白话译文【登录】

《古文观止》 > 单子知陈必亡 > 《白话译文》 > 拼音版

周(zhōu )定(dìng )王(wáng )派(pài )单(dān )襄(xiāng )公(gōng )出(chū )使(shǐ )宋(sòng )国(guó ),此(cǐ )后(hòu )又(yòu )借(jiè )道(dào )陈(chén )国(guó )去(qù )访(fǎng )问(wèn )楚(chǔ )国(guó )。已(yǐ )是(shì )清(qīng )晨(chén )能(néng )见(jiàn )到(dào )大(dà )火(huǒ )星(xīng )的(de )季(jì )节(jiē )了(le ),道(dào )路(lù )上(shàng )杂(zá )草(cǎo )丛(cóng )生(shēng )无(wú )法(fǎ )通(tōng )行(háng ),负(fù )责(zé )接(jiē )待(dài )宾(bīn )客(kè )的(de )官(guān )员(yuán )不(bú )在(zài )边(biān )境(jìng )迎(yíng )候(hòu ),司(sī )空(kōng )不(bú )巡(xún )视(shì )道(dào )路(lù ),湖(hú )泽(zé )不(bú )筑(zhù )堤(dī )坝(bà ),河(hé )流(liú )不(bú )架(jià )桥(qiáo )梁(liáng ),野(yě )外(wài )堆(duī )放(fàng )着(zhe )谷(gǔ )物(wù ),谷(gǔ )场(chǎng )还(hái )没(méi )有(yǒu )修(xiū )整(zhěng ),路(lù )旁(páng )没(méi )有(yǒu )种(zhǒng )植(zhí )树(shù )木(mù ),田(tián )里(lǐ )的(de )庄(zhuāng )稼(jià )稀(xī )稀(xī )拉(lā )拉(lā ),膳(shàn )夫(fū )不(bú )供(gòng )应(yīng )食(shí )物(wù ),里(lǐ )宰(zǎi )不(bú )安(ān )排(pái )住(zhù )处(chù ),都(dōu )邑(yì )内(nèi )没(méi )有(yǒu )客(kè )房(fáng ),郊(jiāo )县(xiàn )里(lǐ )没(méi )有(yǒu )旅(lǚ )舍(shě ),百(bǎi )姓(xìng )将(jiāng )去(qù )为(wéi )夏(xià )氏(shì )修(xiū )筑(zhù )台(tái )观(guān )。到(dào )了(le )陈(chén )国(guó )都(dōu )城(chéng ),陈(chén )灵(líng )公(gōng )与(yǔ )大(dà )臣(chén )孔(kǒng )宁(níng )、仪(yí )行(háng )父(fù )穿(chuān )戴(dài )着(zhe )楚(chǔ )地(dì )流(liú )行(háng )的(de )服(fú )饰(shì )到(dào )夏(xià )氏(shì )家(jiā )玩(wán )乐(lè ),丢(diū )下(xià )客(kè )人(rén )不(bú )会(huì )见(jiàn )。

