何承天【登录】

《宋书》 > 卷六十四 > 《何承天》 > 拼音版

何(hé )承(chéng )天(tiān ),东(dōng )海(hǎi )郯(tán )人(rén )也(yě )。从(cóng )祖(zǔ )伦(lún ),晋(jìn )右(yòu )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )。承(chéng )天(tiān )五(wǔ )岁(suì )失(shī )父(fù ),母(mǔ )徐(xú )氏(shì ),广(guǎng )之(zhī )姊(zǐ )也(yě ),聪(cōng )明(míng )博(bó )学(xué ),故(gù )承(chéng )天(tiān )幼(yòu )渐(jiàn )训(xùn )议(yì ),儒(rú )史(shǐ )百(bǎi )家(jiā ),莫(mò )不(bú )该(gāi )览(lǎn )。叔(shū )父(fù )肹(xī )为(wéi )益(yì )阳(yáng )令(lìng ),随(suí )肹(xī )之(zhī )官(guān )。

隆(lóng )安(ān )四(sì )年(nián ),南(nán )蛮(mán )校(xiào )尉(wèi )桓(huán )伟(wěi )命(mìng )为(wéi )参(cān )军(jūn )。时(shí )殷(yīn )仲(zhòng )堪(kān )、桓(huán )玄(xuán )等(děng )互(hù )举(jǔ )兵(bīng )以(yǐ )向(xiàng )朝(cháo )廷(tíng ),承(chéng )天(tiān )惧(jù )祸(huò )难(nán )未(wèi )已(yǐ ),解(jiě )职(zhí )还(hái )益(yì )阳(yáng )。义(yì )旗(qí )初(chū ),长(zhǎng )沙(shā )公(gōng )陶(táo )延(yán )寿(shòu )以(yǐ )为(wéi )其(qí )辅(fǔ )国(guó )府(fǔ )参(cān )军(jūn ),遣(qiǎn )通(tōng )敬(jìng )于(yú )高(gāo )祖(zǔ ),因(yīn )除(chú )浏(liú )阳(yáng )令(lìng ),寻(xún )去(qù )职(zhí )还(hái )都(dōu )。抚(fǔ )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )刘(liú )毅(yì )镇(zhèn )姑(gū )孰(shú ),版(bǎn )为(wéi )行(háng )参(cān )军(jūn )。毅(yì )尝(cháng )出(chū )行(háng ),而(ér )鄢(yān )陵(líng )县(xiàn )史(shǐ )陈(chén )满(mǎn )射(shè )鸟(niǎo ),箭(jiàn )误(wù )中(zhōng )直(zhí )帅(shuài ),虽(suī )不(bú )伤(shāng )人(rén ),处(chù )法(fǎ )弃(qì )市(shì )。承(chéng )天(tiān )议(yì )曰(yuē ):“狱(yù )贵(guì )情(qíng )断(duàn ),疑(yí )则(zé )从(cóng )轻(qīng )。昔(xī )惊(jīng )汉(hàn )文(wén )帝(dì )乘(chéng )舆(yú )马(mǎ )者(zhě ),张(zhāng )释(shì )之(zhī )劾(hé )以(yǐ )犯(fàn )跸(bì ),罪(zuì )止(zhǐ )罚(fá )金(jīn )。何(hé )者(zhě )?明(míng )其(qí )无(wú )心(xīn )于(yú )惊(jīng )马(mǎ )也(yě )。故(gù )不(bú )以(yǐ )乘(chéng )舆(yú )之(zhī )重(zhòng ),加(jiā )以(yǐ )异(yì )制(zhì )。今(jīn )满(mǎn )意(yì )在(zài )射(shè )鸟(niǎo ),非(fēi )有(yǒu )心(xīn )于(yú )中(zhōng )人(rén )。按(àn )律(lǜ )过(guò )误(wù )伤(shāng )人(rén ),三(sān )岁(suì )刑(xíng ),况(kuàng )不(bú )伤(shāng )乎(hū )?微(wēi )罚(fá )可(kě )也(yě )。”出(chū )补(bǔ )宛(wǎn )陵(líng )令(lìng )。赵(zhào )惔(dàn )为(wéi )宁(níng )蛮(mán )校(xiào )尉(wèi )、寻(xún )阳(yáng )太(tài )守(shǒu ),请(qǐng )为(wéi )司(sī )马(mǎ )。寻(xún )去(qù )职(zhí )。

高(gāo )祖(zǔ )以(yǐ )为(wéi )太(tài )尉(wèi )行(háng )参(cān )军(jūn )。高(gāo )祖(zǔ )讨(tǎo )刘(liú )毅(yì ),留(liú )诸(zhū )葛(gě )长(zhǎng )民(mín )为(wéi )监(jiān )军(jūn )。长(zhǎng )民(mín )密(mì )怀(huái )异(yì )志(zhì ),刘(liú )穆(mù )之(zhī )屏(píng )人(rén )问(wèn )承(chéng )天(tiān )曰(yuē ):“公(gōng )今(jīn )行(háng )济(jì )否(fǒu )云(yún )何(hé )?”承(chéng )天(tiān )曰(yuē ):“不(bú )忧(yōu )西(xī )不(bú )时(shí ),别(bié )有(yǒu )一(yī )虑(lǜ )尔(ěr )。公(gōng )昔(xī )年(nián )自(zì )左(zuǒ )里(lǐ )还(hái )入(rù )石(shí )头(tóu ),甚(shèn )脱(tuō )尔(ěr ),今(jīn )还(hái ),宜(yí )加(jiā )重(zhòng )复(fù )。”穆(mù )之(zhī )曰(yuē ):“非(fēi )君(jūn )不(bú )闻(wén )此(cǐ )言(yán )。顷(qǐng )日(rì )愿(yuàn )丹(dān )徒(tú )刘(liú )郎(láng ),恐(kǒng )不(bú )复(fù )可(kě )得(dé )也(yě )。”除(chú )太(tài )学(xué )博(bó )士(shì )。义(yì )熙(xī )十(shí )一(yī )年(nián ),为(wéi )世(shì )子(zǐ )征(zhēng )虏(lǔ )参(cān )军(jūn ),转(zhuǎn )西(xī )中(zhōng )郎(láng )中(zhōng )军(jūn )参(cān )军(jūn ),钱(qián )唐(táng )令(lìng )。高(gāo )祖(zǔ )在(zài )寿(shòu )阳(yáng ),宋(sòng )台(tái )建(jiàn ),召(zhào )为(wéi )尚(shàng )书(shū )祠(cí )部(bù )郎(láng ),与(yǔ )傅(fù )亮(liàng )共(gòng )撰(zhuàn )朝(cháo )仪(yí )。永(yǒng )初(chū )末(mò ),补(bǔ )南(nán )台(tái )治(zhì )书(shū )侍(shì )御(yù )史(shǐ )。

