唐纪二十七【登录】

《资治通鉴》 > 《唐纪》·八十一卷 > 《唐纪二十七》 > 拼音版

起(qǐ )阏(è )逢(féng )摄(shè )提(tí )格(gé ),尽(jìn )强(qiáng )圉(yǔ )大(dà )荒(huāng )落(luò ),凡(fán )四(sì )年(nián )。

玄(xuán )宗(zōng )至(zhì )道(dào )大(dà )圣(shèng )大(dà )明(míng )孝(xiào )皇(huáng )帝(dì )上(shàng )之(zhī )中(zhōng )

开(kāi )元(yuán )二(èr )年(nián )甲(jiǎ )寅(yín ),公(gōng )元(yuán )七(qī )一(yī )四(sì )年(nián )

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),壬(rén )申(shēn ),制(zhì ):“选(xuǎn )京(jīng )官(guān )有(yǒu )才(cái )识(shí )者(zhě )除(chú )都(dōu )督(dū )、刺(cì )史(shǐ ),都(dōu )督(dū )、刺(cì )史(shǐ )有(yǒu )政(zhèng )迹(jì )者(zhě )除(chú )京(jīng )官(guān ),使(shǐ )出(chū )入(rù )常(cháng )均(jūn ),永(yǒng )为(wéi )恒(héng )式(shì )。”

己(jǐ )卯(mǎo ),以(yǐ )卢(lú )怀(huái )慎(shèn )检(jiǎn )校(xiào )黄(huáng )门(mén )监(jiān )。

旧(jiù )制(zhì ),雅(yǎ )俗(sú )之(zhī )乐(lè ),皆(jiē )隶(lì )太(tài )常(cháng )。上(shàng )精(jīng )晓(xiǎo )音(yīn )律(lǜ ),以(yǐ )太(tài )常(cháng )礼(lǐ )乐(lè )之(zhī )司(sī ),不(bú )应(yīng )典(diǎn )倡(chàng )优(yōu )杂(zá )伎(jì );乃(nǎi )更(gèng )置(zhì )左(zuǒ )右(yòu )教(jiāo )坊(fāng )以(yǐ )教(jiāo )俗(sú )乐(lè ),命(mìng )右(yòu )骁(xiāo )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )范(fàn )及(jí )为(wéi )之(zhī )使(shǐ )。又(yòu )选(xuǎn )乐(lè )工(gōng )数(shù )百(bǎi )人(rén ),自(zì )教(jiāo )法(fǎ )曲(qǔ )于(yú )梨(lí )园(yuán ),谓(wèi )之(zhī )“皇(huáng )帝(dì )梨(lí )园(yuán )弟(dì )子(zǐ )”。又(yòu )教(jiāo )宫(gōng )女(nǚ )使(shǐ )习(xí )之(zhī )。又(yòu )选(xuǎn )伎(jì )女(nǚ ),置(zhì )宜(yí )春(chūn )院(yuàn ),给(gěi )赐(cì )其(qí )家(jiā )。礼(lǐ )部(bù )侍(shì )郎(láng )张(zhāng )廷(tíng )珪(guī )、酸(suān )枣(zǎo )尉(wèi )袁(yuán )楚(chǔ )客(kè )皆(jiē )上(shàng )疏(shū ),以(yǐ )为(wéi ):“上(shàng )春(chūn )秋(qiū )鼎(dǐng )盛(shèng ),宜(yí )崇(chóng )经(jīng )术(shù ),迩(ěr )端(duān )士(shì ),尚(shàng )朴(pǔ )素(sù ),深(shēn )以(yǐ )悦(yuè )郑(zhèng )声(shēng )、好(hǎo )游(yóu )猎(liè )为(wéi )戒(jiè )。”上(shàng )虽(suī )不(bú )能(néng )用(yòng ),欲(yù )开(kāi )言(yán )路(lù ),咸(xián )嘉(jiā )赏(shǎng )之(zhī )。

中(zhōng )宗(zōng )以(yǐ )来(lái ),贵(guì )戚(qī )争(zhēng )营(yíng )佛(fó )寺(sì ),奏(zòu )度(dù )人(rén )为(wéi )僧(sēng ),兼(jiān )以(yǐ )伪(wěi )妄(wàng );富(fù )户(hù )强(qiáng )丁(dīng )多(duō )削(xuē )发(fā )以(yǐ )避(bì )徭(yáo )役(yì ),所(suǒ )在(zài )充(chōng )满(mǎn )。姚(yáo )崇(chóng )上(shàng )言(yán ):“佛(fó )图(tú )澄(chéng )不(bú )能(néng )存(cún )赵(zhào ),鸠(jiū )摩(mó )罗(luó )什(shí )不(bú )能(néng )存(cún )秦(qín ),齐(qí )襄(xiāng )、梁(liáng )武(wǔ ),未(wèi )免(miǎn )祸(huò )殃(yāng )。但(dàn )使(shǐ )苍(cāng )生(shēng )安(ān )乐(lè ),即(jí )是(shì )佛(fó )身(shēn );何(hé )用(yòng )妄(wàng )度(dù )奸(jiān )人(rén ),使(shǐ )坏(huài )正(zhèng )法(fǎ )!”上(shàng )从(cóng )之(zhī )。丙(bǐng )寅(yín ),命(mìng )有(yǒu )司(sī )沙(shā )汰(tài )天(tiān )下(xià )僧(sēng )尼(ní ),以(yǐ )伪(wěi )妄(wàng )还(hái )俗(sú )者(zhě )万(wàn )二(èr )千(qiān )馀(yú )人(rén )。

初(chū ),营(yíng )州(zhōu )都(dōu )督(dū )治(zhì )柳(liǔ )城(chéng )以(yǐ )镇(zhèn )抚(fǔ )奚(xī )、契(qì )丹(dān ),则(zé )天(tiān )之(zhī )世(shì ),都(dōu )督(dū )赵(zhào )文(wén )翙(huì )失(shī )政(zhèng ),奚(xī )、契(qì )丹(dān )攻(gōng )陷(xiàn )之(zhī ),是(shì )后(hòu )寄(jì )治(zhì )于(yú )幽(yōu )州(zhōu )东(dōng )渔(yú )阳(yáng )城(chéng )。或(huò )言(yán ):“靺(wà )鞨(hé )、奚(xī )、大(dà )欲(yù )降(jiàng )唐(táng ),正(zhèng )以(yǐ )唐(táng )不(bú )建(jiàn )营(yíng )州(zhōu ),无(wú )所(suǒ )依(yī )投(tóu ),为(wéi )默(mò )啜(chuò )所(suǒ )侵(qīn )扰(rǎo ),故(gù )且(qiě )附(fù )之(zhī );若(ruò )唐(táng )复(fù )建(jiàn )营(yíng )州(zhōu ),则(zé )相(xiàng )帅(shuài )归(guī )化(huà )矣(yǐ )。”并(bìng )州(zhōu )长(zhǎng )史(shǐ )、和(hé )戎(róng )大(dà )武(wǔ )等(děng )军(jūn )州(zhōu )节(jiē )度(dù )大(dà )使(shǐ )薛(xuē )讷(nè )信(xìn )之(zhī ),奏(zòu )请(qǐng )击(jī )契(qì )丹(dān ),复(fù )置(zhì )营(yíng )州(zhōu );上(shàng )亦(yì )以(yǐ )冷(lěng )陉(xíng )之(zhī )役(yì ),欲(yù )讨(tǎo )契(qì )丹(dān )。群(qún )臣(chén )姚(yáo )崇(chóng )等(děng )多(duō )谏(jiàn )。甲(jiǎ )申(shēn ),以(yǐ )讷(nè )同(tóng )紫(zǐ )微(wēi )黄(huáng )门(mén )三(sān )品(pǐn ),将(jiāng )兵(bīng )击(jī )契(qì )丹(dān ),群(qún )臣(chén )乃(nǎi )不(bú )敢(gǎn )言(yán )。

薛(xuē )王(wáng )业(yè )之(zhī )舅(jiù )王(wáng )仙(xiān )童(tóng ),侵(qīn )暴(bào )百(bǎi )姓(xìng ),御(yù )史(shǐ )弹(dàn )奏(zòu );业(yè )为(wéi )之(zhī )请(qǐng ),敕(chì )紫(zǐ )微(wēi )、黄(huáng )门(mén )覆(fù )按(àn )。姚(yáo )崇(chóng )、卢(lú )怀(huái )慎(shèn )等(děng )奏(zòu ):“仙(xiān )童(tóng )罪(zuì )状(zhuàng )明(míng )白(bái ),御(yù )史(shǐ )所(suǒ )言(yán )无(wú )所(suǒ )枉(wǎng ),不(bú )可(kě )纵(zòng )舍(shě )。”上(shàng )从(cóng )之(zhī )。由(yóu )是(shì )贵(guì )戚(qī )束(shù )手(shǒu )。

二(èr )月(yuè ),庚(gēng )寅(yín )朔(shuò ),太(tài )史(shǐ )奏(zòu )太(tài )阳(yáng )应(yīng )亏(kuī )不(bú )亏(kuī )。姚(yáo )崇(chóng )表(biǎo )贺(hè ),请(qǐng )书(shū )之(zhī )史(shǐ )册(cè );从(cóng )之(zhī )。

乙(yǐ )末(mò ),突(tū )厥(jué )可(kě )汗(hàn )默(mò )啜(chuò )遣(qiǎn )其(qí )子(zǐ )同(tóng )俄(é )特(tè )勒(lè )及(jí )妹(mèi )夫(fū )火(huǒ )拔(bá )颉(jié )利(lì )发(fā )、石(shí )阿(ā )失(shī )毕(bì )将(jiāng )兵(bīng )围(wéi )北(běi )庭(tíng )都(dōu )护(hù )府(fǔ ),都(dōu )护(hù )郭(guō )虔(qián )瓘(guàn )击(jī )败(bài )之(zhī )。同(tóng )俄(é )单(dān )骑(qí )逼(bī )城(chéng )下(xià ),虔(qián )瓘(guàn )伏(fú )壮(zhuàng )士(shì )于(yú )道(dào )侧(cè ),突(tū )起(qǐ )斩(zhǎn )之(zhī )。突(tū )厥(jué )请(qǐng )悉(xī )军(jūn )中(zhōng )资(zī )粮(liáng )以(yǐ )赎(shú )同(tóng )俄(é ),闻(wén )其(qí )已(yǐ )死(sǐ ),恸(tòng )哭(kū )而(ér )去(qù )。

丁(dīng )未(wèi ),敕(chì ):“自(zì )今(jīn )所(suǒ )在(zài )毋(wú )得(dé )创(chuàng )建(jiàn )佛(fó )寺(sì );旧(jiù )寺(sì )颓(tuí )坏(huài )应(yīng )葺(qì )者(zhě ),诣(yì )有(yǒu )司(sī )陈(chén )牒(dié )检(jiǎn )视(shì ),然(rán )后(hòu )听(tīng )之(zhī )。”

闰(rùn )月(yuè ),以(yǐ )鸿(hóng )胪(lú )少(shǎo )卿(qīng )、朔(shuò )方(fāng )军(jūn )副(fù )大(dà )总(zǒng )管(guǎn )王(wáng )晙(jùn )兼(jiān )安(ān )北(běi )大(dà )都(dōu )护(hù )、朔(shuò )方(fāng )道(dào )行(háng )军(jūn )大(dà )总(zǒng )管(guǎn ),令(lìng )丰(fēng )安(ān )、定(dìng )远(yuǎn )、三(sān )受(shòu )降(jiàng )城(chéng )及(jí )旁(páng )侧(cè )诸(zhū )军(jūn )皆(jiē )受(shòu )晙(jùn )节(jiē )度(dù )。徙(xǐ )大(dà )都(dōu )护(hù )府(fǔ )于(yú )中(zhōng )受(shòu )降(jiàng )城(chéng ),置(zhì )兵(bīng )屯(tún )田(tián )。

丁(dīng )卯(mǎo ),复(fù )置(zhì )十(shí )道(dào )按(àn )察(chá )使(shǐ ),以(yǐ )益(yì )州(zhōu )长(zhǎng )史(shǐ )陆(lù )象(xiàng )先(xiān )等(děng )为(wéi )之(zhī )。

上(shàng )思(sī )徐(xú )有(yǒu )功(gōng )用(yòng )法(fǎ )平(píng )直(zhí ),乙(yǐ )亥(hài ),以(yǐ )其(qí )子(zǐ )大(dà )理(lǐ )司(sī )直(zhí )惀(lún )为(wéi )恭(gōng )陵(líng )令(lìng )。窦(dòu )孝(xiào )谌(chén )之(zhī )子(zǐ )光(guāng )禄(lù )卿(qīng )豳(bīn )公(gōng )希(xī )瑊(jiān )等(děng ),请(qǐng )以(yǐ )己(jǐ )官(guān )爵(jué )让(ràng )惀(lún )以(yǐ )报(bào )其(qí )德(dé ),由(yóu )是(shì )惀(lún )累(lèi )迁(qiān )申(shēn )王(wáng )府(fǔ )司(sī )马(mǎ )。

丙(bǐng )子(zǐ ),申(shēn )王(wáng )成(chéng )义(yì )请(qǐng )以(yǐ )其(qí )府(fǔ )录(lù )事(shì )阎(yán )楚(chǔ )珪(guī )为(wéi )其(qí )府(fǔ )参(cān )军(jūn ),上(shàng )许(xǔ )之(zhī )。姚(yáo )崇(chóng )、卢(lú )怀(huái )慎(shèn )上(shàng )言(yán ):“先(xiān )尝(cháng )得(dé )旨(zhǐ ),云(yún )王(wáng )公(gōng )、驸(fù )马(mǎ )有(yǒu )所(suǒ )奏(zòu )请(qǐng ),非(fēi )墨(mò )敕(chì )皆(jiē )勿(wù )行(háng )。臣(chén )窃(qiè )以(yǐ )量(liàng )材(cái )授(shòu )官(guān ),当(dāng )归(guī )有(yǒu )司(sī );若(ruò )缘(yuán )亲(qīn )故(gù )之(zhī )恩(ēn ),得(dé )以(yǐ )官(guān )爵(jué )为(wéi )惠(huì ),踵(zhǒng )习(xí )近(jìn )事(shì ),实(shí )紊(wěn )纪(jì )纲(gāng )。”事(shì )遂(suí )寝(qǐn )。由(yóu )是(shì )请(qǐng )谒(yè )不(bú )行(háng )。

突(tū )厥(jué )石(shí )阿(ā )失(shī )毕(bì )既(jì )失(shī )同(tóng )俄(é ),不(bú )敢(gǎn )归(guī ),癸(guǐ )未(wèi ),与(yǔ )其(qí )妻(qī )来(lái )奔(bēn );以(yǐ )为(wéi )右(yòu )卫(wèi )大(dà )将(jiāng )军(jūn ),封(fēng )燕(yàn )北(běi )郡(jùn )王(wáng ),命(mìng )其(qí )妻(qī )曰(yuē )金(jīn )山(shān )公(gōng )主(zhǔ )。

或(huò )告(gào )太(tài )子(zǐ )少(shǎo )保(bǎo )刘(liú )幽(yōu )求(qiú )、太(tài )子(zǐ )詹(zhān )事(shì )钟(zhōng )绍(shào )京(jīng )有(yǒu )怨(yuàn )望(wàng )语(yǔ ),下(xià )紫(zǐ )微(wēi )省(shěng )按(àn )问(wèn ),幽(yōu )求(qiú )等(děng )不(bú )服(fú )。姚(yáo )崇(chóng )、卢(lú )怀(huái )慎(shèn )、薛(xuē )讷(nè )言(yán )于(yú )上(shàng )曰(yuē ):“幽(yōu )求(qiú )等(děng )皆(jiē )功(gōng )臣(chén ),乍(zhà )就(jiù )闲(xián )职(zhí ),微(wēi )有(yǒu )沮(jǔ )丧(sàng ),人(rén )情(qíng )或(huò )然(rán )。功(gōng )业(yè )既(jì )大(dà ),荣(róng )宠(chǒng )亦(yì )深(shēn ),一(yī )朝(cháo )下(xià )狱(yù ),虑(lǜ )惊(jīng )远(yuǎn )听(tīng )。”戊(wù )子(zǐ ),贬(biǎn )幽(yōu )求(qiú )为(wéi )睦(mù )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),绍(shào )京(jīng )为(wéi )果(guǒ )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),紫(zǐ )微(wēi )侍(shì )郎(láng )王(wáng )琚(jū )行(háng )边(biān )军(jūn )未(wèi )还(hái ),亦(yì )坐(zuò )幽(yōu )求(qiú )党(dǎng )贬(biǎn )泽(zé )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。

敕(chì ):“涪(fú )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )周(zhōu )利(lì )贞(zhēn )等(děng )十(shí )三(sān )人(rén ),皆(jiē )天(tiān )后(hòu )时(shí )酷(kù )吏(lì ),比(bǐ )周(zhōu )兴(xìng )等(děng )情(qíng )状(zhuàng )差(chà )轻(qīng ),宜(yí )放(fàng )归(guī )草(cǎo )泽(zé ),终(zhōng )身(shēn )勿(wù )齿(chǐ )。”西(xī )突(tū )厥(jué )十(shí )姓(xìng )酋(qiú )长(zhǎng )都(dōu )担(dān )叛(pàn )。三(sān )月(yuè ),己(jǐ )亥(hài ),碛(qì )西(xī )节(jiē )度(dù )使(shǐ )阿(ā )史(shǐ )那(nà )献(xiàn )克(kè )碎(suì )叶(yè )等(děng )镇(zhèn ),擒(qín )斩(zhǎn )都(dōu )担(dān ),降(jiàng )其(qí )部(bù )落(luò )二(èr )万(wàn )馀(yú )帐(zhàng )。

御(yù )史(shǐ )中(zhōng )丞(chéng )姜(jiāng )晦(huì )以(yǐ )宗(zōng )楚(chǔ )客(kè )等(děng )改(gǎi )中(zhōng )宗(zōng )遗(yí )诏(zhào ),青(qīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )韦(wéi )安(ān )石(shí )、太(tài )子(zǐ )宾(bīn )客(kè )韦(wéi )嗣(sì )立(lì )、刑(xíng )部(bù )尚(shàng )书(shū )赵(zhào )彦(yàn )昭(zhāo )、特(tè )进(jìn )致(zhì )仕(shì )李(lǐ )峤(qiáo ),于(yú )时(shí )同(tóng )为(wéi )宰(zǎi )相(xiàng ),不(bú )能(néng )匡(kuāng )正(zhèng ),令(lìng )监(jiān )察(chá )御(yù )史(shǐ )郭(guō )震(zhèn )弹(dàn )之(zhī );且(qiě )言(yán )彦(yàn )昭(zhāo )拜(bài )巫(wū )赵(zhào )氏(shì )为(wéi )姑(gū ),蒙(méng )妇(fù )人(rén )服(fú ),与(yǔ )妻(qī )乘(chéng )车(chē )诣(yì )其(qí )家(jiā )。甲(jiǎ )辰(chén ),贬(biǎn )安(ān )石(shí )为(wéi )沔(miǎn )州(zhōu )别(bié )驾(jià ),嗣(sì )立(lì )为(wéi )岳(yuè )州(zhōu )别(bié )驾(jià ),彦(yàn )昭(zhāo )为(wéi )袁(yuán )州(zhōu )别(bié )驾(jià ),峤(qiáo )为(wéi )滁(chú )州(zhōu )别(bié )驾(jià )。安(ān )石(shí )至(zhì )沔(miǎn )州(zhōu ),晦(huì )又(yòu )奏(zòu )安(ān )石(shí )尝(cháng )检(jiǎn )校(xiào )定(dìng )陵(líng ),盗(dào )隐(yǐn )官(guān )物(wù ),下(xià )州(zhōu )征(zhēng )赃(zāng )。安(ān )石(shí )叹(tàn )曰(yuē ):“此(cǐ )只(zhī )应(yīng )须(xū )我(wǒ )死(sǐ )耳(ěr )。”愤(fèn )恚(huì )而(ér )卒(zú )。晦(huì ),皎(jiǎo )之(zhī )弟(dì )也(yě )。

