晋纪三十七【登录】

《资治通鉴》 > 《晋纪》·四十卷 > 《晋纪三十七》 > 拼音版

起(qǐ )屠(tú )维(wéi )作(zuò )噩(è ),尽(jìn )上(shàng )章(zhāng )阉(yān )茂(mào ),凡(fán )二(èr )年(nián )。

安(ān )皇(huáng )帝(dì )庚(gēng )义(yì )熙(xī )五(wǔ )年(nián )(己(jǐ )酉(yǒu ),公(gōng )元(yuán )四(sì )零(líng )九(jiǔ )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),庚(gēng )寅(yín )朔(shuò ),南(nán )燕(yàn )主(zhǔ )超(chāo )朝(cháo )会(huì )群(qún )臣(chén ),叹(tàn )太(tài )乐(lè )不(bú )备(bèi ),议(yì )掠(luě )晋(jìn )人(rén )以(yǐ )补(bǔ )伎(jì )。领(lǐng )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )韩(hán )讠(yán )卓(zhuó )曰(yuē ):“先(xiān )帝(dì )以(yǐ )旧(jiù )京(jīng )倾(qīng )覆(fù ),戢(jí )翼(yì )三(sān )齐(qí )。陛(bì )下(xià )不(bú )养(yǎng )士(shì )息(xī )民(mín ),以(yǐ )伺(sì )魏(wèi )衅(xìn ),恢(huī )复(fù )先(xiān )业(yè ),而(ér )更(gèng )侵(qīn )掠(luě )南(nán )邻(lín )以(yǐ )广(guǎng )仇(chóu )敌(dí ),可(kě )乎(hū )!”超(chāo )曰(yuē ):“我(wǒ )计(jì )已(yǐ )定(dìng ),不(bú )与(yǔ )卿(qīng )言(yán )。”

辛(xīn )卯(mǎo ),大(dà )赦(shè )。

庚(gēng )戌(xū ),以(yǐ )刘(liú )毅(yì )为(wéi )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )、开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )。毅(yì )爱(ài )才(cái )好(hǎo )士(shì ),当(dāng )世(shì )名(míng )流(liú )莫(mò )不(bú )辐(fú )凑(còu ),独(dú )扬(yáng )州(zhōu )主(zhǔ )簿(bù )吴(wú )郡(jùn )张(zhāng )邵(shào )不(bú )往(wǎng )。或(huò )问(wèn )之(zhī ),邵(shào )曰(yuē ):“主(zhǔ )公(gōng )命(mìng )世(shì )人(rén )杰(jié ),何(hé )烦(fán )多(duō )问(wèn )!”

秦(qín )王(wáng )兴(xìng )遣(qiǎn )其(qí )弟(dì )平(píng )北(běi )将(jiāng )军(jūn )冲(chōng )、征(zhēng )虏(lǔ )将(jiāng )军(jūn )狄(dí )伯(bó )支(zhī )等(děng )帅(shuài )骑(qí )四(sì )万(wàn )击(jī )夏(xià )王(wáng )勃(bó )勃(bó )。冲(chōng )至(zhì )岭(lǐng )北(běi ),谋(móu )还(hái )袭(xí )长(zhǎng )安(ān ),伯(bó )支(zhī )不(bú )从(cóng )而(ér )止(zhǐ );因(yīn )鸩(zhèn )杀(shā )伯(bó )支(zhī )以(yǐ )灭(miè )口(kǒu )。

秦(qín )王(wáng )兴(xìng )遣(qiǎn )使(shǐ )册(cè )拜(bài )谯(qiáo )纵(zòng )为(wéi )大(dà )都(dōu )督(dū )、相(xiàng )国(guó )、蜀(shǔ )王(wáng ),加(jiā )九(jiǔ )锡(xī ),承(chéng )制(zhì )封(fēng )拜(bài ),悉(xī )如(rú )王(wáng )者(zhě )之(zhī )仪(yí )。

二(èr )月(yuè ),南(nán )燕(yàn )将(jiāng )慕(mù )容(róng )兴(xìng )宗(zōng )、斛(hú )谷(gǔ )提(tí )、公(gōng )孙(sūn )归(guī )等(děng )帅(shuài )骑(qí )寇(kòu )宿(xiǔ )豫(yù ),拔(bá )之(zhī ),大(dà )掠(luě )而(ér )去(qù ),简(jiǎn )男(nán )女(nǚ )二(èr )千(qiān )五(wǔ )百(bǎi )付(fù )太(tài )乐(lè )教(jiāo )之(zhī )。归(guī ),五(wǔ )楼(lóu )之(zhī )兄(xiōng )也(yě )。是(shì )时(shí ),五(wǔ )楼(lóu )为(wéi )侍(shì )中(zhōng )、尚(shàng )书(shū )、领(lǐng )左(zuǒ )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn ),专(zhuān )总(zǒng )朝(cháo )政(zhèng ),宗(zōng )亲(qīn )并(bìng )居(jū )显(xiǎn )要(yào ),王(wáng )公(gōng )内(nèi )外(wài )无(wú )不(bú )惮(dàn )之(zhī )。南(nán )燕(yàn )主(zhǔ )超(chāo )论(lùn )宿(xiǔ )豫(yù )之(zhī )功(gōng ),封(fēng )斛(hú )谷(gǔ )提(tí )等(děng )并(bìng )为(wéi )郡(jùn )、县(xiàn )公(gōng )。桂(guì )林(lín )王(wáng )镇(zhèn )谏(jiàn )曰(yuē ):“此(cǐ )数(shù )人(rén )者(zhě ),勤(qín )民(mín )顿(dùn )兵(bīng ),为(wéi )国(guó )结(jié )怨(yuàn ),何(hé )功(gōng )而(ér )封(fēng )?”超(chāo )怒(nù ),不(bú )答(dá )。尚(shàng )书(shū )都(dōu )令(lìng )史(shǐ )王(wáng )俨(yǎn )谄(chǎn )事(shì )五(wǔ )楼(lóu ),比(bǐ )岁(suì )屡(lǚ )迁(qiān ),官(guān )至(zhì )左(zuǒ )丞(chéng )。国(guó )人(rén )为(wéi )之(zhī )语(yǔ )曰(yuē ):“欲(yù )得(dé )侯(hóu ),事(shì )五(wǔ )楼(lóu )。”超(chāo )又(yòu )遣(qiǎn )公(gōng )孙(sūn )归(guī )等(děng )寇(kòu )济(jì )南(nán ),俘(fú )男(nán )女(nǚ )千(qiān )馀(yú )人(rén )而(ér )去(qù )。自(zì )彭(péng )城(chéng )以(yǐ )南(nán ),民(mín )皆(jiē )堡(bǎo )聚(jù )以(yǐ )自(zì )固(gù )。诏(zhào )并(bìng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )刘(liú )道(dào )怜(lián )镇(zhèn )淮(huái )阴(yīn )以(yǐ )备(bèi )之(zhī )。

乞(qǐ )伏(fú )炽(chì )磐(pán )入(rù )见(jiàn )秦(qín )太(tài )原(yuán )公(gōng )懿(yì )于(yú )上(shàng )邽(guī ),彭(péng )奚(xī )念(niàn )乘(chéng )虚(xū )伐(fá )之(zhī )。炽(chì )磐(pán )闻(wén )之(zhī ),怒(nù ),不(bú )告(gào )懿(yì )而(ér )归(guī ),击(jī )奚(xī )念(niàn ),破(pò )之(zhī ),遂(suí )围(wéi )枹(bāo )罕(hǎn )。乞(qǐ )伏(fú )乾(qián )归(guī )从(cóng )秦(qín )王(wáng )兴(xìng )如(rú )平(píng )凉(liáng );炽(chì )磐(pán )克(kè )枹(bāo )罕(hǎn ),遣(qiǎn )人(rén )告(gào )乾(qián )归(guī ),乾(qián )归(guī )逃(táo )还(hái )苑(yuàn )川(chuān )。

冯(féng )翊(yì )人(rén )刘(liú )厥(jué )聚(jù )众(zhòng )数(shù )千(qiān ),据(jù )万(wàn )年(nián )作(zuò )乱(luàn ),秦(qín )太(tài )子(zǐ )泓(hóng )遣(qiǎn )镇(zhèn )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )彭(péng )白(bái )狼(láng )帅(shuài )东(dōng )宫(gōng )禁(jìn )兵(bīng )讨(tǎo )之(zhī ),斩(zhǎn )厥(jué ),赦(shè )其(qí )馀(yú )党(dǎng )。诸(zhū )将(jiāng )请(qǐng )露(lù )布(bù ),表(biǎo )言(yán )广(guǎng )其(qí )首(shǒu )级(jí )。泓(hóng )不(bú )许(xǔ ),曰(yuē ):“主(zhǔ )上(shàng )委(wěi )吾(wú )后(hòu )事(shì ),不(bú )能(néng )式(shì )遏(è )寇(kòu )逆(nì ),当(dāng )责(zé )躬(gōng )请(qǐng )罪(zuì ),尚(shàng )敢(gǎn )矜(jīn )诞(dàn )自(zì )为(wéi )功(gōng )乎(hū )!”

秦(qín )王(wáng )兴(xìng )自(zì )平(píng )凉(liáng )如(rú )朝(cháo )那(nà ),闻(wén )姚(yáo )冲(chōng )之(zhī )谋(móu ),赐(cì )冲(chōng )死(sǐ )。

三(sān )月(yuè ),刘(liú )裕(yù )抗(kàng )表(biǎo )伐(fá )南(nán )燕(yàn ),朝(cháo )议(yì )皆(jiē )以(yǐ )为(wéi )不(bú )可(kě ),惟(wéi )左(zuǒ )仆(pú )射(shè )孟(mèng )昶(chǎng )、车(chē )骑(qí )司(sī )马(mǎ )谢(xiè )裕(yù )、参(cān )军(jūn )臧(zāng )熹(xī )以(yǐ )为(wéi )必(bì )克(kè ),劝(quàn )裕(yù )行(háng )。裕(yù )以(yǐ )昶(chǎng )监(jiān )中(zhōng )军(jūn )留(liú )府(fǔ )事(shì )。谢(xiè )裕(yù ),安(ān )之(zhī )兄(xiōng )孙(sūn )也(yě )。

初(chū ),苻(fú )氏(shì )之(zhī )败(bài )也(yě ),王(wáng )猛(měng )之(zhī )孙(sūn )镇(zhèn )恶(è )来(lái )奔(bēn ),以(yǐ )为(wéi )临(lín )澧(lǐ )令(lìng )。镇(zhèn )恶(è )骑(qí )乘(chéng )非(fēi )长(zhǎng ),关(guān )弓(gōng )甚(shèn )弱(ruò ),而(ér )有(yǒu )谋(móu )略(luè ),善(shàn )果(guǒ )断(duàn ),喜(xǐ )论(lùn )军(jūn )国(guó )大(dà )事(shì )。或(huò )荐(jiàn )镇(zhèn )恶(è )于(yú )刘(liú )裕(yù ),裕(yù )与(yǔ )语(yǔ ),说(shuō )之(zhī ),因(yīn )留(liú )宿(xiǔ )。明(míng )旦(dàn ),谓(wèi )参(cān )佐(zuǒ )曰(yuē ):“吾(wú )闻(wén )将(jiāng )门(mén )有(yǒu )将(jiāng ),镇(zhèn )恶(è )信(xìn )然(rán )。”即(jí )以(yǐ )为(wéi )中(zhōng )军(jūn )参(cān )军(jūn )。

恒(héng )山(shān )崩(bēng )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),乞(qǐ )伏(fú )乾(qián )归(guī )如(rú )枹(bāo )罕(hǎn ),留(liú )世(shì )子(zǐ )炽(chì )磐(pán )镇(zhèn )之(zhī ),收(shōu )其(qí )众(zhòng )得(dé )二(èr )万(wàn ),徙(xǐ )都(dōu )度(dù )坚(jiān )山(shān )。

雷(léi )震(zhèn )魏(wèi )天(tiān )安(ān )殿(diàn )东(dōng )序(xù )。魏(wèi )主(zhǔ )珪(guī )恶(è )之(zhī ),命(mìng )左(zuǒ )校(xiào )以(yǐ )冲(chōng )车(chē )攻(gōng )东(dōng )、西(xī )序(xù ),皆(jiē )毁(huǐ )之(zhī )。初(chū ),珪(guī )服(fú )寒(hán )食(shí )散(sàn ),久(jiǔ )之(zhī ),药(yào )发(fā ),性(xìng )多(duō )躁(zào )扰(rǎo ),忿(fèn )怒(nù )无(wú )常(cháng ),至(zhì )是(shì )浸(jìn )剧(jù )。又(yòu )灾(zāi )异(yì )数(shù )见(jiàn ),占(zhàn )者(zhě )多(duō )言(yán )当(dāng )有(yǒu )急(jí )变(biàn )生(shēng )肘(zhǒu )腋(yè )。珪(guī )忧(yōu )懑(mèn )不(bú )安(ān ),或(huò )数(shù )日(rì )不(bú )食(shí ),或(huò )达(dá )旦(dàn )不(bú )寐(mèi ),追(zhuī )计(jì )平(píng )生(shēng )成(chéng )败(bài )得(dé )失(shī ),独(dú )语(yǔ )不(bú )止(zhǐ )。疑(yí )群(qún )臣(chén )左(zuǒ )右(yòu )皆(jiē )不(bú )可(kě )信(xìn ),每(měi )百(bǎi )官(guān )奏(zòu )事(shì )至(zhì )前(qián ),追(zhuī )记(jì )其(qí )旧(jiù )恶(è ),辄(zhé )杀(shā )之(zhī );其(qí )馀(yú )或(huò )颜(yán )色(sè )变(biàn )动(dòng ),或(huò )鼻(bí )息(xī )不(bú )调(diào ),或(huò )步(bù )趋(qū )失(shī )节(jiē ),或(huò )言(yán )辞(cí )差(chà )缪(miù ),皆(jiē )以(yǐ )为(wéi )怀(huái )恶(è )在(zài )心(xīn ),发(fā )形(xíng )于(yú )外(wài ),往(wǎng )往(wǎng )以(yǐ )手(shǒu )击(jī )杀(shā )之(zhī ),死(sǐ )者(zhě )皆(jiē )陈(chén )天(tiān )安(ān )殿(diàn )前(qián )。朝(cháo )廷(tíng )人(rén )不(bú )自(zì )保(bǎo ),百(bǎi )官(guān )苟(gǒu )免(miǎn ),莫(mò )相(xiàng )督(dū )摄(shè );盗(dào )贼(zéi )公(gōng )行(háng ),里(lǐ )巷(xiàng )之(zhī )间(jiān ),人(rén )为(wéi )希(xī )少(shǎo )。珪(guī )亦(yì )知(zhī )之(zhī ),曰(yuē ):“朕(zhèn )故(gù )纵(zòng )之(zhī )使(shǐ )然(rán ),待(dài )过(guò )灾(zāi )年(nián ),当(dāng )更(gèng )清(qīng )治(zhì )之(zhī )耳(ěr )。”是(shì )时(shí ),群(qún )臣(chén )畏(wèi )罪(zuì ),多(duō )不(bú )敢(gǎn )求(qiú )亲(qīn )近(jìn ),唯(wéi )著(zhe )作(zuò )郎(láng )崔(cuī )浩(hào )恭(gōng )勤(qín )不(bú )懈(xiè ),或(huò )终(zhōng )日(rì )不(bú )归(guī )。浩(hào ),吏(lì )部(bù )尚(shàng )书(shū )宏(hóng )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。宏(hóng )未(wèi )尝(cháng )忤(wǔ )旨(zhǐ ),亦(yì )不(bú )谄(chǎn )谀(yú ),故(gù )宏(hóng )父(fù )子(zǐ )独(dú )不(bú )被(bèi )遣(qiǎn )。

夏(xià )王(wáng )勃(bó )勃(bó )帅(shuài )骑(qí )二(èr )万(wàn )攻(gōng )秦(qín ),掠(luě )取(qǔ )平(píng )凉(liáng )杂(zá )胡(hú )七(qī )千(qiān )馀(yú )户(hù ),进(jìn )屯(tún )依(yī )力(lì )川(chuān )。

己(jǐ )巳(sì ),刘(liú )裕(yù )发(fā )建(jiàn )康(kāng ),帅(shuài )舟(zhōu )师(shī )自(zì )淮(huái )入(rù )泗(sì )。五(wǔ )月(yuè ),至(zhì )下(xià )邳(pī ),留(liú )船(chuán )舰(jiàn )、辎(zī )重(zhòng ),步(bù )进(jìn )至(zhì )琅(láng )邪(xié )。所(suǒ )过(guò )皆(jiē )筑(zhù )城(chéng ),留(liú )兵(bīng )守(shǒu )之(zhī )。或(huò )谓(wèi )裕(yù )曰(yuē ):“燕(yàn )人(rén )若(ruò )塞(sāi )大(dà )岘(xiàn )之(zhī )险(xiǎn ),或(huò )坚(jiān )壁(bì )清(qīng )野(yě ),大(dà )军(jūn )深(shēn )入(rù ),不(bú )唯(wéi )无(wú )功(gōng ),将(jiāng )不(bú )能(néng )自(zì )归(guī ),奈(nài )何(hé )?”裕(yù )曰(yuē ):“吾(wú )虑(lǜ )之(zhī )熟(shú )矣(yǐ )。鲜(xiān )卑(bēi )贪(tān )婪(lán ),不(bú )知(zhī )远(yuǎn )计(jì ),进(jìn )利(lì )虏(lǔ )获(huò ),退(tuì )惜(xī )禾(hé )苗(miáo ),谓(wèi )我(wǒ )孤(gū )军(jūn )远(yuǎn )入(rù ),不(bú )能(néng )持(chí )久(jiǔ ),不(bú )过(guò )进(jìn )据(jù )临(lín )朐(qú ),退(tuì )守(shǒu )广(guǎng )固(gù ),必(bì )不(bú )能(néng )守(shǒu )险(xiǎn )清(qīng )野(yě ),敢(gǎn )为(wéi )诸(zhū )君(jūn )保(bǎo )之(zhī )。”

