风(fēng )大(dà )起(qǐ ),以(yǐ )故(gù )其(qí )从(cóng )官(guān )乱(luàn ),莫(mò )敢(gǎn )斗(dòu ),逐(zhú )产(chǎn ),杀(shā )之(zhī )郎(láng )中(zhōng )府(fǔ )吏(lì )厕(cè )中(zhōng )。硃(zhū )虚(xū )侯(hóu )已(yǐ )杀(shā )产(chǎn ),帝(dì )命(mìng )谒(yè )者(zhě )持(chí )节(jiē )劳(láo )硃(zhū )虚(xū )侯(hóu )。硃(zhū )虚(xū )侯(hóu )欲(yù )夺(duó )其(qí )节(jiē ),谒(yè )者(zhě )不(bú )肯(kěn )。硃(zhū )虚(xū )侯(hóu )则(zé )从(cóng )与(yǔ )载(zǎi ),因(yīn )节(jiē )信(xìn )驰(chí )走(zǒu ),斩(zhǎn )长(zhǎng )乐(lè )卫(wèi )尉(wèi )吕(lǚ )更(gèng )始(shǐ )。还(hái ),驰(chí )入(rù )北(běi )军(jūn )报(bào )太(tài )尉(wèi )。太(tài )尉(wèi )起(qǐ ),拜(bài )贺(hè )硃(zhū )虚(xū )侯(hóu )曰(yuē ):“所(suǒ )患(huàn )独(dú )吕(lǚ )产(chǎn )。今(jīn )已(yǐ )诛(zhū ),天(tiān )下(xià )定(dìng )矣(yǐ )!”遂(suí )遣(qiǎn )人(rén )分(fèn )部(bù )悉(xī )捕(bǔ )诸(zhū )吕(lǚ )男(nán )女(nǚ ),无(wú )少(shǎo )长(zhǎng )皆(jiē )斩(zhǎn )之(zhī )。辛(xīn )酉(yǒu ),捕(bǔ )斩(zhǎn )吕(lǚ )禄(lù )而(ér )笞(chī )杀(shā )吕(lǚ )嬃(xū ),使(shǐ )人(rén )诛(zhū )燕(yàn )王(wáng )吕(lǚ )通(tōng )而(ér )废(fèi )鲁(lǔ )王(wáng )张(zhāng )偃(yǎn )。戊(wù )辰(chén ),徙(xǐ )济(jì )川(chuān )王(wáng )王(wáng )梁(liáng )。遣(qiǎn )硃(zhū )虚(xū )侯(hóu )章(zhāng )以(yǐ )诛(zhū )诸(zhū )吕(lǚ )事(shì )告(gào )齐(qí )王(wáng ),令(lìng )罢(bà )兵(bīng )。灌(guàn )婴(yīng )在(zài )荥(yíng )阳(yáng ),闻(wén )魏(wèi )勃(bó )本(běn )教(jiāo )齐(qí )王(wáng )举(jǔ )兵(bīng ),使(shǐ )使(shǐ )召(zhào )魏(wèi )勃(bó )至(zhì ),责(zé )问(wèn )之(zhī )。勃(bó )曰(yuē ):“失(shī )火(huǒ )之(zhī )家(jiā ),岂(qǐ )暇(xiá )先(xiān )言(yán )丈(zhàng )人(rén )而(ér )后(hòu )救(jiù )火(huǒ )乎(hū )!”因(yīn )退(tuì )立(lì ),股(gǔ )战(zhàn )而(ér )栗(lì ),恐(kǒng )不(bú )能(néng )言(yán )者(zhě ),终(zhōng )无(wú )他(tā )语(yǔ )。灌(guàn )将(jiāng )军(jūn )熟(shú )视(shì )笑(xiào )曰(yuē ):“人(rén )谓(wèi )魏(wèi )勃(bó )勇(yǒng ),妄(wàng )庸(yōng )人(rén )耳(ěr ),何(hé )能(néng )为(wéi )乎(hū )!”乃(nǎi )罢(bà )魏(wèi )勃(bó )。灌(guàn )婴(yīng )兵(bīng )亦(yì )罢(bà )荥(yíng )阳(yáng )归(guī )。

班(bān )固(gù )赞(zàn )曰(yuē ):孝(xiào )文(wén )时(shí ),天(tiān )下(xià )以(yǐ )郦(lì )寄(jì )为(wéi )卖(mài )友(yǒu )。夫(fū )卖(mài )友(yǒu )者(zhě ),谓(wèi )见(jiàn )利(lì )而(ér )忘(wàng )义(yì )也(yě )。若(ruò )寄(jì )父(fù )为(wéi )功(gōng )臣(chén )而(ér )又(yòu )执(zhí )劫(jié ),虽(suī )摧(cuī )吕(lǚ )禄(lù )以(yǐ )安(ān )社(shè )稷(jì ),谊(yì )存(cún )君(jūn )亲(qīn )可(kě )也(yě )。

诸(zhū )大(dà )臣(chén )相(xiàng )与(yǔ )阴(yīn )谋(móu )曰(yuē ):“少(shǎo )帝(dì )及(jí )梁(liáng )、淮(huái )阳(yáng )、恒(héng )山(shān )王(wáng ),皆(jiē )非(fēi )真(zhēn )孝(xiào )惠(huì )子(zǐ )也(yě )。吕(lǚ )后(hòu )以(yǐ )计(jì )诈(zhà )名(míng )他(tā )人(rén )子(zǐ ),杀(shā )其(qí )母(mǔ )养(yǎng )后(hòu )宫(gōng ),令(lìng )孝(xiào )惠(huì )子(zǐ )之(zhī ),立(lì )以(yǐ )为(wéi )后(hòu )及(jí )诸(zhū )王(wáng ),以(yǐ )强(qiáng )吕(lǚ )氏(shì )。今(jīn )皆(jiē )已(yǐ )夷(yí )灭(miè )诸(zhū )吕(lǚ ),而(ér )所(suǒ )立(lì )即(jí )长(zhǎng ),用(yòng )事(shì ),吾(wú )属(shǔ )无(wú )类(lèi )矣(yǐ )。不(bú )如(rú )视(shì )诸(zhū )王(wáng )最(zuì )贤(xián )者(zhě )立(lì )之(zhī )。”或(huò )言(yán ):“齐(qí )王(wáng ),高(gāo )帝(dì )长(zhǎng )孙(sūn ),可(kě )立(lì )也(yě )。”大(dà )臣(chén )皆(jiē )曰(yuē ):“吕(lǚ )氏(shì )以(yǐ )外(wài )家(jiā )恶(è )而(ér )几(jǐ )危(wēi )宗(zōng )庙(miào ),乱(luàn )功(gōng )臣(chén )。今(jīn )齐(qí )王(wáng )舅(jiù )驷(sì )钧(jūn ),虎(hǔ )而(ér )冠(guàn )。即(jí )立(lì )齐(qí )王(wáng ),复(fù )为(wéi )吕(lǚ )氏(shì )矣(yǐ )。代(dài )王(wáng )方(fāng )今(jīn )高(gāo )帝(dì )见(jiàn )子(zǐ )最(zuì )长(zhǎng ),仁(rén )孝(xiào )宽(kuān )厚(hòu ),太(tài )后(hòu )家(jiā )薄(báo )氏(shì )谨(jǐn )良(liáng )。且(qiě )立(lì )长(zhǎng )固(gù )顺(shùn ),况(kuàng )以(yǐ )仁(rén )孝(xiào )闻(wén )天(tiān )下(xià )乎(hū )!”乃(nǎi )相(xiàng )与(yǔ )共(gòng )阴(yīn )使(shǐ )人(rén )召(zhào )代(dài )王(wáng )。