毁(huǐ )天(tiān )枢(shū ),发(fā )匠(jiàng )熔(róng )其(qí )铜(tóng )铁(tiě ),历(lì )月(yuè )不(bú )尽(jìn )。先(xiān )是(shì ),韦(wéi )后(hòu )亦(yì )于(yú )天(tiān )街(jiē )作(zuò )石(shí )台(tái ),高(gāo )数(shù )丈(zhàng ),以(yǐ )颂(sòng )功(gōng )德(dé ),至(zhì )是(shì )并(bìng )毁(huǐ )之(zhī )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),辛(xīn )巳(sì ),突(tū )厥(jué )可(kě )汗(hàn )默(mò )啜(chuò )复(fù )遣(qiǎn )使(shǐ )求(qiú )昏(hūn ),自(zì )称(chēng )“乾(qián )和(hé )永(yǒng )清(qīng )太(tài )驸(fù )马(mǎ )、天(tiān )上(shàng )得(dé )果(guǒ )报(bào )天(tiān )男(nán )、突(tū )厥(jué )圣(shèng )天(tiān )骨(gǔ )咄(duō )禄(lù )可(kě )汗(hàn )”。

五(wǔ )月(yuè ),己(jǐ )丑(chǒu ),以(yǐ )岁(suì )饥(jī ),悉(xī )罢(bà )员(yuán )外(wài )、试(shì )、检(jiǎn )校(xiào )官(guān ),自(zì )今(jīn )非(fēi )战(zhàn )功(gōng )及(jí )别(bié )敕(chì ),毋(wú )得(dé )注(zhù )拟(nǐ )。

己(jǐ )酉(yǒu ),吐(tǔ )蕃(fān )相(xiàng )坌(bèn )达(dá )延(yán )遗(yí )宰(zǎi )相(xiàng )书(shū ),请(qǐng )先(xiān )遣(qiǎn )解(jiě )琬(wǎn )至(zhì )河(hé )源(yuán )正(zhèng )二(èr )国(guó )封(fēng )疆(jiāng ),然(rán )后(hòu )结(jié )盟(méng )。琬(wǎn )尝(cháng )为(wéi )朔(shuò )方(fāng )大(dà )总(zǒng )管(guǎn ),故(gù )吐(tǔ )蕃(fān )请(qǐng )之(zhī )。前(qián )此(cǐ )琬(wǎn )以(yǐ )金(jīn )紫(zǐ )光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū )致(zhì )仕(shì ),复(fù )召(zhào )拜(bài )左(zuǒ )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )而(ér )遣(qiǎn )之(zhī )。又(yòu )命(mìng )宰(zǎi )相(xiàng )复(fù )坌(bèn )达(dá )延(yán )书(shū ),招(zhāo )怀(huái )之(zhī )。琬(wǎn )上(shàng )言(yán ):“吐(tǔ )蕃(fān )必(bì )阴(yīn )怀(huái )叛(pàn )计(jì ),请(qǐng )预(yù )屯(tún )兵(bīng )十(shí )万(wàn )于(yú )秦(qín )、渭(wèi )等(děng )州(zhōu )以(yǐ )备(bèi )之(zhī )。”

黄(huáng )门(mén )监(jiān )魏(wèi )知(zhī )古(gǔ ),本(běn )起(qǐ )小(xiǎo )吏(lì ),因(yīn )姚(yáo )崇(chóng )引(yǐn )荐(jiàn ),以(yǐ )至(zhì )同(tóng )为(wéi )相(xiàng )。崇(chóng )意(yì )轻(qīng )之(zhī ),请(qǐng )知(zhī )古(gǔ )摄(shè )吏(lì )部(bù )尚(shàng )书(shū )、知(zhī )东(dōng )都(dōu )选(xuǎn )事(shì ),遣(qiǎn )吏(lì )部(bù )尚(shàng )书(shū )宋(sòng )璟(jǐng )于(yú )门(mén )下(xià )过(guò )官(guān );知(zhī )古(gǔ )衔(xián )之(zhī )。崇(chóng )二(èr )子(zǐ )分(fèn )司(sī )东(dōng )都(dōu ),恃(shì )其(qí )父(fù )有(yǒu )德(dé )于(yú )知(zhī )古(gǔ ),颇(pō )招(zhāo )权(quán )请(qǐng )托(tuō );知(zhī )古(gǔ )归(guī ),悉(xī )以(yǐ )闻(wén )。他(tā )日(rì ),上(shàng )从(cóng )容(róng )问(wèn )崇(chóng ):“卿(qīng )子(zǐ )才(cái )性(xìng )何(hé )如(rú )?今(jīn )何(hé )官(guān )也(yě )?”崇(chóng )揣(chuāi )知(zhī )上(shàng )意(yì ),对(duì )曰(yuē ):“臣(chén )有(yǒu )三(sān )子(zǐ ),两(liǎng )在(zài )东(dōng )都(dōu ),为(wéi )人(rén )多(duō )欲(yù )而(ér )不(bú )谨(jǐn ),是(shì )必(bì )以(yǐ )事(shì )干(gàn )魏(wèi )知(zhī )古(gǔ ),臣(chén )未(wèi )及(jí )问(wèn )之(zhī )耳(ěr )。”上(shàng )始(shǐ )以(yǐ )崇(chóng )必(bì )为(wéi )其(qí )子(zǐ )隐(yǐn ),及(jí )闻(wén )崇(chóng )奏(zòu ),喜(xǐ )问(wèn ):“卿(qīng )安(ān )从(cóng )知(zhī )之(zhī )?”对(duì )曰(yuē ):“知(zhī )古(gǔ )微(wēi )时(shí ),臣(chén )卵(luǎn )而(ér )翼(yì )之(zhī )。臣(chén )子(zǐ )愚(yú ),以(yǐ )为(wéi )知(zhī )古(gǔ )必(bì )德(dé )臣(chén ),容(róng )其(qí )为(wéi )非(fēi ),故(gù )敢(gǎn )干(gàn )之(zhī )耳(ěr )。”上(shàng )于(yú )是(shì )以(yǐ )崇(chóng )为(wéi )无(wú )私(sī ),而(ér )薄(báo )知(zhī )古(gǔ )负(fù )崇(chóng ),欲(yù )斥(chì )之(zhī )。崇(chóng )固(gù )请(qǐng )曰(yuē ):“臣(chén )子(zǐ )无(wú )状(zhuàng ),挠(náo )陛(bì )下(xià )法(fǎ ),陛(bì )下(xià )赦(shè )其(qí )罪(zuì ),已(yǐ )幸(xìng )矣(yǐ );苟(gǒu )因(yīn )臣(chén )逐(zhú )知(zhī )古(gǔ ),天(tiān )下(xià )必(bì )以(yǐ )陛(bì )下(xià )为(wéi )私(sī )于(yú )臣(chén ),累(lèi )圣(shèng )政(zhèng )矣(yǐ )。”上(shàng )久(jiǔ )乃(nǎi )许(xǔ )之(zhī )。辛(xīn )亥(hài ),知(zhī )古(gǔ )罢(bà )为(wéi )工(gōng )部(bù )尚(shàng )书(shū )。

宋(sòng )王(wáng )成(chéng )器(qì ),申(shēn )王(wáng )成(chéng )义(yì ),上(shàng )之(zhī )兄(xiōng )也(yě );岐(qí )王(wáng )范(fàn ),薛(xuē )王(wáng )业(yè ),上(shàng )之(zhī )弟(dì )也(yě );豳(bīn )王(wáng )守(shǒu )礼(lǐ ),上(shàng )之(zhī )从(cóng )兄(xiōng )也(yě )。上(shàng )素(sù )友(yǒu )爱(ài ),近(jìn )世(shì )帝(dì )王(wáng )莫(mò )能(néng )及(jí )。初(chū )即(jí )位(wèi ),为(wéi )长(zhǎng )枕(zhěn )大(dà )被(bèi ),与(yǔ )兄(xiōng )弟(dì )同(tóng )寝(qǐn )。诸(zhū )王(wáng )每(měi )旦(dàn )朝(cháo )于(yú )侧(cè )门(mén ),退(tuì )则(zé )相(xiàng )从(cóng )宴(yàn )饮(yǐn )、斗(dòu )鸡(jī )、击(jī )球(qiú ),或(huò )猎(liè )于(yú )近(jìn )郊(jiāo ),游(yóu )赏(shǎng )别(bié )墅(shù ),中(zhōng )使(shǐ )存(cún )问(wèn )相(xiàng )望(wàng )于(yú )道(dào )。上(shàng )听(tīng )朝(cháo )罢(bà ),多(duō )从(cóng )诸(zhū )王(wáng )游(yóu ),在(zài )禁(jìn )中(zhōng ),拜(bài )跪(guì )如(rú )家(jiā )人(rén )礼(lǐ ),饮(yǐn )食(shí )起(qǐ )居(jū ),相(xiàng )与(yǔ )同(tóng )之(zhī )。于(yú )殿(diàn )中(zhōng )设(shè )五(wǔ )幄(wò ),与(yǔ )诸(zhū )王(wáng )更(gèng )处(chù )其(qí )中(zhōng ),谓(wèi )之(zhī )五(wǔ )王(wáng )帐(zhàng )。或(huò )讲(jiǎng )论(lùn )赋(fù )诗(shī ),间(jiān )以(yǐ )饮(yǐn )酒(jiǔ )、博(bó )弈(yì )、游(yóu )猎(liè ),或(huò )自(zì )执(zhí )丝(sī )竹(zhú );成(chéng )器(qì )善(shàn )笛(dí ),范(fàn )善(shàn )琵(pí )琶(pá ),与(yǔ )上(shàng )共(gòng )奏(zòu )之(zhī )。诸(zhū )王(wáng )或(huò )有(yǒu )疾(jí ),上(shàng )为(wéi )之(zhī )终(zhōng )日(rì )不(bú )食(shí ),终(zhōng )夜(yè )不(bú )寝(qǐn )。业(yè )尝(cháng )疾(jí ),上(shàng )方(fāng )临(lín )朝(cháo ),须(xū )臾(yú )之(zhī )间(jiān ),使(shǐ )者(zhě )十(shí )返(fǎn )。上(shàng )亲(qīn )为(wéi )业(yè )煮(zhǔ )药(yào ),回(huí )飙(biāo )吹(chuī )火(huǒ ),误(wù )爇(ruò )上(shàng )须(xū ),左(zuǒ )右(yòu )惊(jīng )救(jiù )之(zhī )。上(shàng )曰(yuē ):“但(dàn )使(shǐ )王(wáng )饮(yǐn )此(cǐ )药(yào )而(ér )愈(yù ),须(xū )何(hé )足(zú )惜(xī )!”成(chéng )器(qì )尤(yóu )恭(gōng )慎(shèn ),未(wèi )尝(cháng )议(yì )及(jí )时(shí )政(zhèng ),与(yǔ )人(rén )交(jiāo )结(jié );上(shàng )愈(yù )信(xìn )重(zhòng )之(zhī ),故(gù )谗(chán )间(jiān )之(zhī )言(yán )无(wú )自(zì )而(ér )入(rù )。然(rán )专(zhuān )以(yǐ )衣(yī )食(shí )声(shēng )色(sè )畜(chù )养(yǎng )娱(yú )乐(lè )之(zhī ),不(bú )任(rèn )以(yǐ )职(zhí )事(shì )。群(qún )臣(chén )以(yǐ )成(chéng )器(qì )等(děng )地(dì )逼(bī ),请(qǐng )循(xún )故(gù )事(shì )出(chū )刺(cì )外(wài )州(zhōu )。六(liù )月(yuè ),丁(dīng )巳(sì ),以(yǐ )宋(sòng )王(wáng )成(chéng )器(qì )兼(jiān )岐(qí )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),申(shēn )王(wáng )成(chéng )义(yì )兼(jiān )幽(yōu )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),豳(bīn )王(wáng )守(shǒu )礼(lǐ )兼(jiān )虢(guó )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),令(lìng )到(dào )官(guān )但(dàn )领(lǐng )大(dà )纲(gāng ),自(zì )馀(yú )州(zhōu )务(wù ),皆(jiē )委(wěi )上(shàng )佐(zuǒ )主(zhǔ )之(zhī )。是(shì )后(hòu )诸(zhū )王(wáng )为(wéi )都(dōu )护(hù )、都(dōu )督(dū )、刺(cì )史(shǐ )者(zhě )并(bìng )准(zhǔn )此(cǐ )。

丙(bǐng )寅(yín ),吐(tǔ )蕃(fān )使(shǐ )其(qí )宰(zǎi )相(xiàng )尚(shàng )钦(qīn )藏(cáng )来(lái )献(xiàn )盟(méng )书(shū )。

上(shàng )以(yǐ )风(fēng )俗(sú )奢(shē )靡(mí ),秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),乙(yǐ )未(wèi ),制(zhì ):“乘(chéng )舆(yú )服(fú )御(yù )、金(jīn )银(yín )器(qì )玩(wán ),宜(yí )令(lìng )有(yǒu )司(sī )销(xiāo )毁(huǐ ),以(yǐ )供(gòng )军(jūn )国(guó )之(zhī )用(yòng );其(qí )珠(zhū )玉(yù )、锦(jǐn )绣(xiù ),焚(fén )于(yú )殿(diàn )前(qián );后(hòu )妃(fēi )以(yǐ )下(xià ),皆(jiē )毋(wú )得(dé )服(fú )珠(zhū )玉(yù )锦(jǐn )绣(xiù )。”戊(wù )戌(xū ),敕(chì ):“百(bǎi )官(guān )所(suǒ )服(fú )带(dài )及(jí )酒(jiǔ )器(qì )、马(mǎ )衔(xián )、镫(dèng ),三(sān )品(pǐn )以(yǐ )上(shàng ),听(tīng )饰(shì )以(yǐ )玉(yù ),四(sì )品(pǐn )以(yǐ )金(jīn ),五(wǔ )品(pǐn )以(yǐ )银(yín ),自(zì )馀(yú )皆(jiē )禁(jìn )之(zhī );妇(fù )人(rén )服(fú )饰(shì )从(cóng )其(qí )夫(fū )、子(zǐ )。其(qí )旧(jiù )成(chéng )锦(jǐn )绣(xiù ),听(tīng )染(rǎn )为(wéi )皁(zào )。自(zì )今(jīn )天(tiān )下(xià )更(gèng )毋(wú )得(dé )采(cǎi )珠(zhū )玉(yù ),织(zhī )锦(jǐn )绣(xiù )等(děng )物(wù ),违(wéi )者(zhě )杖(zhàng )一(yī )百(bǎi ),工(gōng )人(rén )减(jiǎn )一(yī )等(děng )。”罢(bà )两(liǎng )京(jīng )织(zhī )锦(jǐn )坊(fāng )。

臣(chén )光(guāng )曰(yuē ):明(míng )皇(huáng )之(zhī )始(shǐ )欲(yù )为(wéi )治(zhì ),能(néng )自(zì )刻(kè )厉(lì )节(jiē )俭(jiǎn )如(rú )此(cǐ ),晚(wǎn )节(jiē )犹(yóu )以(yǐ )奢(shē )败(bài )。甚(shèn )哉(zāi )奢(shē )靡(mí )之(zhī )易(yì )以(yǐ )溺(nì )人(rén )也(yě )!《诗(shī )》云(yún ):“靡(mí )不(bú )有(yǒu )初(chū ),鲜(xiān )克(kè )有(yǒu )终(zhōng )。”可(kě )不(bú )慎(shèn )哉(zāi )!

