卷一·武帝(刘裕)·上【登录】

《宋书》 > 本纪 > 《卷一·武帝(刘裕)·上》 > 拼音版

高(gāo )祖(zǔ )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )讳(huì )裕(yù ),字(zì )德(dé )舆(yú ),小(xiǎo )名(míng )寄(jì )奴(nú ),彭(péng )城(chéng )县(xiàn )绥(suí )舆(yú )里(lǐ )人(rén ),汉(hàn )高(gāo )帝(dì )弟(dì )楚(chǔ )元(yuán )王(wáng )交(jiāo )之(zhī )后(hòu )也(yě )。交(jiāo )生(shēng )红(hóng )懿(yì )侯(hóu )富(fù ),富(fù )生(shēng )宗(zōng )正(zhèng )辟(pì )强(qiáng ),辟(pì )强(qiáng )生(shēng )阳(yáng )城(chéng )缪(miù )侯(hóu )德(dé ),德(dé )生(shēng )阳(yáng )城(chéng )节(jiē )侯(hóu )安(ān )民(mín ),安(ān )民(mín )生(shēng )阳(yáng )城(chéng )釐(lí )侯(hóu )庆(qìng )忌(jì ),庆(qìng )忌(jì )生(shēng )阳(yáng )城(chéng )肃(sù )侯(hóu )岑(cén ),岑(cén )生(shēng )宗(zōng )正(zhèng )平(píng ),平(píng )生(shēng )东(dōng )武(wǔ )城(chéng )令(lìng )某(mǒu ),某(mǒu )生(shēng )东(dōng )莱(lái )太(tài )守(shǒu )景(jǐng ),景(jǐng )生(shēng )明(míng )经(jīng )洽(qià ),洽(qià )生(shēng )博(bó )士(shì )弘(hóng ),弘(hóng )生(shēng )琅(láng )邪(xié )都(dōu )尉(wèi )悝(kuī ),悝(kuī )生(shēng )魏(wèi )定(dìng )襄(xiāng )太(tài )守(shǒu )某(mǒu ),某(mǒu )生(shēng )邪(xié )城(chéng )令(lìng )亮(liàng ),亮(liàng )生(shēng )晋(jìn )北(běi )平(píng )太(tài )守(shǒu )膺(yīng ),膺(yīng )生(shēng )相(xiàng )国(guó )掾(yuàn )熙(xī ),熙(xī )生(shēng )开(kāi )封(fēng )令(lìng )旭(xù )孙(sūn ),旭(xù )孙(sūn )生(shēng )混(hún ),始(shǐ )过(guò )江(jiāng ),居(jū )晋(jìn )陵(líng )郡(jùn )丹(dān )徒(tú )县(xiàn )之(zhī )京(jīng )口(kǒu )里(lǐ ),官(guān )至(zhì )武(wǔ )原(yuán )令(lìng )。混(hún )生(shēng )东(dōng )安(ān )太(tài )守(shǒu )靖(jìng ),靖(jìng )生(shēng )郡(jùn )功(gōng )曹(cáo )翘(qiào ),是(shì )为(wéi )皇(huáng )考(kǎo )。高(gāo )祖(zǔ )以(yǐ )晋(jìn )哀(āi )帝(dì )兴(xìng )宁(níng )元(yuán )年(nián )岁(suì )次(cì )癸(guǐ )亥(hài )三(sān )月(yuè )壬(rén )寅(yín )夜(yè )生(shēng )。及(jí )长(zhǎng ),身(shēn )长(zhǎng )七(qī )尺(chǐ )六(liù )寸(cùn ),风(fēng )骨(gǔ )奇(qí )特(tè )。家(jiā )贫(pín ),有(yǒu )大(dà )志(zhì ),不(bú )治(zhì )廉(lián )隅(yú )。事(shì )继(jì )母(mǔ )以(yǐ )孝(xiào )谨(jǐn )称(chēng )。

初(chū )为(wéi )冠(guàn )军(jūn )孙(sūn )无(wú )终(zhōng )司(sī )马(mǎ )。安(ān )帝(dì )隆(lóng )安(ān )三(sān )年(nián )十(shí )一(yī )月(yuè ),妖(yāo )贼(zéi )孙(sūn )恩(ēn )作(zuò )乱(luàn )于(yú )会(huì )稽(jī ),晋(jìn )朝(cháo )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )谢(xiè )琰(yǎn )、前(qián )将(jiāng )军(jūn )刘(liú )牢(láo )之(zhī )东(dōng )讨(tǎo )。牢(láo )之(zhī )请(qǐng )高(gāo )祖(zǔ )参(cān )府(fǔ )军(jūn )事(shì )。十(shí )二(èr )月(yuè ),牢(láo )之(zhī )至(zhì )吴(wú ),而(ér )贼(zéi )缘(yuán )道(dào )屯(tún )结(jié ),牢(láo )之(zhī )命(mìng )高(gāo )祖(zǔ )与(yǔ )数(shù )十(shí )人(rén ),觇(chān )贼(zéi )远(yuǎn )近(jìn )。会(huì )遇(yù )贼(zéi )至(zhì ),众(zhòng )数(shù )千(qiān )人(rén ),高(gāo )祖(zǔ )便(biàn )进(jìn )与(yǔ )战(zhàn )。所(suǒ )将(jiāng )人(rén )多(duō )死(sǐ ),而(ér )战(zhàn )意(yì )方(fāng )厉(lì ),手(shǒu )奋(fèn )长(zhǎng )刀(dāo ),所(suǒ )杀(shā )伤(shāng )甚(shèn )众(zhòng )。牢(láo )之(zhī )子(zǐ )敬(jìng )宣(xuān )疑(yí )高(gāo )祖(zǔ )淹(yān )久(jiǔ ),恐(kǒng )为(wéi )贼(zéi )所(suǒ )困(kùn ),乃(nǎi )轻(qīng )骑(qí )寻(xún )之(zhī )。既(jì )而(ér )众(zhòng )骑(qí )并(bìng )至(zhì ),贼(zéi )乃(nǎi )奔(bēn )退(tuì ),斩(zhǎn )获(huò )千(qiān )余(yú )人(rén ),推(tuī )锋(fēng )而(ér )进(jìn ),平(píng )山(shān )阴(yīn ),恩(ēn )遁(dùn )还(hái )入(rù )海(hǎi )。四(sì )年(nián )五(wǔ )月(yuè ),恩(ēn )复(fù )入(rù )会(huì )稽(jī ),杀(shā )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )谢(xiè )琰(yǎn )。十(shí )一(yī )月(yuè ),刘(liú )牢(láo )之(zhī )复(fù )率(lǜ )众(zhòng )东(dōng )征(zhēng ),恩(ēn )退(tuì )走(zǒu )。牢(láo )之(zhī )屯(tún )上(shàng )虞(yú ),使(shǐ )高(gāo )祖(zǔ )戍(shù )句(jù )章(zhāng )城(chéng )。句(jù )章(zhāng )城(chéng )既(jì )卑(bēi )小(xiǎo ),战(zhàn )士(shì )不(bú )盈(yíng )数(shù )百(bǎi )人(rén )。高(gāo )祖(zǔ )常(cháng )被(bèi )坚(jiān )执(zhí )锐(ruì ),为(wéi )士(shì )卒(zú )先(xiān ),每(měi )战(zhàn )辄(zhé )摧(cuī )锋(fēng )陷(xiàn )阵(zhèn ),贼(zéi )乃(nǎi )退(tuì )还(hái )浃(jiā )口(kǒu )。于(yú )时(shí )东(dōng )伐(fá )诸(zhū )帅(shuài ),御(yù )军(jūn )无(wú )律(lǜ ),士(shì )卒(zú )暴(bào )掠(luě ),甚(shèn )为(wéi )百(bǎi )姓(xìng )所(suǒ )苦(kǔ )。唯(wéi )高(gāo )祖(zǔ )法(fǎ )令(lìng )明(míng )整(zhěng ),所(suǒ )至(zhì )莫(mò )不(bú )亲(qīn )赖(lài )焉(yān )。

五(wǔ )年(nián )春(chūn ),孙(sūn )恩(ēn )频(pín )攻(gōng )句(jù )章(zhāng ),高(gāo )祖(zǔ )屡(lǚ )摧(cuī )破(pò )之(zhī ),恩(ēn )复(fù )走(zǒu )入(rù )海(hǎi )。三(sān )月(yuè ),恩(ēn )北(běi )出(chū )海(hǎi )盐(yán ),高(gāo )祖(zǔ )追(zhuī )而(ér )翼(yì )之(zhī ),筑(zhù )城(chéng )于(yú )海(hǎi )盐(yán )故(gù )治(zhì )。贼(zéi )日(rì )来(lái )攻(gōng )城(chéng ),城(chéng )内(nèi )兵(bīng )力(lì )甚(shèn )弱(ruò ),高(gāo )祖(zǔ )乃(nǎi )选(xuǎn )敢(gǎn )死(sǐ )之(zhī )士(shì )数(shù )百(bǎi )人(rén ),咸(xián )脱(tuō )甲(jiǎ )胄(zhòu ),执(zhí )短(duǎn )兵(bīng ),并(bìng )鼓(gǔ )噪(zào )而(ér )出(chū )。贼(zéi )震(zhèn )惧(jù )夺(duó )气(qì ),因(yīn )其(qí )惧(jù )而(ér )奔(bēn )之(zhī ),并(bìng )弃(qì )甲(jiǎ )散(sàn )走(zǒu ),斩(zhǎn )其(qí )大(dà )帅(shuài )姚(yáo )盛(shèng )。虽(suī )连(lián )战(zhàn )克(kè )胜(shèng ),然(rán )众(zhòng )寡(guǎ )不(bú )敌(dí ),高(gāo )祖(zǔ )独(dú )深(shēn )虑(lǜ )之(zhī )。一(yī )夜(yè ),偃(yǎn )旗(qí )匿(nì )众(zhòng ),若(ruò )已(yǐ )遁(dùn )者(zhě )。明(míng )晨(chén )开(kāi )门(mén ),使(shǐ )羸(léi )疾(jí )数(shù )人(rén )登(dēng )城(chéng )。贼(zéi )遥(yáo )问(wèn )刘(liú )讳(huì )所(suǒ )在(zài ),曰(yuē ):“夜(yè )已(yǐ )走(zǒu )矣(yǐ )。”贼(zéi )信(xìn )之(zhī ),乃(nǎi )率(lǜ )众(zhòng )大(dà )上(shàng )。高(gāo )祖(zǔ )乘(chéng )其(qí )懈(xiè )怠(dài ),奋(fèn )击(jī ),大(dà )破(pò )之(zhī )。恩(ēn )知(zhī )城(chéng )不(bú )可(kě )下(xià ),乃(nǎi )进(jìn )向(xiàng )沪(hù )渎(dú )。高(gāo )祖(zǔ )复(fù )弃(qì )城(chéng )追(zhuī )之(zhī )。海(hǎi )盐(yán )令(lìng )鲍(bào )陋(lòu )遣(qiǎn )子(zǐ )嗣(sì )之(zhī )以(yǐ )吴(wú )兵(bīng )一(yī )千(qiān ),请(qǐng )为(wéi )前(qián )驱(qū )。高(gāo )祖(zǔ )曰(yuē ):“贼(zéi )兵(bīng )甚(shèn )精(jīng ),吴(wú )人(rén )不(bú )习(xí )战(zhàn )。若(ruò )前(qián )驱(qū )失(shī )利(lì ),必(bì )败(bài )我(wǒ )军(jūn ),可(kě )在(zài )后(hòu )为(wéi )声(shēng )援(yuán )。”不(bú )从(cóng )。是(shì )夜(yè ),高(gāo )祖(zǔ )多(duō )设(shè )伏(fú )兵(bīng ),兼(jiān )置(zhì )旗(qí )鼓(gǔ ),然(rán )一(yī )处(chù )不(bú )过(guò )数(shù )人(rén )。明(míng )日(rì ),贼(zéi )率(lǜ )众(zhòng )万(wàn )余(yú )迎(yíng )战(zhàn )。前(qián )驱(qū )既(jì )交(jiāo ),诸(zhū )伏(fú )皆(jiē )出(chū ),举(jǔ )旗(qí )鸣(míng )鼓(gǔ )。贼(zéi )谓(wèi )四(sì )面(miàn )有(yǒu )军(jūn ),乃(nǎi )退(tuì )。嗣(sì )之(zhī )追(zhuī )奔(bēn ),为(wéi )贼(zéi )所(suǒ )没(méi )。高(gāo )祖(zǔ )且(qiě )战(zhàn )且(qiě )退(tuì ),贼(zéi )盛(shèng ),所(suǒ )领(lǐng )死(sǐ )伤(shāng )且(qiě )尽(jìn )。高(gāo )祖(zǔ )虑(lǜ )不(bú )免(miǎn ),至(zhì )向(xiàng )伏(fú )兵(bīng )处(chù ),乃(nǎi )止(zhǐ ),令(lìng )左(zuǒ )右(yòu )脱(tuō )取(qǔ )死(sǐ )人(rén )衣(yī )。贼(zéi )谓(wèi )当(dāng )走(zǒu )反(fǎn )停(tíng ),疑(yí )犹(yóu )有(yǒu )伏(fú )。高(gāo )祖(zǔ )因(yīn )呼(hū )更(gèng )战(zhàn ),气(qì )色(sè )甚(shèn )猛(měng ),贼(zéi )众(zhòng )以(yǐ )为(wéi )然(rán ),乃(nǎi )引(yǐn )军(jūn )去(qù )。高(gāo )祖(zǔ )徐(xú )归(guī ),然(rán )后(hòu )散(sàn )兵(bīng )稍(shāo )集(jí )。五(wǔ )月(yuè ),孙(sūn )恩(ēn )破(pò )沪(hù )渎(dú ),杀(shā )吴(wú )国(guó )内(nèi )史(shǐ )袁(yuán )山(shān )松(sōng ),死(sǐ )者(zhě )四(sì )千(qiān )人(rén )。是(shì )月(yuè ),高(gāo )祖(zǔ )复(fù )破(pò )贼(zéi )于(yú )娄(lóu )县(xiàn )。六(liù )月(yuè ),恩(ēn )乘(chéng )胜(shèng )浮(fú )海(hǎi ),奄(yǎn )至(zhì )丹(dān )徒(tú ),战(zhàn )士(shì )十(shí )余(yú )万(wàn )。刘(liú )牢(láo )之(zhī )犹(yóu )屯(tún )山(shān )阴(yīn ),京(jīng )邑(yì )震(zhèn )动(dòng )。高(gāo )祖(zǔ )倍(bèi )道(dào )兼(jiān )行(háng ),与(yǔ )贼(zéi )俱(jù )至(zhì )。于(yú )时(shí )众(zhòng )力(lì )既(jì )寡(guǎ ),加(jiā )以(yǐ )步(bù )远(yuǎn )疲(pí )劳(láo ),而(ér )丹(dān )徒(tú )守(shǒu )军(jūn )莫(mò )有(yǒu )斗(dòu )志(zhì )。恩(ēn )率(lǜ )众(zhòng )数(shù )万(wàn ),鼓(gǔ )噪(zào )登(dēng )蒜(suàn )山(shān ),居(jū )民(mín )皆(jiē )荷(hé )担(dān )而(ér )立(lì )。高(gāo )祖(zǔ )率(lǜ )所(suǒ )领(lǐng )奔(bēn )击(jī ),大(dà )破(pò )之(zhī ),投(tóu )巘(yǎn )赴(fù )水(shuǐ )死(sǐ )者(zhě )甚(shèn )众(zhòng )。恩(ēn )以(yǐ )彭(péng )排(pái )自(zì )载(zǎi ),仅(jǐn )得(dé )还(hái )船(chuán )。虽(suī )被(bèi )摧(cuī )破(pò ),犹(yóu )恃(shì )其(qí )众(zhòng )力(lì ),径(jìng )向(xiàng )京(jīng )师(shī )。楼(lóu )船(chuán )高(gāo )大(dà ),值(zhí )风(fēng )不(bú )得(dé )进(jìn ),旬(xún )日(rì )乃(nǎi )至(zhì )白(bái )石(shí )。寻(xún )知(zhī )刘(liú )牢(láo )之(zhī )已(yǐ )还(hái ),朝(cháo )廷(tíng )有(yǒu )备(bèi ),遂(suí )走(zǒu )向(xiàng )郁(yù )洲(zhōu )。八(bā )月(yuè ),以(yǐ )高(gāo )祖(zǔ )为(wéi )建(jiàn )武(wǔ )将(jiāng )军(jūn )、下(xià )邳(pī )太(tài )守(shǒu ),领(lǐng )水(shuǐ )军(jūn )追(zhuī )恩(ēn )至(zhì )郁(yù )洲(zhōu ),复(fù )大(dà )破(pò )恩(ēn ),恩(ēn )南(nán )走(zǒu )。十(shí )一(yī )月(yuè ),高(gāo )祖(zǔ )追(zhuī )恩(ēn )于(yú )沪(hù )渎(dú ),及(jí )海(hǎi )盐(yán ),又(yòu )破(pò )之(zhī )。三(sān )战(zhàn ),并(bìng )大(dà )获(huò ),俘(fú )馘(guó )以(yǐ )万(wàn )数(shù )。恩(ēn )自(zì )是(shì )饥(jī )馑(jǐn )疾(jí )疫(yì ),死(sǐ )者(zhě )太(tài )半(bàn ),自(zì )浃(jiā )口(kǒu )奔(bēn )临(lín )海(hǎi )。