代(dài )王(wáng )问(wèn )左(zuǒ )右(yòu ),郎(láng )中(zhōng )令(lìng )张(zhāng )武(wǔ )等(děng )曰(yuē ):“汉(hàn )大(dà )臣(chén )皆(jiē )故(gù )高(gāo )帝(dì )时(shí )大(dà )将(jiāng ),习(xí )兵(bīng ),多(duō )谋(móu )诈(zhà )。此(cǐ )其(qí )属(shǔ )意(yì )非(fēi )止(zhǐ )此(cǐ )也(yě ),特(tè )畏(wèi )高(gāo )帝(dì )、吕(lǚ )太(tài )后(hòu )威(wēi )耳(ěr )。今(jīn )已(yǐ )诛(zhū )诸(zhū )吕(lǚ ),新(xīn )疌(jié )血(xuè )京(jīng )师(shī ),此(cǐ )以(yǐ )迎(yíng )大(dà )王(wáng )为(wéi )名(míng ),实(shí )不(bú )可(kě )信(xìn )。愿(yuàn )大(dà )王(wáng )称(chēng )疾(jí )毋(wú )往(wǎng ),以(yǐ )观(guān )其(qí )变(biàn )。”中(zhōng )尉(wèi )宋(sòng )昌(chāng )进(jìn )曰(yuē ):“群(qún )臣(chén )之(zhī )议(yì )皆(jiē )非(fēi )也(yě )。夫(fū )秦(qín )失(shī )其(qí )政(zhèng ),诸(zhū )侯(hóu )、豪(háo )桀(jié )并(bìng )起(qǐ ),人(rén )人(rén )自(zì )以(yǐ )为(wéi )得(dé )之(zhī )者(zhě )以(yǐ )万(wàn )数(shù ),然(rán )卒(zú )践(jiàn )天(tiān )子(zǐ )之(zhī )位(wèi )者(zhě ),刘(liú )氏(shì )也(yě ),天(tiān )下(xià )绝(jué )望(wàng ),一(yī )矣(yǐ )。高(gāo )帝(dì )封(fēng )王(wáng )子(zǐ )弟(dì ),地(dì )犬(quǎn )牙(yá )相(xiàng )制(zhì ),此(cǐ )所(suǒ )谓(wèi )磐(pán )石(shí )之(zhī )宗(zōng )也(yě ),天(tiān )下(xià )服(fú )其(qí )强(qiáng ),二(èr )矣(yǐ )。汉(hàn )兴(xìng ),除(chú )秦(qín )苛(kē )政(zhèng ),约(yuē )法(fǎ )令(lìng ),施(shī )德(dé )惠(huì ),人(rén )人(rén )自(zì )安(ān ),难(nán )动(dòng )摇(yáo ),三(sān )矣(yǐ )。夫(fū )以(yǐ )吕(lǚ )太(tài )后(hòu )之(zhī )严(yán ),立(lì )诸(zhū )吕(lǚ )为(wéi )三(sān )王(wáng ),擅(shàn )权(quán )专(zhuān )制(zhì );然(rán )而(ér )太(tài )尉(wèi )以(yǐ )一(yī )节(jiē )入(rù )北(běi )军(jūn )一(yī )呼(hū ),士(shì )皆(jiē )左(zuǒ )袒(tǎn )为(wéi )刘(liú )氏(shì ),叛(pàn )诸(zhū )吕(lǚ ),卒(zú )以(yǐ )灭(miè )之(zhī )。此(cǐ )乃(nǎi )天(tiān )授(shòu ),非(fēi )人(rén )力(lì )也(yě )。今(jīn )大(dà )臣(chén )虽(suī )欲(yù )为(wéi )变(biàn ),百(bǎi )姓(xìng )弗(fú )为(wéi )使(shǐ ),其(qí )党(dǎng )宁(níng )能(néng )专(zhuān )一(yī )邪(xié )?方(fāng )今(jīn )内(nèi )有(yǒu )硃(zhū )虚(xū )、东(dōng )牟(móu )之(zhī )亲(qīn ),外(wài )畏(wèi )吴(wú )、楚(chǔ )、淮(huái )阳(yáng )、琅(láng )邪(xié )、齐(qí )、代(dài )之(zhī )强(qiáng )。方(fāng )今(jīn )高(gāo )帝(dì )子(zǐ ),独(dú )淮(huái )南(nán )王(wáng )与(yǔ )大(dà )王(wáng )。大(dà )王(wáng )又(yòu )长(zhǎng ),贤(xián )圣(shèng )仁(rén )孝(xiào )闻(wén )于(yú )天(tiān )下(xià ),故(gù )大(dà )臣(chén )因(yīn )天(tiān )下(xià )之(zhī )心(xīn )而(ér )欲(yù )迎(yíng )立(lì )大(dà )王(wáng )。大(dà )王(wáng )勿(wù )疑(yí )也(yě )。”代(dài )王(wáng )报(bào )太(tài )后(hòu )计(jì )之(zhī )。犹(yóu )豫(yù )未(wèi )定(dìng ),卜(bo )之(zhī ),兆(zhào )得(dé )大(dà )横(héng )。占(zhàn )曰(yuē ):“大(dà )横(héng )庚(gēng )庚(gēng ),余(yú )为(wéi )天(tiān )王(wáng ),夏(xià )启(qǐ )以(yǐ )光(guāng )。”代(dài )王(wáng )曰(yuē ):“寡(guǎ )人(rén )固(gù )已(yǐ )为(wéi )王(wáng )矣(yǐ ),又(yòu )何(hé )王(wáng )?”卜(bo )人(rén )曰(yuē ):“所(suǒ )谓(wèi )天(tiān )王(wáng )者(zhě ),乃(nǎi )天(tiān )子(zǐ )也(yě )。”于(yú )是(shì )代(dài )王(wáng )遣(qiǎn )太(tài )后(hòu )弟(dì )薄(báo )昭(zhāo )往(wǎng )见(jiàn )绛(jiàng )侯(hóu ),绛(jiàng )侯(hóu )等(děng )具(jù )为(wéi )昭(zhāo )言(yán )所(suǒ )以(yǐ )迎(yíng )立(lì )王(wáng )意(yì )。薄(báo )昭(zhāo )还(hái )报(bào )曰(yuē ):“信(xìn )矣(yǐ ),无(wú )可(kě )疑(yí )者(zhě )。”代(dài )王(wáng )乃(nǎi )笑(xiào )谓(wèi )宋(sòng )昌(chāng )曰(yuē ):“果(guǒ )如(rú )公(gōng )言(yán )。”乃(nǎi )命(mìng )宋(sòng )昌(chāng )参(cān )乘(chéng ),张(zhāng )武(wǔ )等(děng )六(liù )人(rén )乘(chéng )传(chuán ),从(cóng )诣(yì )长(zhǎng )安(ān )。至(zhì )高(gāo )陵(líng ),休(xiū )止(zhǐ ),而(ér )使(shǐ )宋(sòng )昌(chāng )先(xiān )驰(chí )之(zhī )长(zhǎng )安(ān )观(guān )变(biàn )。昌(chāng )至(zhì )渭(wèi )桥(qiáo ),丞(chéng )相(xiàng )以(yǐ )下(xià )皆(jiē )迎(yíng )。昌(chāng )还(hái )报(bào )。代(dài )王(wáng )驰(chí )至(zhì )渭(wèi )桥(qiáo ),群(qún )臣(chén )拜(bài )谒(yè )称(chēng )臣(chén ),代(dài )王(wáng )下(xià )车(chē )答(dá )拜(bài )。太(tài )尉(wèi )勃(bó )进(jìn )曰(yuē ):“愿(yuàn )请(qǐng )间(jiān )。”宋(sòng )昌(chāng )曰(yuē ):“所(suǒ )言(yán )公(gōng ),公(gōng )言(yán )之(zhī );所(suǒ )言(yán )私(sī ),王(wáng )者(zhě )无(wú )私(sī )。”太(tài )尉(wèi )乃(nǎi )跪(guì )上(shàng )天(tiān )子(zǐ )玺(xǐ )、符(fú )。代(dài )王(wáng )谢(xiè )曰(yuē ):“至(zhì )代(dài )邸(dǐ )而(ér )议(yì )之(zhī )。”

后(hòu )九(jiǔ )月(yuè ),己(jǐ )酉(yǒu )晦(huì ),代(dài )王(wáng )至(zhì )长(zhǎng )安(ān ),舍(shě )代(dài )邸(dǐ ),群(qún )臣(chén )从(cóng )至(zhì )邸(dǐ )。丞(chéng )相(xiàng )陈(chén )平(píng )等(děng )皆(jiē )再(zài )拜(bài )言(yán )曰(yuē ):“子(zǐ )弘(hóng )等(děng )皆(jiē )非(fēi )孝(xiào )惠(huì )子(zǐ ),不(bú )当(dāng )奉(fèng )宗(zōng )庙(miào )。大(dà )王(wáng ),高(gāo )帝(dì )长(zhǎng )子(zǐ ),宜(yí )为(wéi )嗣(sì )。愿(yuàn )大(dà )王(wáng )即(jí )天(tiān )子(zǐ )位(wèi )。”代(dài )王(wáng )西(xī )乡(xiāng )让(ràng )者(zhě )三(sān ),南(nán )乡(xiāng )让(ràng )者(zhě )再(zài ),遂(suí )即(jí )天(tiān )子(zǐ )位(wèi )。群(qún )臣(chén )以(yǐ )礼(lǐ )次(cì )侍(shì )。东(dōng )牟(móu )侯(hóu )兴(xìng )居(jū )曰(yuē ):“诛(zhū )吕(lǚ )氏(shì ),臣(chén )无(wú )功(gōng ),请(qǐng )得(dé )除(chú )宫(gōng )。”乃(nǎi )与(yǔ )太(tài )仆(pú )汝(rǔ )阴(yīn )侯(hóu )滕(téng )公(gōng )入(rù )宫(gōng ),前(qián )谓(wèi )少(shǎo )帝(dì )曰(yuē ):“足(zú )下(xià )非(fēi )刘(liú )氏(shì )子(zǐ ),不(bú )当(dāng )立(lì )!”乃(nǎi )顾(gù )麾(huī )左(zuǒ )右(yòu )执(zhí )戟(jǐ )者(zhě )掊(póu )兵(bīng )罢(bà )去(qù );有(yǒu )数(shù )人(rén )不(bú )肯(kěn )去(qù )兵(bīng ),宦(huàn )者(zhě )令(lìng )张(zhāng )释(shì )谕(yù )告(gào ),亦(yì )去(qù )兵(bīng )。滕(téng )公(gōng )乃(nǎi )召(zhào )乘(chéng )舆(yú )车(chē )载(zǎi )少(shǎo )帝(dì )出(chū )。少(shǎo )帝(dì )曰(yuē ):“欲(yù )将(jiāng )我(wǒ )安(ān )之(zhī )乎(hū )?”滕(téng )公(gōng )曰(yuē ):“出(chū )就(jiù )舍(shě )。”舍(shě )少(shǎo )府(fǔ )。乃(nǎi )奉(fèng )天(tiān )子(zǐ )法(fǎ )驾(jià )迎(yíng )代(dài )王(wáng )于(yú )邸(dǐ ),报(bào )曰(yuē ):“宫(gōng )谨(jǐn )除(chú )。”代(dài )王(wáng )即(jí )夕(xī )入(rù )未(wèi )央(yāng )宫(gōng )。有(yǒu )谒(yè )者(zhě )十(shí )人(rén )持(chí )戟(jǐ )卫(wèi )端(duān )门(mén ),曰(yuē ):“天(tiān )子(zǐ )在(zài )也(yě ),足(zú )下(xià )何(hé )为(wéi )者(zhě )而(ér )入(rù )?”代(dài )王(wáng )乃(nǎi )谓(wèi )太(tài )尉(wèi )。太(tài )尉(wèi )往(wǎng )谕(yù ),谒(yè )者(zhě )十(shí )人(rén )皆(jiē )掊(póu )兵(bīng )而(ér )去(qù ),代(dài )王(wáng )遂(suí )入(rù )。夜(yè ),拜(bài )宋(sòng )昌(chāng )为(wéi )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn ),镇(zhèn )抚(fǔ )南(nán )北(běi )军(jūn );以(yǐ )张(zhāng )武(wǔ )为(wéi )郎(láng )中(zhōng )令(lìng ),行(háng )殿(diàn )中(zhōng )。有(yǒu )司(sī )分(fèn )部(bù )诛(zhū )灭(miè )梁(liáng )、淮(huái )阳(yáng )、恒(héng )山(shān )王(wáng )及(jí )少(shǎo )帝(dì )于(yú )邸(dǐ )。文(wén )帝(dì )还(hái )坐(zuò )前(qián )殿(diàn ),夜(yè ),下(xià )诏(zhào )书(shū )赦(shè )天(tiān )下(xià )。

