说一【登录】

《韩非子》 > 外储说右上 > 《说一》 > 拼音版

赏(shǎng )之(zhī )誉(yù )不(bú )劝(quàn ),罚(fá )之(zhī )毁(huǐ )之(zhī )不(bú )畏(wèi ).四(sì )者(zhě )加(jiā )焉(yān )不(bú )变(biàn ),则(zé )除(chú )之(zhī )。

齐(qí )景(jǐng )公(gōng )之(zhī )晋(jìn ),从(cóng )平(píng )公(gōng )饮(yǐn ),师(shī )旷(kuàng )侍(shì )坐(zuò )。景(jǐng )公(gōng )问(wèn )政(zhèng )于(yú )师(shī )旷(kuàng )曰(yuē ):“太(tài )师(shī )将(jiāng )奚(xī )以(yǐ )教(jiāo )寡(guǎ )人(rén )?”师(shī )旷(kuàng )曰(yuē ):“君(jūn )必(bì )惠(huì )民(mín )而(ér )已(yǐ )。”中(zhōng )坐(zuò ),酒(jiǔ )酣(hān ),将(jiāng )出(chū ),又(yòu )复(fù )问(wèn )政(zhèng )于(yú )师(shī )旷(kuàng )曰(yuē ):“太(tài )师(shī )奚(xī )以(yǐ )教(jiāo )寡(guǎ )人(rén )?”。师(shī )旷(kuàng )曰(yuē ):“君(jūn )必(bì )惠(huì )民(mín )而(ér )已(yǐ )矣(yǐ )。”景(jǐng )公(gōng )出(chū )之(zhī )舍(shě ),师(shī )旷(kuàng )送(sòng )之(zhī ),又(yòu )问(wèn )政(zhèng )于(yú )师(shī )旷(kuàng )。师(shī )旷(kuàng )曰(yuē ):“君(jūn )必(bì )惠(huì )民(mín )而(ér )已(yǐ )矣(yǐ )。”景(jǐng )公(gōng )归(guī )思(sī ),未(wèi )醒(xǐng ),而(ér )得(dé )师(shī )旷(kuàng )之(zhī )所(suǒ )谓(wèi )公(gōng )子(zǐ )尾(wěi )、公(gōng )子(zǐ )夏(xià )者(zhě ),景(jǐng )公(gōng )之(zhī )二(èr )弟(dì )也(yě ),甚(shèn )得(dé )齐(qí )民(mín ),家(jiā )富(fù )贵(guì )而(ér )说(shuō )之(zhī ),拟(nǐ )于(yú )公(gōng )室(shì ),此(cǐ )危(wēi )吾(wú )位(wèi )者(zhě )也(yě ),今(jīn )谓(wèi )我(wǒ )惠(huì )民(mín ),使(shǐ )我(wǒ )与(yǔ )二(èr )弟(dì )争(zhēng )民(mín )邪(xié )?于(yú )是(shì )反(fǎn )国(guó ),发(fā )禀(bǐng )粟(sù )以(yǐ )赋(fù )众(zhòng )贫(pín ),散(sàn )府(fǔ )馀(yú )财(cái )以(yǐ )赐(cì )孤(gū )寡(guǎ ),仓(cāng )无(wú )陈(chén )粟(sù ),府(fǔ )无(wú )馀(yú )财(cái ),宫(gōng )妇(fù )不(bú )御(yù )者(zhě )出(chū )嫁(jià )之(zhī ),七(qī )十(shí )受(shòu )禄(lù )米(mǐ ),鬻(yù )德(dé )惠(huì )施(shī )于(yú )民(mín )也(yě ),已(yǐ )与(yǔ )二(èr )弟(dì )争(zhēng )民(mín )。居(jū )二(èr )年(nián ),二(èr )弟(dì )出(chū )走(zǒu ),公(gōng )子(zǐ )夏(xià )逃(táo )楚(chǔ ),公(gōng )子(zǐ )尾(wěi )走(zǒu )晋(jìn )。