谢(xiè )晦(huì )镇(zhèn )江(jiāng )陵(líng ),请(qǐng )为(wéi )南(nán )蛮(mán )长(zhǎng )史(shǐ )。时(shí )有(yǒu )尹(yǐn )嘉(jiā )者(zhě ),家(jiā )贫(pín ),母(mǔ )熊(xióng )自(zì )以(yǐ )身(shēn )贴(tiē )钱(qián ),为(wéi )嘉(jiā )偿(cháng )责(zé )。坐(zuò )不(bú )孝(xiào )当(dāng )死(sǐ )。承(chéng )天(tiān )议(yì )曰(yuē ):“被(bèi )府(fǔ )宣(xuān )令(lìng ),普(pǔ )议(yì )尹(yǐn )嘉(jiā )大(dà )辟(pì )事(shì ),称(chēng )法(fǎ )吏(lì )葛(gě )滕(téng )签(qiān ),母(mǔ )告(gào )子(zǐ )不(bú )孝(xiào ),欲(yù )杀(shā )者(zhě )许(xǔ )之(zhī )。法(fǎ )云(yún ),谓(wèi )违(wéi )犯(fàn )教(jiāo )令(lìng ),敬(jìng )恭(gōng )有(yǒu )亏(kuī ),父(fù )母(mǔ )欲(yù )杀(shā ),皆(jiē )许(xǔ )之(zhī )。其(qí )所(suǒ )告(gào )惟(wéi )取(qǔ )信(xìn )于(yú )所(suǒ )求(qiú )而(ér )许(xǔ )之(zhī )。谨(jǐn )寻(xún )事(shì )原(yuán )心(xīn ),嘉(jiā )母(mǔ )辞(cí )自(zì )求(qiú )质(zhì )钱(qián ),为(wéi )子(zǐ )还(hái )责(zé )。嘉(jiā )虽(suī )亏(kuī )犯(fàn )教(jiāo )义(yì ),而(ér )熊(xióng )无(wú )请(qǐng )杀(shā )之(zhī )辞(cí )。熊(xióng )求(qiú )所(suǒ )以(yǐ )生(shēng )之(zhī )而(ér )今(jīn )杀(shā )之(zhī ),非(fēi )随(suí )所(suǒ )求(qiú )之(zhī )谓(wèi )。始(shǐ )以(yǐ )不(bú )孝(xiào )为(wéi )劾(hé ),终(zhōng )于(yú )和(hé )卖(mài )结(jié )刑(xíng ),倚(yǐ )旁(páng )两(liǎng )端(duān ),母(mǔ )子(zǐ )俱(jù )罪(zuì ),滕(téng )签(qiān )法(fǎ )文(wén ),为(wéi )非(fēi )其(qí )条(tiáo )。嘉(jiā )所(suǒ )存(cún )者(zhě )大(dà ),理(lǐ )在(zài )难(nán )申(shēn ),但(dàn )明(míng )教(jiāo )爰(yuán )发(fā ),矜(jīn )其(qí )愚(yú )蔽(bì )。夫(fū )明(míng )德(dé )慎(shèn )罚(fá ),文(wén )王(wáng )所(suǒ )以(yǐ )恤(xù )下(xià );议(yì )狱(yù )缓(huǎn )死(sǐ ),《中(zhōng )孚(fú )》所(suǒ )以(yǐ )垂(chuí )化(huà )。言(yán )情(qíng )则(zé )母(mǔ )为(wéi )子(zǐ )隐(yǐn ),语(yǔ )敬(jìng )则(zé )礼(lǐ )所(suǒ )不(bú )及(jí )。今(jīn )舍(shě )乞(qǐ )宥(yòu )之(zhī )评(píng ),依(yī )请(qǐng )杀(shā )之(zhī )条(tiáo ),责(zé )敬(jìng )恭(gōng )之(zhī )节(jiē ),于(yú )饥(jī )寒(hán )之(zhī )隶(lì ),诚(chéng )非(fēi )罚(fá )疑(yí )从(cóng )轻(qīng ),宁(níng )失(shī )有(yǒu )罪(zuì )之(zhī )谓(wèi )也(yě )。愚(yú )以(yǐ )谓(wèi )降(jiàng )嘉(jiā )之(zhī )死(sǐ ),以(yǐ )普(pǔ )春(chūn )泽(zé )之(zhī )恩(ēn );赦(shè )熊(xióng )之(zhī )愆(qiān ),以(yǐ )明(míng )子(zǐ )隐(yǐn )之(zhī )宜(yí )。则(zé )蒲(pú )亭(tíng )虽(suī )陋(lòu ),可(kě )比(bǐ )德(dé )于(yú )盛(shèng )明(míng );豚(tún )鱼(yú )微(wēi )物(wù ),不(bú )独(dú )遗(yí )于(yú )今(jīn )化(huà )。”事(shì )未(wèi )判(pàn ),值(zhí )赦(shè ),并(bìng )免(miǎn )。

晦(huì )进(jìn )号(hào )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn ),转(zhuǎn )咨(zī )议(yì )参(cān )军(jūn ),领(lǐng )记(jì )室(shì )。元(yuán )嘉(jiā )三(sān )年(nián ),晦(huì )将(jiāng )见(jiàn )讨(tǎo ),其(qí )弟(dì )黄(huáng )门(mén )郎(láng )爵(jué )密(mì )信(xìn )报(bào )之(zhī ),晦(huì )问(wèn )承(chéng )天(tiān )曰(yuē ):“若(ruò )果(guǒ )尔(ěr ),卿(qīng )令(lìng )我(wǒ )云(yún )何(hé )?”承(chéng )天(tiān )曰(yuē ):“以(yǐ )王(wáng )者(zhě )之(zhī )重(zhòng ),举(jǔ )天(tiān )下(xià )以(yǐ )攻(gōng )一(yī )州(zhōu ),大(dà )小(xiǎo )既(jì )殊(shū ),逆(nì )顺(shùn )又(yòu )异(yì ),境(jìng )外(wài )求(qiú )全(quán ),上(shàng )计(jì )也(yě )。其(qí )次(cì ),以(yǐ )腹(fù )心(xīn )领(lǐng )兵(bīng )戍(shù )于(yú )义(yì )阳(yáng ),将(jiāng )军(jūn )率(lǜ )众(zhòng )于(yú )夏(xià )口(kǒu )一(yī )战(zhàn ),若(ruò )败(bài ),即(jí )趋(qū )义(yì )阳(yáng )以(yǐ )出(chū )北(běi )境(jìng ),其(qí )次(cì )也(yě )。”晦(huì )良(liáng )久(jiǔ )曰(yuē ):“荆(jīng )楚(chǔ )用(yòng )武(wǔ )之(zhī )国(guó ),兵(bīng )力(lì )有(yǒu )余(yú ),且(qiě )当(dāng )决(jué )战(zhàn ),走(zǒu )不(bú )晚(wǎn )也(yě )。”使(shǐ )承(chéng )天(tiān )造(zào )立(lì )表(biǎo )檄(xí )。晦(huì )以(yǐ )湘(xiāng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )张(zhāng )邵(shào )必(bì )不(bú )同(tóng )己(jǐ ),欲(yù )遣(qiǎn )千(qiān )人(rén )袭(xí )之(zhī );承(chéng )天(tiān )以(yǐ )为(wéi )邵(shào )意(yì )趋(qū )未(wèi )可(kě )知(zhī ),不(bú )宜(yí )便(biàn )讨(tǎo )。时(shí )邵(shào )兄(xiōng )茂(mào )度(dù )为(wéi )益(yì )州(zhōu ),与(yǔ )晦(huì )素(sù )善(shàn ),故(gù )晦(huì )止(zhǐ )不(bú )遣(qiǎn )兵(bīng )。前(qián )益(yì )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )萧(xiāo )摹(mó )之(zhī )、前(qián )巴(bā )西(xī )太(tài )守(shǒu )刘(liú )道(dào )产(chǎn )去(qù )职(zhí )还(hái )江(jiāng )陵(líng ),晦(huì )将(jiāng )杀(shā )之(zhī ),承(chéng )天(tiān )尽(jìn )力(lì )营(yíng )救(jiù ),皆(jiē )得(dé )全(quán )免(miǎn )。晦(huì )既(jì )下(xià ),承(chéng )天(tiān )留(liú )府(fǔ )不(bú )从(cóng )。及(jí )到(dào )彦(yàn )之(zhī )至(zhì )马(mǎ )头(tóu ),承(chéng )天(tiān )自(zì )诣(yì )归(guī )罪(zuì ),彦(yàn )之(zhī )以(yǐ )其(qí )有(yǒu )诚(chéng ),宥(yòu )之(zhī ),使(shǐ )行(háng )南(nán )蛮(mán )府(fǔ )事(shì )。

