列传·第三十八章【登录】

《晋书》 > 列传 > 《列传·第三十八章》 > 拼音版

顾(gù )荣(róng ),字(zì )彦(yàn )先(xiān ),吴(wú )国(guó )吴(wú )人(rén )也(yě ),为(wéi )南(nán )土(tǔ )著(zhe )姓(xìng )。祖(zǔ )雍(yōng ),吴(wú )丞(chéng )相(xiàng )。父(fù )穆(mù ),宜(yí )都(dōu )太(tài )守(shǒu )。荣(róng )机(jī )神(shén )朗(lǎng )悟(wù ),弱(ruò )冠(guàn )仕(shì )吴(wú ),为(wéi )黄(huáng )门(mén )侍(shì )郎(láng )、太(tài )子(zǐ )辅(fǔ )义(yì )都(dōu )尉(wèi )。吴(wú )平(píng ),与(yǔ )陆(lù )机(jī )兄(xiōng )弟(dì )同(tóng )入(rù )洛(luò ),时(shí )人(rén )号(hào )为(wéi )“三(sān )俊(jùn )。”例(lì )拜(bài )为(wéi )郎(láng )中(zhōng ),历(lì )尚(shàng )书(shū )郎(láng )、太(tài )子(zǐ )中(zhōng )舍(shě )人(rén )、廷(tíng )尉(wèi )正(zhèng )。恆(héng )纵(zòng )酒(jiǔ )酣(hān )暢(chàng ),谓(wèi )友(yǒu )人(rén )张(zhāng )翰(hàn )曰(yuē ):“惟(wéi )酒(jiǔ )可(kě )以(yǐ )忘(wàng )忧(yōu ),但(dàn )无(wú )如(rú )作(zuò )病(bìng )何(hé )耳(ěr )。”

会(huì )赵(zhào )王(wáng )伦(lún )诛(zhū )淮(huái )南(nán )王(wáng )允(yǔn ),收(shōu )允(yǔn )僚(liáo )属(shǔ )付(fù )廷(tíng )尉(wèi ),皆(jiē )欲(yù )诛(zhū )之(zhī ),荣(róng )平(píng )心(xīn )处(chù )当(dāng ),多(duō )所(suǒ )全(quán )宥(yòu )。及(jí )伦(lún )篡(cuàn )位(wèi ),伦(lún )子(zǐ )虔(qián )为(wéi )大(dà )将(jiāng )军(jūn ),以(yǐ )荣(róng )为(wéi )长(zhǎng )史(shǐ )。初(chū ),荣(róng )与(yǔ )同(tóng )僚(liáo )宴(yàn )饮(yǐn ),见(jiàn )执(zhí )炙(zhì )者(zhě )貌(mào )状(zhuàng )不(bú )凡(fán ),有(yǒu )欲(yù )炙(zhì )之(zhī )色(sè ),荣(róng )割(gē )炙(zhì )啖(dàn )之(zhī )。坐(zuò )者(zhě )问(wèn )其(qí )故(gù ),荣(róng )曰(yuē ):“岂(qǐ )有(yǒu )终(zhōng )日(rì )执(zhí )之(zhī )而(ér )不(bú )知(zhī )其(qí )味(wèi )!”及(jí )伦(lún )败(bài ),荣(róng )被(bèi )执(zhí ),将(jiāng )诛(zhū ),而(ér )执(zhí )炙(zhì )者(zhě )为(wéi )督(dū )率(lǜ ),遂(suí )救(jiù )之(zhī ),得(dé )免(miǎn )。

齐(qí )王(wáng )冏(jiōng )召(zhào )为(wéi )大(dà )司(sī )马(mǎ )主(zhǔ )簿(bù )。冏(jiōng )擅(shàn )权(quán )骄(jiāo )恣(zì ),荣(róng )惧(jù )及(jí )祸(huò ),终(zhōng )日(rì )昏(hūn )酣(hān ),不(bú )综(zōng )府(fǔ )事(shì ),以(yǐ )情(qíng )告(gào )友(yǒu )人(rén )长(zhǎng )乐(lè )冯(féng )熊(xióng )。熊(xióng )谓(wèi )冏(jiōng )长(zhǎng )史(shǐ )葛(gě )旟(yú )曰(yuē ):“以(yǐ )顾(gù )荣(róng )为(wéi )主(zhǔ )簿(bù ),所(suǒ )以(yǐ )甄(zhēn )拔(bá )才(cái )望(wàng ),委(wěi )以(yǐ )事(shì )机(jī ),不(bú )复(fù )计(jì )南(nán )北(běi )亲(qīn )疏(shū ),欲(yù )平(píng )海(hǎi )内(nèi )之(zhī )心(xīn )也(yě )。今(jīn )府(fǔ )大(dà )事(shì )殷(yīn ),非(fēi )酒(jiǔ )客(kè )之(zhī )政(zhèng )。”旟(yú )曰(yuē ):“荣(róng )江(jiāng )南(nán )望(wàng )士(shì ),且(qiě )居(jū )职(zhí )日(rì )浅(qiǎn ),不(bú )宜(yí )轻(qīng )代(dài )易(yì )之(zhī )。”熊(xióng )曰(yuē ):“可(kě )转(zhuǎn )为(wéi )中(zhōng )书(shū )侍(shì )郎(láng ),荣(róng )不(bú )失(shī )清(qīng )显(xiǎn ),而(ér )府(fǔ )更(gèng )收(shōu )实(shí )才(cái )。”旟(yú )然(rán )之(zhī ),白(bái )冏(jiōng ),以(yǐ )为(wéi )中(zhōng )书(shū )侍(shì )郎(láng )。在(zài )职(zhí )不(bú )复(fù )饮(yǐn )酒(jiǔ )。人(rén )或(huò )问(wèn )之(zhī )曰(yuē ):“何(hé )前(qián )醉(zuì )而(ér )后(hòu )醒(xǐng )邪(xié )?”荣(róng )惧(jù )罪(zuì ),乃(nǎi )复(fù )更(gèng )饮(yǐn )。与(yǔ )州(zhōu )里(lǐ )杨(yáng )彦(yàn )明(míng )书(shū )曰(yuē ):“吾(wú )为(wéi )齐(qí )王(wáng )主(zhǔ )簿(bù ),恆(héng )虑(lǜ )祸(huò )及(jí ),见(jiàn )刀(dāo )与(yǔ )绳(shéng ),每(měi )欲(yù )自(zì )杀(shā ),但(dàn )人(rén )不(bú )知(zhī )耳(ěr )。”及(jí )旟(yú )诛(zhū ),荣(róng )以(yǐ )讨(tǎo )葛(gě )旟(yú )功(gōng ),封(fēng )喜(xǐ )兴(xìng )伯(bó ),转(zhuǎn )太(tài )子(zǐ )中(zhōng )庶(shù )子(zǐ )。

长(zhǎng )沙(shā )王(wáng )乂(ài )为(wéi )骠(biāo )骑(qí ),复(fù )以(yǐ )荣(róng )为(wéi )长(zhǎng )史(shǐ )。乂(ài )败(bài ),转(zhuǎn )成(chéng )都(dōu )王(wáng )颖(yǐng )丞(chéng )相(xiàng )从(cóng )事(shì )中(zhōng )郎(láng )。惠(huì )帝(dì )幸(xìng )临(lín )漳(zhāng ),以(yǐ )荣(róng )兼(jiān )侍(shì )中(zhōng ),遣(qiǎn )行(háng )园(yuán )陵(líng )。会(huì )张(zhāng )方(fāng )据(jù )洛(luò ),不(bú )得(dé )进(jìn ),避(bì )之(zhī )陈(chén )留(liú )。及(jí )帝(dì )西(xī )迁(qiān )长(zhǎng )安(ān ),征(zhēng )为(wéi )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì ),以(yǐ )世(shì )乱(luàn )不(bú )应(yīng ),遂(suí )还(hái )吴(wú )。东(dōng )海(hǎi )王(wáng )越(yuè )聚(jù )兵(bīng )于(yú )徐(xú )州(zhōu ),以(yǐ )荣(róng )为(wéi )军(jūn )谘(zī )祭(jì )酒(jiǔ )。