景(jǐng )公(gōng )与(yǔ )晏(yàn )了(le )子(zǐ )游(yóu )于(yú )少(shǎo )海(hǎi ),登(dēng )柏(bǎi )寝(qǐn )之(zhī )台(tái )而(ér )还(hái )望(wàng )其(qí )国(guó )曰(yuē ):“美(měi )哉(zāi )!泱(yāng )泱(yāng )乎(hū ),堂(táng )堂(táng )乎(hū )!后(hòu )世(shì )将(jiāng )孰(shú )有(yǒu )此(cǐ )?”晏(yàn )子(zǐ )对(duì )曰(yuē ):“其(qí )田(tián )成(chéng )氏(shì )乎(hū )!“景(jǐng )公(gōng )曰(yuē ):“寡(guǎ )人(rén )有(yǒu )此(cǐ )国(guó )也(yě ),而(ér )曰(yuē )田(tián )成(chéng )氏(shì )有(yǒu )之(zhī ),何(hé )也(yě )?”晏(yàn )子(zǐ )对(duì )曰(yuē ):“夫(fū )田(tián )氏(shì )甚(shèn )得(dé )齐(qí )民(mín ),其(qí )于(yú )民(mín )也(yě ),上(shàng )之(zhī )请(qǐng )爵(jué )禄(lù )行(háng )诸(zhū )大(dà )臣(chén ),下(xià )之(zhī )私(sī )大(dà )斗(dòu )斛(hú )区(qū )釜(fǔ )以(yǐ )出(chū )贷(dài ),小(xiǎo )斗(dòu )斛(hú )区(qū )釜(fǔ )以(yǐ )收(shōu )之(zhī )。杀(shā )一(yī )牛(niú ),取(qǔ )一(yī )豆(dòu )肉(ròu ),馀(yú )以(yǐ )食(shí )士(shì )。终(zhōng )岁(suì ),布(bù )帛(bó )取(qǔ )二(èr )制(zhì )焉(yān ),馀(yú )以(yǐ )衣(yī )士(shì )。故(gù )市(shì )木(mù )之(zhī )价(jià )不(bú )加(jiā )贵(guì )于(yú )山(shān ),泽(zé )之(zhī )鱼(yú )监(jiān )龟(guī )鳖(biē )赢(yíng )蚌(bàng )不(bú )贵(guì )于(yú )海(hǎi )。君(jūn )重(zhòng )敛(liǎn ),而(ér )田(tián )成(chéng )氏(shì )厚(hòu )施(shī )。齐(qí )尝(cháng )大(dà )饥(jī ),道(dào )旁(páng )饿(è )死(sǐ )者(zhě )不(bú )可(kě )胜(shèng )数(shù )也(yě ),父(fù )子(zǐ )相(xiàng )牵(qiān )而(ér )趋(qū )田(tián )成(chéng )氏(shì )者(zhě ),不(bú )闻(wén )不(bú )生(shēng )。故(gù )秦(qín )周(zhōu )之(zhī )民(mín )相(xiàng )与(yǔ )歌(gē )之(zhī )曰(yuē ):''讴(ōu )乎(hū ),其(qí )已(yǐ )乎(hū )!苞(bāo )乎(hū ),其(qí )往(wǎng )归(guī )田(tián )成(chéng )子(zǐ )乎(hū )!''《诗(shī )》曰(yuē ):''虽(suī )无(wú )德(dé )与(yǔ )女(nǚ ),式(shì )歌(gē )且(qiě )舞(wǔ )。''今(jīn )田(tián )成(chéng )氏(shì )之(zhī )德(dé )而(ér )民(mín )之(zhī )歌(gē )舞(wǔ ),民(mín )德(dé )归(guī )之(zhī )矣(yǐ )。故(gù )曰(yuē ):''其(qí )田(tián )成(chéng )氏(shì )乎(hū )!''“公(gōng )泫(xuàn )然(rán )出(chū )涕(tì )曰(yuē ):“不(bú )亦(yì )悲(bēi )乎(hū )!寡(guǎ )人(rén )有(yǒu )国(guó )而(ér )田(tián )成(chéng )氏(shì )有(yǒu )之(zhī ),今(jīn )为(wéi )之(zhī )奈(nài )何(hé )?”晏(yàn )子(zǐ )对(duì )曰(yuē ):“君(jūn )何(hé )患(huàn )焉(yān )?若(ruò )君(jūn )欲(yù )夺(duó )之(zhī ),则(zé )近(jìn )贤(xián )而(ér )远(yuǎn )不(bú )肖(xiāo ),治(zhì )其(qí )烦(fán )乱(luàn ),缓(huǎn )其(qí )刑(xíng )罚(fá ),振(zhèn )贫(pín )穷(qióng )而(ér )恤(xù )孤(gū )寡(guǎ ),行(háng )恩(ēn )惠(huì )而(ér )给(gěi )不(bú )足(zú ),民(mín )将(jiāng )归(guī )君(jūn ),则(zé )虽(suī )有(yǒu )十(shí )田(tián )成(chéng )氏(shì ),其(qí )如(rú )君(jūn )何(hé )?”