薛(xuē )讷(nè )与(yǔ )左(zuǒ )临(lín )门(mén )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )杜(dù )宾(bīn )客(kè )、定(dìng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )崔(cuī )宣(xuān )道(dào )等(děng )将(jiāng )兵(bīng )六(liù )万(wàn )出(chū )檀(tán )州(zhōu )击(jī )契(qì )丹(dān )。宾(bīn )客(kè )以(yǐ )为(wéi )“士(shì )卒(zú )盛(shèng )夏(xià )负(fù )戈(gē )甲(jiǎ ),赍(jī )资(zī )粮(liáng ),深(shēn )入(rù )寇(kòu )境(jìng ),难(nán )以(yǐ )成(chéng )功(gōng )。”讷(nè )曰(yuē ):“盛(shèng )夏(xià )草(cǎo )肥(féi ),羔(gāo )犊(dú )孳(zī )息(xī ),因(yīn )粮(liáng )于(yú )敌(dí ),正(zhèng )得(dé )天(tiān )时(shí ),一(yī )举(jǔ )灭(miè )虏(lǔ ),不(bú )可(kě )失(shī )也(yě )。”行(háng )至(zhì )滦(luán )水(shuǐ )山(shān )峡(xiá )中(zhōng ),契(qì )丹(dān )伏(fú )兵(bīng )遮(zhē )其(qí )前(qián )后(hòu ),从(cóng )山(shān )上(shàng )击(jī )之(zhī )。唐(táng )兵(bīng )大(dà )败(bài ),死(sǐ )者(zhě )什(shí )八(bā )九(jiǔ )。讷(nè )与(yǔ )数(shù )十(shí )骑(qí )突(tū )围(wéi )得(dé )免(miǎn ),虏(lǔ )中(zhōng )嗤(chī )之(zhī ),谓(wèi )之(zhī )“薛(xuē )婆(pó )。”崔(cuī )宣(xuān )道(dào )将(jiāng )后(hòu )军(jūn ),闻(wén )讷(nè )败(bài ),亦(yì )走(zǒu )。讷(nè )归(guī )罪(zuì )于(yú )宣(xuān )道(dào )及(jí )胡(hú )将(jiāng )李(lǐ )思(sī )敬(jìng )等(děng )八(bā )人(rén ),制(zhì )悉(xī )斩(zhǎn )之(zhī )于(yú )幽(yōu )州(zhōu )。庚(gēng )子(zǐ ),敕(chì )免(miǎn )讷(nè )死(sǐ ),削(xuē )除(chú )其(qí )官(guān )爵(jué );独(dú )赦(shè )杜(dù )宾(bīn )客(kè )之(zhī )罪(zuì )。

壬(rén )寅(yín ),以(yǐ )北(běi )庭(tíng )都(dōu )护(hù )郭(guō )虔(qián )瓘(guàn )为(wéi )凉(liáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )、河(hé )西(xī )诸(zhū )军(jūn )州(zhōu )节(jiē )度(dù )使(shǐ )。

果(guǒ )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )钟(zhōng )绍(shào )京(jīng )心(xīn )怨(yuàn )望(wàng ),数(shù )上(shàng )疏(shū )妄(wàng )陈(chén )休(xiū )咎(jiù );乙(yǐ )巳(sì ),贬(biǎn )溱(qín )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。

丁(dīng )未(wèi ),房(fáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )襄(xiāng )王(wáng )重(zhòng )茂(mào )薨(hōng )。辍(chuò )朝(cháo )三(sān )日(rì ),追(zhuī )谥(shì )曰(yuē )殇(shāng )皇(huáng )帝(dì )。

戊(wù )申(shēn ),禁(jìn )百(bǎi )官(guān )家(jiā )毋(wú )得(dé )与(yǔ )僧(sēng )、尼(ní )、道(dào )士(shì )往(wǎng )还(hái )。壬(rén )子(zǐ ),禁(jìn )人(rén )间(jiān )铸(zhù )佛(fó )、写(xiě )经(jīng )。

宋(sòng )王(wáng )成(chéng )器(qì )等(děng )请(qǐng )献(xiàn )兴(xìng )庆(qìng )坊(fāng )宅(zhái )为(wéi )离(lí )宫(gōng );甲(jiǎ )寅(yín ),制(zhì )许(xǔ )之(zhī ),始(shǐ )作(zuò )兴(xìng )庆(qìng )宫(gōng ),仍(réng )各(gè )赐(cì )成(chéng )器(qì )等(děng )宅(zhái ),环(huán )于(yú )宫(gōng )侧(cè )。又(yòu )于(yú )宫(gōng )西(xī )南(nán )置(zhì )楼(lóu ),题(tí )其(qí )西(xī )曰(yuē )“花(huā )萼(è )相(xiàng )辉(huī )之(zhī )楼(lóu )”,南(nán )曰(yuē )“勤(qín )政(zhèng )务(wù )本(běn )之(zhī )楼(lóu )”。上(shàng )或(huò )登(dēng )楼(lóu ),闻(wén )王(wáng )奏(zòu )乐(lè ),则(zé )召(zhào )升(shēng )楼(lóu )同(tóng )宴(yàn ),或(huò )幸(xìng )其(qí )所(suǒ )居(jū )尽(jìn )欢(huān ),赏(shǎng )赉(lài )优(yōu )渥(wò )。

乙(yǐ )卯(mǎo ),以(yǐ )岐(qí )王(wáng )范(fàn )兼(jiān )绛(jiàng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),薛(xuē )王(wáng )业(yè )兼(jiān )同(tóng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。仍(réng )敕(chì )宋(sòng )王(wáng )以(yǐ )下(xià )每(měi )季(jì )二(èr )人(rén )入(rù )朝(cháo ),周(zhōu )而(ér )复(fù )始(shǐ )。民(mín )间(jiān )讹(é )言(yán )上(shàng )采(cǎi )择(zé )女(nǚ )子(zǐ )以(yǐ )充(chōng )掖(yè )庭(tíng )。上(shàng )闻(wén )之(zhī ),八(bā )月(yuè ),乙(yǐ )丑(chǒu ),令(lìng )有(yǒu )司(sī )具(jù )车(chē )牛(niú )于(yú )崇(chóng )明(míng )门(mén ),自(zì )选(xuǎn )后(hòu )宫(gōng )无(wú )用(yòng )者(zhě )载(zǎi )还(hái )其(qí )家(jiā );敕(chì )曰(yuē ):“燕(yàn )寝(qǐn )之(zhī )内(nèi ),尚(shàng )令(lìng )罢(bà )遣(qiǎn );闾(lǘ )阎(yán )之(zhī )间(jiān ),足(zú )可(kě )知(zhī )悉(xī )。”

乙(yǐ )亥(hài ),吐(tǔ )蕃(fān )将(jiāng )坌(bèn )达(dá )延(yán )、乞(qǐ )力(lì )徐(xú )帅(shuài )众(zhòng )十(shí )万(wàn )寇(kòu )临(lín )洮(táo ),军(jūn )兰(lán )州(zhōu ),至(zhì )于(yú )渭(wèi )源(yuán ),掠(luě )取(qǔ )牧(mù )马(mǎ )。命(mìng )薛(xuē )讷(nè )白(bái )衣(yī )摄(shè )左(zuǒ )羽(yǔ )林(lín )将(jiāng )军(jūn ),为(wéi )陇(lǒng )右(yòu )防(fáng )御(yù )使(shǐ )。以(yǐ )右(yòu )骁(xiāo )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )常(cháng )乐(lè )郭(guō )知(zhī )运(yùn )为(wéi )副(fù )使(shǐ ),与(yǔ )太(tài )仆(pú )少(shǎo )卿(qīng )王(wáng )晙(jùn )帅(shuài )兵(bīng )击(jī )之(zhī )。辛(xīn )巳(sì ),大(dà )募(mù )勇(yǒng )士(shì ),诣(yì )河(hé )、陇(lǒng )就(jiù )讷(nè )教(jiāo )习(xí )。

初(chū ),鄯(shàn )州(zhōu )都(dōu )督(dū )杨(yáng )矩(jǔ )以(yǐ )九(jiǔ )曲(qǔ )之(zhī )地(dì )与(yǔ )吐(tǔ )蕃(fān ),其(qí )地(dì )肥(féi )饶(ráo )。吐(tǔ )蕃(fān )就(jiù )之(zhī )畜(chù )牧(mù ),因(yīn )以(yǐ )入(rù )寇(kòu ),矩(jǔ )悔(huǐ )惧(jù )自(zì )杀(shā )。

乙(yǐ )酉(yǒu ),太(tài )子(zǐ )宾(bīn )客(kè )薛(xuē )谦(qiān )光(guāng )献(xiàn )武(wǔ )后(hòu )所(suǒ )制(zhì )《豫(yù )州(zhōu )鼎(dǐng )铭(míng )》,其(qí )末(mò )云(yún ):“上(shàng )玄(xuán )降(jiàng )鉴(jiàn ),方(fāng )建(jiàn )隆(lóng )基(jī )。”以(yǐ )为(wéi )上(shàng )受(shòu )命(mìng )之(zhī )符(fú )。姚(yáo )崇(chóng )表(biǎo )贺(hè ),且(qiě )请(qǐng )宣(xuān )示(shì )史(shǐ )官(guān ),颁(bān )告(gào )中(zhōng )外(wài )。

臣(chén )光(guāng )曰(yuē ):日(rì )食(shí )不(bú )验(yàn ),太(tài )史(shǐ )之(zhī )过(guò )也(yě );而(ér )君(jūn )臣(chén )相(xiàng )贺(hè ),是(shì )诬(wū )天(tiān )也(yě )。采(cǎi )偶(ǒu )然(rán )之(zhī )文(wén )以(yǐ )为(wéi )符(fú )命(mìng ),小(xiǎo )臣(chén )之(zhī )谄(chǎn )也(yě );而(ér )宰(zǎi )相(xiàng )因(yīn )而(ér )实(shí )之(zhī ),是(shì )侮(wǔ )其(qí )君(jūn )也(yě )。上(shàng )诬(wū )于(yú )天(tiān ),下(xià )侮(wǔ )其(qí )君(jūn ),以(yǐ )明(míng )皇(huáng )之(zhī )明(míng ),姚(yáo )崇(chóng )之(zhī )贤(xián ),犹(yóu )不(bú )免(miǎn )于(yú )是(shì ),岂(qǐ )不(bú )惜(xī )哉(zāi )!

九(jiǔ )月(yuè ),戊(wù )申(shēn ),上(shàng )幸(xìng )骊(lí )山(shān )温(wēn )汤(tāng )。

敕(chì )以(yǐ )岁(suì )稔(rěn )伤(shāng )农(nóng ),令(lìng )诸(zhū )州(zhōu )修(xiū )常(cháng )平(píng )仓(cāng )法(fǎ );江(jiāng )、岭(lǐng )、淮(huái )、浙(zhè )、剑(jiàn )南(nán )地(dì )下(xià )湿(shī ),不(bú )堪(kān )贮(zhù )积(jī ),不(bú )在(zài )此(cǐ )例(lì )。

突(tū )厥(jué )可(kě )汗(hàn )默(mò )啜(chuò )衰(shuāi )老(lǎo ),昏(hūn )虐(nuè )愈(yù )甚(shèn );壬(rén )子(zǐ ),葛(gě )逻(luó )禄(lù )等(děng )部(bù )落(luò )诣(yì )凉(liáng )州(zhōu )降(jiàng )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),吐(tǔ )蕃(fān )复(fù )寇(kòu )渭(wèi )源(yuán )。丙(bǐng )辰(chén ),上(shàng )下(xià )诏(zhào )欲(yù )亲(qīn )征(zhēng ),发(fā )兵(bīng )十(shí )馀(yú )万(wàn )人(rén ),马(mǎ )四(sì )万(wàn )匹(pǐ )。

戊(wù )午(wǔ ),上(shàng )还(hái )宫(gōng )。

甲(jiǎ )子(zǐ ),薛(xuē )讷(nè )与(yǔ )吐(tǔ )蕃(fān )战(zhàn )于(yú )武(wǔ )街(jiē ),大(dà )破(pò )之(zhī )。时(shí )太(tài )仆(pú )少(shǎo )卿(qīng )陇(lǒng )右(yòu )群(qún )牧(mù )使(shǐ )王(wáng )晙(jùn )帅(shuài )所(suǒ )部(bù )二(èr )千(qiān )人(rén )与(yǔ )讷(nè )会(huì )击(jī )吐(tǔ )蕃(fān )。坌(bèn )达(dá )延(yán )将(jiāng )吐(tǔ )蕃(fān )十(shí )万(wàn )屯(tún )大(dà )来(lái )谷(gǔ ),选(xuǎn )勇(yǒng )士(shì )七(qī )百(bǎi ),衣(yī )胡(hú )服(fú ),夜(yè )袭(xí )之(zhī ),多(duō )置(zhì )鼓(gǔ )角(jiǎo )于(yú )其(qí )后(hòu )五(wǔ )里(lǐ ),前(qián )军(jūn )遇(yù )敌(dí )大(dà )呼(hū ),后(hòu )人(rén )鸣(míng )鼓(gǔ )角(jiǎo )以(yǐ )应(yīng )之(zhī )。虏(lǔ )以(yǐ )为(wéi )大(dà )军(jūn )至(zhì ),惊(jīng )惧(jù ),自(zì )相(xiàng )杀(shā )伤(shāng ),死(sǐ )者(zhě )万(wàn )计(jì )。讷(nè )时(shí )在(zài )武(wǔ )街(jiē ),去(qù )大(dà )来(lái )谷(gǔ )二(èr )十(shí )里(lǐ ),虏(lǔ )军(jūn )塞(sāi )其(qí )中(zhōng )间(jiān );晙(jùn )复(fù )夜(yè )出(chū )兵(bīng )袭(xí )之(zhī ),虏(lǔ )大(dà )溃(kuì ),始(shǐ )得(dé )与(yǔ )讷(nè )军(jūn )合(hé )。同(tóng )追(zhuī )奔(bēn )至(zhì )洮(táo )水(shuǐ ),复(fù )战(zhàn )于(yú )长(zhǎng )城(chéng )堡(bǎo ),又(yòu )败(bài )之(zhī ),前(qián )后(hòu )杀(shā )获(huò )数(shù )万(wàn )人(rén )。丰(fēng )安(ān )军(jūn )使(shǐ )王(wáng )海(hǎi )宾(bīn )战(zhàn )死(sǐ )。乙(yǐ )丑(chǒu ),敕(chì )罢(bà )亲(qīn )征(zhēng )。

戊(wù )辰(chén ),姚(yáo )崇(chóng )、卢(lú )怀(huái )慎(shèn )等(děng )奏(zòu ):“顷(qǐng )者(zhě )吐(tǔ )蕃(fān )以(yǐ )河(hé )为(wéi )境(jìng ),神(shén )龙(lóng )中(zhōng )尚(shàng )公(gōng )主(zhǔ ),遂(suí )逾(yú )河(hé )筑(zhù )城(chéng ),置(zhì )独(dú )山(shān )、九(jiǔ )曲(qǔ )两(liǎng )军(jūn ),去(qù )积(jī )石(shí )三(sān )百(bǎi )里(lǐ ),又(yòu )于(yú )河(hé )上(shàng )造(zào )桥(qiáo )。今(jīn )吐(tǔ )蕃(fān )既(jì )叛(pàn ),宜(yí )毁(huǐ )桥(qiáo )拔(bá )城(chéng )。”从(cóng )之(zhī )。

以(yǐ )王(wáng )海(hǎi )宾(bīn )之(zhī )子(zǐ )忠(zhōng )嗣(sì )为(wéi )朝(cháo )散(sàn )大(dà )夫(fū )、尚(shàng )辇(niǎn )奉(fèng )御(yù ),养(yǎng )之(zhī )宫(gōng )中(zhōng )。

己(jǐ )巳(sì ),突(tū )厥(jué )可(kě )汗(hàn )默(mò )啜(chuò )又(yòu )遣(qiǎn )使(shǐ )求(qiú )昏(hūn ),上(shàng )许(xǔ )以(yǐ )来(lái )岁(suì )迎(yíng )公(gōng )主(zhǔ )。

突(tū )厥(jué )十(shí )姓(xìng )胡(hú )禄(lù )屋(wū )等(děng )诸(zhū )部(bù )诣(yì )北(běi )庭(tíng )请(qǐng )降(jiàng ),命(mìng )都(dōu )护(hù )郭(guō )虔(qián )瓘(guàn )抚(fǔ )存(cún )之(zhī )。

乙(yǐ )酉(yǒu ),命(mìng )左(zuǒ )骁(xiāo )卫(wèi )郎(láng )将(jiāng )尉(wèi )迟(chí )瑰(guī )使(shǐ )于(yú )吐(tǔ )蕃(fān ),宣(xuān )慰(wèi )金(jīn )城(chéng )公(gōng )主(zhǔ )。吐(tǔ )蕃(fān )遣(qiǎn )其(qí )大(dà )臣(chén )宗(zōng )俄(é )因(yīn )矛(máo )至(zhì )洮(táo )水(shuǐ )请(qǐng )和(hé ),用(yòng )敌(dí )国(guó )礼(lǐ );上(shàng )不(bú )许(xǔ )。自(zì )是(shì )连(lián )岁(suì )犯(fàn )边(biān )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),辛(xīn )卯(mǎo ),葬(zàng )殇(shāng )皇(huáng )帝(dì )。

丙(bǐng )申(shēn ),遣(qiǎn )左(zuǒ )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )解(jiě )琬(wǎn )诣(yì )北(běi )庭(tíng )宣(xuān )慰(wèi )突(tū )厥(jué )降(jiàng )者(zhě ),随(suí )便(biàn )宜(yí )区(qū )处(chù )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),壬(rén )戌(xū ),沙(shā )陀(tuó )金(jīn )山(shān )入(rù )朝(cháo )。

甲(jiǎ )子(zǐ ),置(zhì )陇(lǒng )右(yòu )节(jiē )度(dù )大(dà )使(shǐ ),领(lǐng )鄯(shàn )、奉(fèng )、河(hé )、渭(wèi )、兰(lán )、临(lín )、武(wǔ )、洮(táo )、岷(mín )、郭(guō )、叠(dié )、宕(dàng )十(shí )二(èr )州(zhōu ),以(yǐ )陇(lǒng )右(yòu )防(fáng )御(yù )副(fù )使(shǐ )郭(guō )知(zhī )运(yùn )为(wéi )之(zhī )。

乙(yǐ )丑(chǒu ),立(lì )皇(huáng )子(zǐ )嗣(sì )真(zhēn )为(wéi )鄫(zēng )王(wáng ),嗣(sì )初(chū )为(wéi )鄂(è )王(wáng ),嗣(sì )玄(xuán )为(wéi )鄄(juàn )王(wáng )。辛(xīn )巳(sì ),立(lì )郢(yǐng )王(wáng )嗣(sì )谦(qiān )为(wéi )皇(huáng )太(tài )子(zǐ )。嗣(sì )真(zhēn ),上(shàng )之(zhī )长(zhǎng )子(zǐ ),母(mǔ )曰(yuē )刘(liú )华(huá )妃(fēi )。嗣(sì )谦(qiān ),次(cì )子(zǐ )也(yě ),母(mǔ )曰(yuē )赵(zhào )丽(lì )妃(fēi );丽(lì )妃(fēi )以(yǐ )倡(chàng )进(jìn ),有(yǒu )宠(chǒng )于(yú )上(shàng ),故(gù )立(lì )之(zhī )。

是(shì )岁(suì ),置(zhì )幽(yōu )州(zhōu )节(jiē )度(dù )、经(jīng )略(luè )、镇(zhèn )守(shǒu )大(dà )使(shǐ ),领(lǐng )幽(yōu )、易(yì )、平(píng )、檀(tán )、妫(guī )、燕(yàn )六(liù )州(zhōu )。

突(tū )骑(qí )施(shī )可(kě )汗(hàn )守(shǒu )忠(zhōng )之(zhī )弟(dì )遮(zhē )弩(nǔ )恨(hèn )所(suǒ )分(fèn )部(bù )落(luò )少(shǎo )于(yú )其(qí )兄(xiōng ),遂(suí )叛(pàn )入(rù )突(tū )厥(jué ),请(qǐng )为(wéi )乡(xiāng )导(dǎo ),以(yǐ )伐(fá )守(shǒu )忠(zhōng )。默(mò )啜(chuò )遣(qiǎn )兵(bīng )二(èr )万(wàn )击(jī )守(shǒu )忠(zhōng ),虏(lǔ )之(zhī )而(ér )还(hái )。谓(wèi )遮(zhē )弩(nǔ )曰(yuē ):“汝(rǔ )叛(pàn )其(qí )兄(xiōng ),何(hé )有(yǒu )于(yú )我(wǒ )!”遂(suí )并(bìng )杀(shā )之(zhī )。

开(kāi )元(yuán )三(sān )年(nián )乙(yǐ )卯(mǎo ),公(gōng )元(yuán )七(qī )一(yī )五(wǔ )年(nián )

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),癸(guǐ )卯(mǎo ),以(yǐ )卢(lú )怀(huái )慎(shèn )检(jiǎn )校(xiào )吏(lì )部(bù )尚(shàng )书(shū )兼(jiān )黄(huáng )门(mén )监(jiān )。怀(huái )慎(shèn )清(qīng )谨(jǐn )俭(jiǎn )素(sù ),不(bú )营(yíng )资(zī )产(chǎn ),虽(suī )贵(guì )为(wéi )卿(qīng )相(xiàng ),所(suǒ )得(dé )俸(fèng )赐(cì ),随(suí )散(sàn )亲(qīn )旧(jiù )。妻(qī )子(zǐ )不(bú )免(miǎn )饥(jī )寒(hán ),所(suǒ )居(jū )不(bú )蔽(bì )风(fēng )雨(yǔ )。

姚(yáo )崇(chóng )尝(cháng )有(yǒu )子(zǐ )丧(sàng ),谒(yè )告(gào )十(shí )馀(yú )日(rì ),政(zhèng )事(shì )委(wěi )积(jī )。怀(huái )慎(shèn )不(bú )能(néng )决(jué ),惶(huáng )恐(kǒng )入(rù )谢(xiè )于(yú )上(shàng )。上(shàng )曰(yuē ):“朕(zhèn )以(yǐ )天(tiān )下(xià )事(shì )委(wěi )姚(yáo )崇(chóng ),以(yǐ )卿(qīng )坐(zuò )镇(zhèn )雅(yǎ )俗(sú )耳(ěr )。”崇(chóng )既(jì )出(chū ),须(xū )臾(yú ),裁(cái )决(jué )俱(jù )尽(jìn ),颇(pō )有(yǒu )得(dé )色(sè ),顾(gù )谓(wèi )紫(zǐ )微(wēi )舍(shě )人(rén )齐(qí )澣(hàn )曰(yuē ):“余(yú )为(wéi )相(xiàng ),可(kě )比(bǐ )何(hé )人(rén )?”澣(hàn )未(wèi )对(duì ),崇(chóng )曰(yuē ):“何(hé )如(rú )管(guǎn )、晏(yàn )?”澣(hàn )曰(yuē ):“管(guǎn )、晏(yàn )之(zhī )法(fǎ )虽(suī )不(bú )能(néng )施(shī )于(yú )后(hòu ),犹(yóu )能(néng )没(méi )身(shēn )。公(gōng )所(suǒ )为(wéi )法(fǎ ),随(suí )复(fù )更(gèng )之(zhī ),似(sì )不(bú )及(jí )也(yě )。”崇(chóng )曰(yuē ):“然(rán )则(zé )竟(jìng )如(rú )何(hé )?”澣(hàn )曰(yuē ):“公(gōng )可(kě )谓(wèi )救(jiù )时(shí )之(zhī )相(xiàng )耳(ěr )。”崇(chóng )喜(xǐ ),投(tóu )笔(bǐ )曰(yuē ):“救(jiù )时(shí )之(zhī )相(xiàng ),岂(qǐ )易(yì )得(dé )乎(hū )!”