元(yuán )兴(xìng )元(yuán )年(nián )正(zhèng )月(yuè ),骠(biāo )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )司(sī )马(mǎ )元(yuán )显(xiǎn )西(xī )伐(fá )荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )桓(huán )玄(xuán ),玄(xuán )亦(yì )率(lǜ )荆(jīng )楚(chǔ )大(dà )众(zhòng ),下(xià )讨(tǎo )元(yuán )显(xiǎn )。元(yuán )显(xiǎn )遣(qiǎn )镇(zhèn )北(běi )将(jiāng )军(jūn )刘(liú )牢(láo )之(zhī )拒(jù )之(zhī ),高(gāo )祖(zǔ )参(cān )其(qí )军(jūn )事(shì ),次(cì )溧(lì )洲(zhōu )。玄(xuán )至(zhì ),高(gāo )祖(zǔ )请(qǐng )击(jī )之(zhī ),不(bú )许(xǔ ),将(jiāng )遣(qiǎn )子(zǐ )敬(jìng )宣(xuān )诣(yì )玄(xuán )请(qǐng )和(hé )。高(gāo )祖(zǔ )与(yǔ )牢(láo )之(zhī )甥(shēng )东(dōng )海(hǎi )何(hé )无(wú )忌(jì )并(bìng )固(gù )请(qǐng ),不(bú )从(cóng )。遂(suí )遣(qiǎn )敬(jìng )宣(xuān )诣(yì )玄(xuán ),玄(xuán )克(kè )京(jīng )邑(yì ),杀(shā )元(yuán )显(xiǎn ),以(yǐ )牢(láo )之(zhī )为(wéi )会(huì )稽(jī )内(nèi )史(shǐ )。惧(jù )而(ér )告(gào )高(gāo )祖(zǔ )曰(yuē ):“便(biàn )夺(duó )我(wǒ )兵(bīng ),祸(huò )其(qí )至(zhì )矣(yǐ )。今(jīn )当(dāng )北(běi )就(jiù )高(gāo )雅(yǎ )于(yú )广(guǎng )陵(líng )举(jǔ )事(shì ),卿(qīng )能(néng )从(cóng )我(wǒ )去(qù )乎(hū )?”答(dá )曰(yuē ):“将(jiāng )军(jūn )以(yǐ )劲(jìn )卒(zú )数(shù )万(wàn ),望(wàng )风(fēng )降(jiàng )服(fú )。彼(bǐ )新(xīn )得(dé )志(zhì ),威(wēi )震(zhèn )天(tiān )下(xià )。三(sān )军(jūn )人(rén )情(qíng ),都(dōu )已(yǐ )去(qù )矣(yǐ ),广(guǎng )陵(líng )岂(qǐ )可(kě )得(dé )至(zhì )邪(xié )!讳(huì )当(dāng )反(fǎn )复(fù )还(hái )京(jīng )口(kǒu )耳(ěr )。”牢(láo )之(zhī )叛(pàn )走(zǒu ),自(zì )缢(yì )死(sǐ )。何(hé )无(wú )忌(jì )谓(wèi )高(gāo )祖(zǔ )曰(yuē ):“我(wǒ )将(jiāng )何(hé )之(zhī )?”高(gāo )祖(zǔ )曰(yuē ):“镇(zhèn )北(běi )去(qù )必(bì )不(bú )免(miǎn ),卿(qīng )可(kě )随(suí )我(wǒ )还(hái )京(jīng )口(kǒu )。桓(huán )玄(xuán )必(bì )能(néng )守(shǒu )节(jiē )北(běi )面(miàn ),我(wǒ )当(dāng )与(yǔ )卿(qīng )事(shì )之(zhī )。不(bú )然(rán ),与(yǔ )卿(qīng )图(tú )之(zhī )。今(jīn )方(fāng )是(shì )玄(xuán )矫(jiǎo )情(qíng )任(rèn )算(suàn )之(zhī )日(rì ),必(bì )将(jiāng )用(yòng )我(wǒ )辈(bèi )也(yě )。”桓(huán )玄(xuán )从(cóng )兄(xiōng )修(xiū )以(yǐ )抚(fǔ )军(jūn )镇(zhèn )丹(dān )徒(tú ),以(yǐ )高(gāo )祖(zǔ )为(wéi )中(zhōng )兵(bīng )参(cān )军(jūn ),军(jūn )、郡(jùn )如(rú )故(gù )。

孙(sūn )恩(ēn )自(zì )奔(bēn )败(bài )之(zhī )后(hòu ),徒(tú )旅(lǚ )渐(jiàn )散(sàn ),惧(jù )生(shēng )见(jiàn )获(huò ),乃(nǎi )于(yú )临(lín )海(hǎi )投(tóu )水(shuǐ )死(sǐ )。余(yú )众(zhòng )推(tuī )恩(ēn )妹(mèi )夫(fū )卢(lú )循(xún )为(wéi )主(zhǔ )。桓(huán )玄(xuán )欲(yù )且(qiě )缉(jī )宁(níng )东(dōng )土(tǔ ),以(yǐ )循(xún )为(wéi )永(yǒng )嘉(jiā )太(tài )守(shǒu )。循(xún )虽(suī )受(shòu )命(mìng ),而(ér )寇(kòu )暴(bào )不(bú )已(yǐ )。五(wǔ )月(yuè ),玄(xuán )复(fù )遣(qiǎn )高(gāo )祖(zǔ )东(dōng )征(zhēng )。时(shí )循(xún )自(zì )临(lín )海(hǎi )入(rù )东(dōng )阳(yáng )。二(èr )年(nián )正(zhèng )月(yuè ),玄(xuán )复(fù )遣(qiǎn )高(gāo )祖(zǔ )破(pò )循(xún )于(yú )东(dōng )阳(yáng )。循(xún )奔(bēn )永(yǒng )嘉(jiā ),复(fù )追(zhuī )破(pò )之(zhī ),斩(zhǎn )其(qí )大(dà )帅(shuài )张(zhāng )士(shì )道(dào ),追(zhuī )讨(tǎo )至(zhì )于(yú )晋(jìn )安(ān ),循(xún )浮(fú )海(hǎi )南(nán )走(zǒu )。六(liù )月(yuè ),加(jiā )高(gāo )祖(zǔ )彭(péng )城(chéng )内(nèi )史(shǐ )。

桓(huán )玄(xuán )为(wéi )楚(chǔ )王(wáng ),将(jiāng )谋(móu )篡(cuàn )盗(dào )。玄(xuán )从(cóng )兄(xiōng )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )谦(qiān )屏(píng )人(rén )问(wèn )高(gāo )祖(zǔ )曰(yuē ):“楚(chǔ )王(wáng )勋(xūn )德(dé )隆(lóng )重(zhòng ),四(sì )海(hǎi )归(guī )怀(huái )。朝(cháo )廷(tíng )之(zhī )情(qíng ),咸(xián )谓(wèi )宜(yí )有(yǒu )揖(yī )让(ràng ),卿(qīng )意(yì )以(yǐ )为(wéi )何(hé )如(rú )?”高(gāo )祖(zǔ )既(jì )志(zhì )欲(yù )图(tú )玄(xuán ),乃(nǎi )逊(xùn )辞(cí )答(dá )曰(yuē ):“楚(chǔ )王(wáng ),宣(xuān )武(wǔ )之(zhī )子(zǐ ),勋(xūn )德(dé )盖(gài )世(shì )。晋(jìn )室(shì )微(wēi )弱(ruò ),民(mín )望(wàng )久(jiǔ )移(yí ),乘(chéng )运(yùn )禅(chán )代(dài ),有(yǒu )何(hé )不(bú )可(kě )!”谦(qiān )喜(xǐ )曰(yuē ):“卿(qīng )谓(wèi )可(kě )尔(ěr ),便(biàn )当(dāng )是(shì )真(zhēn )可(kě )尔(ěr )。”十(shí )二(èr )月(yuè ),桓(huán )玄(xuán )篡(cuàn )帝(dì )位(wèi ),迁(qiān )天(tiān )子(zǐ )于(yú )寻(xún )阳(yáng )。桓(huán )修(xiū )入(rù )朝(cháo ),高(gāo )祖(zǔ )从(cóng )至(zhì )京(jīng )邑(yì )。玄(xuán )见(jiàn )高(gāo )祖(zǔ ),谓(wèi )司(sī )徒(tú )王(wáng )谧(mì )曰(yuē ):“昨(zuó )见(jiàn )刘(liú )讳(huì ),风(fēng )骨(gǔ )不(bú )恆(héng ),盖(gài )人(rén )杰(jié )也(yě )。”每(měi )游(yóu )集(jí ),辄(zhé )引(yǐn )接(jiē )殷(yīn )勤(qín ),赠(zèng )赐(cì )甚(shèn )厚(hòu )。高(gāo )祖(zǔ )愈(yù )恶(è )之(zhī )。或(huò )说(shuō )玄(xuán )曰(yuē ):“刘(liú )讳(huì )龙(lóng )行(háng )虎(hǔ )步(bù ),视(shì )瞻(zhān )不(bú )凡(fán ),恐(kǒng )不(bú )为(wéi )人(rén )下(xià ),宜(yí )蚤(zǎo )为(wéi )其(qí )所(suǒ )。”玄(xuán )曰(yuē ):“我(wǒ )方(fāng )欲(yù )平(píng )荡(dàng )中(zhōng )原(yuán ),非(fēi )刘(liú )讳(huì )莫(mò )可(kě )付(fù )以(yǐ )大(dà )事(shì )。关(guān )陇(lǒng )平(píng )定(dìng ),然(rán )后(hòu )当(dāng )别(bié )议(yì )之(zhī )耳(ěr )。”玄(xuán )乃(nǎi )下(xià )诏(zhào )曰(yuē ):“刘(liú )讳(huì )以(yǐ )寡(guǎ )制(zhì )众(zhòng ),屡(lǚ )摧(cuī )妖(yāo )锋(fēng ),泛(fàn )海(hǎi )穷(qióng )追(zhuī ),十(shí )殄(tiǎn )其(qí )八(bā )。诸(zhū )将(jiāng )力(lì )战(zhàn ),多(duō )被(bèi )重(zhòng )创(chuàng )。自(zì )元(yuán )帅(shuài )以(yǐ )下(xià )至(zhì )于(yú )将(jiāng )士(shì ),并(bìng )宜(yí )论(lùn )赏(shǎng ),以(yǐ )叙(xù )勋(xūn )烈(liè )。”

先(xiān )是(shì ),高(gāo )祖(zǔ )东(dōng )征(zhēng )卢(lú )循(xún ),何(hé )无(wú )忌(jì )随(suí )至(zhì )山(shān )阴(yīn ),劝(quàn )于(yú )会(huì )稽(jī )举(jǔ )义(yì )。高(gāo )祖(zǔ )以(yǐ )为(wéi )玄(xuán )未(wèi )据(jù )极(jí )位(wèi ),且(qiě )会(huì )稽(jī )遥(yáo )远(yuǎn ),事(shì )济(jì )为(wéi )难(nán ),俟(sì )其(qí )篡(cuàn )逆(nì )事(shì )著(zhe ),徐(xú )于(yú )京(jīng )口(kǒu )图(tú )之(zhī ),不(bú )忧(yōu )不(bú )克(kè )。至(zhì )是(shì )桓(huán )修(xiū )还(hái )京(jīng ),高(gāo )祖(zǔ )托(tuō )以(yǐ )金(jīn )创(chuàng )疾(jí )动(dòng ),不(bú )堪(kān )步(bù )从(cóng ),乃(nǎi )与(yǔ )无(wú )忌(jì )同(tóng )船(chuán )共(gòng )还(hái ),建(jiàn )兴(xìng )复(fù )之(zhī )计(jì )。于(yú )是(shì )与(yǔ )弟(dì )道(dào )规(guī )、沛(pèi )郡(jùn )刘(liú )毅(yì )、平(píng )昌(chāng )孟(mèng )昶(chǎng )、任(rèn )城(chéng )魏(wèi )咏(yǒng )之(zhī )、高(gāo )平(píng )檀(tán )凭(píng )之(zhī )、琅(láng )邪(xié )诸(zhū )葛(gě )长(zhǎng )民(mín )、太(tài )原(yuán )王(wáng )元(yuán )德(dé )、陇(lǒng )西(xī )辛(xīn )扈(hù )兴(xìng )、东(dōng )莞(wǎn )童(tóng )厚(hòu )之(zhī ),并(bìng )同(tóng )义(yì )谋(móu )。时(shí )桓(huán )修(xiū )弟(dì )弘(hóng )为(wéi )征(zhēng )虏(lǔ )将(jiāng )军(jūn )、青(qīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),镇(zhèn )广(guǎng )陵(líng )。道(dào )规(guī )为(wéi )弘(hóng )中(zhōng )兵(bīng )参(cān )军(jūn ),昶(chǎng )为(wéi )州(zhōu )主(zhǔ )簿(bù )。乃(nǎi )令(lìng )毅(yì )潜(qián )往(wǎng )就(jiù )昶(chǎng ),聚(jù )徒(tú )于(yú )江(jiāng )北(běi ),谋(móu )起(qǐ )兵(bīng )杀(shā )弘(hóng )。长(zhǎng )民(mín )为(wéi )豫(yù )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )刁(diāo )逵(kuí )左(zuǒ )军(jūn )府(fǔ )参(cān )军(jūn ),谋(móu )据(jù )历(lì )阳(yáng )相(xiàng )应(yīng )。元(yuán )德(dé )、厚(hòu )之(zhī )谋(móu )于(yú )京(jīng )邑(yì ),聚(jù )众(zhòng )攻(gōng )玄(xuán ),并(bìng )克(kè )期(qī )齐(qí )发(fā )。

三(sān )年(nián )二(èr )月(yuè )己(jǐ )丑(chǒu )朔(shuò ),乙(yǐ )卯(mǎo ),高(gāo )祖(zǔ )托(tuō )以(yǐ )游(yóu )猎(liè ),与(yǔ )无(wú )忌(jì )等(děng )收(shōu )集(jí )义(yì )徒(tú ),凡(fán )同(tóng )谋(móu )何(hé )无(wú )忌(jì )、魏(wèi )咏(yǒng )之(zhī )、咏(yǒng )之(zhī )弟(dì )欣(xīn )之(zhī )、顺(shùn )之(zhī )、檀(tán )凭(píng )之(zhī )、凭(píng )之(zhī )从(cóng )子(zǐ )韶(sháo )、弟(dì )祗(zhī )、隆(lóng )与(yǔ )叔(shū )道(dào )济(jì )、道(dào )济(jì )从(cóng )兄(xiōng )范(fàn )之(zhī )、高(gāo )祖(zǔ )弟(dì )道(dào )怜(lián )、刘(liú )毅(yì )、毅(yì )从(cóng )弟(dì )籓(bān )、孟(mèng )昶(chǎng )、昶(chǎng )族(zú )弟(dì )怀(huái )玉(yù )、河(hé )内(nèi )向(xiàng )弥(mí )、管(guǎn )义(yì )之(zhī )、陈(chén )留(liú )周(zhōu )安(ān )穆(mù )、临(lín )淮(huái )刘(liú )蔚(wèi )、从(cóng )弟(dì )珪(guī )之(zhī )、东(dōng )莞(wǎn )臧(zāng )熹(xī )、从(cóng )弟(dì )宝(bǎo )符(fú )、从(cóng )子(zǐ )穆(mù )生(shēng )、童(tóng )茂(mào )宗(zōng )、陈(chén )郡(jùn )周(zhōu )道(dào )民(mín )、渔(yú )阳(yáng )田(tián )演(yǎn )、谯(qiáo )国(guó )范(fàn )清(qīng )等(děng )二(èr )十(shí )七(qī )人(rén );愿(yuàn )从(cóng )者(zhě )百(bǎi )余(yú )人(rén )。丙(bǐng )辰(chén ),诘(jié )旦(dàn ),城(chéng )开(kāi ),无(wú )忌(jì )服(fú )传(chuán )诏(zhào )服(fú ),称(chēng )诏(zhào )居(jū )前(qián )。义(yì )众(zhòng )驰(chí )入(rù ),齐(qí )声(shēng )大(dà )呼(hū ),吏(lì )士(shì )惊(jīng )散(sàn ),莫(mò )敢(gǎn )动(dòng ),即(jí )斩(zhǎn )修(xiū )以(yǐ )徇(xùn )。高(gāo )祖(zǔ )哭(kū )甚(shèn )恸(tòng ),厚(hòu )加(jiā )殡(bìn )敛(liǎn )。孟(mèng )昶(chǎng )劝(quàn )弘(hóng )其(qí )日(rì )出(chū )猎(liè )。未(wèi )明(míng )开(kāi )门(mén ),出(chū )猎(liè )人(rén ),昶(chǎng )、道(dào )规(guī )、毅(yì )等(děng )率(lǜ )壮(zhuàng )士(shì )五(wǔ )六(liù )十(shí )人(rén )因(yīn )开(kāi )门(mén )直(zhí )入(rù )。弘(hóng )方(fāng )啖(dàn )粥(zhōu ),即(jí )斩(zhǎn )之(zhī ),因(yīn )收(shōu )众(zhòng )济(jì )江(jiāng )。义(yì )军(jūn )初(chū )克(kè )京(jīng )城(chéng ),修(xiū )司(sī )马(mǎ )刁(diāo )弘(hóng )率(lǜ )文(wén )武(wǔ )佐(zuǒ )吏(lì )来(lái )赴(fù )。高(gāo )祖(zǔ )登(dēng )城(chéng )谓(wèi )之(zhī )曰(yuē ):“郭(guō )江(jiāng )州(zhōu )已(yǐ )奉(fèng )乘(chéng )舆(yú )反(fǎn )正(zhèng )于(yú )寻(xún )阳(yáng ),我(wǒ )等(děng )并(bìng )被(bèi )密(mì )诏(zhào ),诛(zhū )除(chú )逆(nì )党(dǎng ),同(tóng )会(huì )今(jīn )日(rì )。贼(zéi )玄(xuán )之(zhī )首(shǒu ),已(yǐ )当(dāng )枭(xiāo )于(yú )大(dà )航(háng )矣(yǐ )。诸(zhū )君(jūn )非(fēi )大(dà )晋(jìn )之(zhī )臣(chén )乎(hū ),今(jīn )来(lái )欲(yù )何(hé )为(wéi )?”弘(hóng )等(děng )信(xìn )之(zhī ),收(shōu )众(zhòng )而(ér )退(tuì )。毅(yì )既(jì )至(zhì ),高(gāo )祖(zǔ )命(mìng )诛(zhū )弘(hóng )。