或(huò )曰(yuē ):景(jǐng )公(gōng )不(bú )知(zhī )用(yòng )势(shì ),而(ér )师(shī )旷(kuàng )、晏(yàn )子(zǐ )不(bú )知(zhī )患(huàn )。夫(fū )猎(liè )者(zhě )托(tuō )车(chē )舆(yú )之(zhī )安(ān ),用(yòng )六(liù )马(mǎ )之(zhī )足(zú ),使(shǐ )王(wáng )良(liáng )佐(zuǒ )辔(pèi ),则(zé )身(shēn )不(bú )劳(láo )而(ér )易(yì )及(jí )轻(qīng )兽(shòu )矣(yǐ )。今(jīn )释(shì )车(chē )舆(yú )之(zhī )利(lì ),捐(juān )六(liù )马(mǎ )之(zhī )足(zú )与(yǔ )王(wáng )良(liáng )之(zhī )御(yù ),而(ér )下(xià )走(zǒu )逐(zhú )兽(shòu ),则(zé )虽(suī )楼(lóu )季(jì )之(zhī )足(zú )无(wú )时(shí )及(jí )兽(shòu )矣(yǐ )。托(tuō )良(liáng )马(mǎ )固(gù )车(chē ),则(zé )臧(zāng )获(huò )有(yǒu )馀(yú )。国(guó )者(zhě ),君(jūn )之(zhī )车(chē )也(yě );势(shì )者(zhě ),君(jūn )之(zhī )马(mǎ )也(yě )。夫(fū )不(bú )处(chù )势(shì )以(yǐ )禁(jìn )诛(zhū )擅(shàn )爱(ài )之(zhī )臣(chén ),而(ér )必(bì )德(dé )厚(hòu )以(yǐ )与(yǔ )天(tiān )下(xià )齐(qí )行(háng )以(yǐ )争(zhēng )民(mín ),是(shì )皆(jiē )不(bú )乘(chéng )君(jūn )之(zhī )车(chē ),为(wéi )因(yīn )马(mǎ )之(zhī )利(lì ),释(shì )车(chē )而(ér )下(xià )走(zǒu )者(zhě )也(yě )。故(gù )曰(yuē ):景(jǐng )公(gōng )不(bú )知(zhī )用(yòng )势(shì )之(zhī )主(zhǔ )也(yě ),而(ér )师(shī )旷(kuàng )、晏(yàn )子(zǐ )不(bú )知(zhī )除(chú )患(huàn )之(zhī )臣(chén )也(yě )。

子(zǐ )夏(xià )曰(yuē ):“《春(chūn )秋(qiū )》之(zhī )记(jì )臣(chén )杀(shā )君(jūn )、子(zǐ )杀(shā )父(fù )者(zhě ),以(yǐ )十(shí )数(shù )矣(yǐ ),皆(jiē )非(fēi )一(yī )日(rì )之(zhī )积(jī )也(yě ),有(yǒu )渐(jiàn )而(ér )以(yǐ )至(zhì )矣(yǐ )。凡(fán )奸(jiān )者(zhě ),行(háng )久(jiǔ )而(ér )成(chéng )积(jī ),积(jī )成(chéng )而(ér )力(lì )多(duō ),力(lì )多(duō )而(ér )能(néng )杀(shā ),故(gù )明(míng )主(zhǔ )蚤(zǎo )绝(jué )之(zhī )。”今(jīn )田(tián )常(cháng )之(zhī )为(wéi )乱(luàn ),有(yǒu )渐(jiàn )见(jiàn )矣(yǐ ),而(ér )君(jūn )不(bú )诛(zhū )。晏(yàn )子(zǐ )不(bú )使(shǐ )其(qí )君(jūn )禁(jìn )侵(qīn )陵(líng )之(zhī )臣(chén ),而(ér )使(shǐ )其(qí )主(zhǔ )行(háng )惠(huì ),故(gù )简(jiǎn )公(gōng )受(shòu )其(qí )祸(huò )。故(gù )子(zǐ )夏(xià )曰(yuē ):“善(shàn )持(chí )势(shì )者(zhě ),蚤(zǎo )绝(jué )奸(jiān )之(zhī )萌(méng )。”