南(nán )燕(yàn )主(zhǔ )超(chāo )闻(wén )有(yǒu )晋(jìn )师(shī ),引(yǐn )群(qún )臣(chén )会(huì )议(yì )。征(zhēng )虏(lǔ )将(jiāng )军(jūn )公(gōng )孙(sūn )五(wǔ )楼(lóu )曰(yuē ):“吴(wú )兵(bīng )轻(qīng )果(guǒ ),利(lì )在(zài )速(sù )战(zhàn ),不(bú )可(kě )争(zhēng )锋(fēng )。宜(yí )据(jù )大(dà )岘(xiàn ),使(shǐ )不(bú )得(dé )入(rù ),旷(kuàng )日(rì )延(yán )时(shí ),沮(jǔ )其(qí )锐(ruì )气(qì ),然(rán )后(hòu )徐(xú )简(jiǎn )精(jīng )骑(qí )二(èr )千(qiān ),循(xún )海(hǎi )而(ér )南(nán ),绝(jué )其(qí )粮(liáng )道(dào ),别(bié )敕(chì )段(duàn )晖(huī )帅(shuài )兗(yǎn )州(zhōu )之(zhī )众(zhòng ),缘(yuán )山(shān )东(dōng )下(xià ),腹(fù )背(bèi )击(jī )之(zhī ),此(cǐ )上(shàng )策(cè )也(yě )。各(gè )命(mìng )守(shǒu )宰(zǎi )依(yī )险(xiǎn )自(zì )固(gù ),校(xiào )其(qí )资(zī )储(chǔ )之(zhī )外(wài ),馀(yú )悉(xī )焚(fén )荡(dàng ),芟(shān )除(chú )禾(hé )苗(miáo ),使(shǐ )敌(dí )无(wú )所(suǒ )资(zī ),彼(bǐ )侨(qiáo )军(jūn )无(wú )食(shí ),求(qiú )战(zhàn )不(bú )得(dé ),旬(xún )月(yuè )之(zhī )间(jiān ),可(kě )以(yǐ )坐(zuò )制(zhì ),此(cǐ )中(zhōng )策(cè )也(yě )。纵(zòng )贼(zéi )入(rù )岘(xiàn ),出(chū )城(chéng )逆(nì )战(zhàn ),此(cǐ )下(xià )策(cè )也(yě )。”超(chāo )曰(yuē ):“今(jīn )岁(suì )星(xīng )居(jū )齐(qí ),以(yǐ )天(tiān )道(dào )推(tuī )之(zhī ),不(bú )战(zhàn )自(zì )克(kè )。客(kè )主(zhǔ )势(shì )殊(shū ),以(yǐ )人(rén )事(shì )言(yán )之(zhī ),彼(bǐ )远(yuǎn )来(lái )疲(pí )弊(bì ),势(shì )不(bú )能(néng )久(jiǔ )。吾(wú )据(jù )五(wǔ )州(zhōu )之(zhī )地(dì ),拥(yōng )富(fù )庶(shù )之(zhī )民(mín ),铁(tiě )骑(qí )万(wàn )群(qún ),麦(mài )禾(hé )布(bù )野(yě ),奈(nài )何(hé )芟(shān )苗(miáo )徙(xǐ )民(mín ),鲜(xiān )自(zì )蹙(cù )弱(ruò )乎(hū )!不(bú )如(rú )纵(zòng )使(shǐ )入(rù )岘(xiàn ),以(yǐ )精(jīng )骑(qí )蹂(róu )之(zhī ),何(hé )忧(yōu )不(bú )克(kè )!”辅(fǔ )国(guó )将(jiāng )军(jūn )广(guǎng )宁(níng )王(wáng )贺(hè )赖(lài )卢(lú )苦(kǔ )谏(jiàn )不(bú )从(cóng ),退(tuì )谓(wèi )五(wǔ )楼(lóu )曰(yuē ):“必(bì )若(ruò )此(cǐ ),亡(wáng )无(wú )日(rì )矣(yǐ )!”太(tài )尉(wèi )桂(guì )林(lín )王(wáng )镇(zhèn )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )必(bì )以(yǐ )骑(qí )兵(bīng )利(lì )平(píng )地(dì )者(zhě ),宜(yí )出(chū )岘(xiàn )逆(nì )战(zhàn ),战(zhàn )而(ér )不(bú )胜(shèng ),犹(yóu )可(kě )退(tuì )守(shǒu ),不(bú )宜(yí )纵(zòng )敌(dí )为(wéi )岘(xiàn ),自(zì )弃(qì )险(xiǎn )固(gù )也(yě )。”超(chāo )不(bú )从(cóng )。镇(zhèn )出(chū ),谓(wèi )韩(hán )讠(yán )卓(zhuó )曰(yuē ):“主(zhǔ )上(shàng )既(jì )不(bú )能(néng )逆(nì )战(zhàn )却(què )敌(dí ),又(yòu )不(bú )肯(kěn )徙(xǐ )民(mín )清(qīng )野(yě ),延(yán )敌(dí )入(rù )腹(fù ),坐(zuò )待(dài )攻(gōng )围(wéi ),酷(kù )似(sì )刘(liú )璋(zhāng )矣(yǐ )。今(jīn )年(nián )国(guó )灭(miè ),吾(wú )必(bì )死(sǐ )之(zhī )。卿(qīng )中(zhōng )华(huá )之(zhī )士(shì ),复(fù )为(wéi )文(wén )身(shēn )矣(yǐ )。”超(chāo )闻(wén )之(zhī ),大(dà )怒(nù ),收(shōu )镇(zhèn )下(xià )狱(yù )。乃(nǎi )摄(shè )莒(jǔ )、梁(liáng )父(fù )戌(xū ),修(xiū )城(chéng )隍(huáng ),简(jiǎn )士(shì )马(mǎ ),以(yǐ )待(dài )之(zhī )。

刘(liú )裕(yù )过(guò )大(dà )岘(xiàn ),燕(yàn )兵(bīng )不(bú )出(chū )。裕(yù )举(jǔ )手(shǒu )指(zhǐ )天(tiān ),喜(xǐ )形(xíng )于(yú )色(sè )。左(zuǒ )右(yòu )曰(yuē ):“公(gōng )未(wèi )见(jiàn )敌(dí )而(ér )先(xiān )喜(xǐ ),何(hé )也(yě )?”裕(yù )曰(yuē ):“兵(bīng )已(yǐ )过(guò )险(xiǎn ),士(shì )有(yǒu )必(bì )死(sǐ )之(zhī )志(zhì );馀(yú )粮(liáng )栖(qī )亩(mǔ ),人(rén )无(wú )匮(kuì )乏(fá )之(zhī )忧(yōu )。虏(lǔ )已(yǐ )入(rù )吾(wú )掌(zhǎng )中(zhōng )矣(yǐ )。”六(liù )月(yuè ),己(jǐ )巳(sì ),裕(yù )至(zhì )东(dōng )莞(wǎn )。超(chāo )先(xiān )遣(qiǎn )公(gōng )孙(sūn )五(wǔ )楼(lóu )、贺(hè )赖(lài )卢(lú )及(jí )左(zuǒ )将(jiāng )军(jūn )段(duàn )晖(huī )等(děng ),将(jiāng )步(bù )骑(qí )五(wǔ )万(wàn )屯(tún )临(lín )朐(qú ),闻(wén )晋(jìn )兵(bīng )入(rù )岘(xiàn ),自(zì )将(jiāng )步(bù )骑(qí )四(sì )万(wàn )往(wǎng )就(jiù )之(zhī ),使(shǐ )五(wǔ )楼(lóu )帅(shuài )骑(qí )进(jìn )据(jù )巨(jù )蔑(miè )水(shuǐ )。前(qián )锋(fēng )孟(mèng )龙(lóng )符(fú )与(yǔ )战(zhàn ),破(pò )之(zhī ),五(wǔ )楼(lóu )退(tuì )走(zǒu )。裕(yù )以(yǐ )车(chē )四(sì )千(qiān )乘(chéng )为(wéi )左(zuǒ )右(yòu )翼(yì ),方(fāng )轨(guǐ )徐(xú )进(jìn ),与(yǔ )燕(yàn )兵(bīng )战(zhàn )于(yú )临(lín )朐(qú )南(nán ),日(rì )向(xiàng )昃(zè ),胜(shèng )负(fù )犹(yóu )未(wèi )决(jué )。参(cān )军(jūn )胡(hú )籓(bān )言(yán )于(yú )裕(yù )曰(yuē ):“燕(yàn )悉(xī )兵(bīng )出(chū )战(zhàn ),临(lín )朐(qú )城(chéng )中(zhōng )留(liú )守(shǒu )必(bì )寡(guǎ ),愿(yuàn )以(yǐ )奇(qí )兵(bīng )从(cóng )间(jiān )道(dào )取(qǔ )其(qí )城(chéng ),此(cǐ )韩(hán )信(xìn )所(suǒ )以(yǐ )破(pò )赵(zhào )也(yě )。”裕(yù )遣(qiǎn )籓(bān )及(jí )谘(zī )议(yì )参(cān )军(jūn )檀(tán )韶(sháo )、建(jiàn )威(wēi )将(jiāng )军(jūn )河(hé )内(nèi )向(xiàng )弥(mí )潜(qián )师(shī )出(chū )燕(yàn )兵(bīng )之(zhī )后(hòu ),攻(gōng )临(lín )朐(qú ),声(shēng )言(yán )轻(qīng )兵(bīng )自(zì )海(hǎi )道(dào )至(zhì )矣(yǐ ),向(xiàng )弥(mí )擐(huàn )甲(jiǎ )先(xiān )登(dēng ),遂(suí )克(kè )之(zhī )。超(chāo )大(dà )惊(jīng ),单(dān )骑(qí )就(jiù )段(duàn )晖(huī )于(yú )城(chéng )南(nán )。裕(yù )因(yīn )纵(zòng )兵(bīng )奋(fèn )击(jī ),燕(yàn )众(zhòng )大(dà )败(bài ),斩(zhǎn )段(duàn )晖(huī )等(děng )大(dà )将(jiāng )十(shí )馀(yú )人(rén ),超(chāo )遁(dùn )还(hái )广(guǎng )固(gù ),获(huò )其(qí )玉(yù )玺(xǐ )、辇(niǎn )及(jí )豹(bào )尾(wěi )。裕(yù )乘(chéng )胜(shèng )逐(zhú )北(běi )至(zhì )广(guǎng )固(gù ),丙(bǐng )子(zǐ ),克(kè )其(qí )大(dà )城(chéng ),超(chāo )收(shōu )众(zhòng )入(rù )保(bǎo )小(xiǎo )城(chéng )。裕(yù )筑(zhù )长(zhǎng )围(wéi )守(shǒu )之(zhī ),围(wéi )高(gāo )三(sān )丈(zhàng ),穿(chuān )堑(qiàn )三(sān )重(zhòng );抚(fǔ )纳(nà )降(jiàng )附(fù ),采(cǎi )拔(bá )贤(xián )俊(jùn ),华(huá )、夷(yí )大(dà )悦(yuè )。于(yú )是(shì )因(yīn )齐(qí )地(dì )粮(liáng )储(chǔ ),悉(xī )停(tíng )江(jiāng )、淮(huái )漕(cáo )运(yùn )。

超(chāo )遣(qiǎn )尚(shàng )书(shū )郎(láng )张(zhāng )纲(gāng )乞(qǐ )师(shī )于(yú )秦(qín ),赦(shè )桂(guì )林(lín )王(wáng )镇(zhèn ),以(yǐ )为(wéi )录(lù )尚(shàng )书(shū )、都(dōu )督(dū )中(zhōng )外(wài )诸(zhū )军(jūn )事(shì ),引(yǐn )见(jiàn ),谢(xiè )之(zhī ),且(qiě )问(wèn )计(jì )焉(yān )。镇(zhèn )曰(yuē ):“百(bǎi )姓(xìng )之(zhī )心(xīn ),系(xì )于(yú )一(yī )人(rén )。今(jīn )陛(bì )下(xià )亲(qīn )董(dǒng )六(liù )师(shī ),奔(bēn )败(bài )而(ér )还(hái )。群(qún )臣(chén )离(lí )心(xīn ),士(shì )民(mín )丧(sàng )气(qì )。闻(wén )秦(qín )人(rén )自(zì )有(yǒu )内(nèi )患(huàn ),恐(kǒng )不(bú )暇(xiá )分(fèn )兵(bīng )救(jiù )人(rén )。散(sàn )卒(zú )还(hái )者(zhě )尚(shàng )有(yǒu )数(shù )万(wàn ),宜(yí )悉(xī )出(chū )金(jīn )帛(bó )以(yǐ )饵(ěr )之(zhī ),更(gèng )决(jué )一(yī )战(zhàn )。若(ruò )天(tiān )命(mìng )助(zhù )我(wǒ ),必(bì )能(néng )破(pò )敌(dí );如(rú )其(qí )不(bú )然(rán ),死(sǐ )亦(yì )为(wéi )美(měi ),比(bǐ )于(yú )闭(bì )门(mén )待(dài )尽(jìn ),不(bú )犹(yóu )愈(yù )乎(hū )!”司(sī )徒(tú )乐(lè )浪(làng )王(wáng )惠(huì )曰(yuē ):“不(bú )然(rán )。晋(jìn )兵(bīng )乘(chéng )胜(shèng ),气(qì )势(shì )百(bǎi )倍(bèi ),我(wǒ )以(yǐ )败(bài )军(jūn )之(zhī )卒(zú )当(dāng )之(zhī ),不(bú )亦(yì )难(nán )乎(hū )!秦(qín )虽(suī )与(yǔ )勃(bó )勃(bó )相(xiàng )持(chí ),不(bú )足(zú )为(wéi )患(huàn );且(qiě )与(yǔ )我(wǒ )分(fèn )据(jù )中(zhōng )原(yuán ),势(shì )如(rú )脣(chún )齿(chǐ ),安(ān )得(dé )不(bú )来(lái )相(xiàng )救(jiù )!但(dàn )不(bú )遣(qiǎn )大(dà )臣(chén )则(zé )不(bú )能(néng )得(dé )重(zhòng )兵(bīng ),尚(shàng )书(shū )令(lìng )韩(hán )范(fàn )为(wéi )燕(yàn )、秦(qín )所(suǒ )重(zhòng ),宜(yí )遣(qiǎn )乞(qǐ )师(shī )。”超(chāo )从(cóng )之(zhī )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),加(jiā )刘(liú )裕(yù )北(běi )青(qīng )、冀(jì )二(èr )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。

南(nán )燕(yàn )尚(shàng )书(shū )略(luè )阳(yáng )垣(yuán )尊(zūn )及(jí )弟(dì )京(jīng )兆(zhào )太(tài )守(shǒu )苗(miáo )逾(yú )城(chéng )来(lái )降(jiàng ),裕(yù )以(yǐ )为(wéi )行(háng )参(cān )军(jūn )。尊(zūn )、苗(miáo )皆(jiē )超(chāo )所(suǒ )委(wěi )任(rèn )以(yǐ )为(wéi )腹(fù )心(xīn )者(zhě )也(yě )。

或(huò )谓(wèi )裕(yù )曰(yuē ):“张(zhāng )纲(gāng )有(yǒu )巧(qiǎo )思(sī ),若(ruò )得(dé )纲(gāng )使(shǐ )为(wéi )攻(gōng )具(jù ),广(guǎng )固(gù )必(bì )可(kě )拔(bá )也(yě )。”会(huì )纲(gāng )自(zì )长(zhǎng )安(ān )还(hái ),太(tài )山(shān )太(tài )守(shǒu )申(shēn )宣(xuān )执(zhí )之(zhī ),送(sòng )于(yú )裕(yù )。裕(yù )升(shēng )纲(gāng )于(yú )楼(lóu )车(chē ),使(shǐ )周(zhōu )城(chéng )呼(hū )曰(yuē ):“刘(liú )勃(bó )勃(bó )大(dà )破(pò )秦(qín )军(jūn ),无(wú )兵(bīng )相(xiàng )救(jiù )。”城(chéng )中(zhōng )莫(mò )不(bú )失(shī )色(sè )。江(jiāng )南(nán )每(měi )发(fā )兵(bīng )及(jí )遣(qiǎn )使(shǐ )者(zhě )至(zhì )广(guǎng )固(gù ),裕(yù )辄(zhé )潜(qián )遣(qiǎn )兵(bīng )夜(yè )迎(yíng )之(zhī ),明(míng )日(rì ),张(zhāng )旗(qí )鸣(míng )鼓(gǔ )而(ér )至(zhì ),北(běi )方(fāng )之(zhī )民(mín )执(zhí )兵(bīng )负(fù )粮(liáng )归(guī )裕(yù )者(zhě ),日(rì )以(yǐ )千(qiān )数(shù )。围(wéi )城(chéng )益(yì )急(jí ),张(zhāng )华(huá )、封(fēng )恺(kǎi )皆(jiē )为(wéi )裕(yù )所(suǒ )获(huò ),超(chāo )请(qǐng )割(gē )大(dà )岘(xiàn )以(yǐ )南(nán )地(dì )为(wéi )籓(bān )臣(chén ),裕(yù )不(bú )许(xǔ )。

秦(qín )王(wáng )兴(xìng )遣(qiǎn )使(shǐ )谓(wèi )裕(yù )曰(yuē ):“慕(mù )容(róng )氏(shì )相(xiàng )与(yǔ )邻(lín )好(hǎo ),今(jīn )晋(jìn )攻(gōng )之(zhī )急(jí ),秦(qín )已(yǐ )遣(qiǎn )铁(tiě )骑(qí )十(shí )万(wàn )屯(tún )洛(luò )阳(yáng );晋(jìn )军(jūn )不(bú )还(hái ),当(dāng )长(zhǎng )驱(qū )而(ér )进(jìn )。”裕(yù )呼(hū )秦(qín )使(shǐ )者(zhě )谓(wèi )曰(yuē ):“语(yǔ )汝(rǔ )姚(yáo )兴(xìng ):我(wǒ )克(kè )燕(yàn )之(zhī )后(hòu ),息(xī )兵(bīng )三(sān )年(nián ),当(dāng )取(qǔ )关(guān )、洛(luò )。今(jīn )能(néng )自(zì )送(sòng ),便(biàn )可(kě )速(sù )来(lái )!”刘(liú )穆(mù )之(zhī )闻(wén )有(yǒu )秦(qín )使(shǐ ),驰(chí )入(rù )见(jiàn )裕(yù ),而(ér )秦(qín )使(shǐ )者(zhě )已(yǐ )去(qù )。裕(yù )以(yǐ )所(suǒ )言(yán )告(gào )穆(mù )之(zhī ),穆(mù )之(zhī )尤(yóu )之(zhī )曰(yuē ):“常(cháng )日(rì )事(shì )无(wú )大(dà )小(xiǎo ),必(bì )赐(cì )预(yù )谋(móu ),此(cǐ )宜(yí )善(shàn )详(xiáng ),去(qù )何(hé )遽(jù )尔(ěr )答(dá )之(zhī )!此(cǐ )语(yǔ )不(bú )足(zú )以(yǐ )威(wēi )敌(dí ),适(shì )足(zú )以(yǐ )怒(nù )之(zhī )。若(ruò )广(guǎng )固(gù )未(wèi )下(xià ),羌(qiāng )寇(kòu )奄(yǎn )至(zhì ),不(bú )审(shěn )何(hé )以(yǐ )待(dài )之(zhī )?”裕(yù )笑(xiào )曰(yuē ):“此(cǐ )是(shì )兵(bīng )机(jī ),非(fēi )卿(qīng )所(suǒ )解(jiě ),故(gù )不(bú )相(xiàng )语(yǔ )耳(ěr )。夫(fū )兵(bīng )贵(guì )神(shén )速(sù ),彼(bǐ )若(ruò )审(shěn )能(néng )赴(fù )救(jiù ),必(bì )畏(wèi )我(wǒ )知(zhī ),宁(níng )容(róng )先(xiān )遣(qiǎn )信(xìn )命(mìng ),逆(nì )设(shè )此(cǐ )言(yán )!是(shì )自(zì )张(zhāng )大(dà )之(zhī )辞(cí )也(yě )。晋(jìn )师(shī )不(bú )出(chū ),为(wéi )日(rì )久(jiǔ )矣(yǐ )。羌(qiāng )见(jiàn )伐(fá )齐(qí ),始(shǐ )将(jiāng )内(nèi )惧(jù )。自(zì )保(bǎo )不(bú )暇(xiá ),何(hé )能(néng )救(jiù )人(rén )邪(xié )!”