怀(huái )慎(shèn )与(yǔ )崇(chóng )同(tóng )为(wéi )相(xiàng ),自(zì )以(yǐ )才(cái )不(bú )及(jí )崇(chóng ),每(měi )事(shì )推(tuī )之(zhī ),时(shí )人(rén )谓(wèi )之(zhī )“伴(bàn )食(shí )宰(zǎi )相(xiàng )。”

臣(chén )光(guāng )曰(yuē ):昔(xī )鲍(bào )叔(shū )之(zhī )于(yú )管(guǎn )仲(zhòng ),子(zǐ )皮(pí )之(zhī )于(yú )子(zǐ )产(chǎn ),皆(jiē )位(wèi )居(jū )其(qí )上(shàng ),能(néng )知(zhī )其(qí )贤(xián )而(ér )下(xià )之(zhī ),授(shòu )以(yǐ )国(guó )政(zhèng );孔(kǒng )子(zǐ )美(měi )之(zhī )。曹(cáo )参(cān )自(zì )谓(wèi )不(bú )及(jí )萧(xiāo )何(hé ),一(yī )遵(zūn )其(qí )法(fǎ ),无(wú )所(suǒ )变(biàn )更(gèng );汉(hàn )业(yè )以(yǐ )成(chéng )。夫(fū )不(bú )肖(xiāo )用(yòng )事(shì ),为(wéi )其(qí )僚(liáo )者(zhě ),爱(ài )身(shēn )保(bǎo )禄(lù )而(ér )从(cóng )之(zhī ),不(bú )顾(gù )国(guó )家(jiā )之(zhī )安(ān )危(wēi ),是(shì )诚(chéng )罪(zuì )人(rén )也(yě )。贤(xián )智(zhì )用(yòng )事(shì ),为(wéi )其(qí )僚(liáo )者(zhě ),愚(yú )惑(huò )以(yǐ )乱(luàn )其(qí )治(zhì ),专(zhuān )固(gù )以(yǐ )分(fèn )其(qí )权(quán ),媢(mào )嫉(jí )以(yǐ )毁(huǐ )其(qí )功(gōng ),愎(bì )戾(lì )以(yǐ )窃(qiè )其(qí )名(míng ),是(shì )亦(yì )罪(zuì )人(rén )也(yě )。崇(chóng ),唐(táng )之(zhī )贤(xián )相(xiàng ),怀(huái )慎(shèn )与(yǔ )之(zhī )同(tóng )心(xīn )戮(lù )力(lì ),以(yǐ )济(jì )明(míng )皇(huáng )太(tài )平(píng )之(zhī )政(zhèng ),夫(fū )何(hé )罪(zuì )哉(zāi )!《秦(qín )誓(shì )》曰(yuē ):“如(rú )有(yǒu )一(yī )介(jiè )臣(chén ),断(duàn )断(duàn )猗(yī ),无(wú )它(tā )技(jì );其(qí )心(xīn )休(xiū )休(xiū )焉(yān ),其(qí )如(rú )有(yǒu )容(róng );人(rén )之(zhī )有(yǒu )技(jì ),若(ruò )己(jǐ )有(yǒu )之(zhī ),人(rén )之(zhī )彦(yàn )圣(shèng ),其(qí )心(xīn )好(hǎo )之(zhī ),不(bú )啻(chì )如(rú )自(zì )其(qí )口(kǒu )出(chū ),是(shì )能(néng )容(róng )之(zhī ),以(yǐ )保(bǎo )我(wǒ )子(zǐ )孙(sūn )黎(lí )民(mín ),亦(yì )职(zhí )有(yǒu )利(lì )哉(zāi )。”怀(huái )慎(shèn )之(zhī )谓(wèi )矣(yǐ )。御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )宋(sòng )璟(jǐng )坐(zuò )监(jiān )朝(cháo )堂(táng )杖(zhàng )人(rén )杖(zhàng )轻(qīng ),贬(biǎn )睦(mù )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。

突(tū )厥(jué )十(shí )胜(shèng )降(jiàng )者(zhě )前(qián )后(hòu )万(wàn )馀(yú )帐(zhàng )。高(gāo )丽(lì )莫(mò )离(lí )支(zhī )文(wén )简(jiǎn ),十(shí )姓(xìng )之(zhī )婿(xù )也(yě ),二(èr )月(yuè ),与(yǔ )夹(jiá )跌(diē )都(dōu )督(dū )思(sī )泰(tài )等(děng )亦(yì )自(zì )突(tū )厥(jué )帅(shuài )众(zhòng )来(lái )降(jiàng );制(zhì )皆(jiē )以(yǐ )河(hé )南(nán )地(dì )处(chù )之(zhī )。

三(sān )月(yuè ),胡(hú )禄(lù )屋(wū )酋(qiú )长(zhǎng )支(zhī )匐(fú )忌(jì )等(děng )入(rù )朝(cháo )。上(shàng )以(yǐ )十(shí )姓(xìng )降(jiàng )者(zhě )浸(jìn )多(duō ),夏(xià ),四(sì )月(yuè ),庚(gēng )申(shēn ),以(yǐ )右(yòu )羽(yǔ )林(lín )大(dà )将(jiāng )军(jūn )薛(xuē )讷(nè )为(wéi )凉(liáng )州(zhōu )镇(zhèn )大(dà )总(zǒng )管(guǎn ),赤(chì )水(shuǐ )等(děng )军(jūn )并(bìng )受(shòu )节(jiē )度(dù ),居(jū )凉(liáng )州(zhōu );左(zuǒ )卫(wèi )大(dà )将(jiāng )军(jūn )郭(guō )虔(qián )瓘(guàn )为(wéi )朔(shuò )州(zhōu )镇(zhèn )大(dà )总(zǒng )管(guǎn ),和(hé )戎(róng )等(děng )军(jūn )并(bìng )受(shòu )节(jiē )度(dù ),居(jū )并(bìng )州(zhōu ),勒(lè )兵(bīng )以(yǐ )备(bèi )默(mò )啜(chuò )。

默(mò )啜(chuò )发(fā )兵(bīng )击(jī )葛(gě )逻(luó )禄(lù )、胡(hú )禄(lù )屋(wū )、鼠(shǔ )尼(ní )施(shī )等(děng ),屡(lǚ )破(pò )之(zhī );敕(chì )北(běi )庭(tíng )都(dōu )护(hù )汤(tāng )嘉(jiā )惠(huì )、左(zuǒ )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )解(jiě )琬(wǎn )等(děng )发(fā )兵(bīng )救(jiù )之(zhī )。五(wǔ )月(yuè ),壬(rén )辰(chén ),敕(chì )嘉(jiā )惠(huì )等(děng )与(yǔ )葛(gě )逻(luó )禄(lù )、胡(hú )禄(lù )屋(wū )、鼠(shǔ )尼(ní )施(shī )及(jí )定(dìng )边(biān )道(dào )十(shí )总(zǒng )管(guǎn )阿(ā )史(shǐ )那(nà )献(xiàn )互(hù )相(xiàng )应(yīng )援(yuán )。

山(shān )东(dōng )大(dà )蝗(huáng ),民(mín )或(huò )于(yú )田(tián )旁(páng )焚(fén )香(xiāng )膜(mó )拜(bài )设(shè )祭(jì )而(ér )不(bú )敢(gǎn )杀(shā ),姚(yáo )崇(chóng )奏(zòu )遣(qiǎn )御(yù )史(shǐ )督(dū )州(zhōu )县(xiàn )捕(bǔ )而(ér )瘗(yì )之(zhī )。议(yì )者(zhě )以(yǐ )为(wéi )蝗(huáng )众(zhòng )多(duō ),除(chú )不(bú )可(kě )尽(jìn );上(shàng )亦(yì )疑(yí )之(zhī )。崇(chóng )曰(yuē ):“今(jīn )蝗(huáng )满(mǎn )山(shān )东(dōng ),河(hé )南(nán )、北(běi )之(zhī )人(rén ),流(liú )亡(wáng )殆(dài )尽(jìn ),岂(qǐ )可(kě )坐(zuò )视(shì )食(shí )苗(miáo ),曾(céng )不(bú )救(jiù )乎(hū )!借(jiè )使(shǐ )除(chú )之(zhī )不(bú )尽(jìn ),犹(yóu )胜(shèng )养(yǎng )以(yǐ )成(chéng )灾(zāi )。”以(yǐ )乃(nǎi )从(cóng )之(zhī )。卢(lú )怀(huái )慎(shèn )以(yǐ )为(wéi )杀(shā )蝗(huáng )太(tài )多(duō ),恐(kǒng )伤(shāng )和(hé )气(qì )。崇(chóng )曰(yuē ):“昔(xī )楚(chǔ )庄(zhuāng )吞(tūn )蛭(zhì )而(ér )愈(yù )疾(jí ),孙(sūn )叔(shū )杀(shā )蛇(shé )而(ér )致(zhì )福(fú ),奈(nài )何(hé )不(bú )忍(rěn )于(yú )蝗(huáng ),而(ér )忍(rěn )人(rén )之(zhī )饥(jī )死(sǐ )乎(hū )?若(ruò )使(shǐ )杀(shā )蝗(huáng )有(yǒu )祸(huò ),崇(chóng )请(qǐng )当(dāng )之(zhī )!”

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),庚(gēng )辰(chén )朔(shuò ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。

上(shàng )谓(wèi )宰(zǎi )相(xiàng )曰(yuē ):“朕(zhèn )每(měi )读(dú )书(shū )有(yǒu )所(suǒ )疑(yí )滞(zhì ),无(wú )从(cóng )质(zhì )问(wèn );可(kě )选(xuǎn )儒(rú )学(xué )之(zhī )士(shì ),日(rì )使(shǐ )入(rù )内(nèi )侍(shì )读(dú )。”卢(lú )怀(huái )慎(shèn )荐(jiàn )太(tài )常(cháng )卿(qīng )马(mǎ )怀(huái )素(sù )。九(jiǔ )月(yuè ),戊(wù )寅(yín ),以(yǐ )怀(huái )素(sù )为(wéi )左(zuǒ )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì ),使(shǐ )与(yǔ )右(yòu )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )褚(chǔ )无(wú )量(liàng )更(gèng )日(rì )侍(shì )读(dú )。每(měi )至(zhì )阁(gé )门(mén ),令(lìng )乘(chéng )肩(jiān )舆(yú )以(yǐ )进(jìn );或(huò )在(zài )别(bié )馆(guǎn )道(dào )远(yuǎn ),听(tīng )于(yú )宫(gōng )中(zhōng )乘(chéng )马(mǎ )。亲(qīn )送(sòng )迎(yíng )之(zhī ),待(dài )以(yǐ )师(shī )傅(fù )之(zhī )礼(lǐ )。以(yǐ )无(wú )量(liàng )羸(léi )老(lǎo ),特(tè )为(wéi )之(zhī )造(zào )腰(yāo )舆(yú ),在(zài )内(nèi )殿(diàn )令(lìng )内(nèi )侍(shì )舁(yú )之(zhī )。

九(jiǔ )姓(xìng )思(sī )结(jié )都(dōu )督(dū )磨(mó )散(sàn )等(děng )来(lái )降(jiàng );己(jǐ )未(wèi ),悉(xī )除(chú )官(guān )遣(qiǎn )还(hái )。

西(xī )南(nán )蛮(mán )寇(kòu )边(biān ),遣(qiǎn )右(yòu )骁(xiāo )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )李(lǐ )玄(xuán )道(dào )发(fā )戎(róng )、泸(lú )、夔(kuí )、巴(bā )、梁(liáng )、凤(fèng )等(děng )州(zhōu )兵(bīng )三(sān )万(wàn )人(rén )并(bìng )旧(jiù )屯(tún )兵(bīng )讨(tǎo )之(zhī )。

壬(rén )戌(xū ),以(yǐ )凉(liáng )州(zhōu )大(dà )总(zǒng )管(guǎn )薛(xuē )讷(nè )为(wéi )朔(shuò )方(fāng )道(dào )行(háng )军(jūn )大(dà )总(zǒng )管(guǎn ),太(tài )仆(pú )卿(qīng )吕(lǚ )延(yán )祚(zuò )、灵(líng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )杜(dù )宾(bīn )客(kè )副(fù )之(zhī ),以(yǐ )讨(tǎo )突(tū )厥(jué )。

甲(jiǎ )子(zǐ ),上(shàng )幸(xìng )凤(fèng )泉(quán )汤(tāng );十(shí )一(yī )月(yuè ),己(jǐ )卯(mǎo ),还(hái )京(jīng )师(shī )。

刘(liú )幽(yōu )求(qiú )自(zì )杭(háng )州(zhōu )剌(là )史(shǐ )徙(xǐ )郴(chēn )州(zhōu )剌(là )史(shǐ ),愤(fèn )恚(huì ),甲(jiǎ )申(shēn ),卒(zú )于(yú )道(dào )。

丁(dīng )酉(yǒu ),以(yǐ )左(zuǒ )羽(yǔ )林(lín )大(dà )将(jiāng )军(jūn )郭(guō )虔(qián )瓘(guàn )兼(jiān )安(ān )西(xī )大(dà )都(dōu )护(hù )、四(sì )镇(zhèn )经(jīng )略(luè )大(dà )使(shǐ )。虔(qián )瓘(guàn )请(qǐng )募(mù )关(guān )中(zhōng )兵(bīng )万(wàn )人(rén )诣(yì )安(ān )西(xī )讨(tǎo )击(jī ),皆(jiē )给(gěi )递(dì )驮(tuó )及(jí )熟(shú )食(shí );敕(chì )许(xǔ )之(zhī )。将(jiāng )作(zuò )大(dà )匠(jiàng )韦(wéi )凑(còu )上(shàng )疏(shū ),以(yǐ )为(wéi ):“今(jīn )西(xī )域(yù )服(fú )从(cóng ),虽(suī )或(huò )时(shí )有(yǒu )小(xiǎo )盗(dào )窃(qiè ),旧(jiù )镇(zhèn )兵(bīng )足(zú )以(yǐ )制(zhì )之(zhī )。关(guān )中(zhōng )常(cháng )宜(yí )充(chōng )实(shí ),以(yǐ )强(qiáng )干(gàn )弱(ruò )枝(zhī )。自(zì )顷(qǐng )西(xī )北(běi )二(èr )虏(lǔ )寇(kòu )边(biān ),凡(fán )在(zài )丁(dīng )壮(zhuàng ),征(zhēng )行(háng )略(luè )尽(jìn ),岂(qǐ )宜(yí )更(gèng )募(mù )骁(xiāo )勇(yǒng ),远(yuǎn )资(zī )荒(huāng )服(fú )!又(yòu ),一(yī )万(wàn )征(zhēng )人(rén )行(háng )六(liù )千(qiān )馀(yú )里(lǐ ),咸(xián )给(gěi )递(dì )驮(tuó )熟(shú )食(shí ),道(dào )次(cì )州(zhōu )县(xiàn ),将(jiāng )何(hé )以(yǐ )供(gòng )!秦(qín )、陇(lǒng )之(zhī )西(xī ),户(hù )口(kǒu )渐(jiàn )少(shǎo ),凉(liáng )州(zhōu )已(yǐ )往(wǎng ),沙(shā )碛(qì )悠(yōu )然(rán ),遣(qiǎn )彼(bǐ )居(jū )人(rén ),如(rú )何(hé )取(qǔ )济(jì )?纵(zòng )令(lìng )必(bì )克(kè ),其(qí )获(huò )几(jǐ )何(hé )?傥(tǎng )稽(jī )天(tiān )诛(zhū ),无(wú )乃(nǎi )甚(shèn )损(sǔn )!请(qǐng )计(jì )所(suǒ )用(yòng )、所(suǒ )得(dé ),校(xiào )其(qí )多(duō )少(shǎo ),则(zé )知(zhī )利(lì )害(hài )。昔(xī )唐(táng )尧(yáo )之(zhī )代(dài ),兼(jiān )爱(ài )夷(yí )、夏(xià ),中(zhōng )外(wài )乂(ài )安(ān );汉(hàn )武(wǔ )穷(qióng )兵(bīng )远(yuǎn )征(zhēng ),虽(suī )多(duō )克(kè )获(huò ),而(ér )中(zhōng )国(guó )疲(pí )耗(hào )。今(jīn )论(lùn )帝(dì )王(wáng )之(zhī )盛(shèng )德(dé )者(zhě ),皆(jiē )归(guī )唐(táng )尧(yáo ),不(bú )归(guī )汉(hàn )武(wǔ );况(kuàng )邀(yāo )功(gōng )不(bú )成(chéng )者(zhě ),复(fù )何(hé )足(zú )比(bǐ )议(yì )乎(hū )!”时(shí )姚(yáo )崇(chóng )亦(yì )以(yǐ )虔(qián )瓘(guàn )之(zhī )策(cè )为(wéi )不(bú )然(rán )。既(jì )而(ér )虔(qián )瓘(guàn )卒(zú )无(wú )功(gōng )。