属(shǔ )广(guǎng )陵(líng )相(xiàng )陈(chén )敏(mǐn )反(fǎn ),南(nán )渡(dù )江(jiāng ),逐(zhú )扬(yáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )刘(liú )机(jī )、丹(dān )阳(yáng )内(nèi )史(shǐ )王(wáng )旷(kuàng ),阻(zǔ )兵(bīng )据(jù )州(zhōu ),分(fèn )置(zhì )子(zǐ )弟(dì )为(wéi )列(liè )郡(jùn ),收(shōu )礼(lǐ )豪(háo )桀(jié ),有(yǒu )孙(sūn )氏(shì )鼎(dǐng )峙(zhì )之(zhī )计(jì )。假(jiǎ )荣(róng )右(yòu )将(jiāng )军(jūn )、丹(dān )阳(yáng )内(nèi )史(shǐ )。荣(róng )数(shù )践(jiàn )危(wēi )亡(wáng )之(zhī )际(jì ),恆(héng )以(yǐ )恭(gōng )逊(xùn )自(zì )勉(miǎn )。会(huì )敏(mǐn )欲(yù )诛(zhū )诸(zhū )士(shì )人(rén ),荣(róng )说(shuō )之(zhī )曰(yuē ):“中(zhōng )国(guó )丧(sàng )乱(luàn ),胡(hú )夷(yí )内(nèi )侮(wǔ ),观(guān )太(tài )傅(fù )今(jīn )日(rì )不(bú )能(néng )复(fù )振(zhèn )华(huá )夏(xià ),百(bǎi )姓(xìng )无(wú )复(fù )遗(yí )种(zhǒng )。江(jiāng )南(nán )虽(suī )有(yǒu )石(shí )冰(bīng )之(zhī )寇(kòu ),人(rén )物(wù )尚(shàng )全(quán )。荣(róng )常(cháng )忧(yōu )无(wú )窦(dòu )氏(shì )、孙(sūn )、刘(liú )之(zhī )策(cè ),有(yǒu )以(yǐ )存(cún )之(zhī )耳(ěr )。今(jīn )将(jiāng )军(jūn )怀(huái )神(shén )武(wǔ )之(zhī )略(luè ),有(yǒu )孙(sūn )吴(wú )之(zhī )能(néng ),功(gōng )勋(xūn )效(xiào )于(yú )已(yǐ )著(zhe ),勇(yǒng )略(luè )冠(guàn )于(yú )当(dāng )世(shì ),带(dài )甲(jiǎ )数(shù )万(wàn ),舳(zhú )舻(lú )山(shān )积(jī ),上(shàng )方(fāng )虽(suī )有(yǒu )数(shù )州(zhōu ),亦(yì )可(kě )传(chuán )檄(xí )而(ér )定(dìng )也(yě )。若(ruò )能(néng )委(wěi )信(xìn )君(jūn )子(zǐ ),各(gè )得(dé )尽(jìn )怀(huái ),散(sàn )蒂(dì )芥(jiè )之(zhī )恨(hèn ),塞(sāi )谗(chán )谄(chǎn )之(zhī )口(kǒu ),则(zé )大(dà )事(shì )可(kě )图(tú )也(yě )。”敏(mǐn )纳(nà )其(qí )言(yán ),悉(xī )引(yǐn )诸(zhū )豪(háo )族(zú )委(wěi )任(rèn )之(zhī )。敏(mǐn )仍(réng )遣(qiǎn )甘(gān )卓(zhuó )出(chū )横(héng )江(jiāng ),坚(jiān )甲(jiǎ )利(lì )器(qì ),尽(jìn )以(yǐ )委(wěi )之(zhī )。荣(róng )私(sī )于(yú )卓(zhuó )曰(yuē ):“若(ruò )江(jiāng )东(dōng )之(zhī )事(shì )可(kě )济(jì ),当(dāng )共(gòng )成(chéng )之(zhī )。然(rán )卿(qīng )观(guān )事(shì )势(shì )当(dāng )有(yǒu )济(jì )理(lǐ )不(bú )?敏(mǐn )既(jì )常(cháng )才(cái ),本(běn )无(wú )大(dà )略(luè ),政(zhèng )令(lìng )反(fǎn )覆(fù ),计(jì )无(wú )所(suǒ )定(dìng ),然(rán )其(qí )子(zǐ )弟(dì )各(gè )已(yǐ )骄(jiāo )矜(jīn ),其(qí )败(bài )必(bì )矣(yǐ )。而(ér )吾(wú )等(děng )安(ān )然(rán )受(shòu )其(qí )官(guān )禄(lù ),事(shì )败(bài )之(zhī )日(rì ),使(shǐ )江(jiāng )西(xī )诸(zhū )军(jūn )函(hán )首(shǒu )送(sòng )洛(luò ),题(tí )曰(yuē )逆(nì )贼(zéi )顾(gù )荣(róng )、甘(gān )卓(zhuó )之(zhī )首(shǒu ),岂(qǐ )惟(wéi )一(yī )身(shēn )颠(diān )覆(fù ),辱(rǔ )及(jí )万(wàn )世(shì ),可(kě )不(bú )图(tú )之(zhī )!”卓(zhuó )从(cóng )之(zhī )。明(míng )年(nián ),周(zhōu )与(yǔ )荣(róng )及(jí )甘(gān )卓(zhuó )、纪(jì )瞻(zhān )潜(qián )谋(móu )起(qǐ )兵(bīng )攻(gōng )敏(mǐn )。荣(róng )废(fèi )桥(qiáo )敛(liǎn )舟(zhōu )于(yú )南(nán )岸(àn ),敏(mǐn )率(lǜ )万(wàn )余(yú )人(rén )出(chū ),不(bú )获(huò )济(jì ),荣(róng )麾(huī )以(yǐ )羽(yǔ )扇(shàn ),其(qí )众(zhòng )溃(kuì )散(sàn )。事(shì )平(píng ),还(hái )吴(wú )。永(yǒng )嘉(jiā )初(chū ),征(zhēng )拜(bài )侍(shì )中(zhōng ),行(háng )至(zhì )彭(péng )城(chéng ),见(jiàn )祸(huò )难(nán )方(fāng )作(zuò ),遂(suí )轻(qīng )舟(zhōu )而(ér )还(hái ),语(yǔ )在(zài )《纪(jì )瞻(zhān )传(chuán )》。

元(yuán )帝(dì )镇(zhèn )江(jiāng )东(dōng ),以(yǐ )荣(róng )为(wéi )军(jūn )司(sī ),加(jiā )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì ),凡(fán )所(suǒ )谋(móu )画(huà ),皆(jiē )以(yǐ )谘(zī )焉(yān )。荣(róng )既(jì )南(nán )州(zhōu )望(wàng )士(shì ),躬(gōng )处(chù )右(yòu )职(zhí ),朝(cháo )野(yě )甚(shèn )推(tuī )敬(jìng )之(zhī )。时(shí )帝(dì )所(suǒ )幸(xìng )郑(zhèng )贵(guì )嫔(pín )有(yǒu )疾(jí ),以(yǐ )祈(qí )祷(dǎo )颇(pō )废(fèi )万(wàn )机(jī ),荣(róng )上(shàng )笺(jiān )谏(jiàn )曰(yuē ):“昔(xī )文(wén )王(wáng )父(fù )子(zǐ )兄(xiōng )弟(dì )乃(nǎi )有(yǒu )三(sān )圣(shèng ),可(kě )谓(wèi )穷(qióng )理(lǐ )者(zhě )也(yě )。而(ér )文(wén )王(wáng )日(rì )昃(zè )不(bú )暇(xiá )食(shí ),周(zhōu )公(gōng )一(yī )沐(mù )三(sān )握(wò )发(fā ),何(hé )哉(zāi )?诚(chéng )以(yǐ )一(yī )日(rì )万(wàn )机(jī ),不(bú )可(kě )不(bú )理(lǐ );一(yī )言(yán )蹉(cuō )跌(diē ),患(huàn )必(bì )及(jí )之(zhī )故(gù )也(yě )。当(dāng )今(jīn )衰(shuāi )季(jì )之(zhī )末(mò ),属(shǔ )乱(luàn )离(lí )之(zhī )运(yùn ),而(ér )天(tiān )子(zǐ )流(liú )播(bō ),豺(chái )狼(láng )塞(sāi )路(lù ),公(gōng )宜(yí )露(lù )营(yíng )野(yě )次(cì ),星(xīng )言(yán )夙(sù )驾(jià ),伏(fú )轼(shì )怒(nù )蛙(wā )以(yǐ )募(mù )勇(yǒng )士(shì ),悬(xuán )胆(dǎn )于(yú )庭(tíng )以(yǐ )表(biǎo )辛(xīn )苦(kǔ )。贵(guì )嫔(pín )未(wèi )安(ān ),药(yào )石(shí )实(shí )急(jí );祷(dǎo )祀(sì )之(zhī )事(shì ),诚(chéng )复(fù )可(kě )修(xiū );岂(qǐ )有(yǒu )便(biàn )塞(sāi )参(cān )佐(zuǒ )白(bái )事(shì ),断(duàn )宾(bīn )客(kè )问(wèn )讯(xùn )?今(jīn )强(qiáng )贼(zéi )临(lín )境(jìng ),流(liú )言(yán )满(mǎn )国(guó ),人(rén )心(xīn )万(wàn )端(duān ),去(qù )就(jiù )纷(fēn )纭(yún )。愿(yuàn )冲(chōng )虚(xū )纳(nà )下(xià ),广(guǎng )延(yán )俊(jùn )彦(yàn ),思(sī )画(huà )今(jīn )日(rì )之(zhī )要(yào ),塞(sāi )鬼(guǐ )道(dào )淫(yín )祀(sì ),弘(hóng )九(jiǔ )合(hé )之(zhī )勤(qín ),雪(xuě )天(tiān )下(xià )之(zhī )耻(chǐ ),则(zé )群(qún )生(shēng )有(yǒu )赖(lài ),开(kāi )泰(tài )有(yǒu )期(qī )矣(yǐ )。”

时(shí )南(nán )土(tǔ )之(zhī )士(shì )未(wèi )尽(jìn )才(cái )用(yòng ),荣(róng )又(yòu )言(yán ):“陆(lù )士(shì )光(guāng )贞(zhēn )正(zhèng )清(qīng )贵(guì ),金(jīn )玉(yù )其(qí )质(zhì );甘(gān )季(jì )思(sī )忠(zhōng )款(kuǎn )尽(jìn )诚(chéng ),胆(dǎn )干(gàn )殊(shū )快(kuài );殷(yīn )庆(qìng )元(yuán )质(zhì )略(luè )有(yǒu )明(míng )规(guī ),文(wén )武(wǔ )可(kě )施(shī )用(yòng );荣(róng )族(zú )兄(xiōng )公(gōng )让(ràng )明(míng )亮(liàng )守(shǒu )节(jiē ),困(kùn )不(bú )易(yì )操(cāo );会(huì )稽(jī )杨(yáng )彦(yàn )明(míng )、谢(xiè )行(háng )言(yán )皆(jiē )服(fú )膺(yīng )儒(rú )教(jiāo ),足(zú )为(wéi )公(gōng )望(wàng );贺(hè )生(shēng )沈(shěn )潜(qián ),青(qīng )云(yún )之(zhī )士(shì );陶(táo )恭(gōng )兄(xiōng )弟(dì )才(cái )干(gàn )虽(suī )少(shǎo ),实(shí )事(shì )极(jí )佳(jiā )。凡(fán )此(cǐ )诸(zhū )人(rén ),皆(jiē )南(nán )金(jīn )也(yě )。”书(shū )奏(zòu ),皆(jiē )纳(nà )之(zhī )。