乞(qǐ )伏(fú )乾(qián )归(guī )复(fù )即(jí )秦(qín )王(wáng )位(wèi ),大(dà )赦(shè ),改(gǎi )元(yuán )更(gèng )始(shǐ ),公(gōng )卿(qīng )以(yǐ )下(xià )皆(jiē )复(fù )本(běn )位(wèi )。

慕(mù )容(róng )氏(shì )在(zài )魏(wèi )者(zhě )百(bǎi )馀(yú )家(jiā ),谋(móu )逃(táo )去(qù ),魏(wèi )主(zhǔ )珪(guī )尽(jìn )杀(shā )之(zhī )。

初(chū ),魏(wèi )太(tài )尉(wèi )穆(mù )崇(chóng )与(yǔ )卫(wèi )王(wáng )仪(yí )伏(fú )甲(jiǎ )谋(móu )弑(shì )魏(wèi )主(zhǔ )珪(guī ),不(bú )果(guǒ );珪(guī )惜(xī )崇(chóng )、仪(yí )之(zhī )功(gōng ),秘(mì )而(ér )不(bú )问(wèn )。及(jí )珪(guī )有(yǒu )疾(jí ),多(duō )杀(shā )大(dà )臣(chén ),仪(yí )自(zì )疑(yí )而(ér )出(chū )亡(wáng ),追(zhuī )获(huò )之(zhī )。八(bā )月(yuè ),赐(cì )仪(yí )死(sǐ )。

封(fēng )融(róng )诣(yì )刘(liú )裕(yù )降(jiàng )。

九(jiǔ )月(yuè ),加(jiā )刘(liú )裕(yù )太(tài )尉(wèi ),裕(yù )固(gù )辞(cí )。

秦(qín )王(wáng )兴(xìng )自(zì )将(jiāng )击(jī )夏(xià )王(wáng )勃(bó )勃(bó ),至(zhì )贰(èr )城(chéng ),遣(qiǎn )安(ān )远(yuǎn )将(jiāng )军(jūn )姚(yáo )详(xiáng )等(děng )分(fèn )督(dū )租(zū )运(yùn )。勃(bó )勃(bó )乘(chéng )虚(xū )奄(yǎn )至(zhì ),兴(xìng )惧(jù ),欲(yù )轻(qīng )骑(qí )就(jiù )详(xiáng )等(děng )。右(yòu )仆(pú )射(shè )韦(wéi )华(huá )曰(yuē ):“若(ruò )銮(luán )舆(yú )一(yī )动(dòng ),众(zhòng )心(xīn )骇(hài )惧(jù ),必(bì )不(bú )战(zhàn )自(zì )溃(kuì ),详(xiáng )营(yíng )亦(yì )未(wèi )必(bì )可(kě )至(zhì )也(yě )。”兴(xìng )与(yǔ )勃(bó )勃(bó )战(zhàn ),秦(qín )兵(bīng )大(dà )败(bài ),将(jiāng )军(jūn )姚(yáo )榆(yú )生(shēng )为(wéi )勃(bó )勃(bó )所(suǒ )擒(qín ),左(zuǒ )将(jiāng )军(jūn )姚(yáo )文(wén )宗(zōng )等(děng )力(lì )战(zhàn ),勃(bó )勃(bó )乃(nǎi )退(tuì ),兴(xìng )还(hái )长(zhǎng )安(ān )。勃(bó )勃(bó )复(fù )攻(gōng )秦(qín )敕(chì )奇(qí )堡(bǎo )、黄(huáng )石(shí )固(gù )、我(wǒ )罗(luó )城(chéng ),皆(jiē )拔(bá )之(zhī ),徙(xǐ )七(qī )千(qiān )馀(yú )家(jiā )于(yú )大(dà )城(chéng ),以(yǐ )其(qí )丞(chéng )相(xiàng )右(yòu )地(dì )代(dài )领(lǐng )幽(yōu )州(zhōu )牧(mù )以(yǐ )镇(zhèn )之(zhī )。

初(chū ),兴(xìng )遣(qiǎn )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )姚(yáo )强(qiáng )帅(shuài )步(bù )骑(qí )一(yī )万(wàn ),随(suí )韩(hán )范(fàn )往(wǎng )就(jiù )姚(yáo )绍(shào )于(yú )洛(luò )阳(yáng ),并(bìng )兵(bīng )以(yǐ )救(jiù )南(nán )燕(yàn ),及(jí )为(wéi )勃(bó )勃(bó )所(suǒ )败(bài ),追(zhuī )强(qiáng )兵(bīng )还(hái )长(zhǎng )安(ān )。韩(hán )范(fàn )叹(tàn )曰(yuē ):“天(tiān )灭(miè )燕(yàn )矣(yǐ )!”南(nán )燕(yàn )尚(shàng )书(shū )张(zhāng )俊(jùn )自(zì )长(zhǎng )安(ān )还(hái ),降(jiàng )于(yú )刘(liú )裕(yù ),因(yīn )说(shuō )裕(yù )曰(yuē ):“燕(yàn )人(rén )所(suǒ )恃(shì )者(zhě ),谓(wèi )韩(hán )范(fàn )必(bì )能(néng )致(zhì )秦(qín )师(shī )也(yě ),今(jīn )得(dé )范(fàn )以(yǐ )示(shì )之(zhī ),燕(yàn )必(bì )降(jiàng )矣(yǐ )。”裕(yù )乃(nǎi )表(biǎo )范(fàn )为(wéi )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì ),且(qiě )以(yǐ )书(shū )招(zhāo )之(zhī ),长(zhǎng )水(shuǐ )校(xiào )尉(wèi )王(wáng )蒲(pú )劝(quàn )范(fàn )奔(bēn )秦(qín ),范(fàn )曰(yuē ):“刘(liú )裕(yù )起(qǐ )布(bù )衣(yī ),灭(miè )桓(huán )玄(xuán ),复(fù )晋(jìn )室(shì );今(jīn )兴(xìng )师(shī )伐(fá )燕(yàn ),所(suǒ )向(xiàng )崩(bēng )溃(kuì ),此(cǐ )殆(dài )天(tiān )授(shòu ),非(fēi )人(rén )力(lì )也(yě )。燕(yàn )亡(wáng ),则(zé )秦(qín )为(wéi )之(zhī )次(cì )矣(yǐ ),吾(wú )不(bú )可(kě )以(yǐ )再(zài )辱(rǔ )。”遂(suí )降(jiàng )于(yú )裕(yù )。裕(yù )将(jiāng )范(fàn )循(xún )城(chéng ),城(chéng )中(zhōng )人(rén )情(qíng )离(lí )沮(jǔ )。或(huò )劝(quàn )燕(yàn )主(zhǔ )超(chāo )诛(zhū )范(fàn )家(jiā ),超(chāo )以(yǐ )范(fàn )弟(dì )讠(yán )卓(zhuó )尽(jìn )忠(zhōng )无(wú )贰(èr ),并(bìng )范(fàn )家(jiā )赦(shè )之(zhī )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),段(duàn )宏(hóng )自(zì )魏(wèi )奔(bēn )于(yú )裕(yù )。

张(zhāng )纲(gāng )为(wéi )裕(yù )造(zào )攻(gōng )具(jù ),尽(jìn )诸(zhū )奇(qí )巧(qiǎo )。超(chāo )怒(nù ),县(xiàn )纲(gāng )母(mǔ )于(yú )城(chéng )上(shàng ),支(zhī )解(jiě )之(zhī )。

西(xī )秦(qín )王(wáng )乾(qián )归(guī )立(lì )夫(fū )人(rén )边(biān )氏(shì )为(wéi )王(wáng )后(hòu ),世(shì )子(zǐ )炽(chì )磐(pán )为(wéi )太(tài )子(zǐ ),仍(réng )命(mìng )炽(chì )磐(pán )都(dōu )督(dū )中(zhōng )外(wài )诸(zhū )军(jūn )、录(lù )尚(shàng )书(shū )事(shì )。以(yǐ )屋(wū )引(yǐn )破(pò )光(guāng )为(wéi )河(hé )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),镇(zhèn )枹(bāo )罕(hǎn );以(yǐ )南(nán )安(ān )焦(jiāo )遗(yí )为(wéi )太(tài )子(zǐ )太(tài )师(shī ),与(yǔ )参(cān )军(jūn )国(guó )大(dà )谋(móu )。乾(qián )归(guī )曰(yuē ):“焦(jiāo )生(shēng )非(fēi )特(tè )名(míng )儒(rú ),乃(nǎi )王(wáng )佐(zuǒ )之(zhī )才(cái )也(yě )。”谓(wèi )炽(chì )磐(pán )曰(yuē ):“汝(rǔ )事(shì )之(zhī )当(dāng )如(rú )事(shì )吾(wú )。”炽(chì )磐(pán )拜(bài )遗(yí )于(yú )床(chuáng )下(xià )。遗(yí )子(zǐ )华(huá )至(zhì )孝(xiào ),乾(qián )归(guī )欲(yù )以(yǐ )女(nǚ )妻(qī )之(zhī ),辞(cí )曰(yuē ):“凡(fán )娶(qǔ )妻(qī )者(zhě ),欲(yù )与(yǔ )之(zhī )共(gòng )事(shì )二(èr )亲(qīn )也(yě )。今(jīn )以(yǐ )王(wáng )姬(jī )之(zhī )贵(guì ),下(xià )嫁(jià )蓬(péng )茅(máo )之(zhī )士(shì ),诚(chéng )非(fēi )其(qí )匹(pǐ ),臣(chén )惧(jù )其(qí )阙(què )于(yú )中(zhōng )馈(kuì ),非(fēi )所(suǒ )愿(yuàn )也(yě )。”乾(qián )归(guī )曰(yuē ):“卿(qīng )之(zhī )所(suǒ )行(háng ),古(gǔ )人(rén )之(zhī )事(shì ),孤(gū )女(nǚ )不(bú )足(zú )以(yǐ )强(qiáng )卿(qīng )。”乃(nǎi )以(yǐ )为(wéi )尚(shàng )书(shū )民(mín )部(bù )郎(láng )。

北(běi )燕(yàn )王(wáng )云(yún )自(zì )以(yǐ )无(wú )功(gōng )德(dé )而(ér )居(jū )大(dà )位(wèi ),内(nèi )怀(huái )危(wēi )惧(jù ),常(cháng )畜(chù )养(yǎng )壮(zhuàng )士(shì )以(yǐ )为(wéi )腹(fù )心(xīn )爪(zhǎo )牙(yá )。宠(chǒng )臣(chén )离(lí )班(bān )、桃(táo )仁(rén )专(zhuān )典(diǎn )禁(jìn )卫(wèi ),赏(shǎng )赐(cì )以(yǐ )巨(jù )万(wàn )计(jì ),衣(yī )食(shí )起(qǐ )居(jū )皆(jiē )与(yǔ )之(zhī )同(tóng ),而(ér )班(bān )、仁(rén )志(zhì )愿(yuàn )无(wú )厌(yàn ),犹(yóu )有(yǒu )怨(yuàn )憾(hàn )。戊(wù )辰(chén ),云(yún )临(lín )东(dōng )堂(táng ),班(bān )、仁(rén )怀(huái )剑(jiàn )执(zhí )纸(zhǐ )而(ér )入(rù ),称(chēng )有(yǒu )所(suǒ )启(qǐ )。班(bān )抽(chōu )剑(jiàn )击(jī )云(yún ),云(yún )以(yǐ )几(jǐ )扞(gǎn )之(zhī ),仁(rén )从(cóng )旁(páng )击(jī )云(yún ),弑(shì )之(zhī )。

冯(féng )跋(bá )升(shēng )洪(hóng )光(guāng )门(mén )以(yǐ )观(guān )变(biàn ),帐(zhàng )下(xià )督(dū )张(zhāng )泰(tài )、李(lǐ )桑(sāng )言(yán )于(yú )跋(bá )曰(yuē ):“此(cǐ )竖(shù )势(shì )何(hé )所(suǒ )至(zhì ),请(qǐng )为(wéi )公(gōng )斩(zhǎn )之(zhī )!”乃(nǎi )奋(fèn )剑(jiàn )而(ér )下(xià ),桑(sāng )斩(zhǎn )班(bān )于(yú )西(xī )门(mén ),泰(tài )杀(shā )仁(rén )于(yú )庭(tíng )中(zhōng )。众(zhòng )推(tuī )跋(bá )为(wéi )主(zhǔ ),跋(bá )以(yǐ )让(ràng )其(qí )弟(dì )范(fàn )阳(yáng )公(gōng )素(sù )弗(fú ),素(sù )弗(fú )不(bú )可(kě )。跋(bá )乃(nǎi )即(jí )天(tiān )王(wáng )位(wèi )于(yú )昌(chāng )黎(lí ),大(dà )赦(shè ),诏(zhào )曰(yuē ):“陈(chén )氏(shì )代(dài )姜(jiāng ),不(bú )改(gǎi )齐(qí )国(guó )。宜(yí )即(jí )国(guó )号(hào )曰(yuē )燕(yàn )。”改(gǎi )元(yuán )太(tài )平(píng ),谥(shì )云(yún )曰(yuē )惠(huì )懿(yì )皇(huáng )帝(dì )。跋(bá )尊(zūn )母(mǔ )张(zhāng )氏(shì )为(wéi )太(tài )后(hòu ),立(lì )妻(qī )孙(sūn )氏(shì )为(wéi )王(wáng )后(hòu ),子(zǐ )永(yǒng )为(wéi )太(tài )子(zǐ ),以(yǐ )范(fàn )阳(yáng )公(gōng )素(sù )弗(fú )为(wéi )车(chē )骑(qí )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、录(lù )尚(shàng )书(shū )事(shì ),孙(sūn )护(hù )为(wéi )尚(shàng )书(shū )令(lìng ),张(zhāng )兴(xìng )为(wéi )左(zuǒ )仆(pú )射(shè ),汲(jí )郡(jùn )公(gōng )弘(hóng )为(wéi )右(yòu )仆(pú )射(shè ),广(guǎng )川(chuān )公(gōng )万(wàn )泥(ní )为(wéi )幽(yōu )、平(píng )二(èr )州(zhōu )牧(mù ),上(shàng )谷(gǔ )公(gōng )乳(rǔ )陈(chén )为(wéi )并(bìng )、青(qīng )二(èr )州(zhōu )牧(mù )。素(sù )弗(fú )少(shǎo )豪(háo )侠(xiá )放(fàng )荡(dàng ),尝(cháng )请(qǐng )婚(hūn )于(yú )尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )丞(chéng )韩(hán )业(yè ),业(yè )拒(jù )之(zhī )。及(jí )为(wéi )宰(zǎi )辅(fǔ ),待(dài )业(yè )尤(yóu )厚(hòu )。好(hǎo )申(shēn )拔(bá )旧(jiù )门(mén ),谦(qiān )恭(gōng )俭(jiǎn )约(yuē ),以(yǐ )身(shēn )帅(shuài )下(xià ),百(bǎi )僚(liáo )惮(dàn )之(zhī ),论(lùn )者(zhě )美(měi )其(qí )有(yǒu )宰(zǎi )相(xiàng )之(zhī )度(dù )。魏(wèi )主(zhǔ )珪(guī )将(jiāng )立(lì )齐(qí )王(wáng )嗣(sì )为(wéi )太(tài )子(zǐ )。魏(wèi )故(gù )事(shì ),凡(fán )立(lì )嗣(sì )子(zǐ ),辄(zhé )先(xiān )杀(shā )其(qí )母(mǔ ),乃(nǎi )赐(cì )嗣(sì )母(mǔ )刘(liú )贵(guì )人(rén )死(sǐ )。珪(guī )召(zhào )嗣(sì )谕(yù )之(zhī )曰(yuē ):“汉(hàn )武(wǔ )帝(dì )杀(shā )钩(gōu )弋(yì )夫(fū )人(rén ),以(yǐ )防(fáng )母(mǔ )后(hòu )预(yù )政(zhèng ),外(wài )家(jiā )为(wéi )乱(luàn )也(yě )。汝(rǔ )当(dāng )继(jì )统(tǒng ),吾(wú )故(gù )远(yuǎn )迹(jì )古(gǔ )人(rén ),为(wéi )国(guó )家(jiā )长(zhǎng )久(jiǔ )之(zhī )计(jì )耳(ěr )。”嗣(sì )性(xìng )孝(xiào ),哀(āi )泣(qì )不(bú )自(zì )胜(shèng )。珪(guī )怒(nù )之(zhī )。嗣(sì )还(hái )舍(shě ),日(rì )夜(yè )号(hào )泣(qì ),珪(guī )知(zhī )而(ér )复(fù )召(zhào )之(zhī )。左(zuǒ )右(yòu )曰(yuē ):“上(shàng )怒(nù )甚(shèn ),入(rù )将(jiāng )不(bú )测(cè ),不(bú )如(rú )且(qiě )避(bì )之(zhī ),俟(sì )上(shàng )怒(nù )解(jiě )而(ér )入(rù )。”嗣(sì )乃(nǎi )逃(táo )匿(nì )于(yú )外(wài ),帷(wéi )帐(zhàng )下(xià )代(dài )人(rén )车(chē )路(lù )头(tóu )、京(jīng )兆(zhào )王(wáng )洛(luò )儿(ér )二(èr )人(rén )随(suí )之(zhī )。