毅(yì )兄(xiōng )迈(mài )先(xiān )在(zài )京(jīng )师(shī ),事(shì )未(wèi )发(fā )数(shù )日(rì ),高(gāo )祖(zǔ )遣(qiǎn )同(tóng )谋(móu )周(zhōu )安(ān )穆(mù )报(bào )之(zhī ),使(shǐ )为(wéi )内(nèi )应(yīng )。迈(mài )外(wài )虽(suī )酬(chóu )许(xǔ ),内(nèi )甚(shèn )震(zhèn )惧(jù )。安(ān )穆(mù )见(jiàn )其(qí )惶(huáng )骇(hài ),虑(lǜ )事(shì )必(bì )泄(xiè ),乃(nǎi )驰(chí )归(guī )。时(shí )玄(xuán )以(yǐ )迈(mài )为(wéi )竟(jìng )陵(líng )太(tài )守(shǒu ),迈(mài )不(bú )知(zhī )所(suǒ )为(wéi ),便(biàn )下(xià )船(chuán )欲(yù )之(zhī )郡(jùn )。是(shì )夜(yè ),玄(xuán )与(yǔ )迈(mài )书(shū )曰(yuē ):“北(běi )府(fǔ )人(rén )情(qíng )云(yún )何(hé )?卿(qīng )近(jìn )见(jiàn )刘(liú )讳(huì )何(hé )所(suǒ )道(dào )?”迈(mài )谓(wèi )玄(xuán )已(yǐ )知(zhī )其(qí )谋(móu ),晨(chén )起(qǐ )白(bái )之(zhī )。玄(xuán )惊(jīng )惧(jù ),封(fēng )迈(mài )为(wéi )重(zhòng )安(ān )侯(hóu ),既(jì )而(ér )嫌(xián )迈(mài )不(bú )执(zhí )安(ān )穆(mù ),使(shǐ )得(dé )逃(táo )去(qù ),乃(nǎi )杀(shā )之(zhī )。诛(zhū )元(yuán )德(dé )、扈(hù )兴(xìng )、厚(hòu )之(zhī )等(děng )。召(zhào )桓(huán )谦(qiān )、卞(biàn )范(fàn )之(zhī )等(děng )谋(móu )拒(jù )高(gāo )祖(zǔ )。谦(qiān )等(děng )曰(yuē ):“亟(jí )遣(qiǎn )兵(bīng )击(jī )之(zhī )。”玄(xuán )曰(yuē ):“不(bú )然(rán )。彼(bǐ )兵(bīng )速(sù )锐(ruì ),计(jì )出(chū )万(wàn )死(sǐ )。若(ruò )行(háng )遣(qiǎn )水(shuǐ )军(jūn ),不(bú )足(zú )相(xiàng )抗(kàng );如(rú )有(yǒu )蹉(cuō )跌(diē ),则(zé )彼(bǐ )气(qì )成(chéng )而(ér )吾(wú )事(shì )败(bài )矣(yǐ )!不(bú )如(rú )屯(tún )大(dà )众(zhòng )于(yú )覆(fù )舟(zhōu )山(shān )以(yǐ )待(dài )之(zhī )。彼(bǐ )空(kōng )行(háng )二(èr )百(bǎi )里(lǐ ),无(wú )所(suǒ )措(cuò )手(shǒu ),锐(ruì )气(qì )已(yǐ )挫(cuò ),既(jì )至(zhì ),忽(hū )见(jiàn )大(dà )军(jūn ),必(bì )惊(jīng )惧(jù )骇(hài )愕(è )。我(wǒ )案(àn )兵(bīng )坚(jiān )阵(zhèn ),勿(wù )与(yǔ )交(jiāo )锋(fēng )。彼(bǐ )求(qiú )战(zhàn )不(bú )得(dé ),自(zì )然(rán )散(sàn )走(zǒu )。此(cǐ )计(jì )之(zhī )上(shàng )也(yě )。”谦(qiān )等(děng )固(gù )请(qǐng ),乃(nǎi )遣(qiǎn )顿(dùn )丘(qiū )太(tài )守(shǒu )吴(wú )甫(fǔ )之(zhī )、右(yòu )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )皇(huáng )甫(fǔ )敷(fū )北(běi )拒(jù )义(yì )军(jūn )。玄(xuán )自(zì )闻(wén )军(jūn )起(qǐ ),忧(yōu )惧(jù )无(wú )复(fù )为(wéi )计(jì )。或(huò )曰(yuē ):“刘(liú )讳(huì )等(děng )众(zhòng )力(lì )甚(shèn )弱(ruò ),岂(qǐ )办(bàn )之(zhī )有(yǒu )成(chéng ),陛(bì )下(xià )何(hé )虑(lǜ )之(zhī )甚(shèn )!”玄(xuán )曰(yuē ):“刘(liú )讳(huì )足(zú )为(wéi )一(yī )世(shì )之(zhī )雄(xióng ),刘(liú )毅(yì )家(jiā )无(wú )担(dān )石(shí )之(zhī )储(chǔ ),摴(chī )蒲(pú )一(yī )掷(zhì )百(bǎi )万(wàn );何(hé )无(wú )忌(jì ),刘(liú )牢(láo )之(zhī )甥(shēng ),酷(kù )似(sì )其(qí )舅(jiù )。共(gòng )举(jǔ )大(dà )事(shì ),何(hé )谓(wèi )无(wú )成(chéng )。”

众(zhòng )推(tuī )高(gāo )祖(zǔ )为(wéi )盟(méng )主(zhǔ ),移(yí )檄(xí )京(jīng )邑(yì ),曰(yuē ):

夫(fū )治(zhì )乱(luàn )相(xiàng )因(yīn ),理(lǐ )不(bú )常(cháng )泰(tài ),狡(jiǎo )焉(yān )肆(sì )虐(nuè ),或(huò )值(zhí )圣(shèng )明(míng )。自(zì )我(wǒ )大(dà )晋(jìn ),阳(yáng )九(jiǔ )屡(lǚ )构(gòu )。隆(lóng )安(ān )以(yǐ )来(lái ),难(nán )结(jié )皇(huáng )室(shì )。忠(zhōng )臣(chén )碎(suì )于(yú )虎(hǔ )口(kǒu ),贞(zhēn )良(liáng )弊(bì )于(yú )豺(chái )狼(láng )。逆(nì )臣(chén )桓(huán )玄(xuán ),陵(líng )虐(nuè )人(rén )鬼(guǐ ),阻(zǔ )兵(bīng )荆(jīng )郢(yǐng ),肆(sì )暴(bào )都(dōu )邑(yì )。天(tiān )未(wèi )亡(wáng )难(nán ),凶(xiōng )力(lì )繁(fán )兴(xìng ),逾(yú )年(nián )之(zhī )间(jiān ),遂(suí )倾(qīng )皇(huáng )祚(zuò )。主(zhǔ )上(shàng )播(bō )越(yuè ),流(liú )幸(xìng )非(fēi )所(suǒ );神(shén )器(qì )沉(chén )沦(lún ),七(qī )庙(miào )毁(huǐ )坠(zhuì )。夏(xià )后(hòu )之(zhī )罹(lí )浞(zhuó )、豷(yì ),有(yǒu )汉(hàn )之(zhī )遭(zāo )莽(mǎng )、卓(zhuó ),方(fāng )之(zhī )于(yú )玄(xuán ),未(wèi )足(zú )为(wéi )喻(yù )。自(zì )玄(xuán )篡(cuàn )逆(nì ),于(yú )今(jīn )历(lì )年(nián ),亢(kàng )旱(hàn )弥(mí )时(shí ),民(mín )无(wú )生(shēng )气(qì )。加(jiā )以(yǐ )士(shì )庶(shù )疲(pí )于(yú )转(zhuǎn )输(shū ),文(wén )武(wǔ )困(kùn )于(yú )造(zào )筑(zhù ),父(fù )子(zǐ )乖(guāi )离(lí ),室(shì )家(jiā )分(fèn )散(sàn ),岂(qǐ )唯(wéi )《大(dà )东(dōng )》有(yǒu )杼(zhù )轴(zhóu )之(zhī )悲(bēi ),《摽(biāo )梅(méi )》有(yǒu )倾(qīng )筐(kuāng )之(zhī )怨(yuàn )而(ér )已(yǐ )哉(zāi )!仰(yǎng )观(guān )天(tiān )文(wén ),俯(fǔ )察(chá )人(rén )事(shì ),此(cǐ )而(ér )能(néng )久(jiǔ ),孰(shú )有(yǒu )可(kě )亡(wáng )!凡(fán )在(zài )有(yǒu )心(xīn ),谁(shuí )不(bú )扼(è )腕(wàn )。讳(huì )等(děng )所(suǒ )以(yǐ )叩(kòu )心(xīn )泣(qì )血(xuè ),不(bú )遑(huáng )启(qǐ )处(chù )者(zhě )也(yě )。是(shì )故(gù )夕(xī )寐(mèi )宵(xiāo )兴(xìng ),援(yuán )奖(jiǎng )忠(zhōng )烈(liè ),潜(qián )构(gòu )崎(qí )岖(qū ),险(xiǎn )过(guò )履(lǚ )虎(hǔ )。辅(fǔ )国(guó )将(jiāng )军(jūn )刘(liú )毅(yì )、广(guǎng )武(wǔ )将(jiāng )军(jūn )何(hé )无(wú )忌(jì )、镇(zhèn )北(běi )主(zhǔ )簿(bù )孟(mèng )昶(chǎng )、兗(yǎn )州(zhōu )主(zhǔ )簿(bù )魏(wèi )咏(yǒng )之(zhī )、宁(níng )远(yuǎn )将(jiāng )军(jūn )刘(liú )道(dào )规(guī )、龙(lóng )骧(xiāng )将(jiāng )军(jūn )刘(liú )籓(bān )、振(zhèn )威(wēi )将(jiāng )军(jūn )檀(tán )凭(píng )之(zhī )等(děng ),忠(zhōng )烈(liè )断(duàn )金(jīn ),精(jīng )贯(guàn )白(bái )日(rì ),荷(hé )戈(gē )奋(fèn )袂(mèi ),志(zhì )在(zài )毕(bì )命(mìng )。益(yì )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )毛(máo )璩(qú ),万(wàn )里(lǐ )齐(qí )契(qì ),扫(sǎo )定(dìng )荆(jīng )楚(chǔ )。江(jiāng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )郭(guō )昶(chǎng )之(zhī ),奉(fèng )迎(yíng )主(zhǔ )上(shàng ),宫(gōng )于(yú )寻(xún )阳(yáng )。镇(zhèn )北(běi )参(cān )军(jūn )王(wáng )元(yuán )德(dé )等(děng ),并(bìng )率(lǜ )部(bù )曲(qǔ ),保(bǎo )据(jù )石(shí )头(tóu )。扬(yáng )武(wǔ )将(jiāng )军(jūn )诸(zhū )葛(gě )长(zhǎng )民(mín ),收(shōu )集(jí )义(yì )士(shì ),已(yǐ )据(jù )历(lì )阳(yáng )。征(zhēng )虏(lǔ )参(cān )军(jūn )庾(yǔ )赜(zé )之(zhī )等(děng ),潜(qián )相(xiàng )连(lián )结(jié ),以(yǐ )为(wéi )内(nèi )应(yīng )。同(tóng )力(lì )协(xié )规(guī ),所(suǒ )在(zài )蜂(fēng )起(qǐ ),即(jí )日(rì )斩(zhǎn )伪(wěi )徐(xú )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )安(ān )城(chéng )王(wáng )修(xiū )、青(qīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )弘(hóng )首(shǒu )。义(yì )众(zhòng )既(jì )集(jí ),文(wén )武(wǔ )争(zhēng )先(xiān ),咸(xián )谓(wèi )不(bú )有(yǒu )一(yī )统(tǒng ),则(zé )事(shì )无(wú )以(yǐ )辑(jí )。讳(huì )辞(cí )不(bú )获(huò )已(yǐ ),遂(suí )总(zǒng )军(jūn )要(yào )。庶(shù )上(shàng )凭(píng )祖(zǔ )宗(zōng )之(zhī )灵(líng ),下(xià )罄(qìng )义(yì )夫(fū )之(zhī )力(lì ),翦(jiǎn )馘(guó )逋(bū )逆(nì ),荡(dàng )清(qīng )京(jīng )辇(niǎn )。公(gōng )侯(hóu )诸(zhū )君(jūn ),或(huò )世(shì )树(shù )忠(zhōng )贞(zhēn ),或(huò )身(shēn )荷(hé )爵(jué )宠(chǒng ),而(ér )并(bìng )俯(fǔ )眉(méi )猾(huá )竖(shù ),自(zì )效(xiào )莫(mò )由(yóu ),顾(gù )瞻(zhān )周(zhōu )道(dào ),宁(níng )不(bú )吊(diào )乎(hū )!今(jīn )日(rì )之(zhī )举(jǔ ),良(liáng )其(qí )会(huì )也(yě )。讳(huì )以(yǐ )虚(xū )薄(báo ),才(cái )非(fēi )古(gǔ )人(rén ),接(jiē )势(shì )于(yú )已(yǐ )替(tì )之(zhī )机(jī ),受(shòu )任(rèn )于(yú )既(jì )颓(tuí )之(zhī )运(yùn )。丹(dān )诚(chéng )未(wèi )宣(xuān ),感(gǎn )慨(kǎi )愤(fèn )跃(yuè ),望(wàng )霄(xiāo )汉(hàn )以(yǐ )永(yǒng )怀(huái ),眄(miǎn )山(shān )川(chuān )以(yǐ )增(zēng )厉(lì )。授(shòu )檄(xí )之(zhī )日(rì ),神(shén )驰(chí )贼(zéi )廷(tíng )。

以(yǐ )孟(mèng )昶(chǎng )为(wéi )长(zhǎng )史(shǐ ),总(zǒng )摄(shè )后(hòu )事(shì );檀(tán )凭(píng )之(zhī )为(wéi )司(sī )马(mǎ )。百(bǎi )姓(xìng )愿(yuàn )从(cóng )者(zhě )千(qiān )余(yú )人(rén )。三(sān )月(yuè )戊(wù )午(wǔ )朔(shuò ),遇(yù )吴(wú )甫(fǔ )之(zhī )于(yú )江(jiāng )乘(chéng )。甫(fǔ )之(zhī ),玄(xuán )骁(xiāo )将(jiāng )也(yě ),其(qí )兵(bīng )甚(shèn )锐(ruì )。高(gāo )祖(zǔ )躬(gōng )执(zhí )长(zhǎng )刀(dāo ),大(dà )呼(hū )以(yǐ )冲(chōng )之(zhī ),众(zhòng )皆(jiē )披(pī )靡(mí ),即(jí )斩(zhǎn )甫(fǔ )之(zhī )。进(jìn )至(zhì )罗(luó )落(luò )桥(qiáo ),皇(huáng )甫(fǔ )敷(fū )率(lǜ )数(shù )千(qiān )人(rén )逆(nì )战(zhàn )。宁(níng )远(yuǎn )将(jiāng )军(jūn )檀(tán )凭(píng )之(zhī )与(yǔ )高(gāo )祖(zǔ )各(gè )御(yù )一(yī )队(duì ),凭(píng )之(zhī )战(zhàn )败(bài )见(jiàn )杀(shā ),其(qí )众(zhòng )退(tuì )散(sàn )。高(gāo )祖(zǔ )进(jìn )战(zhàn )弥(mí )厉(lì ),前(qián )后(hòu )奋(fèn )击(jī ),应(yīng )时(shí )摧(cuī )破(pò ),即(jí )斩(zhǎn )敷(fū )首(shǒu )。初(chū ),高(gāo )祖(zǔ )与(yǔ )何(hé )无(wú )忌(jì )等(děng )共(gòng )建(jiàn )大(dà )谋(móu ),有(yǒu )善(shàn )相(xiàng )者(zhě )相(xiàng )高(gāo )祖(zǔ )及(jí )无(wú )忌(jì )等(děng )并(bìng )当(dāng )大(dà )贵(guì ),其(qí )应(yīng )甚(shèn )近(jìn ),惟(wéi )云(yún )凭(píng )之(zhī )无(wú )相(xiàng )。高(gāo )祖(zǔ )与(yǔ )无(wú )忌(jì )密(mì )相(xiàng )谓(wèi )曰(yuē ):“吾(wú )等(děng )既(jì )为(wéi )同(tóng )舟(zhōu ),理(lǐ )无(wú )偏(piān )异(yì )。吾(wú )徒(tú )咸(xián )皆(jiē )富(fù )贵(guì ),则(zé )檀(tán )不(bú )应(yīng )独(dú )殊(shū )。”深(shēn )不(bú )解(jiě )相(xiàng )者(zhě )之(zhī )言(yán )。至(zhì )是(shì )而(ér )凭(píng )之(zhī )战(zhàn )死(sǐ ),高(gāo )祖(zǔ )知(zhī )其(qí )事(shì )必(bì )捷(jié )。

玄(xuán )闻(wén )敷(fū )等(děng )并(bìng )没(méi ),愈(yù )惧(jù ),使(shǐ )桓(huán )谦(qiān )屯(tún )东(dōng )陵(líng )口(kǒu ),卞(biàn )范(fàn )之(zhī )屯(tún )覆(fù )舟(zhōu )山(shān )西(xī ),众(zhòng )合(hé )二(èr )万(wàn )。己(jǐ )未(wèi )旦(dàn ),义(yì )军(jūn )食(shí )毕(bì ),弃(qì )其(qí )余(yú )粮(liáng ),进(jìn )至(zhì )覆(fù )舟(zhōu )山(shān )东(dōng ),使(shǐ )丐(gài )士(shì )张(zhāng )旗(qí )帜(zhì )于(yú )山(shān )上(shàng ),以(yǐ )为(wéi )疑(yí )兵(bīng );玄(xuán )又(yòu )遣(qiǎn )武(wǔ )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )庾(yǔ )祎(yī )之(zhī ),配(pèi )以(yǐ )精(jīng )卒(zú )利(lì )器(qì ),助(zhù )谦(qiān )等(děng )。高(gāo )祖(zǔ )躬(gōng )先(xiān )士(shì )卒(zú )以(yǐ )奔(bēn )之(zhī ),将(jiāng )士(shì )皆(jiē )殊(shū )死(sǐ )战(zhàn ),无(wú )不(bú )一(yī )当(dāng )百(bǎi ),呼(hū )声(shēng )动(dòng )天(tiān )地(dì )。时(shí )东(dōng )北(běi )风(fēng )急(jí ),因(yīn )命(mìng )纵(zòng )火(huǒ ),烟(yān )焰(yàn )张(zhāng )天(tiān ),鼓(gǔ )噪(zào )之(zhī )音(yīn )震(zhèn )京(jīng )邑(yì )。谦(qiān )等(děng )诸(zhū )军(jūn ),一(yī )时(shí )土(tǔ )崩(bēng )。玄(xuán )始(shǐ )虽(suī )遣(qiǎn )军(jūn )置(zhì )阵(zhèn ),而(ér )走(zǒu )意(yì )已(yǐ )决(jué ),别(bié )使(shǐ )领(lǐng )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )殷(yīn )仲(zhòng )文(wén )具(jù )舟(zhōu )于(yú )石(shí )头(tóu ),仍(réng )将(jiāng )子(zǐ )侄(zhí )浮(fú )江(jiāng )南(nán )走(zǒu )。庚(gēng )申(shēn ),高(gāo )祖(zǔ )镇(zhèn )石(shí )头(tóu )城(chéng ),立(lì )留(liú )台(tái ),总(zǒng )百(bǎi )官(guān ),焚(fén )桓(huán )温(wēn )神(shén )主(zhǔ )于(yú )宣(xuān )阳(yáng )门(mén )外(wài ),造(zào )晋(jìn )新(xīn )主(zhǔ ),立(lì )于(yú )太(tài )庙(miào )。遣(qiǎn )诸(zhū )将(jiāng )帅(shuài )追(zhuī )玄(xuán ),尚(shàng )书(shū )王(wáng )嘏(gǔ )率(lǜ )百(bǎi )官(guān )奉(fèng )迎(yíng )乘(chéng )舆(yú )。司(sī )徒(tú )王(wáng )谧(mì )与(yǔ )众(zhòng )议(yì )推(tuī )高(gāo )祖(zǔ )领(lǐng )扬(yáng )州(zhōu ),固(gù )辞(cí )。乃(nǎi )以(yǐ )谧(mì )为(wéi )录(lù )尚(shàng )书(shū )事(shì ),领(lǐng )扬(yáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。于(yú )是(shì )推(tuī )高(gāo )祖(zǔ )为(wéi )使(shǐ )持(chí )节(jiē )、都(dōu )督(dū )扬(yáng )徐(xú )兗(yǎn )豫(yù )青(qīng )冀(jì )幽(yōu )并(bìng )八(bā )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、领(lǐng )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )、徐(xú )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。