初(chū ),监(jiān )察(chá )御(yù )史(shǐ )张(zhāng )孝(xiào )嵩(sōng )奉(fèng )使(shǐ )廓(kuò )州(zhōu )还(hái ),陈(chén )碛(qì )西(xī )利(lì )害(hài ),请(qǐng )往(wǎng )察(chá )其(qí )形(xíng )势(shì );上(shàng )许(xǔ )之(zhī ),听(tīng )以(yǐ )便(biàn )宜(yí )从(cóng )事(shì )。

枝(zhī )汗(hàn )那(nà )者(zhě ),古(gǔ )乌(wū )孙(sūn )也(yě ),内(nèi )附(fù )岁(suì )久(jiǔ )。吐(tǔ )蕃(fān )与(yǔ )大(dà )食(shí )共(gòng )立(lì )阿(ā )了(le )达(dá )为(wéi )王(wáng ),发(fā )兵(bīng )攻(gōng )之(zhī ),枝(zhī )汗(hàn )那(nà )王(wáng )兵(bīng )败(bài ),奔(bēn )安(ān )西(xī )求(qiú )救(jiù )。孝(xiào )嵩(sōng )谓(wèi )都(dōu )护(hù )吕(lǚ )休(xiū )璟(jǐng )曰(yuē ):“不(bú )救(jiù )则(zé )无(wú )以(yǐ )号(hào )令(lìng )西(xī )域(yù )。”遂(suí )帅(shuài )旁(páng )侧(cè )戎(róng )落(luò )兵(bīng )万(wàn )馀(yú )人(rén ),出(chū )龟(guī )兹(zī )西(xī )数(shù )千(qiān )里(lǐ ),下(xià )数(shù )百(bǎi )城(chéng ),长(zhǎng )驱(qū )而(ér )进(jìn )。是(shì )月(yuè ),攻(gōng )阿(ā )了(le )达(dá )于(yú )连(lián )城(chéng )。孝(xiào )嵩(sōng )自(zì )擐(huàn )甲(jiǎ )督(dū )士(shì )卒(zú )急(jí )攻(gōng ),自(zì )巳(sì )至(zhì )酉(yǒu ),屠(tú )其(qí )三(sān )城(chéng ),俘(fú )斩(zhǎn )千(qiān )馀(yú )级(jí ),阿(ā )了(le )达(dá )与(yǔ )数(shù )骑(qí )逃(táo )入(rù )山(shān )谷(gǔ )。孝(xiào )嵩(sōng )传(chuán )檄(xí )诸(zhū )国(guó ),威(wēi )振(zhèn )西(xī )域(yù ),大(dà )食(shí )、康(kāng )居(jū )、大(dà )宛(wǎn )、罽(jì )宾(bīn )等(děng )八(bā )国(guó )皆(jiē )遣(qiǎn )使(shǐ )请(qǐng )降(jiàng )。勒(lè )石(shí )纪(jì )功(gōng )而(ér )还(hái )。会(huì )有(yǒu )言(yán )其(qí )赃(zāng )污(wū )者(zhě ),坐(zuò )系(xì )凉(liáng )州(zhōu )狱(yù ),贬(biǎn )灵(líng )州(zhōu )兵(bīng )曹(cáo )参(cān )军(jūn )。

京(jīng )兆(zhào )尹(yǐn )崔(cuī )日(rì )知(zhī )贪(tān )暴(bào )不(bú )法(fǎ ),御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )李(lǐ )杰(jié )将(jiāng )纠(jiū )之(zhī ),日(rì )知(zhī )反(fǎn )构(gòu )杰(jié )罪(zuì )。十(shí )二(èr )月(yuè ),侍(shì )御(yù )史(shǐ )杨(yáng )瑒(yáng )廷(tíng )奏(zòu )曰(yuē ):“若(ruò )纠(jiū )弹(dàn )之(zhī )司(sī ),使(shǐ )奸(jiān )人(rén )得(dé )而(ér )恐(kǒng )愒(kài ),则(zé )御(yù )史(shǐ )台(tái )可(kě )废(fèi )矣(yǐ )。”上(shàng )遽(jù )命(mìng )杰(jié )视(shì )事(shì )如(rú )故(gù ),贬(biǎn )日(rì )知(zhī )为(wéi )歙(xī )县(xiàn )丞(chéng )。

或(huò )上(shàng )言(yán ):“按(àn )察(chá )使(shǐ )徒(tú )烦(fán )扰(rǎo )公(gōng )私(sī ),请(qǐng )精(jīng )简(jiǎn )刺(cì )史(shǐ )、县(xiàn )令(lìng ),停(tíng )按(àn )察(chá )使(shǐ )。”上(shàng )命(mìng )召(zhào )尚(shàng )书(shū )省(shěng )官(guān )议(yì )之(zhī )。姚(yáo )崇(chóng )以(yǐ )为(wéi ):“今(jīn )止(zhǐ )择(zé )十(shí )使(shǐ ),犹(yóu )患(huàn )未(wèi )尽(jìn )得(dé )人(rén ),况(kuàng )天(tiān )下(xià )三(sān )百(bǎi )馀(yú )州(zhōu ),县(xiàn )多(duō )数(shù )倍(bèi ),安(ān )得(dé )刺(cì )史(shǐ )、县(xiàn )令(lìng )皆(jiē )称(chēng )其(qí )职(zhí )乎(hū )!”乃(nǎi )止(zhǐ )。

尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )丞(chéng )韦(wéi )玢(bīn )奏(zòu ):“郎(láng )官(guān )多(duō )不(bú )举(jǔ )职(zhí ),请(qǐng )沙(shā )汰(tài ),改(gǎi )授(shòu )他(tā )官(guān )。”玢(bīn )寻(xún )出(chū )为(wéi )刺(cì )史(shǐ ),宰(zǎi )相(xiàng )奏(zòu )拟(nǐ )冀(jì )州(zhōu ),敕(chì )改(gǎi )小(xiǎo )州(zhōu )。姚(yáo )崇(chóng )奏(zòu )言(yán ):“台(tái )郎(láng )宽(kuān )怠(dài )及(jí )不(bú )称(chēng )职(zhí ),玢(bīn )请(qǐng )沙(shā )汰(tài ),乃(nǎi )是(shì )奉(fèng )公(gōng )。台(tái )郎(láng )甫(fǔ )尔(ěr )改(gǎi )官(guān ),玢(bīn )即(jí )贬(biǎn )黜(chù )于(yú )外(wài ),议(yì )者(zhě )皆(jiē )谓(wèi )郎(láng )官(guān )谤(bàng )伤(shāng )。臣(chén )恐(kǒng )后(hòu )来(lái )左(zuǒ )右(yòu )丞(chéng )指(zhǐ )以(yǐ )为(wéi )戒(jiè ),则(zé )省(shěng )事(shì )何(hé )从(cóng )而(ér )举(jǔ )矣(yǐ )!伏(fú )望(wàng )圣(shèng )慈(cí )祥(xiáng )察(chá ),使(shǐ )当(dāng )官(guān )者(zhě )无(wú )所(suǒ )疑(yí )惧(jù )。”乃(nǎi )除(chú )冀(jì )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。

突(tū )骑(qí )施(shī )守(shǒu )忠(zhōng )既(jì )死(sǐ ),默(mò )啜(chuò )兵(bīng )还(hái ),守(shǒu )忠(zhōng )部(bù )将(jiāng )苏(sū )禄(lù )鸠(jiū )集(jí )馀(yú )众(zhòng ),为(wéi )之(zhī )酋(qiú )长(zhǎng )。苏(sū )禄(lù )颇(pō )善(shàn )绥(suí )抚(fǔ ),十(shí )姓(xìng )部(bù )落(luò )稍(shāo )稍(shāo )归(guī )之(zhī ),有(yǒu )众(zhòng )二(èr )十(shí )万(wàn ),遂(suí )据(jù )有(yǒu )西(xī )方(fāng ),寻(xún )遣(qiǎn )使(shǐ )入(rù )见(jiàn )。是(shì )岁(suì ),以(yǐ )苏(sū )禄(lù )为(wéi )左(zuǒ )羽(yǔ )林(lín )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、金(jīn )方(fāng )道(dào )经(jīng )略(luè )大(dà )使(shǐ )。

皇(huáng )后(hòu )妹(mèi )夫(fū )尚(shàng )衣(yī )奉(fèng )御(yù )长(zhǎng )孙(sūn )昕(xīn )以(yǐ )细(xì )故(gù )与(yǔ )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )李(lǐ )杰(jié )不(bú )协(xié )。

开(kāi )元(yuán )四(sì )年(nián )丙(bǐng )辰(chén ),公(gōng )元(yuán )七(qī )一(yī )六(liù )年(nián )

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),昕(xīn )与(yǔ )其(qí )妹(mèi )夫(fū )杨(yáng )仙(xiān )玉(yù )于(yú )里(lǐ )巷(xiàng )伺(sì )杰(jié )而(ér )殴(ōu )之(zhī )。杰(jié )上(shàng )表(biǎo )自(zì )诉(sù )曰(yuē ):“发(fā )肤(fū )见(jiàn )毁(huǐ ),虽(suī )则(zé )育(yù )心(xīn ),冠(guàn )冕(miǎn )被(bèi )陵(líng ),诚(chéng )为(wéi )辱(rǔ )国(guó )。”上(shàng )大(dà )怒(nù ),命(mìng )于(yú )朝(cháo )堂(táng )杖(zhàng )杀(shā ),以(yǐ )谢(xiè )百(bǎi )僚(liáo ),仍(réng )以(yǐ )敕(chì )书(shū )慰(wèi )杰(jié )曰(yuē ):“昕(xīn )等(děng )朕(zhèn )之(zhī )密(mì )戚(qī ),不(bú )能(néng )训(xùn )导(dǎo ),使(shǐ )陵(líng )犯(fàn )衣(yī )冠(guàn ),虽(suī )置(zhì )以(yǐ )极(jí )刑(xíng ),未(wèi )足(zú )谢(xiè )罪(zuì )。卿(qīng )宜(yí )以(yǐ )刚(gāng )肠(cháng )疾(jí )恶(è ),勿(wù )以(yǐ )凶(xiōng )人(rén )介(jiè )意(yì )。”

丁(dīng )亥(hài ),宋(sòng )王(wáng )成(chéng )器(qì )更(gèng )名(míng )宪(xiàn ),申(shēn )王(wáng )成(chéng )义(yì )更(gèng )为(wéi )名(míng )捴(zǒng )。

乙(yǐ )酉(yǒu ),陇(lǒng )右(yòu )节(jiē )度(dù )使(shǐ )郭(guō )虔(qián )瓘(guàn )奏(zòu ),奴(nú )石(shí )良(liáng )才(cái )等(děng )八(bā )人(rén )皆(jiē )有(yǒu )战(zhàn )功(gōng ),请(qǐng )除(chú )游(yóu )击(jī )将(jiāng )军(jūn )。敕(chì )下(xià ),卢(lú )怀(huái )慎(shèn )等(děng )奏(zòu )曰(yuē ):“郭(guō )虔(qián )瓘(guàn )恃(shì )其(qí )微(wēi )效(xiào ),辄(zhé )侮(wǔ )彝(yí )章(zhāng ),为(wéi )奴(nú )请(qǐng )五(wǔ )品(pǐn ),实(shí )乱(luàn )纲(gāng )纪(jì ),不(bú )可(kě )许(xǔ )。”上(shàng )从(cóng )之(zhī )。

丙(bǐng )午(wǔ ),以(yǐ )鄫(zēng )王(wáng )嗣(sì )真(zhēn )为(wéi )安(ān )北(běi )大(dà )都(dōu )护(hù )、安(ān )抚(fǔ )河(hé )东(dōng )、关(guān )内(nèi )、陇(lǒng )右(yòu )诸(zhū )蕃(fān )大(dà )使(shǐ ),以(yǐ )安(ān )北(běi )大(dà )都(dōu )护(hù )张(zhāng )知(zhī )运(yùn )为(wéi )之(zhī )副(fù )。陕(shǎn )王(wáng )嗣(sì )升(shēng )为(wéi )安(ān )西(xī )大(dà )都(dōu )护(hù )、安(ān )抚(fǔ )河(hé )西(xī )四(sì )镇(zhèn )诸(zhū )蕃(fān )大(dà )使(shǐ ),以(yǐ )安(ān )西(xī )都(dōu )护(hù )郭(guō )虔(qián )瓘(guàn )为(wéi )之(zhī )副(fù )。二(èr )王(wáng )皆(jiē )不(bú )出(chū )阁(gé )。诸(zhū )王(wáng )遥(yáo )领(lǐng )节(jiē )度(dù )自(zì )此(cǐ )始(shǐ )。

二(èr )月(yuè ),丙(bǐng )辰(chén ),上(shàng )幸(xìng )骊(lí )山(shān )温(wēn )汤(tāng )。

吐(tǔ )蕃(fān )围(wéi )松(sōng )州(zhōu )。

丁(dīng )卯(mǎo ),上(shàng )还(hái )宫(gōng )。

辛(xīn )未(wèi ),以(yǐ )尚(shàng )书(shū )右(yòu )丞(chéng )倪(ní )若(ruò )水(shuǐ )为(wéi )汴(biàn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )兼(jiān )河(hé )南(nán )采(cǎi )访(fǎng )使(shǐ )。

上(shàng )虽(suī )欲(yù )重(zhòng )都(dōu )督(dū )、刺(cì )史(shǐ ),选(xuǎn )京(jīng )官(guān )才(cái )望(wàng )者(zhě )为(wéi )之(zhī ),然(rán )当(dāng )时(shí )士(shì )大(dà )夫(fū )犹(yóu )轻(qīng )外(wài )任(rèn )。扬(yáng )州(zhōu )采(cǎi )访(fǎng )使(shǐ )班(bān )景(jǐng )倩(qiàn )入(rù )为(wéi )大(dà )理(lǐ )少(shǎo )卿(qīng ),过(guò )大(dà )梁(liáng ),若(ruò )水(shuǐ )饯(jiàn )之(zhī )行(háng ),立(lì )望(wàng )其(qí )行(háng )尘(chén ),久(jiǔ )之(zhī )乃(nǎi )返(fǎn ),谓(wèi )官(guān )属(shǔ )曰(yuē ):“班(bān )生(shēng )此(cǐ )行(háng ),何(hé )异(yì )登(dēng )仙(xiān )!”

癸(guǐ )西(xī ),松(sōng )州(zhōu )都(dōu )督(dū )孙(sūn )仁(rén )献(xiàn )袭(xí )击(jī )吐(tǔ )蕃(fān )于(yú )城(chéng )下(xià ),大(dà )破(pò )之(zhī )。

上(shàng )尝(cháng )遣(qiǎn )宦(huàn )官(guān )诣(yì )江(jiāng )南(nán )取(qǔ )、鸂(xī )鶒(chì )等(děng ),欲(yù )置(zhì )苑(yuàn )中(zhōng ),使(shǐ )者(zhě )所(suǒ )至(zhì )烦(fán )扰(rǎo )。道(dào )过(guò )汴(biàn )州(zhōu ),倪(ní )若(ruò )水(shuǐ )上(shàng )言(yán ):“今(jīn )农(nóng )桑(sāng )方(fāng )急(jí ),而(ér )罗(luó )捕(bǔ )禽(qín )鸟(niǎo )以(yǐ )供(gòng )园(yuán )池(chí )之(zhī )玩(wán ),远(yuǎn )自(zì )江(jiāng )、岭(lǐng ),水(shuǐ )陆(lù )传(chuán )送(sòng ),食(shí )为(wéi )粱(liáng )肉(ròu )。道(dào )路(lù )观(guān )者(zhě ),岂(qǐ )不(bú )以(yǐ )陛(bì )下(xià )为(wéi )贱(jiàn )人(rén )而(ér )贵(guì )鸟(niǎo )乎(hū )?陛(bì )下(xià )方(fāng )当(dāng )以(yǐ )凤(fèng )凰(huáng )为(wéi )凡(fán )鸟(niǎo ),麒(qí )麟(lín )为(wéi )凡(fán )兽(shòu ),况(kuàng )、鸂(xī )鶒(chì ),曷(hé )足(zú )贵(guì )也(yě )!”上(shàng )手(shǒu )敕(chì )谢(xiè )若(ruò )水(shuǐ ),赐(cì )帛(bó )四(sì )十(shí )段(duàn ),纵(zòng )散(sàn )其(qí )鸟(niǎo )。

山(shān )东(dōng )蝗(huáng )复(fù )大(dà )起(qǐ ),姚(yáo )崇(chóng )又(yòu )命(mìng )捕(bǔ )之(zhī )。倪(ní )若(ruò )水(shuǐ )谓(wèi ):“蝗(huáng )乃(nǎi )天(tiān )灾(zāi ),非(fēi )人(rén )力(lì )所(suǒ )及(jí ),宜(yí )修(xiū )德(dé )以(yǐ )禳(ráng )之(zhī )。刘(liú )聪(cōng )时(shí ),常(cháng )捕(bǔ )埋(mái )之(zhī ),为(wéi )害(hài )益(yì )甚(shèn )。”拒(jù )御(yù )史(shǐ ),不(bú )从(cóng )其(qí )命(mìng )。崇(chóng )牒(dié )若(ruò )水(shuǐ )曰(yuē ):“刘(liú )聪(cōng )伪(wěi )主(zhǔ ),德(dé )不(bú )胜(shèng )妖(yāo );今(jīn )日(rì )圣(shèng )朝(cháo ),妖(yāo )不(bú )胜(shèng )德(dé )。古(gǔ )之(zhī )良(liáng )守(shǒu ),蝗(huáng )不(bú )入(rù )境(jìng )。若(ruò )其(qí )修(xiū )德(dé )可(kě )免(miǎn ),彼(bǐ )岂(qǐ )无(wú )德(dé )致(zhì )然(rán )?”若(ruò )水(shuǐ )乃(nǎi )不(bú )敢(gǎn )违(wéi )。夏(xià ),五(wǔ )月(yuè ),甲(jiǎ )辰(chén ),敕(chì )委(wěi )使(shǐ )者(zhě )详(xiáng )察(chá )州(zhōu )县(xiàn )捕(bǔ )蝗(huáng )勤(qín )惰(duò )者(zhě ),各(gè )以(yǐ )名(míng )闻(wén )。由(yóu )是(shì )连(lián )岁(suì )蝗(huáng )灾(zāi ),不(bú )至(zhì )大(dà )饥(jī )。