初(chū ),珪(guī )如(rú )贺(hè )兰(lán )部(bù ),见(jiàn )献(xiàn )明(míng )贺(hè )太(tài )后(hòu )之(zhī )妹(mèi )美(měi ),言(yán )于(yú )贺(hè )太(tài )后(hòu ),请(qǐng )纳(nà )之(zhī )。贺(hè )太(tài )后(hòu )曰(yuē ):“不(bú )可(kě )。是(shì )过(guò )美(měi ),必(bì )有(yǒu )不(bú )善(shàn )。且(qiě )已(yǐ )有(yǒu )夫(fū ),不(bú )可(kě )夺(duó )也(yě )。”珪(guī )密(mì )令(lìng )人(rén )杀(shā )其(qí )夫(fū )而(ér )纳(nà )之(zhī ),生(shēng )清(qīng )河(hé )王(wáng )绍(shào )。绍(shào )凶(xiōng )很(hěn )无(wú )赖(lài ),好(hǎo )轻(qīng )游(yóu )里(lǐ )巷(xiàng ),劫(jié )剥(bāo )行(háng )人(rén )以(yǐ )为(wéi )乐(lè )。珪(guī )怒(nù )之(zhī ),尝(cháng )倒(dǎo )悬(xuán )井(jǐng )中(zhōng ),垂(chuí )死(sǐ ),乃(nǎi )出(chū )之(zhī )。齐(qí )王(wáng )嗣(sì )屡(lǚ )诲(huì )责(zé )之(zhī ),绍(shào )由(yóu )是(shì )与(yǔ )嗣(sì )不(bú )协(xié )。

戊(wù )辰(chén ),珪(guī )谴(qiǎn )责(zé )贺(hè )夫(fū )人(rén ),囚(qiú ),将(jiāng )杀(shā )之(zhī )。会(huì )日(rì )暮(mù ),未(wèi )决(jué )。夫(fū )人(rén )密(mì )使(shǐ )告(gào )绍(shào )曰(yuē ):“汝(rǔ )何(hé )以(yǐ )救(jiù )我(wǒ )?”左(zuǒ )右(yòu )以(yǐ )珪(guī )残(cán )忍(rěn ),人(rén )人(rén )危(wēi )惧(jù )。绍(shào )年(nián )十(shí )六(liù ),夜(yè ),与(yǔ )帐(zhàng )下(xià )及(jí )宦(huàn )者(zhě )宫(gōng )人(rén )数(shù )人(rén )通(tōng )谋(móu ),逾(yú )垣(yuán )入(rù )宫(gōng ),至(zhì )天(tiān )安(ān )殿(diàn )。左(zuǒ )右(yòu )呼(hū )曰(yuē ):“贼(zéi )至(zhì )!”珪(guī )惊(jīng )起(qǐ ),求(qiú )弓(gōng )刀(dāo )不(bú )获(huò ),遂(suí )弑(shì )之(zhī )。

己(jǐ )巳(sì ),宫(gōng )门(mén )至(zhì )日(rì )中(zhōng )不(bú )开(kāi )。绍(shào )称(chēng )诏(zhào ),集(jí )百(bǎi )官(guān )于(yú )端(duān )门(mén )前(qián ),北(běi )面(miàn )立(lì )。绍(shào )从(cóng )门(mén )扉(fēi )间(jiān )谓(wèi )百(bǎi )官(guān )曰(yuē ):“我(wǒ )有(yǒu )叔(shū )父(fù ),亦(yì )有(yǒu )兄(xiōng ),公(gōng )卿(qīng )欲(yù )从(cóng )谁(shuí )?”众(zhòng )愕(è )然(rán )失(shī )色(sè ),莫(mò )有(yǒu )对(duì )者(zhě )。良(liáng )久(jiǔ ),南(nán )平(píng )公(gōng )长(zhǎng )孙(sūn )嵩(sōng )曰(yuē ):“从(cóng )王(wáng )。”众(zhòng )乃(nǎi )知(zhī )宫(gōng )车(chē )晏(yàn )驾(jià ),而(ér )不(bú )测(cè )其(qí )故(gù ),莫(mò )敢(gǎn )出(chū )声(shēng ),唯(wéi )阴(yīn )平(píng )公(gōng )烈(liè )大(dà )哭(kū )而(ér )去(qù )。烈(liè ),仪(yí )之(zhī )弟(dì )也(yě )。于(yú )是(shì )朝(cháo )野(yě )恟(xiōng )恟(xiōng ),人(rén )怀(huái )异(yì )志(zhì )。肥(féi )如(rú )侯(hóu )贺(hè )护(hù )举(jǔ )烽(fēng )于(yú )安(ān )阳(yáng )城(chéng )北(běi ),贺(hè )兰(lán )部(bù )人(rén )皆(jiē )赴(fù )之(zhī ),其(qí )馀(yú )诸(zhū )部(bù )亦(yì )各(gè )屯(tún )聚(jù )。绍(shào )闻(wén )人(rén )情(qíng )不(bú )安(ān ),大(dà )出(chū )布(bù )帛(bó )赐(cì )王(wáng )已(yǐ )下(xià ),崔(cuī )宏(hóng )独(dú )不(bú )受(shòu )。

齐(qí )王(wáng )嗣(sì )闻(wén )变(biàn ),乃(nǎi )自(zì )外(wài )还(hái ),昼(zhòu )伏(fú )匿(nì )山(shān )中(zhōng ),夜(yè )宿(xiǔ )王(wáng )洛(luò )儿(ér )家(jiā )。洛(luò )儿(ér )邻(lín )人(rén )李(lǐ )道(dào )潜(qián )奉(fèng )给(gěi )嗣(sì ),民(mín )间(jiān )颇(pō )知(zhī )之(zhī ),喜(xǐ )而(ér )相(xiàng )告(gào );绍(shào )闻(wén )之(zhī ),收(shōu )道(dào ),斩(zhǎn )之(zhī )。绍(shào )募(mù )人(rén )求(qiú )访(fǎng )嗣(sì ),欲(yù )杀(shā )之(zhī )。猎(liè )郎(láng )叔(shū )孙(sūn )俊(jùn )与(yǔ )宗(zōng )室(shì )疏(shū )属(shǔ )拓(tuò )跋(bá )磨(mó )浑(hún )自(zì )云(yún )知(zhī )嗣(sì )所(suǒ )在(zài ),绍(shào )使(shǐ )帐(zhàng )下(xià )二(èr )人(rén )与(yǔ )之(zhī )偕(xié )往(wǎng );俊(jùn )、靡(mí )浑(hún )得(dé )出(chū ),即(jí )执(zhí )帐(zhàng )下(xià )诣(yì )嗣(sì ),斩(zhǎn )之(zhī )。俊(jùn ),建(jiàn )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。王(wáng )洛(luò )儿(ér )为(wéi )嗣(sì )往(wǎng )来(lái )平(píng )城(chéng ),通(tōng )问(wèn )大(dà )臣(chén ),夜(yè ),告(gào )安(ān )远(yuǎn )将(jiāng )军(jūn )安(ān )同(tóng )等(děng )。众(zhòng )闻(wén )之(zhī ),翕(xī )然(rán )响(xiǎng )应(yīng ),争(zhēng )出(chū )奉(fèng )迎(yíng )。嗣(sì )至(zhì )城(chéng )西(xī ),卫(wèi )士(shì )执(zhí )绍(shào )送(sòng )之(zhī )。嗣(sì )杀(shā )绍(shào )及(jí )其(qí )母(mǔ )贺(hè )氏(shì ),并(bìng )诛(zhū )绍(shào )帐(zhàng )下(xià )及(jí )宦(huàn )官(guān )宫(gōng )人(rén )为(wéi )内(nèi )应(yīng )者(zhě )十(shí )馀(yú )人(rén )。其(qí )先(xiān )犯(fàn )乘(chéng )舆(yú )者(zhě ),群(qún )臣(chén )脔(luán )食(shí )之(zhī )。

壬(rén )申(shēn ),嗣(sì )即(jí )皇(huáng )帝(dì )位(wèi ),大(dà )赦(shè ),改(gǎi )元(yuán )永(yǒng )兴(xìng )。追(zhuī )尊(zūn )刘(liú )贵(guì )人(rén )曰(yuē )宣(xuān )穆(mù )皇(huáng )后(hòu ),公(gōng )卿(qīng )先(xiān )罢(bà )归(guī )第(dì )不(bú )预(yù )朝(cháo )政(zhèng )者(zhě ),悉(xī )召(zhào )用(yòng )之(zhī )。诏(zhào )长(zhǎng )孙(sūn )嵩(sōng )与(yǔ )北(běi )新(xīn )侯(hóu )安(ān )同(tóng )、山(shān )阳(yáng )侯(hóu )奚(xī )斤(jīn )、白(bái )马(mǎ )侯(hóu )崔(cuī )宏(hóng )、元(yuán )城(chéng )侯(hóu )拓(tuò )跋(bá )屈(qū )等(děng )八(bā )人(rén )坐(zuò )止(zhǐ )车(chē )门(mén )右(yòu ),共(gòng )听(tīng )朝(cháo )政(zhèng ),时(shí )人(rén )谓(wèi )之(zhī )八(bā )公(gōng )。屈(qū ),磨(mó )浑(hún )之(zhī )父(fù )也(yě )。嗣(sì )以(yǐ )尚(shàng )书(shū )燕(yàn )凤(fèng )逮(dǎi )事(shì )什(shí )翼(yì )犍(jiān )使(shǐ )与(yǔ )都(dōu )坐(zuò )大(dà )官(guān )封(fēng )懿(yì )等(děng )入(rù )侍(shì )讲(jiǎng )论(lùn ),出(chū )议(yì )政(zhèng )事(shì )。以(yǐ )王(wáng )洛(luò )儿(ér )、车(chē )路(lù )头(tóu )为(wéi )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì ),叔(shū )孙(sūn )俊(jùn )为(wéi )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn ),拓(tuò )跋(bá )磨(mó )浑(hún )为(wéi )尚(shàng )书(shū ),皆(jiē )赐(cì )爵(jué )郡(jùn )、县(xiàn )公(gōng )。嗣(sì )问(wèn )旧(jiù )臣(chén )为(wéi )先(xiān )帝(dì )所(suǒ )亲(qīn )信(xìn )者(zhě )为(wéi )谁(shuí ),王(wáng )洛(luò )儿(ér )言(yán )李(lǐ )先(xiān )。嗣(sì )召(zhào )问(wèn )先(xiān ):“卿(qīng )以(yǐ )何(hé )才(cái )何(hé )功(gōng )为(wéi )先(xiān )帝(dì )所(suǒ )知(zhī )?”对(duì )曰(yuē ):“臣(chén )不(bú )才(cái )无(wú )功(gōng ),但(dàn )以(yǐ )忠(zhōng )直(zhí )为(wéi )先(xiān )帝(dì )所(suǒ )知(zhī )耳(ěr )。”诏(zhào )以(yǐ )先(xiān )为(wéi )安(ān )东(dōng )将(jiāng )军(jūn ),常(cháng )宿(xiǔ )于(yú )内(nèi ),以(yǐ )备(bèi )顾(gù )问(wèn )。硃(zhū )提(tí )王(wáng )悦(yuè ),虔(qián )之(zhī )子(zǐ )也(yě ),有(yǒu )罪(zuì ),自(zì )疑(yí )惧(jù )。闰(rùn )十(shí )一(yī )月(yuè ),丁(dīng )亥(hài ),悦(yuè )怀(huái )匕(bǐ )首(shǒu )入(rù )侍(shì ),将(jiāng )作(zuò )乱(luàn )。叔(shū )孙(sūn )俊(jùn )觉(jiào )其(qí )举(jǔ )止(zhǐ )有(yǒu )异(yì ),引(yǐn )手(shǒu )掣(chè )之(zhī ),索(suǒ )怀(huái )中(zhōng ),得(dé )匕(bǐ )首(shǒu ),遂(suí )杀(shā )之(zhī )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),乙(yǐ )巳(sì ),太(tài )白(bái )犯(fàn )虚(xū )、危(wēi )。南(nán )燕(yàn )灵(líng )台(tái )令(lìng )张(zhāng )光(guāng )劝(quàn )南(nán )燕(yàn )主(zhǔ )超(chāo )出(chū )降(jiàng ),超(chāo )手(shǒu )杀(shā )之(zhī )。

柔(róu )然(rán )侵(qīn )魏(wèi )。

安(ān )皇(huáng )帝(dì )庚(gēng )义(yì )熙(xī )六(liù )年(nián )(庚(gēng )戌(xū ),公(gōng )元(yuán )四(sì )一(yī )零(líng )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),甲(jiǎ )寅(yín )朔(shuò ),南(nán )燕(yàn )主(zhǔ )超(chāo )登(dēng )天(tiān )门(mén ),朝(cháo )群(qún )臣(chén )于(yú )城(chéng )上(shàng )。乙(yǐ )卯(mǎo ),超(chāo )与(yǔ )宠(chǒng )姬(jī )魏(wèi )夫(fū )人(rén )登(dēng )城(chéng ),见(jiàn )晋(jìn )兵(bīng )之(zhī )盛(shèng ),握(wò )手(shǒu )对(duì )泣(qì )。韩(hán )讠(yán )卓(zhuó )谏(jiàn )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )遭(zāo )堙(yīn )厄(è )之(zhī )运(yùn ),正(zhèng )当(dāng )努(nǔ )力(lì )自(zì )强(qiáng )以(yǐ )壮(zhuàng )士(shì )民(mín )之(zhī )志(zhì ),而(ér )更(gèng )为(wéi )儿(ér )女(nǚ )子(zǐ )泣(qì )邪(xié )!”超(chāo )拭(shì )目(mù )谢(xiè )之(zhī )。尚(shàng )书(shū )令(lìng )董(dǒng )铣(xǐ )劝(quàn )超(chāo )降(jiàng ),超(chāo )怒(nù ),囚(qiú )之(zhī )。

魏(wèi )长(zhǎng )孙(sūn )嵩(sōng )将(jiāng )兵(bīng )伐(fá )柔(róu )然(rán )。

魏(wèi )主(zhǔ )嗣(sì )以(yǐ )郡(jùn )县(xiàn )豪(háo )右(yòu )多(duō )为(wéi )民(mín )患(huàn ),悉(xī )以(yǐ )优(yōu )诏(zhào )征(zhēng )之(zhī )。民(mín )恋(liàn )土(tǔ )不(bú )乐(lè )内(nèi )徙(xǐ ),长(zhǎng )吏(lì )逼(bī )遣(qiǎn )之(zhī ),于(yú )是(shì )无(wú )赖(lài )少(shǎo )年(nián )逃(táo )亡(wáng )相(xiàng )聚(jù ),所(suǒ )在(zài )寇(kòu )盗(dào )群(qún )起(qǐ )。嗣(sì )引(yǐn )八(bā )公(gōng )议(yì )之(zhī )曰(yuē ):“朕(zhèn )欲(yù )为(wéi )民(mín )除(chú )蠹(dù ),而(ér )守(shǒu )宰(zǎi )不(bú )能(néng )绥(suí )抚(fǔ ),使(shǐ )之(zhī )纷(fēn )乱(luàn )。今(jīn )犯(fàn )者(zhě )既(jì )众(zhòng ),不(bú )可(kě )尽(jìn )诛(zhū ),吾(wú )欲(yù )大(dà )赦(shè )以(yǐ )安(ān )之(zhī ),何(hé )如(rú )?”元(yuán )城(chéng )侯(hóu )屈(qū )曰(yuē ):“民(mín )逃(táo )亡(wáng )为(wéi )盗(dào ),不(bú )罪(zuì )而(ér )赦(shè )之(zhī ),是(shì )为(wéi )上(shàng )者(zhě )反(fǎn )求(qiú )于(yú )下(xià )也(yě ),不(bú )如(rú )诛(zhū )其(qí )首(shǒu )恶(è ),赦(shè )其(qí )馀(yú )党(dǎng )。”崔(cuī )宏(hóng )曰(yuē ):“圣(shèng )王(wáng )之(zhī )御(yù )民(mín ),务(wù )在(zài )安(ān )之(zhī )而(ér )已(yǐ ),不(bú )与(yǔ )之(zhī )较(jiào )胜(shèng )负(fù )也(yě )。夫(fū )赦(shè )虽(suī )非(fēi )正(zhèng ),可(kě )以(yǐ )行(háng )权(quán )。屈(qū )欲(yù )先(xiān )诛(zhū )后(hòu )赦(shè ),要(yào )为(wéi )两(liǎng )不(bú )能(néng )去(qù ),曷(hé )若(ruò )一(yī )赦(shè )而(ér )遂(suí )定(dìng )乎(hū )!赦(shè )而(ér )不(bú )从(cóng ),诛(zhū )未(wèi )晚(wǎn )也(yě )。”嗣(sì )从(cóng )之(zhī )。二(èr )月(yuè ),癸(guǐ )未(wèi )朔(shuò ),遣(qiǎn )将(jiāng )军(jūn )于(yú )栗(lì )磾(dī )将(jiāng )骑(qí )一(yī )万(wàn )讨(tǎo )不(bú )从(cóng )命(mìng )者(zhě ),所(suǒ )向(xiàng )皆(jiē )平(píng )。

南(nán )燕(yàn )贺(hè )赖(lài )卢(lú )、公(gōng )孙(sūn )五(wǔ )楼(lóu )为(wéi )地(dì )道(dào )出(chū )击(jī )晋(jìn )兵(bīng ),不(bú )能(néng )却(què )。城(chéng )久(jiǔ )闭(bì ),城(chéng )中(zhōng )男(nán )女(nǚ )病(bìng )脚(jiǎo )弱(ruò )者(zhě )太(tài )半(bàn ),出(chū )降(jiàng )者(zhě )相(xiàng )继(jì )。超(chāo )辇(niǎn )而(ér )登(dēng )城(chéng ),尚(shàng )书(shū )悦(yuè )寿(shòu )说(shuō )超(chāo )曰(yuē ):“今(jīn )天(tiān )助(zhù )寇(kòu )为(wéi )虐(nuè ),战(zhàn )士(shì )调(diào )瘁(cuì ),独(dú )守(shǒu )穷(qióng )城(chéng ),绝(jué )望(wàng )外(wài )援(yuán ),天(tiān )时(shí )人(rén )事(shì )亦(yì )可(kě )知(zhī )矣(yǐ )。苟(gǒu )历(lì )数(shù )有(yǒu )终(zhōng ),尧(yáo )、舜(shùn )避(bì )位(wèi ),陛(bì )下(xià )岂(qǐ )可(kě )不(bú )思(sī )变(biàn )通(tōng )之(zhī )计(jì )乎(hū )!”超(chāo )叹(tàn )曰(yuē ):“废(fèi )兴(xìng ),命(mìng )也(yě )。吾(wú )宁(níng )奋(fèn )剑(jiàn )而(ér )死(sǐ ),不(bú )能(néng )衔(xián )璧(bì )而(ér )生(shēng )!”

