齐太公世家【登录】

《史记》 > 三十世家 > 《齐太公世家》 > 拼音版

太(tài )公(gōng )望(wàng )吕(lǚ )尚(shàng )者(zhě ),东(dōng )海(hǎi )上(shàng )人(rén )。其(qí )先(xiān )祖(zǔ )尝(cháng )为(wéi )四(sì )岳(yuè ),佐(zuǒ )禹(yǔ )平(píng )水(shuǐ )土(tǔ )甚(shèn )有(yǒu )功(gōng )。虞(yú )夏(xià )之(zhī )际(jì )封(fēng )於(yú )吕(lǚ ),或(huò )封(fēng )於(yú )申(shēn ),姓(xìng )姜(jiāng )氏(shì )。夏(xià )商(shāng )之(zhī )时(shí ),申(shēn )、吕(lǚ )或(huò )封(fēng )枝(zhī )庶(shù )子(zǐ )孙(sūn ),或(huò )为(wéi )庶(shù )人(rén ),尚(shàng )其(qí )後(hòu )苗(miáo )裔(yì )也(yě )。本(běn )姓(xìng )姜(jiāng )氏(shì ),从(cóng )其(qí )封(fēng )姓(xìng ),故(gù )曰(yuē )吕(lǚ )尚(shàng )。

吕(lǚ )尚(shàng )盖(gài )尝(cháng )穷(qióng )困(kùn ),年(nián )老(lǎo )矣(yǐ ),以(yǐ )渔(yú )钓(diào )奸(jiān )周(zhōu )西(xī )伯(bó )。西(xī )伯(bó )将(jiāng )出(chū )猎(liè ),卜(bo )之(zhī ),曰(yuē )“所(suǒ )获(huò )非(fēi )龙(lóng )非(fēi )螭(chī ),非(fēi )虎(hǔ )非(fēi )罴(pí );所(suǒ )获(huò )霸(bà )王(wáng )之(zhī )辅(fǔ )”。於(yú )是(shì )周(zhōu )西(xī )伯(bó )猎(liè ),果(guǒ )遇(yù )太(tài )公(gōng )於(yú )渭(wèi )之(zhī )阳(yáng ),与(yǔ )语(yǔ )大(dà )说(shuō ),曰(yuē ):“自(zì )吾(wú )先(xiān )君(jūn )太(tài )公(gōng )曰(yuē )“当(dāng )有(yǒu )圣(shèng )人(rén )適(shì )周(zhōu ),周(zhōu )以(yǐ )兴(xìng )”。子(zǐ )真(zhēn )是(shì )邪(xié )?吾(wú )太(tài )公(gōng )望(wàng )子(zǐ )久(jiǔ )矣(yǐ )。”故(gù )号(hào )之(zhī )曰(yuē )“太(tài )公(gōng )望(wàng )”,载(zǎi )与(yǔ )俱(jù )归(guī ),立(lì )为(wéi )师(shī )。

或(huò )曰(yuē ),太(tài )公(gōng )博(bó )闻(wén ),尝(cháng )事(shì )纣(zhòu )。纣(zhòu )无(wú )道(dào ),去(qù )之(zhī )。游(yóu )说(shuō )诸(zhū )侯(hóu ),无(wú )所(suǒ )遇(yù ),而(ér )卒(zú )西(xī )归(guī )周(zhōu )西(xī )伯(bó )。或(huò )曰(yuē ),吕(lǚ )尚(shàng )处(chù )士(shì ),隐(yǐn )海(hǎi )滨(bīn )。周(zhōu )西(xī )伯(bó )拘(jū )羑(yǒu )里(lǐ ),散(sàn )宜(yí )生(shēng )、闳(hóng )夭(yāo )素(sù )知(zhī )而(ér )招(zhāo )吕(lǚ )尚(shàng )。吕(lǚ )尚(shàng )亦(yì )曰(yuē )“吾(wú )闻(wén )西(xī )伯(bó )贤(xián ),又(yòu )善(shàn )养(yǎng )老(lǎo ),盍(hé )往(wǎng )焉(yān )”。三(sān )人(rén )者(zhě )为(wéi )西(xī )伯(bó )求(qiú )美(měi )女(nǚ )奇(qí )物(wù ),献(xiàn )之(zhī )於(yú )纣(zhòu ),以(yǐ )赎(shú )西(xī )伯(bó )。西(xī )伯(bó )得(dé )以(yǐ )出(chū ),反(fǎn )国(guó )。言(yán )吕(lǚ )尚(shàng )所(suǒ )以(yǐ )事(shì )周(zhōu )虽(suī )异(yì ),然(rán )要(yào )之(zhī )为(wéi )文(wén )武(wǔ )师(shī )。

周(zhōu )西(xī )伯(bó )昌(chāng )之(zhī )脱(tuō )羑(yǒu )里(lǐ )归(guī ),与(yǔ )吕(lǚ )尚(shàng )阴(yīn )谋(móu )修(xiū )德(dé )以(yǐ )倾(qīng )商(shāng )政(zhèng ),其(qí )事(shì )多(duō )兵(bīng )权(quán )与(yǔ )奇(qí )计(jì ),故(gù )後(hòu )世(shì )之(zhī )言(yán )兵(bīng )及(jí )周(zhōu )之(zhī )阴(yīn )权(quán )皆(jiē )宗(zōng )太(tài )公(gōng )为(wéi )本(běn )谋(móu )。周(zhōu )西(xī )伯(bó )政(zhèng )平(píng ),及(jí )断(duàn )虞(yú )芮(ruì )之(zhī )讼(sòng ),而(ér )诗(shī )人(rén )称(chēng )西(xī )伯(bó )受(shòu )命(mìng )曰(yuē )文(wén )王(wáng )。伐(fá )崇(chóng )、密(mì )须(xū )、犬(quǎn )夷(yí ),大(dà )作(zuò )丰(fēng )邑(yì )。天(tiān )下(xià )三(sān )分(fèn ),其(qí )二(èr )归(guī )周(zhōu )者(zhě ),太(tài )公(gōng )之(zhī )谋(móu )计(jì )居(jū )多(duō )。

文(wén )王(wáng )崩(bēng ),武(wǔ )王(wáng )即(jí )位(wèi )。九(jiǔ )年(nián ),欲(yù )修(xiū )文(wén )王(wáng )业(yè ),东(dōng )伐(fá )以(yǐ )观(guān )诸(zhū )侯(hóu )集(jí )否(fǒu )。师(shī )行(háng ),师(shī )尚(shàng )父(fù )左(zuǒ )杖(zhàng )黄(huáng )钺(yuè ),右(yòu )把(bǎ )白(bái )旄(máo )以(yǐ )誓(shì ),曰(yuē ):“苍(cāng )兕(sì )苍(cāng )兕(sì ),总(zǒng )尔(ěr )众(zhòng )庶(shù ),与(yǔ )尔(ěr )舟(zhōu )楫(jí ),後(hòu )至(zhì )者(zhě )斩(zhǎn )!”遂(suí )至(zhì )盟(méng )津(jīn )。诸(zhū )侯(hóu )不(bú )期(qī )而(ér )会(huì )者(zhě )八(bā )百(bǎi )诸(zhū )侯(hóu )。诸(zhū )侯(hóu )皆(jiē )曰(yuē ):“纣(zhòu )可(kě )伐(fá )也(yě )。”武(wǔ )王(wáng )曰(yuē ):“未(wèi )可(kě )。”还(hái )师(shī ),与(yǔ )太(tài )公(gōng )作(zuò )此(cǐ )太(tài )誓(shì )。

居(jū )二(èr )年(nián ),纣(zhòu )杀(shā )王(wáng )子(zǐ )比(bǐ )干(gàn ),囚(qiú )箕(jī )子(zǐ )。武(wǔ )王(wáng )将(jiāng )伐(fá )纣(zhòu ),卜(bo ),龟(guī )兆(zhào )不(bú )吉(jí ),风(fēng )雨(yǔ )暴(bào )至(zhì )。群(qún )公(gōng )尽(jìn )惧(jù ),唯(wéi )太(tài )公(gōng )彊(jiāng )之(zhī )劝(quàn )武(wǔ )王(wáng ),武(wǔ )王(wáng )於(yú )是(shì )遂(suí )行(háng )。十(shí )一(yī )年(nián )正(zhèng )月(yuè )甲(jiǎ )子(zǐ ),誓(shì )於(yú )牧(mù )野(yě ),伐(fá )商(shāng )纣(zhòu )。纣(zhòu )师(shī )败(bài )绩(jì )。纣(zhòu )反(fǎn )走(zǒu ),登(dēng )鹿(lù )台(tái ),遂(suí )追(zhuī )斩(zhǎn )纣(zhòu )。明(míng )日(rì ),武(wǔ )王(wáng )立(lì )于(yú )社(shè ),群(qún )公(gōng )奉(fèng )明(míng )水(shuǐ ),卫(wèi )康(kāng )叔(shū )封(fēng )布(bù )采(cǎi )席(xí ),师(shī )尚(shàng )父(fù )牵(qiān )牲(shēng ),史(shǐ )佚(yì )策(cè )祝(zhù ),以(yǐ )告(gào )神(shén )讨(tǎo )纣(zhòu )之(zhī )罪(zuì )。散(sàn )鹿(lù )台(tái )之(zhī )钱(qián ),发(fā )钜(jù )桥(qiáo )之(zhī )粟(sù ),以(yǐ )振(zhèn )贫(pín )民(mín )。封(fēng )比(bǐ )干(gàn )墓(mù ),释(shì )箕(jī )子(zǐ )囚(qiú )。迁(qiān )九(jiǔ )鼎(dǐng ),脩(yǒu )周(zhōu )政(zhèng ),与(yǔ )天(tiān )下(xià )更(gèng )始(shǐ )。师(shī )尚(shàng )父(fù )谋(móu )居(jū )多(duō )。

於(yú )是(shì )武(wǔ )王(wáng )已(yǐ )平(píng )商(shāng )而(ér )王(wáng )天(tiān )下(xià ),封(fēng )师(shī )尚(shàng )父(fù )於(yú )齐(qí )营(yíng )丘(qiū )。东(dōng )就(jiù )国(guó ),道(dào )宿(xiǔ )行(háng )迟(chí )。逆(nì )旅(lǚ )之(zhī )人(rén )曰(yuē ):“吾(wú )闻(wén )时(shí )难(nán )得(dé )而(ér )易(yì )失(shī )。客(kè )寝(qǐn )甚(shèn )安(ān ),殆(dài )非(fēi )就(jiù )国(guó )者(zhě )也(yě )。”太(tài )公(gōng )闻(wén )之(zhī ),夜(yè )衣(yī )而(ér )行(háng ),犁(lí )明(míng )至(zhì )国(guó )。莱(lái )侯(hóu )来(lái )伐(fá ),与(yǔ )之(zhī )争(zhēng )营(yíng )丘(qiū )。营(yíng )丘(qiū )边(biān )莱(lái )。莱(lái )人(rén ),夷(yí )也(yě ),会(huì )纣(zhòu )之(zhī )乱(luàn )而(ér )周(zhōu )初(chū )定(dìng ),未(wèi )能(néng )集(jí )远(yuǎn )方(fāng ),是(shì )以(yǐ )与(yǔ )太(tài )公(gōng )争(zhēng )国(guó )。

太(tài )公(gōng )至(zhì )国(guó ),脩(yǒu )政(zhèng ),因(yīn )其(qí )俗(sú ),简(jiǎn )其(qí )礼(lǐ ),通(tōng )商(shāng )工(gōng )之(zhī )业(yè ),便(biàn )鱼(yú )盐(yán )之(zhī )利(lì ),而(ér )人(rén )民(mín )多(duō )归(guī )齐(qí ),齐(qí )为(wéi )大(dà )国(guó )。及(jí )周(zhōu )成(chéng )王(wáng )少(shǎo )时(shí ),管(guǎn )蔡(cài )作(zuò )乱(luàn ),淮(huái )夷(yí )畔(pàn )周(zhōu ),乃(nǎi )使(shǐ )召(zhào )康(kāng )公(gōng )命(mìng )太(tài )公(gōng )曰(yuē ):“东(dōng )至(zhì )海(hǎi ),西(xī )至(zhì )河(hé ),南(nán )至(zhì )穆(mù )陵(líng ),北(běi )至(zhì )无(wú )棣(dì ),五(wǔ )侯(hóu )九(jiǔ )伯(bó ),实(shí )得(dé )征(zhēng )之(zhī )。”齐(qí )由(yóu )此(cǐ )得(dé )征(zhēng )伐(fá ),为(wéi )大(dà )国(guó )。都(dōu )营(yíng )丘(qiū )。

盖(gài )太(tài )公(gōng )之(zhī )卒(zú )百(bǎi )有(yǒu )馀(yú )年(nián ),子(zǐ )丁(dīng )公(gōng )吕(lǚ )伋(fán )立(lì )。丁(dīng )公(gōng )卒(zú ),子(zǐ )乙(yǐ )公(gōng )得(dé )立(lì )。乙(yǐ )公(gōng )卒(zú ),子(zǐ )癸(guǐ )公(gōng )慈(cí )母(mǔ )立(lì )。癸(guǐ )公(gōng )卒(zú ),子(zǐ )哀(āi )公(gōng )不(bú )辰(chén )立(lì )。

哀(āi )公(gōng )时(shí ),纪(jì )侯(hóu )谮(zèn )之(zhī )周(zhōu ),周(zhōu )烹(pēng )哀(āi )公(gōng )而(ér )立(lì )其(qí )弟(dì )静(jìng ),是(shì )为(wéi )胡(hú )公(gōng )。胡(hú )公(gōng )徙(xǐ )都(dōu )薄(báo )姑(gū ),而(ér )当(dāng )周(zhōu )夷(yí )王(wáng )之(zhī )时(shí )。

哀(āi )公(gōng )之(zhī )同(tóng )母(mǔ )少(shǎo )弟(dì )山(shān )怨(yuàn )胡(hú )公(gōng ),乃(nǎi )与(yǔ )其(qí )党(dǎng )率(lǜ )营(yíng )丘(qiū )人(rén )袭(xí )攻(gōng )杀(shā )胡(hú )公(gōng )而(ér )自(zì )立(lì ),是(shì )为(wéi )献(xiàn )公(gōng )。献(xiàn )公(gōng )元(yuán )年(nián ),尽(jìn )逐(zhú )胡(hú )公(gōng )子(zǐ ),因(yīn )徙(xǐ )薄(báo )姑(gū )都(dōu ),治(zhì )临(lín )菑(zī )。

