不苟【登录】

ok8.org > 《荀子》 > 《不苟》 > 拼音版

君(jūn )子(zǐ )行(háng )不(bú )贵(guì )苟(gǒu )难(nán ),说(shuō )不(bú )贵(guì )苟(gǒu )察(chá ),名(míng )不(bú )贵(guì )苟(gǒu )传(chuán ),唯(wéi )其(qí )当(dāng )之(zhī )为(wéi )贵(guì )。故(gù )怀(huái )负(fù )石(shí )而(ér )赴(fù )河(hé ),是(shì )行(háng )之(zhī )难(nán )为(wéi )者(zhě )也(yě ),而(ér )申(shēn )徒(tú )狄(dí )能(néng )之(zhī );然(rán )而(ér )君(jūn )子(zǐ )不(bú )贵(guì )者(zhě ),非(fēi )礼(lǐ )义(yì )之(zhī )中(zhōng )也(yě )。山(shān )渊(yuān )平(píng ),天(tiān )地(dì )比(bǐ ),齐(qí )、秦(qín )袭(xí ),入(rù )乎(hū )耳(ěr ),出(chū )乎(hū )口(kǒu ),钩(gōu )有(yǒu )须(xū ),卵(luǎn )有(yǒu )毛(máo ),是(shì )说(shuō )之(zhī )难(nán )持(chí )者(zhě )也(yě ),而(ér )惠(huì )施(shī )、邓(dèng )析(xī )能(néng )之(zhī );然(rán )而(ér )君(jūn )子(zǐ )不(bú )贵(guì )者(zhě ),非(fēi )礼(lǐ )义(yì )之(zhī )中(zhōng )也(yě )。盗(dào )跖(zhí )吟(yín )口(kǒu ),名(míng )声(shēng )若(ruò )日(rì )月(yuè ),与(yǔ )舜(shùn )、禹(yǔ )俱(jù )传(chuán )而(ér )不(bú )息(xī );然(rán )而(ér )君(jūn )子(zǐ )不(bú )贵(guì )者(zhě ),非(fēi )礼(lǐ )义(yì )之(zhī )中(zhōng )也(yě )。故(gù )曰(yuē ):君(jūn )子(zǐ )行(háng )不(bú )贵(guì )苟(gǒu )难(nán ),说(shuō )不(bú )贵(guì )苟(gǒu )察(chá ),名(míng )不(bú )贵(guì )苟(gǒu )传(chuán ),唯(wéi )其(qí )当(dāng )之(zhī )为(wéi )贵(guì )。《诗(shī )》曰(yuē ):“物(wù )其(qí )有(yǒu )矣(yǐ ),惟(wéi )其(qí )时(shí )矣(yǐ )。”此(cǐ )之(zhī )谓(wèi )也(yě )。

君(jūn )子(zǐ )易(yì )知(zhī )而(ér )难(nán )狎(xiá ),易(yì )惧(jù )而(ér )难(nán )胁(xié ),畏(wèi )患(huàn )而(ér )不(bú )避(bì )义(yì )死(sǐ ),欲(yù )利(lì )而(ér )不(bú )为(wéi )所(suǒ )非(fēi ),交(jiāo )亲(qīn )而(ér )不(bú )比(bǐ ),言(yán )辩(biàn )而(ér )不(bú )辞(cí )。荡(dàng )荡(dàng )乎(hū ),其(qí )有(yǒu )以(yǐ )殊(shū )于(yú )世(shì )也(yě )。