丁(dīng )亥(hài ),刘(liú )裕(yù )悉(xī )众(zhòng )攻(gōng )城(chéng )。或(huò )曰(yuē ):“今(jīn )日(rì )往(wǎng )亡(wáng ),不(bú )利(lì )行(háng )师(shī )。”裕(yù )曰(yuē ):“我(wǒ )往(wǎng )彼(bǐ )亡(wáng ),何(hé )为(wéi )不(bú )利(lì )!”四(sì )面(miàn )急(jí )攻(gōng )之(zhī )。悦(yuè )寿(shòu )开(kāi )门(mén )纳(nà )晋(jìn )师(shī ),超(chāo )与(yǔ )左(zuǒ )右(yòu )数(shù )十(shí )骑(qí )逾(yú )城(chéng )突(tū )围(wéi )出(chū )走(zǒu ),追(zhuī )获(huò )之(zhī )。裕(yù )数(shù )以(yǐ )不(bú )降(jiàng )之(zhī )罪(zuì ),超(chāo )神(shén )色(sè )自(zì )若(ruò ),一(yī )无(wú )所(suǒ )言(yán ),惟(wéi )以(yǐ )母(mǔ )托(tuō )刘(liú )敬(jìng )宣(xuān )而(ér )已(yǐ )。裕(yù )忿(fèn )广(guǎng )固(gù )久(jiǔ )不(bú )下(xià ),欲(yù )尽(jìn )坑(kēng )之(zhī ),以(yǐ )妻(qī )女(nǚ )以(yǐ )赏(shǎng )将(jiāng )士(shì )。韩(hán )范(fàn )谏(jiàn )曰(yuē ):“晋(jìn )室(shì )南(nán )迁(qiān ),中(zhōng )原(yuán )鼎(dǐng )沸(fèi ),士(shì )民(mín )无(wú )援(yuán ),强(qiáng )则(zé )附(fù )之(zhī ),既(jì )为(wéi )君(jūn )臣(chén ),必(bì )须(xū )为(wéi )之(zhī )尽(jìn )力(lì )。彼(bǐ )皆(jiē )衣(yī )冠(guàn )旧(jiù )族(zú ),先(xiān )帝(dì )遗(yí )民(mín );今(jīn )王(wáng )师(shī )吊(diào )伐(fá )而(ér )尽(jìn )坑(kēng )之(zhī ),使(shǐ )安(ān )所(suǒ )归(guī )乎(hū )!窃(qiè )恐(kǒng )西(xī )北(běi )之(zhī )人(rén )无(wú )复(fù )来(lái )苏(sū )之(zhī )望(wàng )矣(yǐ )。”裕(yù )改(gǎi )容(róng )谢(xiè )之(zhī ),然(rán )犹(yóu )斩(zhǎn )王(wáng )公(gōng )以(yǐ )下(xià )三(sān )千(qiān )人(rén ),没(méi )入(rù )家(jiā )口(kǒu )万(wàn )馀(yú ),夷(yí )其(qí )城(chéng )隍(huáng ),送(sòng )超(chāo )诣(yì )建(jiàn )康(kāng ),斩(zhǎn )之(zhī )。

臣(chén )光(guāng )曰(yuē ):晋(jìn )自(zì )济(jì )江(jiāng )以(yǐ )来(lái ),威(wēi )灵(líng )不(bú )竞(jìng ),戎(róng )狄(dí )横(héng )骛(wù ),虎(hǔ )噬(shì )中(zhōng )原(yuán )。刘(liú )裕(yù )始(shǐ )劝(quàn )王(wáng )师(shī )剪(jiǎn )平(píng )东(dōng )夏(xià ),不(bú )于(yú )此(cǐ )际(jì )旌(jīng )礼(lǐ )贤(xián )俊(jùn ),慰(wèi )抚(fǔ )疲(pí )民(mín ),宣(xuān )恺(kǎi )悌(tì )之(zhī )风(fēng ),涤(dí )残(cán )秽(huì )之(zhī )政(zhèng ),使(shǐ )群(qún )士(shì )向(xiàng )风(fēng ),遗(yí )黎(lí )企(qǐ )踵(zhǒng ),而(ér )更(gèng )恣(zì )行(háng )屠(tú )戮(lù )以(yǐ )快(kuài )忿(fèn )心(xīn )。迹(jì )其(qí )施(shī )设(shè ),曾(céng )苻(fú )、姚(yáo )之(zhī )不(bú )如(rú ),宜(yí )其(qí )不(bú )能(néng )荡(dàng )壹(yī )四(sì )海(hǎi ),成(chéng )美(měi )大(dà )之(zhī )业(yè ),岂(qǐ )非(fēi )虽(suī )有(yǒu )智(zhì )勇(yǒng )而(ér )无(wú )仁(rén )义(yì )使(shǐ )之(zhī )然(rán )哉(zāi )!

初(chū ),徐(xú )道(dào )覆(fù )闻(wén )刘(liú )裕(yù )北(běi )伐(fá ),劝(quàn )卢(lú )循(xún )乘(chéng )虚(xū )袭(xí )建(jiàn )康(kāng ),循(xún )不(bú )从(cóng )。道(dào )覆(fù )自(zì )至(zhì )番(fān )禺(yú )说(shuō )循(xún )曰(yuē ):“本(běn )住(zhù )岭(lǐng )外(wài ),岂(qǐ )以(yǐ )理(lǐ )极(jí )于(yú )此(cǐ ),传(chuán )之(zhī )子(zǐ )孙(sūn )邪(xié )?正(zhèng )以(yǐ )刘(liú )裕(yù )难(nán )与(yǔ )为(wéi )敌(dí )故(gù )也(yě )。今(jīn )裕(yù )顿(dùn )兵(bīng )坚(jiān )城(chéng )之(zhī )下(xià ),未(wèi )有(yǒu )还(hái )期(qī ),我(wǒ )以(yǐ )此(cǐ )思(sī )归(guī )死(sǐ )士(shì )掩(yǎn )击(jī )何(hé )、刘(liú )之(zhī )徒(tú ),如(rú )反(fǎn )掌(zhǎng )耳(ěr )。不(bú )乘(chéng )此(cǐ )机(jī ),而(ér )苟(gǒu )求(qiú )一(yī )日(rì )之(zhī )安(ān ),朝(cháo )廷(tíng )常(cháng )以(yǐ )君(jūn )为(wéi )腹(fù )心(xīn )之(zhī )疾(jí );若(ruò )裕(yù )平(píng )齐(qí )之(zhī )后(hòu ),息(xī )甲(jiǎ )岁(suì )馀(yú ),以(yǐ )玺(xǐ )书(shū )征(zhēng )君(jūn ),裕(yù )自(zì )将(jiāng )屯(tún )豫(yù )章(zhāng ),遣(qiǎn )诸(zhū )将(jiāng )帅(shuài )锐(ruì )师(shī )过(guò )岭(lǐng ),虽(suī )复(fù )以(yǐ )将(jiāng )军(jūn )之(zhī )神(shén )武(wǔ ),恐(kǒng )必(bì )不(bú )能(néng )当(dāng )也(yě )。今(jīn )日(rì )之(zhī )机(jī ),万(wàn )不(bú )可(kě )失(shī )。若(ruò )先(xiān )克(kè )建(jiàn )康(kāng ),倾(qīng )其(qí )根(gēn )蒂(dì )。裕(yù )虽(suī )南(nán )还(hái ),无(wú )能(néng )为(wéi )也(yě )。君(jūn )若(ruò )不(bú )同(tóng ),便(biàn )当(dāng )帅(shuài )始(shǐ )兴(xìng )之(zhī )众(zhòng )直(zhí )指(zhǐ )寻(xún )阳(yáng )。”循(xún )甚(shèn )不(bú )乐(lè )此(cǐ )举(jǔ ),而(ér )无(wú )以(yǐ )夺(duó )其(qí )计(jì ),乃(nǎi )从(cóng )之(zhī )。

初(chū ),道(dào )覆(fù )使(shǐ )人(rén )伐(fá )船(chuán )材(cái )于(yú )南(nán )康(kāng )山(shān ),至(zhì )始(shǐ )兴(xìng ),贱(jiàn )卖(mài )之(zhī ),居(jū )人(rén )争(zhēng )市(shì )之(zhī ),船(chuán )材(cái )大(dà )积(jī )而(ér )人(rén )不(bú )疑(yí ),至(zhì )是(shì ),悉(xī )取(qǔ )以(yǐ )装(zhuāng )舰(jiàn ),旬(xún )日(rì )而(ér )办(bàn )。循(xún )自(zì )始(shǐ )兴(xìng )寇(kòu )长(zhǎng )沙(shā ),道(dào )覆(fù )寇(kòu )南(nán )康(kāng )、庐(lú )陵(líng )、豫(yù )章(zhāng ),诸(zhū )守(shǒu )相(xiàng )皆(jiē )委(wěi )任(rèn )奔(bēn )走(zǒu )。道(dào )覆(fù )顺(shùn )流(liú )而(ér )下(xià ),舟(zhōu )械(xiè )甚(shèn )盛(shèng )。

时(shí )克(kè )燕(yàn )之(zhī )问(wèn )未(wèi )至(zhì ),朝(cháo )廷(tíng )急(jí )征(zhēng )刘(liú )裕(yù )。裕(yù )方(fāng )议(yì )留(liú )镇(zhèn )下(xià )邳(pī ),经(jīng )营(yíng )司(sī )、雍(yōng ),会(huì )得(dé )诏(zhào )书(shū ),乃(nǎi )以(yǐ )韩(hán )范(fàn )为(wéi )都(dōu )督(dū )八(bā )郡(jùn )军(jūn )事(shì )、燕(yàn )郡(jùn )太(tài )守(shǒu ),封(fēng )融(róng )为(wéi )勃(bó )海(hǎi )太(tài )守(shǒu ),檀(tán )韶(sháo )为(wéi )琅(láng )邪(xié )太(tài )守(shǒu ),戊(wù )申(shēn ),引(yǐn )兵(bīng )还(hái )。韶(sháo ),祗(zhī )之(zhī )兄(xiōng )也(yě )。久(jiǔ )之(zhī ),刘(liú )穆(mù )之(zhī )称(chēng )范(fàn )、融(róng )谋(móu )反(fǎn ),皆(jiē )杀(shā )之(zhī )。

安(ān )成(chéng )忠(zhōng )肃(sù )公(gōng )何(hé )无(wú )忌(jì )自(zì )寻(xún )阳(yáng )引(yǐn )兵(bīng )拒(jù )卢(lú )循(xún )。长(zhǎng )史(shǐ )邓(dèng )潜(qián )之(zhī )谏(jiàn )曰(yuē ):“国(guó )家(jiā )安(ān )危(wēi ),在(zài )此(cǐ )一(yī )举(jǔ )。闻(wén )循(xún )兵(bīng )舰(jiàn )大(dà )盛(shèng )。势(shì )居(jū )上(shàng )流(liú ),宜(yí )决(jué )南(nán )塘(táng ),守(shǒu )二(èr )城(chéng )以(yǐ )待(dài )之(zhī ),彼(bǐ )必(bì )不(bú )敢(gǎn )舍(shě )我(wǒ )远(yuǎn )下(xià )。蓄(xù )力(lì )养(yǎng )锐(ruì ),俟(sì )其(qí )疲(pí )老(lǎo ),然(rán )后(hòu )击(jī )之(zhī ),此(cǐ )万(wàn )全(quán )之(zhī )策(cè )也(yě )。今(jīn )决(jué )成(chéng )败(bài )于(yú )一(yī )战(zhàn ),万(wàn )一(yī )失(shī )利(lì ),悔(huǐ )将(jiāng )无(wú )及(jí )!”参(cān )军(jūn )殷(yīn )阐(chǎn )曰(yuē ):“循(xún )所(suǒ )将(jiāng )之(zhī )众(zhòng )皆(jiē )三(sān )吴(wú )旧(jiù )贼(zéi ),百(bǎi )战(zhàn )馀(yú )勇(yǒng ),始(shǐ )兴(xìng )溪(xī )子(zǐ ),拳(quán )捷(jié )善(shàn )斗(dòu ),未(wèi )易(yì )轻(qīng )也(yě )。将(jiāng )军(jūn )宜(yí )留(liú )屯(tún )豫(yù )章(zhāng ),征(zhēng )兵(bīng )属(shǔ )城(chéng ),兵(bīng )至(zhì )合(hé )战(zhàn ),未(wèi )为(wéi )晚(wǎn )也(yě )。若(ruò )以(yǐ )此(cǐ )众(zhòng )轻(qīng )进(jìn ),殆(dài )必(bì )有(yǒu )悔(huǐ )。”无(wú )忌(jì )不(bú )听(tīng )。三(sān )月(yuè ),壬(rén )申(shēn ),与(yǔ )徐(xú )道(dào )覆(fù )遇(yù )于(yú )豫(yù )章(zhāng ),贼(zéi )令(lìng )强(qiáng )弩(nǔ )数(shù )百(bǎi )登(dēng )西(xī )岸(àn )小(xiǎo )山(shān )邀(yāo )射(shè )之(zhī )。会(huì )西(xī )风(fēng )暴(bào )急(jí ),飘(piāo )无(wú )忌(jì )所(suǒ )乘(chéng )小(xiǎo )舰(jiàn )向(xiàng )东(dōng )岸(àn ),贼(zéi )乘(chéng )风(fēng )以(yǐ )大(dà )舰(jiàn )逼(bī )之(zhī ),众(zhòng )遂(suí )奔(bēn )溃(kuì )。无(wú )忌(jì )厉(lì )声(shēng )曰(yuē ):“取(qǔ )我(wǒ )苏(sū )武(wǔ )节(jiē )来(lái )!”节(jiē )至(zhì ),执(zhí )以(yǐ )督(dū )战(zhàn )。贼(zéi )众(zhòng )云(yún )集(jí ),无(wú )忌(jì )辞(cí )色(sè )无(wú )挠(náo ),握(wò )节(jiē )而(ér )死(sǐ )。于(yú )是(shì )中(zhōng )外(wài )震(zhèn )骇(hài ),朝(cháo )议(yì )欲(yù )奉(fèng )乘(chéng )舆(yú )北(běi )走(zǒu )就(jiù )刘(liú )裕(yù );既(jì )而(ér )知(zhī )贼(zéi )未(wèi )至(zhì ),乃(nǎi )止(zhǐ )。

西(xī )秦(qín )王(wáng )乾(qián )归(guī )攻(gōng )秦(qín )金(jīn )城(chéng )郡(jùn ),拔(bá )之(zhī )。

夏(xià )王(wáng )勃(bó )勃(bó )遣(qiǎn )尚(shàng )书(shū )朝(cháo )金(jīn )纂(zuǎn )攻(gōng )平(píng )凉(liáng )。秦(qín )王(wáng )兴(xìng )救(jiù )平(píng )凉(liáng ),击(jī )金(jīn )纂(zuǎn ),杀(shā )之(zhī )。勃(bó )勃(bó )又(yòu )遣(qiǎn )兄(xiōng )子(zǐ )左(zuǒ )将(jiāng )军(jūn )罗(luó )提(tí )攻(gōng )拔(bá )定(dìng )阳(yáng ),坑(kēng )将(jiāng )士(shì )四(sì )千(qiān )馀(yú )人(rén )。秦(qín )将(jiāng )曹(cáo )炽(chì )、曹(cáo )云(yún )、王(wáng )肆(sì )佛(fó )等(děng )各(gè )将(jiāng )数(shù )千(qiān )亡(wáng )内(nèi )徙(xǐ ),兴(xìng )处(chù )之(zhī )湟(huáng )山(shān )及(jí )陈(chén )仓(cāng )。勃(bó )勃(bó )寇(kòu )陇(lǒng )右(yòu ),破(pò )白(bái )崖(yá )堡(bǎo ),遂(suí )趣(qù )清(qīng )水(shuǐ ),略(luè )阳(yáng )太(tài )守(shǒu )姚(yáo )寿(shòu )都(dōu )弃(qì )城(chéng )走(zǒu ),勃(bó )勃(bó )徙(xǐ )其(qí )民(mín )万(wàn )六(liù )千(qiān )户(hù )于(yú )大(dà )城(chéng )。兴(xìng )自(zì )安(ān )定(dìng )追(zhuī )之(zhī ),至(zhì )寿(shòu )渠(qú )川(chuān ),不(bú )及(jí )而(ér )还(hái )。

