感虚篇【登录】

《论衡》 > 卷五 > 《感虚篇》 > 拼音版

儒(rú )者(zhě )传(chuán )书(shū )言(yán ):“尧(yáo )之(zhī )时(shí ),十(shí )日(rì )并(bìng )出(chū ),万(wàn )物(wù )焦(jiāo )枯(kū )。尧(yáo )上(shàng )射(shè )十(shí )日(rì ),九(jiǔ )日(rì )去(qù ),一(yī )日(rì )常(cháng )出(chū )”。此(cǐ )言(yán )虚(xū )也(yě )。夫(fū )人(rén )之(zhī )射(shè )也(yě ),不(bú )过(guò )百(bǎi )步(bù ),矢(shǐ )力(lì )尽(jìn )矣(yǐ )。日(rì )之(zhī )行(háng )也(yě ),行(háng )天(tiān )星(xīng )度(dù )。天(tiān )之(zhī )去(qù )人(rén ),以(yǐ )万(wàn )里(lǐ )数(shù ),尧(yáo )上(shàng )射(shè )之(zhī ),安(ān )能(néng )得(dé )日(rì )?使(shǐ )尧(yáo )之(zhī )时(shí ),天(tiān )地(dì )相(xiàng )近(jìn ),不(bú )过(guò )百(bǎi )步(bù ),则(zé )尧(yáo )射(shè )日(rì ),矢(shǐ )能(néng )及(jí )之(zhī );过(guò )百(bǎi )步(bù ),不(bú )能(néng )得(dé )也(yě )。假(jiǎ )使(shǐ )尧(yáo )时(shí )天(tiān )地(dì )相(xiàng )近(jìn ),尧(yáo )射(shè )得(dé )之(zhī ),犹(yóu )不(bú )能(néng )伤(shāng )日(rì )。伤(shāng )日(rì )何(hé )肯(kěn )去(qù )?何(hé )则(zé )?日(rì ),火(huǒ )也(yě )。使(shǐ )在(zài )地(dì )之(zhī )火(huǒ )附(fù )一(yī )把(bǎ )矩(jǔ ),人(rén )从(cóng )旁(páng )射(shè )之(zhī ),虽(suī )中(zhōng ),安(ān )能(néng )灭(miè )之(zhī )?地(dì )火(huǒ )不(bú )为(wéi )见(jiàn )射(shè )而(ér )灭(miè ),天(tiān )火(huǒ )何(hé )为(wéi )见(jiàn )射(shè )而(ér )去(qù )?此(cǐ )欲(yù )言(yán )尧(yáo )以(yǐ )精(jīng )诚(chéng )射(shè )之(zhī ),精(jīng )诚(chéng )所(suǒ )加(jiā ),金(jīn )石(shí )为(wéi )亏(kuī ),盖(gài )诚(chéng )无(wú )坚(jiān )则(zé )亦(yì )无(wú )远(yuǎn )矣(yǐ )。夫(fū )水(shuǐ )与(yǔ )火(huǒ ),各(gè )一(yī )性(xìng )也(yě )。能(néng )射(shè )火(huǒ )而(ér )灭(miè )之(zhī ),则(zé )当(dāng )射(shè )水(shuǐ )而(ér )除(chú )之(zhī )。洪(hóng )水(shuǐ )之(zhī )时(shí ),流(liú )滥(làn )中(zhōng )国(guó ),为(wéi )民(mín )大(dà )害(hài )。尧(yáo )何(hé )不(bú )推(tuī )精(jīng )诚(chéng )射(shè )而(ér )除(chú )之(zhī )?尧(yáo )能(néng )射(shè )日(rì ),使(shǐ )火(huǒ )不(bú )为(wéi )害(hài ),不(bú )能(néng )射(shè )河(hé ),使(shǐ )水(shuǐ )不(bú )为(wéi )害(hài )。夫(fū )射(shè )水(shuǐ )不(bú )能(néng )却(què )水(shuǐ ),则(zé )知(zhī )射(shè )日(rì )之(zhī )语(yǔ ),虚(xū )非(fēi )实(shí )也(yě )。或(huò )曰(yuē ):“日(rì ),气(qì )也(yě )。射(shè )虽(suī )不(bú )及(jí ),精(jīng )诚(chéng )灭(miè )之(zhī )”。夫(fū )天(tiān )亦(yì )远(yuǎn ),使(shǐ )其(qí )为(wéi )气(qì ),则(zé )与(yǔ )日(rì )月(yuè )同(tóng );使(shǐ )其(qí )为(wéi )体(tǐ ),则(zé )与(yǔ )金(jīn )石(shí )等(děng )。以(yǐ )尧(yáo )之(zhī )精(jīng )诚(chéng ),灭(miè )日(rì )亏(kuī )金(jīn )石(shí ),上(shàng )射(shè )日(rì )则(zé )能(néng )穿(chuān )天(tiān )乎(hū )?世(shì )称(chēng )桀(jié )、纣(zhòu )之(zhī )恶(è ),射(shè )天(tiān )而(ér )殴(ōu )地(dì );誉(yù )高(gāo )宗(zōng )之(zhī )德(dé ),政(zhèng )消(xiāo )桑(sāng )谷(gǔ )。今(jīn )尧(yáo )不(bú )能(néng )以(yǐ )德(dé )灭(miè )十(shí )日(rì ),而(ér )必(bì )射(shè )之(zhī );是(shì )德(dé )不(bú )若(ruò )高(gāo )宗(zōng ),恶(è )与(yǔ )桀(jié )、纣(zhòu )同(tóng )也(yě )。安(ān )能(néng )以(yǐ )精(jīng )诚(chéng )获(huò )天(tiān )之(zhī )应(yīng )也(yě )?

传(chuán )书(shū )言(yán ):武(wǔ )王(wáng )伐(fá )纣(zhòu ),渡(dù )孟(mèng )津(jīn ),阳(yáng )侯(hóu )之(zhī )波(bō )逆(nì )流(liú )而(ér )击(jī ),疾(jí )风(fēng )晦(huì )冥(míng ),人(rén )马(mǎ )不(bú )见(jiàn )。於(yú )是(shì )武(wǔ )王(wáng )左(zuǒ )操(cāo )黄(huáng )钺(yuè ),右(yòu )执(zhí )白(bái )旄(máo ),瞋(tián )目(mù )而(ér )麾(huī )之(zhī )曰(yuē ):“余(yú )在(zài ),天(tiān )下(xià )谁(shuí )敢(gǎn )害(hài )吾(wú )意(yì )者(zhě )!”於(yú )是(shì )风(fēng )霁(jì )波(bō )罢(bà )。此(cǐ )言(yán )虚(xū )也(yě )。武(wǔ )王(wáng )渡(dù )孟(mèng )津(jīn )时(shí ),士(shì )众(zhòng )喜(xǐ )乐(lè ),前(qián )歌(gē )後(hòu )舞(wǔ )。天(tiān )人(rén )同(tóng )应(yīng ),人(rén )喜(xǐ )天(tiān )怒(nù ),非(fēi )实(shí )宜(yí )也(yě )。前(qián )歌(gē )後(hòu )舞(wǔ ),未(wèi )必(bì )其(qí )实(shí )。麾(huī )风(fēng )而(ér )止(zhǐ )之(zhī ),迹(jì )近(jìn )为(wéi )虚(xū )。夫(fū )风(fēng )者(zhě ),气(qì )也(yě );论(lùn )者(zhě )以(yǐ )为(wéi )天(tiān )地(dì )之(zhī )号(hào )令(lìng )也(yě )。武(wǔ )王(wáng )诛(zhū )纣(zhòu )是(shì )乎(hū ),天(tiān )当(dāng )安(ān )静(jìng )以(yǐ )佑(yòu )之(zhī );如(rú )诛(zhū )纣(zhòu )非(fēi )乎(hū ),而(ér )天(tiān )风(fēng )者(zhě ),怒(nù )也(yě )。武(wǔ )王(wáng )不(bú )奉(fèng )天(tiān )令(lìng ),求(qiú )索(suǒ )己(jǐ )过(guò ),瞋(tián )目(mù )言(yán )曰(yuē )“余(yú )在(zài ),天(tiān )下(xià )谁(shuí )敢(gǎn )害(hài )吾(wú )者(zhě )”,重(zhòng )天(tiān )怒(nù )、增(zēng )己(jǐ )之(zhī )恶(è )也(yě ),风(fēng )何(hé )肯(kěn )止(zhǐ )?父(fù )母(mǔ )怒(nù ),子(zǐ )不(bú )改(gǎi )过(guò ),瞋(tián )目(mù )大(dà )言(yán ),父(fù )母(mǔ )肯(kěn )贳(shì )之(zhī )乎(hū )?如(rú )风(fēng )天(tiān )所(suǒ )为(wéi ),祸(huò )气(qì )自(zì )然(rán ),是(shì )亦(yì )无(wú )知(zhī ),不(bú )为(wéi )瞋(tián )目(mù )麾(huī )之(zhī )故(gù )止(zhǐ )。夫(fū )风(fēng )犹(yóu )雨(yǔ )也(yě ),使(shǐ )武(wǔ )王(wáng )瞋(tián )目(mù )以(yǐ )旄(máo )麾(huī )雨(yǔ )而(ér )止(zhǐ )之(zhī )乎(hū )?武(wǔ )王(wáng )不(bú )能(néng )止(zhǐ )雨(yǔ ),则(zé )亦(yì )不(bú )能(néng )止(zhǐ )风(fēng )。或(huò )时(shí )武(wǔ )王(wáng )适(shì )麾(huī )之(zhī ),风(fēng )偶(ǒu )自(zì )止(zhǐ ),世(shì )褒(bāo )武(wǔ )王(wáng )之(zhī )德(dé ),则(zé )谓(wèi )武(wǔ )王(wáng )能(néng )止(zhǐ )风(fēng )矣(yǐ )。