太(tài )宗(zōng )孝(xiào )文(wén )皇(huáng )帝(dì )上(shàng )

孝(xiào )文(wén )帝(dì )元(yuán )年(nián )(壬(rén )戌(xū ),公(gōng )元(yuán )前(qián )一(yī )七(qī )九(jiǔ )年(nián ))

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),庚(gēng )戌(xū ),徙(xǐ )琅(láng )邪(xié )王(wáng )泽(zé )为(wéi )燕(yàn )王(wáng );封(fēng )赵(zhào )幽(yōu )王(wáng )子(zǐ )遂(suí )为(wéi )赵(zhào )王(wáng )。

陈(chén )平(píng )谢(xiè )病(bìng )。上(shàng )问(wèn )之(zhī ),平(píng )曰(yuē ):“高(gāo )祖(zǔ )时(shí ),勃(bó )功(gōng )不(bú )如(rú )臣(chén ),及(jí )诛(zhū )诸(zhū )吕(lǚ ),臣(chén )功(gōng )亦(yì )不(bú )如(rú )勃(bó ),愿(yuàn )以(yǐ )右(yòu )丞(chéng )相(xiàng )让(ràng )勃(bó )。”十(shí )一(yī )月(yuè ),辛(xīn )巳(sì ),上(shàng )徙(xǐ )平(píng )为(wéi )左(zuǒ )丞(chéng )相(xiàng ),太(tài )尉(wèi )勃(bó )为(wéi )右(yòu )丞(chéng )相(xiàng ),大(dà )将(jiāng )军(jūn )灌(guàn )婴(yīng )为(wéi )太(tài )尉(wèi )。

诸(zhū )吕(lǚ )所(suǒ )夺(duó )齐(qí )、楚(chǔ )故(gù )地(dì ),皆(jiē )复(fù )与(yǔ )之(zhī )。论(lùn )诛(zhū )诸(zhū )吕(lǚ )功(gōng ),右(yòu )丞(chéng )相(xiàng )勃(bó )以(yǐ )下(xià )益(yì )户(hù )、赐(cì )金(jīn )各(gè )有(yǒu )差(chà )。绛(jiàng )侯(hóu )朝(cháo )罢(bà )趋(qū )出(chū ),意(yì )得(dé )甚(shèn )。上(shàng )礼(lǐ )之(zhī )恭(gōng ),常(cháng )目(mù )送(sòng )之(zhī )。郎(láng )中(zhōng )安(ān )陵(líng )袁(yuán )盎(àng )谏(jiàn )曰(yuē ):“诸(zhū )吕(lǚ )悖(bèi )逆(nì ),大(dà )臣(chén )相(xiàng )与(yǔ )共(gòng )诛(zhū )之(zhī )。是(shì )时(shí )丞(chéng )相(xiàng )为(wéi )太(tài )尉(wèi ),本(běn )兵(bīng )柄(bǐng ),适(shì )会(huì )其(qí )成(chéng )功(gōng )。今(jīn )丞(chéng )相(xiàng )如(rú )有(yǒu )骄(jiāo )主(zhǔ )色(sè ),陛(bì )下(xià )谦(qiān )让(ràng )。臣(chén )主(zhǔ )失(shī )礼(lǐ ),窃(qiè )为(wéi )陛(bì )下(xià )弗(fú )取(qǔ )也(yě )!”后(hòu )朝(cháo ),上(shàng )益(yì )庄(zhuāng ),丞(chéng )相(xiàng )益(yì )畏(wèi )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),诏(zhào )曰(yuē ):“法(fǎ )者(zhě ),治(zhì )之(zhī )正(zhèng )也(yě )。今(jīn )犯(fàn )法(fǎ )已(yǐ )论(lùn ),而(ér )使(shǐ )无(wú )罪(zuì )之(zhī )父(fù )母(mǔ )、妻(qī )子(zǐ )、同(tóng )产(chǎn )坐(zuò )之(zhī ),及(jí )为(wéi )收(shōu )帑(tǎng ),朕(zhèn )甚(shèn )不(bú )取(qǔ )!其(qí )除(chú )收(shōu )帑(tǎng )诸(zhū )相(xiàng )坐(zuò )律(lǜ )令(lìng )。”

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),有(yǒu )司(sī )请(qǐng )蚤(zǎo )建(jiàn )太(tài )子(zǐ )。上(shàng )曰(yuē );“朕(zhèn )既(jì )不(bú )德(dé ),纵(zòng )不(bú )能(néng )博(bó )求(qiú )天(tiān )下(xià )贤(xián )圣(shèng )有(yǒu )德(dé )之(zhī )人(rén )而(ér )禅(chán )天(tiān )下(xià )焉(yān ),而(ér )曰(yuē )豫(yù )建(jiàn )太(tài )子(zǐ ),是(shì )重(zhòng )吾(wú )不(bú )德(dé )也(yě )。其(qí )安(ān )之(zhī )!”有(yǒu )司(sī )曰(yuē ):“豫(yù )建(jiàn )太(tài )子(zǐ ),所(suǒ )以(yǐ )重(zhòng )宗(zōng )庙(miào )、社(shè )稷(jì ),不(bú )忘(wàng )天(tiān )下(xià )也(yě )。”上(shàng )曰(yuē ):“楚(chǔ )王(wáng ),季(jì )父(fù )也(yě );吴(wú )王(wáng ),兄(xiōng )也(yě );淮(huái )南(nán )王(wáng ),弟(dì )也(yě ),岂(qǐ )不(bú )豫(yù )哉(zāi )?今(jīn )不(bú )选(xuǎn )举(jǔ )焉(yān ),而(ér )曰(yuē )必(bì )子(zǐ ),人(rén )其(qí )以(yǐ )朕(zhèn )为(wéi )忘(wàng )贤(xián )有(yǒu )德(dé )者(zhě )而(ér )专(zhuān )于(yú )子(zǐ ),非(fēi )所(suǒ )以(yǐ )忧(yōu )天(tiān )下(xià )也(yě )!”有(yǒu )司(sī )固(gù )请(qǐng )曰(yuē ):“古(gǔ )者(zhě )殷(yīn )、周(zhōu )有(yǒu )国(guó ),治(zhì )安(ān )皆(jiē )千(qiān )馀(yú )岁(suì ),用(yòng )此(cǐ )道(dào )也(yě )。立(lì )嗣(sì )必(bì )子(zǐ ),所(suǒ )从(cóng )来(lái )远(yuǎn )矣(yǐ )。高(gāo )帝(dì )平(píng )天(tiān )下(xià )为(wéi )太(tài )祖(zǔ ),子(zǐ )孙(sūn )继(jì )嗣(sì )世(shì )世(shì )不(bú )绝(jué ),今(jīn )释(shì )宜(yí )建(jiàn )而(ér )更(gèng )选(xuǎn )于(yú )诸(zhū )侯(hóu )及(jí )宗(zōng )室(shì ),非(fēi )高(gāo )帝(dì )之(zhī )志(zhì )也(yě )。更(gèng )议(yì )不(bú )宜(yí )。子(zǐ )启(qǐ )最(zuì )长(zhǎng ),纯(chún )厚(hòu )慈(cí )仁(rén ),请(qǐng )建(jiàn )以(yǐ )为(wéi )太(tài )子(zǐ )。”上(shàng )乃(nǎi )许(xǔ )之(zhī )。