单(dān )襄(xiāng )公(gōng )回(huí )朝(cháo )后(hòu )告(gào )诉(sù )周(zhōu )定(dìng )王(wáng )说(shuō ):“陈(chén )侯(hóu )如(rú )果(guǒ )不(bú )遭(zāo )凶(xiōng )灾(zāi ),国(guó )家(jiā )也(yě )一(yī )定(dìng )要(yào )灭(miè )亡(wáng )。”周(zhōu )定(dìng )王(wáng )问(wèn ):“为(wéi )什(shí )么(me )呢(ne )?”单(dān )襄(xiāng )公(gōng )答(dá )道(dào ):“角(jiǎo )星(xīng )在(zài )早(zǎo )晨(chén )出(chū )现(xiàn )时(shí )表(biǎo )示(shì )雨(yǔ )水(shuǐ )结(jié )束(shù ),天(tiān )根(gēn )在(zài )早(zǎo )晨(chén )出(chū )现(xiàn )时(shí )表(biǎo )示(shì )河(hé )流(liú )将(jiāng )干(gàn )枯(kū ),氐(dī )星(xīng )在(zài )早(zǎo )晨(chén )出(chū )现(xiàn )时(shí )表(biǎo )示(shì )草(cǎo )木(mù )将(jiāng )凋(diāo )落(luò ),房(fáng )星(xīng )在(zài )早(zǎo )晨(chén )出(chū )现(xiàn )时(shí )便(biàn )要(yào )降(jiàng )霜(shuāng )了(le ),大(dà )火(huǒ )星(xīng )在(zài )早(zǎo )晨(chén )出(chū )现(xiàn )时(shí )表(biǎo )示(shì )天(tiān )气(qì )已(yǐ )冷(lěng ),该(gāi )准(zhǔn )备(bèi )过(guò )冬(dōng )了(le )。所(suǒ )以(yǐ )先(xiān )王(wáng )的(de )教(jiāo )诲(huì )说(shuō ):‘雨(yǔ )季(jì )结(jié )束(shù )便(biàn )修(xiū )整(zhěng )道(dào )路(lù ),河(hé )流(liú )干(gàn )枯(kū )便(biàn )修(xiū )造(zào )桥(qiáo )梁(liáng ),草(cǎo )木(mù )凋(diāo )谢(xiè )便(biàn )储(chǔ )藏(cáng )谷(gǔ )物(wù ),霜(shuāng )降(jiàng )来(lái )临(lín )使(shǐ )备(bèi )好(hǎo )冬(dōng )衣(yī ),寒(hán )风(fēng )吹(chuī )起(qǐ )就(jiù )修(xiū )整(zhěng )城(chéng )郭(guō )宫(gōng )室(shì )。’所(suǒ )以(yǐ )《夏(xià )令(lìng )》说(shuō ):‘九(jiǔ )月(yuè )修(xiū )路(lù ),十(shí )月(yuè )架(jià )桥(qiáo )。’届(jiè )时(shí )又(yòu )提(tí )醒(xǐng )人(rén )们(men )说(shuō ):‘结(jié )束(shù )场(chǎng )院(yuàn )的(de )农(nóng )活(huó ),备(bèi )好(hǎo )土(tǔ )箕(jī )和(hé )扁(biǎn )担(dān ),当(dāng )营(yíng )室(shì )之(zhī )星(xīng )见(jiàn )于(yú )中(zhōng )天(tiān )时(shí ),营(yíng )造(zào )工(gōng )作(zuò )就(jiù )要(yào )开(kāi )始(shǐ )。在(zài )大(dà )火(huǒ )星(xīng )刚(gāng )出(chū )现(xiàn )时(shí ),到(dào )司(sī )里(lǐ )那(nà )儿(ér )去(qù )集(jí )合(hé )。’这(zhè )正(zhèng )是(shì )先(xiān )王(wáng )能(néng )够(gòu )不(bú )费(fèi )钱(qián )财(cái )而(ér )向(xiàng )民(mín )众(zhòng )广(guǎng )施(shī )恩(ēn )惠(huì )的(de )原(yuán )因(yīn )啊(ā )。现(xiàn )在(zài )陈(chén )国(guó )早(zǎo )晨(chén )已(yǐ )能(néng )见(jiàn )到(dào )大(dà )火(huǒ )星(xīng )了(le ),但(dàn )是(shì )道(dào )路(lù )已(yǐ )被(bèi )杂(zá )草(cǎo )堵(dǔ )塞(sāi ),农(nóng )村(cūn )的(de )谷(gǔ )场(chǎng )已(yǐ )被(bèi )废(fèi )弃(qì ),湖(hú )泊(bó )不(bú )筑(zhù )堤(dī )坝(bà ),河(hé )流(liú )不(bú )备(bèi )舟(zhōu )桥(qiáo ),这(zhè )是(shì )荒(huāng )废(fèi )了(le )先(xiān )王(wáng )的(de )遗(yí )教(jiāo )。