传(chuán )书(shū )言(yán ):鲁(lǔ )〔阳(yáng )〕公(gōng )与(yǔ )韩(hán )战(zhàn ),战(zhàn )酣(hān ),日(rì )暮(mù ),公(gōng )援(yuán )戈(gē )而(ér )麾(huī )之(zhī ),日(rì )为(wéi )之(zhī )反(fǎn )三(sān )舍(shě )。此(cǐ )言(yán )虚(xū )也(yě )。凡(fán )人(rén )能(néng )以(yǐ )精(jīng )诚(chéng )感(gǎn )动(dòng )天(tiān ),专(zhuān )心(xīn )一(yī )意(yì ),委(wěi )务(wù )积(jī )神(shén ),精(jīng )通(tōng )於(yú )天(tiān ),天(tiān )为(wéi )变(biàn )动(dòng ),然(rán )尚(shàng )未(wèi )可(kě )谓(wèi )然(rán )。〔阳(yáng )〕公(gōng )志(zhì )在(zài )战(zhàn ),为(wéi )日(rì )暮(mù )一(yī )麾(huī ),安(ān )能(néng )令(lìng )日(rì )反(fǎn )?使(shǐ )圣(shèng )人(rén )麾(huī )日(rì ),日(rì )终(zhōng )之(zhī )反(fǎn )。〔阳(yáng )〕公(gōng )何(hé )人(rén ),而(ér )使(shǐ )日(rì )反(fǎn )乎(hū )?《鸿(hóng )范(fàn )》曰(yuē ):“星(xīng )有(yǒu )好(hǎo )风(fēng ),星(xīng )有(yǒu )好(hǎo )雨(yǔ )。日(rì )月(yuè )之(zhī )行(háng ),则(zé )有(yǒu )冬(dōng )有(yǒu )夏(xià )。月(yuè )之(zhī )从(cóng )星(xīng ),则(zé )有(yǒu )风(fēng )雨(yǔ )。”夫(fū )星(xīng )与(yǔ )日(rì )月(yuè )同(tóng )精(jīng ),日(rì )月(yuè )不(bú )从(cóng )星(xīng ),星(xīng )辄(zhé )复(fù )变(biàn )。明(míng )日(rì )月(yuè )行(háng )有(yǒu )常(cháng )度(dù ),不(bú )得(dé )从(cóng )星(xīng )之(zhī )好(hǎo )恶(è )也(yě ),安(ān )得(dé )从(cóng )〔阳(yáng )〕公(gōng )之(zhī )所(suǒ )欲(yù )?星(xīng )之(zhī )在(zài )天(tiān )也(yě ),为(wéi )日(rì )月(yuè )舍(shě ),犹(yóu )地(dì )有(yǒu )邮(yóu )亭(tíng ),为(wéi )长(zhǎng )吏(lì )廨(xiè )也(yě )。二(èr )十(shí )八(bā )舍(shě )有(yǒu )分(fèn )度(dù ),一(yī )舍(shě )十(shí )度(dù ),或(huò )增(zēng )或(huò )减(jiǎn )。言(yán )日(rì )反(fǎn )三(sān )舍(shě ),乃(nǎi )三(sān )十(shí )度(dù )也(yě )。日(rì ),日(rì )行(háng )一(yī )度(dù )。一(yī )麾(huī )之(zhī )间(jiān ),反(fǎn )三(sān )十(shí )日(rì )时(shí )所(suǒ )在(zài )度(dù )也(yě )?如(rú )谓(wèi )舍(shě )为(wéi )度(dù ),三(sān )度(dù )亦(yì )三(sān )日(rì )行(háng )也(yě )。一(yī )麾(huī )之(zhī )间(jiān ),令(lìng )日(rì )却(què )三(sān )日(rì )也(yě )。宋(sòng )景(jǐng )公(gōng )推(tuī )诚(chéng )出(chū )三(sān )善(shàn )言(yán ),荧(yíng )惑(huò )徙(xǐ )三(sān )舍(shě )。实(shí )论(lùn )者(zhě )犹(yóu )谓(wèi )之(zhī )虚(xū )。〔阳(yáng )〕公(gōng )争(zhēng )斗(dòu ),恶(è )日(rì )之(zhī )暮(mù ),以(yǐ )此(cǐ )一(yī )戈(gē )麾(huī ),无(wú )诚(chéng )心(xīn )善(shàn )言(yán ),日(rì )为(wéi )之(zhī )反(fǎn ),殆(dài )非(fēi )其(qí )意(yì )哉(zāi )!且(qiě )日(rì ),火(huǒ )也(yě ),圣(shèng )人(rén )麾(huī )火(huǒ ),终(zhōng )不(bú )能(néng )却(què );〔阳(yáng )〕公(gōng )麾(huī )日(rì ),安(ān )能(néng )使(shǐ )反(fǎn )?或(huò )时(shí )战(zhàn )时(shí )日(rì )正(zhèng )卯(mǎo ),战(zhàn )迷(mí ),谓(wèi )日(rì )之(zhī )暮(mù ),麾(huī )之(zhī ),转(zhuǎn )左(zuǒ )曲(qǔ )道(dào ),日(rì )若(ruò )却(què )。世(shì )好(hǎo )神(shén )怪(guài ),因(yīn )谓(wèi )之(zhī )反(fǎn ),不(bú )道(dào )所(suǒ )谓(wèi )也(yě )。

传(chuán )书(shū )言(yán ):荆(jīng )轲(kē )为(wéi )燕(yàn )子(zǐ )谋(móu )刺(cì )秦(qín )王(wáng ),白(bái )虹(hóng )贯(guàn )日(rì )。卫(wèi )先(xiān )生(shēng )为(wéi )秦(qín )画(huà )长(zhǎng )平(píng )之(zhī )事(shì ),太(tài )白(bái )蚀(shí )昴(mǎo )。此(cǐ )言(yán )精(jīng )感(gǎn )天(tiān ),天(tiān )为(wéi )变(biàn )动(dòng )也(yě )。夫(fū )言(yán )白(bái )虹(hóng )贯(guàn )日(rì ),太(tài )白(bái )蚀(shí )昴(mǎo ),实(shí )也(yě )。言(yán )荆(jīng )轲(kē )之(zhī )谋(móu ),卫(wèi )先(xiān )生(shēng )之(zhī )画(huà ),感(gǎn )动(dòng )皇(huáng )天(tiān ),故(gù )白(bái )虹(hóng )贯(guàn )日(rì ),太(tài )白(bái )蚀(shí )昴(mǎo )者(zhě ),虚(xū )也(yě )。夫(fū )以(yǐ )箸(zhù )撞(zhuàng )钟(zhōng ),以(yǐ )算(suàn )击(jī )鼓(gǔ ),不(bú )能(néng )鸣(míng )者(zhě ),所(suǒ )用(yòng )撞(zhuàng )击(jī )之(zhī )者(zhě ),小(xiǎo )也(yě )。今(jīn )人(rén )之(zhī )形(xíng )不(bú )过(guò )七(qī )尺(chǐ ),以(yǐ )七(qī )尺(chǐ )形(xíng )中(zhōng )精(jīng )神(shén ),欲(yù )有(yǒu )所(suǒ )为(wéi ),虽(suī )积(jī )锐(ruì )意(yì ),犹(yóu )箸(zhù )撞(zhuàng )钟(zhōng )、算(suàn )击(jī )鼓(gǔ )也(yě ),安(ān )能(néng )动(dòng )天(tiān )?精(jīng )非(fēi )不(bú )诚(chéng ),所(suǒ )用(yòng )动(dòng )者(zhě )小(xiǎo )也(yě )。且(qiě )所(suǒ )欲(yù )害(hài )者(zhě )人(rén )也(yě ),人(rén )不(bú )动(dòng ),天(tiān )反(fǎn )动(dòng )乎(hū )!问(wèn )曰(yuē ):“人(rén )之(zhī )害(hài )气(qì ),能(néng )相(xiàng )动(dòng )乎(hū )?”曰(yuē ):“不(bú )能(néng )!”“豫(yù )让(ràng )欲(yù )害(hài )赵(zhào )襄(xiāng )子(zǐ ),襄(xiāng )子(zǐ )心(xīn )动(dòng )。贯(guàn )高(gāo )欲(yù )篡(cuàn )高(gāo )祖(zǔ ),高(gāo )祖(zǔ )亦(yì )心(xīn )动(dòng )。二(èr )子(zǐ )怀(huái )精(jīng ),故(gù )两(liǎng )主(zhǔ )振(zhèn )感(gǎn )。”曰(yuē ):“祸(huò )变(biàn )且(qiě )至(zhì ),身(shēn )自(zì )有(yǒu )怪(guài ),非(fēi )适(shì )人(rén )所(suǒ )能(néng )动(dòng )也(yě )。何(hé )以(yǐ )验(yàn )之(zhī )?时(shí )或(huò )遭(zāo )狂(kuáng )人(rén )於(yú )途(tú ),以(yǐ )刃(rèn )加(jiā )己(jǐ ),狂(kuáng )人(rén )未(wèi )必(bì )念(niàn )害(hài )己(jǐ )身(shēn )也(yě ),然(rán )而(ér )己(jǐ )身(shēn )先(xiān )时(shí )已(yǐ )有(yǒu )妖(yāo )怪(guài )矣(yǐ )。由(yóu )此(cǐ )言(yán )之(zhī ),妖(yāo )怪(guài )之(zhī )至(zhì ),祸(huò )变(biàn )自(zì )凶(xiōng )之(zhī )象(xiàng ),非(fēi )欲(yù )害(hài )己(jǐ )者(zhě )之(zhī )所(suǒ )为(wéi )也(yě )。且(qiě )凶(xiōng )之(zhī )人(rén )卜(bo )得(dé )恶(è )兆(zhào ),筮(shì )得(dé )凶(xiōng )卦(guà ),出(chū )门(mén )见(jiàn )不(bú )吉(jí ),占(zhàn )危(wēi )睹(dǔ )祸(huò )气(qì ),祸(huò )气(qì )见(jiàn )於(yú )面(miàn ),犹(yóu )白(bái )虹(hóng )太(tài )白(bái )见(jiàn )於(yú )天(tiān )也(yě )。变(biàn )见(jiàn )於(yú )天(tiān ),妖(yāo )出(chū )於(yú )人(rén ),上(shàng )下(xià )适(shì )然(rán ),自(zì )相(xiàng )应(yīng )也(yě )。”