君(jūn )子(zǐ )能(néng )亦(yì )好(hǎo ),不(bú )能(néng )亦(yì )好(hǎo );小(xiǎo )人(rén )能(néng )亦(yì )丑(chǒu ),不(bú )能(néng )亦(yì )丑(chǒu )。君(jūn )子(zǐ )能(néng )则(zé )宽(kuān )容(róng )易(yì )直(zhí )以(yǐ )开(kāi )道(dào )人(rén ),不(bú )能(néng )则(zé )恭(gōng )敬(jìng )纟(jiǎo )尊(zūn )绌(chù )以(yǐ )畏(wèi )事(shì )人(rén );小(xiǎo )人(rén )能(néng )则(zé )倨(jù )傲(ào )僻(pì )违(wéi )以(yǐ )骄(jiāo )溢(yì )人(rén ),不(bú )能(néng )则(zé )妒(dù )嫉(jí )怨(yuàn )诽(fěi )以(yǐ )倾(qīng )覆(fù )人(rén )。故(gù )曰(yuē ):君(jūn )子(zǐ )能(néng )则(zé )人(rén )荣(róng )学(xué )焉(yān ),不(bú )能(néng )则(zé )人(rén )乐(lè )告(gào )之(zhī );小(xiǎo )人(rén )能(néng )则(zé )人(rén )贱(jiàn )学(xué )焉(yān ),不(bú )能(néng )则(zé )人(rén )羞(xiū )告(gào )之(zhī )。是(shì )君(jūn )子(zǐ )、小(xiǎo )人(rén )之(zhī )分(fèn )也(yě )。

君(jūn )子(zǐ )宽(kuān )而(ér )不(bú )僈(mán ),廉(lián )而(ér )不(bú )刿(guì ),辩(biàn )而(ér )不(bú )争(zhēng ),察(chá )而(ér )不(bú )激(jī ),寡(guǎ )立(lì )而(ér )不(bú )胜(shèng ),坚(jiān )强(qiáng )而(ér )不(bú )暴(bào ),柔(róu )从(cóng )而(ér )不(bú )流(liú ),恭(gōng )敬(jìng )谨(jǐn )慎(shèn )而(ér )容(róng )。夫(fū )是(shì )之(zhī )谓(wèi )至(zhì )文(wén )。《诗(shī )》曰(yuē ):“温(wēn )温(wēn )恭(gōng )人(rén ),维(wéi )德(dé )之(zhī )基(jī )。”此(cǐ )之(zhī )谓(wèi )矣(yǐ )。

君(jūn )子(zǐ )崇(chóng )人(rén )之(zhī )德(dé ),扬(yáng )人(rén )之(zhī )美(měi ),非(fēi )谄(chǎn )谀(yú )也(yě );正(zhèng )义(yì )直(zhí )指(zhǐ ),举(jǔ )人(rén )之(zhī )过(guò ),非(fēi )毁(huǐ )疵(cī )也(yě );言(yán )己(jǐ )之(zhī )光(guāng )美(měi ),拟(nǐ )于(yú )舜(shùn )、禹(yǔ ),参(cān )于(yú )天(tiān )地(dì ),非(fēi )夸(kuā )诞(dàn )也(yě );与(yǔ )时(shí )屈(qū )伸(shēn ),柔(róu )从(cóng )若(ruò )蒲(pú )苇(wěi ),非(fēi )慑(shè )怯(qiè )也(yě );刚(gāng )强(qiáng )猛(měng )毅(yì ),靡(mí )所(suǒ )不(bú )信(xìn ),非(fēi )骄(jiāo )暴(bào )也(yě )。以(yǐ )义(yì )变(biàn )应(yīng ),知(zhī )当(dāng )曲(qǔ )直(zhí )故(gù )也(yě )。《诗(shī )》曰(yuē ):“左(zuǒ )之(zhī )左(zuǒ )之(zhī ),君(jūn )子(zǐ )宜(yí )之(zhī );右(yòu )之(zhī )右(yòu )之(zhī ),君(jūn )子(zǐ )有(yǒu )之(zhī )。”此(cǐ )言(yán )君(jūn )子(zǐ )以(yǐ )义(yì )屈(qū )信(xìn )变(biàn )应(yīng )故(gù )也(yě )。