七(qī )年(nián ),彦(yàn )之(zhī )北(běi )伐(fá ),请(qǐng )为(wéi )右(yòu )军(jūn )录(lù )事(shì )。及(jí )彦(yàn )之(zhī )败(bài )退(tuì ),承(chéng )天(tiān )以(yǐ )才(cái )非(fēi )军(jūn )旅(lǚ ),得(dé )免(miǎn )刑(xíng )责(zé )。以(yǐ )补(bǔ )尚(shàng )书(shū )殿(diàn )中(zhōng )郎(láng ),兼(jiān )左(zuǒ )丞(chéng )。吴(wú )兴(xìng )余(yú )杭(háng )民(mín )薄(báo )道(dào )举(jǔ )为(wéi )劫(jié )。制(zhì )同(tóng )籍(jí )期(qī )亲(qīn )补(bǔ )兵(bīng )。道(dào )举(jǔ )从(cóng )弟(dì )代(dài )公(gōng )、道(dào )生(shēng )等(děng )并(bìng )为(wéi )大(dà )功(gōng )亲(qīn ),非(fēi )应(yīng )在(zài )补(bǔ )谪(zhé )之(zhī )例(lì ),法(fǎ )以(yǐ )代(dài )公(gōng )等(děng )母(mǔ )存(cún )为(wéi )期(qī )亲(qīn ),则(zé )子(zǐ )宜(yí )随(suí )母(mǔ )补(bǔ )兵(bīng )。承(chéng )天(tiān )议(yì )曰(yuē ):“寻(xún )劫(jié )制(zhì ),同(tóng )籍(jí )期(qī )亲(qīn )补(bǔ )兵(bīng ),大(dà )功(gōng )不(bú )在(zài )此(cǐ )例(lì )。妇(fù )人(rén )三(sān )从(cóng ),既(jì )嫁(jià )从(cóng )夫(fū ),夫(fū )死(sǐ )从(cóng )子(zǐ )。今(jīn )道(dào )举(jǔ )为(wéi )劫(jié ),若(ruò )其(qí )叔(shū )尚(shàng )存(cún ),制(zhì )应(yīng )补(bǔ )谪(zhé ),妻(qī )子(zǐ )营(yíng )居(jū ),固(gù )其(qí )宜(yí )也(yě )。但(dàn )为(wéi )劫(jié )之(zhī )时(shí ),叔(shū )父(fù )已(yǐ )没(méi ),代(dài )公(gōng )、道(dào )生(shēng )并(bìng )是(shì )从(cóng )弟(dì ),大(dà )功(gōng )之(zhī )亲(qīn ),不(bú )合(hé )补(bǔ )谪(zhé )。今(jīn )若(ruò )以(yǐ )叔(shū )母(mǔ )为(wéi )期(qī )亲(qīn ),令(lìng )代(dài )公(gōng )随(suí )母(mǔ )补(bǔ )兵(bīng ),既(jì )违(wéi )大(dà )功(gōng )不(bú )谪(zhé )之(zhī )制(zhì ),又(yòu )失(shī )妇(fù )人(rén )三(sān )从(cóng )之(zhī )道(dào )。由(yóu )于(yú )主(zhǔ )者(zhě )守(shǒu )期(qī )亲(qīn )之(zhī )文(wén ),不(bú )辨(biàn )男(nán )女(nǚ )之(zhī )异(yì ),远(yuǎn )嫌(xián )畏(wèi )负(fù ),以(yǐ )生(shēng )此(cǐ )疑(yí ),惧(jù )非(fēi )圣(shèng )朝(cháo )恤(xù )刑(xíng )之(zhī )旨(zhǐ )。谓(wèi )代(dài )公(gōng )等(děng )母(mǔ )子(zǐ )并(bìng )宜(yí )见(jiàn )原(yuán )。”故(gù )司(sī )徒(tú )掾(yuàn )孔(kǒng )邈(miǎo )奏(zòu )事(shì )未(wèi )御(yù ),邈(miǎo )已(yǐ )丧(sàng )殡(bìn ),议(yì )者(zhě )谓(wèi )不(bú )宜(yí )仍(réng )用(yòng )邈(miǎo )名(míng ),更(gèng )以(yǐ )见(jiàn )官(guān )奏(zòu )之(zhī )。承(chéng )天(tiān )又(yòu )议(yì )曰(yuē ):“既(jì )没(méi )之(zhī )名(míng )不(bú )合(hé )奏(zòu )者(zhě ),非(fēi )有(yǒu )它(tā )义(yì ),正(zhèng )嫌(xián )于(yú )近(jìn )不(bú )祥(xiáng )耳(ěr )。奏(zòu )事(shì )一(yī )却(què ),动(dòng )经(jīng )岁(suì )时(shí ),盛(shèng )明(míng )之(zhī )世(shì ),事(shì )从(cóng )简(jiǎn )易(yì ),曲(qǔ )嫌(xián )细(xì )忌(jì ),皆(jiē )应(yīng )荡(dàng )除(chú )。”

承(chéng )天(tiān )为(wéi )性(xìng )刚(gāng )愎(bì ),不(bú )能(néng )屈(qū )意(yì )朝(cháo )右(yòu ),颇(pō )以(yǐ )所(suǒ )长(zhǎng )侮(wǔ )同(tóng )列(liè ),不(bú )为(wéi )仆(pú )射(shè )殷(yīn )景(jǐng )仁(rén )所(suǒ )平(píng ),出(chū )为(wéi )衡(héng )阳(yáng )内(nèi )史(shǐ )。昔(xī )在(zài )西(xī )与(yǔ )士(shì )人(rén )多(duō )不(bú )协(xié ),在(zài )郡(jùn )又(yòu )不(bú )公(gōng )清(qīng ),为(wéi )州(zhōu )司(sī )所(suǒ )纠(jiū ),被(bèi )收(shōu )系(xì )狱(yù ),值(zhí )赦(shè )免(miǎn )。十(shí )六(liù )年(nián ),除(chú )著(zhe )作(zuò )佐(zuǒ )郎(láng ),撰(zhuàn )国(guó )史(shǐ )。承(chéng )天(tiān )年(nián )已(yǐ )老(lǎo ),而(ér )诸(zhū )佐(zuǒ )郎(láng )并(bìng )名(míng )家(jiā )年(nián )少(shǎo ),颍(yǐng )川(chuān )荀(xún )伯(bó )子(zǐ )嘲(cháo )之(zhī ),常(cháng )呼(hū )为(wéi )奶(nǎi )母(mǔ )。承(chéng )天(tiān )曰(yuē ):“卿(qīng )当(dāng )云(yún )凤(fèng )凰(huáng )将(jiāng )九(jiǔ )子(zǐ ),奶(nǎi )母(mǔ )何(hé )言(yán )邪(xié )!”寻(xún )转(zhuǎn )太(tài )子(zǐ )率(lǜ )更(gèng )令(lìng ),著(zhe )作(zuò )如(rú )故(gù )。

时(shí )丹(dān )阳(yáng )丁(dīng )况(kuàng )等(děng )久(jiǔ )丧(sàng )不(bú )葬(zàng ),承(chéng )天(tiān )议(yì )曰(yuē ):“礼(lǐ )所(suǒ )云(yún )还(hái )葬(zàng ),当(dāng )谓(wèi )荒(huāng )俭(jiǎn )一(yī )时(shí ),故(gù )许(xǔ )其(qí )称(chēng )财(cái )而(ér )不(bú )求(qiú )备(bèi )。丁(dīng )况(kuàng )三(sān )家(jiā ),数(shù )年(nián )中(zhōng ),葬(zàng )辄(zhé )无(wú )棺(guān )榇(chèn ),实(shí )由(yóu )浅(qiǎn )情(qíng )薄(báo )恩(ēn ),同(tóng )于(yú )禽(qín )兽(shòu )者(zhě )耳(ěr )。窃(qiè )以(yǐ )为(wéi )丁(dīng )宝(bǎo )等(děng )同(tóng )伍(wǔ )积(jī )年(nián ),未(wèi )尝(cháng )劝(quàn )之(zhī )以(yǐ )义(yì ),绳(shéng )之(zhī )以(yǐ )法(fǎ )。十(shí )六(liù )年(nián )冬(dōng ),既(jì )无(wú )新(xīn )科(kē ),又(yòu )未(wèi )申(shēn )明(míng )旧(jiù )制(zhì ),有(yǒu )何(hé )严(yán )切(qiē ),欻(xū )然(rán )相(xiàng )纠(jiū )。或(huò )由(yóu )邻(lín )曲(qǔ )分(fèn )争(zhēng ),以(yǐ )兴(xìng )此(cǐ )言(yán )。如(rú )闻(wén )在(zài )东(dōng )诸(zhū )处(chù ),此(cǐ )例(lì )既(jì )多(duō ),江(jiāng )西(xī )淮(huái )北(běi )尤(yóu )为(wéi )不(bú )少(shǎo )。若(ruò )但(dàn )谪(zhé )此(cǐ )三(sān )人(rén ),殆(dài )无(wú )整(zhěng )肃(sù )。开(kāi )其(qí )一(yī )端(duān ),则(zé )互(hù )相(xiàng )恐(kǒng )动(dòng ),里(lǐ )伍(wǔ )县(xiàn )司(sī ),竞(jìng )为(wéi )奸(jiān )利(lì )。财(cái )赂(lù )既(jì )逞(chěng ),狱(yù )讼(sòng )必(bì )繁(fán ),惧(jù )亏(kuī )圣(shèng )明(míng )烹(pēng )鲜(xiān )之(zhī )美(měi )。臣(chén )愚(yú )谓(wèi )况(kuàng )等(děng )三(sān )家(jiā ),且(qiě )可(kě )勿(wù )问(wèn ),因(yīn )此(cǐ )附(fù )定(dìng )制(zhì )旨(zhǐ ),若(ruò )民(mín )人(rén )葬(zàng )不(bú )如(rú )法(fǎ ),同(tóng )伍(wǔ )当(dāng )即(jí )纠(jiū )言(yán ),三(sān )年(nián )除(chú )服(fú )之(zhī )后(hòu ),不(bú )得(dé )追(zhuī )相(xiàng )告(gào )列(liè ),于(yú )事(shì )为(wéi )宜(yí )。”