传(chuán )书(shū )言(yán ):“燕(yàn )太(tài )子(zǐ )丹(dān )朝(cháo )於(yú )秦(qín ),不(bú )得(dé )去(qù ),从(cóng )秦(qín )王(wáng )求(qiú )归(guī )。秦(qín )王(wáng )执(zhí )留(liú )之(zhī ),与(yǔ )之(zhī )誓(shì )曰(yuē ):‘使(shǐ )日(rì )再(zài )中(zhōng ),天(tiān )雨(yǔ )粟(sù ),令(lìng )乌(wū )白(bái )头(tóu ),马(mǎ )生(shēng )角(jiǎo ),厨(chú )门(mén )木(mù )象(xiàng )生(shēng )肉(ròu )足(zú ),乃(nǎi )得(dé )归(guī )。’当(dāng )此(cǐ )之(zhī )时(shí ),天(tiān )地(dì )佑(yòu )之(zhī ),日(rì )为(wéi )再(zài )中(zhōng ),天(tiān )雨(yǔ )粟(sù ),乌(wū )白(bái )头(tóu ),马(mǎ )生(shēng )角(jiǎo ),厨(chú )门(mén )木(mù )象(xiàng )生(shēng )肉(ròu )足(zú )。秦(qín )王(wáng )以(yǐ )为(wéi )圣(shèng ),乃(nǎi )归(guī )之(zhī )。”此(cǐ )言(yán )虚(xū )也(yě )。燕(yàn )太(tài )子(zǐ )丹(dān )何(hé )人(rén ),而(ér )能(néng )动(dòng )天(tiān )?圣(shèng )人(rén )之(zhī )拘(jū ),不(bú )能(néng )动(dòng )天(tiān ),太(tài )子(zǐ )丹(dān )贤(xián )者(zhě )也(yě ),何(hé )能(néng )致(zhì )此(cǐ )?夫(fū )天(tiān )能(néng )佑(yòu )太(tài )子(zǐ ),生(shēng )诸(zhū )瑞(ruì )以(yǐ )免(miǎn )其(qí )身(shēn ),则(zé )能(néng )和(hé )秦(qín )王(wáng )之(zhī )意(yì )以(yǐ )解(jiě )其(qí )难(nán )。见(jiàn )拘(jū )一(yī )事(shì )而(ér )易(yì ),生(shēng )瑞(ruì )五(wǔ )事(shì )而(ér )难(nán )。舍(shě )一(yī )事(shì )之(zhī )易(yì ),为(wéi )五(wǔ )事(shì )之(zhī )难(nán ),何(hé )天(tiān )之(zhī )不(bú )惮(dàn )劳(láo )也(yě )?汤(tāng )困(kùn )夏(xià )台(tái ),文(wén )王(wáng )拘(jū )羑(yǒu )里(lǐ ),孔(kǒng )子(zǐ )厄(è )陈(chén )、蔡(cài )。三(sān )圣(shèng )之(zhī )困(kùn ),天(tiān )不(bú )能(néng )佑(yòu ),使(shǐ )拘(jū )之(zhī )者(zhě )睹(dǔ )佑(yòu )知(zhī )圣(shèng ),出(chū )而(ér )尊(zūn )厚(hòu )之(zhī )。或(huò )曰(yuē ):“拘(jū )三(sān )圣(shèng )者(zhě ),不(bú )与(yǔ )三(sān )誓(shì ),三(sān )圣(shèng )心(xīn )不(bú )愿(yuàn ),故(gù )佑(yòu )圣(shèng )之(zhī )瑞(ruì )无(wú )因(yīn )而(ér )至(zhì )。天(tiān )之(zhī )佑(yòu )人(rén ),犹(yóu )借(jiè )人(rén )以(yǐ )物(wù )器(qì )矣(yǐ )。人(rén )不(bú )求(qiú )索(suǒ ),则(zé )弗(fú )与(yǔ )也(yě )。”曰(yuē ):“太(tài )子(zǐ )愿(yuàn )天(tiān )下(xià )瑞(ruì )之(zhī )时(shí ),岂(qǐ )有(yǒu )语(yǔ )言(yán )乎(hū )!”心(xīn )愿(yuàn )而(ér )已(yǐ )。然(rán )汤(tāng )闭(bì )於(yú )夏(xià )台(tái ),文(wén )王(wáng )拘(jū )於(yú )羑(yǒu )里(lǐ ),时(shí )心(xīn )亦(yì )愿(yuàn )出(chū );孔(kǒng )子(zǐ )厄(è )陈(chén )、蔡(cài ),心(xīn )愿(yuàn )食(shí )。天(tiān )何(hé )不(bú )令(lìng )夏(xià )台(tái )、

羑(yǒu )里(lǐ )关(guān )钥(yào )毁(huǐ )败(bài ),汤(tāng )、文(wén )涉(shè )出(chū );雨(yǔ )粟(sù )陈(chén )、蔡(cài ),孔(kǒng )子(zǐ )食(shí )饱(bǎo )乎(hū )?太(tài )史(shǐ )公(gōng )曰(yuē ):“世(shì )称(chēng )太(tài )子(zǐ )丹(dān )之(zhī )令(lìng )天(tiān )雨(yǔ )粟(sù )、马(mǎ )生(shēng )角(jiǎo ),大(dà )抵(dǐ )皆(jiē )虚(xū )言(yán )也(yě )。”太(tài )史(shǐ )公(gōng )书(shū )汉(hàn )世(shì )实(shí )事(shì )之(zhī )人(rén ),而(ér )云(yún )“虚(xū )言(yán )”,近(jìn )非(fēi )实(shí )也(yě )。

传(chuán )书(shū )言(yán ):杞(qǐ )梁(liáng )氏(shì )之(zhī )妻(qī )向(xiàng )城(chéng )而(ér )哭(kū ),城(chéng )为(wéi )之(zhī )崩(bēng )。此(cǐ )言(yán )杞(qǐ )梁(liáng )从(cóng )军(jūn )不(bú )还(hái ),其(qí )妻(qī )痛(tòng )之(zhī ),向(xiàng )城(chéng )而(ér )哭(kū ),至(zhì )诚(chéng )悲(bēi )痛(tòng ),精(jīng )气(qì )动(dòng )城(chéng ),故(gù )城(chéng )为(wéi )之(zhī )崩(bēng )也(yě )。夫(fū )言(yán )向(xiàng )城(chéng )而(ér )哭(kū )者(zhě ),实(shí )也(yě )。城(chéng )为(wéi )之(zhī )崩(bēng )者(zhě ),虚(xū )也(yě )。夫(fū )人(rén )哭(kū )悲(bēi )莫(mò )过(guò )雍(yōng )门(mén )子(zǐ )。雍(yōng )门(mén )子(zǐ )哭(kū )对(duì )孟(mèng )尝(cháng )君(jūn ),孟(mèng )尝(cháng )君(jūn )为(wéi )之(zhī )於(yú )邑(yì )。盖(gài )哭(kū )之(zhī )精(jīng )诚(chéng ),故(gù )对(duì )向(xiàng )之(zhī )者(zhě )凄(qī )怆(chuàng )感(gǎn )动(dòng )也(yě )。夫(fū )雍(yōng )门(mén )子(zǐ )能(néng )动(dòng )孟(mèng )尝(cháng )之(zhī )心(xīn ),不(bú )能(néng )感(gǎn )孟(mèng )尝(cháng )衣(yī )者(zhě ),衣(yī )不(bú )知(zhī )恻(cè )怛(dá ),不(bú )以(yǐ )人(rén )心(xīn )相(xiàng )关(guān )通(tōng )也(yě )。今(jīn )城(chéng ),土(tǔ )也(yě )。土(tǔ )犹(yóu )衣(yī )也(yě ),无(wú )心(xīn )腹(fù )之(zhī )藏(cáng ),安(ān )能(néng )为(wéi )悲(bēi )哭(kū )感(gǎn )动(dòng )而(ér )崩(bēng )?使(shǐ )至(zhì )诚(chéng )之(zhī )声(shēng )能(néng )动(dòng )城(chéng )土(tǔ ),则(zé )其(qí )对(duì )林(lín )木(mù )哭(kū ),能(néng )折(shé )草(cǎo )破(pò )木(mù )乎(hū )?向(xiàng )水(shuǐ )火(huǒ )而(ér )泣(qì ),能(néng )涌(yǒng )水(shuǐ )灭(miè )火(huǒ )乎(hū )?夫(fū )草(cǎo )木(mù )水(shuǐ )火(huǒ )与(yǔ )土(tǔ )无(wú )异(yì ),然(rán )杞(qǐ )梁(liáng )之(zhī )妻(qī )不(bú )能(néng )崩(bēng )城(chéng ),明(míng )矣(yǐ )。或(huò )时(shí )城(chéng )适(shì )自(zì )崩(bēng ),杞(qǐ )梁(liáng )妻(qī )适(shì )哭(kū )。下(xià )世(shì )好(hǎo )虚(xū ),不(bú )原(yuán )其(qí )实(shí ),故(gù )崩(bēng )城(chéng )之(zhī )名(míng ),至(zhì )今(jīn )不(bú )灭(miè )。