六(liù )年(nián ),卒(zú )官(guān )。帝(dì )临(lín )丧(sàng )尽(jìn )哀(āi ),欲(yù )表(biǎo )赠(zèng )荣(róng ),依(yī )齐(qí )王(wáng )功(gōng )臣(chén )格(gé )。吴(wú )郡(jùn )内(nèi )史(shǐ )殷(yīn )祐(yòu )笺(jiān )曰(yuē ):

昔(xī )贼(zéi )臣(chén )陈(chén )敏(mǐn )凭(píng )宠(chǒng )藉(jiè )权(quán ),滔(tāo )天(tiān )作(zuò )乱(luàn ),兄(xiōng )弟(dì )姻(yīn )娅(yà )盘(pán )固(gù )州(zhōu )郡(jùn ),威(wēi )逼(bī )士(shì )庶(shù )以(yǐ )为(wéi )臣(chén )仆(pú ),于(yú )时(shí )贤(xián )愚(yú )计(jì )无(wú )所(suǒ )出(chū )。故(gù )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )、安(ān )东(dōng )军(jūn )司(sī )、嘉(jiā )兴(xìng )伯(bó )顾(gù )荣(róng )经(jīng )德(dé )体(tǐ )道(dào ),谋(móu )猷(yóu )弘(hóng )远(yuǎn ),忠(zhōng )贞(zhēn )之(zhī )节(jiē ),在(zài )困(kùn )弥(mí )厉(lì )。崎(qí )岖(qū )艰(jiān )险(xiǎn )之(zhī )中(zhōng ),逼(bī )迫(pò )奸(jiān )逆(nì )之(zhī )下(xià ),每(měi )惟(wéi )社(shè )稷(jì ),发(fā )愤(fèn )慷(kāng )忾(kài )。密(mì )结(jié )腹(fù )心(xīn ),同(tóng )谋(móu )致(zhì )讨(tǎo )。信(xìn )著(zhe )群(qún )士(shì ),名(míng )冠(guàn )东(dōng )夏(xià ),德(dé )声(shēng )所(suǒ )振(zhèn ),莫(mò )不(bú )响(xiǎng )应(yīng ),荷(hé )戈(gē )骏(jùn )奔(bēn ),其(qí )会(huì )如(rú )林(lín )。荣(róng )躬(gōng )当(dāng )矢(shǐ )石(shí ),为(wéi )众(zhòng )率(lǜ )先(xiān ),忠(zhōng )义(yì )奋(fèn )发(fā ),忘(wàng )家(jiā )为(wéi )国(guó ),历(lì )年(nián )逋(bū )寇(kòu ),一(yī )朝(cháo )土(tǔ )崩(bēng ),兵(bīng )不(bú )血(xuè )刃(rèn ),荡(dàng )平(píng )六(liù )州(zhōu ),勋(xūn )茂(mào )上(shàng )代(dài ),义(yì )彰(zhāng )天(tiān )下(xià )。

伏(fú )闻(wén )论(lùn )功(gōng )依(yī )故(gù )大(dà )司(sī )马(mǎ )齐(qí )王(wáng )格(gé ),不(bú )在(zài )帷(wéi )幕(mù )密(mì )谋(móu )参(cān )议(yì )之(zhī )例(lì ),下(xià )附(fù )州(zhōu )征(zhēng )野(yě )战(zhàn )之(zhī )比(bǐ ),不(bú )得(dé )进(jìn )爵(jué )拓(tuò )土(tǔ ),赐(cì )拜(bài )子(zǐ )弟(dì ),遐(xiá )迩(ěr )同(tóng )叹(tàn ),江(jiāng )表(biǎo )失(shī )望(wàng )。齐(qí )王(wáng )亲(qīn )则(zé )近(jìn )属(shǔ ),位(wèi )为(wéi )方(fāng )岳(yuè ),杖(zhàng )节(jiē )握(wò )兵(bīng ),都(dōu )督(dū )近(jìn )畿(jī ),外(wài )有(yǒu )五(wǔ )国(guó )之(zhī )援(yuán ),内(nèi )有(yǒu )宗(zōng )室(shì )之(zhī )助(zhù ),称(chēng )兵(bīng )弥(mí )时(shí ),役(yì )连(lián )天(tiān )下(xià ),元(yuán )功(gōng )虽(suī )建(jiàn ),所(suǒ )丧(sàng )亦(yì )多(duō )。荣(róng )众(zhòng )无(wú )一(yī )旅(lǚ ),任(rèn )非(fēi )籓(bān )翰(hàn ),孤(gū )绝(jué )江(jiāng )外(wài ),王(wáng )命(mìng )不(bú )通(tōng ),临(lín )危(wēi )独(dú )断(duàn ),以(yǐ )身(shēn )徇(xùn )国(guó ),官(guān )无(wú )一(yī )金(jīn )之(zhī )费(fèi ),人(rén )无(wú )终(zhōng )朝(cháo )之(zhī )劳(láo )。元(yuán )恶(è )既(jì )殄(tiǎn ),高(gāo )尚(shàng )成(chéng )功(gōng ),封(fēng )闭(bì )仓(cāng )廪(lǐn ),以(yǐ )俟(sì )大(dà )军(jūn ),故(gù )国(guó )安(ān )物(wù )阜(fù ),以(yǐ )义(yì )成(chéng )俗(sú ),今(jīn )日(rì )匡(kuāng )霸(bà )事(shì )举(jǔ ),未(wèi )必(bì )不(bú )由(yóu )此(cǐ )而(ér )隆(lóng )也(yě )。方(fāng )之(zhī )于(yú )齐(qí ),强(qiáng )弱(ruò )不(bú )同(tóng ),优(yōu )劣(liè )亦(yì )异(yì )。至(zhì )于(yú )齐(qí )府(fǔ )参(cān )佐(zuǒ ),扶(fú )义(yì )助(zhù )强(qiáng ),非(fēi )创(chuàng )谋(móu )之(zhī )主(zhǔ ),皆(jiē )锡(xī )珪(guī )受(shòu )瑞(ruì ),或(huò )公(gōng )或(huò )侯(hóu )。荣(róng )首(shǒu )建(jiàn )密(mì )谋(móu ),为(wéi )方(fāng )面(miàn )盟(méng )主(zhǔ ),功(gōng )高(gāo )元(yuán )帅(shuài ),赏(shǎng )卑(bēi )下(xià )佐(zuǒ ),上(shàng )亏(kuī )经(jīng )国(guó )纪(jì )功(gōng )之(zhī )班(bān ),下(xià )孤(gū )忠(zhōng )义(yì )授(shòu )命(mìng )之(zhī )士(shì )。

夫(fū )考(kǎo )绩(jì )幽(yōu )明(míng ),王(wáng )教(jiāo )所(suǒ )崇(chóng ),况(kuàng )若(ruò )荣(róng )者(zhě ),济(jì )难(nán )宁(níng )国(guó ),应(yīng )天(tiān )先(xiān )事(shì ),历(lì )观(guān )古(gǔ )今(jīn ),未(wèi )有(yǒu )立(lì )功(gōng )若(ruò )彼(bǐ ),酬(chóu )报(bào )如(rú )此(cǐ )者(zhě )也(yě )。

由(yóu )是(shì )赠(zèng )荣(róng )侍(shì )中(zhōng )、骠(biāo )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )、开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī ),谥(shì )曰(yuē )元(yuán )。及(jí )帝(dì )为(wéi )晋(jìn )王(wáng ),追(zhuī )封(fēng )为(wéi )公(gōng ),开(kāi )国(guó ),食(shí )邑(yì )。

荣(róng )素(sù )好(hǎo )琴(qín ),及(jí )卒(zú ),家(jiā )人(rén )常(cháng )置(zhì )琴(qín )于(yú )灵(líng )座(zuò )。吴(wú )郡(jùn )张(zhāng )翰(hàn )哭(kū )之(zhī )恸(tòng ),既(jì )而(ér )上(shàng )床(chuáng )鼓(gǔ )琴(qín )数(shù )曲(qǔ ),抚(fǔ )琴(qín )而(ér )叹(tàn )曰(yuē ):“顾(gù )彦(yàn )先(xiān )复(fù )能(néng )赏(shǎng )此(cǐ )不(bú )?”因(yīn )又(yòu )恸(tòng )哭(kū ),不(bú )吊(diào )丧(sàng )主(zhǔ )而(ér )去(qù )。子(zǐ )毗(pí )嗣(sì ),官(guān )至(zhì )散(sàn )骑(qí )侍(shì )郎(láng )。

纪(jì )瞻(zhān ),字(zì )思(sī )远(yuǎn ),丹(dān )阳(yáng )秣(mò )陵(líng )人(rén )也(yě )。祖(zǔ )亮(liàng ),吴(wú )尚(shàng )书(shū )令(lìng )。父(fù )陟(zhì ),光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū )。瞻(zhān )少(shǎo )以(yǐ )方(fāng )直(zhí )知(zhī )名(míng )。吴(wú )平(píng ),徙(xǐ )家(jiā )历(lì )阳(yáng )郡(jùn )。察(chá )孝(xiào )廉(lián ),不(bú )行(háng )。