“周(zhōu )代(dài )的(de )制(zhì )度(dù )规(guī )定(dìng ):‘种(zhǒng )植(zhí )树(shù )木(mù )以(yǐ )标(biāo )明(míng )道(dào )路(lù ),郊(jiāo )外(wài )提(tí )供(gòng )食(shí )宿(xiǔ )以(yǐ )款(kuǎn )待(dài )旅(lǚ )客(kè )。国(guó )家(jiā )有(yǒu )专(zhuān )设(shè )的(de )牧(mù )场(chǎng ),边(biān )境(jìng )有(yǒu )接(jiē )待(dài )宾(bīn )客(kè )的(de )设(shè )施(shī ),洼(wā )地(dì )里(lǐ )有(yǒu )茂(mào )盛(shèng )的(de )水(shuǐ )草(cǎo ),园(yuán )苑(yuàn )中(zhōng )有(yǒu )林(lín )木(mù )和(hé )水(shuǐ )池(chí ),这(zhè )都(dōu )是(shì )用(yòng )来(lái )防(fáng )备(bèi )灾(zāi )害(hài )的(de )。其(qí )余(yú )的(de )地(dì )方(fāng )无(wú )不(bú )是(shì )农(nóng )田(tián ),百(bǎi )姓(xìng )没(méi )有(yǒu )闲(xián )置(zhì )的(de )农(nóng )具(jù ),田(tián )野(yě )没(méi )有(yǒu )丛(cóng )生(shēng )的(de )杂(zá )草(cǎo )。农(nóng )时(shí )不(bú )被(bèi )耽(dān )误(wù ),劳(láo )力(lì )不(bú )被(bèi )浪(làng )费(fèi )。生(shēng )活(huó )富(fù )裕(yù )而(ér )不(bú )穷(qióng )困(kùn ),百(bǎi )姓(xìng )安(ān )逸(yì )而(ér )不(bú )疲(pí )惫(bèi )。都(dōu )城(chéng )中(zhōng )各(gè )类(lèi )人(rén )员(yuán )职(zhí )责(zé )分(fèn )明(míng ),郊(jiāo )外(wài )的(de )民(mín )众(zhòng )劳(láo )作(zuò )井(jǐng )然(rán )有(yǒu )序(xù )。’如(rú )今(jīn )陈(chén )国(guó )的(de )道(dào )路(lù )无(wú )法(fǎ )辨(biàn )认(rèn ),农(nóng )田(tián )埋(mái )没(méi )在(zài )杂(zá )草(cǎo )丛(cóng )中(zhōng ),庄(zhuāng )稼(jià )熟(shú )了(le )无(wú )人(rén )收(shōu )割(gē ),百(bǎi )姓(xìng )为(wéi )国(guó )君(jūn )的(de )享(xiǎng )乐(lè )而(ér )疲(pí )于(yú )劳(láo )作(zuò ),这(zhè )是(shì )抛(pāo )弃(qì )了(le )先(xiān )王(wáng )的(de )法(fǎ )度(dù )。