九(jiǔ )年(nián ),献(xiàn )公(gōng )卒(zú ),子(zǐ )武(wǔ )公(gōng )寿(shòu )立(lì )。武(wǔ )公(gōng )九(jiǔ )年(nián ),周(zhōu )厉(lì )王(wáng )出(chū )奔(bēn ),居(jū )彘(zhì )。十(shí )年(nián ),王(wáng )室(shì )乱(luàn ),大(dà )臣(chén )行(háng )政(zhèng ),号(hào )曰(yuē )“共(gòng )和(hé )”。二(èr )十(shí )四(sì )年(nián ),周(zhōu )宣(xuān )王(wáng )初(chū )立(lì )。

二(èr )十(shí )六(liù )年(nián ),武(wǔ )公(gōng )卒(zú ),子(zǐ )厉(lì )公(gōng )无(wú )忌(jì )立(lì )。厉(lì )公(gōng )暴(bào )虐(nuè ),故(gù )胡(hú )公(gōng )子(zǐ )复(fù )入(rù )齐(qí ),齐(qí )人(rén )欲(yù )立(lì )之(zhī ),乃(nǎi )与(yǔ )攻(gōng )杀(shā )厉(lì )公(gōng )。胡(hú )公(gōng )子(zǐ )亦(yì )战(zhàn )死(sǐ )。齐(qí )人(rén )乃(nǎi )立(lì )厉(lì )公(gōng )子(zǐ )赤(chì )为(wéi )君(jūn ),是(shì )为(wéi )文(wén )公(gōng ),而(ér )诛(zhū )杀(shā )厉(lì )公(gōng )者(zhě )七(qī )十(shí )人(rén )。

文(wén )公(gōng )十(shí )二(èr )年(nián )卒(zú ),子(zǐ )成(chéng )公(gōng )脱(tuō )立(lì )。成(chéng )公(gōng )九(jiǔ )年(nián )卒(zú ),子(zǐ )庄(zhuāng )公(gōng )购(gòu )立(lì )。

庄(zhuāng )公(gōng )二(èr )十(shí )四(sì )年(nián ),犬(quǎn )戎(róng )杀(shā )幽(yōu )王(wáng ),周(zhōu )东(dōng )徙(xǐ )雒(luò )。秦(qín )始(shǐ )列(liè )为(wéi )诸(zhū )侯(hóu )。五(wǔ )十(shí )六(liù )年(nián ),晋(jìn )弑(shì )其(qí )君(jūn )昭(zhāo )侯(hóu )。

六(liù )十(shí )四(sì )年(nián ),庄(zhuāng )公(gōng )卒(zú ),子(zǐ )釐(lí )公(gōng )禄(lù )甫(fǔ )立(lì )。

釐(lí )公(gōng )九(jiǔ )年(nián ),鲁(lǔ )隐(yǐn )公(gōng )初(chū )立(lì )。十(shí )九(jiǔ )年(nián ),鲁(lǔ )桓(huán )公(gōng )弑(shì )其(qí )兄(xiōng )隐(yǐn )公(gōng )而(ér )自(zì )立(lì )为(wéi )君(jūn )。

二(èr )十(shí )五(wǔ )年(nián ),北(běi )戎(róng )伐(fá )齐(qí )。郑(zhèng )使(shǐ )太(tài )子(zǐ )忽(hū )来(lái )救(jiù )齐(qí ),齐(qí )欲(yù )妻(qī )之(zhī )。忽(hū )曰(yuē ):“郑(zhèng )小(xiǎo )齐(qí )大(dà ),非(fēi )我(wǒ )敌(dí )。”遂(suí )辞(cí )之(zhī )。

三(sān )十(shí )二(èr )年(nián ),釐(lí )公(gōng )同(tóng )母(mǔ )弟(dì )夷(yí )仲(zhòng )年(nián )死(sǐ )。其(qí )子(zǐ )曰(yuē )公(gōng )孙(sūn )无(wú )知(zhī ),釐(lí )公(gōng )爱(ài )之(zhī ),令(lìng )其(qí )秩(zhì )服(fú )奉(fèng )养(yǎng )比(bǐ )太(tài )子(zǐ )。

三(sān )十(shí )三(sān )年(nián ),釐(lí )公(gōng )卒(zú ),太(tài )子(zǐ )诸(zhū )兒(ér )立(lì ),是(shì )为(wéi )襄(xiāng )公(gōng )。

襄(xiāng )公(gōng )元(yuán )年(nián ),始(shǐ )为(wéi )太(tài )子(zǐ )时(shí ),尝(cháng )与(yǔ )无(wú )知(zhī )斗(dòu ),及(jí )立(lì ),绌(chù )无(wú )知(zhī )秩(zhì )服(fú ),无(wú )知(zhī )怨(yuàn )。

四(sì )年(nián ),鲁(lǔ )桓(huán )公(gōng )与(yǔ )夫(fū )人(rén )如(rú )齐(qí )。齐(qí )襄(xiāng )公(gōng )故(gù )尝(cháng )私(sī )通(tōng )鲁(lǔ )夫(fū )人(rén )。鲁(lǔ )夫(fū )人(rén )者(zhě ),襄(xiāng )公(gōng )女(nǚ )弟(dì )也(yě ),自(zì )釐(lí )公(gōng )时(shí )嫁(jià )为(wéi )鲁(lǔ )桓(huán )公(gōng )妇(fù ),及(jí )桓(huán )公(gōng )来(lái )而(ér )襄(xiāng )公(gōng )复(fù )通(tōng )焉(yān )。鲁(lǔ )桓(huán )公(gōng )知(zhī )之(zhī ),怒(nù )夫(fū )人(rén ),夫(fū )人(rén )以(yǐ )告(gào )齐(qí )襄(xiāng )公(gōng )。齐(qí )襄(xiāng )公(gōng )与(yǔ )鲁(lǔ )君(jūn )饮(yǐn ),醉(zuì )之(zhī ),使(shǐ )力(lì )士(shì )彭(péng )生(shēng )抱(bào )上(shàng )鲁(lǔ )君(jūn )车(chē ),因(yīn )拉(lā )杀(shā )鲁(lǔ )桓(huán )公(gōng ),桓(huán )公(gōng )下(xià )车(chē )则(zé )死(sǐ )矣(yǐ )。鲁(lǔ )人(rén )以(yǐ )为(wéi )让(ràng ),而(ér )齐(qí )襄(xiāng )公(gōng )杀(shā )彭(péng )生(shēng )以(yǐ )谢(xiè )鲁(lǔ )。

八(bā )年(nián ),伐(fá )纪(jì ),纪(jì )迁(qiān )去(qù )其(qí )邑(yì )。

十(shí )二(èr )年(nián ),初(chū ),襄(xiāng )公(gōng )使(shǐ )连(lián )称(chēng )、管(guǎn )至(zhì )父(fù )戍(shù )葵(kuí )丘(qiū ),瓜(guā )时(shí )而(ér )往(wǎng ),及(jí )瓜(guā )而(ér )代(dài )。往(wǎng )戍(shù )一(yī )岁(suì ),卒(zú )瓜(guā )时(shí )而(ér )公(gōng )弗(fú )为(wéi )发(fā )代(dài )。或(huò )为(wéi )请(qǐng )代(dài ),公(gōng )弗(fú )许(xǔ )。故(gù )此(cǐ )二(èr )人(rén )怒(nù ),因(yīn )公(gōng )孙(sūn )无(wú )知(zhī )谋(móu )作(zuò )乱(luàn )。连(lián )称(chēng )有(yǒu )从(cóng )妹(mèi )在(zài )公(gōng )宫(gōng ),无(wú )宠(chǒng ),使(shǐ )之(zhī )间(jiān )襄(xiāng )公(gōng ),曰(yuē )“事(shì )成(chéng )以(yǐ )女(nǚ )为(wéi )无(wú )知(zhī )夫(fū )人(rén )”。冬(dōng )十(shí )二(èr )月(yuè ),襄(xiāng )公(gōng )游(yóu )姑(gū )棼(fén ),遂(suí )猎(liè )沛(pèi )丘(qiū )。见(jiàn )彘(zhì ),从(cóng )者(zhě )曰(yuē )“彭(péng )生(shēng )”。公(gōng )怒(nù ),射(shè )之(zhī ),彘(zhì )人(rén )立(lì )而(ér )啼(tí )。公(gōng )惧(jù ),坠(zhuì )车(chē )伤(shāng )足(zú ),失(shī )屦(jù )。反(fǎn )而(ér )鞭(biān )主(zhǔ )屦(jù )者(zhě )茀(bó )三(sān )百(bǎi )。茀(bó )出(chū )宫(gōng )。而(ér )无(wú )知(zhī )、连(lián )称(chēng )、管(guǎn )至(zhì )父(fù )等(děng )闻(wén )公(gōng )伤(shāng ),乃(nǎi )遂(suí )率(lǜ )其(qí )众(zhòng )袭(xí )宫(gōng )。逢(féng )主(zhǔ )屦(jù )茀(bó ),茀(bó )曰(yuē ):“且(qiě )无(wú )入(rù )惊(jīng )宫(gōng ),惊(jīng )宫(gōng )未(wèi )易(yì )入(rù )也(yě )。”无(wú )知(zhī )弗(fú )信(xìn ),茀(bó )示(shì )之(zhī )创(chuàng ),乃(nǎi )信(xìn )之(zhī )。待(dài )宫(gōng )外(wài ),令(lìng )茀(bó )先(xiān )入(rù )。茀(bó )先(xiān )入(rù ),即(jí )匿(nì )襄(xiāng )公(gōng )户(hù )间(jiān )。良(liáng )久(jiǔ ),无(wú )知(zhī )等(děng )恐(kǒng ),遂(suí )入(rù )宫(gōng )。茀(bó )反(fǎn )与(yǔ )宫(gōng )中(zhōng )及(jí )公(gōng )之(zhī )幸(xìng )臣(chén )攻(gōng )无(wú )知(zhī )等(děng ),不(bú )胜(shèng ),皆(jiē )死(sǐ )。无(wú )知(zhī )入(rù )宫(gōng ),求(qiú )公(gōng )不(bú )得(dé )。或(huò )见(jiàn )人(rén )足(zú )於(yú )户(hù )间(jiān ),发(fā )视(shì ),乃(nǎi )襄(xiāng )公(gōng ),遂(suí )弑(shì )之(zhī ),而(ér )无(wú )知(zhī )自(zì )立(lì )为(wéi )齐(qí )君(jūn )。

桓(huán )公(gōng )元(yuán )年(nián )春(chūn ),齐(qí )君(jūn )无(wú )知(zhī )游(yóu )於(yú )雍(yōng )林(lín )。雍(yōng )林(lín )人(rén )尝(cháng )有(yǒu )怨(yuàn )无(wú )知(zhī ),及(jí )其(qí )往(wǎng )游(yóu ),雍(yōng )林(lín )人(rén )袭(xí )杀(shā )无(wú )知(zhī ),告(gào )齐(qí )大(dà )夫(fū )曰(yuē ):“无(wú )知(zhī )弑(shì )襄(xiāng )公(gōng )自(zì )立(lì ),臣(chén )谨(jǐn )行(háng )诛(zhū )。唯(wéi )大(dà )夫(fū )更(gèng )立(lì )公(gōng )子(zǐ )之(zhī )当(dāng )立(lì )者(zhě ),唯(wéi )命(mìng )是(shì )听(tīng )。”

初(chū ),襄(xiāng )公(gōng )之(zhī )醉(zuì )杀(shā )鲁(lǔ )桓(huán )公(gōng ),通(tōng )其(qí )夫(fū )人(rén ),杀(shā )诛(zhū )数(shù )不(bú )当(dāng ),淫(yín )於(yú )妇(fù )人(rén ),数(shù )欺(qī )大(dà )臣(chén ),群(qún )弟(dì )恐(kǒng )祸(huò )及(jí ),故(gù )次(cì )弟(dì )纠(jiū )奔(bēn )鲁(lǔ )。其(qí )母(mǔ )鲁(lǔ )女(nǚ )也(yě )。管(guǎn )仲(zhòng )、召(zhào )忽(hū )傅(fù )之(zhī )。次(cì )弟(dì )小(xiǎo )白(bái )奔(bēn )莒(jǔ ),鲍(bào )叔(shū )傅(fù )之(zhī )。小(xiǎo )白(bái )母(mǔ ),卫(wèi )女(nǚ )也(yě ),有(yǒu )宠(chǒng )於(yú )釐(lí )公(gōng )。小(xiǎo )白(bái )自(zì )少(shǎo )好(hǎo )善(shàn )大(dà )夫(fū )高(gāo )傒(xī )。及(jí )雍(yōng )林(lín )人(rén )杀(shā )无(wú )知(zhī ),议(yì )立(lì )君(jūn ),高(gāo )、国(guó )先(xiān )阴(yīn )召(zhào )小(xiǎo )白(bái )於(yú )莒(jǔ )。鲁(lǔ )闻(wén )无(wú )知(zhī )死(sǐ ),亦(yì )发(fā )兵(bīng )送(sòng )公(gōng )子(zǐ )纠(jiū ),而(ér )使(shǐ )管(guǎn )仲(zhòng )别(bié )将(jiāng )兵(bīng )遮(zhē )莒(jǔ )道(dào ),射(shè )中(zhōng )小(xiǎo )白(bái )带(dài )钩(gōu )。小(xiǎo )白(bái )详(xiáng )死(sǐ ),管(guǎn )仲(zhòng )使(shǐ )人(rén )驰(chí )报(bào )鲁(lǔ )。鲁(lǔ )送(sòng )纠(jiū )者(zhě )行(háng )益(yì )迟(chí ),六(liù )日(rì )至(zhì )齐(qí ),则(zé )小(xiǎo )白(bái )已(yǐ )入(rù ),高(gāo )傒(xī )立(lì )之(zhī ),是(shì )为(wéi )桓(huán )公(gōng )。