君(jūn )子(zǐ ),小(xiǎo )人(rén )之(zhī )反(fǎn )也(yě )。君(jūn )子(zǐ )大(dà )心(xīn )则(zé )敬(jìng )天(tiān )而(ér )道(dào ),小(xiǎo )心(xīn )则(zé )畏(wèi )义(yì )而(ér )节(jiē );知(zhī )则(zé )明(míng )通(tōng )而(ér )类(lèi ),愚(yú )则(zé )端(duān )悫(què )而(ér )法(fǎ );见(jiàn )由(yóu )则(zé )恭(gōng )而(ér )止(zhǐ ),见(jiàn )闭(bì )则(zé )敬(jìng )而(ér )齐(qí );喜(xǐ )则(zé )和(hé )而(ér )理(lǐ ),忧(yōu )则(zé )静(jìng )而(ér )理(lǐ );通(tōng )则(zé )文(wén )而(ér )明(míng ),穷(qióng )则(zé )约(yuē )而(ér )详(xiáng )。小(xiǎo )人(rén )则(zé )不(bú )然(rán ),大(dà )心(xīn )则(zé )慢(màn )而(ér )暴(bào ),小(xiǎo )心(xīn )则(zé )淫(yín )而(ér )倾(qīng );知(zhī )则(zé )攫(jué )盗(dào )而(ér )渐(jiàn ),愚(yú )则(zé )毒(dú )贼(zéi )而(ér )乱(luàn );见(jiàn )由(yóu )则(zé )兑(duì )而(ér )倨(jù ),见(jiàn )闭(bì )则(zé )怨(yuàn )而(ér )险(xiǎn );喜(xǐ )则(zé )轻(qīng )而(ér )翾(xuān ),忧(yōu )则(zé )挫(cuò )而(ér )慑(shè );通(tōng )则(zé )骄(jiāo )而(ér )偏(piān ),穷(qióng )则(zé )弃(qì )而(ér )儑(án )。传(chuán )曰(yuē ):“君(jūn )子(zǐ )两(liǎng )进(jìn ),小(xiǎo )人(rén )两(liǎng )废(fèi )。”此(cǐ )之(zhī )谓(wèi )也(yě )。

君(jūn )子(zǐ )治(zhì )治(zhì ),非(fēi )治(zhì )乱(luàn )也(yě )。曷(hé )谓(wèi )邪(xié )?曰(yuē ):礼(lǐ )义(yì )之(zhī )谓(wèi )治(zhì ),非(fēi )礼(lǐ )义(yì )之(zhī )谓(wèi )乱(luàn )也(yě )。故(gù )君(jūn )子(zǐ )者(zhě ),治(zhì )礼(lǐ )义(yì )者(zhě )也(yě ),非(fēi )治(zhì )非(fēi )礼(lǐ )义(yì )者(zhě )也(yě )。然(rán )则(zé )国(guó )乱(luàn )将(jiāng )弗(fú )治(zhì )与(yǔ )?曰(yuē ):国(guó )乱(luàn )而(ér )治(zhì )之(zhī )者(zhě ),非(fēi )案(àn )乱(luàn )而(ér )治(zhì )之(zhī )之(zhī )谓(wèi )也(yě )。去(qù )乱(luàn )而(ér )被(bèi )之(zhī )以(yǐ )治(zhì );人(rén )污(wū )而(ér )修(xiū )之(zhī )者(zhě ),非(fēi )案(àn )污(wū )而(ér )修(xiū )之(zhī )之(zhī )谓(wèi )也(yě ),去(qù )污(wū )而(ér )易(yì )之(zhī )以(yǐ )修(xiū )。故(gù )去(qù )乱(luàn )而(ér )非(fēi )治(zhì )乱(luàn )也(yě ),去(qù )污(wū )而(ér )非(fēi )修(xiū )污(wū )也(yě )。治(zhì )之(zhī )为(wéi )名(míng ),犹(yóu )曰(yuē )君(jūn )子(zǐ )为(wéi )治(zhì )而(ér )不(bú )为(wéi )乱(luàn ),为(wéi )修(xiū )而(ér )不(bú )为(wéi )污(wū )也(yě )。

君(jūn )子(zǐ )絜(jié )其(qí )身(shēn )而(ér )同(tóng )焉(yān )者(zhě )合(hé )矣(yǐ ),善(shàn )其(qí )言(yán )而(ér )类(lèi )焉(yān )者(zhě )应(yīng )矣(yǐ )。故(gù )马(mǎ )鸣(míng )而(ér )马(mǎ )应(yīng )之(zhī ),牛(niú )鸣(míng )而(ér )牛(niú )应(yīng )之(zhī ),非(fēi )知(zhī )也(yě ),其(qí )势(shì )然(rán )也(yě )。故(gù )新(xīn )浴(yù )者(zhě )振(zhèn )其(qí )衣(yī ),新(xīn )沐(mù )者(zhě )弹(dàn )其(qí )冠(guàn ),人(rén )之(zhī )情(qíng )也(yě )。其(qí )谁(shuí )能(néng )以(yǐ )己(jǐ )之(zhī )潐(jiǎo )潐(jiǎo ),受(shòu )人(rén )之(zhī )掝(huò )掝(huò )者(zhě )哉(zāi )!