先(xiān )是(shì ),朝(cháo )廷(tíng )承(chéng )晋(jìn )氏(shì )乱(luàn )政(zhèng ),百(bǎi )司(sī )纵(zòng )弛(chí ),桓(huán )玄(xuán )虽(suī )欲(yù )厘(lí )整(zhěng ),而(ér )众(zhòng )莫(mò )从(cóng )之(zhī )。高(gāo )祖(zǔ )以(yǐ )身(shēn )范(fàn )物(wù ),先(xiān )以(yǐ )威(wēi )禁(jìn )内(nèi )外(wài ),百(bǎi )官(guān )皆(jiē )肃(sù )然(rán )奉(fèng )职(zhí )。二(èr )三(sān )日(rì )间(jiān ),风(fēng )俗(sú )顿(dùn )改(gǎi )。且(qiě )桓(huán )玄(xuán )虽(suī )以(yǐ )雄(xióng )豪(háo )见(jiàn )推(tuī ),而(ér )一(yī )朝(cháo )便(biàn )有(yǒu )极(jí )位(wèi ),晋(jìn )氏(shì )四(sì )方(fāng )牧(mù )守(shǒu )及(jí )在(zài )朝(cháo )大(dà )臣(chén ),尽(jìn )心(xīn )伏(fú )事(shì ),臣(chén )主(zhǔ )之(zhī )分(fèn )定(dìng )矣(yǐ )。高(gāo )祖(zǔ )位(wèi )微(wēi )于(yú )朝(cháo ),众(zhòng )无(wú )一(yī )旅(lǚ ),奋(fèn )臂(bì )草(cǎo )莱(lái )之(zhī )中(zhōng ),倡(chàng )大(dà )义(yì )以(yǐ )复(fù )皇(huáng )祚(zuò )。由(yóu )是(shì )王(wáng )谧(mì )等(děng )诸(zhū )人(rén )时(shí )众(zhòng )民(mín )望(wàng ),莫(mò )不(bú )愧(kuì )而(ér )惮(dàn )焉(yān )。

诸(zhū )葛(gě )长(zhǎng )民(mín )失(shī )期(qī )不(bú )得(dé )发(fā ),刁(diāo )逵(kuí )执(zhí )送(sòng )之(zhī ),未(wèi )至(zhì )而(ér )玄(xuán )败(bài )。玄(xuán )经(jīng )寻(xún )阳(yáng ),江(jiāng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )郭(guō )昶(chǎng )之(zhī )备(bèi )乘(chéng )舆(yú )法(fǎ )物(wù )资(zī )之(zhī )。玄(xuán )收(shōu )略(luè )得(dé )二(èr )千(qiān )余(yú )人(rén ),挟(jiā )天(tiān )子(zǐ )走(zǒu )江(jiāng )陵(líng )。冠(guàn )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )刘(liú )毅(yì )、辅(fǔ )国(guó )将(jiāng )军(jūn )何(hé )无(wú )忌(jì )、振(zhèn )武(wǔ )将(jiāng )军(jūn )刘(liú )道(dào )规(guī )率(lǜ )诸(zhū )军(jūn )追(zhuī )讨(tǎo )。尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )仆(pú )射(shè )王(wáng )愉(yú )、愉(yú )子(zǐ )荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )绥(suí )等(děng ),江(jiāng )左(zuǒ )冠(guàn )族(zú )。绥(suí )少(shǎo )有(yǒu )重(zhòng )名(míng ),以(yǐ )高(gāo )祖(zǔ )起(qǐ )自(zì )布(bù )衣(yī ),甚(shèn )相(xiàng )凌(líng )忽(hū )。绥(suí ),桓(huán )氏(shì )甥(shēng ),亦(yì )有(yǒu )自(zì )疑(yí )之(zhī )志(zhì )。高(gāo )祖(zǔ )悉(xī )诛(zhū )之(zhī )。四(sì )月(yuè ),奉(fèng )武(wǔ )陵(líng )王(wáng )遵(zūn )为(wéi )大(dà )将(jiāng )军(jūn ),承(chéng )制(zhì ),大(dà )赦(shè )天(tiān )下(xià ),唯(wéi )桓(huán )玄(xuán )一(yī )祖(zǔ )后(hòu )不(bú )在(zài )赦(shè )例(lì )。

初(chū ),高(gāo )祖(zǔ )家(jiā )贫(pín ),尝(cháng )负(fù )刁(diāo )逵(kuí )社(shè )钱(qián )三(sān )万(wàn ),经(jīng )时(shí )无(wú )以(yǐ )还(hái )。逵(kuí )执(zhí )录(lù )甚(shèn )严(yán ),王(wáng )谧(mì )造(zào )逵(kuí )见(jiàn )之(zhī ),密(mì )以(yǐ )钱(qián )代(dài )还(hái ),由(yóu )是(shì )得(dé )释(shì )。高(gāo )祖(zǔ )名(míng )微(wēi )位(wèi )薄(báo ),盛(shèng )流(liú )皆(jiē )不(bú )与(yǔ )相(xiàng )知(zhī ),唯(wéi )谧(mì )交(jiāo )焉(yān )。桓(huán )玄(xuán )将(jiāng )篡(cuàn ),谧(mì )手(shǒu )解(jiě )安(ān )帝(dì )玺(xǐ )绂(fú ),为(wéi )玄(xuán )佐(zuǒ )命(mìng )功(gōng )臣(chén )。及(jí )义(yì )旗(qí )建(jiàn ),众(zhòng )并(bìng )谓(wèi )谧(mì )宜(yí )诛(zhū ),唯(wéi )高(gāo )祖(zǔ )保(bǎo )持(chí )之(zhī )。刘(liú )毅(yì )尝(cháng )因(yīn )朝(cháo )会(huì ),问(wèn )谧(mì )玺(xǐ )绂(fú )所(suǒ )在(zài ),谧(mì )益(yì )惧(jù )。及(jí )王(wáng )愉(yú )父(fù )子(zǐ )诛(zhū ),谧(mì )从(cóng )弟(dì )谌(chén )谓(wèi )谧(mì )曰(yuē ):“王(wáng )驹(jū )无(wú )罪(zuì ),而(ér )义(yì )旗(qí )诛(zhū )之(zhī ),此(cǐ )是(shì )剪(jiǎn )除(chú )胜(shèng )己(jǐ ),以(yǐ )绝(jué )民(mín )望(wàng )。兄(xiōng )既(jì )桓(huán )氏(shì )党(dǎng )附(fù ),名(míng )位(wèi )如(rú )此(cǐ ),欲(yù )求(qiú )免(miǎn )得(dé )乎(hū )?”驹(jū ),愉(yú )小(xiǎo )字(zì )也(yě )。谧(mì )惧(jù ),奔(bēn )于(yú )曲(qǔ )阿(ā )。高(gāo )祖(zǔ )笺(jiān )白(bái )大(dà )将(jiāng )军(jūn ),深(shēn )相(xiàng )保(bǎo )谧(mì ),迎(yíng )还(hái )复(fù )位(wèi )。光(guāng )禄(lù )勋(xūn )丁(dīng )承(chéng )之(zhī )、左(zuǒ )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )褚(chǔ )粲(càn )、游(yóu )击(jī )将(jiāng )军(jūn )司(sī )马(mǎ )秀(xiù )役(yì )使(shǐ )官(guān )人(rén ),为(wéi )御(yù )史(shǐ )中(zhōng )丞(chéng )王(wáng )祯(zhēn )之(zhī )所(suǒ )纠(jiū )察(chá ),谢(xiè )笺(jiān )言(yán )辞(cí )怨(yuàn )忿(fèn )。承(chéng )之(zhī )造(zào )司(sī )宜(yí )藏(cáng )。高(gāo )祖(zǔ )与(yǔ )大(dà )将(jiāng )军(jūn )笺(jiān ),白(bái )“粲(càn )等(děng )备(bèi )位(wèi )大(dà )臣(chén ),所(suǒ )怀(huái )必(bì )尽(jìn ),执(zhí )宪(xiàn )不(bú )允(yǔn ),自(zì )应(yīng )据(jù )理(lǐ )陈(chén )诉(sù ),而(ér )横(héng )兴(xìng )怨(yuàn )忿(fèn ),归(guī )咎(jiù )有(yǒu )司(sī ),宜(yí )加(jiā )裁(cái )当(dāng ),以(yǐ )清(qīng )风(fēng )轨(guǐ )”。并(bìng )免(miǎn )官(guān )。

桓(huán )玄(xuán )兒(ér )子(zǐ )韶(sháo ),聚(jù )众(zhòng )向(xiàng )历(lì )阳(yáng ),高(gāo )祖(zǔ )命(mìng )辅(fǔ )国(guó )将(jiāng )军(jūn )诸(zhū )葛(gě )长(zhǎng )民(mín )击(jī )走(zǒu )之(zhī )。无(wú )忌(jì )、道(dào )规(guī )破(pò )玄(xuán )大(dà )将(jiāng )郭(guō )钤(qián )等(děng )于(yú )桑(sāng )落(luò )洲(zhōu ),众(zhòng )军(jūn )进(jìn )据(jù )寻(xún )阳(yáng )。加(jiā )高(gāo )祖(zǔ )督(dū )江(jiāng )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )。玄(xuán )既(jì )还(hái )荆(jīng )郢(yǐng ),大(dà )聚(jù )兵(bīng )众(zhòng ),召(zhào )水(shuǐ )军(jūn )造(zào )楼(lóu )船(chuán )、器(qì )械(xiè ),率(lǜ )众(zhòng )二(èr )万(wàn ),挟(jiā )天(tiān )子(zǐ )发(fā )江(jiāng )陵(líng ),浮(fú )江(jiāng )东(dōng )下(xià ),与(yǔ )冠(guàn )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )刘(liú )殷(yīn )等(děng )相(xiàng )遇(yù )于(yú )峥(zhēng )嵘(róng )洲(zhōu ),众(zhòng )军(jūn )下(xià )击(jī ),大(dà )破(pò )之(zhī )。玄(xuán )弃(qì )众(zhòng ),复(fù )挟(jiā )天(tiān )子(zǐ )还(hái )复(fù )江(jiāng )陵(líng )。玄(xuán )党(dǎng )殷(yīn )仲(zhòng )文(wén )奉(fèng )晋(jìn )二(èr )皇(huáng )后(hòu )还(hái )京(jīng )师(shī )。玄(xuán )至(zhì )江(jiāng )陵(líng ),因(yīn )西(xī )走(zǒu )。南(nán )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )王(wáng )腾(téng )之(zhī )、荆(jīng )州(zhōu )别(bié )驾(jià )王(wáng )康(kāng )产(chǎn )奉(fèng )天(tiān )子(zǐ )入(rù )南(nán )郡(jùn )府(fǔ )。初(chū ),征(zhēng )虏(lǔ )将(jiāng )军(jūn )、益(yì )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )毛(máo )璩(qú ),遣(qiǎn )从(cóng )孙(sūn )祐(yòu )之(zhī )与(yǔ )参(cān )军(jūn )费(fèi )恬(tián )送(sòng )弟(dì )丧(sàng )下(xià ),有(yǒu )众(zhòng )二(èr )百(bǎi )。璩(qú )弟(dì )子(zǐ )修(xiū )之(zhī )时(shí )为(wéi )玄(xuán )屯(tún )骑(qí )校(xiào )尉(wèi ),诱(yòu )玄(xuán )以(yǐ )入(rù )蜀(shǔ )。至(zhì )枚(méi )回(huí )洲(zhōu ),恬(tián )与(yǔ )祐(yòu )之(zhī )迎(yíng )射(shè )之(zhī )。益(yì )州(zhōu )督(dū )护(hù )冯(féng )迁(qiān )斩(zhǎn )玄(xuán )首(shǒu ),传(chuán )京(jīng )师(shī ),又(yòu )斩(zhǎn )玄(xuán )子(zǐ )升(shēng )于(yú )江(jiāng )陵(líng )市(shì )。

初(chū ),玄(xuán )败(bài )于(yú )峥(zhēng )嵘(róng )洲(zhōu ),义(yì )军(jūn )以(yǐ )为(wéi )大(dà )事(shì )已(yǐ )定(dìng ),追(zhuī )蹑(niè )不(bú )速(sù )。玄(xuán )死(sǐ )几(jǐ )一(yī )旬(xún ),众(zhòng )军(jūn )犹(yóu )不(bú )至(zhì )。玄(xuán )从(cóng )子(zǐ )振(zhèn )逃(táo )于(yú )华(huá )容(róng )之(zhī )涌(yǒng )中(zhōng ),招(zhāo )聚(jù )逆(nì )党(dǎng )数(shù )千(qiān )人(rén ),晨(chén )袭(xí )江(jiāng )陵(líng )城(chéng ),居(jū )民(mín )竞(jìng )出(chū )赴(fù )之(zhī )。腾(téng )之(zhī )、康(kāng )产(chǎn )皆(jiē )被(bèi )杀(shā )。桓(huán )谦(qiān )先(xiān )匿(nì )于(yú )沮(jǔ )川(chuān ),亦(yì )聚(jù )众(zhòng )以(yǐ )应(yīng )。振(zhèn )为(wéi )玄(xuán )举(jǔ )哀(āi ),立(lì )丧(sàng )廷(tíng )。谦(qiān )率(lǜ )众(zhòng )官(guān )奉(fèng )玺(xǐ )绶(shòu )于(yú )安(ān )帝(dì )。无(wú )忌(jì )、道(dào )规(guī )既(jì )至(zhì )江(jiāng )陵(líng ),与(yǔ )桓(huán )振(zhèn )战(zhàn )于(yú )灵(líng )溪(xī )。玄(xuán )党(dǎng )冯(féng )该(gāi )又(yòu )设(shè )伏(fú )于(yú )杨(yáng )林(lín ),义(yì )军(jūn )奔(bēn )败(bài ),退(tuì )还(hái )寻(xún )阳(yáng )。兗(yǎn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )辛(xīn )禺(yú )怀(huái )贰(èr )。会(huì )北(běi )青(qīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )刘(liú )该(gāi )反(fǎn ),禺(yú )求(qiú )征(zhēng )该(gāi ),次(cì )淮(huái )阴(yīn ),又(yòu )反(fǎn )。禺(yú )长(zhǎng )史(shǐ )羊(yáng )穆(mù )之(zhī )斩(zhǎn )禺(yú ),传(chuán )首(shǒu )京(jīng )师(shī )。十(shí )月(yuè ),高(gāo )祖(zǔ )领(lǐng )青(qīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。甲(jiǎ )仗(zhàng )百(bǎi )人(rén )入(rù )殿(diàn )。

刘(liú )毅(yì )诸(zhū )军(jūn )复(fù )进(jìn )至(zhì )夏(xià )口(kǒu )。毅(yì )攻(gōng )鲁(lǔ )城(chéng ),道(dào )规(guī )攻(gōng )偃(yǎn )月(yuè )垒(lěi ),皆(jiē )拔(bá )之(zhī )。十(shí )二(èr )月(yuè ),诸(zhū )军(jūn )进(jìn )平(píng )巴(bā )陵(líng )。义(yì )熙(xī )元(yuán )年(nián )正(zhèng )月(yuè ),毅(yì )等(děng )至(zhì )江(jiāng )津(jīn ),破(pò )桓(huán )谦(qiān )、桓(huán )振(zhèn ),江(jiāng )陵(líng )平(píng )。天(tiān )子(zǐ )反(fǎn )正(zhèng )。三(sān )月(yuè ),天(tiān )子(zǐ )至(zhì )自(zì )江(jiāng )陵(líng )。诏(zhào )曰(yuē ):

古(gǔ )称(chēng )大(dà )者(zhě )天(tiān )地(dì ),其(qí )次(cì )君(jūn )臣(chén ),所(suǒ )以(yǐ )列(liè )贯(guàn )三(sān )辰(chén ),神(shén )人(rén )代(dài )序(xù ),谅(liàng )理(lǐ )本(běn )于(yú )造(zào )昧(mèi ),而(ér )运(yùn )周(zhōu )于(yú )万(wàn )叶(yè )。故(gù )盈(yíng )否(fǒu )时(shí )袭(xí ),四(sì )灵(líng )通(tōng )其(qí )变(biàn );王(wáng )道(dào )或(huò )昧(mèi ),贞(zhēn )贤(xián )拯(zhěng )其(qí )危(wēi )。天(tiān )命(mìng )所(suǒ )以(yǐ )永(yǒng )固(gù ),人(rén )心(xīn )所(suǒ )以(yǐ )攸(yōu )穆(mù )。虽(suī )夏(xià )、周(zhōu )中(zhōng )倾(qīng ),赖(lài )靡(mí )、申(shēn )之(zhī )绩(jì ),莽(mǎng )、伦(lún )载(zǎi )窃(qiè ),实(shí )二(èr )代(dài )是(shì )维(wéi ),或(huò )乘(chéng )资(zī )藉(jiè )号(hào ),或(huò )业(yè )隆(lóng )异(yì )世(shì ),犹(yóu )诗(shī )书(shū )以(yǐ )之(zhī )休(xiū )咏(yǒng ),记(jì )策(cè )用(yòng )为(wéi )美(měi )谈(tán )。未(wèi )有(yǒu )因(yīn )心(xīn )抚(fǔ )民(mín ),而(ér )诚(chéng )发(fā )理(lǐ )应(yīng ),援(yuán )神(shén )器(qì )于(yú )已(yǐ )沦(lún ),若(ruò )在(zài )今(jīn )之(zhī )盛(shèng )者(zhě )也(yě )。朕(zhèn )以(yǐ )寡(guǎ )昧(mèi ),遭(zāo )家(jiā )不(bú )造(zào ),越(yuè )自(zì )遘(gòu )闵(mǐn ),属(shǔ )当(dāng )屯(tún )极(jí )。逆(nì )臣(chén )桓(huán )玄(xuán ),乘(chéng )衅(xìn )纵(zòng )慝(tè ),穷(qióng )凶(xiōng )恣(zì )虐(nuè ),滔(tāo )天(tiān )猾(huá )夏(xià )。遂(suí )诬(wū )罔(wǎng )人(rén )神(shén ),肆(sì )其(qí )篡(cuàn )乱(luàn )。祖(zǔ )宗(zōng )之(zhī )基(jī )既(jì )湮(yān ),七(qī )庙(miào )之(zhī )飨(xiǎng )胥(xū )殄(tiǎn ),若(ruò )坠(zhuì )渊(yuān )谷(gǔ ),未(wèi )足(zú )斯(sī )譬(pì )。