三(sān )月(yuè ),立(lì )太(tài )子(zǐ )母(mǔ )窦(dòu )氏(shì )为(wéi )皇(huáng )后(hòu )。皇(huáng )后(hòu ),清(qīng )河(hé )观(guān )津(jīn )人(rén )。有(yǒu )弟(dì )广(guǎng )国(guó ),字(zì )少(shǎo )君(jūn ),幼(yòu )为(wéi )人(rén )所(suǒ )略(luè )卖(mài ),传(chuán )十(shí )馀(yú )家(jiā ),闻(wén )窦(dòu )后(hòu )立(lì ),乃(nǎi )上(shàng )书(shū )自(zì )陈(chén )。召(zhào )见(jiàn ),验(yàn )问(wèn ),得(dé )实(shí ),乃(nǎi )厚(hòu )赐(cì )田(tián )宅(zhái )、金(jīn )钱(qián ),与(yǔ )兄(xiōng )长(zhǎng )君(jūn )家(jiā )于(yú )长(zhǎng )安(ān )。绛(jiàng )侯(hóu )、灌(guàn )将(jiāng )军(jūn )等(děng )曰(yuē ):“吾(wú )属(shǔ )不(bú )死(sǐ ),命(mìng )乃(nǎi )且(qiě )县(xiàn )此(cǐ )两(liǎng )人(rén )。两(liǎng )人(rén )所(suǒ )出(chū )微(wēi ),不(bú )可(kě )不(bú )为(wéi )择(zé )师(shī )傅(fù )、宾(bīn )客(kè );又(yòu )复(fù )效(xiào )吕(lǚ )氏(shì ),大(dà )事(shì )也(yě )!”于(yú )是(shì )乃(nǎi )选(xuǎn )士(shì )之(zhī )有(yǒu )节(jiē )行(háng )者(zhě )与(yǔ )居(jū )。窦(dòu )长(zhǎng )君(jūn )、少(shǎo )君(jūn )由(yóu )此(cǐ )为(wéi )退(tuì )让(ràng )君(jūn )子(zǐ ),不(bú )敢(gǎn )以(yǐ )尊(zūn )贵(guì )骄(jiāo )人(rén )。

诏(zhào )振(zhèn )贷(dài )鳏(guān )、寡(guǎ )、孤(gū )、独(dú )、穷(qióng )困(kùn )之(zhī )人(rén )。又(yòu )令(lìng ):“八(bā )十(shí )已(yǐ )上(shàng ),月(yuè )赐(cì )米(mǐ )、肉(ròu )、酒(jiǔ );九(jiǔ )十(shí )已(yǐ )上(shàng ),加(jiā )赐(cì )帛(bó )、絮(xù )。赐(cì )物(wù )当(dāng )禀(bǐng )鬻(yù )米(mǐ )者(zhě ),长(zhǎng )吏(lì )阅(yuè )视(shì ),丞(chéng )若(ruò )尉(wèi )致(zhì );不(bú )满(mǎn )九(jiǔ )十(shí ),啬(sè )夫(fū )、令(lìng )史(shǐ )致(zhì );二(èr )千(qiān )石(shí )遣(qiǎn )都(dōu )吏(lì )循(xún )行(háng ),不(bú )称(chēng )者(zhě )督(dū )之(zhī )。”

楚(chǔ )元(yuán )王(wáng )交(jiāo )薨(hōng )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),齐(qí )、楚(chǔ )地(dì )震(zhèn ),二(èr )十(shí )九(jiǔ )山(shān )同(tóng )日(rì )崩(bēng ),大(dà )水(shuǐ )溃(kuì )出(chū )。

时(shí )有(yǒu )献(xiàn )千(qiān )里(lǐ )马(mǎ )者(zhě )。帝(dì )曰(yuē ):“鸾(luán )旗(qí )在(zài )前(qián ),属(shǔ )车(chē )在(zài )后(hòu ),吉(jí )行(háng )日(rì )五(wǔ )十(shí )里(lǐ ),师(shī )行(háng )三(sān )十(shí )里(lǐ )。朕(zhèn )乘(chéng )千(qiān )里(lǐ )马(mǎ ),独(dú )先(xiān )安(ān )之(zhī )?”于(yú )是(shì )还(hái )其(qí )马(mǎ ),与(yǔ )道(dào )里(lǐ )费(fèi ),而(ér )下(xià )诏(zhào )曰(yuē ):“朕(zhèn )不(bú )受(shòu )献(xiàn )也(yě )。其(qí )令(lìng )四(sì )方(fāng )毋(wú )求(qiú )来(lái )献(xiàn )。”

帝(dì )既(jì )施(shī )惠(huì )天(tiān )下(xià ),诸(zhū )侯(hóu )、四(sì )夷(yí )远(yuǎn )近(jìn )欢(huān )洽(qià )。乃(nǎi )修(xiū )代(dài )来(lái )功(gōng ),封(fēng )宋(sòng )昌(chāng )为(wéi )壮(zhuàng )武(wǔ )侯(hóu )。

帝(dì )益(yì )明(míng )习(xí )国(guó )家(jiā )事(shì )。朝(cháo )而(ér )问(wèn )右(yòu )丞(chéng )相(xiàng )勃(bó )曰(yuē ):“天(tiān )下(xià )一(yī )岁(suì )决(jué )狱(yù )几(jǐ )何(hé )?”勃(bó )谢(xiè )不(bú )知(zhī )。又(yòu )问(wèn ):“一(yī )岁(suì )钱(qián )谷(gǔ )出(chū )入(rù )几(jǐ )何(hé )?”勃(bó )又(yòu )谢(xiè )不(bú )知(zhī ),惶(huáng )愧(kuì ),汗(hàn )出(chū )沾(zhān )背(bèi )。上(shàng )问(wèn )左(zuǒ )丞(chéng )相(xiàng )平(píng )。平(píng )曰(yuē ):“有(yǒu )主(zhǔ )者(zhě )。”上(shàng )曰(yuē ):“主(zhǔ )者(zhě )谓(wèi )谁(shuí )?”曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )即(jí )问(wèn )决(jué )狱(yù ),责(zé )廷(tíng )尉(wèi );问(wèn )钱(qián )谷(gǔ ),责(zé )治(zhì )粟(sù )内(nèi )史(shǐ )。”上(shàng )曰(yuē ):“苟(gǒu )各(gè )有(yǒu )主(zhǔ )者(zhě ),而(ér )君(jūn )所(suǒ )主(zhǔ )者(zhě )何(hé )事(shì )也(yě )?”平(píng )谢(xiè )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )不(bú )知(zhī )其(qí )驽(nú )下(xià ),使(shǐ )待(dài )罪(zuì )宰(zǎi )相(xiàng )。宰(zǎi )相(xiàng )者(zhě ),上(shàng )佐(zuǒ )天(tiān )子(zǐ ),理(lǐ )阴(yīn )阳(yáng ),顺(shùn )四(sì )时(shí );下(xià )遂(suí )万(wàn )物(wù )之(zhī )宜(yí );外(wài )镇(zhèn )抚(fǔ )四(sì )夷(yí )诸(zhū )侯(hóu );内(nèi )亲(qīn )附(fù )百(bǎi )姓(xìng ),使(shǐ )卿(qīng )大(dà )夫(fū )各(gè )得(dé )任(rèn )其(qí )职(zhí )焉(yān )。”帝(dì )乃(nǎi )称(chēng )善(shàn )。右(yòu )丞(chéng )相(xiàng )大(dà )惭(cán ),出(chū )而(ér )让(ràng )陈(chén )平(píng )曰(yuē ):“君(jūn )独(dú )不(bú )素(sù )教(jiāo )我(wǒ )对(duì )!”陈(chén )平(píng )笑(xiào )曰(yuē ):“君(jūn )居(jū )其(qí )位(wèi ),不(bú )知(zhī )其(qí )任(rèn )邪(xié )?且(qiě )陛(bì )下(xià )即(jí )问(wèn )长(zhǎng )安(ān )中(zhōng )盗(dào )贼(zéi )数(shù ),君(jūn )欲(yù )强(qiáng )对(duì )邪(xié )?”于(yú )是(shì )绛(jiàng )侯(hóu )自(zì )知(zhī )其(qí )能(néng )不(bú )如(rú )平(píng )远(yuǎn )矣(yǐ )。居(jū )顷(qǐng )之(zhī ),人(rén )或(huò )说(shuō )勃(bó )曰(yuē ):“君(jūn )既(jì )诛(zhū )诸(zhū )吕(lǚ ),立(lì )代(dài )王(wáng ),威(wēi )震(zhèn )天(tiān )下(xià )。而(ér )君(jūn )受(shòu )厚(hòu )赏(shǎng ),处(chù )尊(zūn )位(wèi ),久(jiǔ )之(zhī ),即(jí )祸(huò )及(jí )身(shēn )矣(yǐ )。”勃(bó )亦(yì )自(zì )危(wēi ),乃(nǎi )谢(xiè )病(bìng ),请(qǐng )归(guī )相(xiàng )印(yìn ),上(shàng )许(xǔ )之(zhī )。秋(qiū ),八(bā )月(yuè ),辛(xīn )未(wèi ),右(yòu )丞(chéng )相(xiàng )勃(bó )免(miǎn ),左(zuǒ )丞(chéng )相(xiàng )平(píng )专(zhuān )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng )。