桓(huán )公(gōng )之(zhī )中(zhōng )钩(gōu ),详(xiáng )死(sǐ )以(yǐ )误(wù )管(guǎn )仲(zhòng ),已(yǐ )而(ér )载(zǎi )温(wēn )车(chē )中(zhōng )驰(chí )行(háng ),亦(yì )有(yǒu )高(gāo )、国(guó )内(nèi )应(yīng ),故(gù )得(dé )先(xiān )入(rù )立(lì ),发(fā )兵(bīng )距(jù )鲁(lǔ )。秋(qiū ),与(yǔ )鲁(lǔ )战(zhàn )于(yú )乾(qián )时(shí ),鲁(lǔ )兵(bīng )败(bài )走(zǒu ),齐(qí )兵(bīng )掩(yǎn )绝(jué )鲁(lǔ )归(guī )道(dào )。齐(qí )遗(yí )鲁(lǔ )书(shū )曰(yuē ):“子(zǐ )纠(jiū )兄(xiōng )弟(dì ),弗(fú )忍(rěn )诛(zhū ),请(qǐng )鲁(lǔ )自(zì )杀(shā )之(zhī )。召(zhào )忽(hū )、管(guǎn )仲(zhòng )雠(chóu )也(yě ),请(qǐng )得(dé )而(ér )甘(gān )心(xīn )醢(hǎi )之(zhī )。不(bú )然(rán ),将(jiāng )围(wéi )鲁(lǔ )。”鲁(lǔ )人(rén )患(huàn )之(zhī ),遂(suí )杀(shā )子(zǐ )纠(jiū )于(yú )笙(shēng )渎(dú )。召(zhào )忽(hū )自(zì )杀(shā ),管(guǎn )仲(zhòng )请(qǐng )囚(qiú )。桓(huán )公(gōng )之(zhī )立(lì ),发(fā )兵(bīng )攻(gōng )鲁(lǔ ),心(xīn )欲(yù )杀(shā )管(guǎn )仲(zhòng )。鲍(bào )叔(shū )牙(yá )曰(yuē ):“臣(chén )幸(xìng )得(dé )从(cóng )君(jūn ),君(jūn )竟(jìng )以(yǐ )立(lì )。君(jūn )之(zhī )尊(zūn ),臣(chén )无(wú )以(yǐ )增(zēng )君(jūn )。君(jūn )将(jiāng )治(zhì )齐(qí ),即(jí )高(gāo )傒(xī )与(yǔ )叔(shū )牙(yá )足(zú )也(yě )。君(jūn )且(qiě )欲(yù )霸(bà )王(wáng ),非(fēi )管(guǎn )夷(yí )吾(wú )不(bú )可(kě )。夷(yí )吾(wú )所(suǒ )居(jū )国(guó )国(guó )重(zhòng ),不(bú )可(kě )失(shī )也(yě )。”於(yú )是(shì )桓(huán )公(gōng )从(cóng )之(zhī )。乃(nǎi )详(xiáng )为(wéi )召(zhào )管(guǎn )仲(zhòng )欲(yù )甘(gān )心(xīn ),实(shí )欲(yù )用(yòng )之(zhī )。管(guǎn )仲(zhòng )知(zhī )之(zhī ),故(gù )请(qǐng )往(wǎng )。鲍(bào )叔(shū )牙(yá )迎(yíng )受(shòu )管(guǎn )仲(zhòng ),及(jí )堂(táng )阜(fù )而(ér )脱(tuō )桎(zhì )梏(gù ),斋(zhāi )祓(fú )而(ér )见(jiàn )桓(huán )公(gōng )。桓(huán )公(gōng )厚(hòu )礼(lǐ )以(yǐ )为(wéi )大(dà )夫(fū ),任(rèn )政(zhèng )。

桓(huán )公(gōng )既(jì )得(dé )管(guǎn )仲(zhòng ),与(yǔ )鲍(bào )叔(shū )、隰(xí )朋(péng )、高(gāo )傒(xī )修(xiū )齐(qí )国(guó )政(zhèng ),连(lián )五(wǔ )家(jiā )之(zhī )兵(bīng ),伸(shēn )轻(qīng )重(zhòng )鱼(yú )盐(yán )之(zhī )利(lì ),以(yǐ )赡(shàn )贫(pín )穷(qióng ),禄(lù )贤(xián )能(néng ),齐(qí )人(rén )皆(jiē )说(shuō )。

二(èr )年(nián ),伐(fá )灭(miè )郯(tán ),郯(tán )子(zǐ )奔(bēn )莒(jǔ )。初(chū ),桓(huán )公(gōng )亡(wáng )时(shí ),过(guò )郯(tán ),郯(tán )无(wú )礼(lǐ ),故(gù )伐(fá )之(zhī )。

五(wǔ )年(nián ),伐(fá )鲁(lǔ ),鲁(lǔ )将(jiāng )师(shī )败(bài )。鲁(lǔ )庄(zhuāng )公(gōng )请(qǐng )献(xiàn )遂(suí )邑(yì )以(yǐ )平(píng ),桓(huán )公(gōng )许(xǔ ),与(yǔ )鲁(lǔ )会(huì )柯(kē )而(ér )盟(méng )。鲁(lǔ )将(jiāng )盟(méng ),曹(cáo )沬(mèi )以(yǐ )匕(bǐ )首(shǒu )劫(jié )桓(huán )公(gōng )於(yú )坛(tán )上(shàng ),曰(yuē ):“反(fǎn )鲁(lǔ )之(zhī )侵(qīn )地(dì )!”桓(huán )公(gōng )许(xǔ )之(zhī )。已(yǐ )而(ér )曹(cáo )沬(mèi )去(qù )匕(bǐ )首(shǒu ),北(běi )面(miàn )就(jiù )臣(chén )位(wèi )。桓(huán )公(gōng )後(hòu )悔(huǐ ),欲(yù )无(wú )与(yǔ )鲁(lǔ )地(dì )而(ér )杀(shā )曹(cáo )沬(mèi )。管(guǎn )仲(zhòng )曰(yuē ):“夫(fū )劫(jié )许(xǔ )之(zhī )而(ér )倍(bèi )信(xìn )杀(shā )之(zhī ),愈(yù )一(yī )小(xiǎo )快(kuài )耳(ěr ),而(ér )弃(qì )信(xìn )於(yú )诸(zhū )侯(hóu ),失(shī )天(tiān )下(xià )之(zhī )援(yuán ),不(bú )可(kě )。”於(yú )是(shì )遂(suí )与(yǔ )曹(cáo )沬(mèi )三(sān )败(bài )所(suǒ )亡(wáng )地(dì )於(yú )鲁(lǔ )。诸(zhū )侯(hóu )闻(wén )之(zhī ),皆(jiē )信(xìn )齐(qí )而(ér )欲(yù )附(fù )焉(yān )。七(qī )年(nián ),诸(zhū )侯(hóu )会(huì )桓(huán )公(gōng )於(yú )甄(zhēn ),而(ér )桓(huán )公(gōng )於(yú )是(shì )始(shǐ )霸(bà )焉(yān )。

十(shí )四(sì )年(nián ),陈(chén )厉(lì )公(gōng )子(zǐ )完(wán ),号(hào )敬(jìng )仲(zhòng ),来(lái )奔(bēn )齐(qí )。齐(qí )桓(huán )公(gōng )欲(yù )以(yǐ )为(wéi )卿(qīng ),让(ràng );於(yú )是(shì )以(yǐ )为(wéi )工(gōng )正(zhèng )。田(tián )成(chéng )子(zǐ )常(cháng )之(zhī )祖(zǔ )也(yě )。

二(èr )十(shí )三(sān )年(nián ),山(shān )戎(róng )伐(fá )燕(yàn ),燕(yàn )告(gào )急(jí )於(yú )齐(qí )。齐(qí )桓(huán )公(gōng )救(jiù )燕(yàn ),遂(suí )伐(fá )山(shān )戎(róng ),至(zhì )于(yú )孤(gū )竹(zhú )而(ér )还(hái )。燕(yàn )庄(zhuāng )公(gōng )遂(suí )送(sòng )桓(huán )公(gōng )入(rù )齐(qí )境(jìng )。桓(huán )公(gōng )曰(yuē ):“非(fēi )天(tiān )子(zǐ ),诸(zhū )侯(hóu )相(xiàng )送(sòng )不(bú )出(chū )境(jìng ),吾(wú )不(bú )可(kě )以(yǐ )无(wú )礼(lǐ )於(yú )燕(yàn )。”於(yú )是(shì )分(fèn )沟(gōu )割(gē )燕(yàn )君(jūn )所(suǒ )至(zhì )与(yǔ )燕(yàn ),命(mìng )燕(yàn )君(jūn )复(fù )修(xiū )召(zhào )公(gōng )之(zhī )政(zhèng ),纳(nà )贡(gòng )于(yú )周(zhōu ),如(rú )成(chéng )康(kāng )之(zhī )时(shí )。诸(zhū )侯(hóu )闻(wén )之(zhī ),皆(jiē )从(cóng )齐(qí )。

二(èr )十(shí )七(qī )年(nián ),鲁(lǔ )湣(mǐn )公(gōng )母(mǔ )曰(yuē )哀(āi )姜(jiāng ),桓(huán )公(gōng )女(nǚ )弟(dì )也(yě )。哀(āi )姜(jiāng )淫(yín )於(yú )鲁(lǔ )公(gōng )子(zǐ )庆(qìng )父(fù ),庆(qìng )父(fù )弑(shì )湣(mǐn )公(gōng ),哀(āi )姜(jiāng )欲(yù )立(lì )庆(qìng )父(fù ),鲁(lǔ )人(rén )更(gèng )立(lì )釐(lí )公(gōng )。桓(huán )公(gōng )召(zhào )哀(āi )姜(jiāng ),杀(shā )之(zhī )。

二(èr )十(shí )八(bā )年(nián ),卫(wèi )文(wén )公(gōng )有(yǒu )狄(dí )乱(luàn ),告(gào )急(jí )於(yú )齐(qí )。齐(qí )率(lǜ )诸(zhū )侯(hóu )城(chéng )楚(chǔ )丘(qiū )而(ér )立(lì )卫(wèi )君(jūn )。

二(èr )十(shí )九(jiǔ )年(nián ),桓(huán )公(gōng )与(yǔ )夫(fū )人(rén )蔡(cài )姬(jī )戏(xì )船(chuán )中(zhōng )。蔡(cài )姬(jī )习(xí )水(shuǐ ),荡(dàng )公(gōng ),公(gōng )惧(jù ),止(zhǐ )之(zhī ),不(bú )止(zhǐ ),出(chū )船(chuán ),怒(nù ),归(guī )蔡(cài )姬(jī ),弗(fú )绝(jué )。蔡(cài )亦(yì )怒(nù ),嫁(jià )其(qí )女(nǚ )。桓(huán )公(gōng )闻(wén )而(ér )怒(nù ),兴(xìng )师(shī )往(wǎng )伐(fá )。

三(sān )十(shí )年(nián )春(chūn ),齐(qí )桓(huán )公(gōng )率(lǜ )诸(zhū )侯(hóu )伐(fá )蔡(cài ),蔡(cài )溃(kuì )。遂(suí )伐(fá )楚(chǔ )。楚(chǔ )成(chéng )王(wáng )兴(xìng )师(shī )问(wèn )曰(yuē ):“何(hé )故(gù )涉(shè )吾(wú )地(dì )?”管(guǎn )仲(zhòng )对(duì )曰(yuē ):“昔(xī )召(zhào )康(kāng )公(gōng )命(mìng )我(wǒ )先(xiān )君(jūn )太(tài )公(gōng )曰(yuē ):“五(wǔ )侯(hóu )九(jiǔ )伯(bó ),若(ruò )实(shí )征(zhēng )之(zhī ),以(yǐ )夹(jiá )辅(fǔ )周(zhōu )室(shì )。”赐(cì )我(wǒ )先(xiān )君(jūn )履(lǚ ),东(dōng )至(zhì )海(hǎi ),西(xī )至(zhì )河(hé ),南(nán )至(zhì )穆(mù )陵(líng ),北(běi )至(zhì )无(wú )棣(dì )。楚(chǔ )贡(gòng )包(bāo )茅(máo )不(bú )入(rù ),王(wáng )祭(jì )不(bú )具(jù ),是(shì )以(yǐ )来(lái )责(zé )。昭(zhāo )王(wáng )南(nán )征(zhēng )不(bú )复(fù ),是(shì )以(yǐ )来(lái )问(wèn )。”楚(chǔ )王(wáng )曰(yuē ):“贡(gòng )之(zhī )不(bú )入(rù ),有(yǒu )之(zhī ),寡(guǎ )人(rén )罪(zuì )也(yě ),敢(gǎn )不(bú )共(gòng )乎(hū )!昭(zhāo )王(wáng )之(zhī )出(chū )不(bú )复(fù ),君(jūn )其(qí )问(wèn )之(zhī )水(shuǐ )滨(bīn )。”齐(qí )师(shī )进(jìn )次(cì )于(yú )陉(xíng )。夏(xià ),楚(chǔ )王(wáng )使(shǐ )屈(qū )完(wán )将(jiāng )兵(bīng )扞(gǎn )齐(qí ),齐(qí )师(shī )退(tuì )次(cì )召(zhào )陵(líng )。桓(huán )公(gōng )矜(jīn )屈(qū )完(wán )以(yǐ )其(qí )众(zhòng )。屈(qū )完(wán )曰(yuē ):“君(jūn )以(yǐ )道(dào )则(zé )可(kě );若(ruò )不(bú ),则(zé )楚(chǔ )方(fāng )城(chéng )以(yǐ )为(wéi )城(chéng ),江(jiāng )、汉(hàn )以(yǐ )为(wéi )沟(gōu ),君(jūn )安(ān )能(néng )进(jìn )乎(hū )?”乃(nǎi )与(yǔ )屈(qū )完(wán )盟(méng )而(ér )去(qù )。过(guò )陈(chén ),陈(chén )袁(yuán )涛(tāo )涂(tú )诈(zhà )齐(qí ),令(lìng )出(chū )东(dōng )方(fāng ),觉(jiào )。秋(qiū ),齐(qí )伐(fá )陈(chén )。是(shì )岁(suì ),晋(jìn )杀(shā )太(tài )子(zǐ )申(shēn )生(shēng )。