传(chuán )书(shū )言(yán ):邹(zōu )衍(yǎn )无(wú )罪(zuì ),见(jiàn )拘(jū )於(yú )燕(yàn ),当(dāng )夏(xià )五(wǔ )月(yuè ),仰(yǎng )天(tiān )而(ér )叹(tàn ),天(tiān )为(wéi )陨(yǔn )霜(shuāng )。此(cǐ )与(yǔ )杞(qǐ )梁(liáng )之(zhī )妻(qī )哭(kū )而(ér )崩(bēng )城(chéng ),无(wú )以(yǐ )异(yì )也(yě )。言(yán )其(qí )无(wú )罪(zuì )见(jiàn )拘(jū ),当(dāng )夏(xià )仰(yǎng )天(tiān )而(ér )叹(tàn ),实(shí )也(yě )。言(yán )天(tiān )为(wéi )之(zhī )雨(yǔ )霜(shuāng ),虚(xū )也(yě )。夫(fū )万(wàn )人(rén )举(jǔ )口(kǒu )并(bìng )解(jiě )吁(yù )嗟(jiē ),犹(yóu )未(wèi )能(néng )感(gǎn )天(tiān ),皱(zhòu )衍(yǎn )一(yī )人(rén )冤(yuān )而(ér )壹(yī )叹(tàn ),安(ān )能(néng )下(xià )霜(shuāng )?邹(zōu )衍(yǎn )之(zhī )冤(yuān )不(bú )过(guò )曾(céng )子(zǐ )、伯(bó )奇(qí )。曾(céng )子(zǐ )见(jiàn )疑(yí )而(ér )吟(yín ),伯(bó )奇(qí )被(bèi )逐(zhú )而(ér )歌(gē )。疑(yí )、〔逐(zhú )〕与(yǔ )拘(jū )同(tóng )。吟(yín )、歌(gē )与(yǔ )叹(tàn )等(děng )。曾(céng )子(zǐ )、伯(bó )奇(qí )不(bú )能(néng )致(zhì )寒(hán ),邹(zōu )衍(yǎn )何(hé )人(rén ),独(dú )能(néng )雨(yǔ )霜(shuāng )?被(bèi )逐(zhú )之(zhī )冤(yuān ),尚(shàng )未(wèi )足(zú )言(yán )。申(shēn )生(shēng )伏(fú )剑(jiàn ),子(zǐ )胥(xū )刎(wěn )颈(jǐng )。实(shí )孝(xiào )而(ér )赐(cì )死(sǐ ),诚(chéng )忠(zhōng )而(ér )被(bèi )诛(zhū )。且(qiě )临(lín )死(sǐ )时(shí ),皆(jiē )有(yǒu )声(shēng )辞(cí ),声(shēng )辞(cí )出(chū )口(kǒu ),与(yǔ )仰(yǎng )天(tiān )叹(tàn )无(wú )异(yì )。天(tiān )不(bú )为(wéi )二(èr )子(zǐ )感(gǎn )动(dòng ),独(dú )为(wéi )邹(zōu )衍(yǎn )动(dòng ),岂(qǐ )天(tiān )痛(tòng )见(jiàn )拘(jū ),不(bú )悲(bēi )流(liú )血(xuè )哉(zāi )?伯(bó )冤(yuān )痛(tòng )相(xiàng )似(sì ),而(ér )感(gǎn )动(dòng )不(bú )同(tóng )也(yě )?夫(fū )然(rán )一(yī )炬(jù )火(huǒ ),爨(cuàn )一(yī )镬(huò )水(shuǐ ),终(zhōng )日(rì )不(bú )能(néng )热(rè )也(yě );倚(yǐ )一(yī )尺(chǐ )冰(bīng ),置(zhì )庖(páo )厨(chú )中(zhōng ),终(zhōng )夜(yè )不(bú )能(néng )寒(hán )也(yě )。何(hé )则(zé )?微(wēi )小(xiǎo )之(zhī )感(gǎn )不(bú )能(néng )动(dòng )大(dà )巨(jù )也(yě )。今(jīn )邹(zōu )衍(yǎn )之(zhī )叹(tàn ),不(bú )过(guò )如(rú )一(yī )炬(jù )、尺(chǐ )冰(bīng ),而(ér )皇(huáng )天(tiān )巨(jù )大(dà ),不(bú )徒(tú )镬(huò )水(shuǐ )庖(páo )厨(chú )之(zhī )丑(chǒu )类(lèi )也(yě )。一(yī )仰(yǎng )天(tiān )叹(tàn ),天(tiān )为(wéi )陨(yǔn )霜(shuāng )。何(hé )天(tiān )之(zhī )易(yì )感(gǎn ),霜(shuāng )之(zhī )易(yì )降(jiàng )也(yě )?夫(fū )哀(āi )与(yǔ )乐(lè )同(tóng ),喜(xǐ )与(yǔ )怒(nù )均(jūn )。衍(yǎn )兴(xìng )怨(yuàn )痛(tòng ),使(shǐ )天(tiān )下(xià )霜(shuāng ),使(shǐ )衍(yǎn )蒙(méng )非(fēi )望(wàng )之(zhī )赏(shǎng ),仰(yǎng )天(tiān )而(ér )笑(xiào ),能(néng )以(yǐ )冬(dōng )时(shí )使(shǐ )天(tiān )热(rè )乎(hū )?变(biàn )复(fù )之(zhī )家(jiā )曰(yuē ):“人(rén )君(jūn )秋(qiū )赏(shǎng )则(zé )温(wēn ),夏(xià )罚(fá )则(zé )寒(hán )。”寒(hán )不(bú )累(lèi )时(shí ),则(zé )霜(shuāng )不(bú )降(jiàng ),温(wēn )不(bú )兼(jiān )日(rì ),则(zé )冰(bīng )不(bú )释(shì )。一(yī )夫(fū )冤(yuān )而(ér )一(yī )叹(tàn ),天(tiān )辄(zhé )下(xià )霜(shuāng ),何(hé )气(qì )之(zhī )易(yì )变(biàn ),时(shí )之(zhī )易(yì )转(zhuǎn )也(yě )?寒(hán )温(wēn )自(zì )有(yǒu )时(shí ),不(bú )合(hé )变(biàn )复(fù )之(zhī )家(jiā )。且(qiě )从(cóng )变(biàn )复(fù )之(zhī )说(shuō ),或(huò )时(shí )燕(yàn )王(wáng )好(hǎo )用(yòng )刑(xíng ),寒(hán )气(qì )应(yīng )至(zhì );而(ér )衍(yǎn )囚(qiú )拘(jū )而(ér )叹(tàn ),叹(tàn )时(shí )霜(shuāng )适(shì )自(zì )下(xià )。世(shì )见(jiàn )适(shì )叹(tàn )而(ér )霜(shuāng )下(xià ),则(zé )谓(wèi )邹(zōu )衍(yǎn )叹(tàn )之(zhī )致(zhì )也(yě )。

传(chuán )书(shū )言(yán ):师(shī )旷(kuàng )奏(zòu )《白(bái )雪(xuě )》之(zhī )曲(qǔ ),而(ér )神(shén )物(wù )下(xià )降(jiàng ),风(fēng )雨(yǔ )暴(bào )至(zhì )。平(píng )公(gōng )因(yīn )之(zhī )癃(lóng )病(bìng ),晋(jìn )国(guó )赤(chì )地(dì )。或(huò )言(yán )师(shī )旷(kuàng )《清(qīng )角(jiǎo )》之(zhī )曲(qǔ ),一(yī )奏(zòu )之(zhī ),有(yǒu )云(yún )从(cóng )西(xī )北(běi )起(qǐ ):再(zài )奏(zòu )之(zhī ),大(dà )风(fēng )至(zhì ),大(dà )雨(yǔ )随(suí )之(zhī ),裂(liè )帷(wéi )幕(mù ),破(pò )俎(zǔ )豆(dòu ),堕(duò )廊(láng )瓦(wǎ )。坐(zuò )者(zhě )散(sàn )走(zǒu )。平(píng )公(gōng )恐(kǒng )惧(jù ),伏(fú )乎(hū )廊(láng )室(shì )。晋(jìn )国(guó )大(dà )旱(hàn ),赤(chì )地(dì )三(sān )年(nián );平(píng )公(gōng )癃(lóng )病(bìng )。夫(fū )《白(bái )雪(xuě )》与(yǔ )《清(qīng )角(jiǎo )》,或(huò )同(tóng )曲(qǔ )而(ér )异(yì )名(míng ),其(qí )祸(huò )败(bài )同(tóng )一(yī )实(shí )也(yě )。传(chuán )书(shū )之(zhī )家(jiā ),载(zǎi )以(yǐ )为(wéi )是(shì );世(shì )俗(sú )观(guān )见(jiàn ),信(xìn )以(yǐ )为(wéi )然(rán )。原(yuán )省(shěng )其(qí )实(shí ),殆(dài )虚(xū )言(yán )也(yě )。夫(fū )《清(qīng )角(jiǎo )》,何(hé )音(yīn )之(zhī )声(shēng )而(ér )致(zhì )此(cǐ )?“《清(qīng )角(jiǎo )》,木(mù )音(yīn )也(yě ),故(gù )致(zhì )风(fēng )雨(yǔ ),如(rú )木(mù )为(wéi )风(fēng ),雨(yǔ )与(yǔ )风(fēng )俱(jù )。”三(sān )尺(chǐ )之(zhī )木(mù ),数(shù )弦(xián )之(zhī )声(shēng ),感(gǎn )动(dòng )天(tiān )地(dì ),何(hé )其(qí )神(shén )也(yě )!此(cǐ )复(fù )一(yī )哭(kū )崩(bēng )城(chéng )、一(yī )叹(tàn )下(xià )霜(shuāng )之(zhī )类(lèi )也(yě )。师(shī )旷(kuàng )能(néng )鼓(gǔ )《清(qīng )角(jiǎo )》,必(bì )有(yǒu )所(suǒ )受(shòu ),非(fēi )能(néng )质(zhì )性(xìng )生(shēng )出(chū )之(zhī )也(yě )。其(qí )初(chū )受(shòu )学(xué )之(zhī )时(shí ),宿(xiǔ )昔(xī )习(xí )弄(nòng ),非(fēi )直(zhí )一(yī )再(zài )奏(zòu )也(yě )。审(shěn )如(rú )传(chuán )书(shū )之(zhī )言(yán ),师(shī )旷(kuàng )学(xué )《清(qīng )角(jiǎo )》时(shí ),风(fēng )雨(yǔ )当(dāng )至(zhì )也(yě )。