后(hòu )举(jǔ )秀(xiù )才(cái ),尚(shàng )书(shū )郎(láng )陆(lù )机(jī )策(cè )之(zhī )曰(yuē ):“昔(xī )三(sān )代(dài )明(míng )王(wáng ),启(qǐ )建(jiàn )洪(hóng )业(yè ),文(wén )质(zhì )殊(shū )制(zhì ),而(ér )令(lìng )名(míng )一(yī )致(zhì )。然(rán )夏(xià )人(rén )尚(shàng )忠(zhōng ),忠(zhōng )之(zhī )弊(bì )也(yě )朴(pǔ ),救(jiù )朴(pǔ )莫(mò )若(ruò )敬(jìng )。殷(yīn )人(rén )革(gé )而(ér )修(xiū )焉(yān ),敬(jìng )之(zhī )弊(bì )也(yě )鬼(guǐ ),救(jiù )鬼(guǐ )莫(mò )若(ruò )文(wén )。周(zhōu )人(rén )矫(jiǎo )而(ér )变(biàn )焉(yān ),文(wén )之(zhī )弊(bì )也(yě )薄(báo ),救(jiù )薄(báo )则(zé )又(yòu )反(fǎn )之(zhī )于(yú )忠(zhōng )。然(rán )则(zé )王(wáng )道(dào )之(zhī )反(fǎn )覆(fù )其(qí )无(wú )一(yī )定(dìng )邪(xié ),亦(yì )所(suǒ )祖(zǔ )之(zhī )不(bú )同(tóng )而(ér )功(gōng )业(yè )各(gè )异(yì )也(yě )?自(zì )无(wú )圣(shèng )王(wáng ),人(rén )散(sàn )久(jiǔ )矣(yǐ )。三(sān )代(dài )之(zhī )损(sǔn )益(yì ),百(bǎi )姓(xìng )之(zhī )变(biàn )迁(qiān ),其(qí )故(gù )可(kě )得(dé )而(ér )闻(wén )邪(xié )?今(jīn )将(jiāng )反(fǎn )古(gǔ )以(yǐ )救(jiù )其(qí )弊(bì ),明(míng )风(fēng )以(yǐ )荡(dàng )其(qí )秽(huì ),三(sān )代(dài )之(zhī )制(zhì )将(jiāng )何(hé )所(suǒ )从(cóng )?太(tài )古(gǔ )之(zhī )化(huà )有(yǒu )何(hé )异(yì )道(dào )?”瞻(zhān )对(duì )曰(yuē ):“瞻(zhān )闻(wén )有(yǒu )国(guó )有(yǒu )家(jiā )者(zhě ),皆(jiē )欲(yù )迈(mài )化(huà )隆(lóng )政(zhèng ),以(yǐ )康(kāng )庶(shù )绩(jì ),垂(chuí )歌(gē )亿(yì )载(zǎi ),永(yǒng )传(chuán )于(yú )后(hòu )。然(rán )而(ér )俗(sú )变(biàn )事(shì )弊(bì ),得(dé )不(bú )随(suí )时(shí ),虽(suī )经(jīng )圣(shèng )哲(zhé ),无(wú )以(yǐ )易(yì )也(yě )。故(gù )忠(zhōng )弊(bì )质(zhì )野(yě ),敬(jìng )失(shī )多(duō )仪(yí )。周(zhōu )鉴(jiàn )二(èr )王(wáng )之(zhī )弊(bì ),崇(chóng )文(wén )以(yǐ )辩(biàn )等(děng )差(chà ),而(ér )流(liú )遁(dùn )者(zhě )归(guī )薄(báo )而(ér )无(wú )款(kuǎn )诚(chéng ),款(kuǎn )诚(chéng )之(zhī )薄(báo ),则(zé )又(yòu )反(fǎn )之(zhī )于(yú )忠(zhōng )。三(sān )代(dài )相(xiàng )循(xún ),如(rú )水(shuǐ )济(jì )火(huǒ ),所(suǒ )谓(wèi )随(suí )时(shí )之(zhī )义(yì ),救(jiù )弊(bì )之(zhī )术(shù )也(yě )。羲(xī )皇(huáng )简(jiǎn )朴(pǔ ),无(wú )为(wéi )而(ér )化(huà );后(hòu )圣(shèng )因(yīn )承(chéng ),所(suǒ )务(wù )或(huò )异(yì )。非(fēi )贤(xián )圣(shèng )之(zhī )不(bú )同(tóng ),世(shì )变(biàn )使(shǐ )之(zhī )然(rán )耳(ěr )。今(jīn )大(dà )晋(jìn )阐(chǎn )元(yuán ),圣(shèng )功(gōng )日(rì )隮(jī ),承(chéng )天(tiān )顺(shùn )时(shí ),九(jiǔ )有(yǒu )一(yī )贯(guàn ),荒(huāng )服(fú )之(zhī )君(jūn ),莫(mò )不(bú )来(lái )同(tóng )。然(rán )而(ér )大(dà )道(dào )既(jì )往(wǎng ),人(rén )变(biàn )由(yóu )久(jiǔ ),谓(wèi )当(dāng )今(jīn )之(zhī )政(zhèng )宜(yí )去(qù )文(wén )存(cún )朴(pǔ ),以(yǐ )反(fǎn )其(qí )本(běn ),则(zé )兆(zhào )庶(shù )渐(jiàn )化(huà ),太(tài )和(hé )可(kě )致(zhì )也(yě )。”

又(yòu )问(wèn ):“在(zài )昔(xī )哲(zhé )王(wáng )象(xiàng )事(shì )备(bèi )物(wù ),明(míng )堂(táng )所(suǒ )以(yǐ )崇(chóng )上(shàng )帝(dì ),清(qīng )庙(miào )所(suǒ )以(yǐ )宁(níng )祖(zǔ )考(kǎo ),辟(pì )雍(yōng )所(suǒ )以(yǐ )班(bān )礼(lǐ )教(jiāo ),太(tài )学(xué )所(suǒ )以(yǐ )讲(jiǎng )艺(yì )文(wén ),此(cǐ )盖(gài )有(yǒu )国(guó )之(zhī )盛(shèng )典(diǎn ),为(wéi )帮(bāng )之(zhī )大(dà )司(sī )。亡(wáng )秦(qín )废(fèi )学(xué ),制(zhì )度(dù )荒(huāng )阙(què )。诸(zhū )儒(rú )之(zhī )论(lùn ),损(sǔn )益(yì )异(yì )物(wù )。汉(hàn )氏(shì )遗(yí )作(zuò ),居(jū )为(wéi )异(yì )事(shì ),而(ér )蔡(cài )邕(yōng )《月(yuè )令(lìng )》谓(wèi )之(zhī )一(yī )物(wù )。将(jiāng )何(hé )所(suǒ )从(cóng )?”对(duì )曰(yuē ):“周(zhōu )制(zhì )明(míng )堂(táng ),所(suǒ )以(yǐ )宗(zōng )其(qí )祖(zǔ )以(yǐ )配(pèi )上(shàng )帝(dì ),敬(jìng )恭(gōng )明(míng )祀(sì ),永(yǒng )光(guāng )孝(xiào )道(dào )也(yě )。其(qí )大(dà )数(shù )有(yǒu )六(liù )。古(gǔ )者(zhě )圣(shèng )帝(dì )明(míng )王(wáng )南(nán )面(miàn )而(ér )听(tīng )政(zhèng ),其(qí )六(liù )则(zé )以(yǐ )明(míng )堂(táng )为(wéi )主(zhǔ )。又(yòu )其(qí )正(zhèng )中(zhōng ),皆(jiē )云(yún )太(tài )庙(miào ),以(yǐ )顺(shùn )天(tiān )时(shí ),施(shī )行(háng )法(fǎ )令(lìng ),宗(zōng )祀(sì )养(yǎng )老(lǎo ),训(xùn )学(xué )讲(jiǎng )肄(yì ),朝(cháo )诸(zhū )侯(hóu )而(ér )选(xuǎn )造(zào )士(shì ),备(bèi )礼(lǐ )辩(biàn )物(wù ),一(yī )教(jiāo )化(huà )之(zhī )由(yóu )也(yě )。故(gù )取(qǔ )其(qí )宗(zōng )祀(sì )之(zhī )类(lèi ),则(zé )曰(yuē )清(qīng )庙(miào );取(qǔ )其(qí )正(zhèng )室(shì )之(zhī )貌(mào ),则(zé )曰(yuē )太(tài )庙(miào );取(qǔ )其(qí )室(shì ),则(zé )曰(yuē )太(tài )室(shì );取(qǔ )其(qí )堂(táng ),则(zé )曰(yuē )明(míng )堂(táng );取(qǔ )其(qí )四(sì )门(mén )之(zhī )学(xué ),则(zé )曰(yuē )太(tài )学(xué );取(qǔ )其(qí )周(zhōu )水(shuǐ )圜(huán )如(rú )璧(bì ),则(zé )白(bái )璧(bì )雍(yōng )。异(yì )名(míng )同(tóng )事(shì ),其(qí )实(shí )一(yī )也(yě )。是(shì )以(yǐ )蔡(cài )邕(yōng )谓(wèi )之(zhī )一(yī )物(wù )。”