十(shí )九(jiǔ )年(nián ),立(lì )国(guó )子(zǐ )学(xué ),以(yǐ )本(běn )官(guān )领(lǐng )国(guó )子(zǐ )博(bó )士(shì )。皇(huáng )太(tài )子(zǐ )讲(jiǎng )《孝(xiào )经(jīng )》,承(chéng )天(tiān )与(yǔ )中(zhōng )庶(shù )子(zǐ )颜(yán )延(yán )之(zhī )同(tóng )为(wéi )执(zhí )经(jīng )。顷(qǐng )之(zhī ),迁(qiān )御(yù )史(shǐ )中(zhōng )丞(chéng )。时(shí )索(suǒ )虏(lǔ )侵(qīn )边(biān ),太(tài )祖(zǔ )访(fǎng )群(qún )臣(chén )威(wēi )戎(róng )御(yù )远(yuǎn )之(zhī )略(luè ),承(chéng )天(tiān )上(shàng )表(biǎo )曰(yuē ):

伏(fú )见(jiàn )北(běi )籓(bān )上(shàng )事(shì ),虏(lǔ )犯(fàn )青(qīng )、兗(yǎn ),天(tiān )慈(cí )降(jiàng )鉴(jiàn ),矜(jīn )此(cǐ )黎(lí )元(yuán ),博(bó )逮(dǎi )群(qún )策(cè ),经(jīng )纶(lún )戎(róng )政(zhèng ),臣(chén )以(yǐ )愚(yú )陋(lòu ),预(yù )闻(wén )访(fǎng )及(jí )。窃(qiè )寻(xún )猃(xiǎn )狁(yǔn )告(gào )难(nán ),爰(yuán )自(zì )上(shàng )古(gǔ ),有(yǒu )周(zhōu )之(zhī )盛(shèng ),南(nán )仲(zhòng )出(chū )车(chē ),汉(hàn )氏(shì )方(fāng )隆(lóng ),卫(wèi )、霍(huò )宣(xuān )力(lì )。虽(suī )饮(yǐn )马(mǎ )瀚(hàn )海(hǎi ),扬(yáng )旍(jīng )祁(qí )连(lián ),事(shì )难(nán )役(yì )繁(fán ),天(tiān )下(xià )骚(sāo )动(dòng ),委(wěi )兴(xìng )负(fù )海(hǎi ),赀(zī )及(jí )舟(zhōu )车(chē )。凶(xiōng )狡(jiǎo )倔(juè )强(qiáng ),未(wèi )肯(kěn )受(shòu )弱(ruò ),得(dé )失(shī )报(bào )复(fù ),裁(cái )不(bú )相(xiàng )补(bǔ )。宣(xuān )帝(dì )末(mò )年(nián ),值(zhí )其(qí )乖(guāi )乱(luàn ),推(tuī )亡(wáng )固(gù )存(cún ),始(shǐ )获(huò )稽(jī )服(fú )。自(zì )晋(jìn )丧(sàng )中(zhōng )原(yuán ),戎(róng )狄(dí )侵(qīn )扰(rǎo ),百(bǎi )余(yú )年(nián )间(jiān ),未(wèi )暇(xiá )以(yǐ )北(běi )虏(lǔ )为(wéi )念(niàn )。大(dà )宋(sòng )启(qǐ )祚(zuò ),两(liǎng )耀(yào )灵(líng )武(wǔ ),而(ér )怀(huái )德(dé )畏(wèi )威(wēi ),用(yòng )自(zì )款(kuǎn )纳(nà )。陛(bì )下(xià )临(lín )御(yù )以(yǐ )来(lái ),羁(jī )縻(mí )遵(zūn )养(yǎng ),十(shí )余(yú )年(nián )中(zhōng ),贡(gòng )译(yì )不(bú )绝(jué )。去(qù )岁(suì )三(sān )王(wáng )出(chū )镇(zhèn ),思(sī )振(zhèn )远(yuǎn )图(tú ),兽(shòu )心(xīn )易(yì )骇(hài ),遂(suí )生(shēng )猜(cāi )惧(jù ),背(bèi )违(wéi )信(xìn )约(yuē ),深(shēn )构(gòu )携(xié )隙(xì )。贪(tān )祸(huò )恣(zì )毒(dú ),无(wú )因(yīn )自(zì )反(fǎn ),恐(kǒng )烽(fēng )燧(suì )之(zhī )警(jǐng ),必(bì )自(zì )此(cǐ )始(shǐ )。臣(chén )素(sù )庸(yōng )懦(nuò ),才(cái )不(bú )经(jīng )武(wǔ ),率(lǜ )其(qí )管(guǎn )窥(kuī ),谨(jǐn )撰(zhuàn )《安(ān )边(biān )论(lùn )》。意(yì )及(jí )浅(qiǎn )末(mò ),惧(jù )无(wú )可(kě )采(cǎi )。若(ruò )得(dé )询(xún )之(zhī )朝(cháo )列(liè ),辨(biàn )核(hé )同(tóng )异(yì ),庶(shù )或(huò )开(kāi )引(yǐn )群(qún )虑(lǜ ),研(yán )尽(jìn )众(zhòng )谋(móu ),短(duǎn )长(zhǎng )毕(bì )陈(chén ),当(dāng )否(fǒu )可(kě )见(jiàn )。其(qí )论(lùn )曰(yuē ):