三(sān )十(shí )五(wǔ )年(nián )夏(xià ),会(huì )诸(zhū )侯(hóu )于(yú )葵(kuí )丘(qiū )。周(zhōu )襄(xiāng )王(wáng )使(shǐ )宰(zǎi )孔(kǒng )赐(cì )桓(huán )公(gōng )文(wén )武(wǔ )胙(zuò )、彤(tóng )弓(gōng )矢(shǐ )、大(dà )路(lù ),命(mìng )无(wú )拜(bài )。桓(huán )公(gōng )欲(yù )许(xǔ )之(zhī ),管(guǎn )仲(zhòng )曰(yuē )“不(bú )可(kě )”,乃(nǎi )下(xià )拜(bài )受(shòu )赐(cì )。秋(qiū ),复(fù )会(huì )诸(zhū )侯(hóu )於(yú )葵(kuí )丘(qiū ),益(yì )有(yǒu )骄(jiāo )色(sè )。周(zhōu )使(shǐ )宰(zǎi )孔(kǒng )会(huì )。诸(zhū )侯(hóu )颇(pō )有(yǒu )叛(pàn )者(zhě )。晋(jìn )侯(hóu )病(bìng ),後(hòu ),遇(yù )宰(zǎi )孔(kǒng )。宰(zǎi )孔(kǒng )曰(yuē ):“齐(qí )侯(hóu )骄(jiāo )矣(yǐ ),弟(dì )无(wú )行(háng )。”从(cóng )之(zhī )。是(shì )岁(suì ),晋(jìn )献(xiàn )公(gōng )卒(zú ),里(lǐ )克(kè )杀(shā )奚(xī )齐(qí )、卓(zhuó )子(zǐ ),秦(qín )穆(mù )公(gōng )以(yǐ )夫(fū )人(rén )入(rù )公(gōng )子(zǐ )夷(yí )吾(wú )为(wéi )晋(jìn )君(jūn )。桓(huán )公(gōng )於(yú )是(shì )讨(tǎo )晋(jìn )乱(luàn ),至(zhì )高(gāo )梁(liáng ),使(shǐ )隰(xí )朋(péng )立(lì )晋(jìn )君(jūn ),还(hái )。

是(shì )时(shí )周(zhōu )室(shì )微(wēi ),唯(wéi )齐(qí )、楚(chǔ )、秦(qín )、晋(jìn )为(wéi )彊(jiāng )。晋(jìn )初(chū )与(yǔ )会(huì ),献(xiàn )公(gōng )死(sǐ ),国(guó )内(nèi )乱(luàn )。秦(qín )穆(mù )公(gōng )辟(pì )远(yuǎn ),不(bú )与(yǔ )中(zhōng )国(guó )会(huì )盟(méng )。楚(chǔ )成(chéng )王(wáng )初(chū )收(shōu )荆(jīng )蛮(mán )有(yǒu )之(zhī ),夷(yí )狄(dí )自(zì )置(zhì )。唯(wéi )独(dú )齐(qí )为(wéi )中(zhōng )国(guó )会(huì )盟(méng ),而(ér )桓(huán )公(gōng )能(néng )宣(xuān )其(qí )德(dé ),故(gù )诸(zhū )侯(hóu )宾(bīn )会(huì )。於(yú )是(shì )桓(huán )公(gōng )称(chēng )曰(yuē ):“寡(guǎ )人(rén )南(nán )伐(fá )至(zhì )召(zhào )陵(líng ),望(wàng )熊(xióng )山(shān );北(běi )伐(fá )山(shān )戎(róng )、离(lí )枝(zhī )、孤(gū )竹(zhú );西(xī )伐(fá )大(dà )夏(xià ),涉(shè )流(liú )沙(shā );束(shù )马(mǎ )悬(xuán )车(chē )登(dēng )太(tài )行(háng ),至(zhì )卑(bēi )耳(ěr )山(shān )而(ér )还(hái )。诸(zhū )侯(hóu )莫(mò )违(wéi )寡(guǎ )人(rén )。寡(guǎ )人(rén )兵(bīng )车(chē )之(zhī )会(huì )三(sān ),乘(chéng )车(chē )之(zhī )会(huì )六(liù ),九(jiǔ )合(hé )诸(zhū )侯(hóu ),一(yī )匡(kuāng )天(tiān )下(xià )。昔(xī )三(sān )代(dài )受(shòu )命(mìng ),有(yǒu )何(hé )以(yǐ )异(yì )於(yú )此(cǐ )乎(hū )?吾(wú )欲(yù )封(fēng )泰(tài )山(shān ),禅(chán )梁(liáng )父(fù )。”管(guǎn )仲(zhòng )固(gù )谏(jiàn ),不(bú )听(tīng );乃(nǎi )说(shuō )桓(huán )公(gōng )以(yǐ )远(yuǎn )方(fāng )珍(zhēn )怪(guài )物(wù )至(zhì )乃(nǎi )得(dé )封(fēng ),桓(huán )公(gōng )乃(nǎi )止(zhǐ )。

三(sān )十(shí )八(bā )年(nián ),周(zhōu )襄(xiāng )王(wáng )弟(dì )带(dài )与(yǔ )戎(róng )、翟(zhái )合(hé )谋(móu )伐(fá )周(zhōu ),齐(qí )使(shǐ )管(guǎn )仲(zhòng )平(píng )戎(róng )於(yú )周(zhōu )。周(zhōu )欲(yù )以(yǐ )上(shàng )卿(qīng )礼(lǐ )管(guǎn )仲(zhòng ),管(guǎn )仲(zhòng )顿(dùn )首(shǒu )曰(yuē ):“臣(chén )陪(péi )臣(chén ),安(ān )敢(gǎn )!”三(sān )让(ràng ),乃(nǎi )受(shòu )下(xià )卿(qīng )礼(lǐ )以(yǐ )见(jiàn )。三(sān )十(shí )九(jiǔ )年(nián ),周(zhōu )襄(xiāng )王(wáng )弟(dì )带(dài )来(lái )奔(bēn )齐(qí )。齐(qí )使(shǐ )仲(zhòng )孙(sūn )请(qǐng )王(wáng ),为(wéi )带(dài )谢(xiè )。襄(xiāng )王(wáng )怒(nù ),弗(fú )听(tīng )。

四(sì )十(shí )一(yī )年(nián ),秦(qín )穆(mù )公(gōng )虏(lǔ )晋(jìn )惠(huì )公(gōng ),复(fù )归(guī )之(zhī )。是(shì )岁(suì ),管(guǎn )仲(zhòng )、隰(xí )朋(péng )皆(jiē )卒(zú )。管(guǎn )仲(zhòng )病(bìng ),桓(huán )公(gōng )问(wèn )曰(yuē ):“群(qún )臣(chén )谁(shuí )可(kě )相(xiàng )者(zhě )?”管(guǎn )仲(zhòng )曰(yuē ):“知(zhī )臣(chén )莫(mò )如(rú )君(jūn )。”公(gōng )曰(yuē ):“易(yì )牙(yá )如(rú )何(hé )?”对(duì )曰(yuē ):“杀(shā )子(zǐ )以(yǐ )適(shì )君(jūn ),非(fēi )人(rén )情(qíng ),不(bú )可(kě )。”公(gōng )曰(yuē ):“开(kāi )方(fāng )如(rú )何(hé )?”对(duì )曰(yuē ):“倍(bèi )亲(qīn )以(yǐ )適(shì )君(jūn ),非(fēi )人(rén )情(qíng ),难(nán )近(jìn )。”公(gōng )曰(yuē ):“竖(shù )刀(dāo )如(rú )何(hé )?”对(duì )曰(yuē ):“自(zì )宫(gōng )以(yǐ )適(shì )君(jūn ),非(fēi )人(rén )情(qíng ),难(nán )亲(qīn )。”管(guǎn )仲(zhòng )死(sǐ ),而(ér )桓(huán )公(gōng )不(bú )用(yòng )管(guǎn )仲(zhòng )言(yán ),卒(zú )近(jìn )用(yòng )三(sān )子(zǐ ),三(sān )子(zǐ )专(zhuān )权(quán )。

四(sì )十(shí )二(èr )年(nián ),戎(róng )伐(fá )周(zhōu ),周(zhōu )告(gào )急(jí )於(yú )齐(qí ),齐(qí )令(lìng )诸(zhū )侯(hóu )各(gè )发(fā )卒(zú )戍(shù )周(zhōu )。是(shì )岁(suì ),晋(jìn )公(gōng )子(zǐ )重(zhòng )耳(ěr )来(lái ),桓(huán )公(gōng )妻(qī )之(zhī )。

四(sì )十(shí )三(sān )年(nián )。初(chū ),齐(qí )桓(huán )公(gōng )之(zhī )夫(fū )人(rén )三(sān ):曰(yuē )王(wáng )姬(jī )、徐(xú )姬(jī )、蔡(cài )姬(jī ),皆(jiē )无(wú )子(zǐ )。桓(huán )公(gōng )好(hǎo )内(nèi ),多(duō )内(nèi )宠(chǒng ),如(rú )夫(fū )人(rén )者(zhě )六(liù )人(rén ),长(zhǎng )卫(wèi )姬(jī ),生(shēng )无(wú )诡(guǐ );少(shǎo )卫(wèi )姬(jī ),生(shēng )惠(huì )公(gōng )元(yuán );郑(zhèng )姬(jī ),生(shēng )孝(xiào )公(gōng )昭(zhāo );葛(gě )嬴(yíng ),生(shēng )昭(zhāo )公(gōng )潘(pān );密(mì )姬(jī ),生(shēng )懿(yì )公(gōng )商(shāng )人(rén );宋(sòng )华(huá )子(zǐ ),生(shēng )公(gōng )子(zǐ )雍(yōng )。桓(huán )公(gōng )与(yǔ )管(guǎn )仲(zhòng )属(shǔ )孝(xiào )公(gōng )於(yú )宋(sòng )襄(xiāng )公(gōng ),以(yǐ )为(wéi )太(tài )子(zǐ )。雍(yōng )巫(wū )有(yǒu )宠(chǒng )於(yú )卫(wèi )共(gòng )姬(jī ),因(yīn )宦(huàn )者(zhě )竖(shù )刀(dāo )以(yǐ )厚(hòu )献(xiàn )於(yú )桓(huán )公(gōng ),亦(yì )有(yǒu )宠(chǒng ),桓(huán )公(gōng )许(xǔ )之(zhī )立(lì )无(wú )诡(guǐ )。管(guǎn )仲(zhòng )卒(zú ),五(wǔ )公(gōng )子(zǐ )皆(jiē )求(qiú )立(lì )。冬(dōng )十(shí )月(yuè )乙(yǐ )亥(hài ),齐(qí )桓(huán )公(gōng )卒(zú )。易(yì )牙(yá )入(rù ),与(yǔ )竖(shù )刀(dāo )因(yīn )内(nèi )宠(chǒng )杀(shā )群(qún )吏(lì ),而(ér )立(lì )公(gōng )子(zǐ )无(wú )诡(guǐ )为(wéi )君(jūn )。太(tài )子(zǐ )昭(zhāo )奔(bēn )宋(sòng )。

桓(huán )公(gōng )病(bìng ),五(wǔ )公(gōng )子(zǐ )各(gè )树(shù )党(dǎng )争(zhēng )立(lì )。及(jí )桓(huán )公(gōng )卒(zú ),遂(suí )相(xiàng )攻(gōng ),以(yǐ )故(gù )宫(gōng )中(zhōng )空(kōng ),莫(mò )敢(gǎn )棺(guān )。桓(huán )公(gōng )尸(shī )在(zài )床(chuáng )上(shàng )六(liù )十(shí )七(qī )日(rì ),尸(shī )蟲(chóng )出(chū )于(yú )户(hù )。十(shí )二(èr )月(yuè )乙(yǐ )亥(hài ),无(wú )诡(guǐ )立(lì ),乃(nǎi )棺(guān )赴(fù )。辛(xīn )巳(sì )夜(yè ),敛(liǎn )殡(bìn )。

桓(huán )公(gōng )十(shí )有(yǒu )馀(yú )子(zǐ ),要(yào )其(qí )後(hòu )立(lì )者(zhě )五(wǔ )人(rén ):无(wú )诡(guǐ )立(lì )三(sān )月(yuè )死(sǐ ),无(wú )谥(shì );次(cì )孝(xiào )公(gōng );次(cì )昭(zhāo )公(gōng );次(cì )懿(yì )公(gōng );次(cì )惠(huì )公(gōng )。孝(xiào )公(gōng )元(yuán )年(nián )三(sān )月(yuè ),宋(sòng )襄(xiāng )公(gōng )率(lǜ )诸(zhū )侯(hóu )兵(bīng )送(sòng )齐(qí )太(tài )子(zǐ )昭(zhāo )而(ér )伐(fá )齐(qí )。齐(qí )人(rén )恐(kǒng ),杀(shā )其(qí )君(jūn )无(wú )诡(guǐ )。齐(qí )人(rén )将(jiāng )立(lì )太(tài )子(zǐ )昭(zhāo ),四(sì )公(gōng )子(zǐ )之(zhī )徒(tú )攻(gōng )太(tài )子(zǐ ),太(tài )子(zǐ )走(zǒu )宋(sòng ),宋(sòng )遂(suí )与(yǔ )齐(qí )人(rén )四(sì )公(gōng )子(zǐ )战(zhàn )。五(wǔ )月(yuè ),宋(sòng )败(bài )齐(qí )四(sì )公(gōng )子(zǐ )师(shī )而(ér )立(lì )太(tài )子(zǐ )昭(zhāo ),是(shì )为(wéi )齐(qí )孝(xiào )公(gōng )。宋(sòng )以(yǐ )桓(huán )公(gōng )与(yǔ )管(guǎn )仲(zhòng )属(shǔ )之(zhī )太(tài )子(zǐ ),故(gù )来(lái )征(zhēng )之(zhī )。以(yǐ )乱(luàn )故(gù ),八(bā )月(yuè )乃(nǎi )葬(zàng )齐(qí )桓(huán )公(gōng )。