传(chuán )书(shū )言(yán ):“瓠(hù )芭(bā )鼓(gǔ )瑟(sè ),渊(yuān )鱼(yú )出(chū )听(tīng );师(shī )旷(kuàng )鼓(gǔ )琴(qín ),六(liù )马(mǎ )仰(yǎng )秣(mò )”。或(huò )言(yán ):“师(shī )旷(kuàng )鼓(gǔ )《清(qīng )角(jiǎo )》,一(yī )奏(zòu )之(zhī ),有(yǒu )玄(xuán )鹤(hè )二(èr )八(bā )自(zì )南(nán )方(fāng )来(lái ),集(jí )於(yú )廊(láng )门(mén )之(zhī )危(wēi );再(zài )奏(zòu )之(zhī )而(ér )列(liè );三(sān )奏(zòu )之(zhī ),延(yán )颈(jǐng )而(ér )鸣(míng ),舒(shū )翼(yì )而(ér )舞(wǔ ),音(yīn )中(zhōng )宫(gōng )商(shāng )之(zhī )声(shēng ),声(shēng )吁(yù )於(yú )天(tiān )。平(píng )公(gōng )大(dà )悦(yuè ),坐(zuò )者(zhě )皆(jiē )喜(xǐ )”。《尚(shàng )书(shū )》曰(yuē ):“击(jī )石(shí )拊(fǔ )石(shí ),百(bǎi )兽(shòu )率(lǜ )舞(wǔ )。”此(cǐ )虽(suī )奇(qí )怪(guài ),然(rán )尚(shàng )可(kě )信(xìn )。何(hé )则(zé )?鸟(niǎo )兽(shòu )好(hǎo )悲(bēi )声(shēng ),耳(ěr )与(yǔ )人(rén )耳(ěr )同(tóng )也(yě )。禽(qín )兽(shòu )见(jiàn )人(rén )欲(yù )食(shí ),亦(yì )欲(yù )食(shí )之(zhī );闻(wén )人(rén )之(zhī )乐(lè ),何(hé )为(wéi )不(bú )乐(lè )?然(rán )而(ér )“鱼(yú )听(tīng )”、“仰(yǎng )秣(mò )”、“玄(xuán )鹤(hè )延(yán )颈(jǐng )”、“百(bǎi )兽(shòu )率(lǜ )舞(wǔ )”,盖(gài )且(qiě )其(qí )实(shí );风(fēng )雨(yǔ )之(zhī )至(zhì )、晋(jìn )国(guó )大(dà )旱(hàn )、赤(chì )地(dì )三(sān )年(nián )、平(píng )公(gōng )癃(lóng )病(bìng ),殆(dài )虚(xū )言(yán )也(yě )。或(huò )时(shí )奏(zòu )《清(qīng )角(jiǎo )》时(shí ),天(tiān )偶(ǒu )风(fēng )雨(yǔ )、风(fēng )雨(yǔ )之(zhī )後(hòu ),晋(jìn )国(guó )适(shì )旱(hàn );平(píng )公(gōng )好(hǎo )乐(lè ),喜(xǐ )笑(xiào )过(guò )度(dù ),偶(ǒu )发(fā )癃(lóng )病(bìng )。传(chuán )书(shū )之(zhī )家(jiā ),信(xìn )以(yǐ )为(wéi )然(rán ),世(shì )人(rén )观(guān )见(jiàn ),遂(suí )以(yǐ )为(wéi )实(shí )。实(shí )者(zhě )乐(lè )声(shēng )不(bú )能(néng )致(zhì )此(cǐ )。何(hé )以(yǐ )验(yàn )之(zhī )?风(fēng )雨(yǔ )暴(bào )至(zhì ),是(shì )阴(yīn )阳(yáng )乱(luàn )也(yě )。乐(lè )能(néng )乱(luàn )阴(yīn )阳(yáng ),则(zé )亦(yì )能(néng )调(diào )阴(yīn )阳(yáng )也(yě )。王(wáng )者(zhě )何(hé )须(xū )修(xiū )身(shēn )正(zhèng )行(háng ),扩(kuò )施(shī )善(shàn )政(zhèng )?使(shǐ )鼓(gǔ )调(diào )阴(yīn )阳(yáng )之(zhī )曲(qǔ ),和(hé )气(qì )自(zì )至(zhì ),太(tài )平(píng )自(zì )立(lì )矣(yǐ )。

传(chuán )书(shū )言(yán ):“汤(tāng )遭(zāo )七(qī )年(nián )旱(hàn ),以(yǐ )身(shēn )祷(dǎo )於(yú )桑(sāng )林(lín ),自(zì )责(zé )以(yǐ )六(liù )过(guò ),天(tiān )乃(nǎi )雨(yǔ )”。或(huò )言(yán ):“五(wǔ )年(nián )。祷(dǎo )辞(cí )曰(yuē ):‘余(yú )一(yī )人(rén )有(yǒu )罪(zuì ),无(wú )及(jí )万(wàn )夫(fū )。万(wàn )夫(fū )有(yǒu )罪(zuì ),在(zài )余(yú )一(yī )人(rén )。天(tiān )以(yǐ )一(yī )人(rén )不(bú )敏(mǐn ),使(shǐ )上(shàng )帝(dì )鬼(guǐ )神(shén )伤(shāng )民(mín )之(zhī )命(mìng )’。於(yú )是(shì )剪(jiǎn )其(qí )发(fā ),丽(lì )其(qí )手(shǒu ),自(zì )以(yǐ )为(wéi )牲(shēng ),用(yòng )祈(qí )福(fú )於(yú )上(shàng )帝(dì )。上(shàng )帝(dì )甚(shèn )说(shuō ),时(shí )雨(yǔ )乃(nǎi )至(zhì )。言(yán )汤(tāng )以(yǐ )身(shēn )祷(dǎo )於(yú )桑(sāng )林(lín )自(zì )责(zé ),若(ruò )言(yán )剪(jiǎn )发(fā )丽(lì )手(shǒu ),自(zì )以(yǐ )为(wéi )牲(shēng ),用(yòng )祈(qí )福(fú )於(yú )帝(dì )者(zhě ),实(shí )也(yě )。言(yán )雨(yǔ )至(zhì )为(wéi )汤(tāng )自(zì )责(zé )以(yǐ )身(shēn )祷(dǎo )之(zhī )故(gù ),殆(dài )虚(xū )言(yán )也(yě )。孔(kǒng )子(zǐ )疾(jí )病(bìng ),子(zǐ )路(lù )请(qǐng )祷(dǎo )。孔(kǒng )子(zǐ )曰(yuē ):“有(yǒu )诸(zhū )?”子(zǐ )路(lù )曰(yuē ):“有(yǒu )之(zhī );《诔(lěi )》曰(yuē ):‘祷(dǎo )尔(ěr )於(yú )上(shàng )下(xià )神(shén )祗(zhī )。’”孔(kǒng )子(zǐ )曰(yuē ):“丘(qiū )之(zhī )祷(dǎo ),久(jiǔ )矣(yǐ )。”圣(shèng )人(rén )修(xiū )身(shēn )正(zhèng )行(háng ),素(sù )祷(dǎo )之(zhī )日(rì )久(jiǔ ),天(tiān )地(dì )鬼(guǐ )神(shén )知(zhī )其(qí )无(wú )罪(zuì ),故(gù )曰(yuē )祷(dǎo )久(jiǔ )矣(yǐ )。《易(yì )》曰(yuē ):“大(dà )人(rén )与(yǔ )天(tiān )地(dì )合(hé )其(qí )德(dé ),与(yǔ )日(rì )月(yuè )合(hé )其(qí )明(míng ),与(yǔ )四(sì )时(shí )合(hé )其(qí )叙(xù ),与(yǔ )鬼(guǐ )神(shén )合(hé )其(qí )吉(jí )凶(xiōng )。”此(cǐ )言(yán )圣(shèng )人(rén )与(yǔ )天(tiān )地(dì )、鬼(guǐ )神(shén )同(tóng )德(dé )行(háng )也(yě )。即(jí )须(xū )祷(dǎo )以(yǐ )得(dé )福(fú ),是(shì )不(bú )同(tóng )也(yě )。汤(tāng )与(yǔ )孔(kǒng )子(zǐ )俱(jù )圣(shèng )人(rén )也(yě ),皆(jiē )素(sù )祷(dǎo )之(zhī )日(rì )久(jiǔ )。孔(kǒng )子(zǐ )不(bú )使(shǐ )子(zǐ )路(lù )祷(dǎo )以(yǐ )治(zhì )病(bìng ),汤(tāng )何(hé )能(néng )以(yǐ )祷(dǎo )得(dé )雨(yǔ )?孔(kǒng )子(zǐ )素(sù )祷(dǎo ),身(shēn )犹(yóu )疾(jí )病(bìng )。汤(tāng )亦(yì )素(sù )祷(dǎo ),岁(suì )犹(yóu )大(dà )旱(hàn )。然(rán )则(zé )天(tiān )地(dì )之(zhī )有(yǒu )水(shuǐ )旱(hàn ),犹(yóu )人(rén )之(zhī )有(yǒu )疾(jí )病(bìng )也(yě )。疾(jí )不(bú )可(kě )以(yǐ )自(zì )责(zé )除(chú ),水(shuǐ )旱(hàn )不(bú )可(kě )以(yǐ )祷(dǎo )谢(xiè )去(qù ),明(míng )矣(yǐ )。汤(tāng )之(zhī )致(zhì )旱(hàn ),以(yǐ )过(guò )乎(hū )?是(shì )不(bú )与(yǔ )天(tiān )地(dì )同(tóng )德(dé )也(yě )。今(jīn )不(bú )以(yǐ )过(guò )致(zhì )旱(hàn )乎(hū )?自(zì )责(zé )祷(dǎo )谢(xiè ),亦(yì )无(wú )益(yì )也(yě )。人(rén )形(xíng )长(zhǎng )七(qī )尺(chǐ ),形(xíng )中(zhōng )有(yǒu )五(wǔ )常(cháng ),有(yǒu )瘅(dān )热(rè )之(zhī )病(bìng ),深(shēn )自(zì )克(kè )责(zé ),犹(yóu )不(bú )能(néng )愈(yù ),况(kuàng )以(yǐ )广(guǎng )大(dà )之(zhī )天(tiān ),自(zì )有(yǒu )水(shuǐ )旱(hàn )之(zhī )变(biàn )。汤(tāng )用(yòng )七(qī )尺(chǐ )之(zhī )形(xíng ),形(xíng )中(zhōng )之(zhī )诚(chéng ),自(zì )责(zé )祷(dǎo )谢(xiè ),安(ān )能(néng )得(dé )雨(yǔ )邪(xié )?人(rén )在(zài )层(céng )台(tái )之(zhī )上(shàng ),人(rén )从(cóng )层(céng )台(tái )下(xià )叩(kòu )头(tóu ),求(qiú )请(qǐng )台(tái )上(shàng )之(zhī )物(wù )。台(tái )上(shàng )之(zhī )人(rén )闻(wén )其(qí )言(yán ),则(zé )怜(lián )而(ér )与(yǔ )之(zhī );如(rú )不(bú )闻(wén )其(qí )言(yán ),虽(suī )至(zhì )诚(chéng )区(qū )区(qū ),终(zhōng )无(wú )得(dé )也(yě )。夫(fū )天(tiān )去(qù )人(rén ),非(fēi )徒(tú )层(céng )台(tái )之(zhī )高(gāo )也(yě ),汤(tāng )虽(suī )自(zì )责(zé ),天(tiān )安(ān )能(néng )闻(wén )知(zhī )而(ér )与(yǔ )之(zhī )雨(yǔ )乎(hū )?夫(fū )旱(hàn ),火(huǒ )变(biàn )也(yě );湛(zhàn ),水(shuǐ )异(yì )也(yě )。尧(yáo )遭(zāo )洪(hóng )水(shuǐ ),可(kě )谓(wèi )湛(zhàn )矣(yǐ )。尧(yáo )不(bú )自(zì )责(zé )以(yǐ )身(shēn )祷(dǎo )祈(qí ),必(bì )舜(shùn )、禹(yǔ )治(zhì )之(zhī ),知(zhī )水(shuǐ )变(biàn )必(bì )须(xū )治(zhì )也(yě )。除(chú )湛(zhàn )不(bú )以(yǐ )祷(dǎo )祈(qí ),除(chú )旱(hàn )亦(yì )宜(yí )如(rú )之(zhī )。由(yóu )此(cǐ )言(yán )之(zhī ),汤(tāng )之(zhī )祷(dǎo )祈(qí ),不(bú )能(néng )得(dé )雨(yǔ )。或(huò )时(shí )旱(hàn )久(jiǔ ),时(shí )当(dāng )自(zì )雨(yǔ );汤(tāng )以(yǐ )旱(hàn )久(jiǔ ),亦(yì )适(shì )自(zì )责(zé )。世(shì )人(rén )见(jiàn )雨(yǔ )之(zhī )下(xià ),随(suí )汤(tāng )自(zì )责(zé )而(ér )至(zhì ),则(zé )谓(wèi )汤(tāng )以(yǐ )祷(dǎo )祈(qí )得(dé )雨(yǔ )矣(yǐ )。