季(jì )孙(sūn )相(xiàng )鲁(lǔ ),子(zǐ )路(lù )为(wéi )郈(hòu )令(lìng )。鲁(lǔ )以(yǐ )五(wǔ )月(yuè )起(qǐ )众(zhòng )为(wéi )长(zhǎng )沟(gōu ),当(dāng )此(cǐ )之(zhī )为(wéi ),子(zǐ )路(lù )以(yǐ )其(qí )私(sī )秧(yāng )粟(sù )为(wéi )浆(jiāng )饭(fàn ),要(yào )作(zuò )沟(gōu )者(zhě )于(yú )五(wǔ )父(fù )之(zhī )衢(qú )而(ér )飡(cān )之(zhī )。孔(kǒng )子(zǐ )闻(wén )之(zhī ),使(shǐ )子(zǐ )贡(gòng )往(wǎng )覆(fù )其(qí )饭(fàn ),击(jī )毁(huǐ )其(qí )器(qì ),曰(yuē ):“鲁(lǔ )君(jūn )有(yǒu )民(mín ),子(zǐ )奚(xī )为(wéi )乃(nǎi )餐(cān )之(zhī )?”子(zǐ )路(lù )怫(fú )然(rán )怒(nù ),攘(rǎng )肱(gōng )而(ér )入(rù ),请(qǐng )曰(yuē ):“夫(fū )子(zǐ )疾(jí )由(yóu )之(zhī )为(wéi )仁(rén )义(yì )乎(hū )?所(suǒ )学(xué )于(yú )夫(fū )子(zǐ )者(zhě ),仁(rén )义(yì )也(yě );仁(rén )义(yì )者(zhě ),与(yǔ )天(tiān )下(xià )共(gòng )其(qí )所(suǒ )有(yǒu )而(ér )同(tóng )其(qí )利(lì )其(qí )也(yě )。今(jīn )以(yǐ )由(yóu )之(zhī )伯(bó )粟(sù )而(ér )餐(cān )民(mín ),其(qí )不(bú )可(kě )何(hé )也(yě )?”孔(kǒng )子(zǐ )曰(yuē ):“由(yóu )之(zhī )野(yě )也(yě )!吾(wú )以(yǐ )女(nǚ )知(zhī )之(zhī ),女(nǚ )徒(tú )未(wèi )及(jí )也(yě )。女(nǚ )故(gù )如(rú )是(shì )之(zhī )不(bú )知(zhī )礼(lǐ )也(yě )!女(nǚ )之(zhī )餐(cān )之(zhī ),为(wéi )受(shòu )之(zhī )也(yě )。夫(fū )礼(lǐ ),天(tiān )子(zǐ )爱(ài )天(tiān )下(xià ),诸(zhū )候(hòu )爱(ài )境(jìng )内(nèi ),大(dà )夫(fū )爱(ài )官(guān )职(zhí ),士(shì )家(jiā )其(qí )家(jiā ),过(guò )其(qí )所(suǒ )受(shòu )曰(yuē )侵(qīn )。今(jīn )鲁(lǔ )君(jūn )有(yǒu )民(mín )而(ér )子(zǐ )擅(shàn )爱(ài )之(zhī ),是(shì )子(zǐ )侵(qīn )也(yě ),不(bú )亦(yì )诬(wū )乎(hū )!“言(yán )未(wèi )卒(zú ),而(ér )季(jì )孙(sūn )使(shǐ )者(zhě )至(zhì ),让(ràng )曰(yuē ):“肥(féi )也(yě )起(qǐ )民(mín )而(ér )使(shǐ )之(zhī ),先(xiān )生(shēng )使(shǐ )弟(dì )子(zǐ )止(zhǐ )徒(tú )役(yì )而(ér )餐(cān )之(zhī ),将(jiāng )夺(duó )肥(féi )之(zhī )民(mín )耶(yē )?”孔(kǒng )子(zǐ )驾(jià )而(ér )去(qù )鲁(lǔ )。