六(liù )年(nián )春(chūn ),齐(qí )伐(fá )宋(sòng ),以(yǐ )其(qí )不(bú )同(tóng )盟(méng )于(yú )齐(qí )也(yě )。夏(xià ),宋(sòng )襄(xiāng )公(gōng )卒(zú )。七(qī )年(nián ),晋(jìn )文(wén )公(gōng )立(lì )。

十(shí )年(nián ),孝(xiào )公(gōng )卒(zú ),孝(xiào )公(gōng )弟(dì )潘(pān )因(yīn )卫(wèi )公(gōng )子(zǐ )开(kāi )方(fāng )杀(shā )孝(xiào )公(gōng )子(zǐ )而(ér )立(lì )潘(pān ),是(shì )为(wéi )昭(zhāo )公(gōng )。昭(zhāo )公(gōng ),桓(huán )公(gōng )子(zǐ )也(yě ),其(qí )母(mǔ )曰(yuē )葛(gě )嬴(yíng )。

昭(zhāo )公(gōng )元(yuán )年(nián ),晋(jìn )文(wén )公(gōng )败(bài )楚(chǔ )於(yú )城(chéng )濮(pú ),而(ér )会(huì )诸(zhū )侯(hóu )践(jiàn )土(tǔ ),朝(cháo )周(zhōu ),天(tiān )子(zǐ )使(shǐ )晋(jìn )称(chēng )伯(bó )。六(liù )年(nián ),翟(zhái )侵(qīn )齐(qí )。晋(jìn )文(wén )公(gōng )卒(zú )。秦(qín )兵(bīng )败(bài )於(yú )殽(yáo )。十(shí )二(èr )年(nián ),秦(qín )穆(mù )公(gōng )卒(zú )。

十(shí )九(jiǔ )年(nián )五(wǔ )月(yuè ),昭(zhāo )公(gōng )卒(zú ),子(zǐ )舍(shě )立(lì )为(wéi )齐(qí )君(jūn )。舍(shě )之(zhī )母(mǔ )无(wú )宠(chǒng )於(yú )昭(zhāo )公(gōng ),国(guó )人(rén )莫(mò )畏(wèi )。昭(zhāo )公(gōng )之(zhī )弟(dì )商(shāng )人(rén )以(yǐ )桓(huán )公(gōng )死(sǐ )争(zhēng )立(lì )而(ér )不(bú )得(dé ),阴(yīn )交(jiāo )贤(xián )士(shì ),附(fù )爱(ài )百(bǎi )姓(xìng ),百(bǎi )姓(xìng )说(shuō )。及(jí )昭(zhāo )公(gōng )卒(zú ),子(zǐ )舍(shě )立(lì ),孤(gū )弱(ruò ),即(jí )与(yǔ )众(zhòng )十(shí )月(yuè )即(jí )墓(mù )上(shàng )弑(shì )齐(qí )君(jūn )舍(shě ),而(ér )商(shāng )人(rén )自(zì )立(lì ),是(shì )为(wéi )懿(yì )公(gōng )。懿(yì )公(gōng ),桓(huán )公(gōng )子(zǐ )也(yě ),其(qí )母(mǔ )曰(yuē )密(mì )姬(jī )。

懿(yì )公(gōng )四(sì )年(nián )春(chūn ),初(chū ),懿(yì )公(gōng )为(wéi )公(gōng )子(zǐ )时(shí ),与(yǔ )丙(bǐng )戎(róng )之(zhī )父(fù )猎(liè ),争(zhēng )获(huò )不(bú )胜(shèng ),及(jí )即(jí )位(wèi ),断(duàn )丙(bǐng )戎(róng )父(fù )足(zú ),而(ér )使(shǐ )丙(bǐng )戎(róng )仆(pú )。庸(yōng )职(zhí )之(zhī )妻(qī )好(hǎo ),公(gōng )内(nèi )之(zhī )宫(gōng ),使(shǐ )庸(yōng )职(zhí )骖(cān )乘(chéng )。五(wǔ )月(yuè ),懿(yì )公(gōng )游(yóu )於(yú )申(shēn )池(chí ),二(èr )人(rén )浴(yù ),戏(xì )。职(zhí )曰(yuē ):“断(duàn )足(zú )子(zǐ )!”戎(róng )曰(yuē ):“夺(duó )妻(qī )者(zhě )!”二(èr )人(rén )俱(jù )病(bìng )此(cǐ )言(yán ),乃(nǎi )怨(yuàn )。谋(móu )与(yǔ )公(gōng )游(yóu )竹(zhú )中(zhōng ),二(èr )人(rén )弑(shì )懿(yì )公(gōng )车(chē )上(shàng ),弃(qì )竹(zhú )中(zhōng )而(ér )亡(wáng )去(qù )。

懿(yì )公(gōng )之(zhī )立(lì ),骄(jiāo ),民(mín )不(bú )附(fù )。齐(qí )人(rén )废(fèi )其(qí )子(zǐ )而(ér )迎(yíng )公(gōng )子(zǐ )元(yuán )於(yú )卫(wèi ),立(lì )之(zhī ),是(shì )为(wéi )惠(huì )公(gōng )。惠(huì )公(gōng ),桓(huán )公(gōng )子(zǐ )也(yě )。其(qí )母(mǔ )卫(wèi )女(nǚ ),曰(yuē )少(shǎo )卫(wèi )姬(jī ),避(bì )齐(qí )乱(luàn ),故(gù )在(zài )卫(wèi )。

惠(huì )公(gōng )二(èr )年(nián ),长(zhǎng )翟(zhái )来(lái ),王(wáng )子(zǐ )城(chéng )父(fù )攻(gōng )杀(shā )之(zhī ),埋(mái )之(zhī )於(yú )北(běi )门(mén )。晋(jìn )赵(zhào )穿(chuān )弑(shì )其(qí )君(jūn )灵(líng )公(gōng )。

十(shí )年(nián ),惠(huì )公(gōng )卒(zú ),子(zǐ )顷(qǐng )公(gōng )无(wú )野(yě )立(lì )。初(chū ),崔(cuī )杼(zhù )有(yǒu )宠(chǒng )於(yú )惠(huì )公(gōng ),惠(huì )公(gōng )卒(zú ),高(gāo )、国(guó )畏(wèi )其(qí )偪(bī )也(yě ),逐(zhú )之(zhī ),崔(cuī )杼(zhù )奔(bēn )卫(wèi )。

顷(qǐng )公(gōng )元(yuán )年(nián ),楚(chǔ )庄(zhuāng )王(wáng )彊(jiāng ),伐(fá )陈(chén );二(èr )年(nián ),围(wéi )郑(zhèng ),郑(zhèng )伯(bó )降(jiàng ),已(yǐ )复(fù )国(guó )郑(zhèng )伯(bó )。

六(liù )年(nián )春(chūn ),晋(jìn )使(shǐ )郤(qiè )克(kè )於(yú )齐(qí ),齐(qí )使(shǐ )夫(fū )人(rén )帷(wéi )中(zhōng )而(ér )观(guān )之(zhī )。郤(qiè )克(kè )上(shàng ),夫(fū )人(rén )笑(xiào )之(zhī )。郤(qiè )克(kè )曰(yuē ):“不(bú )是(shì )报(bào ),不(bú )复(fù )涉(shè )河(hé )!”归(guī ),请(qǐng )伐(fá )齐(qí ),晋(jìn )侯(hóu )弗(fú )许(xǔ )。齐(qí )使(shǐ )至(zhì )晋(jìn ),郤(qiè )克(kè )执(zhí )齐(qí )使(shǐ )者(zhě )四(sì )人(rén )河(hé )内(nèi ),杀(shā )之(zhī )。八(bā )年(nián )。晋(jìn )伐(fá )齐(qí ),齐(qí )以(yǐ )公(gōng )子(zǐ )彊(jiāng )质(zhì )晋(jìn ),晋(jìn )兵(bīng )去(qù )。十(shí )年(nián )春(chūn ),齐(qí )伐(fá )鲁(lǔ )、卫(wèi )。鲁(lǔ )、卫(wèi )大(dà )夫(fū )如(rú )晋(jìn )请(qǐng )师(shī ),皆(jiē )因(yīn )郤(qiè )克(kè )。晋(jìn )使(shǐ )郤(qiè )克(kè )以(yǐ )车(chē )八(bā )百(bǎi )乘(chéng )为(wéi )中(zhōng )军(jūn )将(jiāng ),士(shì )燮(xiè )将(jiāng )上(shàng )军(jūn ),栾(luán )书(shū )将(jiāng )下(xià )军(jūn ),以(yǐ )救(jiù )鲁(lǔ )、卫(wèi ),伐(fá )齐(qí )。六(liù )月(yuè )壬(rén )申(shēn ),与(yǔ )齐(qí )侯(hóu )兵(bīng )合(hé )靡(mí )笄(jī )下(xià )。癸(guǐ )酉(yǒu ),陈(chén )于(yú )鞍(ān )。逄(páng )丑(chǒu )父(fù )为(wéi )齐(qí )顷(qǐng )公(gōng )右(yòu )。顷(qǐng )公(gōng )曰(yuē ):“驰(chí )之(zhī ),破(pò )晋(jìn )军(jūn )会(huì )食(shí )。”射(shè )伤(shāng )郤(qiè )克(kè ),流(liú )血(xuè )至(zhì )履(lǚ )。克(kè )欲(yù )还(hái )入(rù )壁(bì ),其(qí )御(yù )曰(yuē ):“我(wǒ )始(shǐ )入(rù ),再(zài )伤(shāng ),不(bú )敢(gǎn )言(yán )疾(jí ),恐(kǒng )惧(jù )士(shì )卒(zú ),原(yuán )子(zǐ )忍(rěn )之(zhī )。”遂(suí )复(fù )战(zhàn )。战(zhàn ),齐(qí )急(jí ),丑(chǒu )父(fù )恐(kǒng )齐(qí )侯(hóu )得(dé ),乃(nǎi )易(yì )处(chù ),顷(qǐng )公(gōng )为(wéi )右(yòu ),车(chē )絓(guà )於(yú )木(mù )而(ér )止(zhǐ )。晋(jìn )小(xiǎo )将(jiāng )韩(hán )厥(jué )伏(fú )齐(qí )侯(hóu )车(chē )前(qián ),曰(yuē )“寡(guǎ )君(jūn )使(shǐ )臣(chén )救(jiù )鲁(lǔ )、卫(wèi )”,戏(xì )之(zhī )。丑(chǒu )父(fù )使(shǐ )顷(qǐng )公(gōng )下(xià )取(qǔ )饮(yǐn ),因(yīn )得(dé )亡(wáng ),脱(tuō )去(qù ),入(rù )其(qí )军(jūn )。晋(jìn )郤(qiè )克(kè )欲(yù )杀(shā )丑(chǒu )父(fù )。丑(chǒu )父(fù )曰(yuē ):“代(dài )君(jūn )死(sǐ )而(ér )见(jiàn )僇(liáo ),後(hòu )人(rén )臣(chén )无(wú )忠(zhōng )其(qí )君(jūn )者(zhě )矣(yǐ )。”克(kè )舍(shě )之(zhī ),丑(chǒu )父(fù )遂(suí )得(dé )亡(wáng )归(guī )齐(qí )。於(yú )是(shì )晋(jìn )军(jūn )追(zhuī )齐(qí )至(zhì )马(mǎ )陵(líng )。齐(qí )侯(hóu )请(qǐng )以(yǐ )宝(bǎo )器(qì )谢(xiè ),不(bú )听(tīng );必(bì )得(dé )笑(xiào )克(kè )者(zhě )萧(xiāo )桐(tóng )叔(shū )子(zǐ ),令(lìng )齐(qí )东(dōng )亩(mǔ )。对(duì )曰(yuē ):“叔(shū )子(zǐ ),齐(qí )君(jūn )母(mǔ )。齐(qí )君(jūn )母(mǔ )亦(yì )犹(yóu )晋(jìn )君(jūn )母(mǔ ),子(zǐ )安(ān )置(zhì )之(zhī )?且(qiě )子(zǐ )以(yǐ )义(yì )伐(fá )而(ér )以(yǐ )暴(bào )为(wéi )後(hòu ),其(qí )可(kě )乎(hū )?”於(yú )是(shì )乃(nǎi )许(xǔ ),令(lìng )反(fǎn )鲁(lǔ )、卫(wèi )之(zhī )侵(qīn )地(dì )。

十(shí )一(yī )年(nián ),晋(jìn )初(chū )置(zhì )六(liù )卿(qīng ),赏(shǎng )鞍(ān )之(zhī )功(gōng )。齐(qí )顷(qǐng )公(gōng )朝(cháo )晋(jìn ),欲(yù )尊(zūn )王(wáng )晋(jìn )景(jǐng )公(gōng ),晋(jìn )景(jǐng )公(gōng )不(bú )敢(gǎn )受(shòu ),乃(nǎi )归(guī )。归(guī )而(ér )顷(qǐng )公(gōng )弛(chí )苑(yuàn )囿(yòu ),薄(báo )赋(fù )敛(liǎn ),振(zhèn )孤(gū )问(wèn )疾(jí ),虚(xū )积(jī )聚(jù )以(yǐ )救(jiù )民(mín ),民(mín )亦(yì )大(dà )说(shuō )。厚(hòu )礼(lǐ )诸(zhū )侯(hóu )。竟(jìng )顷(qǐng )公(gōng )卒(zú ),百(bǎi )姓(xìng )附(fù ),诸(zhū )侯(hóu )不(bú )犯(fàn )。

十(shí )七(qī )年(nián ),顷(qǐng )公(gōng )卒(zú ),子(zǐ )灵(líng )公(gōng )环(huán )立(lì )。