初(chū ),南(nán )凉(liáng )王(wáng )傉(nù )檀(tán )遣(qiǎn )左(zuǒ )将(jiāng )军(jūn )枯(kū )木(mù )等(děng )伐(fá )沮(jǔ )渠(qú )蒙(méng )逊(xùn ),掠(luě )临(lín )松(sōng )千(qiān )馀(yú )户(hù )而(ér )还(hái )。蒙(méng )逊(xùn )伐(fá )南(nán )凉(liáng ),至(zhì )显(xiǎn )美(měi ),徙(xǐ )数(shù )千(qiān )户(hù )而(ér )去(qù )。南(nán )凉(liáng )太(tài )尉(wèi )俱(jù )延(yán )复(fù )伐(fá )蒙(méng )逊(xùn ),大(dà )败(bài )而(ér )归(guī )。是(shì )月(yuè ),傉(nù )檀(tán )自(zì )将(jiāng )五(wǔ )万(wàn )骑(qí )伐(fá )蒙(méng )逊(xùn ),战(zhàn )于(yú )穷(qióng )泉(quán ),傉(nù )檀(tán )大(dà )败(bài ),单(dān )马(mǎ )奔(bēn )还(hái )。蒙(méng )逊(xùn )乘(chéng )胜(shèng )进(jìn )围(wéi )姑(gū )臧(zāng ),姑(gū )臧(zāng )人(rén )惩(chéng )王(wáng )钟(zhōng )之(zhī )诛(zhū ),皆(jiē )惊(jīng )溃(kuì ),夷(yí )、夏(xià )万(wàn )馀(yú )户(hù )降(jiàng )于(yú )蒙(méng )逊(xùn )。傉(nù )檀(tán )惧(jù ),遣(qiǎn )司(sī )隶(lì )校(xiào )尉(wèi )敬(jìng )归(guī )及(jí )子(zǐ )佗(tuó )为(wéi )质(zhì )于(yú )蒙(méng )逊(xùn )以(yǐ )请(qǐng )和(hé ),蒙(méng )逊(xùn )许(xǔ )之(zhī )。归(guī )至(zhì )胡(hú )坑(kēng ),逃(táo )还(hái ),佗(tuó )为(wéi )追(zhuī )兵(bīng )所(suǒ )执(zhí ),蒙(méng )逊(xùn )徙(xǐ )其(qí )众(zhòng )八(bā )千(qiān )馀(yú )户(hù )而(ér )去(qù )。右(yòu )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )折(shé )掘(jué )奇(qí )镇(zhèn )据(jù )石(shí )驴(lǘ )山(shān )以(yǐ )叛(pàn )。傉(nù )檀(tán )畏(wèi )蒙(méng )孙(sūn )之(zhī )逼(bī ),且(qiě )惧(jù )岭(lǐng )南(nán )为(wéi )奇(qí )镇(zhèn )所(suǒ )据(jù ),乃(nǎi )迁(qiān )于(yú )乐(lè )都(dōu ),留(liú )大(dà )司(sī )农(nóng )成(chéng )公(gōng )绪(xù )守(shǒu )姑(gū )臧(zāng )。傉(nù )檀(tán )才(cái )出(chū )城(chéng ),魏(wèi )安(ān )人(rén )侯(hóu )谌(chén )等(děng )闭(bì )门(mén )作(zuò )乱(luàn ),收(shōu )合(hé )三(sān )千(qiān )馀(yú )家(jiā ),据(jù )南(nán )城(chéng ),推(tuī )焦(jiāo )朗(lǎng )为(wéi )大(dà )都(dōu )督(dū )、龙(lóng )骧(xiāng )大(dà )将(jiāng )军(jūn ),谌(chén )自(zì )称(chēng )凉(liáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),降(jiàng )于(yú )蒙(méng )逊(xùn )。

刘(liú )裕(yù )至(zhì )下(xià )邳(pī ),以(yǐ )船(chuán )载(zǎi )辎(zī )重(zhòng ),自(zì )帅(shuài )精(jīng )锐(ruì )步(bù )归(guī )。至(zhì )山(shān )阳(yáng ),闻(wén )何(hé )无(wú )忌(jì )败(bài )死(sǐ ),虑(lǜ )京(jīng )邑(yì )失(shī )守(shǒu ),卷(juàn )甲(jiǎ )兼(jiān )行(háng ),与(yǔ )数(shù )十(shí )人(rén )至(zhì )淮(huái )上(shàng ),问(wèn )行(háng )人(rén )以(yǐ )朝(cháo )廷(tíng )消(xiāo )息(xī ),行(háng )人(rén )曰(yuē ):“贼(zéi )尚(shàng )未(wèi )至(zhì ),刘(liú )公(gōng )若(ruò )还(hái ),便(biàn )无(wú )所(suǒ )忧(yōu )。”裕(yù )大(dà )喜(xǐ )。将(jiāng )济(jì )江(jiāng ),风(fēng )急(jí ),众(zhòng )咸(xián )难(nán )之(zhī )。裕(yù )曰(yuē ):“若(ruò )天(tiān )命(mìng )助(zhù )国(guó ),风(fēng )当(dāng )自(zì )息(xī );若(ruò )其(qí )不(bú )然(rán ),覆(fù )溺(nì )何(hé )害(hài )!”即(jí )命(mìng )登(dēng )舟(zhōu ),舟(zhōu )移(yí )而(ér )风(fēng )止(zhǐ )。过(guò )江(jiāng ),至(zhì )京(jīng )口(kǒu ),众(zhòng )乃(nǎi )大(dà )安(ān )。夏(xià ),四(sì )月(yuè ),癸(guǐ )未(wèi ),裕(yù )至(zhì )建(jiàn )康(kāng )。以(yǐ )江(jiāng )州(zhōu )覆(fù )没(méi ),表(biǎo )送(sòng )章(zhāng )绶(shòu ),诏(zhào )不(bú )许(xǔ )。

青(qīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )诸(zhū )葛(gě )长(zhǎng )民(mín )、兗(yǎn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )刘(liú )籓(bān )、并(bìng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )刘(liú )道(dào )怜(lián )各(gè )将(jiāng )兵(bīng )入(rù )卫(wèi )逮(dǎi )康(kāng )。籓(bān ),兗(yǎn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )毅(yì )之(zhī )从(cóng )弟(dì )也(yě )。毅(yì )闻(wén )卢(lú )循(xún )之(zhī )寇(kòu ),将(jiāng )拒(jù )之(zhī ),而(ér )疾(jí )作(zuò );既(jì )瘳(chōu ),将(jiāng )行(háng )。刘(liú )裕(yù )遗(yí )毅(yì )书(shū )曰(yuē ):“吾(wú )往(wǎng )习(xí )击(jī )妖(yāo )贼(zéi ),晓(xiǎo )其(qí )变(biàn )态(tài )。贼(zéi )新(xīn )获(huò )奸(jiān )利(lì ),其(qí )锋(fēng )不(bú )可(kě )轻(qīng )。今(jīn )修(xiū )船(chuán )垂(chuí )毕(bì ),当(dāng )与(yǔ )弟(dì )同(tóng )举(jǔ )。克(kè )平(píng )之(zhī )日(rì ),上(shàng )流(liú )之(zhī )任(rèn ),皆(jiē )以(yǐ )相(xiàng )委(wěi )。”又(yòu )遣(qiǎn )刘(liú )籓(bān )往(wǎng )谕(yù )止(zhǐ )之(zhī )。毅(yì )怒(nù ),谓(wèi )籓(bān )曰(yuē ):“往(wǎng )以(yǐ )一(yī )时(shí )之(zhī )功(gōng )相(xiàng )推(tuī )耳(ěr ),汝(rǔ )便(biàn )谓(wèi )我(wǒ )真(zhēn )不(bú )及(jí )刘(liú )裕(yù )邪(xié )!”投(tóu )书(shū )于(yú )地(dì ),帅(shuài )舟(zhōu )师(shī )二(èr )万(wàn )发(fā )姑(gū )孰(shú )。

循(xún )之(zhī )初(chū )入(rù )寇(kòu )也(yě ),使(shǐ )徐(xú )道(dào )覆(fù )向(xiàng )寻(xún )阳(yáng ),循(xún )自(zì )将(jiāng )攻(gōng )湘(xiāng )中(zhōng )诸(zhū )郡(jùn )。荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )刘(liú )道(dào )规(guī )遣(qiǎn )军(jūn )逆(nì )战(zhàn ),败(bài )于(yú )长(zhǎng )沙(shā )。循(xún )进(jìn )至(zhì )巴(bā )陵(líng ),将(jiāng )向(xiàng )江(jiāng )陵(líng )。徐(xú )道(dào )覆(fù )闻(wén )毅(yì )将(jiāng )至(zhì ),驰(chí )使(shǐ )报(bào )循(xún )曰(yuē ):“毅(yì )兵(bīng )甚(shèn )盛(shèng ),成(chéng )败(bài )之(zhī )事(shì ),系(xì )之(zhī )于(yú )此(cǐ ),宜(yí )并(bìng )力(lì )摧(cuī )之(zhī )。若(ruò )此(cǐ )克(kè )捷(jié ),江(jiāng )陵(líng )不(bú )足(zú )忧(yōu )也(yě )。”循(xún )即(jí )日(rì )发(fā )巴(bā )陵(líng ),与(yǔ )道(dào )覆(fù )合(hé )兵(bīng )而(ér )下(xià )。五(wǔ )月(yuè ),戊(wù )午(wǔ ),毅(yì )与(yǔ )循(xún )战(zhàn )于(yú )桑(sāng )落(luò )洲(zhōu ),毅(yì )兵(bīng )大(dà )败(bài ),弃(qì )船(chuán ),以(yǐ )数(shù )百(bǎi )人(rén )步(bù )走(zǒu ),馀(yú )众(zhòng )皆(jiē )为(wéi )循(xún )所(suǒ )虏(lǔ ),所(suǒ )弃(qì )辎(zī )重(zhòng )山(shān )积(jī )。

初(chū ),循(xún )至(zhì )寻(xún )阳(yáng ),闻(wén )裕(yù )已(yǐ )还(hái ),犹(yóu )不(bú )信(xìn );既(jì )破(pò )毅(yì ),乃(nǎi )得(dé )审(shěn )问(wèn ),与(yǔ )其(qí )党(dǎng )相(xiàng )视(shì )失(shī )色(sè )。循(xún )欲(yù )退(tuì )还(hái )寻(xún )阳(yáng ),攻(gōng )取(qǔ )江(jiāng )陵(líng ),据(jù )二(èr )州(zhōu )以(yǐ )抗(kàng )朝(cháo )廷(tíng )。道(dào )覆(fù )谓(wèi )宜(yí )乘(chéng )胜(shèng )径(jìng )进(jìn ),固(gù )争(zhēng )之(zhī )。循(xún )犹(yóu )豫(yù )累(lèi )日(rì ),乃(nǎi )从(cóng )之(zhī )。

己(jǐ )未(wèi ),大(dà )赦(shè )。裕(yù )募(mù )人(rén )为(wéi )兵(bīng ),赏(shǎng )之(zhī )同(tóng )京(jīng )口(kǒu )赴(fù )义(yì )之(zhī )科(kē )。发(fā )民(mín )治(zhì )石(shí )头(tóu )城(chéng )。议(yì )者(zhě )谓(wèi )宜(yí )分(fèn )兵(bīng )守(shǒu )诸(zhū )津(jīn )要(yào ),裕(yù )曰(yuē ):“贼(zéi )众(zhòng )我(wǒ )寡(guǎ ),若(ruò )分(fèn )兵(bīng )屯(tún )守(shǒu ),则(zé )测(cè )人(rén )虚(xū )实(shí );且(qiě )一(yī )处(chù )失(shī )利(lì ),则(zé )沮(jǔ )三(sān )军(jūn )之(zhī )心(xīn )。今(jīn )聚(jù )众(zhòng )石(shí )头(tóu ),随(suí )宜(yí )应(yīng )赴(fù ),既(jì )令(lìng )彼(bǐ )无(wú )以(yǐ )测(cè )多(duō )少(shǎo ),又(yòu )于(yú )众(zhòng )力(lì )不(bú )分(fèn )。若(ruò )徒(tú )旅(lǚ )转(zhuǎn )集(jí ),徐(xú )更(gèng )论(lùn )之(zhī )耳(ěr )。”

朝(cháo )廷(tíng )闻(wén )刘(liú )毅(yì )败(bài ),人(rén )情(qíng )恟(xiōng )惧(jù )。时(shí )北(běi )师(shī )始(shǐ )还(hái ),将(jiāng )士(shì )多(duō )创(chuàng )病(bìng ),建(jiàn )康(kāng )战(zhàn )士(shì )不(bú )盈(yíng )数(shù )千(qiān )。循(xún )既(jì )克(kè )二(èr )镇(zhèn ),战(zhàn )士(shì )十(shí )馀(yú )万(wàn ),舟(zhōu )车(chē )百(bǎi )里(lǐ )不(bú )绝(jué ),楼(lóu )船(chuán )高(gāo )十(shí )二(èr )丈(zhàng ),败(bài )还(hái )者(zhě )争(zhēng )言(yán )其(qí )强(qiáng )盛(shèng )。孟(mèng )昶(chǎng )、诸(zhū )葛(gě )长(zhǎng )民(mín )欲(yù )奉(fèng )乘(chéng )舆(yú )过(guò )江(jiāng ),裕(yù )不(bú )听(tīng )。初(chū ),何(hé )无(wú )忌(jì )、刘(liú )毅(yì )之(zhī )南(nán )讨(tǎo )也(yě ),昶(chǎng )策(cè )其(qí )必(bì )败(bài ),已(yǐ )而(ér )果(guǒ )然(rán )。至(zhì )是(shì ),又(yòu )谓(wèi )裕(yù )必(bì )不(bú )能(néng )抗(kàng )循(xún ),众(zhòng )颇(pō )信(xìn )之(zhī )。惟(wéi )龙(lóng )骧(xiāng )将(jiāng )军(jūn )东(dōng )海(hǎi )虞(yú )丘(qiū )进(jìn )廷(tíng )折(shé )昶(chǎng )等(děng ),以(yǐ )为(wéi )不(bú )然(rán )。中(zhōng )兵(bīng )参(cān )军(jūn )王(wáng )仲(zhòng )德(dé )言(yán )于(yú )裕(yù )曰(yuē ):“明(míng )公(gōng )命(mìng )世(shì )作(zuò )辅(fǔ ),新(xīn )建(jiàn )大(dà )功(gōng ),威(wēi )震(zhèn )六(liù )合(hé ),妖(yāo )贼(zéi )乘(chéng )虚(xū )入(rù )寇(kòu ),既(jì )闻(wén )凯(kǎi )还(hái ),自(zì )当(dāng )奔(bēn )溃(kuì )。若(ruò )先(xiān )自(zì )遁(dùn )逃(táo ),则(zé )势(shì )同(tóng )匹(pǐ )夫(fū ),匹(pǐ )夫(fū )号(hào )令(lìng ),何(hé )以(yǐ )威(wēi )物(wù )!此(cǐ )谋(móu )若(ruò )立(lì ),请(qǐng )从(cóng )此(cǐ )辞(cí )。”裕(yù )甚(shèn )悦(yuè )。昶(chǎng )固(gù )请(qǐng )不(bú )已(yǐ ),裕(yù )曰(yuē ):“今(jīn )重(zhòng )镇(zhèn )外(wài )倾(qīng ),强(qiáng )寇(kòu )内(nèi )逼(bī ),人(rén )情(qíng )危(wēi )骇(hài ),莫(mò )有(yǒu )固(gù )志(zhì );若(ruò )一(yī )旦(dàn )迁(qiān )动(dòng ),便(biàn )自(zì )土(tǔ )崩(bēng )瓦(wǎ )解(jiě ),江(jiāng )北(běi )亦(yì )岂(qǐ )可(kě )得(dé )至(zhì )!设(shè )令(lìng )得(dé )至(zhì ),不(bú )过(guò )延(yán )日(rì )月(yuè )耳(ěr )。今(jīn )兵(bīng )士(shì )虽(suī )少(shǎo ),自(zì )足(zú )一(yī )战(zhàn )。若(ruò )其(qí )克(kè )济(jì ),则(zé )臣(chén )主(zhǔ )同(tóng )休(xiū );苟(gǒu )厄(è )运(yùn )必(bì )至(zhì ),我(wǒ )当(dāng )横(héng )尸(shī )庙(miào )门(mén ),遂(suí )其(qí )由(yóu )来(lái )以(yǐ )身(shēn )许(xǔ )国(guó )之(zhī )志(zhì ),不(bú )能(néng )窜(cuàn )伏(fú )草(cǎo )间(jiān )苟(gǒu )求(qiú )存(cún )活(huó )也(yě )。我(wǒ )计(jì )决(jué )矣(yǐ ),卿(qīng )勿(wù )复(fù )言(yán )!”昶(chǎng )恚(huì )其(qí )言(yán )不(bú )行(háng ),且(qiě )以(yǐ )为(wéi )必(bì )败(bài ),因(yīn )请(qǐng )死(sǐ )。裕(yù )怒(nù )曰(yuē ):“卿(qīng )且(qiě )申(shēn )一(yī )战(zhàn ),死(sǐ )复(fù )何(hé )晚(wǎn )!”昶(chǎng )知(zhī )裕(yù )终(zhōng )不(bú )用(yòng )其(qí )言(yán ),乃(nǎi )抗(kàng )表(biǎo )自(zì )陈(chén )曰(yuē ):“臣(chén )裕(yù )北(běi )讨(tǎo ),众(zhòng )并(bìng )不(bú )同(tóng ),唯(wéi )臣(chén )赞(zàn )裕(yù )行(háng )计(jì ),致(zhì )使(shǐ )强(qiáng )贼(zéi )乘(chéng )间(jiān ),社(shè )稷(jì )危(wēi )逼(bī ),臣(chén )之(zhī )罪(zuì )也(yě )。谨(jǐn )引(yǐn )咎(jiù )以(yǐ )谢(xiè )天(tiān )下(xià )!”封(fēng )表(biǎo )毕(bì ),仰(yǎng )药(yào )而(ér )死(sǐ )。

乙(yǐ )丑(chǒu ),卢(lú )循(xún )至(zhì )淮(huái )口(kǒu ),中(zhōng )外(wài )戒(jiè )严(yán )。琅(láng )邪(xié )王(wáng )德(dé )文(wén )都(dōu )督(dū )宫(gōng )城(chéng )诸(zhū )军(jūn )事(shì ),屯(tún )中(zhōng )堂(táng )皇(huáng ),刘(liú )裕(yù )屯(tún )石(shí )头(tóu ),诸(zhū )将(jiāng )各(gè )有(yǒu )屯(tún )守(shǒu )。裕(yù )子(zǐ )义(yì )隆(lóng )始(shǐ )四(sì )岁(suì ),裕(yù )使(shǐ )咨(zī )议(yì )参(cān )军(jūn )刘(liú )粹(cuì )辅(fǔ )之(zhī ),镇(zhèn )京(jīng )口(kǒu )。粹(cuì ),毅(yì )之(zhī )族(zú )弟(dì )也(yě )。

裕(yù )见(jiàn )民(mín )临(lín )水(shuǐ )望(wàng )贼(zéi ),怪(guài )之(zhī ),以(yǐ )问(wèn )参(cān )军(jūn )张(zhāng )劭(shào ),劭(shào )曰(yuē ):“若(ruò )节(jiē )钺(yuè )未(wèi )反(fǎn ),民(mín )奔(bēn )散(sàn )之(zhī )不(bú )暇(xiá ),亦(yì )何(hé )能(néng )观(guān )望(wàng )?今(jīn )当(dāng )无(wú )复(fù )恐(kǒng )耳(ěr )。贼(zéi )若(ruò )于(yú )新(xīn )亭(tíng )直(zhí )进(jìn ),其(qí )锋(fēng )不(bú )可(kě )当(dāng ),宜(yí )且(qiě )回(huí )避(bì ),胜(shèng )负(fù )之(zhī )事(shì )未(wèi )可(kě )量(liàng )也(yě );若(ruò )回(huí )泊(bó )西(xī )岸(àn ),此(cǐ )成(chéng )禽(qín )耳(ěr )。”