君(jūn )子(zǐ )养(yǎng )心(xīn )莫(mò )善(shàn )于(yú )诚(chéng ),致(zhì )诚(chéng )则(zé )无(wú )它(tā )事(shì )矣(yǐ ),唯(wéi )仁(rén )之(zhī )为(wéi )守(shǒu ),唯(wéi )义(yì )之(zhī )为(wéi )行(háng )。诚(chéng )心(xīn )守(shǒu )仁(rén )则(zé )形(xíng ),形(xíng )则(zé )神(shén ),神(shén )则(zé )能(néng )化(huà )矣(yǐ );诚(chéng )心(xīn )行(háng )义(yì )则(zé )理(lǐ ),理(lǐ )则(zé )明(míng ),明(míng )则(zé )能(néng )变(biàn )矣(yǐ )。变(biàn )化(huà )代(dài )兴(xìng ),谓(wèi )之(zhī )天(tiān )德(dé )。天(tiān )不(bú )言(yán )而(ér )人(rén )推(tuī )其(qí )高(gāo )焉(yān ),地(dì )不(bú )言(yán )而(ér )人(rén )推(tuī )其(qí )厚(hòu )焉(yān ),四(sì )时(shí )不(bú )言(yán )而(ér )百(bǎi )姓(xìng )期(qī )焉(yān )。夫(fū )此(cǐ )有(yǒu )常(cháng ),以(yǐ )至(zhì )其(qí )诚(chéng )者(zhě )也(yě )。君(jūn )子(zǐ )至(zhì )德(dé ),嘿(hēi )然(rán )而(ér )喻(yù ),未(wèi )施(shī )而(ér )亲(qīn ),不(bú )怒(nù )而(ér )威(wēi )。夫(fū )此(cǐ )顺(shùn )命(mìng ),以(yǐ )慎(shèn )其(qí )独(dú )者(zhě )也(yě )。善(shàn )之(zhī )为(wéi )道(dào )者(zhě ),不(bú )诚(chéng )则(zé )不(bú )独(dú ),不(bú )独(dú )则(zé )不(bú )形(xíng ),不(bú )形(xíng )则(zé )虽(suī )作(zuò )于(yú )心(xīn ),见(jiàn )于(yú )色(sè ),出(chū )于(yú )言(yán ),民(mín )犹(yóu )若(ruò )未(wèi )从(cóng )也(yě ),虽(suī )从(cóng )必(bì )疑(yí )。天(tiān )地(dì )为(wéi )大(dà )矣(yǐ ),不(bú )诚(chéng )则(zé )不(bú )能(néng )化(huà )万(wàn )物(wù );圣(shèng )人(rén )为(wéi )知(zhī )矣(yǐ ),不(bú )诚(chéng )则(zé )不(bú )能(néng )化(huà )万(wàn )民(mín );父(fù )子(zǐ )为(wéi )亲(qīn )矣(yǐ ),不(bú )诚(chéng )则(zé )疏(shū );君(jūn )上(shàng )为(wéi )尊(zūn )矣(yǐ ),不(bú )诚(chéng )则(zé )卑(bēi )。夫(fū )诚(chéng )者(zhě ),君(jūn )子(zǐ )之(zhī )所(suǒ )守(shǒu )也(yě ),而(ér )政(zhèng )事(shì )之(zhī )本(běn )也(yě ),唯(wéi )所(suǒ )居(jū )以(yǐ )其(qí )类(lèi )至(zhì ),操(cāo )之(zhī )则(zé )得(dé )之(zhī ),舍(shě )之(zhī )则(zé )失(shī )之(zhī )。操(cāo )而(ér )得(dé )之(zhī )则(zé )轻(qīng ),轻(qīng )则(zé )独(dú )行(háng ),独(dú )行(háng )而(ér )不(bú )舍(shě )则(zé )济(jì )矣(yǐ )。济(jì )而(ér )材(cái )尽(jìn ),长(zhǎng )迁(qiān )而(ér )不(bú )反(fǎn )其(qí )初(chū ),则(zé )化(huà )矣(yǐ )。