灵(líng )公(gōng )九(jiǔ )年(nián ),晋(jìn )栾(luán )书(shū )弑(shì )其(qí )君(jūn )厉(lì )公(gōng )。十(shí )年(nián ),晋(jìn )悼(dào )公(gōng )伐(fá )齐(qí ),齐(qí )令(lìng )公(gōng )子(zǐ )光(guāng )质(zhì )晋(jìn )。十(shí )九(jiǔ )年(nián ),立(lì )子(zǐ )光(guāng )为(wéi )太(tài )子(zǐ ),高(gāo )厚(hòu )傅(fù )之(zhī ),令(lìng )会(huì )诸(zhū )侯(hóu )盟(méng )於(yú )锺(zhōng )离(lí )。二(èr )十(shí )七(qī )年(nián ),晋(jìn )使(shǐ )中(zhōng )行(háng )献(xiàn )子(zǐ )伐(fá )齐(qí )。齐(qí )师(shī )败(bài ),灵(líng )公(gōng )走(zǒu )入(rù )临(lín )菑(zī )。晏(yàn )婴(yīng )止(zhǐ )灵(líng )公(gōng ),灵(líng )公(gōng )弗(fú )从(cóng )。曰(yuē ):“君(jūn )亦(yì )无(wú )勇(yǒng )矣(yǐ )!”晋(jìn )兵(bīng )遂(suí )围(wéi )临(lín )菑(zī ),临(lín )菑(zī )城(chéng )守(shǒu )不(bú )敢(gǎn )出(chū ),晋(jìn )焚(fén )郭(guō )中(zhōng )而(ér )去(qù )。

二(èr )十(shí )八(bā )年(nián ),初(chū ),灵(líng )公(gōng )取(qǔ )鲁(lǔ )女(nǚ ),生(shēng )子(zǐ )光(guāng ),以(yǐ )为(wéi )太(tài )子(zǐ )。仲(zhòng )姬(jī ),戎(róng )姬(jī )。戎(róng )姬(jī )嬖(bì ),仲(zhòng )姬(jī )生(shēng )子(zǐ )牙(yá ),属(shǔ )之(zhī )戎(róng )姬(jī )。戎(róng )姬(jī )请(qǐng )以(yǐ )为(wéi )太(tài )子(zǐ ),公(gōng )许(xǔ )之(zhī )。仲(zhòng )姬(jī )曰(yuē ):“不(bú )可(kě )。光(guāng )之(zhī )立(lì ),列(liè )於(yú )诸(zhū )侯(hóu )矣(yǐ ),今(jīn )无(wú )故(gù )废(fèi )之(zhī ),君(jūn )必(bì )悔(huǐ )之(zhī )。”公(gōng )曰(yuē ):“在(zài )我(wǒ )耳(ěr )。”遂(suí )东(dōng )太(tài )子(zǐ )光(guāng ),使(shǐ )高(gāo )厚(hòu )傅(fù )牙(yá )为(wéi )太(tài )子(zǐ )。灵(líng )公(gōng )疾(jí ),崔(cuī )杼(zhù )迎(yíng )故(gù )太(tài )子(zǐ )光(guāng )而(ér )立(lì )之(zhī ),是(shì )为(wéi )庄(zhuāng )公(gōng )。庄(zhuāng )公(gōng )杀(shā )戎(róng )姬(jī )。五(wǔ )月(yuè )壬(rén )辰(chén ),灵(líng )公(gōng )卒(zú ),庄(zhuāng )公(gōng )即(jí )位(wèi ),执(zhí )太(tài )子(zǐ )牙(yá )於(yú )句(jù )窦(dòu )之(zhī )丘(qiū ),杀(shā )之(zhī )。八(bā )月(yuè ),崔(cuī )杼(zhù )杀(shā )高(gāo )厚(hòu )。晋(jìn )闻(wén )齐(qí )乱(luàn ),伐(fá )齐(qí ),至(zhì )高(gāo )唐(táng )。

庄(zhuāng )公(gōng )三(sān )年(nián ),晋(jìn )大(dà )夫(fū )栾(luán )盈(yíng )奔(bēn )齐(qí ),庄(zhuāng )公(gōng )厚(hòu )客(kè )待(dài )之(zhī )。晏(yàn )婴(yīng )、田(tián )文(wén )子(zǐ )谏(jiàn ),公(gōng )弗(fú )听(tīng )。四(sì )年(nián ),齐(qí )庄(zhuāng )公(gōng )使(shǐ )栾(luán )盈(yíng )间(jiān )入(rù )晋(jìn )曲(qǔ )沃(wò )为(wéi )内(nèi )应(yīng ),以(yǐ )兵(bīng )随(suí )之(zhī ),上(shàng )太(tài )行(háng ),入(rù )孟(mèng )门(mén )。栾(luán )盈(yíng )败(bài ),齐(qí )兵(bīng )还(hái ),取(qǔ )朝(cháo )歌(gē )。

六(liù )年(nián ),初(chū ),棠(táng )公(gōng )妻(qī )好(hǎo ),棠(táng )公(gōng )死(sǐ ),崔(cuī )杼(zhù )取(qǔ )之(zhī )。庄(zhuāng )公(gōng )通(tōng )之(zhī ),数(shù )如(rú )崔(cuī )氏(shì ),以(yǐ )崔(cuī )杼(zhù )之(zhī )冠(guàn )赐(cì )人(rén )。待(dài )者(zhě )曰(yuē ):“不(bú )可(kě )。”崔(cuī )杼(zhù )怒(nù ),因(yīn )其(qí )伐(fá )晋(jìn ),欲(yù )与(yǔ )晋(jìn )合(hé )谋(móu )袭(xí )齐(qí )而(ér )不(bú )得(dé )间(jiān )。庄(zhuāng )公(gōng )尝(cháng )笞(chī )宦(huàn )者(zhě )贾(jiǎ )举(jǔ ),贾(jiǎ )举(jǔ )复(fù )侍(shì ),为(wéi )崔(cuī )杼(zhù )间(jiān )公(gōng )以(yǐ )报(bào )怨(yuàn )。五(wǔ )月(yuè ),莒(jǔ )子(zǐ )朝(cháo )齐(qí ),齐(qí )以(yǐ )甲(jiǎ )戌(xū )飨(xiǎng )之(zhī )。崔(cuī )杼(zhù )称(chēng )病(bìng )不(bú )视(shì )事(shì )。乙(yǐ )亥(hài ),公(gōng )问(wèn )崔(cuī )杼(zhù )病(bìng ),遂(suí )从(cóng )崔(cuī )杼(zhù )妻(qī )。崔(cuī )杼(zhù )妻(qī )入(rù )室(shì ),与(yǔ )崔(cuī )杼(zhù )自(zì )闭(bì )户(hù )不(bú )出(chū ),公(gōng )拥(yōng )柱(zhù )而(ér )歌(gē )。宦(huàn )者(zhě )贾(jiǎ )举(jǔ )遮(zhē )公(gōng )从(cóng )官(guān )而(ér )入(rù ),闭(bì )门(mén ),崔(cuī )杼(zhù )之(zhī )徒(tú )持(chí )兵(bīng )从(cóng )中(zhōng )起(qǐ )。公(gōng )登(dēng )台(tái )而(ér )请(qǐng )解(jiě ),不(bú )许(xǔ );请(qǐng )盟(méng ),不(bú )许(xǔ );请(qǐng )自(zì )杀(shā )於(yú )庙(miào ),不(bú )许(xǔ )。皆(jiē )曰(yuē ):“君(jūn )之(zhī )臣(chén )杼(zhù )疾(jí )病(bìng ),不(bú )能(néng )听(tīng )命(mìng )。近(jìn )於(yú )公(gōng )宫(gōng )。陪(péi )臣(chén )争(zhēng )趣(qù )有(yǒu )淫(yín )者(zhě ),不(bú )知(zhī )二(èr )命(mìng )。”公(gōng )逾(yú )墙(qiáng ),射(shè )中(zhōng )公(gōng )股(gǔ ),公(gōng )反(fǎn )坠(zhuì ),遂(suí )弑(shì )之(zhī )。晏(yàn )婴(yīng )立(lì )崔(cuī )杼(zhù )门(mén )外(wài ),曰(yuē ):“君(jūn )为(wéi )社(shè )稷(jì )死(sǐ )则(zé )死(sǐ )之(zhī ),为(wéi )社(shè )稷(jì )亡(wáng )则(zé )亡(wáng )之(zhī )。若(ruò )为(wéi )己(jǐ )死(sǐ )己(jǐ )亡(wáng ),非(fēi )其(qí )私(sī )暱(nì ),谁(shuí )敢(gǎn )任(rèn )之(zhī )!”门(mén )开(kāi )而(ér )入(rù ),枕(zhěn )公(gōng )尸(shī )而(ér )哭(kū ),三(sān )踊(yǒng )而(ér )出(chū )。人(rén )谓(wèi )崔(cuī )杼(zhù ):“必(bì )杀(shā )之(zhī )。”崔(cuī )杼(zhù )曰(yuē ):“民(mín )之(zhī )望(wàng )也(yě ),舍(shě )之(zhī )得(dé )民(mín )。”

丁(dīng )丑(chǒu ),崔(cuī )杼(zhù )立(lì )庄(zhuāng )公(gōng )异(yì )母(mǔ )弟(dì )杵(chǔ )臼(jiù ),是(shì )为(wéi )景(jǐng )公(gōng )。景(jǐng )公(gōng )母(mǔ ),鲁(lǔ )叔(shū )孙(sūn )宣(xuān )伯(bó )女(nǚ )也(yě )。景(jǐng )公(gōng )立(lì ),以(yǐ )崔(cuī )杼(zhù )为(wéi )右(yòu )相(xiàng ),庆(qìng )封(fēng )为(wéi )左(zuǒ )相(xiàng )。二(èr )相(xiàng )恐(kǒng )乱(luàn )起(qǐ ),乃(nǎi )与(yǔ )国(guó )人(rén )盟(méng )曰(yuē ):“不(bú )与(yǔ )崔(cuī )庆(qìng )者(zhě )死(sǐ )!”晏(yàn )子(zǐ )仰(yǎng )天(tiān )曰(yuē ):“婴(yīng )所(suǒ )不(bú )唯(wéi )忠(zhōng )於(yú )君(jūn )利(lì )社(shè )稷(jì )者(zhě )是(shì )从(cóng )!”不(bú )肯(kěn )盟(méng )。庆(qìng )封(fēng )欲(yù )杀(shā )晏(yàn )子(zǐ ),崔(cuī )杼(zhù )曰(yuē ):“忠(zhōng )臣(chén )也(yě ),舍(shě )之(zhī )。”齐(qí )太(tài )史(shǐ )书(shū )曰(yuē )“崔(cuī )杼(zhù )弑(shì )庄(zhuāng )公(gōng )”,崔(cuī )杼(zhù )杀(shā )之(zhī )。其(qí )弟(dì )复(fù )书(shū ),崔(cuī )杼(zhù )复(fù )杀(shā )之(zhī )。少(shǎo )弟(dì )复(fù )书(shū ),崔(cuī )杼(zhù )乃(nǎi )舍(shě )之(zhī )。

景(jǐng )公(gōng )元(yuán )年(nián ),初(chū ),崔(cuī )杼(zhù )生(shēng )子(zǐ )成(chéng )及(jí )彊(jiāng ),其(qí )母(mǔ )死(sǐ ),取(qǔ )东(dōng )郭(guō )女(nǚ ),生(shēng )明(míng )。东(dōng )郭(guō )女(nǚ )使(shǐ )其(qí )前(qián )夫(fū )子(zǐ )无(wú )咎(jiù )与(yǔ )其(qí )弟(dì )偃(yǎn )相(xiàng )崔(cuī )氏(shì )。成(chéng )有(yǒu )罪(zuì ),二(èr )相(xiàng )急(jí )治(zhì )之(zhī ),立(lì )明(míng )为(wéi )太(tài )子(zǐ )。成(chéng )请(qǐng )老(lǎo )於(yú )崔(cuī ),崔(cuī )杼(zhù )许(xǔ )之(zhī ),二(èr )相(xiàng )弗(fú )听(tīng ),曰(yuē ):“崔(cuī ),宗(zōng )邑(yì ),不(bú )可(kě )。”成(chéng )、彊(jiāng )怒(nù ),告(gào )庆(qìng )封(fēng )。庆(qìng )封(fēng )与(yǔ )崔(cuī )杼(zhù )有(yǒu )郤(qiè ),欲(yù )其(qí )败(bài )也(yě )。成(chéng )、彊(jiāng )杀(shā )无(wú )咎(jiù )、偃(yǎn )於(yú )崔(cuī )杼(zhù )家(jiā ),家(jiā )皆(jiē )奔(bēn )亡(wáng )。崔(cuī )杼(zhù )怒(nù ),无(wú )人(rén ),使(shǐ )一(yī )宦(huàn )者(zhě )御(yù ),见(jiàn )庆(qìng )封(fēng )。庆(qìng )封(fēng )曰(yuē ):“请(qǐng )为(wéi )子(zǐ )诛(zhū )之(zhī )。”使(shǐ )崔(cuī )杼(zhù )仇(chóu )卢(lú )蒲(pú )嫳(piè )攻(gōng )崔(cuī )氏(shì ),杀(shā )成(chéng )、彊(jiāng ),尽(jìn )灭(miè )崔(cuī )氏(shì ),崔(cuī )杼(zhù )妇(fù )自(zì )杀(shā )。崔(cuī )杼(zhù )毋(wú )归(guī ),亦(yì )自(zì )杀(shā )。庆(qìng )封(fēng )为(wéi )相(xiàng )国(guó ),专(zhuān )权(quán )。

三(sān )年(nián )十(shí )月(yuè ),庆(qìng )封(fēng )出(chū )猎(liè )。初(chū ),庆(qìng )封(fēng )已(yǐ )杀(shā )崔(cuī )杼(zhù ),益(yì )骄(jiāo ),嗜(shì )酒(jiǔ )好(hǎo )猎(liè ),不(bú )听(tīng )政(zhèng )令(lìng )。庆(qìng )舍(shě )用(yòng )政(zhèng ),已(yǐ )有(yǒu )内(nèi )郤(qiè )。田(tián )文(wén )子(zǐ )谓(wèi )桓(huán )子(zǐ )曰(yuē ):“乱(luàn )将(jiāng )作(zuò )。”田(tián )、鲍(bào )、高(gāo )、栾(luán )氏(shì )相(xiàng )与(yǔ )谋(móu )庆(qìng )氏(shì )。庆(qìng )舍(shě )发(fā )甲(jiǎ )围(wéi )庆(qìng )封(fēng )宫(gōng ),四(sì )家(jiā )徒(tú )共(gòng )击(jī )破(pò )之(zhī )。庆(qìng )封(fēng )还(hái ),不(bú )得(dé )入(rù ),奔(bēn )鲁(lǔ )。齐(qí )人(rén )让(ràng )鲁(lǔ ),封(fēng )奔(bēn )吴(wú )。吴(wú )与(yǔ )之(zhī )硃(zhū )方(fāng ),聚(jù )其(qí )族(zú )而(ér )居(jū )之(zhī ),富(fù )於(yú )在(zài )齐(qí )。其(qí )秋(qiū ),齐(qí )人(rén )徙(xǐ )葬(zàng )庄(zhuāng )公(gōng ),僇(liáo )崔(cuī )杼(zhù )尸(shī )於(yú )市(shì )以(yǐ )说(shuō )众(zhòng )。