汉(hàn )世(shì )言(yán )备(bèi )匈(xiōng )奴(nú )之(zhī )策(cè ),不(bú )过(guò )二(èr )科(kē ),武(wǔ )夫(fū )尽(jìn )征(zhēng )伐(fá )之(zhī )谋(móu ),儒(rú )生(shēng )讲(jiǎng )和(hé )亲(qīn )之(zhī )约(yuē ),课(kè )其(qí )所(suǒ )言(yán ),互(hù )有(yǒu )远(yuǎn )志(zhì )。加(jiā )塞(sāi )漠(mò )之(zhī )外(wài ),胡(hú )敌(dí )掣(chè )肘(zhǒu ),必(bì )未(wèi )能(néng )摧(cuī )锋(fēng )引(yǐn )日(rì ),规(guī )自(zì )开(kāi )张(zhāng )。当(dāng )由(yóu )往(wǎng )年(nián )冀(jì )土(tǔ )之(zhī )民(mín ),附(fù )化(huà )者(zhě )众(zhòng ),二(èr )州(zhōu )临(lín )境(jìng ),三(sān )王(wáng )出(chū )籓(bān ),经(jīng )略(luè )既(jì )张(zhāng ),宏(hóng )图(tú )将(jiāng )举(jǔ ),士(shì )女(nǚ )延(yán )望(wàng ),华(huá )、夷(yí )慕(mù )义(yì )。故(gù )昧(mèi )于(yú )小(xiǎo )利(lì ),且(qiě )自(zì )矜(jīn )侈(chǐ ),外(wài )示(shì )余(yú )力(lì ),内(nèi )坚(jiān )伪(wěi )众(zhòng )。今(jīn )若(ruò )务(wù )存(cún )遵(zūn )养(yǎng ),许(xǔ )其(qí )自(zì )新(xīn ),虽(suī )未(wèi )可(kě )羁(jī )致(zhì )北(běi )阙(què ),犹(yóu )足(zú )镇(zhèn )静(jìng )边(biān )境(jìng )。然(rán )和(hé )亲(qīn )事(shì )重(zhòng ),当(dāng )尽(jìn )庙(miào )算(suàn ),诚(chéng )非(fēi )愚(yú )短(duǎn ),所(suǒ )能(néng )究(jiū )言(yán )。若(ruò )追(zhuī )踪(zōng )卫(wèi )、霍(huò )瀚(hàn )海(hǎi )之(zhī )志(zhì ),时(shí )事(shì )不(bú )等(děng ),致(zhì )功(gōng )亦(yì )殊(shū )。寇(kòu )虽(suī )习(xí )战(zhàn )未(wèi )久(jiǔ ),又(yòu )全(quán )据(jù )燕(yàn )、赵(zhào ),跨(kuà )带(dài )秦(qín )、魏(wèi ),山(shān )河(hé )之(zhī )险(xiǎn ),终(zhōng )古(gǔ )如(rú )一(yī )。自(zì )非(fēi )大(dà )田(tián )淮(huái )、泗(sì ),内(nèi )实(shí )青(qīng )、徐(xú ),使(shǐ )民(mín )有(yǒu )赢(yíng )储(chǔ ),野(yě )有(yǒu )积(jī )谷(gǔ ),然(rán )后(hòu )分(fèn )命(mìng )方(fāng )、召(zhào ),总(zǒng )率(lǜ )虎(hǔ )旅(lǚ ),精(jīng )卒(zú )十(shí )万(wàn ),使(shǐ )一(yī )举(jǔ )荡(dàng )夷(yí ),则(zé )不(bú )足(zú )稍(shāo )勤(qín )王(wáng )师(shī ),以(yǐ )劳(láo )天(tiān )下(xià )。何(hé )以(yǐ )言(yán )之(zhī )?今(jīn )遗(yí )黎(lí )习(xí )乱(luàn ),志(zhì )在(zài )偷(tōu )安(ān ),非(fēi )皆(jiē )耻(chǐ )为(wéi )左(zuǒ )衽(rèn ),远(yuǎn )慕(mù )冠(guàn )冕(miǎn ),徒(tú )以(yǐ )残(cán )害(hài )剥(bāo )辱(rǔ ),视(shì )息(xī )无(wú )寄(jì ),故(gù )繦(qiǎng )负(fù )归(guī )国(guó ),先(xiān )后(hòu )相(xiàng )寻(xún )。虏(lǔ )既(jì )不(bú )能(néng )校(xiào )胜(shèng )循(xún )理(lǐ ),攻(gōng )城(chéng )略(luè )地(dì ),而(ér )轻(qīng )兵(bīng )掩(yǎn )袭(xí ),急(jí )在(zài )驱(qū )残(cán ),是(shì )其(qí )所(suǒ )以(yǐ )速(sù )怨(yuàn )召(zhào )祸(huò ),灭(miè )亡(wáng )之(zhī )日(rì )。今(jīn )若(ruò )遣(qiǎn )军(jūn )追(zhuī )讨(tǎo ),报(bào )其(qí )侵(qīn )暴(bào ),大(dà )翦(jiǎn )幽(yōu )、冀(jì ),屠(tú )城(chéng )破(pò )邑(yì ),则(zé )圣(shèng )朝(cháo )爱(ài )育(yù )黎(lí )元(yuán ),方(fāng )济(jì )之(zhī )以(yǐ )道(dào )。若(ruò )但(dàn )欲(yù )抚(fǔ )其(qí )归(guī )附(fù ),伐(fá )罪(zuì )吊(diào )民(mín ),则(zé )骏(jùn )马(mǎ )奔(bēn )走(zǒu ),不(bú )肯(kěn )来(lái )征(zhēng ),徒(tú )兴(xìng )巨(jù )费(fèi ),无(wú )损(sǔn )于(yú )彼(bǐ )。复(fù )奇(qí )兵(bīng )深(shēn )入(rù ),杀(shā )敌(dí )破(pò )军(jūn ),苟(gǒu )陵(líng )患(huàn )未(wèi )尽(jìn ),则(zé )困(kùn )兽(shòu )思(sī )斗(dòu ),报(bào )复(fù )之(zhī )役(yì ),将(jiāng )遂(suí )无(wú )已(yǐ )。斯(sī )秦(qín )、汉(hàn )之(zhī )末(mò )策(cè ),轮(lún )台(tái )之(zhī )所(suǒ )悔(huǐ )也(yě )。

安(ān )边(biān )固(gù )守(shǒu ),于(yú )计(jì )为(wéi )长(zhǎng )。臣(chén )以(yǐ )安(ān )边(biān )之(zhī )计(jì ),备(bèi )在(zài )史(shǐ )策(cè ),李(lǐ )牧(mù )言(yán )其(qí )端(duān ),严(yán )尤(yóu )申(shēn )其(qí )要(yào ),大(dà )略(luè )举(jǔ )矣(yǐ )。曹(cáo )、孙(sūn )之(zhī )霸(bà ),才(cái )均(jūn )智(zhì )敌(dí ),江(jiāng )、淮(huái )之(zhī )间(jiān ),不(bú )居(jū )各(gè )数(shù )百(bǎi )里(lǐ )。魏(wèi )舍(shě )合(hé )肥(féi ),退(tuì )保(bǎo )新(xīn )城(chéng ),江(jiāng )陵(líng )移(yí )民(mín )南(nán )涘(sì ),濡(rú )须(xū )之(zhī )戍(shù ),家(jiā )停(tíng )羡(xiàn )溪(xī )。及(jí )表(biǎo )陵(líng )之(zhī )屯(tún ),民(mín )夷(yí )散(sàn )杂(zá ),晋(jìn )宣(xuān )王(wáng )以(yǐ )为(wéi )宜(yí )从(cóng )江(jiāng )南(nán )以(yǐ )北(běi )岸(àn ),曹(cáo )爽(shuǎng )不(bú )许(xǔ ),果(guǒ )亡(wáng )柤(zhā )中(zhōng ),此(cǐ )皆(jiē )前(qián )代(dài )之(zhī )殷(yīn )鉴(jiàn )也(yě )。何(hé )者(zhě )?斥(chì )候(hòu )之(zhī )郊(jiāo ),非(fēi )畜(chù )牧(mù )之(zhī )地(dì ),非(fēi )耕(gēng )桑(sāng )之(zhī )邑(yì )。故(gù )坚(jiān )壁(bì )清(qīng )野(yě ),以(yǐ )俟(sì )其(qí )来(lái ),整(zhěng )甲(jiǎ )缮(shàn )兵(bīng ),以(yǐ )乘(chéng )其(qí )敝(bì )。虽(suī )时(shí )有(yǒu )古(gǔ )今(jīn ),势(shì )有(yǒu )强(qiáng )弱(ruò ),保(bǎo )民(mín )全(quán )境(jìng ),不(bú )出(chū )此(cǐ )涂(tú )。要(yào )而(ér )归(guī )之(zhī )有(yǒu )四(sì ):一(yī )曰(yuē )移(yí )远(yuǎn )就(jiù )近(jìn );二(èr )曰(yuē )浚(xùn )复(fù )城(chéng )隍(huáng );三(sān )曰(yuē )纂(zuǎn )偶(ǒu )车(chē )牛(niú );四(sì )曰(yuē )计(jì )丁(dīng )课(kè )仗(zhàng )。良(liáng )守(shǒu )疆(jiāng )其(qí )土(tǔ )田(tián ),骁(xiāo )帅(shuài )振(zhèn )其(qí )风(fēng )略(luè )。搜(sōu )猎(liè )宣(xuān )其(qí )号(hào )令(lìng ),俎(zǔ )豆(dòu )训(xùn )其(qí )廉(lián )耻(chǐ )。县(xiàn )爵(jué )以(yǐ )縻(mí )之(zhī ),设(shè )禁(jìn )以(yǐ )威(wēi )之(zhī )。徭(yáo )税(shuì )有(yǒu )程(chéng ),宽(kuān )猛(měng )相(xiàng )济(jì )。比(bǐ )及(jí )十(shí )载(zǎi ),民(mín )知(zhī )义(yì )方(fāng )。然(rán )后(hòu )简(jiǎn )将(jiāng )授(shòu )奇(qí ),扬(yáng )旌(jīng )云(yún )朔(shuò ),风(fēng )卷(juàn )河(hé )冀(jì ),电(diàn )扫(sǎo )嵩(sōng )恆(héng ),燕(yàn )弧(hú )折(shé )却(què ),代(dài )马(mǎ )摧(cuī )足(zú ),秦(qín )首(shǒu )斩(zhǎn )其(qí )右(yòu )臂(bì ),吴(wú )蹄(tí )绝(jué )其(qí )左(zuǒ )肩(jiān ),铭(míng )功(gōng )于(yú )燕(yàn )然(rán )之(zhī )阿(ā ),飨(xiǎng )徒(tú )于(yú )金(jīn )微(wēi )之(zhī )曲(qǔ )。