皇(huáng )度(dù )有(yǒu )晋(jìn ),天(tiān )纵(zòng )英(yīng )哲(zhé ),使(shǐ )持(chí )节(jiē )、都(dōu )督(dū )扬(yáng )徐(xú )兗(yǎn )豫(yù )青(qīng )冀(jì )幽(yōu )并(bìng )江(jiāng )九(jiǔ )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、镇(zhèn )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )、徐(xú )青(qīng )二(èr )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),忠(zhōng )诚(chéng )天(tiān )亮(liàng ),神(shén )武(wǔ )命(mìng )世(shì ),用(yòng )能(néng )贞(zhēn )明(míng )协(xié )契(qì ),义(yì )夫(fū )响(xiǎng )臻(zhēn )。故(gù )顺(shùn )声(shēng )一(yī )唱(chàng ),二(èr )溟(míng )卷(juàn )波(bō );英(yīng )风(fēng )振(zhèn )路(lù ),宸(chén )居(jū )清(qīng )翳(yì )。暨(jì )冠(guàn )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )毅(yì )、辅(fǔ )国(guó )将(jiāng )军(jūn )无(wú )忌(jì )、振(zhèn )武(wǔ )将(jiāng )军(jūn )道(dào )规(guī ),舟(zhōu )旗(qí )遄(chuán )迈(mài ),而(ér )元(yuán )凶(xiōng )传(chuán )首(shǒu );回(huí )戈(gē )叠(dié )挥(huī ),则(zé )荆(jīng )、汉(hàn )雾(wù )廓(kuò )。俾(bǐ )宣(xuān )、元(yuán )之(zhī )祚(zuò ),永(yǒng )固(gù )于(yú )嵩(sōng )、岱(dài );倾(qīng )基(jī )重(zhòng )造(zào ),再(zài )集(jí )于(yú )朕(zhèn )躬(gōng )。宗(zōng )庙(miào )歆(xīn )七(qī )百(bǎi )之(zhī )祜(hù ),皇(huáng )基(jī )融(róng )载(zǎi )新(xīn )之(zhī )命(mìng )。念(niàn )功(gōng )惟(wéi )德(dé ),永(yǒng )言(yán )铭(míng )怀(huái )。固(gù )已(yǐ )道(dào )冠(guàn )开(kāi )辟(pì ),独(dú )绝(jué )终(zhōng )古(gǔ ),书(shū )契(qì )以(yǐ )来(lái ),未(wèi )之(zhī )前(qián )闻(wén )矣(yǐ )。虽(suī )则(zé )功(gōng )高(gāo )靡(mí )尚(shàng ),理(lǐ )至(zhì )难(nán )文(wén ),而(ér )崇(chóng )庸(yōng )命(mìng )德(dé ),哲(zhé )王(wáng )攸(yōu )先(xiān )者(zhě ),将(jiāng )以(yǐ )弘(hóng )道(dào )制(zhì )治(zhì ),深(shēn )关(guān )盛(shèng )衰(shuāi )。故(gù )伊(yī )、望(wàng )膺(yīng )殊(shū )命(mìng )之(zhī )锡(xī ),桓(huán )、文(wén )飨(xiǎng )备(bèi )物(wù )之(zhī )礼(lǐ ),况(kuàng )宏(hóng )征(zhēng )不(bú )世(shì ),顾(gù )邈(miǎo )百(bǎi )代(dài )者(zhě ),宜(yí )极(jí )名(míng )器(qì )之(zhī )隆(lóng ),以(yǐ )光(guāng )大(dà )国(guó )之(zhī )盛(shèng )。而(ér )镇(zhèn )军(jūn )谦(qiān )虚(xū )自(zì )衷(zhōng ),诚(chéng )旨(zhǐ )屡(lǚ )显(xiǎn )。朕(zhèn )重(zhòng )逆(nì )仲(zhòng )父(fù ),乃(nǎi )所(suǒ )以(yǐ )愈(yù )彰(zhāng )德(dé )美(měi )也(yě )。镇(zhèn )军(jūn )可(kě )进(jìn )位(wèi )侍(shì )中(zhōng )、车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )、都(dōu )督(dū )中(zhōng )外(wài )诸(zhū )军(jūn )事(shì ),使(shǐ )持(chí )节(jiē )、徐(xú )青(qīng )二(èr )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )如(rú )故(gù )。显(xiǎn )祚(zuò )大(dà )邦(bāng ),启(qǐ )兹(zī )疆(jiāng )宇(yǔ )。

高(gāo )祖(zǔ )固(gù )让(ràng );加(jiā )录(lù )尚(shàng )书(shū )事(shì ),又(yòu )不(bú )受(shòu ),屡(lǚ )请(qǐng )归(guī )籓(bān )。天(tiān )子(zǐ )不(bú )许(xǔ ),遣(qiǎn )百(bǎi )僚(liáo )敦(dūn )劝(quàn ),又(yòu )亲(qīn )幸(xìng )公(gōng )第(dì )。高(gāo )祖(zǔ )惶(huáng )惧(jù ),诣(yì )阙(què )陈(chén )请(qǐng ),天(tiān )子(zǐ )不(bú )能(néng )夺(duó )。是(shì )月(yuè ),旋(xuán )镇(zhèn )丹(dān )徒(tú )。天(tiān )子(zǐ )重(zhòng )遣(qiǎn )大(dà )使(shǐ )敦(dūn )劝(quàn ),又(yòu )不(bú )受(shòu )。乃(nǎi )改(gǎi )授(shòu )都(dōu )督(dū )荆(jīng )、司(sī )、梁(liáng )、益(yì )、宁(níng )、雍(yōng )、凉(liáng )七(qī )州(zhōu ),并(bìng )前(qián )十(shí )六(liù )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì ),本(běn )官(guān )如(rú )故(gù )。于(yú )是(shì )受(shòu )命(mìng )解(jiě )青(qīng )州(zhōu ),加(jiā )领(lǐng )兗(yǎn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。

卢(lú )循(xún )浮(fú )海(hǎi )破(pò )广(guǎng )州(zhōu ),获(huò )刺(cì )史(shǐ )吴(wú )隐(yǐn )之(zhī )。即(jí )以(yǐ )循(xún )为(wéi )广(guǎng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),以(yǐ )其(qí )同(tóng )党(dǎng )徐(xú )道(dào )覆(fù )为(wéi )始(shǐ )兴(xìng )相(xiàng )。二(èr )年(nián )三(sān )月(yuè ),督(dū )交(jiāo )、广(guǎng )二(èr )州(zhōu )。十(shí )月(yuè ),高(gāo )祖(zǔ )上(shàng )言(yán )曰(yuē ):“昔(xī )天(tiān )祸(huò )皇(huáng )室(shì ),巨(jù )狡(jiǎo )纵(zòng )篡(cuàn ),臣(chén )等(děng )义(yì )惟(wéi )旧(jiù )隶(lì ),豫(yù )蒙(méng )国(guó )恩(ēn ),仰(yǎng )契(qì )信(xìn )顺(shùn )之(zhī )符(fú ),俯(fǔ )厉(lì )人(rén )臣(chén )之(zhī )愤(fèn ),虽(suī )社(shè )稷(jì )之(zhī )灵(líng ),抑(yì )亦(yì )事(shì )由(yóu )众(zhòng )济(jì )。其(qí )翼(yì )奖(jiǎng )忠(zhōng )勤(qín )之(zhī )佐(zuǒ ),文(wén )武(wǔ )毕(bì )力(lì )之(zhī )士(shì ),敷(fū )执(zhí )在(zài )己(jǐ )之(zhī )谦(qiān ),用(yòng )亏(kuī )国(guó )体(tǐ )之(zhī )大(dà ),辄(zhé )申(shēn )摄(shè )众(zhòng )军(jūn )先(xiān )上(shàng ),同(tóng )谋(móu )起(qǐ )义(yì ),始(shǐ )平(píng )京(jīng )口(kǒu )、广(guǎng )陵(líng )二(èr )城(chéng )。臣(chén )及(jí )抚(fǔ )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )毅(yì )等(děng )二(èr )百(bǎi )七(qī )十(shí )二(èr )人(rén ),并(bìng )后(hòu )赴(fù )义(yì )出(chū )都(dōu ),缘(yuán )道(dào )大(dà )战(zhàn ),所(suǒ )余(yú )一(yī )千(qiān )五(wǔ )百(bǎi )六(liù )十(shí )六(liù )人(rén )。又(yòu )辅(fǔ )国(guó )将(jiāng )军(jūn )长(zhǎng )民(mín )、故(gù )给(gěi )事(shì )中(zhōng )王(wáng )元(yuán )德(dé )等(děng )十(shí )人(rén ),各(gè )一(yī )千(qiān )八(bā )百(bǎi )四(sì )十(shí )八(bā )人(rén ),乞(qǐ )正(zhèng )封(fēng )赏(shǎng )。其(qí )西(xī )征(zhēng )众(zhòng )军(jūn ),须(xū )论(lùn )集(jí )续(xù )上(shàng )。”于(yú )是(shì )尚(shàng )书(shū )奏(zòu )封(fēng )唱(chàng )义(yì )谋(móu )主(zhǔ )镇(zhèn )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )讳(huì )豫(yù )章(zhāng )郡(jùn )公(gōng ),食(shí )邑(yì )万(wàn )户(hù ),赐(cì )绢(juàn )三(sān )万(wàn )匹(pǐ )。其(qí )余(yú )封(fēng )赏(shǎng )各(gè )有(yǒu )差(chà )。镇(zhèn )军(jūn )府(fǔ )佐(zuǒ )吏(lì ),降(jiàng )故(gù )太(tài )傅(fù )谢(xiè )安(ān )府(fǔ )一(yī )等(děng )。十(shí )一(yī )月(yuè ),天(tiān )子(zǐ )重(zhòng )申(shēn )前(qián )令(lìng ),加(jiā )高(gāo )祖(zǔ )侍(shì )中(zhōng ),进(jìn )号(hào )车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )、开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )。固(gù )让(ràng )。诏(zhào )遣(qiǎn )百(bǎi )僚(liáo )敦(dūn )劝(quàn )。三(sān )年(nián )二(èr )月(yuè ),高(gāo )祖(zǔ )还(hái )京(jīng )师(shī ),将(jiāng )诣(yì )廷(tíng )尉(wèi );天(tiān )子(zǐ )先(xiān )诏(zhào )狱(yù )官(guān )不(bú )得(dé )受(shòu ),诣(yì )阙(què )陈(chén )让(ràng ),乃(nǎi )见(jiàn )听(tīng )。旋(xuán )于(yú )丹(dān )徒(tú )。

闰(rùn )月(yuè ),府(fǔ )将(jiāng )骆(luò )冰(bīng )谋(móu )作(zuò )乱(luàn ),将(jiāng )被(bèi )执(zhí ),单(dān )骑(qí )走(zǒu ),追(zhuī )斩(zhǎn )之(zhī )。诛(zhū )冰(bīng )父(fù )永(yǒng )嘉(jiā )太(tài )守(shǒu )球(qiú )。球(qiú )本(běn )东(dōng )阳(yáng )郡(jùn )史(shǐ ),孙(sūn )恩(ēn )之(zhī )乱(luàn ),起(qǐ )义(yì )于(yú )长(zhǎng )山(shān ),故(gù )见(jiàn )擢(zhuó )用(yòng )。初(chū ),桓(huán )玄(xuán )之(zhī )败(bài ),以(yǐ )桓(huán )冲(chōng )忠(zhōng )贞(zhēn ),署(shǔ )其(qí )孙(sūn )胤(yìn )。至(zhì )是(shì )冰(bīng )谋(móu )以(yǐ )胤(yìn )为(wéi )主(zhǔ ),与(yǔ )东(dōng )阳(yáng )太(tài )守(shǒu )殷(yīn )仲(zhòng )文(wén )潜(qián )相(xiàng )连(lián )结(jié )。乃(nǎi )诛(zhū )仲(zhòng )文(wén )及(jí )仲(zhòng )文(wén )二(èr )弟(dì )。凡(fán )桓(huán )玄(xuán )余(yú )党(dǎng ),至(zhì )是(shì )皆(jiē )诛(zhū )夷(yí )。

天(tiān )子(zǐ )遣(qiǎn )兼(jiān )太(tài )常(cháng )葛(gě )籍(jí )授(shòu )公(gōng )策(cè )曰(yuē ):“有(yǒu )扈(hù )滔(tāo )天(tiān ),夷(yí )羿(yì )乘(chéng )衅(xìn ),乱(luàn )节(jiē )干(gàn )纪(jì ),实(shí )挠(náo )皇(huáng )极(jí )。贼(zéi )臣(chén )桓(huán )玄(xuán ),怙(hù )宠(chǒng )肆(sì )逆(nì ),乃(nǎi )摧(cuī )倾(qīng )华(huá )、霍(huò ),倒(dǎo )拔(bá )嵩(sōng )、岱(dài ),五(wǔ )岳(yuè )既(jì )夷(yí ),六(liù )地(dì )易(yì )所(suǒ )。公(gōng )命(mìng )世(shì )英(yīng )纵(zòng ),藏(cáng )器(qì )待(dài )时(shí ),因(yīn )心(xīn )资(zī )敬(jìng ),誓(shì )雪(xuě )国(guó )耻(chǐ )。慨(kǎi )愤(fèn )陵(líng )夷(yí ),诚(chéng )发(fā )宵(xiāo )寐(mèi )。既(jì )而(ér )岁(suì )月(yuè )屡(lǚ )迁(qiān ),神(shén )器(qì )已(yǐ )远(yuǎn ),忠(zhōng )孝(xiào )幽(yōu )寄(jì ),实(shí )贯(guàn )三(sān )灵(líng )。尔(ěr )乃(nǎi )介(jiè )石(shí )胜(shèng )机(jī ),宣(xuān )契(qì )毕(bì )举(jǔ ),诉(sù )苍(cāng )天(tiān )以(yǐ )为(wéi )正(zhèng ),挥(huī )义(yì )旅(lǚ )而(ér )一(yī )驱(qū );奔(bēn )锋(fēng )数(shù )百(bǎi ),势(shì )烈(liè )激(jī )电(diàn ),百(bǎi )万(wàn )不(bú )能(néng )抗(kàng )限(xiàn ),制(zhì )路(lù )日(rì )直(zhí )植(zhí )城(chéng )。遂(suí )使(shǐ )冲(chōng )鲸(jīng )溃(kuì )流(liú ),暴(bào )鳞(lín )奔(bēn )汉(hàn ),庙(miào )胜(shèng )远(yuǎn )加(jiā ),重(zhòng )氛(fēn )载(zǎi )涤(dí ),二(èr )仪(yí )廓(kuò )清(qīng ),三(sān )光(guāng )反(fǎn )照(zhào ),事(shì )遂(suí )永(yǒng )代(dài ),功(gōng )高(gāo )开(kāi )辟(pì ),理(lǐ )微(wēi )称(chēng )谓(wèi ),义(yì )感(gǎn )朕(zhèn )心(xīn )。若(ruò )夫(fū )道(dào )为(wéi )身(shēn )济(jì ),犹(yóu )縻(mí )厥(jué )爵(jué ),况(kuàng )乃(nǎi )诚(chéng )德(dé )俱(jù )深(shēn ),勋(xūn )冠(guàn )天(tiān )人(rén )者(zhě )乎(hū )!是(shì )用(yòng )建(jiàn )兹(zī )邦(bāng )国(guó ),永(yǒng )祚(zuò )山(shān )河(hé ),言(yán )念(niàn )载(zǎi )怀(huái ),匪(fěi )云(yún )足(zú )报(bào )。往(wǎng )钦(qīn )哉(zāi )!俾(bǐ )屏(píng )余(yú )一(yī )人(rén ),长(zhǎng )弼(bì )皇(huáng )晋(jìn ),流(liú )风(fēng )垂(chuí )祚(zuò ),晖(huī )烈(liè )无(wú )穷(qióng )。其(qí )降(jiàng )承(chéng )嘉(jiā )策(cè ),对(duì )扬(yáng )朕(zhèn )命(mìng )。”十(shí )二(èr )月(yuè ),司(sī )徒(tú )、录(lù )尚(shàng )书(shū )、扬(yáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )王(wáng )谧(mì )薨(hōng )。

四(sì )年(nián )正(zhèng )月(yuè ),征(zhēng )公(gōng )入(rù )辅(fǔ ),授(shòu )侍(shì )中(zhōng )、车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )、开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )、扬(yáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )、录(lù )尚(shàng )书(shū )、徐(xú )兗(yǎn )二(èr )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )如(rú )故(gù )。表(biǎo )解(jiě )兗(yǎn )州(zhōu )。先(xiān )是(shì ),遣(qiǎn )冠(guàn )军(jūn )刘(liú )敬(jìng )宣(xuān )伐(fá )蜀(shǔ )贼(zéi )谯(qiáo )纵(zòng ),无(wú )功(gōng )而(ér )返(fǎn )。九(jiǔ )月(yuè ),以(yǐ )敬(jìng )宣(xuān )挫(cuò )退(tuì ),逊(xùn )位(wèi ),不(bú )许(xǔ )。乃(nǎi )降(jiàng )为(wéi )中(zhōng )军(jūn )将(jiāng )军(jūn ),开(kāi )府(fǔ )如(rú )故(gù )。