或(huò )言(yán )于(yú )上(shàng )曰(yuē ):“今(jīn )岁(suì )选(xuǎn )叙(xù )大(dà )滥(làn ),县(xiàn )令(lìng )非(fēi )才(cái )。”及(jí )入(rù )谢(xiè ),上(shàng )悉(xī )召(zhào )县(xiàn )令(lìng )于(yú )宣(xuān )政(zhèng )殿(diàn )庭(tíng ),试(shì )以(yǐ )理(lǐ )人(rén )策(cè )。惟(wéi )鄄(juàn )城(chéng )令(lìng )韦(wéi )济(jì )词(cí )理(lǐ )第(dì )一(yī ),擢(zhuó )为(wéi )醴(lǐ )泉(quán )令(lìng )。馀(yú )二(èr )百(bǎi )馀(yú )人(rén )不(bú )入(rù )第(dì ),且(qiě )令(lìng )之(zhī )官(guān );四(sì )十(shí )五(wǔ )人(rén )放(fàng )归(guī )学(xué )问(wèn )。吏(lì )部(bù )侍(shì )郎(láng )卢(lú )从(cóng )愿(yuàn )左(zuǒ )迁(qiān )豫(yù )州(zhōu )剌(là )史(shǐ ),李(lǐ )朝(cháo )隐(yǐn )左(zuǒ )迁(qiān )滑(huá )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。从(cóng )愿(yuàn )典(diǎn )选(xuǎn )六(liù )年(nián ),与(yǔ )朝(cháo )隐(yǐn )皆(jiē )名(míng )称(chēng )职(zhí )。初(chū ),高(gāo )宗(zōng )之(zhī )世(shì ),马(mǎ )载(zǎi )、裴(péi )行(háng )检(jiǎn )在(zài )吏(lì )部(bù ),最(zuì )有(yǒu )名(míng ),时(shí )人(rén )称(chēng )吏(lì )部(bù )前(qián )有(yǒu )马(mǎ )、裴(péi ),后(hòu )有(yǒu )卢(lú )、李(lǐ )。济(jì ),嗣(sì )立(lì )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。

有(yǒu )胡(hú )人(rén )上(shàng )言(yán )海(hǎi )南(nán )多(duō )珠(zhū )翠(cuì )奇(qí )宝(bǎo ),可(kě )往(wǎng )营(yíng )致(zhì ),因(yīn )言(yán )市(shì )舶(bó )之(zhī )利(lì );又(yòu )欲(yù )往(wǎng )师(shī )子(zǐ )国(guó )求(qiú )灵(líng )药(yào )及(jí )善(shàn )医(yī )之(zhī )妪(yù ),置(zhì )之(zhī )宫(gōng )掖(yè )。上(shàng )命(mìng )监(jiān )察(chá )御(yù )史(shǐ )杨(yáng )范(fàn )臣(chén )与(yǔ )胡(hú )人(rén )偕(xié )往(wǎng )求(qiú )之(zhī ),范(fàn )臣(chén )从(cóng )容(róng )奏(zòu )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )前(qián )年(nián )焚(fén )珠(zhū )玉(yù )、锦(jǐn )绣(xiù ),示(shì )不(bú )复(fù )用(yòng )。今(jīn )所(suǒ )求(qiú )者(zhě )何(hé )以(yǐ )异(yì )于(yú )所(suǒ )焚(fén )者(zhě )乎(hū )!彼(bǐ )市(shì )舶(bó )与(yǔ )商(shāng )贾(jiǎ )争(zhēng )利(lì ),殆(dài )非(fēi )王(wáng )者(zhě )之(zhī )体(tǐ )。胡(hú )药(yào )之(zhī )性(xìng ),中(zhōng )国(guó )多(duō )不(bú )能(néng )知(zhī );况(kuàng )于(yú )胡(hú )妪(yù ),岂(qǐ )宜(yí )置(zhì )之(zhī )宫(gōng )掖(yè )!夫(fū )御(yù )史(shǐ ),天(tiān )子(zǐ )耳(ěr )目(mù )之(zhī )官(guān ),必(bì )有(yǒu )军(jūn )国(guó )大(dà )事(shì ),臣(chén )虽(suī )触(chù )冒(mào )炎(yán )瘴(zhàng ),死(sǐ )不(bú )敢(gǎn )辞(cí )。此(cǐ )特(tè )胡(hú )人(rén )眩(xuàn )惑(huò )求(qiú )媚(mèi ),无(wú )益(yì )圣(shèng )德(dé ),窃(qiè )恐(kǒng )非(fēi )陛(bì )下(xià )之(zhī )意(yì ),愿(yuàn )熟(shú )思(sī )之(zhī )。”上(shàng )遽(jù )自(zì )引(yǐn )咎(jiù ),慰(wèi )谕(yù )而(ér )罢(bà )之(zhī )。

六(liù )月(yuè ),癸(guǐ )亥(hài ),上(shàng )皇(huáng )崩(bēng )于(yú )百(bǎi )福(fú )殿(diàn )。己(jǐ )巳(sì ),以(yǐ )上(shàng )女(nǚ )万(wàn )安(ān )公(gōng )主(zhǔ )为(wéi )女(nǚ )官(guān ),欲(yù )以(yǐ )追(zhuī )福(fú )。

癸(guǐ )酉(yǒu ),拔(bá )曳(yè )固(gù )斩(zhǎn )突(tū )厥(jué )可(kě )汗(hàn )默(mò )啜(chuò )首(shǒu )来(lái )献(xiàn )。时(shí )默(mò )啜(chuò )北(běi )击(jī )拔(bá )曳(yè )固(gù ),大(dà )破(pò )之(zhī )于(yú )独(dú )乐(lè )水(shuǐ ),恃(shì )胜(shèng )轻(qīng )归(guī ),不(bú )复(fù )设(shè )备(bèi ),遇(yù )拔(bá )曳(yè )固(gù )迸(bèng )卒(zú )颉(jié )质(zhì )略(luè ),自(zì )柳(liǔ )林(lín )突(tū )出(chū ),斩(zhǎn )之(zhī )。时(shí )大(dà )武(wǔ )军(jūn )子(zǐ )将(jiāng )郝(hǎo )灵(líng )荃(quán )奉(fèng )使(shǐ )在(zài )突(tū )厥(jué ),颉(jié )质(zhì )略(luè )以(yǐ )其(qí )首(shǒu )归(guī )之(zhī ),与(yǔ )偕(xié )诣(yì )阙(què ),悬(xuán )其(qí )首(shǒu )于(yú )广(guǎng )街(jiē )。拔(bá )曳(yè )固(gù )、回(huí )纥(gē )、同(tóng )罗(luó )、、仆(pú )固(gù )五(wǔ )部(bù )皆(jiē )来(lái )降(jiàng ),置(zhì )于(yú )大(dà )武(wǔ )军(jūn )北(běi )。

默(mò )啜(chuò )之(zhī )子(zǐ )小(xiǎo )可(kě )汗(hàn )立(lì ),骨(gǔ )咄(duō )禄(lù )之(zhī )子(zǐ )阙(què )特(tè )勒(lè )击(jī )杀(shā )之(zhī ),及(jí )默(mò )啜(chuò )诸(zhū )子(zǐ )、亲(qīn )信(xìn )略(luè )尽(jìn );立(lì )其(qí )兄(xiōng )左(zuǒ )贤(xián )王(wáng )默(mò )棘(jí )连(lián ),是(shì )为(wéi )毘(pí )伽(gā )可(kě )汗(hàn ),国(guó )人(rén )谓(wèi )之(zhī )“小(xiǎo )杀(shā )”。毘(pí )伽(gā )以(yǐ )国(guó )固(gù )让(ràng )阙(què )特(tè )勒(lè ),阙(què )特(tè )勒(lè )不(bú )受(shòu );乃(nǎi )以(yǐ )为(wéi )左(zuǒ )贤(xián )王(wáng ),专(zhuān )典(diǎn )兵(bīng )马(mǎ )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),壬(rén )辰(chén ),太(tài )常(cháng )博(bó )士(shì )陈(chén )贞(zhēn )节(jiē )、苏(sū )献(xiàn )以(yǐ )太(tài )庙(miào )七(qī )室(shì )已(yǐ )满(mǎn ),请(qǐng )迁(qiān )中(zhōng )宗(zōng )神(shén )主(zhǔ )于(yú )别(bié )庙(miào ),奉(fèng )睿(ruì )宗(zōng )神(shén )主(zhǔ )祔(fù )太(tài )庙(miào );从(cóng )之(zhī )。又(yòu )奏(zòu )迁(qiān )昭(zhāo )成(chéng )皇(huáng )后(hòu )祔(fù )睿(ruì )宗(zōng )室(shì ),肃(sù )明(míng )皇(huáng )后(hòu )留(liú )祀(sì )于(yú )仪(yí )坤(kūn )庙(miào )。八(bā )月(yuè ),乙(yǐ )巳(sì ),立(lì )中(zhōng )宗(zōng )庙(miào )于(yú )太(tài )庙(miào )之(zhī )西(xī )。

辛(xīn )未(wèi ),契(qì )丹(dān )李(lǐ )失(shī )活(huó )、奚(xī )李(lǐ )大(dà )酺(pú )帅(shuài )所(suǒ )部(bù )来(lái )降(jiàng )。制(zhì )以(yǐ )失(shī )活(huó )为(wéi )松(sōng )漠(mò )郡(jùn )王(wáng )、行(háng )左(zuǒ )金(jīn )吾(wú )大(dà )将(jiāng )军(jūn )兼(jiān )松(sōng )漠(mò )都(dōu )督(dū ),因(yīn )其(qí )八(bā )部(bù )落(luò )酋(qiú )长(zhǎng ),拜(bài )为(wéi )刺(cì )史(shǐ );又(yòu )以(yǐ )将(jiāng )军(jūn )薛(xuē )泰(tài )督(dū )军(jūn )镇(zhèn )抚(fǔ )之(zhī )。大(dà )酺(pú )为(wéi )饶(ráo )乐(lè )郡(jùn )王(wáng )、行(háng )右(yòu )金(jīn )吾(wú )大(dà )将(jiāng )军(jūn )兼(jiān )饶(ráo )乐(lè )都(dōu )督(dū )。失(shī )活(huó ),尽(jìn )忠(zhōng )之(zhī )从(cóng )父(fù )弟(dì )也(yě )。

吐(tǔ )蕃(fān )复(fù )请(qǐng )和(hé ),上(shàng )许(xǔ )之(zhī )。

突(tū )厥(jué )默(mò )啜(chuò )既(jì )死(sǐ ),奚(xī )、契(qì )丹(dān )、拔(bá )曳(yè )固(gù )等(děng )诸(zhū )部(bù )皆(jiē )内(nèi )附(fù ),突(tū )骑(qí )施(shī )苏(sū )禄(lù )复(fù )自(zì )立(lì )为(wéi )可(kě )汗(hàn )。突(tū )厥(jué )部(bù )落(luò )多(duō )离(lí )散(sàn ),毘(pí )伽(gā )可(kě )汗(hàn )患(huàn )之(zhī ),乃(nǎi )召(zhào )默(mò )啜(chuò )时(shí )牙(yá )官(guān )暾(tūn )欲(yù )谷(gǔ ),以(yǐ )为(wéi )谋(móu )主(zhǔ )。暾(tūn )欲(yù )谷(gǔ )年(nián )七(qī )十(shí )馀(yú ),多(duō )智(zhì )略(luè ),国(guó )人(rén )信(xìn )服(fú )之(zhī ),突(tū )厥(jué )降(jiàng )户(hù )处(chù )河(hé )曲(qǔ )者(zhě ),闻(wén )毘(pí )伽(gā )立(lì ),多(duō )复(fù )叛(pàn )归(guī )之(zhī )。

并(bìng )州(zhōu )长(zhǎng )史(shǐ )王(wáng )晙(jùn )上(shàng )言(yán ):“此(cǐ )属(shǔ )徒(tú )以(yǐ )其(qí )国(guó )丧(sàng )乱(luàn ),故(gù )相(xiàng )帅(shuài )来(lái )降(jiàng );若(ruò )彼(bǐ )安(ān )宁(níng ),必(bì )复(fù )叛(pàn )去(qù )。今(jīn )置(zhì )之(zhī )河(hé )曲(qǔ ),此(cǐ )属(shǔ )桀(jié )黠(xiá ),实(shí )难(nán )制(zhì )御(yù ),往(wǎng )往(wǎng )不(bú )受(shòu )军(jūn )州(zhōu )约(yuē )束(shù ),兴(xìng )兵(bīng )剽(piāo )掠(luě );闻(wén )其(qí )逃(táo )者(zhě )已(yǐ )多(duō )与(yǔ )虏(lǔ )声(shēng )问(wèn )往(wǎng )来(lái ),通(tōng )传(chuán )委(wěi )曲(qǔ )。乃(nǎi )是(shì )畜(chù )养(yǎng )此(cǐ )属(shǔ )使(shǐ )为(wéi )间(jiān )谍(dié ),日(rì )月(yuè )滋(zī )久(jiǔ ),奸(jiān )诈(zhà )愈(yù )深(shēn ),窥(kuī )伺(sì )边(biān )隙(xì ),将(jiāng )成(chéng )大(dà )患(huàn )。虏(lǔ )骑(qí )南(nán )牧(mù ),必(bì )为(wéi )内(nèi )应(yīng ),来(lái )逼(bī )军(jūn )州(zhōu ),表(biǎo )里(lǐ )受(shòu )敌(dí ),虽(suī )有(yǒu )韩(hán )、彭(péng ),不(bú )能(néng )取(qǔ )胜(shèng )矣(yǐ )。愿(yuàn )以(yǐ )秋(qiū )、冬(dōng )之(zhī )交(jiāo ),大(dà )集(jí )兵(bīng )众(zhòng ),谕(yù )以(yǐ )利(lì )害(hài ),给(gěi )其(qí )资(zī )粮(liáng ),徙(xǐ )之(zhī )内(nèi )地(dì )。二(èr )十(shí )年(nián )外(wài ),渐(jiàn )变(biàn )旧(jiù )俗(sú ),皆(jiē )成(chéng )劲(jìn )兵(bīng );虽(suī )一(yī )时(shí )暂(zàn )劳(láo ),然(rán )永(yǒng )久(jiǔ )安(ān )靖(jìng )。比(bǐ )者(zhě )守(shǒu )边(biān )将(jiāng )吏(lì )及(jí )出(chū )境(jìng )使(shǐ )人(rén ),多(duō )为(wéi )谀(yú )辞(cí ),皆(jiē )非(fēi )事(shì )实(shí ),或(huò )云(yún )北(běi )虏(lǔ )破(pò )灭(miè ),或(huò )云(yún )降(jiàng )户(hù )妥(tuǒ )贴(tiē ),皆(jiē )欲(yù )自(zì )衒(xuàn )其(qí )功(gōng ),非(fēi )能(néng )尽(jìn )忠(zhōng )徇(xùn )国(guó )。愿(yuàn )察(chá )斯(sī )利(lì )口(kǒu ),忽(hū )忘(wàng )远(yuǎn )虑(lǜ )。议(yì )者(zhě )必(bì )曰(yuē ):‘国(guó )家(jiā )向(xiàng )时(shí )已(yǐ )尝(cháng )置(zhì )降(jiàng )户(hù )于(yú )河(hé )曲(qǔ ),皆(jiē )获(huò )安(ān )宁(níng ),今(jīn )何(hé )所(suǒ )疑(yí )!’此(cǐ )则(zé )事(shì )同(tóng )时(shí )异(yì ),不(bú )可(kě )不(bú )察(chá )。向(xiàng )者(zhě )颉(jié )利(lì )既(jì )亡(wáng ),降(jiàng )者(zhě )无(wú )复(fù )异(yì )心(xīn ),故(gù )得(dé )久(jiǔ )安(ān )无(wú )变(biàn )。今(jīn )北(běi )虏(lǔ )尚(shàng )存(cún ),此(cǐ )属(shǔ )或(huò )畏(wèi )其(qí )威(wēi ),或(huò )怀(huái )其(qí )惠(huì ),或(huò )其(qí )亲(qīn )属(shǔ ),岂(qǐ )乐(lè )南(nán )来(lái )!较(jiào )之(zhī )彼(bǐ )时(shí ),固(gù )不(bú )侔(móu )矣(yǐ )。以(yǐ )臣(chén )愚(yú )虑(lǜ ),徙(xǐ )之(zhī )内(nèi )地(dì ),上(shàng )也(yě );多(duō )屯(tún )士(shì )马(mǎ ),大(dà )为(wéi )之(zhī )备(bèi ),华(huá )、夷(yí )相(xiàng )参(cān ),人(rén )劳(láo )费(fèi )广(guǎng ),次(cì )也(yě );正(zhèng )如(rú )今(jīn )日(rì ),下(xià )也(yě )。愿(yuàn )审(shěn )兹(zī )三(sān )策(cè ),择(zé )利(lì )而(ér )行(háng ),纵(zòng )使(shǐ )因(yīn )徙(xǐ )逃(táo )亡(wáng ),得(dé )者(zhě )皆(jiē )为(wéi )唐(táng )有(yǒu );若(ruò )留(liú )至(zhì )河(hé )冰(bīng ),恐(kǒng )必(bì )有(yǒu )变(biàn )。”

疏(shū )奏(zòu ),未(wèi )报(bào );降(jiàng )户(hù )夹(jiá )跌(diē )思(sī )泰(tài )、阿(ā )悉(xī )烂(làn )等(děng )果(guǒ )叛(pàn )。冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),甲(jiǎ )辰(chén ),命(mìng )朔(shuò )方(fāng )大(dà )总(zǒng )管(guǎn )薛(xuē )讷(nè )发(fā )兵(bīng )追(zhuī )讨(tǎo )之(zhī )。王(wáng )晙(jùn )引(yǐn )并(bìng )州(zhōu )兵(bīng )西(xī )济(jì )河(hé ),昼(zhòu )夜(yè )兼(jiān )行(háng ),追(zhuī )击(jī )叛(pàn )者(zhě ),破(pò )之(zhī ),斩(zhǎn )获(huò )三(sān )千(qiān )级(jí )。