寇(kòu )虽(suī )乱(luàn )亡(wáng )有(yǒu )征(zhēng ),昧(mèi )弱(ruò )易(yì )取(qǔ ),若(ruò )天(tiān )时(shí )人(rén )事(shì ),或(huò )未(wèi )尽(jìn )符(fú ),抑(yì )锐(ruì )俟(sì )机(jī ),宜(yí )审(shěn )其(qí )算(suàn )。若(ruò )边(biān )戍(shù )未(wèi )增(zēng ),星(xīng )居(jū )布(bù )野(yě ),勤(qín )惰(duò )异(yì )教(jiāo ),贫(pín )富(fù )殊(shū )资(zī ),疆(jiāng )场(chǎng )之(zhī )民(mín ),多(duō )怀(huái )彼(bǐ )此(cǐ ),虏(lǔ )在(zài )去(qù )就(jiù ),不(bú )根(gēn )本(běn )业(yè ),难(nán )可(kě )驱(qū )率(lǜ ),易(yì )在(zài )振(zhèn )荡(dàng )。又(yòu )狡(jiǎo )虏(lǔ )之(zhī )性(xìng ),食(shí )肉(ròu )衣(yī )皮(pí ),以(yǐ )驰(chí )骋(chěng )为(wéi )仪(yí )容(róng ),以(yǐ )游(yóu )猎(liè )为(wéi )南(nán )亩(mǔ ),非(fēi )有(yǒu )车(chē )舆(yú )之(zhī )安(ān ),宫(gōng )室(shì )之(zhī )卫(wèi )。栉(zhì )风(fēng )沐(mù )雨(yǔ ),不(bú )以(yǐ )为(wéi )劳(láo );露(lù )宿(xiǔ )草(cǎo )寝(qǐn ),维(wéi )其(qí )常(cháng )性(xìng );胜(shèng )则(zé )竞(jìng )利(lì ),败(bài )不(bú )羞(xiū )走(zǒu ),彼(bǐ )来(lái )或(huò )骤(zhòu ),而(ér )此(cǐ )已(yǐ )奔(bēn )疲(pí )。且(qiě )今(jīn )春(chūn )逾(yú )济(jì ),既(jì )获(huò )其(qí )利(lì ),乘(chéng )胜(shèng )忸(niǔ )忄(shù )犬(quǎn ),未(wèi )虞(yú )天(tiān )诛(zhū ),比(bǐ )及(jí )秋(qiū )末(mò ),容(róng )更(gèng )送(sòng )死(sǐ )。猋(biāo )骑(qí )蚁(yǐ )聚(jù ),轻(qīng )兵(bīng )鸟(niǎo )集(jí ),并(bìng )践(jiàn )禾(hé )稼(jià ),焚(fén )爇(ruò )闾(lǘ )井(jǐng ),虽(suī )边(biān )将(jiāng )多(duō )略(luè ),未(wèi )审(shěn )何(hé )以(yǐ )御(yù )之(zhī )。若(ruò )盛(shèng )师(shī )连(lián )屯(tún ),废(fèi )农(nóng )必(bì )众(zhòng ),驰(chí )车(chē )奔(bēn )驲(rì ),起(qǐ )役(yì )必(bì )迟(chí ),散(sàn )金(jīn )行(háng )赏(shǎng ),损(sǔn )费(fèi )必(bì )大(dà ),换(huàn )土(tǔ )客(kè )戍(shù ),怨(yuàn )旷(kuàng )必(bì )繁(fán )。孰(shú )若(ruò )因(yīn )民(mín )所(suǒ )居(jū ),并(bìng )修(xiū )农(nóng )战(zhàn ),无(wú )动(dòng )众(zhòng )之(zhī )劳(láo ),有(yǒu )捍(hàn )卫(wèi )之(zhī )实(shí ),其(qí )为(wéi )利(lì )害(hài ),优(yōu )劣(liè )相(xiàng )县(xiàn )也(yě )。

一(yī )曰(yuē )移(yí )远(yuǎn )就(jiù )近(jìn ),以(yǐ )实(shí )内(nèi )地(dì )。今(jīn )青(qīng )、兗(yǎn )旧(jiù )民(mín ),冀(jì )州(zhōu )新(xīn )附(fù ),在(zài )界(jiè )首(shǒu )者(zhě )二(èr )万(wàn )家(jiā ),此(cǐ )寇(kòu )之(zhī )资(zī )也(yě )。今(jīn )悉(xī )可(kě )内(nèi )徙(xǐ ),青(qīng )州(zhōu )民(mín )移(yí )东(dōng )莱(lái )、平(píng )昌(chāng )、北(běi )海(hǎi )诸(zhū )郡(jùn ),泰(tài )山(shān )以(yǐ )南(nán ),南(nán )至(zhì )下(xià )邳(pī ),左(zuǒ )沭(shù )右(yòu )沂(yí ),田(tián )良(liáng )野(yě )沃(wò ),西(xī )阻(zǔ )兰(lán )陵(líng ),北(běi )扼(è )大(dà )岘(xiàn ),四(sì )塞(sāi )之(zhī )内(nèi ),其(qí )号(hào )险(xiǎn )固(gù )。民(mín )性(xìng )重(zhòng )迁(qiān ),暗(àn )于(yú )图(tú )始(shǐ ),无(wú )虏(lǔ )之(zhī )时(shí ),喜(xǐ )生(shēng )咨(zī )怨(yuàn )。今(jīn )新(xīn )被(bèi )钞(chāo )掠(luě ),余(yú )惧(jù )未(wèi )息(xī ),若(ruò )晓(xiǎo )示(shì )安(ān )危(wēi ),居(jū )以(yǐ )乐(lè )土(tǔ ),宜(yí )其(qí )歌(gē )抃(biàn )就(jiù )路(lù ),视(shì )迁(qiān )如(rú )归(guī )。

二(èr )曰(yuē )浚(xùn )复(fù )城(chéng )隍(huáng ),以(yǐ )增(zēng )阻(zǔ )防(fáng )。旧(jiù )秋(qiū )冬(dōng )收(shōu )敛(liǎn ),民(mín )人(rén )入(rù )保(bǎo ),所(suǒ )以(yǐ )警(jǐng )备(bèi )暴(bào )客(kè ),使(shǐ )防(fáng )卫(wèi )有(yǒu )素(sù )也(yě )。古(gǔ )之(zhī )城(chéng )池(chí ),处(chù )处(chù )皆(jiē )有(yǒu ),今(jīn )虽(suī )颓(tuí )毁(huǐ ),犹(yóu )可(kě )修(xiū )治(zhì )。粗(cū )计(jì )户(hù )数(shù ),量(liàng )其(qí )所(suǒ )容(róng ),新(xīn )徙(xǐ )之(zhī )家(jiā ),悉(xī )著(zhe )城(chéng )内(nèi ),假(jiǎ )其(qí )经(jīng )用(yòng ),为(wéi )之(zhī )闾(lǘ )伍(wǔ ),纳(nà )稼(jià )筑(zhù )场(chǎng ),还(hái )在(zài )一(yī )处(chù )。妇(fù )子(zǐ )守(shǒu )家(jiā ),长(zhǎng )吏(lì )为(wéi )师(shī ),丁(dīng )夫(fū )匹(pǐ )妇(fù ),春(chūn )夏(xià )佃(diàn )牧(mù )。寇(kòu )至(zhì )之(zhī )时(shí ),一(yī )城(chéng )千(qiān )室(shì ),堪(kān )战(zhàn )之(zhī )士(shì ),不(bú )下(xià )二(èr )千(qiān ),其(qí )余(yú )羸(léi )弱(ruò ),犹(yóu )能(néng )登(dēng )陴(pí )鼓(gǔ )噪(zào )。十(shí )则(zé )围(wéi )之(zhī ),兵(bīng )家(jiā )旧(jiù )说(shuō ),战(zhàn )士(shì )二(èr )千(qiān ),足(zú )抗(kàng )群(qún )虏(lǔ )三(sān )万(wàn )矣(yǐ )。

三(sān )曰(yuē )纂(zuǎn )偶(ǒu )车(chē )牛(niú ),以(yǐ )饰(shì )戎(róng )械(xiè )。计(jì )千(qiān )家(jiā )之(zhī )资(zī ),不(bú )下(xià )五(wǔ )百(bǎi )耦(ǒu )牛(niú ),为(wéi )车(chē )五(wǔ )百(bǎi )两(liǎng )。参(cān )合(hé )钩(gōu )连(lián ),以(yǐ )卫(wèi )其(qí )众(zhòng )。设(shè )使(shǐ )城(chéng )不(bú )可(kě )固(gù ),平(píng )行(háng )趋(qū )险(xiǎn ),贼(zéi )所(suǒ )不(bú )能(néng )干(gàn )。既(jì )已(yǐ )族(zú )居(jū ),易(yì )可(kě )检(jiǎn )括(kuò )。号(hào )令(lìng )先(xiān )明(míng ),民(mín )知(zhī )夙(sù )戒(jiè )。有(yǒu )急(jí )征(zhēng )发(fā ),信(xìn )宿(xiǔ )可(kě )聚(jù )。