初(chū ),伪(wěi )燕(yàn )王(wáng )鲜(xiān )卑(bēi )慕(mù )容(róng )德(dé )僭(jiàn )号(hào )于(yú )青(qīng )州(zhōu ),德(dé )死(sǐ ),兄(xiōng )子(zǐ )超(chāo )袭(xí )位(wèi ),前(qián )后(hòu )数(shù )为(wéi )边(biān )患(huàn )。五(wǔ )年(nián )二(èr )月(yuè ),大(dà )掠(luě )淮(huái )北(běi ),执(zhí )阳(yáng )平(píng )太(tài )守(shǒu )刘(liú )千(qiān )载(zǎi )、济(jì )南(nán )太(tài )守(shǒu )赵(zhào )元(yuán ),驱(qū )略(luè )千(qiān )余(yú )家(jiā )。三(sān )月(yuè ),公(gōng )抗(kàng )表(biǎo )北(běi )讨(tǎo ),以(yǐ )丹(dān )阳(yáng )尹(yǐn )孟(mèng )昶(chǎng )监(jiān )中(zhōng )军(jūn )留(liú )府(fǔ )事(shì )。四(sì )月(yuè ),舟(zhōu )师(shī )发(fā )京(jīng )都(dōu ),溯(sù )淮(huái )入(rù )泗(sì )。五(wǔ )月(yuè ),至(zhì )下(xià )邳(pī ),留(liú )船(chuán )舰(jiàn )辎(zī )重(zhòng ),步(bù )军(jūn )进(jìn )琅(láng )邪(xié );所(suǒ )过(guò )皆(jiē )筑(zhù )城(chéng )留(liú )守(shǒu )。鲜(xiān )卑(bēi )梁(liáng )父(fù )、莒(jǔ )城(chéng )二(èr )戍(shù )并(bìng )奔(bēn )走(zǒu )。慕(mù )容(róng )超(chāo )闻(wén )王(wáng )师(shī )将(jiāng )至(zhì ),其(qí )大(dà )将(jiāng )公(gōng )孙(sūn )五(wǔ )楼(lóu )说(shuō )超(chāo ):“宜(yí )断(duàn )据(jù )大(dà )岘(xiàn ),刈(yì )除(chú )粟(sù )苗(miáo ),坚(jiān )壁(bì )清(qīng )野(yě )以(yǐ )待(dài )之(zhī )。彼(bǐ )侨(qiáo )军(jūn )无(wú )资(zī ),求(qiú )战(zhàn )不(bú )得(dé ),旬(xún )月(yuè )之(zhī )间(jiān ),折(shé )棰(chuí )以(yǐ )笞(chī )之(zhī )耳(ěr )。”超(chāo )不(bú )从(cóng ),曰(yuē ):“彼(bǐ )远(yuǎn )来(lái )疲(pí )劳(láo ),势(shì )不(bú )能(néng )久(jiǔ );但(dàn )当(dāng )引(yǐn )令(lìng )过(guò )岘(xiàn ),我(wǒ )以(yǐ )铁(tiě )骑(qí )践(jiàn )之(zhī ),不(bú )忧(yōu )不(bú )破(pò )也(yě )。岂(qǐ )有(yǒu )预(yù )芟(shān )苗(miáo )稼(jià ),先(xiān )自(zì )蹙(cù )弱(ruò )邪(xié )!”初(chū ),公(gōng )将(jiāng )行(háng ),议(yì )者(zhě )以(yǐ )为(wéi )贼(zéi )闻(wén )大(dà )军(jūn )远(yuǎn )出(chū ),必(bì )不(bú )敢(gǎn )战(zhàn )。若(ruò )不(bú )断(duàn )大(dà )岘(xiàn ),当(dāng )坚(jiān )守(shǒu )广(guǎng )固(gù ),刈(yì )粟(sù )清(qīng )野(yě ),以(yǐ )绝(jué )三(sān )军(jūn )之(zhī )资(zī ),非(fēi )唯(wéi )难(nán )以(yǐ )有(yǒu )功(gōng ),将(jiāng )不(bú )能(néng )自(zì )反(fǎn )。公(gōng )曰(yuē ):“我(wǒ )揣(chuāi )之(zhī )熟(shú )矣(yǐ )。鲜(xiān )卑(bēi )贪(tān ),不(bú )及(jí )远(yuǎn )计(jì ),进(jìn )利(lì )克(kè )获(huò ),退(tuì )惜(xī )粟(sù )苗(miáo )。谓(wèi )我(wǒ )孤(gū )军(jūn )远(yuǎn )入(rù ),不(bú )能(néng )持(chí )久(jiǔ ),不(bú )过(guò )进(jìn )据(jù )临(lín )朐(qú ),退(tuì )守(shǒu )广(guǎng )固(gù )。我(wǒ )一(yī )得(dé )入(rù )岘(xiàn ),则(zé )人(rén )无(wú )退(tuì )心(xīn ),驱(qū )必(bì )死(sǐ )之(zhī )众(zhòng ),向(xiàng )怀(huái )贰(èr )之(zhī )虏(lǔ ),何(hé )忧(yōu )不(bú )克(kè )!彼(bǐ )不(bú )能(néng )清(qīng )野(yě )固(gù )守(shǒu ),为(wéi )诸(zhū )君(jūn )保(bǎo )之(zhī )。”公(gōng )既(jì )入(rù )岘(xiàn ),举(jǔ )手(shǒu )指(zhǐ )天(tiān )曰(yuē ):“吾(wú )事(shì )济(jì )矣(yǐ )!”

六(liù )月(yuè ),慕(mù )容(róng )超(chāo )遣(qiǎn )五(wǔ )楼(lóu )及(jí )广(guǎng )宁(níng )王(wáng )贺(hè )赖(lài )卢(lú )先(xiān )据(jù )临(lín )朐(qú )城(chéng )。既(jì )闻(wén )大(dà )军(jūn )至(zhì ),留(liú )羸(léi )老(lǎo )守(shǒu )广(guǎng )固(gù ),乃(nǎi )悉(xī )出(chū )。临(lín )朐(qú )有(yǒu )巨(jù )蔑(miè )水(shuǐ ),去(qù )城(chéng )四(sì )十(shí )里(lǐ ),超(chāo )告(gào )五(wǔ )楼(lóu )曰(yuē ):“急(jí )往(wǎng )据(jù )之(zhī ),晋(jìn )军(jūn )得(dé )水(shuǐ ),则(zé )难(nán )击(jī )也(yě )。”五(wǔ )楼(lóu )驰(chí )进(jìn )。龙(lóng )骧(xiāng )将(jiāng )军(jūn )孟(mèng )龙(lóng )符(fú )领(lǐng )骑(qí )居(jū )前(qián ),奔(bēn )往(wǎng )争(zhēng )之(zhī ),五(wǔ )楼(lóu )乃(nǎi )退(tuì )。众(zhòng )军(jūn )步(bù )进(jìn ),有(yǒu )车(chē )四(sì )千(qiān )两(liǎng ),分(fèn )车(chē )为(wéi )两(liǎng )翼(yì ),方(fāng )轨(guǐ )徐(xú )行(háng ),车(chē )悉(xī )张(zhāng )幔(màn ),御(yù )者(zhě )执(zhí )槊(shuò ),又(yòu )以(yǐ )轻(qīng )骑(qí )为(wéi )游(yóu )军(jūn )。军(jūn )令(lìng )严(yán )肃(sù ),行(háng )伍(wǔ )齐(qí )整(zhěng )。未(wèi )及(jí )临(lín )朐(qú )数(shù )里(lǐ ),贼(zéi )铁(tiě )骑(qí )万(wàn )余(yú ),前(qián )后(hòu )交(jiāo )至(zhì )。公(gōng )命(mìng )兗(yǎn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )刘(liú )籓(bān )、弟(dì )并(bìng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )道(dào )怜(lián )、谘(zī )议(yì )参(cān )军(jūn )刘(liú )敬(jìng )宣(xuān )、陶(táo )延(yán )寿(shòu )、参(cān )军(jūn )刘(liú )怀(huái )玉(yù )、慎(shèn )仲(zhòng )道(dào )、索(suǒ )邈(miǎo )等(děng ),齐(qí )力(lì )击(jī )之(zhī )。日(rì )向(xiàng )昃(zè ),公(gōng )遣(qiǎn )谘(zī )议(yì )参(cān )军(jūn )檀(tán )韶(sháo )直(zhí )趋(qū )临(lín )朐(qú )。韶(sháo )率(lǜ )建(jiàn )威(wēi )将(jiāng )军(jūn )向(xiàng )弥(mí )、参(cān )军(jūn )胡(hú )籓(bān )驰(chí )往(wǎng ),既(jì )日(rì )陷(xiàn )城(chéng ),斩(zhǎn )其(qí )牙(yá )旗(qí ),悉(xī )虏(lǔ )超(chāo )辎(zī )重(zhòng )。超(chāo )闻(wén )临(lín )朐(qú )已(yǐ )拔(bá ),引(yǐn )众(zhòng )走(zǒu )。公(gōng )亲(qīn )鼓(gǔ )之(zhī ),贼(zéi )乃(nǎi )大(dà )破(pò )。超(chāo )遁(dùn )还(hái )广(guǎng )固(gù )。获(huò )超(chāo )马(mǎ )、伪(wěi )辇(niǎn )、玉(yù )玺(xǐ )、豹(bào )尾(wěi )等(děng ),送(sòng )于(yú )京(jīng )师(shī );斩(zhǎn )其(qí )大(dà )将(jiāng )段(duàn )晖(huī )等(děng )十(shí )余(yú )人(rén ),其(qí )余(yú )斩(zhǎn )获(huò )千(qiān )计(jì )。明(míng )日(rì ),大(dà )军(jūn )进(jìn )广(guǎng )固(gù ),既(jì )屠(tú )大(dà )城(chéng )。超(chāo )退(tuì )保(bǎo )小(xiǎo )城(chéng )。于(yú )是(shì )设(shè )长(zhǎng )围(wéi )守(shǒu )之(zhī ),围(wéi )高(gāo )三(sān )丈(zhàng ),外(wài )穿(chuān )三(sān )重(zhòng )堑(qiàn )。停(tíng )江(jiāng )、淮(huái )转(zhuǎn )输(shū ),馆(guǎn )谷(gǔ )于(yú )齐(qí )土(tǔ )。抚(fǔ )纳(nà )降(jiàng )附(fù ),华(huá )戎(róng )欢(huān )悦(yuè );援(yuán )才(cái )授(shòu )爵(jué ),因(yīn )而(ér )任(rèn )之(zhī )。七(qī )月(yuè ),诏(zhào )加(jiā )公(gōng )北(běi )青(qīng )、冀(jì )二(èr )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。超(chāo )大(dà )将(jiāng )垣(yuán )遵(zūn )、遵(zūn )弟(dì )苗(miáo )并(bìng )率(lǜ )众(zhòng )归(guī )顺(shùn )。公(gōng )方(fāng )治(zhì )攻(gōng )具(jù ),城(chéng )上(shàng )人(rén )曰(yuē ):“汝(rǔ )不(bú )得(dé )张(zhāng )纲(gāng ),何(hé )能(néng )为(wéi )也(yě )。”纲(gāng )者(zhě ),超(chāo )伪(wěi )尚(shàng )书(shū )郎(láng ),其(qí )人(rén )有(yǒu )巧(qiǎo )思(sī )。会(huì )超(chāo )遣(qiǎn )纲(gāng )称(chēng )籓(bān )于(yú )姚(yáo )兴(xìng ),乞(qǐ )师(shī )请(qǐng )救(jiù )。兴(xìng )伪(wěi )许(xǔ )之(zhī ),而(ér )实(shí )惮(dàn )公(gōng ),不(bú )敢(gǎn )遣(qiǎn )。纲(gāng )从(cóng )长(zhǎng )安(ān )还(hái ),泰(tài )山(shān )太(tài )守(shǒu )申(shēn )宣(xuān )执(zhí )送(sòng )之(zhī )。乃(nǎi )升(shēng )纲(gāng )于(yú )楼(lóu )上(shàng ),以(yǐ )示(shì )城(chéng )内(nèi ),城(chéng )内(nèi )莫(mò )不(bú )失(shī )色(sè )。于(yú )是(shì )使(shǐ )纲(gāng )大(dà )治(zhì )攻(gōng )具(jù )。超(chāo )求(qiú )救(jiù )不(bú )获(huò ),纲(gāng )反(fǎn )见(jiàn )虏(lǔ ),转(zhuǎn )忧(yōu )惧(jù ),乃(nǎi )请(qǐng )称(chēng )籓(bān ),求(qiú )割(gē )大(dà )岘(xiàn )为(wéi )界(jiè ),献(xiàn )马(mǎ )千(qiān )匹(pǐ )。不(bú )听(tīng ),围(wéi )之(zhī )转(zhuǎn )急(jí )。河(hé )北(běi )居(jū )民(mín )荷(hé )戈(gē )负(fù )粮(liáng )至(zhì )者(zhě ),日(rì )以(yǐ )千(qiān )数(shù )。

录(lù )事(shì )参(cān )军(jūn )刘(liú )穆(mù )之(zhī ),有(yǒu )经(jīng )略(luè )才(cái )具(jù ),公(gōng )以(yǐ )为(wéi )谋(móu )主(zhǔ ),动(dòng )止(zhǐ )必(bì )谘(zī )焉(yān )。时(shí )姚(yáo )兴(xìng )遣(qiǎn )使(shǐ )告(gào )公(gōng )云(yún ):“慕(mù )容(róng )见(jiàn )与(yǔ )邻(lín )好(hǎo ),又(yòu )以(yǐ )穷(qióng )告(gào )急(jí ),今(jīn )当(dāng )遣(qiǎn )铁(tiě )骑(qí )十(shí )万(wàn ),径(jìng )据(jù )洛(luò )阳(yáng )。晋(jìn )军(jūn )若(ruò )不(bú )退(tuì )者(zhě ),便(biàn )当(dāng )遣(qiǎn )铁(tiě )骑(qí )长(zhǎng )驱(qū )而(ér )进(jìn )。”公(gōng )呼(hū )兴(xìng )使(shǐ )答(dá )曰(yuē ):“语(yǔ )汝(rǔ )姚(yáo )兴(xìng ),我(wǒ )定(dìng )燕(yàn )之(zhī )后(hòu ),息(xī )甲(jiǎ )三(sān )年(nián ),当(dāng )平(píng )关(guān )、洛(luò )。今(jīn )能(néng )自(zì )送(sòng ),便(biàn )可(kě )速(sù )来(lái )!”穆(mù )之(zhī )闻(wén )有(yǒu )羌(qiāng )使(shǐ ),驰(chí )入(rù ),而(ér )公(gōng )发(fā )遣(qiǎn )已(yǐ )去(qù )。以(yǐ )兴(xìng )所(suǒ )言(yán )并(bìng )答(dá ),具(jù )语(yǔ )穆(mù )之(zhī )。穆(mù )之(zhī )尤(yóu )公(gōng )曰(yuē ):“常(cháng )日(rì )事(shì )无(wú )大(dà )小(xiǎo ),必(bì )赐(cì )与(yǔ )谋(móu )之(zhī )。此(cǐ )宜(yí )善(shàn )详(xiáng )之(zhī ),云(yún )何(hé )卒(zú )尔(ěr )便(biàn )答(dá )?公(gōng )所(suǒ )答(dá )兴(xìng )言(yán ),未(wèi )能(néng )威(wēi )敌(dí ),正(zhèng )足(zú )怒(nù )彼(bǐ )耳(ěr )。若(ruò )燕(yàn )未(wèi )可(kě )拔(bá ),羌(qiāng )救(jiù )奄(yǎn )至(zhì ),不(bú )审(shěn )何(hé )以(yǐ )待(dài )之(zhī )?”公(gōng )笑(xiào )曰(yuē ):“此(cǐ )是(shì )兵(bīng )机(jī ),非(fēi )卿(qīng )所(suǒ )解(jiě ),故(gù )不(bú )语(yǔ )耳(ěr )。夫(fū )兵(bīng )贵(guì )神(shén )速(sù ),彼(bǐ )若(ruò )审(shěn )能(néng )遣(qiǎn )救(jiù ),必(bì )畏(wèi )我(wǒ )知(zhī ),宁(níng )容(róng )先(xiān )遣(qiǎn )信(xìn )命(mìng )。此(cǐ )是(shì )其(qí )见(jiàn )我(wǒ )伐(fá )燕(yàn ),内(nèi )已(yǐ )怀(huái )惧(jù ),自(zì )张(zhāng )之(zhī )辞(cí )耳(ěr )。”九(jiǔ )月(yuè ),进(jìn )公(gōng )太(tài )尉(wèi )、中(zhōng )书(shū )监(jiān ),固(gù )让(ràng )。伪(wěi )徐(xú )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )段(duàn )宏(hóng )先(xiān )奔(bēn )索(suǒ )虏(lǔ ),十(shí )月(yuè ),自(zì )河(hé )北(běi )归(guī )顺(shùn )。

张(zhāng )纲(gāng )治(zhì )攻(gōng )具(jù )成(chéng ),设(shè )诸(zhū )奇(qí )巧(qiǎo ),飞(fēi )楼(lóu )木(mù )幔(màn )之(zhī )属(shǔ ),莫(mò )不(bú )毕(bì )备(bèi )。城(chéng )上(shàng )火(huǒ )石(shí )弓(gōng )矢(shǐ ),无(wú )所(suǒ )用(yòng )之(zhī )。六(liù )年(nián )二(èr )月(yuè )丁(dīng )亥(hài ),屠(tú )广(guǎng )固(gù )。超(chāo )逾(yú )城(chéng )走(zǒu ),征(zhēng )虏(lǔ )贼(zéi )曹(cáo )乔(qiáo )胥(xū )获(huò )之(zhī ),杀(shā )其(qí )亡(wáng )命(mìng )以(yǐ )下(xià ),纳(nà )口(kǒu )万(wàn )余(yú ),马(mǎ )二(èr )千(qiān )匹(pǐ )。送(sòng )超(chāo )京(jīng )师(shī ),斩(zhǎn )于(yú )建(jiàn )康(kāng )市(shì )。