君(jūn )子(zǐ )位(wèi )尊(zūn )而(ér )志(zhì )恭(gōng ),心(xīn )小(xiǎo )而(ér )道(dào )大(dà ),所(suǒ )听(tīng )视(shì )者(zhě )近(jìn )而(ér )所(suǒ )闻(wén )见(jiàn )者(zhě )远(yuǎn )。是(shì )何(hé )邪(xié )?则(zé )操(cāo )术(shù )然(rán )也(yě )。故(gù )千(qiān )人(rén )万(wàn )人(rén )之(zhī )情(qíng ),一(yī )人(rén )之(zhī )情(qíng )也(yě )。天(tiān )地(dì )始(shǐ )者(zhě ),今(jīn )日(rì )是(shì )也(yě );百(bǎi )王(wáng )之(zhī )道(dào ),后(hòu )王(wáng )是(shì )也(yě )。君(jūn )子(zǐ )审(shěn )后(hòu )王(wáng )之(zhī )道(dào )而(ér )论(lùn )百(bǎi )王(wáng )之(zhī )前(qián ),若(ruò )端(duān )拜(bài )而(ér )议(yì )。推(tuī )礼(lǐ )义(yì )之(zhī )统(tǒng ),分(fèn )是(shì )非(fēi )之(zhī )分(fèn ),总(zǒng )天(tiān )下(xià )之(zhī )要(yào ),治(zhì )海(hǎi )内(nèi )之(zhī )众(zhòng ),若(ruò )使(shǐ )一(yī )人(rén ),故(gù )操(cāo )弥(mí )约(yuē )而(ér )事(shì )弥(mí )大(dà )。五(wǔ )寸(cùn )之(zhī )矩(jǔ ),尽(jìn )天(tiān )下(xià )之(zhī )方(fāng )也(yě )。故(gù )君(jūn )子(zǐ )不(bú )下(xià )室(shì )堂(táng )而(ér )海(hǎi )内(nèi )之(zhī )情(qíng )举(jǔ )积(jī )此(cǐ )者(zhě ),则(zé )操(cāo )术(shù )然(rán )也(yě )。

有(yǒu )通(tōng )士(shì )者(zhě ),有(yǒu )公(gōng )士(shì )者(zhě ),有(yǒu )直(zhí )士(shì )者(zhě ),有(yǒu )悫(què )士(shì )者(zhě ),有(yǒu )小(xiǎo )人(rén )者(zhě )。上(shàng )则(zé )能(néng )尊(zūn )君(jūn ),下(xià )则(zé )能(néng )爱(ài )民(mín ),物(wù )至(zhì )而(ér )应(yīng ),事(shì )起(qǐ )而(ér )辨(biàn ),若(ruò )是(shì ),则(zé )可(kě )谓(wèi )通(tōng )士(shì )矣(yǐ )。不(bú )下(xià )比(bǐ )以(yǐ )暗(àn )上(shàng ),不(bú )上(shàng )同(tóng )以(yǐ )疾(jí )下(xià ),分(fèn )争(zhēng )于(yú )中(zhōng ),不(bú )以(yǐ )私(sī )害(hài )之(zhī ),若(ruò )是(shì ),则(zé )可(kě )谓(wèi )公(gōng )士(shì )矣(yǐ )。身(shēn )之(zhī )所(suǒ )长(zhǎng ),上(shàng )虽(suī )不(bú )知(zhī ),不(bú )以(yǐ )悖(bèi )君(jūn );身(shēn )之(zhī )所(suǒ )短(duǎn ),上(shàng )虽(suī )不(bú )知(zhī ),不(bú )以(yǐ )取(qǔ )赏(shǎng );长(zhǎng )短(duǎn )不(bú )饰(shì ),以(yǐ )情(qíng )自(zì )竭(jié ),若(ruò )是(shì ),则(zé )可(kě )谓(wèi )直(zhí )士(shì )矣(yǐ )。庸(yōng )言(yán )必(bì )信(xìn )之(zhī ),庸(yōng )行(háng )必(bì )慎(shèn )之(zhī ),畏(wèi )法(fǎ )流(liú )俗(sú )而(ér )不(bú )敢(gǎn )以(yǐ )其(qí )所(suǒ )独(dú )甚(shèn ),若(ruò )是(shì ),则(zé )可(kě )谓(wèi )悫(què )士(shì )矣(yǐ )。言(yán )无(wú )常(cháng )信(xìn ),行(háng )无(wú )常(cháng )贞(zhēn ),唯(wéi )利(lì )所(suǒ )在(zài ),无(wú )所(suǒ )不(bú )倾(qīng ),若(ruò )是(shì ),则(zé )可(kě )谓(wèi )小(xiǎo )人(rén )矣(yǐ )。