四(sì )曰(yuē )计(jì )丁(dīng )课(kè )仗(zhàng ),勿(wù )使(shǐ )有(yǒu )阙(què )。千(qiān )家(jiā )之(zhī )邑(yì ),战(zhàn )士(shì )二(èr )千(qiān ),随(suí )其(qí )便(biàn )能(néng ),各(gè )自(zì )有(yǒu )仗(zhàng ),素(sù )所(suǒ )服(fú )习(xí ),铭(míng )刻(kè )由(yóu )己(jǐ ),还(hái )保(bǎo )输(shū )之(zhī )于(yú )库(kù ),出(chū )行(háng )请(qǐng )以(yǐ )自(zì )卫(wèi )。弓(gōng )干(gàn )利(lì )铁(tiě ),民(mín )不(bú )办(bàn )得(dé )者(zhě ),官(guān )以(yǐ )渐(jiàn )充(chōng )之(zhī ),数(shù )年(nián )之(zhī )内(nèi ),军(jūn )用(yòng )粗(cū )备(bèi )矣(yǐ )。

臣(chén )闻(wén )军(jūn )国(guó )异(yì )容(róng ),施(shī )于(yú )封(fēng )畿(jī )之(zhī )内(nèi );兵(bīng )农(nóng )并(bìng )修(xiū ),在(zài )于(yú )疆(jiāng )场(chǎng )之(zhī )表(biǎo )。攻(gōng )守(shǒu )之(zhī )宜(yí ),皆(jiē )因(yīn )其(qí )习(xí ),任(rèn )其(qí )怯(qiè )勇(yǒng )。山(shān )陵(líng )川(chuān )陆(lù )之(zhī )形(xíng ),寒(hán )暑(shǔ )温(wēn )凉(liáng )之(zhī )气(qì ),各(gè )由(yóu )本(běn )性(xìng ),易(yì )则(zé )害(hài )生(shēng )。是(shì )故(gù )戍(shù )申(shēn )作(zuò )师(shī ),远(yuǎn )屯(tún )清(qīng )济(jì ),功(gōng )费(fèi )既(jì )重(zhòng ),嗟(jiē )怨(yuàn )亦(yì )深(shēn )。以(yǐ )臣(chén )料(liào )之(zhī ),未(wèi )若(ruò )即(jí )用(yòng )彼(bǐ )众(zhòng )之(zhī )易(yì )也(yě )。管(guǎn )子(zǐ )治(zhì )齐(qí ),寄(jì )令(lìng )在(zài )民(mín );商(shāng )君(jūn )为(wéi )秦(qín ),设(shè )以(yǐ )耕(gēng )战(zhàn )。终(zhōng )申(shēn )威(wēi )定(dìng )霸(bà ),行(háng )其(qí )志(zhì )业(yè ),非(fēi )苟(gǒu )任(rèn )强(qiáng ),实(shí )由(yóu )有(yǒu )数(shù )。梁(liáng )用(yòng )走(zǒu )卒(zú ),其(qí )邦(bāng )自(zì )灭(miè );齐(qí )用(yòng )技(jì )击(jī ),厥(jué )众(zhòng )亦(yì )离(lí )。汉(hàn )、魏(wèi )以(yǐ )来(lái ),兹(zī )制(zhì )渐(jiàn )绝(jué ),搜(sōu )田(tián )非(fēi )复(fù )先(xiān )王(wáng )之(zhī )礼(lǐ ),治(zhì )兵(bīng )徒(tú )逞(chěng )耳(ěr )目(mù )之(zhī )欲(yù ),有(yǒu )急(jí )之(zhī )日(rì ),民(mín )不(bú )知(zhī )战(zhàn ),至(zhì )乃(nǎi )广(guǎng )延(yán )赏(shǎng )募(mù ),奉(fèng )以(yǐ )厚(hòu )秩(zhì ),发(fā )遽(jù )奔(bēn )救(jiù ),天(tiān )下(xià )骚(sāo )然(rán )。方(fāng )伯(bó )刺(cì )史(shǐ ),拱(gǒng )手(shǒu )坐(zuò )听(tīng ),自(zì )无(wú )经(jīng )略(luè ),唯(wéi )望(wàng )朝(cháo )廷(tíng )遣(qiǎn )军(jūn ),此(cǐ )皆(jiē )忘(wàng )战(zhàn )之(zhī )害(hài ),不(bú )教(jiāo )之(zhī )失(shī )也(yě )。

今(jīn )移(yí )民(mín )实(shí )内(nèi ),浚(xùn )治(zhì )城(chéng )隍(huáng ),族(zú )居(jū )聚(jù )处(chù ),课(kè )其(qí )骑(qí )射(shè ),长(zhǎng )吏(lì )简(jiǎn )试(shì ),差(chà )品(pǐn )能(néng )不(bú ),甲(jiǎ )科(kē )上(shàng )第(dì ),渐(jiàn )就(jiù )优(yōu )别(bié ),明(míng )其(qí )勋(xūn )才(cái ),表(biǎo )言(yán )州(zhōu )郡(jùn )。如(rú )此(cǐ )则(zé )屯(tún )部(bù )有(yǒu )常(cháng ),不(bú )迁(qiān )其(qí )业(yè )。内(nèi )护(hù )老(lǎo )弱(ruò ),外(wài )通(tōng )官(guān )涂(tú ),朋(péng )曹(cáo )素(sù )定(dìng ),同(tóng )忧(yōu )等(děng )乐(lè ),情(qíng )由(yóu )习(xí )亲(qīn ),艺(yì )因(yīn )事(shì )著(zhe ),昼(zhòu )战(zhàn )见(jiàn )貌(mào )足(zú )相(xiàng )识(shí ),夜(yè )战(zhàn )闻(wén )声(shēng )足(zú )相(xiàng )救(jiù ),斯(sī )教(jiāo )战(zhàn )之(zhī )一(yī )隅(yú ),先(xiān )哲(zhé )之(zhī )遗(yí )术(shù )。论(lùn )者(zhě )必(bì )以(yǐ )古(gǔ )城(chéng )荒(huāng )毁(huǐ ),难(nán )可(kě )修(xiū )复(fù )。今(jīn )不(bú )谓(wèi )顿(dùn )便(biàn )加(jiā )功(gōng ),整(zhěng )丽(lì )如(rú )旧(jiù ),但(dàn )欲(yù )先(xiān )定(dìng )民(mín ),营(yíng )其(qí )闾(lǘ )术(shù ),墉(yōng )壑(hè )存(cún )者(zhě ),因(yīn )而(ér )即(jí )之(zhī ),其(qí )有(yǒu )毁(huǐ )缺(quē ),权(quán )时(shí )栅(shān )断(duàn )。足(zú )以(yǐ )御(yù )彼(bǐ )轻(qīng )兵(bīng ),防(fáng )遏(è )游(yóu )骑(qí ),假(jiǎ )以(yǐ )方(fāng )将(jiāng ),渐(jiàn )就(jiù )只(zhī )立(lì )。车(chē )牛(niú )之(zhī )赋(fù ),课(kè )仗(zhàng )之(zhī )宜(yí ),攻(gōng )守(shǒu )所(suǒ )资(zī ),军(jūn )国(guó )之(zhī )要(yào ),今(jīn )因(yīn )民(mín )所(suǒ )利(lì ),导(dǎo )而(ér )率(lǜ )之(zhī )。耕(gēng )农(nóng )之(zhī )器(qì ),为(wéi )府(fǔ )库(kù )之(zhī )宝(bǎo ),田(tián )蚕(cán )之(zhī )氓(máng ),兼(jiān )城(chéng )之(zhī )用(yòng ),千(qiān )家(jiā )总(zǒng )倍(bèi )旅(lǚ )之(zhī )兵(bīng ),万(wàn )户(hù )具(jù )全(quán )军(jūn )之(zhī )众(zhòng ),兵(bīng )强(qiáng )而(ér )敌(dí )不(bú )戒(jiè ),国(guó )富(fù )而(ér )民(mín )不(bú )劳(láo ),比(bǐ )于(yú )优(yōu )复(fù )队(duì )伍(wǔ ),坐(zuò )食(shí )廪(lǐn )粮(liáng )者(zhě ),不(bú )可(kě )同(tóng )年(nián )而(ér )校(xiào )矣(yǐ )。