公(gōng )之(zhī )北(běi )伐(fá )也(yě ),徐(xú )道(dào )覆(fù )仍(réng )有(yǒu )窥(kuī )窬(yú )之(zhī )志(zhì ),劝(quàn )卢(lú )循(xún )乘(chéng )虚(xū )而(ér )出(chū ),循(xún )不(bú )从(cóng )。道(dào )覆(fù )乃(nǎi )至(zhì )番(fān )禺(yú )说(shuō )循(xún )曰(yuē ):“本(běn )住(zhù )岭(lǐng )外(wài ),岂(qǐ )以(yǐ )理(lǐ )极(jí )于(yú )此(cǐ ),正(zhèng )以(yǐ )刘(liú )公(gōng )难(nán )与(yǔ )为(wéi )敌(dí )故(gù )也(yě )。今(jīn )方(fāng )顿(dùn )兵(bīng )坚(jiān )城(chéng )之(zhī )下(xià ),未(wèi )有(yǒu )旋(xuán )日(rì )。以(yǐ )此(cǐ )思(sī )归(guī )死(sǐ )士(shì ),掩(yǎn )袭(xí )何(hé )、刘(liú )之(zhī )徒(tú ),如(rú )反(fǎn )掌(zhǎng )耳(ěr )。不(bú )乘(chéng )此(cǐ )机(jī )而(ér )保(bǎo )一(yī )日(rì )之(zhī )安(ān ),若(ruò )平(píng )齐(qí )之(zhī )后(hòu ),小(xiǎo )息(xī )甲(jiǎ )养(yǎng )众(zhòng ),不(bú )过(guò )一(yī )二(èr )年(nián )间(jiān ),必(bì )玺(xǐ )书(shū )征(zhēng )君(jūn )。若(ruò )刘(liú )公(gōng )自(zì )率(lǜ )众(zhòng )至(zhì )豫(yù )章(zhāng ),遣(qiǎn )锐(ruì )师(shī )过(guò )岭(lǐng ),虽(suī )复(fù )将(jiāng )军(jūn )神(shén )武(wǔ ),恐(kǒng )必(bì )不(bú )能(néng )当(dāng )也(yě )。今(jīn )日(rì )之(zhī )机(jī ),万(wàn )不(bú )可(kě )失(shī )。既(jì )克(kè )都(dōu )邑(yì ),倾(qīng )其(qí )根(gēn )本(běn )。刘(liú )公(gōng )虽(suī )还(hái ),无(wú )能(néng )为(wéi )也(yě )。”循(xún )从(cóng )之(zhī ),乃(nǎi )率(lǜ )众(zhòng )过(guò )岭(lǐng )。是(shì )月(yuè ),寇(kòu )南(nán )康(kāng )、庐(lú )陵(líng )、豫(yù )章(zhāng ),诸(zhū )郡(jùn )守(shǒu )皆(jiē )委(wěi )任(rèn )奔(bēn )走(zǒu )。于(yú )时(shí )平(píng )齐(qí )问(wèn )未(wèi )至(zhì ),既(jì )驰(chí )使(shǐ )征(zhēng )公(gōng )。公(gōng )之(zhī )初(chū )克(kè )齐(qí )也(yě ),欲(yù )停(tíng )镇(zhèn )下(xià )邳(pī ),清(qīng )荡(dàng )河(hé )、洛(luò ),既(jì )而(ér )被(bèi )征(zhēng )使(shǐ )至(zhì ),即(jí )日(rì )班(bān )师(shī )。

镇(zhèn )南(nán )将(jiāng )军(jūn )何(hé )无(wú )忌(jì )与(yǔ )徐(xú )道(dào )覆(fù )战(zhàn )于(yú )豫(yù )章(zhāng ),败(bài )绩(jì ),无(wú )忌(jì )被(bèi )害(hài ),内(nèi )外(wài )震(zhèn )骇(hài )。朝(cháo )廷(tíng )欲(yù )奉(fèng )乘(chéng )舆(yú )北(běi )走(zǒu )就(jiù )公(gōng ),寻(xún )知(zhī )贼(zéi )定(dìng )未(wèi )至(zhì ),人(rén )情(qíng )小(xiǎo )安(ān )。公(gōng )至(zhì )下(xià )邳(pī ),以(yǐ )船(chuán )运(yùn )辎(zī )重(zhòng ),自(zì )率(lǜ )精(jīng )锐(ruì )步(bù )归(guī )。至(zhì )山(shān )阳(yáng ),闻(wén )无(wú )忌(jì )被(bèi )害(hài ),则(zé )虑(lǜ )京(jīng )邑(yì )失(shī )守(shǒu ),乃(nǎi )卷(juàn )甲(jiǎ )兼(jiān )行(háng ),与(yǔ )数(shù )十(shí )人(rén )至(zhì )淮(huái )上(shàng ),问(wèn )行(háng )旅(lǚ )以(yǐ )朝(cháo )廷(tíng )消(xiāo )息(xī )。人(rén )曰(yuē ):“贼(zéi )尚(shàng )未(wèi )至(zhì ),刘(liú )公(gōng )若(ruò )还(hái ),便(biàn )无(wú )所(suǒ )忧(yōu )也(yě )。”公(gōng )大(dà )喜(xǐ ),单(dān )船(chuán )过(guò )江(jiāng ),径(jìng )至(zhì )京(jīng )口(kǒu ),众(zhòng )乃(nǎi )大(dà )安(ān )。四(sì )月(yuè )癸(guǐ )未(wèi ),公(gōng )至(zhì )京(jīng )师(shī ),解(jiě )严(yán )息(xī )甲(jiǎ )。

抚(fǔ )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )刘(liú )毅(yì )抗(kàng )表(biǎo )南(nán )征(zhēng ),公(gōng )与(yǔ )毅(yì )书(shū )曰(yuē ):“吾(wú )往(wǎng )习(xí )击(jī )妖(yāo )贼(zéi ),晓(xiǎo )其(qí )变(biàn )态(tài ),新(xīn )获(huò )奸(jiān )利(lì ),其(qí )锋(fēng )不(bú )可(kě )轻(qīng )。宜(yí )须(xū )装(zhuāng )严(yán )毕(bì ),与(yǔ )弟(dì )同(tóng )举(jǔ )。”又(yòu )遣(qiǎn )毅(yì )从(cóng )弟(dì )籓(bān )往(wǎng )止(zhǐ )之(zhī )。毅(yì )不(bú )从(cóng ),舟(zhōu )师(shī )二(èr )万(wàn ),发(fā )自(zì )姑(gū )孰(shú )。循(xún )之(zhī )初(chū )下(xià )也(yě ),使(shǐ )道(dào )覆(fù )向(xiàng )寻(xún )阳(yáng ),自(zì )寇(kòu )湘(xiāng )中(zhōng )诸(zhū )郡(jùn )。荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )道(dào )规(guī )遣(qiǎn )军(jūn )至(zhì )长(zhǎng )沙(shā ),为(wéi )循(xún )所(suǒ )败(bài )。径(jìng )至(zhì )巴(bā )陵(líng ),将(jiāng )向(xiàng )江(jiāng )陵(líng )。道(dào )覆(fù )闻(wén )毅(yì )上(shàng ),驰(chí )使(shǐ )报(bào )循(xún )曰(yuē ):“毅(yì )兵(bīng )众(zhòng )甚(shèn )盛(shèng ),成(chéng )败(bài )事(shì )系(xì )之(zhī )于(yú )此(cǐ ),宜(yí )并(bìng )力(lì )摧(cuī )之(zhī )。若(ruò )此(cǐ )克(kè )捷(jié ),天(tiān )下(xià )无(wú )复(fù )事(shì )矣(yǐ )。根(gēn )本(běn )既(jì )定(dìng ),不(bú )忧(yōu )上(shàng )面(miàn )不(bú )平(píng )也(yě )。”循(xún )即(jí )日(rì )发(fā )巴(bā )陵(líng ),与(yǔ )道(dào )覆(fù )连(lián )旗(qí )而(ér )下(xià )。别(bié )有(yǒu )八(bā )艚(cáo )舰(jiàn )九(jiǔ )枚(méi ),起(qǐ )四(sì )层(céng ),高(gāo )十(shí )二(èr )丈(zhàng )。公(gōng )以(yǐ )南(nán )籓(bān )覆(fù )没(méi ),表(biǎo )送(sòng )章(zhāng )绶(shòu ),诏(zhào )不(bú )听(tīng )。五(wǔ )月(yuè ),刘(liú )毅(yì )败(bài )绩(jì )于(yú )桑(sāng )落(luò )洲(zhōu ),弃(qì )船(chuán )步(bù )走(zǒu ),余(yú )众(zhòng )不(bú )得(dé )去(qù )者(zhě ),皆(jiē )为(wéi )贼(zéi )所(suǒ )擒(qín )。初(chū ),循(xún )至(zhì )寻(xún )阳(yáng ),闻(wén )公(gōng )已(yǐ )还(hái ),不(bú )信(xìn )也(yě )。既(jì )破(pò )毅(yì ),乃(nǎi )审(shěn )凯(kǎi )入(rù )之(zhī )问(wèn ),并(bìng )相(xiàng )视(shì )失(shī )色(sè )。循(xún )欲(yù )退(tuì )还(hái )寻(xún )阳(yáng ),进(jìn )平(píng )江(jiāng )陵(líng ),据(jù )二(èr )州(zhōu )以(yǐ )抗(kàng )朝(cháo )廷(tíng )。道(dào )覆(fù )谓(wèi )宜(yí )乘(chéng )胜(shèng )径(jìng )进(jìn ),固(gù )争(zhēng )之(zhī )。疑(yí )议(yì )多(duō )日(rì ),乃(nǎi )见(jiàn )从(cóng )。

毅(yì )败(bài )问(wèn )至(zhì ),内(nèi )外(wài )汹(xiōng )扰(rǎo )。于(yú )时(shí )北(běi )师(shī )始(shǐ )还(hái ),多(duō )创(chuàng )痍(yí )疾(jí )病(bìng )。京(jīng )师(shī )战(zhàn )士(shì ),不(bú )盈(yíng )数(shù )千(qiān )。贼(zéi )既(jì )破(pò )江(jiāng )、豫(yù )二(èr )镇(zhèn ),战(zhàn )士(shì )十(shí )余(yú )万(wàn ),舟(zhōu )车(chē )百(bǎi )里(lǐ )不(bú )绝(jué )。奔(bēn )败(bài )还(hái )者(zhě ),并(bìng )声(shēng )其(qí )雄(xióng )盛(shèng )。孟(mèng )昶(chǎng )、诸(zhū )葛(gě )长(zhǎng )民(mín )惧(jù )寇(kòu )渐(jiàn )逼(bī ),欲(yù )拥(yōng )天(tiān )子(zǐ )过(guò )江(jiāng ),公(gōng )不(bú )听(tīng ),昶(chǎng )固(gù )请(qǐng )不(bú )止(zhǐ )。公(gōng )曰(yuē ):“今(jīn )重(zhòng )镇(zhèn )外(wài )倾(qīng ),强(qiáng )寇(kòu )内(nèi )逼(bī ),人(rén )情(qíng )危(wēi )骇(hài ),莫(mò )有(yǒu )固(gù )志(zhì )。若(ruò )一(yī )旦(dàn )迁(qiān )动(dòng ),便(biàn )自(zì )瓦(wǎ )解(jiě )土(tǔ )崩(bēng ),江(jiāng )北(běi )亦(yì )岂(qǐ )可(kě )得(dé )至(zhì )!设(shè )令(lìng )得(dé )至(zhì ),不(bú )过(guò )延(yán )日(rì )月(yuè )耳(ěr )。今(jīn )兵(bīng )士(shì )虽(suī )少(shǎo ),自(zì )足(zú )以(yǐ )一(yī )战(zhàn )。若(ruò )其(qí )克(kè )济(jì ),则(zé )臣(chén )主(zhǔ )同(tóng )休(xiū );苟(gǒu )厄(è )运(yùn )必(bì )至(zhì ),我(wǒ )当(dāng )以(yǐ )死(sǐ )卫(wèi )社(shè )稷(jì ),横(héng )尸(shī )庙(miào )门(mén ),遂(suí )其(qí )由(yóu )来(lái )以(yǐ )身(shēn )许(xǔ )国(guó )之(zhī )志(zhì ),不(bú )能(néng )远(yuǎn )窜(cuàn )于(yú )草(cǎo )间(jiān )求(qiú )活(huó )也(yě )。我(wǒ )既(jì )决(jué )矣(yǐ ),卿(qīng )勿(wù )复(fù )言(yán )!”昶(chǎng )恐(kǒng )其(qí )不(bú )济(jì ),乃(nǎi )为(wéi )表(biǎo )曰(yuē ):“臣(chén )讳(huì )北(běi )讨(tǎo ),众(zhòng )并(bìng )不(bú )同(tóng ),唯(wéi )臣(chén )赞(zàn )讳(huì )行(háng )计(jì ),致(zhì )使(shǐ )强(qiáng )贼(zéi )乘(chéng )间(jiān ),社(shè )稷(jì )危(wēi )逼(bī ),臣(chén )之(zhī )罪(zuì )也(yě )。今(jīn )谨(jǐn )引(yǐn )分(fèn )以(yǐ )谢(xiè )天(tiān )下(xià )。”封(fēng )表(biǎo )毕(bì ),乃(nǎi )仰(yǎng )药(yào )而(ér )死(sǐ )。

于(yú )是(shì )大(dà )开(kāi )赏(shǎng )募(mù ),投(tóu )身(shēn )赴(fù )义(yì )者(zhě ),一(yī )同(tóng )登(dēng )京(jīng )城(chéng )之(zhī )科(kē )。发(fā )居(jū )民(mín )治(zhì )石(shí )头(tóu )城(chéng ),建(jiàn )牙(yá )戒(jiè )严(yán )。时(shí )议(yì )者(zhě )谓(wèi )宜(yí )分(fèn )兵(bīng )守(shǒu )诸(zhū )津(jīn )要(yào )。公(gōng )以(yǐ )为(wéi ):“贼(zéi )众(zhòng )我(wǒ )寡(guǎ ),若(ruò )分(fèn )兵(bīng )屯(tún ),则(zé )人(rén )测(cè )虚(xū )实(shí )。且(qiě )一(yī )处(chù )失(shī )利(lì ),则(zé )沮(jǔ )三(sān )军(jūn )之(zhī )心(xīn )。今(jīn )聚(jù )众(zhòng )石(shí )头(tóu ),随(suí )宜(yí )应(yīng )赴(fù ),既(jì )令(lìng )贼(zéi )无(wú )以(yǐ )测(cè )多(duō )少(shǎo ),又(yòu )于(yú )众(zhòng )力(lì )不(bú )分(fèn )。若(ruò )徒(tú )旅(lǚ )转(zhuǎn )集(jí ),徐(xú )更(gèng )论(lùn )之(zhī )耳(ěr )。”移(yí )屯(tún )石(shí )头(tóu ),乃(nǎi )栅(shān )淮(huái )断(duàn )查(chá )浦(pǔ )。既(jì )而(ér )群(qún )贼(zéi )大(dà )至(zhì ),公(gōng )策(cè )之(zhī )曰(yuē ):“贼(zéi )若(ruò )于(yú )新(xīn )亭(tíng )直(zhí )进(jìn ),其(qí )锋(fēng )不(bú )可(kě )当(dāng ),宜(yí )且(qiě )回(huí )避(bì ),胜(shèng )负(fù )之(zhī )事(shì ),未(wèi )可(kě )量(liàng )也(yě );若(ruò )回(huí )泊(bó )西(xī )岸(àn ),此(cǐ )成(chéng )擒(qín )耳(ěr )。”

道(dào )覆(fù )欲(yù )自(zì )新(xīn )亭(tíng )、白(bái )石(shí )焚(fén )舟(zhōu )而(ér )上(shàng )。循(xún )多(duō )疑(yí )少(shǎo )决(jué ),每(měi )欲(yù )以(yǐ )万(wàn )全(quán )为(wéi )虑(lǜ ),谓(wèi )道(dào )覆(fù )曰(yuē ):“大(dà )军(jūn )未(wèi )至(zhì ),孟(mèng )昶(chǎng )便(biàn )望(wàng )风(fēng )自(zì )裁(cái ),大(dà )势(shì )言(yán )之(zhī ),自(zì )当(dāng )计(jì )日(rì )溃(kuì )乱(luàn )。今(jīn )决(jué )胜(shèng )负(fù )于(yú )一(yī )朝(cháo ),既(jì )非(fēi )必(bì )定(dìng )之(zhī )道(dào ),且(qiě )杀(shā )伤(shāng )士(shì )卒(zú ),不(bú )如(rú )按(àn )兵(bīng )待(dài )之(zhī )。”公(gōng )于(yú )时(shí )登(dēng )石(shí )头(tóu )城(chéng )以(yǐ )望(wàng )循(xún )军(jūn ),初(chū )见(jiàn )引(yǐn )向(xiàng )新(xīn )亭(tíng ),公(gōng )顾(gù )左(zuǒ )右(yòu )失(shī )色(sè );既(jì )而(ér )回(huí )泊(bó )蔡(cài )洲(zhōu )。道(dào )覆(fù )犹(yóu )欲(yù )上(shàng ),循(xún )禁(jìn )之(zhī )。自(zì )是(shì )众(zhòng )军(jūn )转(zhuǎn )集(jí ),修(xiū )治(zhì )越(yuè )城(chéng ),筑(zhù )查(chá )浦(pǔ )、药(yào )园(yuán )、廷(tíng )尉(wèi )三(sān )垒(lěi ),皆(jiē )守(shǒu )以(yǐ )实(shí )众(zhòng )。冠(guàn )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )刘(liú )敬(jìng )宣(xuān )屯(tún )北(běi )郊(jiāo ),辅(fǔ )国(guó )将(jiāng )军(jūn )孟(mèng )怀(huái )玉(yù )屯(tún )丹(dān )阳(yáng )郡(jùn )西(xī ),建(jiàn )武(wǔ )将(jiāng )军(jūn )王(wáng )仲(zhòng )德(dé )屯(tún )越(yuè )城(chéng ),广(guǎng )武(wǔ )将(jiāng )军(jūn )刘(liú )默(mò )屯(tún )建(jiàn )阳(yáng )门(mén )外(wài )。使(shǐ )宁(níng )朔(shuò )将(jiāng )军(jūn )索(suǒ )邈(miǎo )领(lǐng )鲜(xiān )卑(bēi )具(jù )装(zhuāng )虎(hǔ )班(bān )突(tū )骑(qí )千(qiān )余(yú )匹(pǐ ),皆(jiē )被(bèi )练(liàn )五(wǔ )色(sè ),自(zì )淮(huái )北(běi )至(zhì )于(yú )新(xīn )亭(tíng )。贼(zéi )并(bìng )聚(jù )观(guān ),咸(xián )畏(wèi )惮(dàn )之(zhī );然(rán )犹(yóu )冀(jì )京(jīng )邑(yì )及(jí )三(sān )吴(wú )有(yǒu )应(yīng )之(zhī )者(zhě )。遣(qiǎn )十(shí )余(yú )舰(jiàn )来(lái )拔(bá )石(shí )头(tóu )栅(shān )。公(gōng )命(mìng )神(shén )弩(nǔ )射(shè )之(zhī ),发(fā )辄(zhé )摧(cuī )陷(xiàn ),循(xún )乃(nǎi )止(zhǐ ),不(bú )复(fù )攻(gōng )栅(shān )。设(shè )伏(fú )兵(bīng )于(yú )南(nán )岸(àn ),使(shǐ )羸(léi )老(lǎo )悉(xī )乘(chéng )舟(zhōu )舰(jiàn )向(xiàng )白(bái )石(shí )。公(gōng )忧(yōu )其(qí )从(cóng )白(bái )石(shí )步(bù )上(shàng ),乃(nǎi )率(lǜ )刘(liú )毅(yì )、诸(zhū )葛(gě )长(zhǎng )民(mín )北(běi )出(chū )拒(jù )之(zhī ),留(liú )参(cān )军(jūn )徐(xú )赤(chì )特(tè )戍(shù )南(nán )岸(àn ),命(mìng )坚(jiān )守(shǒu )勿(wù )动(dòng )。公(gōng )既(jì )去(qù ),贼(zéi )焚(fén )查(chá )浦(pǔ )步(bù )上(shàng ),赤(chì )特(tè )军(jūn )战(zhàn )败(bài ),死(sǐ )没(méi )有(yǒu )百(bǎi )余(yú )人(rén )。赤(chì )特(tè )弃(qì )余(yú )众(zhòng ),单(dān )舸(gě )济(jì )淮(huái ),贼(zéi )遂(suí )率(lǜ )数(shù )万(wàn )屯(tún )丹(dān )阳(yáng )郡(jùn )。公(gōng )率(lǜ )诸(zhū )军(jūn )驰(chí )归(guī ),众(zhòng )忧(yōu )贼(zéi )过(guò ),咸(xián )谓(wèi )公(gōng )当(dāng )径(jìng )还(hái )拒(jù )战(zhàn ),公(gōng )先(xiān )分(fèn )军(jūn )还(hái )石(shí )头(tóu ),众(zhòng )莫(mò )之(zhī )晓(xiǎo )。解(jiě )甲(jiǎ )息(xī )士(shì ),洗(xǐ )浴(yù )饮(yǐn )食(shí )之(zhī ),乃(nǎi )出(chū )列(liè )陈(chén )于(yú )南(nán )塘(táng )。以(yǐ )赤(chì )特(tè )违(wéi )处(chù )分(fèn ),斩(zhǎn )之(zhī )。命(mìng )参(cān )军(jūn )诸(zhū )葛(gě )叔(shū )度(dù )、硃(zhū )龄(líng )石(shí )率(lǜ )劲(jìn )勇(yǒng )士(shì )千(qiān )余(yú )人(rén )过(guò )淮(huái )。群(qún )贼(zéi )数(shù )千(qiān ),皆(jiē )长(zhǎng )刀(dāo )矛(máo )钅(jīn )延(yán ),精(jīng )甲(jiǎ )曜(yào )日(rì ),奋(fèn )跃(yuè )争(zhēng )进(jìn )。龄(líng )石(shí )所(suǒ )领(lǐng )多(duō )鲜(xiān )卑(bēi ),善(shàn )步(bù )槊(shuò ),并(bìng )结(jié )陈(chén )以(yǐ )待(dài )之(zhī )。贼(zéi )短(duǎn )兵(bīng )弗(fú )能(néng )抗(kàng ),死(sǐ )伤(shāng )者(zhě )数(shù )百(bǎi )人(rén ),乃(nǎi )退(tuì )走(zǒu )。会(huì )日(rì )暮(mù ),众(zhòng )亦(yì )归(guī )。