以(yǐ )孔(kǒng )子(zǐ )之(zhī )贤(xián ),而(ér )季(jì )孙(sūn )非(fēi )鲁(lǔ )君(jūn )也(yě ),以(yǐ )人(rén )臣(chén )之(zhī )资(zī ),假(jiǎ )人(rén )主(zhǔ )之(zhī )术(shù ),蚤(zǎo )禁(jìn )于(yú )未(wèi )形(xíng ),而(ér )子(zǐ )路(lù )不(bú )得(dé )行(háng )其(qí )私(sī )惠(huì ),而(ér )害(hài )不(bú )得(dé )生(shēng ),况(kuàng )人(rén )主(zhǔ )乎(hū )!以(yǐ )景(jǐng )公(gōng )之(zhī )势(shì )而(ér )禁(jìn )田(tián )常(cháng )之(zhī )侵(qīn )也(yě ),则(zé )必(bì )无(wú )劫(jié )弑(shì )之(zhī )患(huàn )矣(yǐ )。

太(tài )公(gōng )望(wàng )东(dōng )封(fēng )于(yú )齐(qí ),齐(qí )东(dōng )海(hǎi )上(shàng )有(yǒu )居(jū )士(shì )曰(yuē )狂(kuáng )矞(yù )、华(huá )士(shì )昆(kūn )弟(dì )二(èr )人(rén )者(zhě )立(lì )议(yì )曰(yuē ):“吾(wú )不(bú )臣(chén )天(tiān )子(zǐ ),不(bú )友(yǒu )诸(zhū )侯(hóu ),耕(gēng )作(zuò )而(ér )食(shí )之(zhī ),掘(jué )井(jǐng )而(ér )饮(yǐn )之(zhī ),吾(wú )无(wú )求(qiú )于(yú )人(rén )也(yě )。无(wú )上(shàng )之(zhī )名(míng ),无(wú )君(jūn )之(zhī )禄(lù ),不(bú )事(shì )仕(shì )而(ér )事(shì )力(lì )。”太(tài )公(gōng )望(wàng )至(zhì )于(yú )营(yíng )丘(qiū ),使(shǐ )吏(lì )执(zhí )而(ér )杀(shā )之(zhī ),以(yǐ )为(wéi )首(shǒu )诛(zhū )。周(zhōu )公(gōng )旦(dàn )从(cóng )鲁(lǔ )闻(wén )之(zhī ),发(fā )急(jí )传(chuán )而(ér )问(wèn )之(zhī )曰(yuē ):“夫(fū )二(èr )子(zǐ ),贤(xián )者(zhě )也(yě )。今(jīn )日(rì )飨(xiǎng )国(guó )而(ér )杀(shā )贤(xián )者(zhě ),何(hé )也(yě )?”太(tài )公(gōng )望(wàng )曰(yuē ):“是(shì )昆(kūn )弟(dì )二(èr )人(rén )立(lì )议(yì )曰(yuē ):''吾(wú )不(bú )臣(chén )天(tiān )子(zǐ ),不(bú )友(yǒu )诸(zhū )侯(hóu ),耕(gēng )作(zuò )而(ér )食(shí )之(zhī ),掘(jué )井(jǐng )而(ér )饮(yǐn )之(zhī ),吾(wú )无(wú )求(qiú )于(yú )人(rén )也(yě )。无(wú )上(shàng )之(zhī )名(míng ),无(wú )君(jūn )之(zhī )禄(lù ),不(bú )事(shì )仕(shì )而(ér )事(shì )力(lì )。''彼(bǐ )不(bú )臣(chén )天(tiān )子(zǐ )者(zhě ),是(shì )望(wàng )不(bú )得(dé )而(ér )臣(chén )也(yě );不(bú )友(yǒu )诸(zhū )侯(hóu )者(zhě ),是(shì )望(wàng )不(bú )得(dé )而(ér )使(shǐ )也(yě );耕(gēng )作(zuò )而(ér )食(shí )之(zhī ),掘(jué )井(jǐng )而(ér )饮(yǐn )之(zhī ),无(wú )求(qiú )于(yú )人(rén )者(zhě ),是(shì )望(wàng )不(bú )得(dé )以(yǐ )赏(shǎng )罚(fá )劝(quàn )禁(jìn )也(yě )。