徐(xú )道(dào )覆(fù )请(qǐng )于(yú )新(xīn )亭(tíng )至(zhì )白(bái )石(shí )焚(fén )舟(zhōu )而(ér )上(shàng ),数(shù )道(dào )攻(gōng )裕(yù )。循(xún )欲(yù )以(yǐ )万(wàn )全(quán )为(wéi )计(jì ),谓(wèi )道(dào )覆(fù )曰(yuē ):“大(dà )军(jūn )未(wèi )至(zhì ),孟(mèng )昶(chǎng )便(biàn )望(wàng )风(fēng )自(zì )裁(cái );以(yǐ )大(dà )势(shì )言(yán )之(zhī ),自(zì )当(dāng )计(jì )日(rì )溃(kuì )乱(luàn )。今(jīn )决(jué )胜(shèng )负(fù )于(yú )一(yī )朝(cháo ),乾(qián )没(méi )求(qiú )利(lì ),既(jì )非(fēi )必(bì )克(kè )之(zhī )道(dào ),且(qiě )杀(shā )伤(shāng )士(shì )卒(zú ),不(bú )如(rú )按(àn )兵(bīng )待(dài )之(zhī )。”道(dào )覆(fù )以(yǐ )循(xún )多(duō )疑(yí )少(shǎo )决(jué ),乃(nǎi )叹(tàn )曰(yuē ):“我(wǒ )终(zhōng )为(wéi )卢(lú )公(gōng )所(suǒ )误(wù ),事(shì )必(bì )无(wú )成(chéng );使(shǐ )我(wǒ )得(dé )为(wéi )英(yīng )雄(xióng )驱(qū )驰(chí ),天(tiān )下(xià )不(bú )足(zú )定(dìng )也(yě )。”

裕(yù )登(dēng )石(shí )头(tóu )城(chéng )望(wàng )循(xún )军(jūn ),初(chū )见(jiàn )引(yǐn )向(xiàng )新(xīn )亭(tíng ),顾(gù )左(zuǒ )右(yòu )失(shī )色(sè );既(jì )而(ér )回(huí )泊(bó )蔡(cài )洲(zhōu ),乃(nǎi )悦(yuè )。于(yú )是(shì )众(zhòng )军(jūn )转(zhuǎn )集(jí )。裕(yù )恐(kǒng )循(xún )侵(qīn )轶(yì ),用(yòng )虞(yú )丘(qiū )进(jìn )计(jì ),伐(fá )树(shù )栅(shān )石(shí )头(tóu )淮(huái )口(kǒu ),修(xiū )治(zhì )越(yuè )城(chéng ),筑(zhù )查(chá )浦(pǔ )、药(yào )园(yuán )、廷(tíng )尉(wèi )三(sān )垒(lěi ),皆(jiē )以(yǐ )兵(bīng )守(shǒu )之(zhī )。

刘(liú )毅(yì )经(jīng )涉(shè )蛮(mán )、晋(jìn ),仅(jǐn )能(néng )自(zì )免(miǎn ),从(cóng )者(zhě )饥(jī )疲(pí ),死(sǐ )亡(wáng )什(shí )七(qī )八(bā )。丙(bǐng )寅(yín ),至(zhì )建(jiàn )康(kāng ),待(dài )罪(zuì )。裕(yù )慰(wèi )勉(miǎn )之(zhī ),使(shǐ )知(zhī )中(zhōng )外(wài )留(liú )事(shì )。毅(yì )乞(qǐ )自(zì )贬(biǎn ),诏(zhào )降(jiàng )为(wéi )后(hòu )将(jiāng )军(jūn )。

魏(wèi )长(zhǎng )孙(sūn )嵩(sōng )至(zhì )漠(mò )北(běi )而(ér )还(hái ),柔(róu )然(rán )追(zhuī )围(wéi )之(zhī )于(yú )牛(niú )川(chuān )。壬(rén )申(shēn ),魏(wèi )主(zhǔ )嗣(sì )北(běi )击(jī )柔(róu )然(rán )。柔(róu )然(rán )可(kě )汗(hàn )社(shè )仑(lún )闻(wén )之(zhī ),遁(dùn )走(zǒu ),道(dào )死(sǐ );其(qí )子(zǐ )度(dù )拔(bá )尚(shàng )幼(yòu ),部(bù )众(zhòng )立(lì )社(shè )仑(lún )弟(dì )斛(hú )律(lǜ ),号(hào )蔼(ǎi )苦(kǔ )盖(gài )可(kě )汗(hàn )。嗣(sì )引(yǐn )兵(bīng )还(hái )参(cān )合(hé )陂(bēi )。

卢(lú )循(xún )伏(fú )兵(bīng )南(nán )岸(àn ),使(shǐ )老(lǎo )弱(ruò )乘(chéng )舟(zhōu )向(xiàng )白(bái )石(shí ),声(shēng )言(yán )悉(xī )众(zhòng )自(zì )白(bái )石(shí )步(bù )上(shàng )。刘(liú )裕(yù )留(liú )参(cān )军(jūn )沈(shěn )林(lín )子(zǐ )、徐(xú )赤(chì )特(tè )戍(shù )南(nán )岸(àn ),断(duàn )查(chá )浦(pǔ ),戒(jiè )今(jīn )坚(jiān )守(shǒu )勿(wù )动(dòng );裕(yù )及(jí )刘(liú )毅(yì )、诸(zhū )葛(gě )长(zhǎng )民(mín )北(běi )出(chū )拒(jù )之(zhī )。林(lín )子(zǐ )曰(yuē ):“妖(yāo )贼(zéi )此(cǐ )言(yán ),未(wèi )必(bì )有(yǒu )实(shí ),宜(yí )深(shēn )为(wéi )之(zhī )防(fáng )。”裕(yù )曰(yuē ):“石(shí )头(tóu )城(chéng )险(xiǎn ),且(qiě )淮(huái )栅(shān )甚(shèn )固(gù ),留(liú )卿(qīng )在(zài )后(hòu ),足(zú )以(yǐ )守(shǒu )之(zhī )。”林(lín )子(zǐ ),穆(mù )夫(fū )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。

庚(gēng )辰(chén ),卢(lú )循(xún )焚(fén )查(chá )浦(pǔ ),进(jìn )至(zhì )张(zhāng )侯(hóu )桥(qiáo )。徐(xú )赤(chì )特(tè )将(jiāng )击(jī )之(zhī ),林(lín )子(zǐ )曰(yuē ):“贼(zéi )声(shēng )往(wǎng )白(bái )石(shí )而(ér )屡(lǚ )来(lái )挑(tiāo )战(zhàn ),其(qí )情(qíng )可(kě )知(zhī )。吾(wú )众(zhòng )寡(guǎ )不(bú )敌(dí ),不(bú )如(rú )守(shǒu )险(xiǎn )以(yǐ )待(dài )大(dà )军(jūn )。”赤(chì )特(tè )不(bú )从(cóng )。遂(suí )出(chū )战(zhàn ),伏(fú )兵(bīng )发(fā ),赤(chì )特(tè )大(dà )败(bài ),单(dān )舸(gě )奔(bēn )淮(huái )北(běi )。林(lín )子(zǐ )及(jí )将(jiāng )军(jūn )刘(liú )钟(zhōng )据(jù )栅(shān )力(lì )战(zhàn ),硃(zhū )龄(líng )石(shí )救(jiù )之(zhī ),贼(zéi )乃(nǎi )退(tuì )。循(xún )引(yǐn )精(jīng )兵(bīng )大(dà )上(shàng ),至(zhì )丹(dān )阳(yáng )郡(jùn )。裕(yù )帅(shuài )诸(zhū )军(jūn )驰(chí )还(hái )石(shí )头(tóu ),斩(zhǎn )徐(xú )赤(chì )特(tè ),解(jiě )甲(jiǎ )。久(jiǔ )之(zhī ),乃(nǎi )出(chū )陈(chén )于(yú )南(nán )塘(táng )。

六(liù )月(yuè ),以(yǐ )刘(liú )裕(yù )为(wéi )太(tài )尉(wèi )、中(zhōng )书(shū )监(jiān )、加(jiā )黄(huáng )钺(yuè );裕(yù )受(shòu )黄(huáng )钺(yuè ),馀(yú )固(gù )辞(cí )。以(yǐ )车(chē )骑(qí )中(zhōng )军(jūn )司(sī )马(mǎ )庾(yǔ )悦(yuè )为(wéi )江(jiāng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。悦(yuè ),准(zhǔn )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。

司(sī )马(mǎ )国(guó )璠(fán )及(jí )弟(dì )叔(shū )璠(fán )、叔(shū )道(dào )奔(bēn )秦(qín )。秦(qín )王(wáng )兴(xìng )曰(yuē ):“刘(liú )裕(yù )方(fāng )诛(zhū )桓(huán )玄(xuán ),辅(fǔ )晋(jìn )室(shì ),卿(qīng )何(hé )为(wéi )来(lái )?”对(duì )曰(yuē ):“裕(yù )削(xuē )弱(ruò )王(wáng )室(shì ),臣(chén )宗(zōng )族(zú )有(yǒu )自(zì )修(xiū )立(lì )者(zhě ),裕(yù )辄(zhé )除(chú )之(zhī )。方(fāng )为(wéi )国(guó )患(huàn ),甚(shèn )于(yú )桓(huán )玄(xuán )耳(ěr )。”兴(xìng )以(yǐ )国(guó )璠(fán )为(wéi )扬(yáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),叔(shū )道(dào )为(wéi )交(jiāo )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。

卢(lú )循(xún )寇(kòu )掠(luě )诸(zhū )县(xiàn )无(wú )所(suǒ )得(dé ),谓(wèi )徐(xú )道(dào )覆(fù )曰(yuē ):“师(shī )老(lǎo )矣(yǐ ),不(bú )如(rú )还(hái )寻(xún )阳(yáng ),并(bìng )力(lì )取(qǔ )荆(jīng )州(zhōu ),据(jù )天(tiān )下(xià )三(sān )分(fèn )之(zhī )二(èr ),徐(xú )更(gèng )与(yǔ )建(jiàn )康(kāng )争(zhēng )衡(héng )耳(ěr )。”秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),庚(gēng )申(shēn ),循(xún )自(zì )蔡(cài )洲(zhōu )南(nán )还(hái )寻(xún )阳(yáng ),留(liú )其(qí )党(dǎng )范(fàn )崇(chóng )民(mín )将(jiāng )五(wǔ )千(qiān )人(rén )据(jù )南(nán )陵(líng )。甲(jiǎ )子(zǐ ),裕(yù )使(shǐ )辅(fǔ )国(guó )将(jiāng )军(jūn )王(wáng )仲(zhòng )德(dé )、广(guǎng )川(chuān )太(tài )守(shǒu )刘(liú )钟(zhōng )、河(hé )间(jiān )内(nèi )史(shǐ )兰(lán )陵(líng )蒯(kuǎi )恩(ēn )、中(zhōng )军(jūn )咨(zī )议(yì )参(cān )军(jūn )孟(mèng )怀(huái )玉(yù )等(děng )帅(shuài )众(zhòng )追(zhuī )循(xún )。

乙(yǐ )丑(chǒu ),魏(wèi )主(zhǔ )嗣(sì )还(hái )平(píng )城(chéng )。

西(xī )秦(qín )王(wáng )乾(qián )归(guī )讨(tǎo )越(yuè )质(zhì )屈(qū )机(jī )等(děng )十(shí )馀(yú )部(bù ),降(jiàng )其(qí )众(zhòng )二(èr )万(wàn )五(wǔ )千(qiān ),徙(xǐ )于(yú )苑(yuàn )川(chuān )。八(bā )月(yuè ),乾(qián )归(guī )复(fù )都(dōu )苑(yuàn )川(chuān )。

沮(jǔ )渠(qú )蒙(méng )逊(xùn )伐(fá )西(xī )凉(liáng ),败(bài )西(xī )凉(liáng )世(shì )子(zǐ )歆(xīn )于(yú )马(mǎ )庙(miào ),禽(qín )其(qí )将(jiāng )硃(zhū )元(yuán )虎(hǔ )而(ér )还(hái )。凉(liáng )公(gōng )暠(gào )以(yǐ )银(yín )二(èr )千(qiān )斤(jīn )、金(jīn )二(èr )千(qiān )两(liǎng )赎(shú )元(yuán )虎(hǔ );蒙(méng )逊(xùn )归(guī )之(zhī ),遂(suí )与(yǔ )暠(gào )结(jié )盟(méng )而(ér )还(hái )。

刘(liú )裕(yù )还(hái )东(dōng )府(fǔ ),大(dà )治(zhì )水(shuǐ )军(jūn ),遣(qiǎn )建(jiàn )威(wēi )将(jiāng )军(jūn )会(huì )稽(jī )孙(sūn )处(chù )、振(zhèn )武(wǔ )将(jiāng )军(jūn )沈(shěn )田(tián )子(zǐ )帅(shuài )众(zhòng )三(sān )千(qiān )自(zì )海(hǎi )道(dào )袭(xí )番(fān )禺(yú )。田(tián )子(zǐ ),林(lín )子(zǐ )之(zhī )兄(xiōng )也(yě )。众(zhòng )皆(jiē )以(yǐ )为(wéi )“海(hǎi )道(dào )艰(jiān )远(yuǎn ),必(bì )至(zhì )为(wéi )难(nán ),且(qiě )分(fèn )撤(chè )见(jiàn )力(lì ),非(fēi )目(mù )前(qián )之(zhī )急(jí )。”裕(yù )不(bú )从(cóng ),敕(chì )处(chù )曰(yuē ):“大(dà )军(jūn )十(shí )二(èr )月(yuè )之(zhī )交(jiāo )必(bì )破(pò )妖(yāo )虏(lǔ ),卿(qīng )至(zhì )时(shí ),先(xiān )倾(qīng )其(qí )巢(cháo )窟(kū ),使(shǐ )彼(bǐ )走(zǒu )无(wú )所(suǒ )归(guī )也(yě )。”

谯(qiáo )纵(zòng )遣(qiǎn )侍(shì )中(zhōng )谯(qiáo )良(liáng )等(děng )入(rù )见(jiàn )于(yú )秦(qín ),请(qǐng )兵(bīng )以(yǐ )伐(fá )晋(jìn )。纵(zòng )以(yǐ )桓(huán )谦(qiān )为(wéi )荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),谯(qiáo )道(dào )福(fú )为(wéi )梁(liáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),帅(shuài )众(zhòng )二(èr )万(wàn )寇(kòu )荆(jīng )州(zhōu );秦(qín )王(wáng )兴(xìng )遣(qiǎn )前(qián )将(jiāng )军(jūn )苟(gǒu )林(lín )帅(shuài )骑(qí )兵(bīng )会(huì )之(zhī )。

江(jiāng )陵(líng )自(zì )卢(lú )循(xún )东(dōng )下(xià ),不(bú )得(dé )建(jiàn )康(kāng )之(zhī )问(wèn ),群(qún )盗(dào )互(hù )起(qǐ )。荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )刘(liú )道(dào )规(guī )遣(qiǎn )司(sī )马(mǎ )王(wáng )镇(zhèn )之(zhī )帅(shuài )天(tiān )门(mén )太(tài )守(shǒu )檀(tán )道(dào )济(jì )、广(guǎng )武(wǔ )将(jiāng )军(jūn )彭(péng )城(chéng )到(dào )彦(yàn )之(zhī )入(rù )援(yuán )建(jiàn )康(kāng )。道(dào )济(jì ),祗(zhī )之(zhī )弟(dì )也(yě )。

镇(zhèn )之(zhī )至(zhì )寻(xún )阳(yáng ),为(wéi )苟(gǒu )林(lín )所(suǒ )破(pò )。卢(lú )循(xún )闻(wén )之(zhī ),以(yǐ )林(lín )为(wéi )南(nán )蛮(mán )校(xiào )尉(wèi ),分(fèn )兵(bīng )配(pèi )之(zhī ),使(shǐ )乘(chéng )胜(shèng )伐(fá )江(jiāng )陵(líng ),声(shēng )言(yán )徐(xú )道(dào )覆(fù )已(yǐ )克(kè )建(jiàn )康(kāng )。桓(huán )谦(qiān )于(yú )道(dào )召(zhào )募(mù )义(yì )旧(jiù ),民(mín )投(tóu )之(zhī )者(zhě )二(èr )万(wàn )人(rén )。谦(qiān )屯(tún )枝(zhī )江(jiāng ),林(lín )屯(tún )江(jiāng )津(jīn ),二(èr )寇(kòu )交(jiāo )逼(bī ),江(jiāng )陵(líng )士(shì )民(mín )多(duō )怀(huái )异(yì )心(xīn )。道(dào )规(guī )乃(nǎi )会(huì )将(jiāng )士(shì )告(gào )之(zhī )曰(yuē ):“桓(huán )谦(qiān )今(jīn )在(zài )近(jìn )道(dào ),闻(wén )诸(zhū )长(zhǎng )者(zhě )颇(pō )有(yǒu )去(qù )就(jiù )之(zhī )计(jì ),吾(wú )东(dōng )来(lái )文(wén )武(wǔ )足(zú )以(yǐ )济(jì )事(shì ),若(ruò )欲(yù )去(qù )者(zhě ),本(běn )不(bú )相(xiàng )禁(jìn )。”因(yīn )夜(yè )开(kāi )城(chéng )门(mén ),达(dá )晓(xiǎo )不(bú )闭(bì )。众(zhòng )咸(xián )惮(dàn )服(fú ),莫(mò )有(yǒu )去(qù )者(zhě )。