先(xiān )是(shì ),单(dān )于(yú )副(fù )都(dōu )护(hù )张(zhāng )知(zhī )运(yùn )悉(xī )收(shōu )降(jiàng )户(hù )兵(bīng )仗(zhàng ),令(lìng )渡(dù )河(hé )而(ér )南(nán ),降(jiàng )户(hù )怨(yuàn )怒(nù )。御(yù )史(shǐ )中(zhōng )丞(chéng )姜(jiāng )晦(huì )为(wéi )巡(xún )边(biān )使(shǐ ),降(jiàng )户(hù )诉(sù )无(wú )弓(gōng )矢(shǐ ),不(bú )得(dé )射(shè )猎(liè ),晦(huì )悉(xī )还(hái )之(zhī );降(jiàng )户(hù )得(dé )之(zhī ),遂(suí )叛(pàn )。张(zhāng )知(zhī )运(yùn )不(bú )设(shè )备(bèi ),与(yǔ )之(zhī )战(zhàn )于(yú )青(qīng )刚(gāng )岭(lǐng ),为(wéi )虏(lǔ )所(suǒ )擒(qín ),欲(yù )送(sòng )突(tū )厥(jué );至(zhì )绥(suí )州(zhōu )境(jìng ),将(jiāng )军(jūn )郭(guō )知(zhī )运(yùn )以(yǐ )朔(shuò )方(fāng )兵(bīng )邀(yāo )击(jī )之(zhī ),大(dà )破(pò )其(qí )众(zhòng )于(yú )黑(hēi )山(shān )呼(hū )延(yán )谷(gǔ ),虏(lǔ )释(shì )张(zhāng )知(zhī )运(yùn )而(ér )去(qù )。上(shàng )以(yǐ )张(zhāng )知(zhī )运(yùn )丧(sàng )师(shī ),斩(zhǎn )之(zhī )以(yǐ )徇(xùn )。毘(pí )伽(gā )可(kě )汗(hàn )既(jì )得(dé )思(sī )泰(tài )等(děng ),欲(yù )南(nán )入(rù )为(wéi )寇(kòu )。暾(tūn )欲(yù )谷(gǔ )曰(yuē ):“唐(táng )主(zhǔ )英(yīng )武(wǔ ),民(mín )和(hé )年(nián )丰(fēng ),未(wèi )有(yǒu )间(jiān )隙(xì ),不(bú )可(kě )动(dòng )也(yě )。我(wǒ )众(zhòng )新(xīn )集(jí ),力(lì )尚(shàng )疲(pí )羸(léi ),且(qiě )当(dāng )息(xī )养(yǎng )数(shù )年(nián ),始(shǐ )可(kě )观(guān )变(biàn )而(ér )举(jǔ )。”毘(pí )伽(gā )又(yòu )欲(yù )筑(zhù )城(chéng ),并(bìng )立(lì )寺(sì )观(guān ),暾(tūn )欲(yù )谷(gǔ )曰(yuē ):“不(bú )可(kě )。突(tū )厥(jué )人(rén )徒(tú )稀(xī )少(shǎo ),不(bú )及(jí )唐(táng )家(jiā )百(bǎi )分(fèn )之(zhī )一(yī ),所(suǒ )以(yǐ )能(néng )与(yǔ )为(wéi )敌(dí )者(zhě ),正(zhèng )以(yǐ )逐(zhú )水(shuǐ )草(cǎo ),居(jū )处(chù )无(wú )常(cháng ),射(shè )猎(liè )为(wéi )业(yè ),人(rén )皆(jiē )习(xí )武(wǔ ),强(qiáng )则(zé )进(jìn )兵(bīng )抄(chāo )掠(luě ),弱(ruò )则(zé )窜(cuàn )伏(fú )山(shān )林(lín )。唐(táng )兵(bīng )虽(suī )多(duō ),无(wú )所(suǒ )施(shī )用(yòng )。若(ruò )筑(zhù )城(chéng )而(ér )居(jū ),变(biàn )更(gèng )旧(jiù )俗(sú ),一(yī )朝(cháo )失(shī )利(lì ),必(bì )为(wéi )所(suǒ )灭(miè )。释(shì )、老(lǎo )之(zhī )法(fǎ ),教(jiāo )人(rén )仁(rén )弱(ruò ),非(fēi )用(yòng )武(wǔ )争(zhēng )胜(shèng )之(zhī )术(shù ),不(bú )可(kě )崇(chóng )也(yě )。”毘(pí )伽(gā )乃(nǎi )止(zhǐ )。

庚(gēng )午(wǔ ),葬(zàng )大(dà )圣(shèng )皇(huáng )帝(dì )于(yú )桥(qiáo )陵(líng ),庙(miào )号(hào )睿(ruì )宗(zōng )。御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )李(lǐ )杰(jié )护(hù )桥(qiáo )陵(líng )作(zuò ),判(pàn )官(guān )王(wáng )旭(xù )犯(fàn )赃(zāng ),杰(jié )按(àn )之(zhī ),反(fǎn )为(wéi )所(suǒ )构(gòu ),左(zuǒ )迁(qiān )衢(qú )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),己(jǐ )卯(mǎo ),黄(huáng )门(mén )监(jiān )卢(lú )怀(huái )慎(shèn )疾(jí )亟(jí ),上(shàng )表(biǎo )荐(jiàn )宋(sòng )璟(jǐng )、李(lǐ )杰(jié )、李(lǐ )朝(cháo )隐(yǐn )、卢(lú )从(cóng )愿(yuàn )并(bìng )明(míng )时(shí )重(zhòng )器(qì ),所(suǒ )坐(zuò )者(zhě )小(xiǎo ),所(suǒ )弃(qì )者(zhě )大(dà ),望(wàng )垂(chuí )矜(jīn )录(lù );上(shàng )深(shēn )纳(nà )之(zhī )。乙(yǐ )未(wèi ),薨(hōng )。家(jiā )无(wú )馀(yú )蓄(xù ),惟(wéi )一(yī )老(lǎo )苍(cāng )头(tóu ),请(qǐng )自(zì )鬻(yù )以(yǐ )办(bàn )丧(sàng )事(shì )。

丙(bǐng )申(shēn ),以(yǐ )尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )丞(chéng )源(yuán )乾(qián )曜(yào )为(wéi )黄(huáng )门(mén )侍(shì )郎(láng )、同(tóng )平(píng )章(zhāng )事(shì )。

姚(yáo )崇(chóng )无(wú )居(jū )第(dì ),寓(yù )居(jū )罔(wǎng )极(jí )寺(sì ),以(yǐ )病(bìng )痁(shān )谒(yè )告(gào )。上(shàng )遣(qiǎn )使(shǐ )问(wèn )饮(yǐn )食(shí )起(qǐ )居(jū )状(zhuàng ),日(rì )数(shù )十(shí )辈(bèi )。源(yuán )乾(qián )曜(yào )奏(zòu )事(shì )或(huò )称(chēng )旨(zhǐ ),上(shàng )辄(zhé )曰(yuē ):“此(cǐ )必(bì )姚(yáo )宗(zōng )之(zhī )谋(móu )也(yě )。”或(huò )不(bú )称(chēng )旨(zhǐ ),辄(zhé )曰(yuē ):“何(hé )不(bú )与(yǔ )姚(yáo )崇(chóng )议(yì )之(zhī )!”乾(qián )曜(yào )常(cháng )谢(xiè )实(shí )然(rán )。每(měi )有(yǒu )大(dà )事(shì ),上(shàng )常(cháng )令(lìng )乾(qián )曜(yào )就(jiù )寺(sì )问(wèn )崇(chóng )。癸(guǐ )卯(mǎo ),乾(qián )曜(yào )请(qǐng )迁(qiān )崇(chóng )于(yú )四(sì )方(fāng )馆(guǎn ),仍(réng )听(tīng )家(jiā )人(rén )入(rù )侍(shì )疾(jí );上(shàng )许(xǔ )之(zhī )。崇(chóng )以(yǐ )四(sì )方(fāng )馆(guǎn )有(yǒu )簿(bù )书(shū ),非(fēi )病(bìng )者(zhě )所(suǒ )宜(yí )外(wài ),固(gù )辞(cí )。上(shàng )曰(yuē ):“设(shè )四(sì )方(fāng )馆(guǎn ),为(wéi )官(guān )吏(lì )也(yě );使(shǐ )卿(qīng )居(jū )之(zhī ),为(wéi )社(shè )稷(jì )也(yě )。恨(hèn )不(bú )可(kě )使(shǐ )卿(qīng )居(jū )禁(jìn )中(zhōng )耳(ěr ),此(cǐ )何(hé )足(zú )辞(cí )!”崇(chóng )子(zǐ )光(guāng )禄(lù )少(shǎo )卿(qīng )彝(yí )、宗(zōng )正(zhèng )少(shǎo )卿(qīng )异(yì ),广(guǎng )通(tōng )宾(bīn )客(kè ),颇(pō )受(shòu )馈(kuì )遗(yí ),为(wéi )时(shí )所(suǒ )讥(jī )。主(zhǔ )书(shū )赵(zhào )诲(huì )为(wéi )崇(chóng )所(suǒ )亲(qīn )信(xìn ),受(shòu )胡(hú )人(rén )赂(lù ),事(shì )觉(jiào ),上(shàng )亲(qīn )鞫(jū )问(wèn ),下(xià )狱(yù )当(dāng )死(sǐ )。崇(chóng )复(fù )营(yíng )救(jiù ),上(shàng )由(yóu )是(shì )不(bú )悦(yuè )。会(huì )曲(qǔ )赦(shè )京(jīng )城(chéng ),敕(chì )特(tè )标(biāo )诲(huì )名(míng ),杖(zhàng )之(zhī )一(yī )百(bǎi ),流(liú )岭(lǐng )南(nán )。崇(chóng )由(yóu )是(shì )忧(yōu )惧(jù ),数(shù )请(qǐng )避(bì )相(xiàng )位(wèi ),荐(jiàn )广(guǎng )州(zhōu )都(dōu )督(dū )宋(sòng )璟(jǐng )自(zì )代(dài )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),上(shàng )将(jiāng )幸(xìng )东(dōng )都(dōu ),以(yǐ )璟(jǐng )为(wéi )刑(xíng )部(bù )尚(shàng )书(shū )、西(xī )京(jīng )留(liú )守(shǒu ),令(lìng )驰(chí )驿(yì )诣(yì )阙(què ),遣(qiǎn )内(nèi )侍(shì )、将(jiāng )军(jūn )杨(yáng )思(sī )勖(xù )迎(yíng )之(zhī )。璟(jǐng )风(fēng )度(dù )凝(níng )远(yuǎn ),人(rén )莫(mò )测(cè )其(qí )际(jì ),在(zài )涂(tú )竟(jìng )不(bú )与(yǔ )思(sī )勖(xù )交(jiāo )言(yán )。思(sī )勖(xù )素(sù )贵(guì )幸(xìng ),归(guī ),诉(sù )于(yú )上(shàng ),上(shàng )嗟(jiē )叹(tàn )良(liáng )久(jiǔ ),益(yì )重(zhòng )璟(jǐng )。

丙(bǐng )辰(chén ),上(shàng )幸(xìng )骊(lí )山(shān )温(wēn )汤(tāng );乙(yǐ )丑(chǒu ),还(hái )宫(gōng )。

闰(rùn )月(yuè ),己(jǐ )亥(hài ),姚(yáo )崇(chóng )罢(bà )为(wéi )开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī ),源(yuán )乾(qián )曜(yào )罢(bà )为(wéi )京(jīng )兆(zhào )尹(yǐn )、西(xī )京(jīng )留(liú )守(shǒu ),以(yǐ )刑(xíng )部(bù )尚(shàng )书(shū )宋(sòng )璟(jǐng )守(shǒu )吏(lì )部(bù )尚(shàng )书(shū )兼(jiān )黄(huáng )门(mén )监(jiān ),紫(zǐ )微(wēi )侍(shì )郎(láng )苏(sū )颋(tǐng )同(tóng )平(píng )章(zhāng )事(shì )。

璟(jǐng )为(wéi )相(xiàng ),务(wù )在(zài )择(zé )人(rén ),随(suí )材(cái )授(shòu )任(rèn ),使(shǐ )百(bǎi )官(guān )各(gè )称(chēng )其(qí )积(jī );刑(xíng )赏(shǎng )无(wú )私(sī ),敢(gǎn )犯(fàn )颜(yán )正(zhèng )谏(jiàn )。上(shàng )甚(shèn )敬(jìng )惮(dàn )之(zhī ),虽(suī )不(bú )合(hé )意(yì ),亦(yì )曲(qǔ )从(cóng )之(zhī )。

突(tū )厥(jué )默(mò )啜(chuò )自(zì )则(zé )天(tiān )世(shì )为(wéi )中(zhōng )国(guó )患(huàn ),朝(cháo )廷(tíng )旰(gàn )食(shí ),倾(qīng )天(tiān )下(xià )之(zhī )力(lì )不(bú )能(néng )克(kè );郝(hǎo )灵(líng )荃(quán )得(dé )其(qí )首(shǒu ),自(zì )谓(wèi )不(bú )世(shì )之(zhī )功(gōng )。璟(jǐng )以(yǐ )天(tiān )子(zǐ )好(hǎo )武(wǔ )功(gōng ),恐(kǒng )好(hǎo )事(shì )者(zhě )竞(jìng )生(shēng )心(xīn )徼(jiǎo )倖(xìng ),痛(tòng )抑(yì )其(qí )赏(shǎng ),逾(yú )年(nián )始(shǐ )授(shòu )郎(láng )将(jiāng );灵(líng )荃(quán )恸(tòng )哭(kū )而(ér )死(sǐ )。

璟(jǐng )与(yǔ )苏(sū )颋(tǐng )相(xiàng )得(dé )甚(shèn )厚(hòu ),颋(tǐng )遇(yù )事(shì )多(duō )让(ràng )于(yú )璟(jǐng ),颋(tǐng )每(měi )论(lùn )事(shì )则(zé )颋(tǐng )为(wéi )之(zhī )助(zhù )。璟(jǐng )尝(cháng )谓(wèi )人(rén )曰(yuē ):“吾(wú )与(yǔ )苏(sū )氏(shì )父(fù )子(zǐ )皆(jiē )同(tóng )居(jū )相(xiàng )府(fǔ ),仆(pú )射(shè )宽(kuān )厚(hòu ),诚(chéng )为(wéi )国(guó )器(qì ),然(rán )献(xiàn )可(kě )替(tì )否(fǒu ),吏(lì )事(shì )精(jīng )敏(mǐn ),则(zé )黄(huáng )门(mén )过(guò )其(qí )父(fù )矣(yǐ )。”

姚(yáo )、宋(sòng )相(xiàng )继(jì )为(wéi )相(xiàng ),崇(chóng )善(shàn )应(yīng )变(biàn )成(chéng )务(wù ),璟(jǐng )善(shàn )守(shǒu )法(fǎ )持(chí )正(zhèng );二(èr )人(rén )志(zhì )操(cāo )不(bú )同(tóng ),然(rán )协(xié )心(xīn )辅(fǔ )佐(zuǒ ),使(shǐ )赋(fù )役(yì )宽(kuān )平(píng ),刑(xíng )罚(fá )清(qīng )省(shěng ),百(bǎi )姓(xìng )富(fù )遮(zhē )。唐(táng )世(shì )贤(xián )相(xiàng ),前(qián )称(chēng )房(fáng )、杜(dù ),后(hòu )称(chēng )姚(yáo )、宋(sòng ),他(tā )人(rén )莫(mò )得(dé )比(bǐ )焉(yān )。二(èr )人(rén )每(měi )进(jìn )见(jiàn ),上(shàng )辄(zhé )为(wéi )之(zhī )起(qǐ ),去(qù )则(zé )临(lín )轩(xuān )送(sòng )之(zhī )。及(jí )李(lǐ )林(lín )甫(fǔ )为(wéi )相(xiàng ),虽(suī )宠(chǒng )任(rèn )过(guò )于(yú )姚(yáo )、宋(sòng ),然(rán )礼(lǐ )遇(yù )殊(shū )卑(bēi )薄(báo )矣(yǐ )。紫(zǐ )微(wēi )舍(shě )人(rén )高(gāo )仲(zhòng )舒(shū )博(bó )通(tōng )典(diǎn )籍(jí ),齐(qí )澣(hàn )练(liàn )习(xí )时(shí )务(wù ),姚(yáo )、宋(sòng )每(měi )坐(zuò )二(èr )人(rén )以(yǐ )质(zhì )所(suǒ )疑(yí ),既(jì )而(ér )叹(tàn )曰(yuē ):“欲(yù )知(zhī )古(gǔ ),问(wèn )高(gāo )群(qún ),欲(yù )知(zhī )今(jīn ),问(wèn )齐(qí )君(jūn ),可(kě )以(yǐ )无(wú )缺(quē )政(zhèng )矣(yǐ )。”

辛(xīn )丑(chǒu ),罢(bà )十(shí )道(dào )按(àn )察(chá )使(shǐ )。

旧(jiù )制(zhì ),六(liù )品(pǐn )以(yǐ )下(xià )官(guān )皆(jiē )委(wěi )尚(shàng )书(shū )省(shěng )奏(zòu )拟(nǐ )。是(shì )岁(suì ),始(shǐ )制(zhì )员(yuán )外(wài )郎(láng )、御(yù )史(shǐ )、起(qǐ )居(jū )、遗(yí )、补(bǔ )不(bú )拟(nǐ )。

开(kāi )元(yuán )五(wǔ )年(nián )丁(dīng )巳(sì ),公(gōng )元(yuán )七(qī )一(yī )七(qī )年(nián )

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),癸(guǐ )卯(mǎo ),太(tài )庙(miào )四(sì )室(shì )坏(huài ),上(shàng )素(sù )服(fú )避(bì )正(zhèng )殿(diàn )。时(shí )上(shàng )将(jiāng )幸(xìng )东(dōng )都(dōu ),以(yǐ )问(wèn )宋(sòng )璟(jǐng )、苏(sū )颋(tǐng ),对(duì )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )三(sān )年(nián )之(zhī )制(zhì )未(wèi )终(zhōng ),遽(jù )尔(ěr )行(háng )幸(xìng ),恐(kǒng )未(wèi )契(qì )天(tiān )心(xīn ),灾(zāi )异(yì )为(wéi )戒(jiè );愿(yuàn )且(qiě )停(tíng )车(chē )驾(jià )。”又(yòu )问(wèn )姚(yáo )崇(chóng ),对(duì )曰(yuē ):“太(tài )庙(miào )屋(wū )材(cái ),皆(jiē )苻(fú )坚(jiān )时(shí )物(wù ),岁(suì )久(jiǔ )朽(xiǔ )腐(fǔ )而(ér )坏(huài ),适(shì )与(yǔ )行(háng )期(qī )相(xiàng )会(huì ),何(hé )足(zú )异(yì )也(yě )!且(qiě )王(wáng )者(zhě )以(yǐ )四(sì )海(hǎi )为(wéi )家(jiā ),陛(bì )下(xià )以(yǐ )关(guān )中(zhōng )不(bú )稔(rěn )幸(xìng )东(dōng )都(dōu ),百(bǎi )司(sī )供(gòng )拟(nǐ )已(yǐ )备(bèi ),不(bú )可(kě )失(shī )信(xìn );但(dàn )应(yīng )迁(qiān )神(shén )主(zhǔ )于(yú )太(tài )极(jí )殿(diàn ),更(gèng )修(xiū )太(tài )庙(miào ),如(rú )期(qī )自(zì )行(háng )耳(ěr )。”上(shàng )大(dà )喜(xǐ ),从(cóng )之(zhī ),赐(cì )崇(chóng )绢(juàn )二(èr )百(bǎi )匹(pǐ )。己(jǐ )酉(yǒu ),上(shàng )行(háng )享(xiǎng )礼(lǐ )于(yú )太(tài )极(jí )殿(diàn ),命(mìng )姚(yáo )崇(chóng )五(wǔ )日(rì )一(yī )朝(cháo ),仍(réng )入(rù )阁(gé )供(gòng )奉(fèng ),恩(ēn )礼(lǐ )更(gèng )厚(hòu ),有(yǒu )大(dà )政(zhèng )辄(zhé )访(fǎng )焉(yān )。右(yòu )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )褚(chǔ )无(wú )量(liàng )上(shàng )言(yán ):“隋(suí )文(wén )帝(dì )富(fù )有(yǒu )天(tiān )下(xià ),迁(qiān )都(dōu )之(zhī )日(rì ),岂(qǐ )取(qǔ )苻(fú )氏(shì )旧(jiù )材(cái )以(yǐ )立(lì )太(tài )庙(miào )乎(hū )?此(cǐ )特(tè )谀(yú )臣(chén )之(zhī )言(yán )耳(ěr )。愿(yuàn )陛(bì )下(xià )克(kè )谨(jǐn )天(tiān )戒(jiè ),讷(nè )忠(zhōng )谏(jiàn ),远(yuǎn )谄(chǎn )谀(yú )。”上(shàng )弗(fú )听(tīng )。