传(chuán )书(shū )言(yán ):“仓(cāng )颉(jié )作(zuò )书(shū ),天(tiān )雨(yǔ )粟(sù ),鬼(guǐ )夜(yè )哭(kū )。”此(cǐ )言(yán )文(wén )章(zhāng )兴(xìng )而(ér )乱(luàn )渐(jiàn )见(jiàn ),故(gù )其(qí )妖(yāo )变(biàn )致(zhì )天(tiān )雨(yǔ )粟(sù )、鬼(guǐ )夜(yè )哭(kū )也(yě )。夫(fū )言(yán )天(tiān )雨(yǔ )粟(sù )、鬼(guǐ )夜(yè )哭(kū ),实(shí )也(yě )。言(yán )其(qí )应(yīng )仓(cāng )颉(jié )作(zuò )书(shū ),虚(xū )也(yě )。夫(fū )河(hé )出(chū )图(tú ),洛(luò )出(chū )《书(shū )》,圣(shèng )帝(dì )明(míng )王(wáng )之(zhī )瑞(ruì )应(yīng )也(yě )。图(tú )书(shū )文(wén )章(zhāng ),与(yǔ )仓(cāng )颉(jié )所(suǒ )作(zuò )字(zì )画(huà )何(hé )以(yǐ )异(yì )?天(tiān )地(dì )为(wéi )图(tú )书(shū ),仓(cāng )颉(jié )作(zuò )文(wén )字(zì ),业(yè )与(yǔ )天(tiān )地(dì )同(tóng ),指(zhǐ )与(yǔ )鬼(guǐ )神(shén )合(hé ),何(hé )非(fēi )何(hé )恶(è )而(ér )致(zhì )雨(yǔ )粟(sù )鬼(guǐ )哭(kū )之(zhī )怪(guài )?使(shǐ )天(tiān )地(dì )鬼(guǐ )神(shén )恶(è )人(rén )有(yǒu )书(shū ),则(zé )其(qí )出(chū )图(tú )书(shū ),非(fēi )也(yě );天(tiān )不(bú )恶(è )人(rén )有(yǒu )书(shū ),作(zuò )书(shū )何(hé )非(fēi )而(ér )致(zhì )此(cǐ )怪(guài )?或(huò )时(shí )仓(cāng )颉(jié )适(shì )作(zuò )书(shū ),天(tiān )适(shì )雨(yǔ )粟(sù ),鬼(guǐ )偶(ǒu )夜(yè )哭(kū ),而(ér )雨(yǔ )粟(sù )、鬼(guǐ )神(shén )哭(kū )自(zì )有(yǒu )所(suǒ )为(wéi )。世(shì )见(jiàn )应(yīng )书(shū )而(ér )至(zhì ),则(zé )谓(wèi )作(zuò )书(shū )生(shēng )乱(luàn )败(bài )之(zhī )象(xiàng ),应(yīng )事(shì )而(ér )动(dòng )也(yě )。“天(tiān )雨(yǔ )谷(gǔ )”,论(lùn )者(zhě )谓(wèi )之(zhī )从(cóng )天(tiān )而(ér )下(xià ),〔应(yīng )〕变(biàn )而(ér )生(shēng )。如(rú )以(yǐ )云(yún )雨(yǔ )论(lùn )之(zhī ),雨(yǔ )谷(gǔ )之(zhī )变(biàn ),不(bú )足(zú )怪(guài )也(yě )。何(hé )以(yǐ )验(yàn )之(zhī )?夫(fū )云(yún )〔雨(yǔ )〕出(chū )於(yú )丘(qiū )山(shān ),降(jiàng )散(sàn )则(zé )为(wéi )雨(yǔ )矣(yǐ )。人(rén )见(jiàn )其(qí )从(cóng )上(shàng )而(ér )坠(zhuì ),则(zé )谓(wèi )之(zhī )天(tiān )雨(yǔ )水(shuǐ )也(yě )。夏(xià )日(rì )则(zé )雨(yǔ )水(shuǐ ),冬(dōng )日(rì )天(tiān )寒(hán )则(zé )雨(yǔ )凝(níng )而(ér )为(wéi )雪(xuě ),皆(jiē )由(yóu )云(yún )气(qì )发(fā )於(yú )丘(qiū )山(shān ),不(bú )从(cóng )天(tiān )上(shàng )降(jiàng )集(jí )於(yú )地(dì ),明(míng )矣(yǐ )。夫(fū )谷(gǔ )之(zhī )雨(yǔ ),犹(yóu )复(fù )云(yún )〔布(bù )〕之(zhī )亦(yì )从(cóng )地(dì )起(qǐ ),因(yīn )与(yǔ )疾(jí )风(fēng )俱(jù )飘(piāo ),参(cān )於(yú )天(tiān ),集(jí )於(yú )地(dì )。人(rén )见(jiàn )其(qí )从(cóng )天(tiān )落(luò )也(yě ),则(zé )谓(wèi )之(zhī )天(tiān )雨(yǔ )谷(gǔ )。建(jiàn )武(wǔ )三(sān )十(shí )一(yī )年(nián )中(zhōng ),陈(chén )留(liú )雨(yǔ )谷(gǔ ),谷(gǔ )下(xià )蔽(bì )地(dì )。案(àn )视(shì )谷(gǔ )形(xíng ),若(ruò )茨(cí )而(ér )黑(hēi ),有(yǒu )似(sì )於(yú )稗(bài )实(shí )也(yě )。此(cǐ )或(huò )时(shí )夷(yí )狄(dí )之(zhī )地(dì ),生(shēng )出(chū )此(cǐ )谷(gǔ )。夷(yí )狄(dí )不(bú )粒(lì )食(shí ),此(cǐ )谷(gǔ )生(shēng )於(yú )草(cǎo )野(yě )之(zhī )中(zhōng ),成(chéng )熟(shú )垂(chuí )委(wěi )於(yú )地(dì ),遭(zāo )疾(jí )风(fēng )暴(bào )起(qǐ ),吹(chuī )扬(yáng )与(yǔ )之(zhī )俱(jù )飞(fēi ),风(fēng )衰(shuāi )谷(gǔ )集(jí ),坠(zhuì )於(yú )中(zhōng )国(guó )。中(zhōng )国(guó )见(jiàn )之(zhī ),谓(wèi )之(zhī )雨(yǔ )谷(gǔ )。何(hé )以(yǐ )效(xiào )之(zhī )?野(yě )火(huǒ )燔(fán )山(shān )泽(zé ),山(shān )泽(zé )之(zhī )中(zhōng ),草(cǎo )木(mù )皆(jiē )烧(shāo ),其(qí )叶(yè )为(wéi )灰(huī ),疾(jí )风(fēng )暴(bào )起(qǐ ),吹(chuī )扬(yáng )之(zhī ),参(cān )天(tiān )而(ér )飞(fēi ),风(fēng )衰(shuāi )叶(yè )下(xià ),集(jí )於(yú )道(dào )路(lù )。夫(fū )“天(tiān )雨(yǔ )谷(gǔ )”者(zhě ),草(cǎo )木(mù )叶(yè )烧(shāo )飞(fēi )而(ér )集(jí )之(zhī )类(lèi )也(yě )。而(ér )世(shì )以(yǐ )为(wéi )雨(yǔ )谷(gǔ ),作(zuò )传(chuán )书(shū )者(zhě )以(yǐ )〔为(wéi )〕变(biàn )怪(guài )。天(tiān )主(zhǔ )施(shī )气(qì ),地(dì )主(zhǔ )产(chǎn )物(wù )。有(yǒu )叶(yè )、实(shí )可(kě )啄(zhuó )食(shí )者(zhě ),皆(jiē )地(dì )所(suǒ )生(shēng ),非(fēi )天(tiān )所(suǒ )为(wéi )也(yě )。今(jīn )谷(gǔ )非(fēi )气(qì )所(suǒ )生(shēng ),须(xū )土(tǔ )以(yǐ )成(chéng )。虽(suī )云(yún )怪(guài )变(biàn ),怪(guài )变(biàn )因(yīn )类(lèi )。生(shēng )地(dì )之(zhī )物(wù ),更(gèng )从(cóng )天(tiān )集(jí ),生(shēng )天(tiān )之(zhī )物(wù ),可(kě )从(cóng )地(dì )出(chū )乎(hū )?地(dì )之(zhī )有(yǒu )万(wàn )物(wù ),犹(yóu )天(tiān )之(zhī )有(yǒu )列(liè )星(xīng )也(yě )。星(xīng )不(bú )更(gèng )生(shēng )於(yú )地(dì ),谷(gǔ )何(hé )独(dú )生(shēng )於(yú )天(tiān )乎(hū )?传(chuán )书(shū )又(yòu )言(yán ):伯(bó )益(yì )作(zuò )井(jǐng ),龙(lóng )登(dēng )玄(xuán )云(yún ),神(shén )栖(qī )昆(kūn )仑(lún )。言(yán )龙(lóng )井(jǐng )有(yǒu )害(hài ),故(gù )龙(lóng )神(shén )为(wéi )变(biàn )也(yě )。夫(fū )言(yán )龙(lóng )登(dēng )玄(xuán )云(yún ),实(shí )也(yě )。言(yán )神(shén )栖(qī )昆(kūn )仑(lún ),又(yòu )言(yán )为(wéi )作(zuò )井(jǐng )之(zhī )故(gù ),龙(lóng )登(dēng )神(shén )去(qù ),虚(xū )也(yě )。夫(fū )作(zuò )井(jǐng )而(ér )饮(yǐn ),耕(gēng )田(tián )而(ér )食(shí ),同(tóng )一(yī )实(shí )也(yě )。伯(bó )益(yì )作(zuò )井(jǐng ),致(zhì )有(yǒu )变(biàn )动(dòng )。始(shǐ )为(wéi )耕(gēng )耘(yún )者(zhě ),何(hé )故(gù )无(wú )变(biàn )?神(shén )农(nóng )之(zhī )桡(ráo )木(mù )为(wéi )耒(lěi ),教(jiāo )民(mín )耕(gēng )耨(nòu ),民(mín )始(shǐ )食(shí )谷(gǔ ),谷(gǔ )始(shǐ )播(bō )种(zhǒng )。耕(gēng )土(tǔ )以(yǐ )为(wéi )田(tián ),凿(záo )地(dì )以(yǐ )为(wéi )井(jǐng )。井(jǐng )出(chū )水(shuǐ )以(yǐ )救(jiù )渴(kě ),田(tián )出(chū )谷(gǔ )以(yǐ )拯(zhěng )饥(jī ),天(tiān )地(dì )鬼(guǐ )神(shén )所(suǒ )欲(yù )为(wéi )也(yě ),龙(lóng )何(hé )故(gù )登(dēng )玄(xuán )云(yún )?神(shén )何(hé )故(gù )栖(qī )昆(kūn )仑(lún )?夫(fū )龙(lóng )之(zhī )登(dēng )玄(xuán )云(yún ),古(gǔ )今(jīn )有(yǒu )之(zhī ),非(fēi )始(shǐ )益(yì )作(zuò )井(jǐng )而(ér )乃(nǎi )登(dēng )也(yě )。方(fāng )今(jīn )盛(shèng )夏(xià ),雷(léi )雨(yǔ )时(shí )至(zhì ),龙(lóng )多(duō )登(dēng )云(yún )。云(yún )龙(lóng )相(xiàng )应(yīng ),龙(lóng )乘(chéng )云(yún )雨(yǔ )而(ér )行(háng ),物(wù )类(lèi )相(xiàng )致(zhì ),非(fēi )有(yǒu )为(wéi )也(yě )。尧(yáo )时(shí ),五(wǔ )十(shí )之(zhī )民(mín ),击(jī )壤(rǎng )於(yú )涂(tú )。观(guān )者(zhě )曰(yuē ):“大(dà )哉(zāi ),尧(yáo )之(zhī )德(dé )也(yě )!”击(jī )壤(rǎng )者(zhě )曰(yuē ):“吾(wú )日(rì )出(chū )而(ér )作(zuò ),日(rì )入(rù )而(ér )息(xī ),凿(záo )井(jǐng )而(ér )饮(yǐn ),耕(gēng )田(tián )而(ér )食(shí )。尧(yáo )何(hé )等(děng )力(lì )?”尧(yáo )时(shí )已(yǐ )有(yǒu )井(jǐng )矣(yǐ )。唐(táng )、虞(yú )之(zhī )时(shí ),豢(huàn )龙(lóng )、御(yù )龙(lóng ),龙(lóng )常(cháng )在(zài )朝(cháo )。夏(xià )末(mò )政(zhèng )衰(shuāi ),龙(lóng )乃(nǎi )隐(yǐn )伏(fú )。非(fēi )益(yì )凿(záo )井(jǐng ),龙(lóng )登(dēng )云(yún )也(yě )。所(suǒ )谓(wèi )神(shén )者(zhě ),何(hé )神(shén )也(yě )?百(bǎi )神(shén )皆(jiē )是(shì )。百(bǎi )神(shén )何(hé )故(gù )恶(è )人(rén )为(wéi )井(jǐng )?使(shǐ )神(shén )与(yǔ )人(rén )同(tóng ),则(zé )亦(yì )宜(yí )有(yǒu )饮(yǐn )之(zhī )欲(yù )。有(yǒu )饮(yǐn )之(zhī )欲(yù ),憎(zēng )井(jǐng )而(ér )去(qù ),非(fēi )其(qí )实(shí )也(yě )。夫(fū )益(yì )殆(dài )之(zhī )凿(záo )井(jǐng ),龙(lóng )不(bú )为(wéi )凿(záo )井(jǐng )登(dēng )云(yún ),神(shén )不(bú )栖(qī )於(yú )昆(kūn )仑(lún ),传(chuán )书(shū )意(yì )妄(wàng ),造(zào )生(shēng )之(zhī )也(yě )。