又(yòu )问(wèn ):“庶(shù )明(míng )亮(liàng )采(cǎi ),故(gù )时(shí )雍(yōng )穆(mù )唐(táng );有(yǒu )命(mìng )既(jì )集(jí ),而(ér )多(duō )士(shì )隆(lóng )周(zhōu )。故(gù )《书(shū )》称(chēng )明(míng )良(liáng )之(zhī )歌(gē ),《易(yì )》贵(guì )金(jīn )兰(lán )之(zhī )美(měi )。此(cǐ )长(zhǎng )世(shì )所(suǒ )以(yǐ )废(fèi )兴(xìng ),有(yǒu )邦(bāng )所(suǒ )以(yǐ )崇(chóng )替(tì )。夫(fū )成(chéng )功(gōng )之(zhī )君(jūn )勤(qín )于(yú )求(qiú )才(cái ),立(lì )名(míng )之(zhī )士(shì )急(jí )于(yú )招(zhāo )世(shì ),理(lǐ )无(wú )世(shì )不(bú )对(duì ),而(ér )事(shì )千(qiān )载(zǎi )恆(héng )背(bèi )。古(gǔ )之(zhī )兴(xìng )王(wáng )何(hé )道(dào )而(ér )如(rú )彼(bǐ )?后(hòu )之(zhī )衰(shuāi )世(shì )何(hé )阙(què )而(ér )如(rú )此(cǐ )?”对(duì )曰(yuē ):“兴(xìng )隆(lóng )之(zhī )政(zhèng )务(wù )在(zài )得(dé )贤(xián ),清(qīng )平(píng )之(zhī )化(huà )急(jí )于(yú )拔(bá )才(cái ),故(gù )二(èr )八(bā )登(dēng )庸(yōng ),则(zé )百(bǎi )揆(kuí )序(xù );有(yǒu )乱(luàn )十(shí )人(rén ),而(ér )天(tiān )下(xià )泰(tài )。武(wǔ )丁(dīng )擢(zhuó )傅(fù )岩(yán )之(zhī )徒(tú ),周(zhōu )文(wén )携(xié )渭(wèi )滨(bīn )之(zhī )士(shì ),居(jū )之(zhī )上(shàng )司(sī ),委(wěi )之(zhī )国(guó )政(zhèng ),故(gù )能(néng )龙(lóng )奋(fèn )天(tiān )衢(qú ),垂(chuí )勋(xūn )百(bǎi )代(dài )。先(xiān )王(wáng )身(shēn )下(xià )白(bái )屋(wū ),搜(sōu )扬(yáng )仄(zè )陋(lòu ),使(shǐ )山(shān )无(wú )扶(fú )苏(sū )之(zhī )才(cái ),野(yě )无(wú )《伐(fá )檀(tán )》之(zhī )咏(yǒng )。是(shì )以(yǐ )化(huà )厚(hòu )物(wù )感(gǎn ),神(shén )祇(qí )来(lái )应(yīng ),翔(xiáng )凤(fèng )飘(piāo )飖(yáo ),甘(gān )露(lù )丰(fēng )坠(zhuì ),醴(lǐ )泉(quán )吐(tǔ )液(yè ),硃(zhū )草(cǎo )自(zì )生(shēng ),万(wàn )物(wù )滋(zī )茂(mào ),日(rì )月(yuè )重(zhòng )光(guāng ),和(hé )气(qì )四(sì )塞(sāi ),大(dà )道(dào )以(yǐ )成(chéng );序(xù )君(jūn )臣(chén )之(zhī )义(yì ),敦(dūn )父(fù )子(zǐ )之(zhī )亲(qīn ),明(míng )夫(fū )妇(fù )之(zhī )道(dào ),别(bié )长(zhǎng )幼(yòu )之(zhī )宜(yí ),自(zì )九(jiǔ )州(zhōu ),被(bèi )八(bā )荒(huāng ),海(hǎi )外(wài )移(yí )心(xīn ),重(zhòng )译(yì )入(rù )贡(gòng ),颂(sòng )声(shēng )穆(mù )穆(mù ),南(nán )面(miàn )垂(chuí )拱(gǒng )也(yě )。今(jīn )贡(gòng )贤(xián )之(zhī )途(tú )已(yǐ )闿(kǎi ),而(ér )教(jiāo )学(xué )之(zhī )务(wù )未(wèi )广(guǎng ),是(shì )以(yǐ )进(jìn )竞(jìng )之(zhī )志(zhì )恆(héng )锐(ruì ),而(ér )务(wù )学(xué )之(zhī )心(xīn )不(bú )修(xiū )。若(ruò )辟(pì )四(sì )门(mén )以(yǐ )延(yán )造(zào )士(shì ),宣(xuān )五(wǔ )教(jiāo )以(yǐ )明(míng )令(lìng )德(dé ),考(kǎo )绩(jì )殿(diàn )最(zuì ),审(shěn )其(qí )优(yōu )劣(liè ),厝(cuò )之(zhī )百(bǎi )僚(liáo ),置(zhì )之(zhī )群(qún )司(sī ),使(shǐ )调(diào )物(wù )度(dù )宜(yí ),节(jiē )宣(xuān )国(guó )典(diǎn ),必(bì )协(xié )济(jì )康(kāng )哉(zāi ),符(fú )契(qì )往(wǎng )代(dài ),明(míng )良(liáng )来(lái )应(yīng ),金(jīn )兰(lán )复(fù )存(cún )也(yě )。”

又(yòu )问(wèn ):“昔(xī )唐(táng )虞(yú )垂(chuí )五(wǔ )刑(xíng )之(zhī )教(jiāo ),周(zhōu )公(gōng )明(míng )四(sì )罪(zuì )之(zhī )制(zhì ),故(gù )世(shì )叹(tàn )清(qīng )问(wèn )而(ér )时(shí )歌(gē )缉(jī )熙(xī )。奸(jiān )宄(guǐ )既(jì )殷(yīn ),法(fǎ )物(wù )滋(zī )有(yǒu )。叔(shū )世(shì )崇(chóng )三(sān )辟(pì )之(zhī )文(wén ),暴(bào )秦(qín )加(jiā )族(zú )诛(zhū )之(zhī )律(lǜ ),淫(yín )刑(xíng )沦(lún )胥(xū ),虐(nuè )滥(làn )已(yǐ )甚(shèn )。汉(hàn )魏(wèi )遵(zūn )承(chéng ),因(yīn )而(ér )弗(fú )革(gé )。亦(yì )由(yóu )险(xiǎn )泰(tài )不(bú )同(tóng ),而(ér )救(jiù )世(shì )异(yì )术(shù ),不(bú )得(dé )已(yǐ )而(ér )用(yòng )之(zhī )故(gù )也(yě )。宽(kuān )克(kè )之(zhī )中(zhōng ),将(jiāng )何(hé )立(lì )而(ér )可(kě )?族(zú )诛(zhū )之(zhī )法(fǎ )足(zú )为(wéi )永(yǒng )制(zhì )与(yǔ )不(bú )?”对(duì )曰(yuē ):“二(èr )仪(yí )分(fèn )则(zé )兆(zhào )庶(shù )生(shēng ),兆(zhào )庶(shù )生(shēng )则(zé )利(lì )害(hài )作(zuò )。利(lì )害(hài )之(zhī )作(zuò ),有(yǒu )由(yóu )而(ér )然(rán )也(yě )。太(tài )古(gǔ )之(zhī )时(shí ),化(huà )道(dào )德(dé )之(zhī )教(jiāo ),贱(jiàn )勇(yǒng )力(lì )而(ér )贵(guì )仁(rén )义(yì )。仁(rén )义(yì )贵(guì )则(zé )强(qiáng )不(bú )陵(líng )弱(ruò ),众(zhòng )不(bú )暴(bào )寡(guǎ )。三(sān )皇(huáng )结(jié )绳(shéng )而(ér )天(tiān )下(xià )泰(tài ),非(fēi )惟(wéi )象(xiàng )刑(xíng )缉(jī )熙(xī )而(ér )已(yǐ )也(yě )。且(qiě )太(tài )古(gǔ )知(zhī )法(fǎ ),所(suǒ )以(yǐ )远(yuǎn )狱(yù )。及(jí )其(qí )末(mò ),不(bú )失(shī )有(yǒu )罪(zuì ),是(shì )以(yǐ )狱(yù )用(yòng )弥(mí )繁(fán ),而(ér )人(rén )弥(mí )暴(bào ),法(fǎ )令(lìng )滋(zī )章(zhāng ),盗(dào )贼(zéi )多(duō )有(yǒu )。《书(shū )》曰(yuē ):‘惟(wéi )敬(jìng )五(wǔ )刑(xíng ),以(yǐ )成(chéng )三(sān )德(dé )。’叔(shū )世(shì )道(dào )衰(shuāi ),既(jì )兴(xìng )三(sān )辟(pì ),而(ér )文(wén )公(gōng )之(zhī )弊(bì ),又(yòu )加(jiā )族(zú )诛(zhū ),淫(yín )刑(xíng )沦(lún )胥(xū ),感(gǎn )伤(shāng )和(hé )气(qì ),化(huà )染(rǎn )后(hòu )代(dài ),不(bú )能(néng )变(biàn )改(gǎi )。故(gù )汉(hàn )祖(zǔ )指(zhǐ )麾(huī )而(ér )六(liù )合(hé )响(xiǎng )应(yīng ),魏(wèi )承(chéng )汉(hàn )末(mò ),因(yīn )而(ér )未(wèi )革(gé ),将(jiāng )以(yǐ )俗(sú )变(biàn )由(yóu )久(jiǔ ),权(quán )时(shí )之(zhī )宜(yí )也(yě )。今(jīn )四(sì )海(hǎi )一(yī )统(tǒng ),人(rén )思(sī )反(fǎn )本(běn ),渐(jiàn )尚(shàng )简(jiǎn )朴(pǔ ),则(zé )贪(tān )夫(fū )不(bú )竞(jìng );尊(zūn )贤(xián )黜(chù )否(fǒu ),则(zé )不(bú )仁(rén )者(zhě )远(yuǎn )。尔(ěr )则(zé )斟(zhēn )参(cān )夷(yí )之(zhī )刑(xíng ),除(chú )族(zú )诛(zhū )之(zhī )律(lǜ ),品(pǐn )物(wù )各(gè )顺(shùn )其(qí )生(shēng ),缉(jī )熙(xī )异(yì )世(shì )而(ér )偕(xié )也(yě )。”