九(jiǔ )年(nián ),景(jǐng )公(gōng )使(shǐ )晏(yàn )婴(yīng )之(zhī )晋(jìn ),与(yǔ )叔(shū )向(xiàng )私(sī )语(yǔ )曰(yuē ):“齐(qí )政(zhèng )卒(zú )归(guī )田(tián )氏(shì )。田(tián )氏(shì )虽(suī )无(wú )大(dà )德(dé ),以(yǐ )公(gōng )权(quán )私(sī ),有(yǒu )德(dé )於(yú )民(mín ),民(mín )爱(ài )之(zhī )。”十(shí )二(èr )年(nián ),景(jǐng )公(gōng )如(rú )晋(jìn ),见(jiàn )平(píng )公(gōng ),欲(yù )与(yǔ )伐(fá )燕(yàn )。十(shí )八(bā )年(nián ),公(gōng )复(fù )如(rú )晋(jìn ),见(jiàn )昭(zhāo )公(gōng )。二(èr )十(shí )六(liù )年(nián ),猎(liè )鲁(lǔ )郊(jiāo ),因(yīn )入(rù )鲁(lǔ ),与(yǔ )晏(yàn )婴(yīng )俱(jù )问(wèn )鲁(lǔ )礼(lǐ )。三(sān )十(shí )一(yī )年(nián ),鲁(lǔ )昭(zhāo )公(gōng )辟(pì )季(jì )氏(shì )难(nán ),奔(bēn )齐(qí )。齐(qí )欲(yù )以(yǐ )千(qiān )社(shè )封(fēng )之(zhī ),子(zǐ )家(jiā )止(zhǐ )昭(zhāo )公(gōng ),昭(zhāo )公(gōng )乃(nǎi )请(qǐng )齐(qí )伐(fá )鲁(lǔ ),取(qǔ )郓(yùn )以(yǐ )居(jū )昭(zhāo )公(gōng )。

三(sān )十(shí )二(èr )年(nián ),彗(huì )星(xīng )见(jiàn )。景(jǐng )公(gōng )坐(zuò )柏(bǎi )寝(qǐn ),叹(tàn )曰(yuē ):“堂(táng )堂(táng )!谁(shuí )有(yǒu )此(cǐ )乎(hū )?”群(qún )臣(chén )皆(jiē )泣(qì ),晏(yàn )子(zǐ )笑(xiào ),公(gōng )怒(nù )。晏(yàn )子(zǐ )曰(yuē ):“臣(chén )笑(xiào )群(qún )臣(chén )谀(yú )甚(shèn )。”景(jǐng )公(gōng )曰(yuē ):“彗(huì )星(xīng )出(chū )东(dōng )北(běi ),当(dāng )齐(qí )分(fèn )野(yě ),寡(guǎ )人(rén )以(yǐ )为(wéi )忧(yōu )。”晏(yàn )子(zǐ )曰(yuē ):“君(jūn )高(gāo )台(tái )深(shēn )池(chí ),赋(fù )敛(liǎn )如(rú )弗(fú )得(dé ),刑(xíng )罚(fá )恐(kǒng )弗(fú )胜(shèng ),孛(bó )星(xīng )将(jiāng )出(chū ),彗(huì )星(xīng )何(hé )惧(jù )乎(hū )?”公(gōng )曰(yuē ):“可(kě )禳(ráng )否(fǒu )?”晏(yàn )子(zǐ )曰(yuē ):“使(shǐ )神(shén )可(kě )祝(zhù )而(ér )来(lái ),亦(yì )可(kě )禳(ráng )而(ér )去(qù )也(yě )。百(bǎi )姓(xìng )苦(kǔ )怨(yuàn )以(yǐ )万(wàn )数(shù ),而(ér )君(jūn )令(lìng )一(yī )人(rén )禳(ráng )之(zhī ),安(ān )能(néng )胜(shèng )众(zhòng )口(kǒu )乎(hū )?”是(shì )时(shí )景(jǐng )公(gōng )好(hǎo )治(zhì )宫(gōng )室(shì ),聚(jù )狗(gǒu )马(mǎ ),奢(shē )侈(chǐ ),厚(hòu )赋(fù )重(zhòng )刑(xíng ),故(gù )晏(yàn )子(zǐ )以(yǐ )此(cǐ )谏(jiàn )之(zhī )。

四(sì )十(shí )二(èr )年(nián ),吴(wú )王(wáng )阖(hé )闾(lǘ )伐(fá )楚(chǔ ),入(rù )郢(yǐng )。

四(sì )十(shí )七(qī )年(nián ),鲁(lǔ )阳(yáng )虎(hǔ )攻(gōng )其(qí )君(jūn ),不(bú )胜(shèng ),奔(bēn )齐(qí ),请(qǐng )齐(qí )伐(fá )鲁(lǔ )。鲍(bào )子(zǐ )谏(jiàn )景(jǐng )公(gōng ),乃(nǎi )囚(qiú )阳(yáng )虎(hǔ )。阳(yáng )虎(hǔ )得(dé )亡(wáng ),奔(bēn )晋(jìn )。

四(sì )十(shí )八(bā )年(nián ),与(yǔ )鲁(lǔ )定(dìng )公(gōng )好(hǎo )会(huì )夹(jiá )谷(gǔ )。犁(lí )鉏(chú )曰(yuē ):“孔(kǒng )丘(qiū )知(zhī )礼(lǐ )而(ér )怯(qiè ),请(qǐng )令(lìng )莱(lái )人(rén )为(wéi )乐(lè ),因(yīn )执(zhí )鲁(lǔ )君(jūn ),可(kě )得(dé )志(zhì )。”景(jǐng )公(gōng )害(hài )孔(kǒng )丘(qiū )相(xiàng )鲁(lǔ ),惧(jù )其(qí )霸(bà ),故(gù )从(cóng )犁(lí )鉏(chú )之(zhī )计(jì )。方(fāng )会(huì ),进(jìn )莱(lái )乐(lè ),孔(kǒng )子(zǐ )历(lì )阶(jiē )上(shàng ),使(shǐ )有(yǒu )司(sī )执(zhí )莱(lái )人(rén )斩(zhǎn )之(zhī ),以(yǐ )礼(lǐ )让(ràng )景(jǐng )公(gōng )。景(jǐng )公(gōng )惭(cán ),乃(nǎi )归(guī )鲁(lǔ )侵(qīn )地(dì )以(yǐ )谢(xiè ),而(ér )罢(bà )去(qù )。是(shì )岁(suì ),晏(yàn )婴(yīng )卒(zú )。

五(wǔ )十(shí )五(wǔ )年(nián ),范(fàn )、中(zhōng )行(háng )反(fǎn )其(qí )君(jūn )於(yú )晋(jìn ),晋(jìn )攻(gōng )之(zhī )急(jí ),来(lái )请(qǐng )粟(sù )。田(tián )乞(qǐ )欲(yù )为(wéi )乱(luàn ),树(shù )党(dǎng )於(yú )逆(nì )臣(chén ),说(shuō )景(jǐng )公(gōng )曰(yuē ):“范(fàn )、中(zhōng )行(háng )数(shù )有(yǒu )德(dé )於(yú )齐(qí ),不(bú )可(kě )不(bú )救(jiù )。”及(jí )使(shǐ )乞(qǐ )救(jiù )而(ér )输(shū )之(zhī )粟(sù )。

五(wǔ )十(shí )八(bā )年(nián )夏(xià ),景(jǐng )公(gōng )夫(fū )人(rén )燕(yàn )姬(jī )適(shì )子(zǐ )死(sǐ )。景(jǐng )公(gōng )宠(chǒng )妾(qiè )芮(ruì )姬(jī )生(shēng )子(zǐ )荼(tú ),荼(tú )少(shǎo ),其(qí )母(mǔ )贱(jiàn ),无(wú )行(háng ),诸(zhū )大(dà )夫(fū )恐(kǒng )其(qí )为(wéi )嗣(sì ),乃(nǎi )言(yán )原(yuán )择(zé )诸(zhū )子(zǐ )长(zhǎng )贤(xián )者(zhě )为(wéi )太(tài )子(zǐ )。景(jǐng )公(gōng )老(lǎo ),恶(è )言(yán )嗣(sì )事(shì ),又(yòu )爱(ài )荼(tú )母(mǔ ),欲(yù )立(lì )之(zhī ),惮(dàn )发(fā )之(zhī )口(kǒu ),乃(nǎi )谓(wèi )诸(zhū )大(dà )夫(fū )曰(yuē ):“为(wéi )乐(lè )耳(ěr ),国(guó )何(hé )患(huàn )无(wú )君(jūn )乎(hū )?”秋(qiū ),景(jǐng )公(gōng )病(bìng ),命(mìng )国(guó )惠(huì )子(zǐ )、高(gāo )昭(zhāo )子(zǐ )立(lì )少(shǎo )子(zǐ )荼(tú )为(wéi )太(tài )子(zǐ ),逐(zhú )群(qún )公(gōng )子(zǐ ),迁(qiān )之(zhī )莱(lái )。景(jǐng )公(gōng )卒(zú ),太(tài )子(zǐ )荼(tú )立(lì ),是(shì )为(wéi )晏(yàn )孺(rú )子(zǐ )。冬(dōng ),未(wèi )葬(zàng ),而(ér )群(qún )公(gōng )子(zǐ )畏(wèi )诛(zhū ),皆(jiē )出(chū )亡(wáng )。荼(tú )诸(zhū )异(yì )母(mǔ )兄(xiōng )公(gōng )子(zǐ )寿(shòu )、驹(jū )、黔(qián )奔(bēn )卫(wèi ),公(gōng )子(zǐ )駔(zǎng )、阳(yáng )生(shēng )奔(bēn )鲁(lǔ )。莱(lái )人(rén )歌(gē )之(zhī )曰(yuē ):“景(jǐng )公(gōng )死(sǐ )乎(hū )弗(fú )与(yǔ )埋(mái ),三(sān )军(jūn )事(shì )乎(hū )弗(fú )与(yǔ )谋(móu ),师(shī )乎(hū )师(shī )乎(hū ),胡(hú )党(dǎng )之(zhī )乎(hū )?”

晏(yàn )孺(rú )子(zǐ )元(yuán )年(nián )春(chūn ),田(tián )乞(qǐ )伪(wěi )事(shì )高(gāo )、国(guó )者(zhě ),每(měi )朝(cháo ),乞(qǐ )骖(cān )乘(chéng ),言(yán )曰(yuē ):“子(zǐ )得(dé )君(jūn ),大(dà )夫(fū )皆(jiē )自(zì )危(wēi ),欲(yù )谋(móu )作(zuò )乱(luàn )。”又(yòu )谓(wèi )诸(zhū )大(dà )夫(fū )曰(yuē ):“高(gāo )昭(zhāo )子(zǐ )可(kě )畏(wèi ),及(jí )未(wèi )发(fā ),先(xiān )之(zhī )。”大(dà )夫(fū )从(cóng )之(zhī )。六(liù )月(yuè ),田(tián )乞(qǐ )、鲍(bào )牧(mù )乃(nǎi )与(yǔ )大(dà )夫(fū )以(yǐ )兵(bīng )入(rù )公(gōng )宫(gōng ),攻(gōng )高(gāo )昭(zhāo )子(zǐ )。昭(zhāo )子(zǐ )闻(wén )之(zhī ),与(yǔ )国(guó )惠(huì )子(zǐ )救(jiù )公(gōng )。公(gōng )师(shī )败(bài ),田(tián )乞(qǐ )之(zhī )徒(tú )追(zhuī )之(zhī ),国(guó )惠(huì )子(zǐ )奔(bēn )莒(jǔ ),遂(suí )反(fǎn )杀(shā )高(gāo )昭(zhāo )子(zǐ )。晏(yàn )圉(yǔ )奔(bēn )鲁(lǔ )。八(bā )月(yuè ),齐(qí )秉(bǐng )意(yì )兹(zī )。田(tián )乞(qǐ )败(bài )二(èr )相(xiàng ),乃(nǎi )使(shǐ )人(rén )之(zhī )鲁(lǔ )召(zhào )公(gōng )子(zǐ )阳(yáng )生(shēng )。阳(yáng )生(shēng )至(zhì )齐(qí ),私(sī )匿(nì )田(tián )乞(qǐ )家(jiā )。十(shí )月(yuè )戊(wù )子(zǐ ),田(tián )乞(qǐ )请(qǐng )诸(zhū )大(dà )夫(fū )曰(yuē ):“常(cháng )之(zhī )母(mǔ )有(yǒu )鱼(yú )菽(shū )之(zhī )祭(jì ),幸(xìng )来(lái )会(huì )饮(yǐn )。”会(huì )饮(yǐn ),田(tián )乞(qǐ )盛(shèng )阳(yáng )生(shēng )橐(tuó )中(zhōng ),置(zhì )坐(zuò )中(zhōng )央(yāng ),发(fā )橐(tuó )出(chū )阳(yáng )生(shēng ),曰(yuē ):“此(cǐ )乃(nǎi )齐(qí )君(jūn )矣(yǐ )!”大(dà )夫(fū )皆(jiē )伏(fú )谒(yè )。将(jiāng )与(yǔ )大(dà )夫(fū )盟(méng )而(ér )立(lì )之(zhī ),鲍(bào )牧(mù )醉(zuì ),乞(qǐ )诬(wū )大(dà )夫(fū )曰(yuē ):“吾(wú )与(yǔ )鲍(bào )牧(mù )谋(móu )共(gòng )立(lì )阳(yáng )生(shēng )。”鲍(bào )牧(mù )怒(nù )曰(yuē ):“子(zǐ )忘(wàng )景(jǐng )公(gōng )之(zhī )命(mìng )乎(hū )?”诸(zhū )大(dà )夫(fū )相(xiàng )视(shì )欲(yù )悔(huǐ ),阳(yáng )生(shēng )前(qián ),顿(dùn )首(shǒu )曰(yuē ):“可(kě )则(zé )立(lì )之(zhī ),否(fǒu )则(zé )已(yǐ )。”鲍(bào )牧(mù )恐(kǒng )祸(huò )起(qǐ ),乃(nǎi )复(fù )曰(yuē ):“皆(jiē )景(jǐng )公(gōng )子(zǐ )也(yě ),何(hé )为(wéi )不(bú )可(kě )!”乃(nǎi )与(yǔ )盟(méng ),立(lì )阳(yáng )生(shēng ),是(shì )为(wéi )悼(dào )公(gōng )。悼(dào )公(gōng )入(rù )宫(gōng ),使(shǐ )人(rén )迁(qiān )晏(yàn )孺(rú )子(zǐ )於(yú )骀(dài ),杀(shā )之(zhī )幕(mù )下(xià ),而(ér )逐(zhú )孺(rú )子(zǐ )母(mǔ )芮(ruì )子(zǐ )。芮(ruì )子(zǐ )故(gù )贱(jiàn )而(ér )孺(rú )子(zǐ )少(shǎo ),故(gù )无(wú )权(quán ),国(guó )人(rén )轻(qīng )之(zhī )。