初(chū ),隆(lóng )虑(lǜ )侯(hóu )灶(zào )击(jī )南(nán )越(yuè ),会(huì )暑(shǔ )湿(shī ),士(shì )卒(zú )大(dà )疫(yì ),兵(bīng )不(bú )能(néng )隃(yú )领(lǐng )。岁(suì )馀(yú ),高(gāo )后(hòu )崩(bēng ),即(jí )罢(bà )兵(bīng )。赵(zhào )佗(tuó )因(yīn )此(cǐ )以(yǐ )兵(bīng )威(wēi )财(cái )物(wù )赂(lù )遗(yí )闽(mǐn )越(yuè )、西(xī )瓯(ōu )、骆(luò ),役(yì )属(shǔ )焉(yān )。东(dōng )西(xī )万(wàn )馀(yú )里(lǐ ),乘(chéng )黄(huáng )屋(wū )左(zuǒ )纛(dào ),称(chēng )制(zhì )与(yǔ )中(zhōng )国(guó )侔(móu )。帝(dì )乃(nǎi )为(wéi )佗(tuó )亲(qīn )冢(zhǒng )在(zài )真(zhēn )定(dìng )者(zhě )置(zhì )守(shǒu )邑(yì ),岁(suì )时(shí )奉(fèng )祀(sì );召(zhào )其(qí )昆(kūn )弟(dì ),尊(zūn )官(guān )、厚(hòu )赐(cì )宠(chǒng )之(zhī )。复(fù )使(shǐ )陆(lù )贾(jiǎ )使(shǐ )南(nán )越(yuè ),赐(cì )佗(tuó )书(shū )曰(yuē ):“朕(zhèn ),高(gāo )皇(huáng )帝(dì )侧(cè )室(shì )之(zhī )子(zǐ )也(yě ),弃(qì )外(wài ),奉(fèng )北(běi )籓(bān )于(yú )代(dài )。道(dào )里(lǐ )辽(liáo )远(yuǎn ),壅(yōng )蔽(bì )朴(pǔ )愚(yú ),未(wèi )尝(cháng )致(zhì )书(shū )。高(gāo )皇(huáng )帝(dì )弃(qì )群(qún )臣(chén ),孝(xiào )惠(huì )皇(huáng )帝(dì )即(jí )世(shì );高(gāo )后(hòu )自(zì )临(lín )事(shì ),不(bú )幸(xìng )有(yǒu )疾(jí ),诸(zhū )吕(lǚ )为(wéi )变(biàn ),赖(lài )功(gōng )臣(chén )之(zhī )力(lì ),诛(zhū )之(zhī )已(yǐ )毕(bì ),朕(zhèn )以(yǐ )王(wáng )、侯(hóu )、吏(lì )不(bú )释(shì )之(zhī )故(gù ),不(bú )得(dé )不(bú )立(lì )。今(jīn )即(jí )位(wèi )。乃(nǎi )者(zhě )闻(wén )王(wáng )遗(yí )将(jiāng )军(jūn )隆(lóng )虑(lǜ )侯(hóu )书(shū ),求(qiú )亲(qīn )昆(kūn )弟(dì ),请(qǐng )罢(bà )长(zhǎng )沙(shā )两(liǎng )将(jiāng )军(jūn )。朕(zhèn )以(yǐ )王(wáng )书(shū )罢(bà )将(jiāng )军(jūn )博(bó )阳(yáng )侯(hóu );亲(qīn )昆(kūn )弟(dì )在(zài )真(zhēn )定(dìng )者(zhě ),已(yǐ )遣(qiǎn )人(rén )存(cún )问(wèn ),修(xiū )治(zhì )先(xiān )人(rén )冢(zhǒng )。前(qián )日(rì )闻(wén )王(wáng )发(fā )兵(bīng )于(yú )边(biān ),为(wéi )寇(kòu )灾(zāi )不(bú )止(zhǐ )。当(dāng )其(qí )时(shí ),长(zhǎng )沙(shā )苦(kǔ )之(zhī ),南(nán )郡(jùn )尤(yóu )甚(shèn )。虽(suī )王(wáng )之(zhī )国(guó ),庸(yōng )独(dú )利(lì )乎(hū )!必(bì )多(duō )杀(shā )士(shì )卒(zú ),伤(shāng )良(liáng )将(jiāng )吏(lì ),寡(guǎ )人(rén )之(zhī )妻(qī ),孤(gū )人(rén )之(zhī )子(zǐ ),独(dú )人(rén )父(fù )母(mǔ ),得(dé )一(yī )亡(wáng )十(shí ),朕(zhèn )不(bú )忍(rěn )为(wéi )也(yě )。朕(zhèn )欲(yù )定(dìng )地(dì )犬(quǎn )牙(yá )相(xiàng )入(rù )者(zhě ),以(yǐ )问(wèn )吏(lì ),吏(lì )曰(yuē ):‘高(gāo )皇(huáng )帝(dì )所(suǒ )以(yǐ )介(jiè )长(zhǎng )沙(shā )土(tǔ )也(yě )。’朕(zhèn )不(bú )得(dé )擅(shàn )变(biàn )焉(yān )。今(jīn )得(dé )王(wáng )之(zhī )地(dì ),不(bú )足(zú )以(yǐ )为(wéi )大(dà );得(dé )王(wáng )之(zhī )财(cái ),不(bú )足(zú )以(yǐ )为(wéi )富(fù )。服(fú )领(lǐng )以(yǐ )南(nán ),王(wáng )自(zì )治(zhì )之(zhī )。虽(suī )然(rán ),王(wáng )之(zhī )号(hào )为(wéi )帝(dì )。两(liǎng )帝(dì )并(bìng )立(lì ),亡(wáng )一(yī )乘(chéng )之(zhī )使(shǐ )以(yǐ )通(tōng )其(qí )道(dào ),是(shì )争(zhēng )也(yě );争(zhēng )而(ér )不(bú )让(ràng ),仁(rén )者(zhě )不(bú )为(wéi )也(yě )。愿(yuàn )与(yǔ )王(wáng )分(fèn )弃(qì )前(qián )恶(è ),终(zhōng )今(jīn )以(yǐ )来(lái ),通(tōng )使(shǐ )如(rú )故(gù )。”

贾(jiǎ )至(zhì )南(nán )越(yuè ),南(nán )越(yuè )王(wáng )恐(kǒng ),顿(dùn )首(shǒu )谢(xiè )罪(zuì ),愿(yuàn )奉(fèng )明(míng )诏(zhào ),长(zhǎng )为(wéi )籓(bān )臣(chén ),奉(fèng )贡(gòng )职(zhí )。于(yú )是(shì )下(xià )令(lìng )国(guó )中(zhōng )曰(yuē ):“吾(wú )闻(wén )两(liǎng )雄(xióng )不(bú )俱(jù )立(lì ),两(liǎng )贤(xián )不(bú )并(bìng )世(shì )。汉(hàn )皇(huáng )帝(dì ),贤(xián )天(tiān )子(zǐ )。自(zì )今(jīn )以(yǐ )来(lái ),去(qù )帝(dì )制(zhì )、黄(huáng )屋(wū )、左(zuǒ )纛(dào )。”因(yīn )为(wéi )书(shū ),称(chēng ):“蛮(mán )夷(yí )大(dà )长(zhǎng )、老(lǎo )夫(fū )臣(chén )佗(tuó )昧(mèi )死(sǐ )再(zài )拜(bài )上(shàng )书(shū )皇(huáng )帝(dì )陛(bì )下(xià ):老(lǎo )夫(fū ),故(gù )越(yuè )吏(lì )也(yě ),高(gāo )皇(huáng )帝(dì )幸(xìng )赐(cì )臣(chén )佗(tuó )玺(xǐ ),以(yǐ )为(wéi )南(nán )越(yuè )王(wáng )。孝(xiào )惠(huì )皇(huáng )帝(dì )即(jí )位(wèi ),义(yì )不(bú )忍(rěn )绝(jué ),所(suǒ )以(yǐ )赐(cì )老(lǎo )夫(fū )者(zhě )甚(shèn )厚(hòu )。高(gāo )后(hòu )用(yòng )事(shì ),别(bié )异(yì )蛮(mán )夷(yí ),出(chū )令(lìng )曰(yuē ):‘毋(wú )与(yǔ )蛮(mán )夷(yí )越(yuè )金(jīn )、铁(tiě )、田(tián )器(qì )、马(mǎ )、牛(niú )、羊(yáng )。即(jí )予(yǔ ),予(yǔ )牡(mǔ ),毋(wú )予(yǔ )牝(pìn )。’老(lǎo )夫(fū )处(chù )僻(pì ),马(mǎ )、牛(niú )、羊(yáng )齿(chǐ )已(yǐ )长(zhǎng )。自(zì )以(yǐ )祭(jì )祀(sì )不(bú )修(xiū ),有(yǒu )死(sǐ )罪(zuì ),使(shǐ )内(nèi )史(shǐ )籓(bān )、中(zhōng )尉(wèi )高(gāo )、御(yù )史(shǐ )平(píng )凡(fán )三(sān )辈(bèi )上(shàng )书(shū )谢(xiè )过(guò ),皆(jiē )不(bú )反(fǎn )。又(yòu )风(fēng )闻(wén )老(lǎo )夫(fū )父(fù )母(mǔ )坟(fén )墓(mù )已(yǐ )坏(huài )削(xuē ),兄(xiōng )弟(dì )宗(zōng )族(zú )已(yǐ )诛(zhū )论(lùn )。吏(lì )相(xiàng )与(yǔ )议(yì )曰(yuē ):‘今(jīn )内(nèi )不(bú )得(dé )振(zhèn )于(yú )汉(hàn ),外(wài )无(wú )以(yǐ )自(zì )高(gāo )异(yì )。’故(gù )更(gèng )号(hào )为(wéi )帝(dì ),自(zì )帝(dì )其(qí )国(guó ),非(fēi )敢(gǎn )有(yǒu )害(hài )于(yú )天(tiān )下(xià )。高(gāo )皇(huáng )后(hòu )闻(wén )之(zhī ),大(dà )怒(nù ),削(xuē )去(qù )南(nán )越(yuè )之(zhī )籍(jí ),使(shǐ )使(shǐ )不(bú )通(tōng )。老(lǎo )夫(fū )窃(qiè )疑(yí )长(zhǎng )沙(shā )王(wáng )谗(chán )臣(chén ),故(gù )发(fā )兵(bīng )以(yǐ )伐(fá )其(qí )边(biān )。老(lǎo )夫(fū )处(chù )越(yuè )四(sì )十(shí )九(jiǔ )年(nián ),于(yú )今(jīn )抱(bào )孙(sūn )焉(yān )。然(rán )夙(sù )兴(xìng )夜(yè )寐(mèi ),寝(qǐn )不(bú )安(ān )席(xí ),食(shí )不(bú )甘(gān )味(wèi ),目(mù )不(bú )视(shì )靡(mí )曼(màn )之(zhī )色(sè ),耳(ěr )不(bú )听(tīng )钟(zhōng )鼓(gǔ )之(zhī )音(yīn )者(zhě ),以(yǐ )不(bú )得(dé )事(shì )汉(hàn )也(yě )。今(jīn )陛(bì )下(xià )幸(xìng )哀(āi )怜(lián ),复(fù )故(gù )号(hào ),通(tōng )使(shǐ )汉(hàn )如(rú )故(gù );老(lǎo )夫(fū )死(sǐ ),骨(gǔ )不(bú )腐(fǔ )。改(gǎi )号(hào ),不(bú )敢(gǎn )为(wéi )帝(dì )矣(yǐ )!”