又(yòu )问(wèn )曰(yuē ):“夫(fū )五(wǔ )行(háng )迭(dié )代(dài ),阴(yīn )阳(yáng )相(xiàng )须(xū ),二(èr )仪(yí )所(suǒ )以(yǐ )隗(wěi )育(yù ),四(sì )时(shí )所(suǒ )以(yǐ )化(huà )生(shēng )。《易(yì )》称(chēng )‘在(zài )天(tiān )成(chéng )象(xiàng ),在(zài )地(dì )成(chéng )形(xíng )’。形(xíng )象(xiàng )之(zhī )作(zuò ),相(xiàng )须(xū )之(zhī )道(dào )也(yě )。若(ruò )阴(yīn )阳(yáng )不(bú )调(diào ),则(zé )大(dà )数(shù )不(bú )得(dé )不(bú )否(fǒu );一(yī )气(qì )偏(piān )废(fèi ),则(zé )万(wàn )物(wù )不(bú )得(dé )独(dú )成(chéng )。此(cǐ )应(yīng )同(tóng )之(zhī )至(zhì )验(yàn ),不(bú )偏(piān )之(zhī )明(míng )证(zhèng )也(yě )。今(jīn )有(yǒu )温(wēn )泉(quán )而(ér )无(wú )寒(hán )火(huǒ ),其(qí )故(gù )何(hé )也(yě )?思(sī )闻(wén )辩(biàn )之(zhī ),以(yǐ )释(shì )不(bú )同(tóng )之(zhī )理(lǐ )。”对(duì )曰(yuē ):“盖(gài )闻(wén )阴(yīn )阳(yáng )升(shēng )降(jiàng ),山(shān )泽(zé )通(tōng )气(qì ),初(chū )九(jiǔ )纯(chún )卦(guà ),潜(qián )龙(lóng )勿(wù )用(yòng ),泉(quán )源(yuán )所(suǒ )托(tuō ),其(qí )温(wēn )宜(yí )也(yě )。若(ruò )夫(fū )水(shuǐ )润(rùn )下(xià ),火(huǒ )炎(yán )上(shàng ),刚(gāng )柔(róu )燥(zào )湿(shī ),自(zì )然(rán )之(zhī )性(xìng ),故(gù )阳(yáng )动(dòng )而(ér )外(wài ),阴(yīn )静(jìng )而(ér )内(nèi )。内(nèi )性(xìng )柔(róu )弱(ruò ),以(yǐ )含(hán )容(róng )为(wéi )质(zhì );外(wài )动(dòng )刚(gāng )直(zhí ),以(yǐ )外(wài )接(jiē )为(wéi )用(yòng )。是(shì )以(yǐ )金(jīn )水(shuǐ )之(zhī )明(míng )内(nèi )鉴(jiàn ),火(huǒ )日(rì )之(zhī )光(guāng )外(wài )辉(huī ),刚(gāng )施(shī )柔(róu )受(shòu ),阳(yáng )胜(shèng )阴(yīn )伏(fú )。水(shuǐ )之(zhī )受(shòu )温(wēn ),含(hán )容(róng )之(zhī )性(xìng )也(yě )。”

又(yòu )问(wèn )曰(yuē ):“夫(fū )穷(qióng )神(shén )知(zhī )化(huà ),才(cái )之(zhī )尽(jìn )称(chēng );备(bèi )物(wù )致(zhì )用(yòng ),功(gōng )之(zhī )极(jí )目(mù )。以(yǐ )之(zhī )为(wéi )政(zhèng ),则(zé )黄(huáng )羲(xī )之(zhī )规(guī )可(kě )踵(zhǒng );以(yǐ )之(zhī )革(gé )乱(luàn ),则(zé )玄(xuán )古(gǔ )之(zhī )风(fēng )可(kě )绍(shào )。然(rán )而(ér )唐(táng )虞(yú )密(mì )皇(huáng )人(rén )之(zhī )阔(kuò )纲(gāng ),夏(xià )殷(yīn )繁(fán )帝(dì )者(zhě )之(zhī )约(yuē )法(fǎ ),机(jī )心(xīn )起(qǐ )而(ér )日(rì )进(jìn ),淳(chún )德(dé )往(wǎng )而(ér )莫(mò )返(fǎn )。岂(qǐ )太(tài )朴(pǔ )一(yī )离(lí ),理(lǐ )不(bú )可(kě )振(zhèn ),将(jiāng )圣(shèng )人(rén )之(zhī )道(dào )稍(shāo )有(yǒu )降(jiàng )杀(shā )邪(xié )?”对(duì )曰(yuē ):“政(zhèng )因(yīn )时(shí )以(yǐ )兴(xìng ),机(jī )随(suí )物(wù )而(ér )动(dòng ),故(gù )圣(shèng )王(wáng )究(jiū )穷(qióng )通(tōng )之(zhī )源(yuán ),审(shěn )始(shǐ )终(zhōng )之(zhī )理(lǐ ),适(shì )时(shí )之(zhī )宜(yí ),期(qī )于(yú )济(jì )世(shì )。皇(huáng )代(dài )质(zhì )朴(pǔ ),祸(huò )难(nán )不(bú )作(zuò ),结(jié )绳(shéng )为(wéi )信(xìn ),人(rén )知(zhī )所(suǒ )守(shǒu )。大(dà )道(dào )既(jì )离(lí ),智(zhì )惠(huì )扰(rǎo )物(wù ),夷(yí )险(xiǎn )不(bú )同(tóng ),否(fǒu )泰(tài )异(yì )数(shù ),故(gù )唐(táng )虞(yú )密(mì )皇(huáng )人(rén )之(zhī )纲(gāng ),夏(xià )殷(yīn )繁(fán )帝(dì )者(zhě )之(zhī )法(fǎ ),皆(jiē )废(fèi )兴(xìng )有(yǒu )由(yóu ),轻(qīng )重(zhòng )以(yǐ )节(jiē ),此(cǐ )穷(qióng )神(shén )之(zhī )道(dào ),知(zhī )化(huà )之(zhī )术(shù ),随(suí )时(shí )之(zhī )宜(yí ),非(fēi )有(yǒu )降(jiàng )杀(shā )也(yě )。”

永(yǒng )康(kāng )初(chū ),州(zhōu )又(yòu )举(jǔ )寒(hán )素(sù ),大(dà )司(sī )马(mǎ )辟(pì )东(dōng )阁(gé )祭(jì )酒(jiǔ )。其(qí )年(nián ),除(chú )鄢(yān )陵(líng )公(gōng )国(guó )相(xiàng ),不(bú )之(zhī )官(guān )。明(míng )年(nián ),左(zuǒ )降(jiàng )松(sōng )滋(zī )侯(hóu )相(xiàng )。太(tài )安(ān )中(zhōng ),弃(qì )官(guān )归(guī )家(jiā ),与(yǔ )顾(gù )荣(róng )等(děng )共(gòng )诛(zhū )陈(chén )敏(mǐn ),语(yǔ )在(zài )荣(róng )传(chuán )。

召(zhào )拜(bài )尚(shàng )书(shū )郎(láng ),与(yǔ )荣(róng )同(tóng )赴(fù )洛(luò ),在(zài )途(tú )共(gòng )论(lùn )《易(yì )》太(tài )极(jí )。荣(róng )曰(yuē ):“太(tài )极(jí )者(zhě ),盖(gài )谓(wèi )混(hún )沌(dùn )之(zhī )时(shí )曚(méng )昧(mèi )未(wèi )分(fèn ),日(rì )月(yuè )含(hán )其(qí )辉(huī ),八(bā )卦(guà )隐(yǐn )其(qí )神(shén ),天(tiān )地(dì )混(hún )其(qí )体(tǐ ),圣(shèng )人(rén )藏(cáng )其(qí )身(shēn )。然(rán )后(hòu )廓(kuò )然(rán )既(jì )变(biàn ),清(qīng )浊(zhuó )乃(nǎi )陈(chén ),二(èr )仪(yí )著(zhe )象(xiàng ),阴(yīn )阳(yáng )交(jiāo )泰(tài ),万(wàn )物(wù )始(shǐ )萌(méng ),六(liù )合(hé )闿(kǎi )拓(tuò )。《老(lǎo )子(zǐ )》云(yún )‘有(yǒu )物(wù )混(hún )成(chéng ),先(xiān )天(tiān )地(dì )生(shēng )’,诚(chéng )《易(yì )》之(zhī )太(tài )极(jí )也(yě )。而(ér )王(wáng )氏(shì )云(yún )‘太(tài )极(jí )天(tiān )地(dì )’,愚(yú )谓(wèi )末(mò )当(dāng )。夫(fū )两(liǎng )仪(yí )之(zhī )谓(wèi ),以(yǐ )体(tǐ )为(wéi )称(chēng ),则(zé )是(shì )天(tiān )地(dì );以(yǐ )气(qì )为(wéi )名(míng ),则(zé )名(míng )阴(yīn )阳(yáng )。今(jīn )若(ruò )谓(wèi )太(tài )极(jí )为(wéi )天(tiān )地(dì ),则(zé )是(shì )天(tiān )地(dì )自(zì )生(shēng ),无(wú )生(shēng )天(tiān )地(dì )者(zhě )也(yě )。《老(lǎo )子(zǐ )》又(yòu )云(yún )‘天(tiān )地(dì )所(suǒ )以(yǐ )能(néng )长(zhǎng )且(qiě )久(jiǔ )者(zhě ),以(yǐ )其(qí )不(bú )自(zì )生(shēng ),故(gù )能(néng )长(zhǎng )久(jiǔ )’‘一(yī )生(shēng )二(èr ),二(èr )生(shēng )三(sān ),三(sān )生(shēng )万(wàn )物(wù )’,以(yǐ )资(zī )始(shǐ )冲(chōng )气(qì )以(yǐ )为(wéi )和(hé )。原(yuán )元(yuán )气(qì )之(zhī )本(běn ),求(qiú )天(tiān )地(dì )之(zhī )根(gēn ),恐(kǒng )宜(yí )以(yǐ )此(cǐ )为(wéi )准(zhǔn )也(yě )。”瞻(zhān )曰(yuē ):“昔(xī )疱(pào )牺(xī )画(huà )八(bā )卦(guà ),阴(yīn )阳(yáng )之(zhī )理(lǐ )尽(jìn )矣(yǐ )。文(wén )王(wáng )、仲(zhòng )尼(ní )系(xì )其(qí )遗(yí )业(yè ),三(sān )圣(shèng )相(xiàng )承(chéng ),共(gòng )同(tóng )一(yī )致(zhì ),称(chēng )《易(yì )》准(zhǔn )天(tiān ),无(wú )复(fù )其(qí )余(yú )也(yě )。夫(fū )天(tiān )清(qīng )地(dì )平(píng ),两(liǎng )仪(yí )交(jiāo )泰(tài ),四(sì )时(shí )推(tuī )移(yí ),日(rì )月(yuè )辉(huī )其(qí )间(jiān ),自(zì )然(rán )之(zhī )数(shù ),虽(suī )经(jīng )诸(zhū )圣(shèng ),孰(shú )知(zhī )其(qí )始(shǐ )。吾(wú )子(zǐ )云(yún )‘曚(méng )昧(mèi )未(wèi )分(fèn )’分(fèn ),岂(qǐ )其(qí )然(rán )乎(hū )!圣(shèng )人(rén ),人(rén )也(yě ),安(ān )得(dé )混(hún )沌(dùn )之(zhī )初(chū )能(néng )藏(cáng )其(qí )身(shēn )于(yú )未(wèi )分(fèn )之(zhī )内(nèi )!老(lǎo )氏(shì )先(xiān )天(tiān )之(zhī )言(yán ),此(cǐ )盖(gài )虚(xū )诞(dàn )之(zhī )说(shuō ),非(fēi )《易(yì )》者(zhě )之(zhī )意(yì )也(yě )。亦(yì )谓(wèi )吾(wú )子(zǐ )神(shén )通(tōng )体(tǐ )解(jiě ),所(suǒ )不(bú )应(yīng )疑(yí )。意(yì )者(zhě )直(zhí )谓(wèi )太(tài )极(jí )极(jí )尽(jìn )之(zhī )称(chēng ),言(yán )其(qí )理(lǐ )极(jí ),无(wú )复(fù )外(wài )形(xíng );外(wài )形(xíng )既(jì )极(jí ),而(ér )生(shēng )两(liǎng )仪(yí )。王(wáng )氏(shì )指(zhǐ )向(xiàng )可(kě )谓(wèi )近(jìn )之(zhī )。古(gǔ )人(rén )举(jǔ )至(zhì )极(jí )以(yǐ )为(wéi )验(yàn ),谓(wèi )二(èr )仪(yí )生(shēng )于(yú )此(cǐ ),非(fēi )复(fù )谓(wèi )有(yǒu )父(fù )母(mǔ )。若(ruò )必(bì )有(yǒu )父(fù )母(mǔ ),非(fēi )天(tiān )地(dì )其(qí )孰(shú )在(zài )?”荣(róng )遂(suí )止(zhǐ )。至(zhì )徐(xú )州(zhōu ),闻(wén )乱(luàn )日(rì )甚(shèn ),将(jiāng )不(bú )行(háng )。会(huì )刺(cì )史(shǐ )裴(péi )盾(dùn )得(dé )东(dōng )海(hǎi )王(wáng )越(yuè )书(shū ),若(ruò )荣(róng )等(děng )顾(gù )望(wàng ),以(yǐ )军(jūn )礼(lǐ )发(fā )遣(qiǎn ),乃(nǎi )与(yǔ )荣(róng )及(jí )陆(lù )玩(wán )等(děng )各(gè )解(jiě )船(chuán )弃(qì )车(chē )牛(niú ),一(yī )日(rì )一(yī )夜(yè )行(háng )三(sān )百(bǎi )里(lǐ ),得(dé )还(hái )扬(yáng )州(zhōu )。