传(chuán )书(shū )言(yán ):梁(liáng )山(shān )崩(bēng ),壅(yōng )河(hé )三(sān )日(rì )不(bú )流(liú ),晋(jìn )君(jūn )忧(yōu )之(zhī )。晋(jìn )伯(bó )宗(zōng )以(yǐ )辇(niǎn )者(zhě )之(zhī )言(yán ),令(lìng )景(jǐng )公(gōng )素(sù )缟(gǎo )而(ér )哭(kū )之(zhī ),河(hé )水(shuǐ )为(wéi )之(zhī )流(liú )通(tōng )。此(cǐ )虚(xū )言(yán )也(yě )。夫(fū )山(shān )崩(bēng )壅(yōng )河(hé ),犹(yóu )人(rén )之(zhī )有(yǒu )痈(yōng )肿(zhǒng ),血(xuè )脉(mò )不(bú )通(tōng )也(yě )。治(zhì )痈(yōng )肿(zhǒng )者(zhě ),可(kě )复(fù )以(yǐ )素(sù )服(fú )哭(kū )泣(qì )之(zhī )声(shēng )治(zhì )乎(hū )?尧(yáo )之(zhī )时(shí ),洪(hóng )水(shuǐ )滔(tāo )天(tiān ),怀(huái )山(shān )襄(xiāng )陵(líng )。帝(dì )尧(yáo )吁(yù )嗟(jiē ),博(bó )求(qiú )贤(xián )者(zhě )。水(shuǐ )变(biàn )甚(shèn )於(yú )河(hé )壅(yōng ),尧(yáo )忧(yōu )深(shēn )於(yú )景(jǐng )公(gōng ),不(bú )闻(wén )以(yǐ )素(sù )缟(gǎo )哭(kū )泣(qì )之(zhī )声(shēng )能(néng )厌(yàn )胜(shèng )之(zhī )。尧(yáo )无(wú )贤(xián )人(rén )若(ruò )辇(niǎn )者(zhě )之(zhī )术(shù )乎(hū )?将(jiāng )洪(hóng )水(shuǐ )变(biàn )大(dà ),不(bú )可(kě )以(yǐ )声(shēng )服(fú )除(chú )也(yě )?如(rú )素(sù )缟(gǎo )而(ér )哭(kū ),悔(huǐ )过(guò )自(zì )责(zé )也(yě ),尧(yáo )、禹(yǔ )之(zhī )治(zhì )水(shuǐ )以(yǐ )力(lì )役(yì ),不(bú )自(zì )责(zé )。梁(liáng )山(shān ),尧(yáo )时(shí )山(shān )也(yě );所(suǒ )壅(yōng )之(zhī )河(hé ),尧(yáo )时(shí )河(hé )也(yě )。山(shān )崩(bēng )河(hé )壅(yōng ),天(tiān )雨(yǔ )水(shuǐ )踊(yǒng ),二(èr )者(zhě )之(zhī )变(biàn )无(wú )以(yǐ )殊(shū )也(yě )。尧(yáo )、禹(yǔ )治(zhì )洪(hóng )水(shuǐ )以(yǐ )力(lì )役(yì ),辇(niǎn )者(zhě )治(zhì )壅(yōng )河(hé )用(yòng )自(zì )责(zé )。变(biàn )同(tóng )而(ér )治(zhì )异(yì ),人(rén )钧(jūn )而(ér )应(yīng )殊(shū ),殆(dài )非(fēi )贤(xián )圣(shèng )变(biàn )复(fù )之(zhī )实(shí )也(yě )。凡(fán )变(biàn )复(fù )之(zhī )道(dào ),所(suǒ )以(yǐ )能(néng )相(xiàng )感(gǎn )动(dòng )者(zhě ),以(yǐ )物(wù )类(lèi )也(yě )。有(yǒu )寒(hán )则(zé )复(fù )之(zhī )以(yǐ )温(wēn ),温(wēn )复(fù )解(jiě )之(zhī )以(yǐ )寒(hán )。故(gù )以(yǐ )龙(lóng )致(zhì )雨(yǔ ),以(yǐ )刑(xíng )逐(zhú )〔景(jǐng )〕,皆(jiē )缘(yuán )五(wǔ )行(háng )之(zhī )气(qì )用(yòng )相(xiàng )感(gǎn )胜(shèng )之(zhī )。山(shān )崩(bēng )壅(yōng )河(hé ),素(sù )缟(gǎo )哭(kū )之(zhī ),於(yú )道(dào )何(hé )意(yì )乎(hū )?此(cǐ )或(huò )时(shí )何(hé )壅(yōng )之(zhī )时(shí ),山(shān )初(chū )崩(bēng ),土(tǔ )积(jī )聚(jù ),水(shuǐ )未(wèi )盛(shèng )。三(sān )日(rì )之(zhī )後(hòu ),水(shuǐ )盛(shèng )土(tǔ )散(sàn ),稍(shāo )坏(huài )沮(jǔ )矣(yǐ )。坏(huài )沮(jǔ )水(shuǐ )流(liú ),竟(jìng )注(zhù )东(dōng )去(qù )。遭(zāo )伯(bó )宗(zōng )得(dé )辇(niǎn )者(zhě )之(zhī )言(yán ),因(yīn )素(sù )缟(gǎo )而(ér )哭(kū ),哭(kū )之(zhī )因(yīn )流(liú ),流(liú )时(shí )谓(wèi )之(zhī )河(hé )变(biàn ),起(qǐ )此(cǐ )而(ér )复(fù ),其(qí )实(shí )非(fēi )也(yě )。何(hé )以(yǐ )验(yàn )之(zhī )?使(shǐ )山(shān )恆(héng )自(zì )崩(bēng )乎(hū ),素(sù )缟(gǎo )哭(kū )无(wú )益(yì )也(yě )。使(shǐ )其(qí )天(tiān )变(biàn )应(yīng )之(zhī ),宜(yí )改(gǎi )政(zhèng )治(zhì )。素(sù )缟(gǎo )而(ér )哭(kū ),何(hé )政(zhèng )所(suǒ )改(gǎi )而(ér )天(tiān )变(biàn )复(fù )乎(hū )?