齐(qí )哀(āi )王(wáng )襄(xiāng )薨(hōng )。

上(shàng )闻(wén )河(hé )南(nán )守(shǒu )吴(wú )公(gōng )治(zhì )平(píng )为(wéi )天(tiān )下(xià )第(dì )一(yī ),召(zhào )以(yǐ )为(wéi )廷(tíng )尉(wèi )。吴(wú )公(gōng )荐(jiàn )洛(luò )阳(yáng )人(rén )贾(jiǎ )谊(yì ),帝(dì )召(zhào )以(yǐ )为(wéi )博(bó )士(shì )。是(shì )时(shí )贾(jiǎ )生(shēng )年(nián )二(èr )十(shí )馀(yú )。帝(dì )爱(ài )其(qí )辞(cí )博(bó ),一(yī )岁(suì )中(zhōng ),超(chāo )迁(qiān )至(zhì )太(tài )中(zhōng )大(dà )夫(fū )。贾(jiǎ )生(shēng )请(qǐng )改(gǎi )正(zhèng )朔(shuò ),易(yì )服(fú )色(sè ),定(dìng )官(guān )名(míng ),兴(xìng )礼(lǐ )乐(lè ),以(yǐ )立(lì )汉(hàn )制(zhì ),更(gèng )秦(qín )法(fǎ )。帝(dì )谦(qiān )让(ràng )未(wèi )遑(huáng )也(yě )。

孝(xiào )文(wén )帝(dì )二(èr )年(nián )(癸(guǐ )亥(hài ),公(gōng )元(yuán )前(qián )一(yī )七(qī )八(bā )年(nián ))

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),曲(qǔ )逆(nì )献(xiàn )侯(hóu )陈(chén )平(píng )薨(hōng )。

诏(zhào )列(liè )侯(hóu )各(gè )之(zhī )国(guó ),为(wéi )吏(lì )及(jí )诏(zhào )所(suǒ )止(zhǐ )者(zhě ),遣(qiǎn )太(tài )子(zǐ )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),乙(yǐ )亥(hài ),周(zhōu )勃(bó )复(fù )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng )。

癸(guǐ )卯(mǎo )晦(huì ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。诏(zhào ):“群(qún )臣(chén )悉(xī )思(sī )朕(zhèn )之(zhī )过(guò )失(shī )及(jí )知(zhī )见(jiàn )之(zhī )所(suǒ )不(bú )及(jí ),匄(gài )以(yǐ )启(qǐ )告(gào )朕(zhèn )。及(jí )举(jǔ )贤(xián )良(liáng )、方(fāng )正(zhèng )、能(néng )直(zhí )言(yán )极(jí )谏(jiàn )者(zhě ),以(yǐ )匡(kuāng )朕(zhèn )之(zhī )不(bú )逮(dǎi )。”因(yīn )各(gè )敕(chì )以(yǐ )职(zhí )任(rèn ),务(wù )省(shěng )繇(yáo )费(fèi )以(yǐ )便(biàn )民(mín ),罢(bà )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )。太(tài )仆(pú )见(jiàn )马(mǎ )遗(yí )财(cái )足(zú ),馀(yú )皆(jiē )以(yǐ )给(gěi )传(chuán )置(zhì )。

颍(yǐng )阴(yīn )侯(hóu )骑(qí )贾(jiǎ )山(shān )上(shàng )书(shū )言(yán )治(zhì )乱(luàn )之(zhī )道(dào )曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )雷(léi )霆(tíng )之(zhī )所(suǒ )击(jī ),无(wú )不(bú )摧(cuī )折(shé )者(zhě );万(wàn )钧(jūn )之(zhī )所(suǒ )压(yā ),无(wú )不(bú )糜(mí )灭(miè )者(zhě )。今(jīn )人(rén )主(zhǔ )之(zhī )威(wēi ),非(fēi )特(tè )雷(léi )霆(tíng )也(yě );执(zhí )重(zhòng ),非(fēi )特(tè )万(wàn )钧(jūn )也(yě )。开(kāi )道(dào )而(ér )求(qiú )谏(jiàn ),和(hé )颜(yán )色(sè )而(ér )受(shòu )之(zhī ),用(yòng )其(qí )言(yán )而(ér )显(xiǎn )其(qí )身(shēn ),士(shì )犹(yóu )恐(kǒng )惧(jù )而(ér )不(bú )敢(gǎn )自(zì )尽(jìn );又(yòu )况(kuàng )于(yú )纵(zòng )欲(yù )恣(zì )暴(bào )、恶(è )闻(wén )其(qí )过(guò )乎(hū )!震(zhèn )之(zhī )以(yǐ )威(wēi ),压(yā )之(zhī )以(yǐ )重(zhòng ),虽(suī )有(yǒu )尧(yáo )、舜(shùn )之(zhī )智(zhì ),孟(mèng )贲(bēn )之(zhī )勇(yǒng ),岂(qǐ )有(yǒu )不(bú )摧(cuī )折(shé )者(zhě )哉(zāi )!如(rú )此(cǐ ),则(zé )人(rén )主(zhǔ )不(bú )得(dé )闻(wén )其(qí )过(guò ),社(shè )稷(jì )危(wēi )矣(yǐ )。