悼(dào )公(gōng )元(yuán )年(nián ),齐(qí )伐(fá )鲁(lǔ ),取(qǔ )讙(huān )、阐(chǎn )。初(chū ),阳(yáng )生(shēng )亡(wáng )在(zài )鲁(lǔ ),季(jì )康(kāng )子(zǐ )以(yǐ )其(qí )妹(mèi )妻(qī )之(zhī )。及(jí )归(guī )即(jí )位(wèi ),使(shǐ )迎(yíng )之(zhī )。季(jì )姬(jī )与(yǔ )季(jì )鲂(fáng )侯(hóu )通(tōng ),言(yán )其(qí )情(qíng ),鲁(lǔ )弗(fú )敢(gǎn )与(yǔ ),故(gù )齐(qí )伐(fá )鲁(lǔ ),竟(jìng )迎(yíng )季(jì )姬(jī )。季(jì )姬(jī )嬖(bì ),齐(qí )复(fù )归(guī )鲁(lǔ )侵(qīn )地(dì )。

鲍(bào )子(zǐ )与(yǔ )悼(dào )公(gōng )有(yǒu )郤(qiè ),不(bú )善(shàn )。四(sì )年(nián ),吴(wú )、鲁(lǔ )伐(fá )齐(qí )南(nán )方(fāng )。鲍(bào )子(zǐ )弑(shì )悼(dào )公(gōng ),赴(fù )于(yú )吴(wú )。吴(wú )王(wáng )夫(fū )差(chà )哭(kū )於(yú )军(jūn )门(mén )外(wài )三(sān )日(rì ),将(jiāng )从(cóng )海(hǎi )入(rù )讨(tǎo )齐(qí )。齐(qí )人(rén )败(bài )之(zhī ),吴(wú )师(shī )乃(nǎi )去(qù )。晋(jìn )赵(zhào )鞅(yāng )伐(fá )齐(qí ),至(zhì )赖(lài )而(ér )去(qù )。齐(qí )人(rén )共(gòng )立(lì )悼(dào )公(gōng )子(zǐ )壬(rén ),是(shì )为(wéi )简(jiǎn )公(gōng )。

简(jiǎn )公(gōng )四(sì )年(nián )春(chūn ),初(chū ),简(jiǎn )公(gōng )与(yǔ )父(fù )阳(yáng )生(shēng )俱(jù )在(zài )鲁(lǔ )也(yě ),监(jiān )止(zhǐ )有(yǒu )宠(chǒng )焉(yān )。及(jí )即(jí )位(wèi ),使(shǐ )为(wéi )政(zhèng )。田(tián )成(chéng )子(zǐ )惮(dàn )之(zhī ),骤(zhòu )顾(gù )於(yú )朝(cháo )。御(yù )鞅(yāng )言(yán )简(jiǎn )公(gōng )曰(yuē ):“田(tián )、监(jiān )不(bú )可(kě )并(bìng )也(yě ),君(jūn )其(qí )择(zé )焉(yān )。”弗(fú )听(tīng )。子(zǐ )我(wǒ )夕(xī ),田(tián )逆(nì )杀(shā )人(rén ),逢(féng )之(zhī ),遂(suí )捕(bǔ )以(yǐ )入(rù )。田(tián )氏(shì )方(fāng )睦(mù ),使(shǐ )囚(qiú )病(bìng )而(ér )遗(yí )守(shǒu )囚(qiú )者(zhě )酒(jiǔ ),醉(zuì )而(ér )杀(shā )守(shǒu )者(zhě ),得(dé )亡(wáng )。子(zǐ )我(wǒ )盟(méng )诸(zhū )田(tián )於(yú )陈(chén )宗(zōng )。初(chū ),田(tián )豹(bào )欲(yù )为(wéi )子(zǐ )我(wǒ )臣(chén ),使(shǐ )公(gōng )孙(sūn )言(yán )豹(bào ),豹(bào )有(yǒu )丧(sàng )而(ér )止(zhǐ )。後(hòu )卒(zú )以(yǐ )为(wéi )臣(chén ),幸(xìng )於(yú )子(zǐ )我(wǒ )。子(zǐ )我(wǒ )谓(wèi )曰(yuē ):“吾(wú )尽(jìn )逐(zhú )田(tián )氏(shì )而(ér )立(lì )女(nǚ ),可(kě )乎(hū )?”对(duì )曰(yuē ):“我(wǒ )远(yuǎn )田(tián )氏(shì )矣(yǐ )。且(qiě )其(qí )违(wéi )者(zhě )不(bú )过(guò )数(shù )人(rén ),何(hé )尽(jìn )逐(zhú )焉(yān )!”遂(suí )告(gào )田(tián )氏(shì )。子(zǐ )行(háng )曰(yuē ):“彼(bǐ )得(dé )君(jūn ),弗(fú )先(xiān ),必(bì )祸(huò )子(zǐ )。”子(zǐ )行(háng )舍(shě )於(yú )公(gōng )宫(gōng )。

夏(xià )五(wǔ )月(yuè )壬(rén )申(shēn ),成(chéng )子(zǐ )兄(xiōng )弟(dì )四(sì )乘(chéng )如(rú )公(gōng )。子(zǐ )我(wǒ )在(zài )幄(wò ),出(chū )迎(yíng )之(zhī ),遂(suí )入(rù ),闭(bì )门(mén )。宦(huàn )者(zhě )御(yù )之(zhī ),子(zǐ )行(háng )杀(shā )宦(huàn )者(zhě )。公(gōng )与(yǔ )妇(fù )人(rén )饮(yǐn )酒(jiǔ )於(yú )檀(tán )台(tái ),成(chéng )子(zǐ )迁(qiān )诸(zhū )寝(qǐn )。公(gōng )执(zhí )戈(gē )将(jiāng )击(jī )之(zhī ),太(tài )史(shǐ )子(zǐ )馀(yú )曰(yuē ):“非(fēi )不(bú )利(lì )也(yě ),将(jiāng )除(chú )害(hài )也(yě )。”成(chéng )子(zǐ )出(chū )舍(shě )于(yú )库(kù ),闻(wén )公(gōng )犹(yóu )怒(nù ),将(jiāng )出(chū ),曰(yuē ):“何(hé )所(suǒ )无(wú )君(jūn )!”子(zǐ )行(háng )拔(bá )剑(jiàn )曰(yuē ):“需(xū ),事(shì )之(zhī )贼(zéi )也(yě )。谁(shuí )非(fēi )田(tián )宗(zōng )?所(suǒ )不(bú )杀(shā )子(zǐ )者(zhě )有(yǒu )如(rú )田(tián )宗(zōng )。”乃(nǎi )止(zhǐ )。子(zǐ )我(wǒ )归(guī ),属(shǔ )徒(tú )攻(gōng )闱(wéi )与(yǔ )大(dà )门(mén ),皆(jiē )弗(fú )胜(shèng ),乃(nǎi )出(chū )。田(tián )氏(shì )追(zhuī )之(zhī )。丰(fēng )丘(qiū )人(rén )执(zhí )子(zǐ )我(wǒ )以(yǐ )告(gào ),杀(shā )之(zhī )郭(guō )关(guān )。成(chéng )子(zǐ )将(jiāng )杀(shā )大(dà )陆(lù )子(zǐ )方(fāng ),田(tián )逆(nì )请(qǐng )而(ér )免(miǎn )之(zhī )。以(yǐ )公(gōng )命(mìng )取(qǔ )车(chē )於(yú )道(dào ),出(chū )雍(yōng )门(mén )。田(tián )豹(bào )与(yǔ )之(zhī )车(chē ),弗(fú )受(shòu ),曰(yuē ):“逆(nì )为(wéi )余(yú )请(qǐng ),豹(bào )与(yǔ )余(yú )车(chē ),余(yú )有(yǒu )私(sī )焉(yān )。事(shì )子(zǐ )我(wǒ )而(ér )有(yǒu )私(sī )於(yú )其(qí )雠(chóu ),何(hé )以(yǐ )见(jiàn )鲁(lǔ )、卫(wèi )之(zhī )士(shì )?”

庚(gēng )辰(chén ),田(tián )常(cháng )执(zhí )简(jiǎn )公(gōng )于(yú )袪(qū )州(zhōu )。公(gōng )曰(yuē ):“余(yú )蚤(zǎo )从(cóng )御(yù )鞅(yāng )言(yán ),不(bú )及(jí )此(cǐ )。”甲(jiǎ )午(wǔ ),田(tián )常(cháng )弑(shì )简(jiǎn )公(gōng )于(yú )袪(qū )州(zhōu )。田(tián )常(cháng )乃(nǎi )立(lì )简(jiǎn )公(gōng )弟(dì )骜(ào ),是(shì )为(wéi )平(píng )公(gōng )。平(píng )公(gōng )即(jí )位(wèi ),田(tián )常(cháng )相(xiàng )之(zhī ),专(zhuān )齐(qí )之(zhī )政(zhèng ),割(gē )齐(qí )安(ān )平(píng )以(yǐ )东(dōng )为(wéi )田(tián )氏(shì )封(fēng )邑(yì )。

平(píng )公(gōng )八(bā )年(nián ),越(yuè )灭(miè )吴(wú )。二(èr )十(shí )五(wǔ )年(nián )卒(zú ),子(zǐ )宣(xuān )公(gōng )积(jī )立(lì )。

宣(xuān )公(gōng )五(wǔ )十(shí )一(yī )年(nián )卒(zú ),子(zǐ )康(kāng )公(gōng )贷(dài )立(lì )。田(tián )会(huì )反(fǎn )廪(lǐn )丘(qiū )。

康(kāng )公(gōng )二(èr )年(nián ),韩(hán )、魏(wèi )、赵(zhào )始(shǐ )列(liè )为(wéi )诸(zhū )侯(hóu )。十(shí )九(jiǔ )年(nián ),田(tián )常(cháng )曾(céng )孙(sūn )田(tián )和(hé )始(shǐ )为(wéi )诸(zhū )侯(hóu ),迁(qiān )康(kāng )公(gōng )海(hǎi )滨(bīn )。

二(èr )十(shí )六(liù )年(nián ),康(kāng )公(gōng )卒(zú ),吕(lǚ )氏(shì )遂(suí )绝(jué )其(qí )祀(sì )。田(tián )氏(shì )卒(zú )有(yǒu )齐(qí )国(guó ),为(wéi )齐(qí )威(wēi )王(wáng ),彊(jiāng )於(yú )天(tiān )下(xià )。

太(tài )史(shǐ )公(gōng )曰(yuē ):吾(wú )適(shì )齐(qí ),自(zì )泰(tài )山(shān )属(shǔ )之(zhī )琅(láng )邪(xié ),北(běi )被(bèi )于(yú )海(hǎi ),膏(gāo )壤(rǎng )二(èr )千(qiān )里(lǐ ),其(qí )民(mín )阔(kuò )达(dá )多(duō )匿(nì )知(zhī ),其(qí )天(tiān )性(xìng )也(yě )。以(yǐ )太(tài )公(gōng )之(zhī )圣(shèng ),建(jiàn )国(guó )本(běn ),桓(huán )公(gōng )之(zhī )盛(shèng ),修(xiū )善(shàn )政(zhèng ),以(yǐ )为(wéi )诸(zhū )侯(hóu )会(huì )盟(méng ),称(chēng )伯(bó ),不(bú )亦(yì )宜(yí )乎(hū )?洋(yáng )洋(yáng )哉(zāi ),固(gù )大(dà )国(guó )之(zhī )风(fēng )也(yě )!

太(tài )公(gōng )佐(zuǒ )周(zhōu ),实(shí )秉(bǐng )阴(yīn )谋(móu )。既(jì )表(biǎo )东(dōng )海(hǎi ),乃(nǎi )居(jū )营(yíng )丘(qiū )。小(xiǎo )白(bái )致(zhì )霸(bà ),九(jiǔ )合(hé )诸(zhū )侯(hóu )。及(jí )溺(nì )内(nèi )宠(chǒng ),衅(xìn )锺(zhōng )蟲(chóng )流(liú )。庄(zhuāng )公(gōng )失(shī )德(dé ),崔(cuī )杼(zhù )作(zuò )仇(chóu )。陈(chén )氏(shì )专(zhuān )政(zhèng ),厚(hòu )货(huò )轻(qīng )收(shōu )。悼(dào )、简(jiǎn )遘(gòu )祸(huò ),田(tián )、阚(kàn )非(fēi )俦(chóu )。沨(fēng )沨(fēng )馀(yú )烈(liè ),一(yī )变(biàn )何(hé )由(yóu )?

阅读:25245

打赏捐助〔Donate〕>>>

《齐太公世家》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库