传(chuán )书(shū )言(yán ):曾(céng )子(zǐ )之(zhī )孝(xiào ),与(yǔ )母(mǔ )同(tóng )气(qì )。曾(céng )子(zǐ )出(chū )薪(xīn )於(yú )野(yě ),有(yǒu )客(kè )至(zhì )而(ér )欲(yù )去(qù ),曾(céng )母(mǔ )曰(yuē ):“愿(yuàn )留(liú ),参(cān )方(fāng )到(dào )。”即(jí )以(yǐ )右(yòu )手(shǒu )扼(è )其(qí )左(zuǒ )臂(bì )。曾(céng )子(zǐ )左(zuǒ )臂(bì )立(lì )痛(tòng ),即(jí )驰(chí )至(zhì )问(wèn )母(mǔ ):“臂(bì )何(hé )故(gù )痛(tòng )?”母(mǔ )曰(yuē ):“今(jīn )者(zhě )客(kè )来(lái )欲(yù )去(qù ),吾(wú )扼(è )臂(bì )以(yǐ )呼(hū )汝(rǔ )耳(ěr )。”盖(gài )以(yǐ )至(zhì )孝(xiào ),与(yǔ )父(fù )母(mǔ )同(tóng )气(qì ),体(tǐ )有(yǒu )疾(jí )病(bìng ),精(jīng )神(shén )辄(zhé )感(gǎn )。曰(yuē ):此(cǐ )虚(xū )也(yě )。夫(fū )孝(xiào )悌(tì )之(zhī )至(zhì ),通(tōng )於(yú )神(shén )明(míng ),乃(nǎi )谓(wèi )德(dé )化(huà )至(zhì )天(tiān )地(dì )。俗(sú )人(rén )缘(yuán )此(cǐ )而(ér )说(shuō ),言(yán )孝(xiào )悌(tì )之(zhī )至(zhì ),精(jīng )气(qì )相(xiàng )动(dòng )。如(rú )曾(céng )母(mǔ )臂(bì )痛(tòng ),曾(céng )子(zǐ )臂(bì )亦(yì )辄(zhé )痛(tòng ),曾(céng )母(mǔ )病(bìng ),曾(céng )子(zǐ )亦(yì )病(bìng )〔乎(hū )〕?曾(céng )母(mǔ )死(sǐ ),曾(céng )子(zǐ )辄(zhé )死(sǐ )乎(hū )?考(kǎo )事(shì ),曾(céng )母(mǔ )先(xiān )死(sǐ ),曾(céng )子(zǐ )不(bú )死(sǐ )矣(yǐ )。此(cǐ )精(jīng )气(qì )能(néng )小(xiǎo )相(xiàng )动(dòng ),不(bú )能(néng )大(dà )相(xiàng )感(gǎn )也(yě )。世(shì )称(chēng )申(shēn )喜(xǐ )夜(yè )闻(wén )其(qí )母(mǔ )歌(gē ),心(xīn )动(dòng ),开(kāi )关(guān )问(wèn )歌(gē )者(zhě )为(wéi )谁(shuí ),果(guǒ )其(qí )母(mǔ )。盖(gài )闻(wén )母(mǔ )声(shēng ),声(shēng )音(yīn )相(xiàng )感(gǎn ),心(xīn )悲(bēi )意(yì )动(dòng ),开(kāi )关(guān )而(ér )问(wèn ),盖(gài )其(qí )实(shí )也(yě )。今(jīn )曾(céng )母(mǔ )在(zài )家(jiā ),曾(céng )子(zǐ )在(zài )野(yě ),不(bú )闻(wén )号(hào )呼(hū )之(zhī )声(shēng ),母(mǔ )小(xiǎo )扼(è )臂(bì ),安(ān )能(néng )动(dòng )子(zǐ )?疑(yí )世(shì )人(rén )颂(sòng )成(chéng ),闻(wén )曾(céng )子(zǐ )之(zhī )孝(xiào )天(tiān )下(xià )少(shǎo )双(shuāng ),则(zé )为(wéi )空(kōng )生(shēng )母(mǔ )扼(è )臂(bì )之(zhī )说(shuō )也(yě )。

世(shì )称(chēng ):南(nán )阳(yáng )卓(zhuó )公(gōng )为(wéi )缑(gōu )氏(shì )令(lìng ),蝗(huáng )不(bú )入(rù )界(jiè )。盖(gài )以(yǐ )贤(xián )明(míng )至(zhì )诚(chéng ),灾(zāi )虫(chóng )不(bú )入(rù )其(qí )县(xiàn )也(yě )。此(cǐ )又(yòu )虚(xū )也(yě )。夫(fū )贤(xián )明(míng )至(zhì )诚(chéng )之(zhī )化(huà ),通(tōng )於(yú )同(tóng )类(lèi ),能(néng )相(xiàng )知(zhī )心(xīn ),然(rán )後(hòu )慕(mù )服(fú )。蝗(huáng )虫(chóng ),闽(mǐn )虻(méng )之(zhī )类(lèi )也(yě ),何(hé )知(zhī )何(hé )见(jiàn )而(ér )能(néng )知(zhī )卓(zhuó )公(gōng )之(zhī )化(huà )?使(shǐ )贤(xián )者(zhě )处(chù )深(shēn )野(yě )之(zhī )中(zhōng ),闽(mǐn )虻(méng )能(néng )不(bú )入(rù )其(qí )舍(shě )乎(hū )?闽(mǐn )虻(méng )不(bú )能(néng )避(bì )贤(xián )者(zhě )之(zhī )舍(shě ),蝗(huáng )虫(chóng )何(hé )能(néng )不(bú )入(rù )卓(zhuó )公(gōng )之(zhī )县(xiàn )?如(rú )谓(wèi )蝗(huáng )虫(chóng )变(biàn )与(yǔ )闽(mǐn )虻(méng )异(yì ),夫(fū )寒(hán )温(wēn )亦(yì )灾(zāi )变(biàn )也(yě ),使(shǐ )一(yī )郡(jùn )皆(jiē )寒(hán ),贤(xián )者(zhě )长(zhǎng )一(yī )县(xiàn ),一(yī )县(xiàn )之(zhī )界(jiè )能(néng )独(dú )温(wēn )乎(hū )?夫(fū )寒(hán )温(wēn )不(bú )能(néng )避(bì )贤(xián )者(zhě )之(zhī )县(xiàn ),蝗(huáng )虫(chóng )何(hé )能(néng )不(bú )入(rù )卓(zhuó )公(gōng )之(zhī )界(jiè )?夫(fū )如(rú )是(shì ),蝗(huáng )虫(chóng )适(shì )不(bú )入(rù )界(jiè ),卓(zhuó )公(gōng )贤(xián )名(míng )称(chēng )於(yú )世(shì ),世(shì )则(zé )谓(wèi )之(zhī )能(néng )却(què )蝗(huáng )虫(chóng )矣(yǐ )。何(hé )以(yǐ )验(yàn )之(zhī )?夫(fū )蝗(huáng )之(zhī )集(jí )於(yú )野(yě ),非(fēi )能(néng )普(pǔ )博(bó )尽(jìn )蔽(bì )地(dì )也(yě ),往(wǎng )往(wǎng )积(jī )聚(jù )多(duō )少(shǎo )有(yǒu )处(chù )。非(fēi )所(suǒ )积(jī )之(zhī )地(dì ),则(zé )盗(dào )跖(zhí )所(suǒ )居(jū );所(suǒ )少(shǎo )之(zhī )野(yě ),则(zé )伯(bó )夷(yí )所(suǒ )处(chù )也(yě )。集(jí )过(guò )有(yǒu )多(duō )少(shǎo ),不(bú )能(néng )尽(jìn )蔽(bì )覆(fù )也(yě )。夫(fū )集(jí )地(dì )有(yǒu )多(duō )少(shǎo ),则(zé )其(qí )过(guò )县(xiàn )有(yǒu )留(liú )去(qù )矣(yǐ )。多(duō )少(shǎo )不(bú )可(kě )以(yǐ )验(yàn )善(shàn )恶(è );有(yǒu )无(wú )安(ān )可(kě )以(yǐ )明(míng )贤(xián )不(bú )肖(xiāo )也(yě )?盖(gài )时(shí )蝗(huáng )自(zì )过(guò ),不(bú )谓(wèi )贤(xián )人(rén )界(jiè )不(bú )入(rù )明(míng )矣(yǐ )。

阅读:26425

打赏捐助〔Donate〕>>>

《感虚篇》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库