昔(xī )者(zhě )周(zhōu )盖(gài )千(qiān )八(bā )百(bǎi )国(guó ),以(yǐ )九(jiǔ )州(zhōu )之(zhī )民(mín )养(yǎng )千(qiān )八(bā )百(bǎi )国(guó )之(zhī )君(jūn ),君(jūn )有(yǒu )馀(yú )财(cái ),民(mín )有(yǒu )馀(yú )力(lì ),而(ér )颂(sòng )声(shēng )作(zuò )。秦(qín )皇(huáng )帝(dì )以(yǐ )千(qiān )八(bā )百(bǎi )国(guó )之(zhī )民(mín )自(zì )养(yǎng ),力(lì )罢(bà )不(bú )能(néng )胜(shèng )其(qí )役(yì ),财(cái )尽(jìn )不(bú )能(néng )胜(shèng )其(qí )求(qiú )。一(yī )君(jūn )之(zhī )身(shēn )耳(ěr ),所(suǒ )自(zì )养(yǎng )者(zhě )驰(chí )骋(chěng )弋(yì )猎(liè )之(zhī )娱(yú ),天(tiān )下(xià )弗(fú )能(néng )供(gòng )也(yě )。秦(qín )皇(huáng )帝(dì )计(jì )其(qí )功(gōng )德(dé ),度(dù )其(qí )后(hòu )嗣(sì )世(shì )世(shì )无(wú )穷(qióng );然(rán )身(shēn )死(sǐ )才(cái )数(shù )月(yuè )耳(ěr ),天(tiān )下(xià )四(sì )面(miàn )而(ér )攻(gōng )之(zhī ),宗(zōng )庙(miào )灭(miè )绝(jué )矣(yǐ )。秦(qín )皇(huáng )帝(dì )居(jū )灭(miè )绝(jué )之(zhī )中(zhōng )而(ér )不(bú )自(zì )知(zhī )者(zhě ),何(hé )也(yě )?天(tiān )下(xià )莫(mò )敢(gǎn )告(gào )也(yě )。其(qí )所(suǒ )以(yǐ )莫(mò )敢(gǎn )告(gào )者(zhě ),何(hé )也(yě )?亡(wáng )养(yǎng )老(lǎo )之(zhī )义(yì ),亡(wáng )辅(fǔ )弼(bì )之(zhī )臣(chén ),退(tuì )诽(fěi )谤(bàng )之(zhī )人(rén ),杀(shā )直(zhí )谏(jiàn )之(zhī )士(shì )。是(shì )以(yǐ )道(dào )谀(yú )、媮(yú )合(hé )苟(gǒu )容(róng ),比(bǐ )其(qí )德(dé )则(zé )贤(xián )于(yú )尧(yáo )、舜(shùn ),课(kè )其(qí )功(gōng )则(zé )贤(xián )于(yú )汤(tāng )、武(wǔ );天(tiān )下(xià )已(yǐ )溃(kuì )而(ér )莫(mò )之(zhī )告(gào )也(yě )。今(jīn )陛(bì )下(xià )使(shǐ )天(tiān )下(xià )举(jǔ )贤(xián )良(liáng )方(fāng )正(zhèng )之(zhī )士(shì ),天(tiān )下(xià )皆(jiē )欣(xīn )欣(xīn )焉(yān )曰(yuē ):‘将(jiāng )兴(xìng )尧(yáo )舜(shùn )之(zhī )道(dào )、三(sān )王(wáng )之(zhī )功(gōng )矣(yǐ )。’天(tiān )下(xià )之(zhī )士(shì ),莫(mò )不(bú )精(jīng )白(bái )以(yǐ )承(chéng )休(xiū )德(dé )。今(jīn )方(fāng )正(zhèng )之(zhī )士(shì )皆(jiē )在(zài )朝(cháo )廷(tíng )矣(yǐ );又(yòu )选(xuǎn )其(qí )贤(xián )者(zhě ),使(shǐ )为(wéi )常(cháng )侍(shì )、诸(zhū )吏(lì ),与(yǔ )之(zhī )驰(chí )驱(qū )射(shè )猎(liè ),一(yī )日(rì )再(zài )三(sān )出(chū )。臣(chén )恐(kǒng )朝(cháo )廷(tíng )之(zhī )解(jiě )驰(chí ),百(bǎi )官(guān )之(zhī )堕(duò )于(yú )事(shì )也(yě )。陛(bì )下(xià )即(jí )位(wèi ),亲(qīn )自(zì )勉(miǎn )以(yǐ )厚(hòu )天(tiān )下(xià ),节(jiē )用(yòng )爱(ài )民(mín ),平(píng )狱(yù )缓(huǎn )刑(xíng );天(tiān )下(xià )莫(mò )不(bú )说(shuō )喜(xǐ )。臣(chén )闻(wén )山(shān )东(dōng )吏(lì )布(bù )诏(zhào )令(lìng ),民(mín )虽(suī )老(lǎo )羸(léi )癃(lóng )疾(jí ),扶(fú )杖(zhàng )而(ér )往(wǎng )听(tīng )之(zhī ),愿(yuàn )少(shǎo )须(xū )臾(yú )毋(wú )死(sǐ ),思(sī )见(jiàn )德(dé )化(huà )之(zhī )成(chéng )也(yě )。今(jīn )功(gōng )业(yè )方(fāng )就(jiù ),名(míng )闻(wén )方(fāng )昭(zhāo ),四(sì )方(fāng )乡(xiāng )风(fēng )而(ér )从(cóng );豪(háo )俊(jùn )之(zhī )臣(chén ),方(fāng )正(zhèng )之(zhī )士(shì ),直(zhí )与(yǔ )之(zhī )日(rì )日(rì )猎(liè )射(shè ),击(jī )兔(tù )、伐(fá )狐(hú ),以(yǐ )伤(shāng )大(dà )业(yè ),绝(jué )天(tiān )下(xià )之(zhī )望(wàng ),臣(chén )窃(qiè )悼(dào )之(zhī )。古(gǔ )者(zhě )大(dà )臣(chén )不(bú )得(dé )与(yǔ )宴(yàn )游(yóu ),使(shǐ )皆(jiē )务(wù )其(qí )方(fāng )而(ér )高(gāo )其(qí )节(jiē ),则(zé )群(qún )臣(chén )莫(mò )敢(gǎn )不(bú )正(zhèng )身(shēn )修(xiū )行(háng ),尽(jìn )心(xīn )以(yǐ )称(chēng )大(dà )体(tǐ )。夫(fū )士(shì ),修(xiū )之(zhī )于(yú )家(jiā )而(ér )坏(huài )之(zhī )于(yú )天(tiān )子(zǐ )之(zhī )廷(tíng ),臣(chén )窃(qiè )愍(mǐn )之(zhī )。陛(bì )下(xià )与(yǔ )众(zhòng )臣(chén )宴(yàn )游(yóu ),与(yǔ )大(dà )臣(chén )、方(fāng )正(zhèng )朝(cháo )廷(tíng )论(lùn )议(yì ),游(yóu )不(bú )失(shī )乐(lè ),朝(cháo )不(bú )失(shī )礼(lǐ ),议(yì )不(bú )失(shī )计(jì ),轨(guǐ )事(shì )之(zhī )大(dà )者(zhě )也(yě )。”上(shàng )嘉(jiā )纳(nà )其(qí )言(yán )。

上(shàng )每(měi )朝(cháo ),郎(láng )、从(cóng )官(guān )上(shàng )书(shū )疏(shū ),未(wèi )尝(cháng )不(bú )止(zhǐ )辇(niǎn )受(shòu )其(qí )言(yán )。言(yán )不(bú )可(kě )用(yòng )置(zhì )之(zhī ),言(yán )可(kě )用(yòng )采(cǎi )之(zhī ),未(wèi )尝(cháng )不(bú )称(chēng )善(shàn )。帝(dì )从(cóng )霸(bà )陵(líng )上(shàng )欲(yù )西(xī )驰(chí )下(xià )峻(jùn )阪(bǎn )。中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )袁(yuán )盎(àng )骑(qí ),并(bìng )车(chē )揽(lǎn )辔(pèi )。上(shàng )曰(yuē ):“将(jiāng )军(jūn )怯(qiè )邪(xié )?”盎(àng )曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )‘千(qiān )金(jīn )之(zhī )子(zǐ ),坐(zuò )不(bú )垂(chuí )堂(táng )’。圣(shèng )主(zhǔ )不(bú )乘(chéng )危(wēi ),不(bú )徼(jiǎo )幸(xìng )。今(jīn )陛(bì )下(xià )骋(chěng )六(liù )飞(fēi )驰(chí )下(xià )峻(jùn )山(shān ),有(yǒu )如(rú )马(mǎ )惊(jīng )车(chē )败(bài ),陛(bì )下(xià )纵(zòng )自(zì )轻(qīng ),奈(nài )高(gāo )庙(miào )、太(tài )后(hòu )何(hé )!”上(shàng )乃(nǎi )止(zhǐ )。上(shàng )所(suǒ )幸(xìng )慎(shèn )夫(fū )人(rén ),在(zài )禁(jìn )中(zhōng )常(cháng )与(yǔ )皇(huáng )后(hòu )同(tóng )席(xí )坐(zuò )。及(jí )坐(zuò )郎(láng )置(zhì ),袁(yuán )盎(àng )引(yǐn )却(què )慎(shèn )夫(fū )人(rén )坐(zuò )。慎(shèn )夫(fū )人(rén )怒(nù ),不(bú )肯(kěn )坐(zuò );上(shàng )亦(yì )怒(nù ),起(qǐ ),入(rù )禁(jìn )中(zhōng )。盎(àng )因(yīn )前(qián )说(shuō )曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )‘尊(zūn )卑(bēi )有(yǒu )序(xù ),则(zé )上(shàng )下(xià )和(hé )’。今(jīn )陛(bì )下(xià )既(jì )已(yǐ )立(lì )后(hòu ),慎(shèn )夫(fū )人(rén )乃(nǎi )妾(qiè )。妾(qiè )、主(zhǔ )岂(qǐ )可(kě )与(yǔ )同(tóng )坐(zuò )哉(zāi )!且(qiě )陛(bì )下(xià )幸(xìng )之(zhī ),即(jí )厚(hòu )赐(cì )之(zhī )。陛(bì )下(xià )所(suǒ )以(yǐ )为(wéi )慎(shèn )夫(fū )人(rén ),适(shì )所(suǒ )以(yǐ )祸(huò )之(zhī )也(yě )。陛(bì )下(xià )独(dú )不(bú )见(jiàn )‘人(rén )彘(zhì )’乎(hū )!”于(yú )是(shì )上(shàng )乃(nǎi )说(shuō ),召(zhào )语(yǔ )慎(shèn )夫(fū )人(rén ),慎(shèn )夫(fū )人(rén )赐(cì )盎(àng )金(jīn )五(wǔ )十(shí )斤(jīn )。