“周(zhōu )的(de )《秩(zhì )官(guān )》上(shàng )说(shuō ):‘地(dì )位(wèi )相(xiàng )等(děng )国(guó )家(jiā )的(de )宾(bīn )客(kè )来(lái )访(fǎng ),关(guān )尹(yǐn )便(biàn )向(xiàng )上(shàng )报(bào )告(gào ),行(háng )理(lǐ )手(shǒu )持(chí )符(fú )节(jiē )去(qù )迎(yíng )接(jiē ),候(hòu )人(rén )引(yǐn )路(lù ),卿(qīng )士(shì )到(dào )郊(jiāo )外(wài )表(biǎo )示(shì )慰(wèi )问(wèn ),门(mén )尹(yǐn )清(qīng )扫(sǎo )门(mén )庭(tíng ),宗(zōng )祝(zhù )陪(péi )同(tóng )客(kè )人(rén )行(háng )祭(jì )礼(lǐ ),司(sī )里(lǐ )安(ān )排(pái )住(zhù )处(chù ),司(sī )徒(tú )调(diào )派(pài )仆(pú )役(yì ),司(sī )空(kōng )视(shì )察(chá )道(dào )路(lù ),司(sī )寇(kòu )查(chá )禁(jìn )奸(jiān )盗(dào ),虞(yú )人(rén )供(gòng )应(yīng )物(wù )品(pǐn ),甸(diàn )人(rén )运(yùn )送(sòng )燃(rán )料(liào ),火(huǒ )师(shī )照(zhào )看(kàn )火(huǒ )烛(zhú ),水(shuǐ )师(shī )料(liào )理(lǐ )盥(guàn )洗(xǐ ),膳(shàn )宰(zǎi )进(jìn )送(sòng )熟(shú )食(shí ),廪(lǐn )人(rén )献(xiàn )奉(fèng )粮(liáng )米(mǐ ),司(sī )马(mǎ )备(bèi )齐(qí )草(cǎo )料(liào ),工(gōng )人(rén )检(jiǎn )修(xiū )车(chē )辆(liàng ),百(bǎi )官(guān )各(gè )按(àn )职(zhí )责(zé )照(zhào )应(yīng ),客(kè )人(rén )来(lái )访(fǎng )如(rú )同(tóng )回(huí )到(dào )了(le )家(jiā )里(lǐ )。因(yīn )此(cǐ )大(dà )小(xiǎo )宾(bīn )客(kè )无(wú )不(bú )感(gǎn )到(dào )满(mǎn )意(yì )。如(rú )果(guǒ )大(dà )国(guó )的(de )客(kè )人(rén )到(dào )了(le ),接(jiē )待(dài )的(de )规(guī )格(gé )就(jiù )提(tí )高(gāo )一(yī )个(gè )等(děng )级(jí ),更(gèng )加(jiā )恭(gōng )敬(jìng )。至(zhì )于(yú )天(tiān )子(zǐ )派(pài )官(guān )员(yuán )到(dào )来(lái ),则(zé )由(yóu )各(gè )部(bù )门(mén )的(de )长(zhǎng )官(guān )接(jiē )待(dài ),上(shàng )卿(qīng )加(jiā )以(yǐ )督(dū )察(chá )。如(rú )果(guǒ )天(tiān )子(zǐ )下(xià )来(lái )巡(xún )视(shì ),就(jiù )由(yóu )国(guó )君(jūn )亲(qīn )临(lín )督(dū )察(chá )。’如(rú )今(jīn )臣(chén )虽(suī )然(rán )没(méi )有(yǒu )什(shí )么(me )才(cái )能(néng ),但(dàn )还(hái )是(shì )天(tiān )子(zǐ )的(de )亲(qīn )族(zú ),是(shì )奉(fèng )了(le )天(tiān )子(zǐ )的(de )使(shǐ )命(mìng )作(zuò )为(wéi )宾(bīn )客(kè )而(ér )途(tú )经(jīng )陈(chén )国(guó ),然(rán )而(ér )主(zhǔ )管(guǎn )的(de )官(guān )员(yuán )却(què )不(bú )来(lái )照(zhào )应(yīng ),这(zhè )是(shì )蔑(miè )视(shì )先(xiān )王(wáng )所(suǒ )制(zhì )定(dìng )的(de )官(guān )职(zhí )。