元(yuán )帝(dì )为(wéi )安(ān )东(dōng )将(jiāng )军(jūn ),引(yǐn )为(wéi )军(jūn )谘(zī )祭(jì )酒(jiǔ ),转(zhuǎn )镇(zhèn )东(dōng )长(zhǎng )史(shǐ )。帝(dì )亲(qīn )幸(xìng )瞻(zhān )宅(zhái ),与(yǔ )之(zhī )同(tóng )乘(chéng )而(ér )归(guī )。以(yǐ )讨(tǎo )周(zhōu )馥(fù )、华(huá )轶(yì )功(gōng ),封(fēng )都(dōu )乡(xiāng )侯(hóu )。石(shí )勒(lè )入(rù )寇(kòu ),加(jiā )扬(yáng )威(wēi )将(jiāng )军(jūn )、都(dōu )督(dū )京(jīng )口(kǒu )以(yǐ )南(nán )至(zhì )芜(wú )湖(hú )诸(zhū )军(jūn )事(shì ),以(yǐ )距(jù )勒(lè )。勒(lè )退(tuì ),除(chú )会(huì )稽(jī )内(nèi )史(shǐ )。时(shí )有(yǒu )诈(zhà )作(zuò )大(dà )将(jiāng )军(jūn )府(fǔ )符(fú )收(shōu )诸(zhū )暨(jì )令(lìng ),令(lìng )已(yǐ )受(shòu )拘(jū ),瞻(zhān )觉(jiào )其(qí )诈(zhà ),便(biàn )破(pò )槛(kǎn )出(chū )之(zhī ),讯(xùn )问(wèn )使(shǐ )者(zhě ),果(guǒ )伏(fú )诈(zhà )妄(wàng )。寻(xún )迁(qiān )丞(chéng )相(xiàng )军(jūn )谘(zī )祭(jì )酒(jiǔ )。论(lùn )讨(tǎo )陈(chén )敏(mǐn )功(gōng ),封(fēng )临(lín )湘(xiāng )县(xiàn )侯(hóu )。西(xī )台(tái )除(chú )侍(shì )中(zhōng ),不(bú )就(jiù )。

及(jí )长(zhǎng )安(ān )不(bú )守(shǒu ),与(yǔ )王(wáng )导(dǎo )俱(jù )入(rù )劝(quàn )进(jìn )。帝(dì )不(bú )许(xǔ )。瞻(zhān )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )性(xìng )与(yǔ )天(tiān )道(dào ),犹(yóu )复(fù )役(yì )机(jī )神(shén )于(yú )史(shǐ )籍(jí ),观(guān )古(gǔ )人(rén )之(zhī )成(chéng )败(bài ),今(jīn )世(shì )事(shì )举(jǔ )目(mù )可(kě )知(zhī ),不(bú )为(wéi )难(nán )见(jiàn )。二(èr )帝(dì )失(shī )御(yù ),宗(zōng )庙(miào )虚(xū )废(fèi ),神(shén )器(qì )去(qù )晋(jìn ),于(yú )今(jīn )二(èr )载(zǎi ),梓(zǐ )宫(gōng )未(wèi )殡(bìn ),人(rén )神(shén )失(shī )御(yù )。陛(bì )下(xià )膺(yīng )录(lù )受(shòu )图(tú ),特(tè )天(tiān )所(suǒ )授(shòu )。使(shǐ )六(liù )合(hé )革(gé )面(miàn ),遐(xiá )荒(huāng )来(lái )庭(tíng ),宗(zōng )庙(miào )既(jì )建(jiàn ),神(shén )主(zhǔ )复(fù )安(ān ),亿(yì )兆(zhào )向(xiàng )风(fēng ),殊(shū )俗(sú )毕(bì )至(zhì ),若(ruò )列(liè )宿(xiǔ )之(zhī )绾(wǎn )北(běi )极(jí ),百(bǎi )川(chuān )之(zhī )归(guī )巨(jù )海(hǎi ),而(ér )犹(yóu )欲(yù )守(shǒu )匹(pǐ )夫(fū )之(zhī )谦(qiān ),非(fēi )所(suǒ )以(yǐ )阐(chǎn )七(qī )庙(miào ),隆(lóng )中(zhōng )兴(xìng )也(yě )。但(dàn )国(guó )贼(zéi )宜(yí )诛(zhū ),当(dāng )以(yǐ )此(cǐ )屈(qū )己(jǐ )谢(xiè )天(tiān )下(xià )耳(ěr )。而(ér )欲(yù )逆(nì )天(tiān )时(shí ),违(wéi )人(rén )事(shì ),失(shī )地(dì )利(lì ),三(sān )者(zhě )一(yī )去(qù ),虽(suī )复(fù )倾(qīng )匡(kuāng )于(yú )将(jiāng )来(lái ),岂(qǐ )得(dé )救(jiù )祖(zǔ )宗(zōng )之(zhī )危(wēi )急(jí )哉(zāi )!适(shì )时(shí )之(zhī )宜(yí )万(wàn )端(duān ),其(qí )可(kě )纲(gāng )维(wéi )大(dà )业(yè )者(zhě ),惟(wéi )理(lǐ )与(yǔ )当(dāng )。晋(jìn )祚(zuò )屯(tún )否(fǒu ),理(lǐ )尽(jìn )于(yú )今(jīn )。促(cù )之(zhī )则(zé )得(dé ),可(kě )以(yǐ )隆(lóng )中(zhōng )兴(xìng )之(zhī )祚(zuò );纵(zòng )之(zhī )则(zé )失(shī ),所(suǒ )以(yǐ )资(zī )奸(jiān )寇(kòu )之(zhī )权(quán ):此(cǐ )所(suǒ )谓(wèi )理(lǐ )也(yě )。陛(bì )下(xià )身(shēn )当(dāng )厄(è )运(yùn ),纂(zuǎn )承(chéng )帝(dì )绪(xù ),顾(gù )望(wàng )宗(zōng )室(shì ),谁(shuí )复(fù )与(yǔ )让(ràng )!当(dāng )承(chéng )大(dà )位(wèi ),此(cǐ )所(suǒ )谓(wèi )当(dāng )也(yě )。四(sì )祖(zǔ )廓(kuò )开(kāi )宇(yǔ )宙(zhòu ),大(dà )业(yè )如(rú )此(cǐ )。今(jīn )五(wǔ )都(dōu )燔(fán )爇(ruò ),宗(zōng )庙(miào )无(wú )主(zhǔ ),刘(liú )载(zǎi )窃(qiè )弄(nòng )神(shén )器(qì )于(yú )西(xī )北(běi ),陛(bì )下(xià )方(fāng )欲(yù )高(gāo )让(ràng )于(yú )东(dōng )南(nán ),此(cǐ )所(suǒ )谓(wèi )揖(yī )让(ràng )而(ér )救(jiù )火(huǒ )也(yě )。臣(chén )等(děng )区(qū )区(qū ),尚(shàng )所(suǒ )不(bú )许(xǔ ),况(kuàng )大(dà )人(rén )与(yǔ )天(tiān )地(dì )合(hé )德(dé ),日(rì )月(yuè )并(bìng )明(míng ),而(ér )可(kě )以(yǐ )失(shī )机(jī )后(hòu )时(shí )哉(zāi )!”帝(dì )犹(yóu )不(bú )许(xǔ ),使(shǐ )殿(diàn )中(zhōng )将(jiāng )军(jūn )韩(hán )绩(jì )撤(chè )去(qù )御(yù )坐(zuò )。瞻(zhān )叱(chì )绩(jì )曰(yuē ):“帝(dì )坐(zuò )上(shàng )应(yīng )星(xīng )宿(xiǔ ),敢(gǎn )有(yǒu )动(dòng )者(zhě )斩(zhǎn )!”帝(dì )为(wéi )之(zhī )改(gǎi )容(róng )。