且(qiě )无(wú )上(shàng )名(míng ),虽(suī )知(zhī ),不(bú )为(wéi )望(wàng )用(yòng );不(bú )仰(yǎng )君(jūn )禄(lù ),虽(suī )贤(xián ),不(bú )为(wéi )望(wàng )功(gōng )。不(bú )仕(shì ),则(zé )不(bú )治(zhì );不(bú )任(rèn ),则(zé )不(bú )忠(zhōng )。且(qiě )先(xiān )王(wáng )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )使(shǐ )其(qí )臣(chén )民(mín )者(zhě ),非(fēi )爵(jué )禄(lù )则(zé )刑(xíng )罚(fá )也(yě )。今(jīn )四(sì )者(zhě )不(bú )足(zú )以(yǐ )使(shǐ )之(zhī ),则(zé )望(wàng )当(dāng )谁(shuí )为(wéi )君(jūn )乎(hū )?不(bú )服(fú )兵(bīng )革(gé )而(ér )显(xiǎn ),不(bú )亲(qīn )耕(gēng )耨(nòu )而(ér )名(míng ),又(yòu )非(fēi )所(suǒ )以(yǐ )教(jiāo )于(yú )国(guó )也(yě )。今(jīn )有(yǒu )马(mǎ )于(yú )此(cǐ ),如(rú )骥(jì )之(zhī )状(zhuàng )者(zhě ),天(tiān )下(xià )之(zhī )至(zhì )良(liáng )也(yě )。然(rán )而(ér )驱(qū )之(zhī )不(bú )前(qián ),却(què )之(zhī )不(bú )止(zhǐ ),左(zuǒ )之(zhī )不(bú )左(zuǒ ),右(yòu )之(zhī )不(bú )右(yòu ),则(zé )臧(zāng )获(huò )虽(suī )贱(jiàn ),不(bú )托(tuō )其(qí )足(zú )。臧(zāng )获(huò )之(zhī )所(suǒ )愿(yuàn )托(tuō )其(qí )足(zú )于(yú )骥(jì )者(zhě ),以(yǐ )骥(jì )之(zhī )可(kě )以(yǐ )追(zhuī )利(lì )辟(pì )害(hài )也(yě )。今(jīn )不(bú )为(wéi )人(rén )用(yòng ),臧(zāng )获(huò )虽(suī )贱(jiàn ),不(bú )托(tuō )其(qí )足(zú )焉(yān )。已(yǐ )自(zì )谓(wèi )以(yǐ )为(wéi )世(shì )之(zhī )贤(xián )士(shì ),而(ér )不(bú )为(wéi )主(zhǔ )用(yòng ),行(háng )极(jí )贤(xián )而(ér )不(bú )用(yòng )于(yú )君(jūn ),此(cǐ )非(fēi )明(míng )主(zhǔ )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )臣(chén )也(yě ),亦(yì )骥(jì )之(zhī )不(bú )可(kě )左(zuǒ )右(yòu )矣(yǐ ),是(shì )以(yǐ )诛(zhū )之(zhī )。”