刘(liú )毅(yì )之(zhī )败(bài ),豫(yù )州(zhōu )主(zhǔ )簿(bù )袁(yuán )兴(xìng )国(guó )反(fǎn )叛(pàn ),据(jù )历(lì )阳(yáng )以(yǐ )应(yīng )贼(zéi )。琅(láng )邪(xié )内(nèi )史(shǐ )魏(wèi )顺(shùn )之(zhī )遣(qiǎn )将(jiāng )谢(xiè )宝(bǎo )讨(tǎo )斩(zhǎn )之(zhī )。兴(xìng )国(guó )司(sī )马(mǎ )袭(xí )宝(bǎo ),顺(shùn )之(zhī )不(bú )救(jiù )而(ér )退(tuì ),公(gōng )怒(nù )斩(zhǎn )之(zhī )。顺(shùn )之(zhī ),咏(yǒng )之(zhī )之(zhī )弟(dì )也(yě )。于(yú )是(shì )功(gōng )臣(chén )震(zhèn )慑(shè ),莫(mò )敢(gǎn )不(bú )用(yòng )命(mìng )。六(liù )月(yuè ),更(gèng )授(shòu )公(gōng )太(tài )尉(wèi )、中(zhōng )书(shū )监(jiān ),加(jiā )黄(huáng )钺(yuè )。受(shòu )黄(huáng )钺(yuè ),余(yú )固(gù )辞(cí )。以(yǐ )司(sī )马(mǎ )庾(yǔ )悦(yuè )为(wéi )建(jiàn )威(wēi )将(jiāng )军(jūn )、江(jiāng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),自(zì )东(dōng )阳(yáng )出(chū )豫(yù )章(zhāng )。七(qī )月(yuè )庚(gēng )申(shēn ),群(qún )贼(zéi )自(zì )蔡(cài )洲(zhōu )南(nán )走(zǒu ),还(hái )屯(tún )寻(xún )阳(yáng )。遣(qiǎn )辅(fǔ )国(guó )将(jiāng )军(jūn )王(wáng )仲(zhòng )德(dé )、广(guǎng )川(chuān )太(tài )守(shǒu )刘(liú )钟(zhōng )、河(hé )间(jiān )太(tài )守(shǒu )蒯(kuǎi )恩(ēn )追(zhuī )之(zhī )。公(gōng )还(hái )东(dōng )府(fǔ ),大(dà )治(zhì )水(shuǐ )军(jūn ),皆(jiē )大(dà )舰(jiàn )重(zhòng )楼(lóu ),高(gāo )者(zhě )十(shí )余(yú )丈(zhàng )。卢(lú )循(xún )遣(qiǎn )其(qí )大(dà )将(jiāng )荀(xún )林(lín )寇(kòu )江(jiāng )陵(líng ),桓(huán )谦(qiān )先(xiān )于(yú )江(jiāng )陵(líng )奔(bēn )羌(qiāng ),又(yòu )自(zì )羌(qiāng )入(rù )蜀(shǔ ),伪(wěi )主(zhǔ )谯(qiáo )纵(zòng )以(yǐ )为(wéi )荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。谦(qiān )及(jí )谯(qiáo )道(dào )福(fú )率(lǜ )军(jūn )二(èr )万(wàn ),出(chū )寇(kòu )江(jiāng )陵(líng ),适(shì )与(yǔ )林(lín )会(huì ),相(xiàng )去(qù )百(bǎi )余(yú )里(lǐ )。荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )道(dào )规(guī )斩(zhǎn )谦(qiān )于(yú )枝(zhī )江(jiāng ),破(pò )林(lín )于(yú )江(jiāng )津(jīn ),追(zhuī )至(zhì )竹(zhú )町(dīng ),斩(zhǎn )之(zhī )。初(chū ),循(xún )之(zhī )走(zǒu )也(yě ),公(gōng )知(zhī )其(qí )必(bì )寇(kòu )江(jiāng )陵(líng ),登(dēng )遣(qiǎn )淮(huái )陵(líng )内(nèi )史(shǐ )索(suǒ )邈(miǎo )领(lǐng )马(mǎ )军(jūn )步(bù )道(dào )援(yuán )荆(jīng )州(zhōu );又(yòu )遣(qiǎn )建(jiàn )威(wēi )将(jiāng )军(jūn )孙(sūn )季(jì )高(gāo )率(lǜ )众(zhòng )三(sān )千(qiān ),自(zì )海(hǎi )道(dào )袭(xí )番(fān )禺(yú )。江(jiāng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )庾(yǔ )悦(yuè )至(zhì )五(wǔ )亩(mǔ )峤(qiáo ),贼(zéi )遣(qiǎn )千(qiān )余(yú )人(rén )据(jù )断(duàn )峤(qiáo )道(dào ),悦(yuè )前(qián )驱(qū )鄱(pó )阳(yáng )太(tài )守(shǒu )虞(yú )丘(qiū )进(jìn )攻(gōng )破(pò )之(zhī )。公(gōng )治(zhì )兵(bīng )大(dà )办(bàn )。十(shí )月(yuè ),率(lǜ )兗(yǎn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )刘(liú )籓(bān )、宁(níng )朔(shuò )将(jiāng )军(jūn )檀(tán )韶(sháo )等(děng )舟(zhōu )师(shī )南(nán )伐(fá )。以(yǐ )后(hòu )将(jiāng )军(jūn )刘(liú )毅(yì )监(jiān )太(tài )尉(wèi )留(liú )守(shǒu )府(fǔ ),后(hòu )事(shì )皆(jiē )委(wěi )焉(yān )。是(shì )月(yuè ),徐(xú )道(dào )覆(fù )率(lǜ )众(zhòng )三(sān )万(wàn )寇(kòu )江(jiāng )陵(líng )。荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )道(dào )规(guī )又(yòu )大(dà )破(pò )之(zhī ),斩(zhǎn )首(shǒu )万(wàn )余(yú )级(jí ),道(dào )覆(fù )走(zǒu )还(hái )盆(pén )口(kǒu )。初(chū ),公(gōng )之(zhī )遣(qiǎn )索(suǒ )邈(miǎo )也(yě ),邈(miǎo )在(zài )道(dào )为(wéi )贼(zéi )所(suǒ )断(duàn ),道(dào )覆(fù )败(bài )后(hòu )方(fāng )达(dá )。自(zì )循(xún )东(dōng )下(xià ),江(jiāng )陵(líng )断(duàn )绝(jué )京(jīng )邑(yì )之(zhī )问(wèn ),传(chuán )者(zhě )皆(jiē )云(yún )已(yǐ )没(méi )。及(jí )邈(miǎo )至(zhì ),方(fāng )知(zhī )循(xún )走(zǒu )。

循(xún )初(chū )自(zì )蔡(cài )洲(zhōu )南(nán )走(zǒu ),留(liú )其(qí )亲(qīn )党(dǎng )范(fàn )崇(chóng )民(mín )五(wǔ )千(qiān )人(rén ),高(gāo )舰(jiàn )百(bǎi )余(yú ),戍(shù )南(nán )陵(líng )。王(wáng )仲(zhòng )德(dé )等(děng )闻(wén )大(dà )军(jūn )且(qiě )至(zhì ),乃(nǎi )进(jìn )攻(gōng )之(zhī )。十(shí )一(yī )月(yuè ),大(dà )破(pò )崇(chóng )民(mín )军(jūn ),焚(fén )其(qí )舟(zhōu )舰(jiàn ),收(shōu )其(qí )散(sàn )卒(zú )。循(xún )广(guǎng )州(zhōu )守(shǒu )兵(bīng ),不(bú )以(yǐ )海(hǎi )道(dào )为(wéi )防(fáng )。是(shì )月(yuè ),建(jiàn )威(wēi )将(jiāng )军(jūn )孙(sūn )季(jì )高(gāo )乘(chéng )海(hǎi )奄(yǎn )至(zhì ),而(ér )城(chéng )池(chí )峻(jùn )整(zhěng ),兵(bīng )犹(yóu )数(shù )千(qiān )。季(jì )高(gāo )焚(fén )贼(zéi )舟(zhōu )舰(jiàn ),悉(xī )力(lì )而(ér )上(shàng ),四(sì )面(miàn )攻(gōng )之(zhī ),即(jí )日(rì )屠(tú )其(qí )城(chéng )。循(xún )父(fù )以(yǐ )轻(qīng )舟(zhōu )奔(bēn )始(shǐ )兴(xìng )。季(jì )高(gāo )抚(fǔ )其(qí )旧(jiù )民(mín ),戮(lù )其(qí )亲(qīn )党(dǎng ),勒(lè )兵(bīng )谨(jǐn )守(shǒu )。初(chū ),公(gōng )之(zhī )遣(qiǎn )季(jì )高(gāo )也(yě ),众(zhòng )咸(xián )以(yǐ )海(hǎi )道(dào )艰(jiān )远(yuǎn ),必(bì )至(zhì )为(wéi )难(nán );且(qiě )分(fèn )撤(chè )见(jiàn )力(lì ),二(èr )三(sān )非(fēi )要(yào )。公(gōng )不(bú )从(cóng )。敕(chì )季(jì )高(gāo )曰(yuē ):“大(dà )军(jūn )十(shí )二(èr )月(yuè )之(zhī )交(jiāo ),必(bì )破(pò )妖(yāo )虏(lǔ )。卿(qīng )今(jīn )时(shí )当(dāng )至(zhì )广(guǎng )州(zhōu ),倾(qīng )其(qí )巢(cháo )窟(kū ),令(lìng )贼(zéi )奔(bēn )走(zǒu )之(zhī )日(rì ),无(wú )所(suǒ )归(guī )投(tóu )。”季(jì )高(gāo )受(shòu )命(mìng )而(ér )行(háng ),如(rú )期(qī )克(kè )捷(jié )。

循(xún )方(fāng )治(zhì )兵(bīng )旅(lǚ )舟(zhōu )舰(jiàn ),设(shè )诸(zhū )攻(gōng )备(bèi )。公(gōng )欲(yù )御(yù )以(yǐ )长(zhǎng )算(suàn ),乃(nǎi )屯(tún )军(jūn )雷(léi )池(chí )。贼(zéi )扬(yáng )声(shēng )不(bú )攻(gōng )雷(léi )池(chí ),当(dāng )乘(chéng )流(liú )径(jìng )下(xià )。公(gōng )知(zhī )其(qí )欲(yù )战(zhàn ),且(qiě )虑(lǜ )贼(zéi )战(zhàn )败(bài ),或(huò )于(yú )京(jīng )江(jiāng )入(rù )海(hǎi ),遣(qiǎn )王(wáng )仲(zhòng )德(dé )以(yǐ )水(shuǐ )舰(jiàn )二(èr )百(bǎi )于(yú )吉(jí )阳(yáng )下(xià )断(duàn )之(zhī )。十(shí )二(èr )月(yuè ),循(xún )、道(dào )覆(fù )率(lǜ )众(zhòng )数(shù )万(wàn ),方(fāng )舰(jiàn )而(ér )下(xià ),前(qián )后(hòu )相(xiàng )抗(kàng ),莫(mò )见(jiàn )舳(zhú )舻(lú )之(zhī )际(jì )。公(gōng )悉(xī )出(chū )轻(qīng )利(lì )斗(dòu )舰(jiàn ),躬(gōng )提(tí )幡(fān )鼓(gǔ ),命(mìng )众(zhòng )军(jūn )齐(qí )力(lì )击(jī )之(zhī );又(yòu )上(shàng )步(bù )骑(qí )于(yú )西(xī )岸(àn )。右(yòu )军(jūn )参(cān )军(jūn )庾(yǔ )乐(lè )生(shēng )乘(chéng )舰(jiàn )不(bú )进(jìn ),斩(zhǎn )而(ér )徇(xùn )之(zhī ),于(yú )是(shì )众(zhòng )军(jūn )并(bìng )踊(yǒng )腾(téng )争(zhēng )先(xiān )。军(jūn )中(zhōng )多(duō )万(wàn )钧(jūn )神(shén )弩(nǔ ),所(suǒ )至(zhì )莫(mò )不(bú )摧(cuī )陷(xiàn )。公(gōng )中(zhōng )流(liú )蹙(cù )之(zhī ),因(yīn )风(fēng )水(shuǐ )之(zhī )势(shì ),贼(zéi )舰(jiàn )悉(xī )泊(bó )西(xī )岸(àn ),上(shàng )军(jūn )先(xiān )备(bèi )火(huǒ )具(jù ),乃(nǎi )投(tóu )火(huǒ )焚(fén )之(zhī )。烟(yān )焰(yàn )张(zhāng )天(tiān ),贼(zéi )众(zhòng )大(dà )败(bài ),追(zhuī )奔(bēn )至(zhì )夜(yè )乃(nǎi )归(guī )。循(xún )等(děng )还(hái )寻(xún )阳(yáng )。初(chū )分(fèn )遣(qiǎn )步(bù )军(jūn ),莫(mò )不(bú )疑(yí )怪(guài ),及(jí )烧(shāo )贼(zéi )舰(jiàn ),众(zhòng )乃(nǎi )悦(yuè )服(fú )。召(zhào )王(wáng )仲(zhòng )德(dé ),请(qǐng )还(hái )为(wéi )前(qián )驱(qū ),留(liú )辅(fǔ )国(guó )将(jiāng )军(jūn )孟(mèng )怀(huái )玉(yù )守(shǒu )雷(léi )池(chí )。循(xún )闻(wén )有(yǒu )大(dà )军(jūn )上(shàng ),欲(yù )走(zǒu )向(xiàng )豫(yù )章(zhāng ),乃(nǎi )悉(xī )力(lì )栅(shān )断(duàn )左(zuǒ )里(lǐ )。大(dà )军(jūn )至(zhì )左(zuǒ )里(lǐ ),将(jiāng )战(zhàn ),公(gōng )所(suǒ )执(zhí )麾(huī )竿(gān )折(shé ),折(shé )幡(fān )沈(shěn )水(shuǐ ),众(zhòng )并(bìng )怪(guài )惧(jù )。公(gōng )欢(huān )笑(xiào )曰(yuē ):“往(wǎng )年(nián )覆(fù )舟(zhōu )之(zhī )战(zhàn ),幡(fān )竿(gān )亦(yì )折(shé );今(jīn )者(zhě )复(fù )然(rán ),贼(zéi )必(bì )破(pò )矣(yǐ )。”即(jí )攻(gōng )栅(shān )而(ér )进(jìn )。循(xún )兵(bīng )虽(suī )殊(shū )死(sǐ )战(zhàn ),弗(fú )能(néng )禁(jìn )。诸(zhū )军(jūn )乘(chéng )胜(shèng )奔(bēn )之(zhī ),循(xún )单(dān )舸(gě )走(zǒu )。所(suǒ )杀(shā )及(jí )投(tóu )水(shuǐ )死(sǐ ),凡(fán )万(wàn )余(yú )人(rén )。纳(nà )其(qí )降(jiàng )附(fù ),宥(yòu )其(qí )逼(bī )略(luè )。遣(qiǎn )刘(liú )籓(bān )、孟(mèng )怀(huái )玉(yù )轻(qīng )军(jūn )追(zhuī )之(zhī )。循(xún )收(shōu )散(sàn )卒(zú ),尚(shàng )有(yǒu )数(shù )千(qiān )人(rén ),径(jìng )还(hái )广(guǎng )州(zhōu )。道(dào )覆(fù )还(hái )保(bǎo )始(shǐ )兴(xìng )。公(gōng )旋(xuán )自(zì )左(zuǒ )里(lǐ ),天(tiān )子(zǐ )遣(qiǎn )侍(shì )中(zhōng )、黄(huáng )门(mén )劳(láo )师(shī )于(yú )行(háng )所(suǒ )。

阅读:22400

打赏捐助〔Donate〕>>>

《卷一·武帝(刘裕)·上》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库