雍(yōng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )鲁(lǔ )宗(zōng )之(zhī )帅(shuài )众(zhòng )数(shù )千(qiān )自(zì )襄(xiāng )阳(yáng )赴(fù )江(jiāng )陵(líng )。或(huò )谓(wèi )宗(zōng )之(zhī )情(qíng )未(wèi )可(kě )测(cè ),道(dào )规(guī )单(dān )马(mǎ )迎(yíng )之(zhī ),宗(zōng )之(zhī )感(gǎn )悦(yuè )。道(dào )规(guī )使(shǐ )宗(zōng )之(zhī )居(jū )守(shǒu ),委(wěi )以(yǐ )腹(fù )心(xīn ),自(zì )帅(shuài )诸(zhū )军(jūn )攻(gōng )谦(qiān )。诸(zhū )将(jiāng )佐(zuǒ )皆(jiē )曰(yuē ):“今(jīn )远(yuǎn )出(chū )讨(tǎo )谦(qiān ),其(qí )胜(shèng )难(nán )必(bì )。苟(gǒu )林(lín )近(jìn )在(zài )江(jiāng )津(jīn ),伺(sì )人(rén )动(dòng )静(jìng ),若(ruò )来(lái )攻(gōng )城(chéng ),宗(zōng )之(zhī )未(wèi )必(bì )能(néng )固(gù );脱(tuō )有(yǒu )蹉(cuō )跌(diē ),大(dà )事(shì )去(qù )矣(yǐ )。”道(dào )规(guī )曰(yuē ):“苟(gǒu )林(lín )愚(yú )懦(nuò ),无(wú )他(tā )奇(qí )计(jì ),以(yǐ )吾(wú )去(qù )未(wèi )远(yuǎn ),必(bì )不(bú )敢(gǎn )向(xiàng )城(chéng )。吾(wú )今(jīn )取(qǔ )谦(qiān ),往(wǎng )至(zhì )便(biàn )克(kè );沈(shěn )疑(yí )之(zhī )间(jiān ),已(yǐ )自(zì )还(hái )返(fǎn )。谦(qiān )败(bài )则(zé )林(lín )破(pò )胆(dǎn )。岂(qǐ )暇(xiá )得(dé )来(lái )!且(qiě )宗(zōng )之(zhī )独(dú )守(shǒu ),何(hé )为(wéi )不(bú )支(zhī )数(shù )日(rì )!”乃(nǎi )驰(chí )往(wǎng )攻(gōng )谦(qiān ),水(shuǐ )陆(lù )齐(qí )进(jìn )。谦(qiān )等(děng )大(dà )陈(chén )舟(zhōu )师(shī ),兼(jiān )以(yǐ )步(bù )骑(qí ),战(zhàn )于(yú )枝(zhī )江(jiāng )。檀(tán )道(dào )济(jì )先(xiān )进(jìn )陷(xiàn )陈(chén ),谦(qiān )等(děng )大(dà )败(bài )。谦(qiān )单(dān )舸(gě )奔(bēn )苟(gǒu )林(lín ),道(dào )规(guī )追(zhuī )斩(zhǎn )之(zhī )。还(hái ),至(zhì )涌(yǒng )口(kǒu ),讨(tǎo )林(lín ),林(lín )走(zǒu ),道(dào )规(guī )遣(qiǎn )咨(zī )议(yì )参(cān )军(jūn )临(lín )淮(huái )刘(liú )遵(zūn )帅(shuài )众(zhòng )追(zhuī )之(zhī )。初(chū ),谦(qiān )至(zhì )枝(zhī )江(jiāng ),江(jiāng )陵(líng )士(shì )民(mín )皆(jiē )与(yǔ )谦(qiān )书(shū )。言(yán )城(chéng )内(nèi )虚(xū )实(shí ),欲(yù )为(wéi )内(nèi )应(yīng );至(zhì )是(shì )检(jiǎn )得(dé )之(zhī ),道(dào )规(guī )悉(xī )焚(fén )不(bú )视(shì ),众(zhòng )于(yú )是(shì )大(dà )安(ān )。

江(jiāng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )庾(yǔ )悦(yuè )以(yǐ )鄱(pó )阳(yáng )太(tài )守(shǒu )虞(yú )丘(qiū )进(jìn )为(wéi )前(qián )驱(qū ),屡(lǚ )破(pò )卢(lú )循(xún )兵(bīng ),进(jìn )据(jù )豫(yù )章(zhāng ),绝(jué )循(xún )粮(liáng )道(dào )。九(jiǔ )月(yuè ),刘(liú )遵(zūn )斩(zhǎn )苟(gǒu )林(lín )于(yú )巴(bā )陵(líng )。

桓(huán )石(shí )绥(suí )因(yīn )循(xún )入(rù )寇(kòu ),起(qǐ )兵(bīng )洛(luò )口(kǒu ),自(zì )号(hào )荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),征(zhēng )阳(yáng )令(lìng )王(wáng )天(tiān )恩(ēn )自(zì )号(hào )梁(liáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),袭(xí )据(jù )西(xī )城(chéng )。梁(liáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )傅(fù )诏(zhào )遣(qiǎn )其(qí )子(zǐ )魏(wèi )兴(xìng )太(tài )守(shǒu )弘(hóng )之(zhī )讨(tǎo )石(shí )绥(suí )等(děng ),皆(jiē )斩(zhǎn )之(zhī ),桓(huán )氏(shì )遂(suí )灭(miè )。韶(sháo ),畅(chàng )之(zhī )孙(sūn )也(yě )。

西(xī )秦(qín )王(wáng )乾(qián )归(guī )攻(gōng )秦(qín )略(luè )阳(yáng )、南(nán )安(ān )、陇(lǒng )西(xī )诸(zhū )郡(jùn ),皆(jiē )克(kè )之(zhī ),徙(xǐ )民(mín )二(èr )万(wàn )五(wǔ )千(qiān )户(hù )于(yú )苑(yuàn )川(chuān )及(jí )枹(bāo )罕(hǎn )。

甲(jiǎ )寅(yín ),葬(zàng )魏(wèi )主(zhǔ )珪(guī )于(yú )盛(shèng )乐(lè )金(jīn )陵(líng ),谥(shì )曰(yuē )宣(xuān )武(wǔ ),庙(miào )号(hào )烈(liè )祖(zǔ )。

刘(liú )毅(yì )固(gù )求(qiú )追(zhuī )讨(tǎo )卢(lú )循(xún ),长(zhǎng )史(shǐ )王(wáng )诞(dàn )密(mì )言(yán )于(yú )刘(liú )裕(yù )曰(yuē ):“毅(yì )既(jì )丧(sàng )败(bài ),不(bú )宜(yí )复(fù )使(shǐ )立(lì )功(gōng )。”裕(yù )从(cóng )之(zhī )。冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),裕(yù )帅(shuài )兗(yǎn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )刘(liú )籓(bān )、宁(níng )朔(shuò )将(jiāng )军(jūn )檀(tán )韶(sháo )、冠(guàn )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )刘(liú )敬(jìng )宣(xuān )等(děng )南(nán )击(jī )卢(lú )循(xún ),以(yǐ )刘(liú )毅(yì )监(jiān )太(tài )尉(wèi )留(liú )府(fǔ ),后(hòu )事(shì )皆(jiē )委(wěi )焉(yān )。癸(guǐ )巳(sì ),裕(yù )发(fā )建(jiàn )康(kāng )。

徐(xú )道(dào )覆(fù )帅(shuài )众(zhòng )三(sān )万(wàn )趣(qù )江(jiāng )陵(líng ),奄(yǎn )至(zhì )破(pò )冢(zhǒng )。时(shí )鲁(lǔ )宗(zōng )之(zhī )已(yǐ )还(hái )襄(xiāng )阳(yáng ),追(zhuī )召(zhào )不(bú )及(jí ),人(rén )情(qíng )大(dà )震(zhèn )。或(huò )传(chuán )循(xún )已(yǐ )平(píng )京(jīng )邑(yì ),遣(qiǎn )道(dào )覆(fù )来(lái )为(wéi )刺(cì )史(shǐ ),江(jiāng )、汉(hàn )士(shì )民(mín )感(gǎn )刘(liú )道(dào )规(guī )焚(fén )书(shū )之(zhī )恩(ēn ),无(wú )复(fù )贰(èr )志(zhì )。道(dào )规(guī )使(shǐ )刘(liú )遵(zūn )别(bié )为(wéi )游(yóu )军(jūn ),自(zì )拒(jù )道(dào )覆(fù )豫(yù )章(zhāng )口(kǒu ),前(qián )驱(qū )失(shī )利(lì );遵(zūn )自(zì )外(wài )横(héng )击(jī ),大(dà )破(pò )之(zhī ),斩(zhǎn )首(shǒu )万(wàn )馀(yú )级(jí ),赴(fù )水(shuǐ )死(sǐ )者(zhě )殆(dài )尽(jìn )。道(dào )覆(fù )单(dān )舸(gě )走(zǒu )还(hái )湓(pén )口(kǒu )。初(chū ),道(dào )规(guī )使(shǐ )遵(zūn )为(wéi )游(yóu )军(jūn ),众(zhòng )咸(xián )以(yǐ )为(wéi )强(qiáng )敌(dí )在(zài )胶(jiāo ),唯(wéi )患(huàn )众(zhòng )少(shǎo ),不(bú )应(yīng )分(fèn )割(gē )见(jiàn )力(lì ),置(zhì )无(wú )用(yòng )之(zhī )地(dì )。及(jí )破(pò )道(dào )覆(fù ),卒(zú )得(dé )游(yóu )军(jūn )之(zhī )力(lì ),众(zhòng )心(xīn )乃(nǎi )服(fú )。

鲜(xiān )卑(bēi )仆(pú )浑(hún )、羌(qiāng )句(jù )岂(qǐ )、输(shū )报(bào )、邓(dèng )若(ruò )等(děng )师(shī )户(hù )二(èr )万(wàn )降(jiàng )于(yú )西(xī )秦(qín )。

王(wáng )仲(zhòng )德(dé )等(děng )闻(wén )刘(liú )裕(yù )大(dà )军(jūn )且(qiě )至(zhì ),进(jìn )攻(gōng )范(fàn )崇(chóng )民(mín )于(yú )南(nán )陵(líng ),崇(chóng )民(mín )战(zhàn )舰(jiàn )夹(jiá )屯(tún )两(liǎng )岸(àn )。十(shí )一(yī )月(yuè ),刘(liú )钟(zhōng )自(zì )行(háng )觇(chān )贼(zéi ),天(tiān )雾(wù ),贼(zéi )钩(gōu )得(dé )其(qí )舸(gě )。钟(zhōng )因(yīn )帅(shuài )左(zuǒ )右(yòu )攻(gōng )舰(jiàn )户(hù ),贼(zéi )遽(jù )闭(bì )户(hù )拒(jù )之(zhī )。钟(zhōng )乃(nǎi )徐(xú )还(hái ),与(yǔ )仲(zhòng )德(dé )共(gòng )攻(gōng )崇(chóng )民(mín ),崇(chóng )民(mín )走(zǒu )。

癸(guǐ )丑(chǒu ),益(yì )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )鲍(bào )陋(lòu )卒(zú )。谯(qiáo )道(dào )福(fú )陷(xiàn )巴(bā )东(dōng ),杀(shā )守(shǒu )将(jiāng )温(wēn )祚(zuò )、时(shí )延(yán )祖(zǔ )。

卢(lú )循(xún )兵(bīng )守(shǒu )广(guǎng )州(zhōu )者(zhě )不(bú )以(yǐ )海(hǎi )道(dào )为(wéi )虞(yú )。庚(gēng )戌(xū ),孙(sūn )处(chù )乘(chéng )海(hǎi )奄(yǎn )至(zhì ),会(huì )大(dà )雾(wù ),四(sì )面(miàn )攻(gōng )之(zhī ),即(jí )日(rì )拔(bá )其(qí )城(chéng )。外(wài )抚(fǔ )其(qí )旧(jiù )民(mín ),戮(lù )循(xún )亲(qīn )党(dǎng ),勒(lè )兵(bīng )谨(jǐn )守(shǒu ),分(fèn )遣(qiǎn )沈(shěn )田(tián )子(zǐ )等(děng )击(jī )岭(lǐng )表(biǎo )诸(zhū )郡(jùn )。

刘(liú )裕(yù )军(jūn )雷(léi )池(chí ),卢(lú )循(xún )扬(yáng )声(shēng )不(bú )攻(gōng )雷(léi )池(chí ),当(dāng )乘(chéng )流(liú )径(jìng )下(xià )。裕(yù )知(zhī )其(qí )欲(yù )战(zhàn ),十(shí )二(èr )月(yuè ),己(jǐ )卯(mǎo ),进(jìn )军(jūn )大(dà )雷(léi )。庚(gēng )辰(chén ),卢(lú )循(xún )、徐(xú )道(dào )覆(fù )帅(shuài )众(zhòng )数(shù )万(wàn )塞(sāi )江(jiāng )而(ér )下(xià ),前(qián )后(hòu )莫(mò )见(jiàn )舳(zhú )舻(lú )之(zhī )际(jì )。裕(yù )悉(xī )出(chū )轻(qīng )舰(jiàn ),帅(shuài )众(zhòng )军(jūn )齐(qí )力(lì )击(jī )之(zhī );又(yòu )分(fèn )步(bù )骑(qí )屯(tún )于(yú )西(xī )岸(àn ),岸(àn )上(shàng )军(jūn )投(tóu )火(huǒ )焚(fén )之(zhī ),烟(yān )炎(yán )涨(zhǎng )天(tiān )。循(xún )兵(bīng )大(dà )败(bài ),走(zǒu )还(hái )寻(xún )阳(yáng );将(jiāng )趣(qù )豫(yù )章(zhāng )。乃(nǎi )悉(xī )力(lì )栅(shān )断(duàn )左(zuǒ )里(lǐ )。丙(bǐng )申(shēn ),裕(yù )军(jūn )至(zhì )左(zuǒ )里(lǐ ),不(bú )得(dé )进(jìn )。裕(yù )麾(huī )兵(bīng )将(jiāng )战(zhàn ),所(suǒ )执(zhí )麾(huī )竿(gān )折(shé ),幡(fān )沉(chén )于(yú )水(shuǐ ),众(zhòng )并(bìng )怪(guài )惧(jù )。裕(yù )笑(xiào )曰(yuē ):“往(wǎng )年(nián )覆(fù )舟(zhōu )之(zhī )战(zhàn ),幡(fān )竿(gān )亦(yì )折(shé ),今(jīn )者(zhě )复(fù )然(rán ),贼(zéi )必(bì )破(pò )矣(yǐ )。”即(jí )攻(gōng )栅(shān )而(ér )进(jìn )。循(xún )兵(bīng )虽(suī )殊(shū )死(sǐ )战(zhàn ),弗(fú )能(néng )禁(jìn )。循(xún )单(dān )舸(gě )走(zǒu ),所(suǒ )杀(shā )及(jí )投(tóu )水(shuǐ )死(sǐ )者(zhě )凡(fán )万(wàn )馀(yú )人(rén )。纳(nà )其(qí )降(jiàng )附(fù ),宥(yòu )其(qí )逼(bī )略(luè ),遣(qiǎn )刘(liú )籓(bān )、孟(mèng )怀(huái )玉(yù )轻(qīng )军(jūn )追(zhuī )之(zhī )。循(xún )收(shōu )散(sàn )卒(zú ),尚(shàng )有(yǒu )数(shù )千(qiān )人(rén ),径(jìng )还(hái )番(fān )禺(yú );道(dào )覆(fù )走(zǒu )保(bǎo )始(shǐ )兴(xìng )。裕(yù )板(bǎn )建(jiàn )威(wēi )将(jiāng )军(jūn )褚(chǔ )裕(yù )之(zhī )行(háng )广(guǎng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。裕(yù )之(zhī ),裒(póu )之(zhī )曾(céng )孙(sūn )也(yě )。裕(yù )还(hái )建(jiàn )康(kāng )。刘(liú )毅(yì )恶(è )刘(liú )穆(mù )之(zhī ),每(měi )从(cóng )容(róng )与(yǔ )裕(yù )言(yán )穆(mù )之(zhī )权(quán )太(tài )重(zhòng ),裕(yù )益(yì )亲(qīn )任(rèn )之(zhī )。

燕(yàn )广(guǎng )川(chuān )公(gōng )万(wàn )泥(ní )、上(shàng )谷(gǔ )公(gōng )乳(rǔ )陈(chén ),自(zì )以(yǐ )宗(zōng )室(shì ),有(yǒu )大(dà )功(gōng ),谓(wèi )当(dāng )入(rù )为(wéi )公(gōng )辅(fǔ )。燕(yàn )王(wáng )跋(bá )以(yǐ )二(èr )籓(bān )任(rèn )重(zhòng ),久(jiǔ )而(ér )弗(fú )征(zhēng ),二(èr )人(rén )皆(jiē )怨(yuàn )。是(shì )岁(suì ),乳(rǔ )陈(chén )密(mì )遣(qiǎn )人(rén )告(gào )万(wàn )泥(ní )曰(yuē ):“乳(rǔ )陈(chén )有(yǒu )至(zhì )谋(móu ),愿(yuàn )与(yǔ )叔(shū )父(fù )图(tú )之(zhī )。”万(wàn )泥(ní )遂(suí )奔(bēn )白(bái )狼(láng ),与(yǔ )乳(rǔ )陈(chén )俱(jù )叛(pàn ),跋(bá )遣(qiǎn )汲(jí )郡(jùn )公(gōng )弘(hóng )与(yǔ )张(zhāng )兴(xìng )将(jiāng )步(bù )骑(qí )二(èr )万(wàn )讨(tǎo )之(zhī )。弘(hóng )先(xiān )遣(qiǎn )使(shǐ )谕(yù )以(yǐ )祸(huò )福(fú );万(wàn )泥(ní )欲(yù )降(jiàng ),乳(rǔ )陈(chén )不(bú )可(kě )。兴(xìng )谓(wèi )弘(hóng )曰(yuē ):“贼(zéi )明(míng )日(rì )出(chū )战(zhàn ),今(jīn )夜(yè )必(bì )来(lái )惊(jīng )我(wǒ )营(yíng ),宜(yí )为(wéi )之(zhī )备(bèi )。”弘(hóng )乃(nǎi )密(mì )严(yán )人(rén )课(kè )草(cǎo )十(shí )束(shù ),畜(chù )火(huǒ )伏(fú )兵(bīng )以(yǐ )待(dài )之(zhī )。是(shì )夜(yè ),乳(rǔ )陈(chén )果(guǒ )遣(qiǎn )壮(zhuàng )士(shì )千(qiān )馀(yú )人(rén )来(lái )斫(zhuó )营(yíng ),众(zhòng )火(huǒ )俱(jù )起(qǐ ),伏(fú )兵(bīng )邀(yāo )击(jī ),俘(fú )斩(zhǎn )无(wú )遗(yí )。万(wàn )泥(ní )、乳(rǔ )陈(chén )惧(jù )而(ér )出(chū )降(jiàng ),弘(hóng )皆(jiē )斩(zhǎn )之(zhī )。跋(bá )以(yǐ )范(fàn )阳(yáng )公(gōng )素(sù )弗(fú )为(wéi )大(dà )司(sī )马(mǎ ),改(gǎi )封(fēng )辽(liáo )西(xī )公(gōng );弘(hóng )为(wéi )骠(biāo )骑(qí )大(dà )将(jiāng )军(jūn ),改(gǎi )封(fēng )中(zhōng )山(shān )公(gōng )。

阅读:26154

打赏捐助〔Donate〕>>>

《晋纪三十七》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库