“先(xiān )王(wáng )的(de )法(fǎ )令(lìng )中(zhōng )说(shuō ):‘天(tiān )道(dào )是(shì )奖(jiǎng )善(shàn )惩(chéng )恶(è )的(de ),所(suǒ )以(yǐ )凡(fán )由(yóu )我(wǒ )们(men )周(zhōu )室(shì )治(zhì )国(guó ),不(bú )允(yǔn )许(xǔ )违(wéi )背(bèi )法(fǎ )令(lìng ),不(bú )迁(qiān )就(jiù )怠(dài )惰(duò )放(fàng )纵(zòng ),各(gè )自(zì )遵(zūn )守(shǒu )你(nǐ )们(men )的(de )职(zhí )责(zé ),以(yǐ )接(jiē )受(shòu )上(shàng )天(tiān )的(de )赐(cì )福(fú )。’如(rú )今(jīn )陈(chén )侯(hóu )不(bú )顾(gù )念(niàn )历(lì )代(dài )相(xiàng )承(chéng )的(de )法(fǎ )度(dù ),抛(pāo )弃(qì )自(zì )己(jǐ )的(de )夫(fū )人(rén )妃(fēi )嫔(pín ),带(dài )领(lǐng )下(xià )属(shǔ )到(dào )夏(xià )氏(shì )那(nà )里(lǐ )去(qù )恣(zì )意(yì )淫(yín )乐(lè ),这(zhè )不(bú )是(shì )亵(xiè )渎(dú )了(le )姬(jī )姓(xìng )吗(ma )?陈(chén )侯(hóu )是(shì )我(wǒ )们(men )大(dà )姬(jī )的(de )后(hòu )裔(yì ),却(què )丢(diū )弃(qì )正(zhèng )式(shì )的(de )礼(lǐ )服(fú )而(ér )穿(chuān )戴(dài )楚(chǔ )地(dì )的(de )服(fú )饰(shì )外(wài )出(chū ),这(zhè )不(bú )是(shì )简(jiǎn )慢(màn )了(le )礼(lǐ )制(zhì )吗(ma )?这(zhè )又(yòu )违(wéi )背(bèi )了(le )先(xiān )王(wáng )的(de )政(zhèng )令(lìng )。

“过(guò )去(qù )先(xiān )王(wáng )的(de )教(jiāo )诲(huì ),即(jí )使(shǐ )认(rèn )真(zhēn )遵(zūn )行(háng )还(hái )恐(kǒng )怕(pà )有(yǒu )所(suǒ )差(chà )池(chí )。像(xiàng )这(zhè )样(yàng )荒(huāng )废(fèi )先(xiān )王(wáng )的(de )遗(yí )教(jiāo )、抛(pāo )弃(qì )先(xiān )王(wáng )的(de )法(fǎ )度(dù )、蔑(miè )视(shì )先(xiān )王(wáng )的(de )分(fèn )职(zhí )、违(wéi )背(bèi )先(xiān )王(wáng )的(de )政(zhèng )令(lìng ),那(nà )凭(píng )什(shí )么(me )来(lái )保(bǎo )守(shǒu )国(guó )家(jiā )呢(ne )?地(dì )处(chù )大(dà )国(guó )的(de )中(zhōng )间(jiān )而(ér )不(bú )仰(yǎng )仗(zhàng )先(xiān )王(wáng )的(de )遗(yí )教(jiāo )、法(fǎ )度(dù )、分(fèn )职(zhí )、政(zhèng )令(lìng ),能(néng )够(gòu )支(zhī )持(chí )长(zhǎng )久(jiǔ )吗(ma )?”

周(zhōu )定(dìng )王(wáng )六(liù )年(nián ),单(dān )襄(xiāng )公(gōng )到(dào )楚(chǔ )国(guó )。定(dìng )王(wáng )八(bā )年(nián ),陈(chén )灵(líng )公(gōng )被(bèi )夏(xià )征(zhēng )舒(shū )杀(shā )害(hài )。定(dìng )王(wáng )九(jiǔ )年(nián ),楚(chǔ )庄(zhuāng )王(wáng )攻(gōng )入(rù )陈(chén )国(guó )。

阅读:24514

打赏捐助〔Donate〕>>>

《白话译文》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库