贾(jiǎ )谊(yì )说(shuō )上(shàng )曰(yuē ):“《管(guǎn )子(zǐ )》曰(yuē ):‘仓(cāng )廪(lǐn )实(shí )而(ér )知(zhī )礼(lǐ )节(jiē ),衣(yī )食(shí )足(zú )而(ér )知(zhī )荣(róng )辱(rǔ )。’民(mín )不(bú )足(zú )而(ér )可(kě )治(zhì )者(zhě ),自(zì )古(gǔ )及(jí )今(jīn ),未(wèi )之(zhī )尝(cháng )闻(wén )。古(gǔ )之(zhī )人(rén )曰(yuē ):‘一(yī )夫(fū )不(bú )耕(gēng ),或(huò )受(shòu )之(zhī )饥(jī );一(yī )女(nǚ )不(bú )织(zhī ),或(huò )受(shòu )之(zhī )寒(hán )。’生(shēng )之(zhī )有(yǒu )时(shí )而(ér )用(yòng )之(zhī )亡(wáng )度(dù ),则(zé )物(wù )力(lì )必(bì )屈(qū )。古(gǔ )之(zhī )治(zhì )天(tiān )下(xià ),至(zhì )纤(xiān )至(zhì )悉(xī ),故(gù )其(qí )畜(chù )积(jī )足(zú )恃(shì )。今(jīn )背(bèi )本(běn )而(ér )趋(qū )末(mò )者(zhě )甚(shèn )众(zhòng ),是(shì )天(tiān )下(xià )之(zhī )大(dà )残(cán )也(yě )!淫(yín )侈(chǐ )之(zhī )俗(sú ),日(rì )日(rì )以(yǐ )长(zhǎng ),是(shì )天(tiān )下(xià )之(zhī )大(dà )贼(zéi )也(yě )!残(cán )、贼(zéi )公(gōng )行(háng ),莫(mò )之(zhī )或(huò )止(zhǐ );大(dà )命(mìng )将(jiāng )泛(fàn ),莫(mò )之(zhī )振(zhèn )救(jiù )。生(shēng )之(zhī )者(zhě )甚(shèn )少(shǎo )而(ér )靡(mí )之(zhī )者(zhě )甚(shèn )多(duō ),天(tiān )下(xià )财(cái )产(chǎn )何(hé )得(dé )不(bú )蹷(jué )。

汉(hàn )之(zhī )为(wéi )汉(hàn ),几(jǐ )四(sì )十(shí )年(nián )矣(yǐ ),公(gōng )私(sī )之(zhī )积(jī ),犹(yóu )可(kě )哀(āi )痛(tòng )。失(shī )时(shí )不(bú )雨(yǔ ),民(mín )且(qiě )狼(láng )顾(gù );岁(suì )恶(è )不(bú )入(rù ),请(qǐng )卖(mài )爵(jué )子(zǐ )。既(jì )闻(wén )耳(ěr )矣(yǐ ),安(ān )有(yǒu )为(wéi )天(tiān )下(xià )阽(yán )危(wēi )者(zhě )若(ruò )是(shì )而(ér )上(shàng )不(bú )惊(jīng )者(zhě )!

世(shì )之(zhī )有(yǒu )饥(jī )、穰(ráng ),天(tiān )之(zhī )行(háng )也(yě );禹(yǔ )、汤(tāng )被(bèi )之(zhī )矣(yǐ )。即(jí )不(bú )幸(xìng )有(yǒu )方(fāng )二(èr )三(sān )千(qiān )里(lǐ )之(zhī )旱(hàn ),国(guó )胡(hú )以(yǐ )相(xiàng )恤(xù )?卒(zú )然(rán )边(biān )境(jìng )有(yǒu )急(jí ),数(shù )十(shí )百(bǎi )万(wàn )之(zhī )众(zhòng ),国(guó )胡(hú )以(yǐ )馈(kuì )之(zhī )?兵(bīng )、旱(hàn )相(xiàng )乘(chéng ),天(tiān )下(xià )大(dà )屈(qū ),有(yǒu )勇(yǒng )力(lì )者(zhě )聚(jù )徒(tú )而(ér )衡(héng )击(jī ),罢(bà )夫(fū )、羸(léi )老(lǎo ),易(yì )子(zǐ )上(shàng )咬(yǎo )其(qí )骨(gǔ )。政(zhèng )治(zhì )未(wèi )毕(bì )通(tōng )也(yě ),远(yuǎn )方(fāng )之(zhī )能(néng )僭(jiàn )拟(nǐ )者(zhě )并(bìng )举(jǔ )而(ér )争(zhēng )起(qǐ )矣(yǐ );乃(nǎi )骇(hài )而(ér )图(tú )之(zhī ),岂(qǐ )将(jiāng )有(yǒu )及(jí )乎(hū )!夫(fū )积(jī )贮(zhù )者(zhě ),天(tiān )下(xià )之(zhī )大(dà )命(mìng )也(yě )。苟(gǒu )粟(sù )多(duō )而(ér )财(cái )有(yǒu )馀(yú ),何(hé )为(wéi )而(ér )不(bú )成(chéng )!以(yǐ )攻(gōng )则(zé )取(qǔ ),以(yǐ )守(shǒu )则(zé )固(gù ),以(yǐ )战(zhàn )则(zé )胜(shèng ),怀(huái )敌(dí )附(fù )远(yuǎn ),何(hé )招(zhāo )而(ér )不(bú )至(zhì )!

今(jīn )驱(qū )民(mín )而(ér )归(guī )之(zhī )农(nóng ),皆(jiē )著(zhe )于(yú )本(běn )。使(shǐ )天(tiān )下(xià )各(gè )食(shí )其(qí )力(lì ),末(mò )技(jì )、游(yóu )食(shí )之(zhī )民(mín )转(zhuǎn )而(ér )缘(yuán )南(nán )畮(mǔ )则(zé )畜(chù )积(jī )足(zú )而(ér )人(rén )乐(lè )其(qí )所(suǒ )矣(yǐ )。可(kě )以(yǐ )为(wéi )富(fù )安(ān )天(tiān )下(xià ),而(ér )直(zhí )为(wéi )此(cǐ )廪(lǐn )廪(lǐn )也(yě ),窃(qiè )为(wéi )陛(bì )下(xià )惜(xī )之(zhī )!”

上(shàng )感(gǎn )谊(yì )言(yán ),春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),丁(dīng )亥(hài ),诏(zhào )开(kāi )藉(jiè )田(tián ),上(shàng )亲(qīn )耕(gēng )以(yǐ )率(lǜ )天(tiān )下(xià )之(zhī )民(mín )。

三(sān )月(yuè ),有(yǒu )司(sī )请(qǐng )立(lì )皇(huáng )子(zǐ )为(wéi )诸(zhū )侯(hóu )王(wáng )。诏(zhào )先(xiān )立(lì )赵(zhào )幽(yōu )王(wáng )少(shǎo )子(zǐ )辟(pì )强(qiáng )为(wéi )河(hé )间(jiān )王(wáng ),硃(zhū )虚(xū )侯(hóu )章(zhāng )为(wéi )城(chéng )阳(yáng )王(wáng ),东(dōng )牟(móu )侯(hóu )兴(xìng )居(jū )为(wéi )济(jì )北(běi )王(wáng );然(rán )后(hòu )立(lì )皇(huáng )子(zǐ )武(wǔ )为(wéi )代(dài )王(wáng ),参(cān )为(wéi )太(tài )原(yuán )王(wáng ),揖(yī )为(wéi )梁(liáng )王(wáng )。

五(wǔ )月(yuè ),诏(zhào )曰(yuē ):“古(gǔ )之(zhī )治(zhì )天(tiān )下(xià ),朝(cháo )有(yǒu )进(jìn )善(shàn )之(zhī )旌(jīng ),诽(fěi )谤(bàng )之(zhī )木(mù ),所(suǒ )以(yǐ )通(tōng )治(zhì )道(dào )而(ér )来(lái )谏(jiàn )者(zhě )也(yě )。今(jīn )法(fǎ )有(yǒu )诽(fěi )谤(bàng )、妖(yāo )言(yán )之(zhī )罪(zuì ),是(shì )使(shǐ )众(zhòng )臣(chén )不(bú )敢(gǎn )尽(jìn )情(qíng )而(ér )上(shàng )无(wú )由(yóu )闻(wén )过(guò )失(shī )也(yě ),将(jiāng )何(hé )以(yǐ )来(lái )远(yuǎn )方(fāng )之(zhī )贤(xián )良(liáng )!其(qí )除(chú )之(zhī )!”

九(jiǔ )月(yuè ),诏(zhào )曰(yuē ):“农(nóng ),天(tiān )下(xià )之(zhī )大(dà )本(běn )也(yě ),民(mín )所(suǒ )恃(shì )以(yǐ )生(shēng )也(yě );而(ér )民(mín )或(huò )不(bú )务(wù )本(běn )而(ér )事(shì )末(mò ),故(gù )生(shēng )不(bú )遂(suí )。朕(zhèn )忧(yōu )其(qí )然(rán ),故(gù )今(jīn )兹(zī )亲(qīn )率(lǜ )群(qún )臣(chén )农(nóng )以(yǐ )劝(quàn )之(zhī );其(qí )赐(cì )天(tiān )下(xià )民(mín )今(jīn )年(nián )田(tián )租(zū )之(zhī )半(bàn )。”

燕(yàn )敬(jìng )王(wáng )泽(zé )薨(hōng )。

阅读:25999

打赏捐助〔Donate〕>>>

《汉纪五》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库