今(jīn )承(chéng )平(píng )未(wèi )久(jiǔ ),边(biān )令(lìng )弛(chí )纵(zòng ),弓(gōng )竿(gān )利(lì )铁(tiě ),既(jì )不(bú )都(dōu )断(duàn ),往(wǎng )岁(suì )弃(qì )甲(jiǎ ),垂(chuí )二(èr )十(shí )年(nián ),课(kè )其(qí )所(suǒ )住(zhù ),理(lǐ )应(yīng )消(xiāo )坏(huài )。谓(wèi )宜(yí )申(shēn )明(míng )旧(jiù )科(kē ),严(yán )加(jiā )禁(jìn )塞(sāi ),诸(zhū )商(shāng )贾(jiǎ )往(wǎng )来(lái ),幢(zhuàng )队(duì )挟(jiā )藏(cáng )者(zhě ),皆(jiē )以(yǐ )军(jūn )法(fǎ )治(zhì )之(zhī )。又(yòu )界(jiè )上(shàng )严(yán )立(lì )关(guān )候(hòu ),杜(dù )废(fèi )间(jiān )蹊(qī )。城(chéng )保(bǎo )之(zhī )境(jìng ),诸(zhū )所(suǒ )课(kè )仗(zhàng ),并(bìng )加(jiā )雕(diāo )镌(juān ),别(bié )造(zào )程(chéng )式(shì )。若(ruò )有(yǒu )遗(yí )镞(zú )亡(wáng )刃(rèn ),及(jí )私(sī )为(wéi )窃(qiè )盗(dào )者(zhě ),皆(jiē )可(kě )立(lì )验(yàn ),于(yú )事(shì )为(wéi )长(zhǎng )。又(yòu )钜(jù )野(yě )湖(hú )泽(zé )广(guǎng )大(dà ),南(nán )通(tōng )洙(zhū )、泗(sì ),北(běi )连(lián )青(qīng )、齐(qí ),有(yǒu )旧(jiù )县(xiàn )城(chéng ),正(zhèng )在(zài )泽(zé )内(nèi )。宜(yí )立(lì )式(shì )修(xiū )复(fù )旧(jiù )堵(dǔ ),利(lì )其(qí )埭(dài )遏(è ),给(gěi )轻(qīng )舰(jiàn )百(bǎi )艘(sōu )。寇(kòu )若(ruò )入(rù )境(jìng ),引(yǐn )舰(jiàn )出(chū )战(zhàn ),左(zuǒ )右(yòu )随(suí )宜(yí )应(yīng )接(jiē ),据(jù )其(qí )师(shī )津(jīn ),毁(huǐ )其(qí )航(háng )漕(cáo )。此(cǐ )以(yǐ )利(lì )制(zhì )车(chē ),运(yùn )我(wǒ )所(suǒ )长(zhǎng ),亦(yì )微(wēi )彻(chè )敌(dí )之(zhī )要(yào )也(yě )。

承(chéng )天(tiān )素(sù )好(hǎo )弈(yì )棋(qí ),颇(pō )用(yòng )废(fèi )事(shì )。太(tài )祖(zǔ )赐(cì )以(yǐ )局(jú )子(zǐ ),承(chéng )天(tiān )奉(fèng )表(biǎo )陈(chén )谢(xiè ),上(shàng )答(dá ):“局(jú )子(zǐ )之(zhī )赐(cì ),何(hé )必(bì )非(fēi )张(zhāng )武(wǔ )之(zhī )金(jīn )邪(xié )!”承(chéng )天(tiān )又(yòu )能(néng )弹(dàn )筝(zhēng ),上(shàng )又(yòu )赐(cì )银(yín )装(zhuāng )筝(zhēng )一(yī )面(miàn )。承(chéng )天(tiān )与(yǔ )尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )丞(chéng )谢(xiè )元(yuán )素(sù )不(bú )相(xiàng )善(shàn ),二(èr )人(rén )竞(jìng )伺(sì )二(èr )台(tái )之(zhī )违(wéi ),累(lèi )相(xiàng )纠(jiū )奏(zòu )。太(tài )尉(wèi )江(jiāng )夏(xià )王(wáng )义(yì )恭(gōng )岁(suì )给(gěi )资(zī )费(fèi )钱(qián )三(sān )千(qiān )万(wàn ),布(bù )五(wǔ )万(wàn )匹(pǐ ),米(mǐ )七(qī )万(wàn )斛(hú )。义(yì )恭(gōng )素(sù )奢(shē )侈(chǐ ),用(yòng )常(cháng )不(bú )充(chōng ),二(èr )十(shí )一(yī )年(nián ),逆(nì )就(jiù )尚(shàng )书(shū )换(huàn )明(míng )年(nián )资(zī )费(fèi )。而(ér )旧(jiù )制(zhì )出(chū )钱(qián )二(èr )十(shí )万(wàn ),布(bù )五(wǔ )百(bǎi )匹(pǐ )以(yǐ )上(shàng ),并(bìng )应(yīng )奏(zòu )闻(wén ),元(yuán )辄(zhé )命(mìng )议(yì )以(yǐ )钱(qián )二(èr )百(bǎi )万(wàn )给(gěi )太(tài )尉(wèi )。事(shì )发(fā )觉(jiào ),元(yuán )乃(nǎi )使(shǐ )令(lìng )史(shǐ )取(qǔ )仆(pú )射(shè )孟(mèng )顗(yǐ )命(mìng )。元(yuán )时(shí )新(xīn )除(chú )太(tài )尉(wèi )咨(zī )议(yì )参(cān )军(jūn ),未(wèi )拜(bài ),为(wéi )承(chéng )天(tiān )所(suǒ )纠(jiū )。上(shàng )大(dà )怒(nù ),遣(qiǎn )元(yuán )长(zhǎng )归(guī )田(tián )里(lǐ ),禁(jìn )锢(gù )终(zhōng )身(shēn )。元(yuán )时(shí )又(yòu )举(jǔ )承(chéng )天(tiān )卖(mài )茭(jiāo )四(sì )百(bǎi )七(qī )十(shí )束(shù )与(yǔ )官(guān )属(shǔ ),求(qiú )贵(guì )价(jià )。承(chéng )天(tiān )坐(zuò )白(bái )衣(yī )领(lǐng )职(zhí )。元(yuán )字(zì )有(yǒu )宗(zōng ),陈(chén )郡(jùn )阳(yáng )夏(xià )人(rén ),临(lín )川(chuān )内(nèi )史(shǐ )灵(líng )运(yùn )从(cóng )祖(zǔ )弟(dì )也(yě )。以(yǐ )才(cái )学(xué )见(jiàn )知(zhī ),卒(zú )于(yú )禁(jìn )锢(gù )。

二(èr )十(shí )四(sì )年(nián ),承(chéng )天(tiān )迁(qiān )廷(tíng )尉(wèi ),未(wèi )拜(bài ),上(shàng )欲(yù )以(yǐ )为(wéi )吏(lì )部(bù ),已(yǐ )受(shòu )密(mì )旨(zhǐ ),承(chéng )天(tiān )宣(xuān )漏(lòu )之(zhī ),坐(zuò )免(miǎn )官(guān )。卒(zú )于(yú )家(jiā ),年(nián )七(qī )十(shí )八(bā )。先(xiān )是(shì ),《礼(lǐ )论(lùn )》有(yǒu )八(bā )百(bǎi )卷(juàn ),承(chéng )天(tiān )删(shān )减(jiǎn )并(bìng )合(hé ),以(yǐ )类(lèi )相(xiàng )从(cóng ),凡(fán )为(wéi )三(sān )百(bǎi )卷(juàn ),并(bìng )《前(qián )传(chuán )》、《杂(zá )语(yǔ )》、《纂(zuǎn )文(wén )》、论(lùn )并(bìng )传(chuán )于(yú )世(shì )。又(yòu )改(gǎi )定(dìng )《元(yuán )嘉(jiā )历(lì )》,语(yǔ )在(zài )《律(lǜ )历(lì )志(zhì )》。

阅读:22046

打赏捐助〔Donate〕>>>

《何承天》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库