一(yī )曰(yuē ):太(tài )公(gōng )望(wàng )东(dōng )封(fēng )于(yú )齐(qí )。海(hǎi )上(shàng )有(yǒu )贤(xián )者(zhě )狂(kuáng )矞(yù ),太(tài )公(gōng )望(wàng )闻(wén )之(zhī ),往(wǎng )请(qǐng )焉(yān ),三(sān )却(què )马(mǎ )于(yú )门(mén )而(ér )狂(kuáng )矞(yù )不(bú )报(bào )见(jiàn )也(yě ),太(tài )公(gōng )望(wàng )诛(zhū )之(zhī )。当(dāng )是(shì )时(shí )也(yě ),周(zhōu )公(gōng )旦(dàn )在(zài )鲁(lǔ ),驰(chí )往(wǎng )止(zhǐ )之(zhī );比(bǐ )至(zhì ),已(yǐ )诛(zhū )之(zhī )矣(yǐ )。周(zhōu )公(gōng )旦(dàn )曰(yuē ):狂(kuáng )矞(yù ),天(tiān )下(xià )贤(xián )者(zhě )也(yě ),夫(fū )子(zǐ )何(hé )为(wéi )诛(zhū )之(zhī )?”太(tài )公(gōng )望(wàng )曰(yuē ):“狂(kuáng )矞(yù )也(yě )议(yì )不(bú )臣(chén )天(tiān )子(zǐ ),不(bú )友(yǒu )诸(zhū )候(hòu ),吾(wú )恐(kǒng )其(qí )乱(luàn )法(fǎ )易(yì )教(jiāo )也(yě ),故(gù )以(yǐ )为(wéi )首(shǒu )诛(zhū )。今(jīn )有(yǒu )马(mǎ )于(yú )此(cǐ ),形(xíng )容(róng )似(sì )骥(jì )也(yě ),然(rán )驱(qū )之(zhī )不(bú )往(wǎng ),引(yǐn )之(zhī )不(bú )前(qián ),虽(suī )臧(zāng )获(huò )不(bú )托(tuō )足(zú )于(yú )其(qí )轸(zhěn )也(yě )。”

如(rú )耳(ěr )说(shuō )卫(wèi )嗣(sì )公(gōng ),卫(wèi )嗣(sì )公(gōng )说(shuō )而(ér )太(tài )息(xī )。左(zuǒ )右(yòu )曰(yuē ):“公(gōng )何(hé )为(wéi )不(bú )相(xiàng )也(yě )?”公(gōng )曰(yuē ):“夫(fū )马(mǎ )似(sì )鹿(lù )者(zhě ),而(ér )题(tí )之(zhī )千(qiān )金(jīn )。然(rán )而(ér )有(yǒu )百(bǎi )金(jīn )之(zhī )马(mǎ )而(ér )无(wú )千(qiān )金(jīn )之(zhī )鹿(lù )者(zhě ),何(hé )也(yě )?马(mǎ )为(wéi )人(rén )用(yòng )而(ér )鹿(lù )不(bú )为(wéi )人(rén )用(yòng )也(yě )。今(jīn )如(rú )耳(ěr )万(wàn )乘(chéng )之(zhī )相(xiàng )也(yě ),外(wài )有(yǒu )大(dà )国(guó )之(zhī )意(yì ),其(qí )心(xīn )不(bú )在(zài )卫(wèi ),虽(suī )辩(biàn )知(zhī ),亦(yì )不(bú )为(wéi )寡(guǎ )人(rén )用(yòng ),吾(wú )是(shì )以(yǐ )不(bú )相(xiàng )也(yě )。”

薛(xuē )公(gōng )子(zǐ )相(xiàng )魏(wèi )昭(zhāo )候(hòu )也(yě ),左(zuǒ )右(yòu )有(yǒu )栾(luán )子(zǐ )者(zhě )曰(yuē )阳(yáng )胡(hú ),潘(pān ),其(qí )于(yú )王(wáng )甚(shèn )重(zhòng ),而(ér )不(bú )为(wéi )薛(xuē )公(gōng )。薛(xuē )公(gōng )患(huàn )之(zhī ),于(yú )是(shì )乃(nǎi )召(zhào )与(yǔ )之(zhī )博(bó ),予(yǔ )之(zhī )人(rén )百(bǎi )金(jīn ),令(lìng )之(zhī )昆(kūn )弟(dì )博(bó );俄(é )又(yòu )益(yì )之(zhī )人(rén )二(èr )百(bǎi )金(jīn )。