辛(xīn )亥(hài ),行(háng )幸(xìng )东(dōng )都(dōu )。达(dá )崤(xiáo )谷(gǔ ),道(dào )隘(ài )不(bú )治(zhì );上(shàng )欲(yù )免(miǎn )河(hé )南(nán )尹(yǐn )及(jí )知(zhī )顿(dùn )使(shǐ )官(guān ),宋(sòng )璟(jǐng )谏(jiàn )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )方(fāng )事(shì )巡(xún )幸(xìng ),今(jīn )以(yǐ )此(cǐ )罪(zuì )二(èr )臣(chén ),臣(chén )恐(kǒng )将(jiāng )来(lái )民(mín )受(shòu )其(qí )弊(bì )。”上(shàng )遽(jù )命(mìng )释(shì )之(zhī )。璟(jǐng )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )罪(zuì )之(zhī ),以(yǐ )臣(chén )言(yán )而(ér )免(miǎn )之(zhī ),是(shì )臣(chén )代(dài )陛(bì )下(xià )受(shòu )德(dé )也(yě );请(qǐng )令(lìng )待(dài )罪(zuì )朝(cháo )堂(táng )而(ér )后(hòu )赦(shè )之(zhī )。”上(shàng )从(cóng )之(zhī )。

二(èr )月(yuè ),甲(jiǎ )戌(xū ),至(zhì )东(dōng )都(dōu ),赦(shè )天(tiān )下(xià )。

奚(xī )、契(qì )丹(dān )既(jì )内(nèi )附(fù ),贝(bèi )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )宋(sòng )庆(qìng )礼(lǐ )建(jiàn )议(yì ),请(qǐng )复(fù )营(yíng )州(zhōu )。三(sān )月(yuè ),庚(gēng )戌(xū ),制(zhì )复(fù )置(zhì )营(yíng )州(zhōu )都(dōu )督(dū )于(yú )柳(liǔ )城(chéng ),兼(jiān )平(píng )卢(lú )军(jūn )使(shǐ ),管(guǎn )内(nèi )州(zhōu )县(xiàn )镇(zhèn )戍(shù )皆(jiē )如(rú )其(qí )旧(jiù );以(yǐ )太(tài )子(zǐ )詹(zhān )事(shì )姜(jiāng )师(shī )度(dù )为(wéi )营(yíng )田(tián )、支(zhī )度(dù )使(shǐ ),与(yǔ )庆(qìng )礼(lǐ )等(děng )筑(zhù )之(zhī ),三(sān )旬(xún )而(ér )毕(bì )。庆(qìng )礼(lǐ )清(qīng )勤(qín )严(yán )肃(sù ),开(kāi )屯(tún )田(tián )八(bā )十(shí )馀(yú )所(suǒ ),招(zhāo )安(ān )流(liú )散(sàn ),数(shù )年(nián )之(zhī )间(jiān ),仓(cāng )廪(lǐn )充(chōng )实(shí ),市(shì )邑(yì )浸(jìn )繁(fán )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),甲(jiǎ )戌(xū ),赐(cì )奚(xī )王(wáng )李(lǐ )大(dà )酺(pú )妃(fēi )辛(xīn )氏(shì )号(hào )固(gù )安(ān )公(gōng )主(zhǔ )。

己(jǐ )丑(chǒu ),皇(huáng )子(zǐ )嗣(sì )一(yī )卒(zú ),追(zhuī )立(lì )为(wéi )夏(xià )王(wáng ),谥(shì )曰(yuē )悼(dào )。嗣(sì )一(yī )母(mǔ )武(wǔ )惠(huì )妃(fēi ),攸(yōu )止(zhǐ )之(zhī )女(nǚ )也(yě )。

突(tū )骑(qí )施(shī )酋(qiú )长(zhǎng )左(zuǒ )羽(yǔ )林(lín )大(dà )将(jiāng )军(jūn )苏(sū )禄(lù )部(bù )众(zhòng )浸(jìn )强(qiáng ),虽(suī )职(zhí )贡(gòng )不(bú )乏(fá ),阴(yīn )有(yǒu )窥(kuī )边(biān )之(zhī )志(zhì )。五(wǔ )月(yuè ),十(shí )姓(xìng )可(kě )汗(hàn )阿(ā )史(shǐ )那(nà )献(xiàn )欲(yù )发(fā )葛(gě )逻(luó )禄(lù )兵(bīng )击(jī )之(zhī ),上(shàng )不(bú )许(xǔ )。

初(chū ),上(shàng )微(wēi )时(shí ),与(yǔ )太(tài )常(cháng )卿(qīng )姜(jiāng )皎(jiǎo )亲(qīn )善(shàn )。及(jí )诛(zhū )窦(dòu )怀(huái )贞(zhēn )等(děng ),皎(jiǎo )预(yù )有(yǒu )功(gōng )。由(yóu )是(shì )宠(chǒng )遇(yù )群(qún )臣(chén )莫(mò )及(jí ),常(cháng )出(chū )入(rù )卧(wò )内(nèi ),与(yǔ )后(hòu )妃(fēi )连(lián )榻(tà )宴(yàn )饮(yǐn ),赏(shǎng )赐(cì )不(bú )可(kě )胜(shèng )纪(jì )。弟(dì )晦(huì ),亦(yì )以(yǐ )皎(jiǎo )故(gù )累(lèi )迁(qiān )吏(lì )部(bù )侍(shì )郎(láng )。宋(sòng )璟(jǐng )言(yán )皎(jiǎo )兄(xiōng )弟(dì )权(quán )宠(chǒng )太(tài )盛(shèng ),非(fēi )所(suǒ )以(yǐ )安(ān )之(zhī ),上(shàng )亦(yì )以(yǐ )为(wéi )然(rán )。秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),庚(gēng )子(zǐ ),以(yǐ )晦(huì )为(wéi )宗(zōng )正(zhèng )卿(qīng ),因(yīn )下(xià )制(zhì )曰(yuē ):“西(xī )汉(hàn )诸(zhū )将(jiāng ),以(yǐ )权(quán )贵(guì )不(bú )全(quán );南(nán )阳(yáng )故(gù )人(rén ),以(yǐ )优(yōu )闲(xián )自(zì )保(bǎo )。皎(jiǎo )宜(yí )放(fàng )归(guī )田(tián )园(yuán ),散(sàn )官(guān )、勋(xūn )、封(fēng )皆(jiē )如(rú )故(gù )。”

壬(rén )寅(yín ),陇(lǒng )右(yòu )节(jiē )度(dù )使(shǐ )郭(guō )知(zhī )运(yùn )大(dà )破(pò )吐(tǔ )蕃(fān )于(yú )九(jiǔ )曲(qǔ )。

安(ān )西(xī )副(fù )大(dà )都(dōu )护(hù )汤(tāng )嘉(jiā )惠(huì )奏(zòu )突(tū )骑(qí )施(shī )引(yǐn )大(dà )食(shí )、吐(tǔ )蕃(fān ),谋(móu )取(qǔ )四(sì )镇(zhèn ),围(wéi )钵(bō )换(huàn )及(jí )大(dà )石(shí )城(chéng ),已(yǐ )发(fā )三(sān )姓(xìng )葛(gě )逻(luó )禄(lù )兵(bīng )与(yǔ )阿(ā )史(shǐ )那(nà )献(xiàn )击(jī )之(zhī )。

并(bìng )州(zhōu )长(zhǎng )史(shǐ )张(zhāng )嘉(jiā )贞(zhēn )上(shàng )言(yán ):“突(tū )厥(jué )九(jiǔ )姓(xìng )新(xīn )降(jiàng )者(zhě ),散(sàn )居(jū )太(tài )原(yuán )以(yǐ )北(běi ),请(qǐng )宿(xiǔ )重(zhòng )兵(bīng )以(yǐ )镇(zhèn )之(zhī )。”辛(xīn )酉(yǒu ),置(zhì )天(tiān )兵(bīng )军(jūn )于(yú )并(bìng )州(zhōu ),集(jí )兵(bīng )八(bā )万(wàn ),以(yǐ )嘉(jiā )贞(zhēn )为(wéi )天(tiān )兵(bīng )军(jūn )大(dà )使(shǐ )。

太(tài )常(cháng )少(shǎo )卿(qīng )王(wáng )仁(rén )惠(huì )等(děng )奏(zòu )则(zé )天(tiān )立(lì )明(míng )堂(táng )不(bú )合(hé )古(gǔ )制(zhì );又(yòu ),明(míng )堂(táng )尚(shàng )质(zhì ),而(ér )穷(qióng )极(jí )奢(shē )侈(chǐ ),密(mì )迩(ěr )宫(gōng )掖(yè ),人(rén )神(shén )杂(zá )扰(rǎo )。甲(jiǎ )子(zǐ ),制(zhì )复(fù )以(yǐ )明(míng )堂(táng )为(wéi )乾(qián )元(yuán )殿(diàn ),冬(dōng )至(zhì )、元(yuán )日(rì )受(shòu )朝(cháo )贺(hè ),季(jì )秋(qiū )大(dà )享(xiǎng ),复(fù )就(jiù )圜(huán )丘(qiū )。

九(jiǔ )月(yuè ),中(zhōng )书(shū )、门(mén )下(xià )省(shěng )及(jí )侍(shì )中(zhōng )皆(jiē )复(fù )旧(jiù )名(míng )。贞(zhēn )观(guān )之(zhī )制(zhì ),中(zhōng )书(shū )、门(mén )下(xià )及(jí )三(sān )品(pǐn )官(guān )入(rù )奏(zòu )事(shì ),必(bì )使(shǐ )谏(jiàn )官(guān )、史(shǐ )官(guān )随(suí )之(zhī ),有(yǒu )失(shī )则(zé )匡(kuāng )正(zhèng ),美(měi )恶(è )必(bì )记(jì )之(zhī );诸(zhū )司(sī )皆(jiē )于(yú )正(zhèng )牙(yá )奏(zòu )事(shì ),御(yù )史(shǐ )弹(dàn )百(bǎi )官(guān ),服(fú )豸(zhì )冠(guàn ),对(duì )仗(zhàng )读(dú )弹(dàn )文(wén );故(gù )大(dà )臣(chén )不(bú )得(dé )专(zhuān )君(jūn )而(ér )小(xiǎo )臣(chén )不(bú )得(dé )为(wéi )谗(chán )慝(tè )。及(jí )许(xǔ )敬(jìng )宗(zōng )、李(lǐ )义(yì )府(fǔ )用(yòng )事(shì ),政(zhèng )多(duō )私(sī )僻(pì ),奏(zòu )事(shì )官(guān )多(duō )俟(sì )仗(zhàng )下(xià ),于(yú )御(yù )坐(zuò )前(qián )屏(píng )左(zuǒ )右(yòu )密(mì )奏(zòu ),监(jiān )奏(zòu )御(yù )史(shǐ )及(jí )待(dài )制(zhì )官(guān )远(yuǎn )立(lì )以(yǐ )俟(sì )其(qí )退(tuì );谏(jiàn )官(guān )、史(shǐ )官(guān )皆(jiē )随(suí )仗(zhàng )出(chū ),仗(zhàng )下(xià )后(hòu )事(shì ),不(bú )复(fù )预(yù )闻(wén )。武(wǔ )后(hòu )以(yǐ )法(fǎ )制(zhì )群(qún )下(xià ),谏(jiàn )官(guān )、御(yù )史(shǐ )得(dé )以(yǐ )风(fēng )闻(wén )言(yán )事(shì ),自(zì )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )至(zhì )监(jiān )察(chá )得(dé )互(hù )相(xiàng )弹(dàn )奏(zòu ),率(lǜ )以(yǐ )险(xiǎn )诐(bì )相(xiàng )倾(qīng )覆(fù )。及(jí )宋(sòng )璟(jǐng )为(wéi )相(xiàng ),欲(yù )复(fù )贞(zhēn )观(guān )之(zhī )政(zhèng ),戊(wù )申(shēn ),制(zhì ):“自(zì )今(jīn )事(shì )非(fēi )的(de )须(xū )秘(mì )密(mì )者(zhě ),皆(jiē )令(lìng )对(duì )仗(zhàng )奏(zòu )闻(wén ),史(shǐ )官(guān )自(zì )依(yī )故(gù )事(shì )。”

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),癸(guǐ )酉(yǒu ),伊(yī )阙(què )人(rén )孙(sūn )平(píng )子(zǐ )上(shàng )言(yán ):“《春(chūn )秋(qiū )》讥(jī )鲁(lǔ )跻(jī )僖(xī )公(gōng );今(jīn )迁(qiān )中(zhōng )宗(zōng )于(yú )别(bié )庙(miào )而(ér )祀(sì )睿(ruì )宗(zōng ),正(zhèng )与(yǔ )鲁(lǔ )同(tóng )。兄(xiōng )臣(chén )于(yú )弟(dì ),犹(yóu )不(bú )可(kě )跻(jī ),况(kuàng )弟(dì )臣(chén )于(yú )兄(xiōng ),可(kě )跻(jī )之(zhī )于(yú )兄(xiōng )上(shàng )乎(hū )!若(ruò )以(yǐ )兄(xiōng )弟(dì )同(tóng )昭(zhāo ),则(zé )不(bú )应(yīng )出(chū )兄(xiōng )置(zhì )于(yú )别(bié )庙(miào )。愿(yuàn )下(xià )群(qún )臣(chén )博(bó )议(yì ),迁(qiān )中(zhōng )宗(zōng )入(rù )庙(miào )。”事(shì )下(xià )礼(lǐ )官(guān ),太(tài )常(cháng )博(bó )士(shì )陈(chén )贞(zhēn )节(jiē )、冯(féng )宗(zōng )、苏(sū )献(xiàn )议(yì ),以(yǐ )为(wéi ):“七(qī )代(dài )之(zhī )庙(miào ),不(bú )数(shù )兄(xiōng )弟(dì )。殷(yīn )代(dài )或(huò )兄(xiōng )弟(dì )四(sì )人(rén )相(xiàng )继(jì )为(wéi )君(jūn ),若(ruò )数(shù )以(yǐ )为(wéi )代(dài ),则(zé )无(wú )祖(zǔ )祢(mí )之(zhī )祭(jì )矣(yǐ )。今(jīn )睿(ruì )宗(zōng )之(zhī )室(shì )当(dāng )亚(yà )高(gāo )宗(zōng ),故(gù )为(wéi )中(zhōng )宗(zōng )特(tè )立(lì )别(bié )庙(miào )。中(zhōng )宗(zōng )既(jì )升(shēng )新(xīn )庙(miào ),睿(ruì )宗(zōng )乃(nǎi )祔(fù )高(gāo )宗(zōng ),何(hé )尝(cháng )跻(jī )居(jū )中(zhōng )宗(zōng )之(zhī )上(shàng )?而(ér )平(píng )子(zǐ )引(yǐn )跻(jī )僖(xī )公(gōng )为(wéi )证(zhèng ),诬(wū )罔(wǎng )圣(shèng )朝(cháo ),渐(jiàn )不(bú )可(kě )长(zhǎng )。”时(shí )论(lùn )多(duō )是(shì )平(píng )子(zǐ ),上(shàng )亦(yì )以(yǐ )为(wéi )然(rán ),故(gù )议(yì )久(jiǔ )不(bú )决(jué )。苏(sū )献(xiàn ),颋(tǐng )之(zhī )从(cóng )祖(zǔ )兄(xiōng )也(yě ),故(gù )颋(tǐng )右(yòu )之(zhī )。卒(zú )从(cóng )礼(lǐ )官(guān )议(yì )。平(píng )子(zǐ )论(lùn )之(zhī )不(bú )巳(sì ),谪(zhé )为(wéi )康(kāng )州(zhōu )都(dōu )城(chéng )尉(wèi )。

新(xīn )庙(miào )成(chéng )。戊(wù )寅(yín ),神(shén )主(zhǔ )祔(fù )庙(miào )。

上(shàng )命(mìng )宋(sòng )璟(jǐng )、苏(sū )颋(tǐng )为(wéi )诸(zhū )皇(huáng )子(zǐ )制(zhì )名(míng )及(jí )国(guó )邑(yì )之(zhī )号(hào ),又(yòu )令(lìng )别(bié )制(zhì )一(yī )佳(jiā )名(míng )及(jí )佳(jiā )号(hào )进(jìn )之(zhī )。璟(jǐng )等(děng )上(shàng )言(yán ):“七(qī )子(zǐ )均(jūn )养(yǎng ),著(zhe )于(yú )《国(guó )风(fēng )》。今(jīn )臣(chén )等(děng )所(suǒ )制(zhì )名(míng )号(hào )各(gè )三(sān )十(shí )馀(yú ),辄(zhé )混(hún )同(tóng )以(yǐ )进(jìn ),以(yǐ )彰(zhāng )陛(bì )下(xià )覆(fù )焘(tāo )无(wú )偏(piān )之(zhī )德(dé )。”上(shàng )甚(shèn )善(shàn )之(zhī )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),丙(bǐng )申(shēn ),契(qì )丹(dān )王(wáng )李(lǐ )失(shī )活(huó )入(rù )朝(cháo )。十(shí )二(èr )月(yuè ),壬(rén )午(wǔ ),以(yǐ )东(dōng )平(píng )王(wáng )外(wài )孙(sūn )杨(yáng )氏(shì )为(wéi )永(yǒng )乐(lè )公(gōng )主(zhǔ ),妻(qī )之(zhī )。

秘(mì )书(shū )监(jiān )马(mǎ )怀(huái )素(sù )奏(zòu ):“省(shěng )中(zhōng )书(shū )散(sàn )乱(luàn )讹(é )缺(quē ),请(qǐng )选(xuǎn )学(xué )术(shù )之(zhī )士(shì )二(èr )十(shí )人(rén )整(zhěng )经(jīng )校(xiào )补(bǔ )。”从(cóng )之(zhī )。于(yú )是(shì )搜(sōu )访(fǎng )逸(yì )书(shū ),选(xuǎn )吏(lì )缮(shàn )写(xiě ),命(mìng )国(guó )子(zǐ )博(bó )士(shì )尹(yǐn )知(zhī )章(zhāng )、桑(sāng )泉(quán )尉(wèi )韦(wéi )述(shù )等(děng )二(èr )十(shí )人(rén )同(tóng )刊(kān )正(zhèng ),以(yǐ )左(zuǒ )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )褚(chǔ )无(wú )量(liàng )为(wéi )之(zhī )使(shǐ ),于(yú )乾(qián )元(yuán )殿(diàn )前(qián )编(biān )校(xiào )群(qún )书(shū )。

阅读:25098

打赏捐助〔Donate〕>>>

《唐纪二十七》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库