公(gōng )生(shēng )明(míng ),偏(piān )生(shēng )暗(àn ),端(duān )悫(què )生(shēng )通(tōng ),诈(zhà )伪(wěi )生(shēng )塞(sāi ),诚(chéng )信(xìn )生(shēng )神(shén ),夸(kuā )诞(dàn )生(shēng )惑(huò )。此(cǐ )六(liù )生(shēng )者(zhě ),君(jūn )子(zǐ )慎(shèn )之(zhī ),而(ér )禹(yǔ )、桀(jié )所(suǒ )以(yǐ )分(fèn )也(yě )。

欲(yù )恶(è )取(qǔ )舍(shě )之(zhī )权(quán ):见(jiàn )其(qí )可(kě )欲(yù )也(yě ),则(zé )必(bì )前(qián )后(hòu )虑(lǜ )其(qí )可(kě )恶(è )也(yě )者(zhě );见(jiàn )其(qí )可(kě )利(lì )也(yě ),则(zé )必(bì )前(qián )后(hòu )虑(lǜ )其(qí )可(kě )害(hài )也(yě )者(zhě );而(ér )兼(jiān )权(quán )之(zhī ),孰(shú )计(jì )之(zhī ),然(rán )后(hòu )定(dìng )其(qí )欲(yù )恶(è )取(qǔ )舍(shě )。如(rú )是(shì ),则(zé )常(cháng )不(bú )失(shī )陷(xiàn )矣(yǐ )。凡(fán )人(rén )之(zhī )患(huàn ),偏(piān )伤(shāng )之(zhī )也(yě )。见(jiàn )其(qí )可(kě )欲(yù )也(yě ),则(zé )不(bú )虑(lǜ )其(qí )可(kě )恶(è )也(yě )者(zhě );见(jiàn )其(qí )可(kě )利(lì )也(yě ),则(zé )不(bú )虑(lǜ )其(qí )可(kě )害(hài )也(yě )者(zhě )。是(shì )以(yǐ )动(dòng )则(zé )必(bì )陷(xiàn ),为(wéi )则(zé )必(bì )辱(rǔ ),是(shì )偏(piān )伤(shāng )之(zhī )患(huàn )也(yě )。

人(rén )之(zhī )所(suǒ )恶(è )者(zhě ),吾(wú )亦(yì )恶(è )之(zhī )。夫(fū )富(fù )贵(guì )者(zhě )则(zé )类(lèi )傲(ào )之(zhī ),夫(fū )贫(pín )贱(jiàn )者(zhě )则(zé )求(qiú )柔(róu )之(zhī )。是(shì )非(fēi )仁(rén )人(rén )之(zhī )情(qíng )也(yě ),是(shì )奸(jiān )人(rén )将(jiāng )以(yǐ )盗(dào )名(míng )于(yú )晻(ǎn )世(shì )者(zhě )也(yě ),险(xiǎn )莫(mò )大(dà )焉(yān )。故(gù )曰(yuē ):盗(dào )名(míng )不(bú )如(rú )盗(dào )货(huò )。田(tián )仲(zhòng )、史(shǐ )鰌(qiū )不(bú )如(rú )盗(dào )也(yě )。

阅读:25945

打赏捐助〔Donate〕>>>

《不苟》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库