方(fāng )博(bó )有(yǒu )问(wèn ),谒(yè )者(zhě )言(yán )客(kè )张(zhāng )季(jì )之(zhī )子(zǐ )在(zài )门(mén ),公(gōng )怫(fú )然(rán )怒(nù ),抚(fǔ )兵(bīng )而(ér )授(shòu )谒(yè )者(zhě )曰(yuē ):“杀(shā )之(zhī )!吾(wú )闻(wén )季(jì )之(zhī )不(bú )为(wéi )文(wén )也(yě )。”立(lì )有(yǒu )间(jiān ),时(shí )季(jì )羽(yǔ )在(zài )侧(cè ),曰(yuē ):“不(bú )然(rán )。窃(qiè )闻(wén )季(jì )为(wéi )公(gōng )甚(shèn ),顾(gù )其(qí )人(rén )阴(yīn )未(wèi )闻(wén )耳(ěr )。”乃(nǎi )辍(chuò )不(bú )杀(shā )客(kè )大(dà )礼(lǐ )之(zhī ),曰(yuē ):“曩(nǎng )者(zhě )闻(wén )季(jì )之(zhī )不(bú )为(wéi )文(wén )也(yě ),故(gù )欲(yù )杀(shā )之(zhī );今(jīn )诚(chéng )为(wéi )文(wén )也(yě ),岂(qǐ )忘(wàng )季(jì )哉(zāi )!“告(gào )廪(lǐn )献(xiàn )千(qiān )石(shí )之(zhī )粟(sù ),告(gào )府(fǔ )献(xiàn )五(wǔ )百(bǎi )金(jīn ),告(gào )驺(zōu )私(sī )厩(jiù )献(xiàn )良(liáng )马(mǎ )固(gù )车(chē )二(èr )乘(chéng ),因(yīn )令(lìng )奄(yǎn )将(jiāng )宫(gōng )人(rén )之(zhī )美(měi )妾(qiè )二(èr )十(shí )人(rén )并(bìng )遗(yí )季(jì )也(yě )。栾(luán )子(zǐ )因(yīn )相(xiàng )谓(wèi )曰(yuē ):“为(wéi )公(gōng )者(zhě )必(bì )利(lì ),不(bú )为(wéi )公(gōng )者(zhě )必(bì )害(hài ),吾(wú )曹(cáo )何(hé )爱(ài )不(bú )为(wéi )公(gōng )?”因(yīn )私(sī )竞(jìng )劝(quàn )而(ér )遂(suí )为(wéi )之(zhī )。薛(xuē )公(gōng )以(yǐ )人(rén )臣(chén )之(zhī )势(shì ),假(jiǎ )人(rén )主(zhǔ )之(zhī )术(shù )也(yě ),而(ér )害(hài )不(bú )得(dé )生(shēng ),况(kuàng )错(cuò )之(zhī )人(rén )主(zhǔ )乎(hū )!夫(fū )驯(xùn )鸟(niǎo )者(zhě )断(duàn )其(qí )下(xià )翎(líng ),则(zé )必(bì )恃(shì )人(rén )而(ér )食(shí ),焉(yān )得(dé )不(bú )驯(xùn )乎(hū )?夫(fū )明(míng )主(zhǔ )畜(chù )臣(chén )亦(yì )然(rán ),令(lìng )臣(chén )不(bú )得(dé )不(bú )利(lì )君(jūn )之(zhī )禄(lù ),不(bú )得(dé )无(wú )服(fú )上(shàng )之(zhī )名(míng )。夫(fū )利(lì )君(jūn )之(zhī )禄(lù ),服(fú )上(shàng )之(zhī )名(míng ),焉(yān )得(dé )不(bú )服(fú )?

阅读:25668

打赏捐助〔Donate〕>>>

《说一》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库