及(jí )帝(dì )践(jiàn )位(wèi ),拜(bài )侍(shì )中(zhōng ),转(zhuǎn )尚(shàng )书(shū ),上(shàng )疏(shū )谏(jiàn )诤(zhèng ),多(duō )所(suǒ )匡(kuāng )益(yì ),帝(dì )甚(shèn )嘉(jiā )其(qí )忠(zhōng )烈(liè )。会(huì )久(jiǔ )疾(jí ),不(bú )堪(kān )朝(cháo )请(qǐng ),上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):

臣(chén )疾(jí )疢(chèn )不(bú )痊(quán ),旷(kuàng )废(fèi )转(zhuǎn )久(jiǔ ),比(bǐ )陈(chén )诚(chéng )款(kuǎn ),未(wèi )见(jiàn )哀(āi )察(chá )。重(zhòng )以(yǐ )尸(shī )素(sù ),抱(bào )罪(zuì )枕(zhěn )席(xí ),忧(yōu )责(zé )之(zhī )重(zhòng ),不(bú )知(zhī )垂(chuí )没(méi )之(zhī )余(yú )当(dāng )所(suǒ )投(tóu )厝(cuò )。臣(chén )闻(wén )易(yì )失(shī )者(zhě )时(shí ),不(bú )再(zài )者(zhě )年(nián ),故(gù )古(gǔ )之(zhī )志(zhì )士(shì )义(yì )人(rén )负(fù )鼎(dǐng )趣(qù )走(zǒu ),商(shāng )歌(gē )于(yú )市(shì ),诚(chéng )欲(yù )及(jí )时(shí )效(xiào )其(qí )忠(zhōng )规(guī ),名(míng )传(chuán )不(bú )朽(xiǔ )也(yě )。然(rán )失(shī )之(zhī )者(zhě )亿(yì )万(wàn ),得(dé )之(zhī )者(zhě )一(yī )两(liǎng )耳(ěr )。常(cháng )人(rén )之(zhī )情(qíng ),贪(tān )求(qiú )荣(róng )利(lì )。臣(chén )以(yǐ )凡(fán )庸(yōng ),邂(xiè )逅(hòu )遭(zāo )遇(yù ),劳(láo )无(wú )负(fù )鼎(dǐng ),口(kǒu )不(bú )商(shāng )歌(gē ),横(héng )逢(féng )大(dà )运(yùn ),频(pín )烦(fán )饕(tāo )窃(qiè )。虽(suī )思(sī )慕(mù )古(gǔ )人(rén )自(zì )效(xiào )之(zhī )志(zhì ),竟(jìng )无(wú )毫(háo )厘(lí )报(bào )塞(sāi )之(zhī )效(xiào ),而(ér )犬(quǎn )马(mǎ )齿(chǐ )衰(shuāi ),众(zhòng )疾(jí )废(fèi )顿(dùn ),僵(jiāng )卧(wò )救(jiù )命(mìng ),百(bǎi )有(yǒu )余(yú )日(rì ),叩(kòu )棺(guān )曳(yè )衾(qīn ),日(rì )顿(dùn )一(yī )日(rì )。如(rú )复(fù )天(tiān )假(jiǎ )之(zhī )年(nián ),蒙(méng )陛(bì )下(xià )行(háng )苇(wěi )之(zhī )惠(huì ),适(shì )可(kě )薄(báo )存(cún )性(xìng )命(mìng ),枕(zhěn )息(xī )陋(lòu )巷(xiàng ),亦(yì )无(wú )由(yóu )复(fù )厕(cè )八(bā )坐(zuò ),升(shēng )降(jiàng )台(tái )阁(gé )也(yě )。臣(chén )目(mù )冥(míng )齿(chǐ )堕(duò ),胸(xiōng )腹(fù )冰(bīng )冷(lěng ),创(chuàng )既(jì )不(bú )差(chà ),足(zú )复(fù )偏(piān )跛(bǒ ),为(wéi )病(bìng )受(shòu )困(kùn ),既(jì )以(yǐ )荼(tú )毒(dú )。七(qī )十(shí )之(zhī )年(nián ),礼(lǐ )典(diǎn )所(suǒ )遗(yí ),衰(shuāi )老(lǎo )之(zhī )征(zhēng ),皎(jiǎo )然(rán )露(lù )见(jiàn )。臣(chén )虽(suī )欲(yù )勤(qín )自(zì )藏(cáng )护(hù ),隐(yǐn )伏(fú )何(hé )地(dì )!

臣(chén )之(zhī )职(zhí )掌(zhǎng ),户(hù )口(kǒu )租(zū )税(shuì ),国(guó )之(zhī )所(suǒ )重(zhòng )。方(fāng )今(jīn )六(liù )合(hé )波(bō )荡(dàng ),人(rén )未(wèi )安(ān )居(jū ),始(shǐ )被(bèi )大(dà )化(huà ),百(bǎi )度(dù )草(cǎo )创(chuàng ),发(fā )卒(zú )转(zhuǎn )运(yùn ),皆(jiē )须(xū )人(rén )力(lì )。以(yǐ )臣(chén )平(píng )强(qiáng ),兼(jiān )以(yǐ )晨(chén )夜(yè ),尚(shàng )不(bú )及(jí )事(shì ),今(jīn )俟(sì )命(mìng )漏(lòu )刻(kè ),而(ér )当(dāng )久(jiǔ )停(tíng )机(jī )职(zhí ),使(shǐ )王(wáng )事(shì )有(yǒu )废(fèi )。若(ruò )朝(cháo )廷(tíng )以(yǐ )之(zhī )广(guǎng )恩(ēn ),则(zé )忧(yōu )责(zé )日(rì )重(zhòng );以(yǐ )之(zhī )序(xù )官(guān ),则(zé )官(guān )废(fèi )事(shì )弊(bì );须(xū )臣(chén )差(chà ),则(zé )臣(chén )日(rì )月(yuè )衰(shuāi )退(tuì )。今(jīn )以(yǐ )天(tiān )慈(cí ),使(shǐ )官(guān )旷(kuàng )事(shì )滞(zhì ),臣(chén )受(shòu )偏(piān )私(sī )之(zhī )宥(yòu ),于(yú )大(dà )望(wàng )亦(yì )有(yǒu )亏(kuī )损(sǔn )。今(jīn )万(wàn )国(guó )革(gé )面(miàn ),贤(xián )俊(jùn )比(bǐ )迹(jì ),而(ér )当(dāng )虚(xū )停(tíng )好(hǎo )爵(jué ),不(bú )以(yǐ )縻(mí )贤(xián ),以(yǐ )臣(chén )秽(huì )病(bìng )之(zhī )余(yú ),妨(fáng )官(guān )固(gù )职(zhí ),诚(chéng )非(fēi )古(gǔ )今(jīn )黜(chù )进(jìn )之(zhī )急(jí )。惟(wéi )陛(bì )下(xià )割(gē )不(bú )已(yǐ )之(zhī )仁(rén ),赐(cì )以(yǐ )敝(bì )帷(wéi ),陨(yǔn )仆(pú )之(zhī )日(rì ),得(dé )以(yǐ )藉(jiè )尸(shī );时(shí )铨(quán )俊(jùn )乂(ài ),使(shǐ )官(guān )修(xiū )事(shì )举(jǔ ),臣(chén )免(miǎn )罪(zuì )戮(lù ),死(sǐ )生(shēng )厚(hòu )幸(xìng )!

因(yīn )以(yǐ )疾(jí )免(miǎn )。寻(xún )除(chú )尚(shàng )书(shū )右(yòu )仆(pú )射(shè ),屡(lǚ )辞(cí )不(bú )听(tīng ),遂(suí )称(chēng )病(bìng )笃(dǔ ),还(hái )第(dì ),不(bú )许(xǔ )。

时(shí )郗(xī )鉴(jiàn )据(jù )邹(zōu )山(shān ),屡(lǚ )为(wéi )石(shí )勒(lè )等(děng )所(suǒ )侵(qīn )逼(bī )。瞻(zhān )以(yǐ )鉴(jiàn )有(yǒu )将(jiāng )相(xiàng )之(zhī )材(cái ),恐(kǒng )朝(cháo )廷(tíng )弃(qì )而(ér )不(bú )恤(xù ),上(shàng )疏(shū )请(qǐng )征(zhēng )之(zhī ),曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )皇(huáng )代(dài )之(zhī )兴(xìng ),必(bì )有(yǒu )爪(zhǎo )牙(yá )之(zhī )佐(zuǒ ),捍(hàn )城(chéng )之(zhī )用(yòng ),帝(dì )王(wáng )之(zhī )利(lì )器(qì )也(yě )。故(gù )虞(yú )舜(shùn )举(jǔ )十(shí )六(liù )相(xiàng )而(ér )南(nán )面(miàn )垂(chuí )拱(gǒng )。伏(fú )见(jiàn )前(qián )辅(fǔ )国(guó )将(jiāng )军(jūn )郗(xī )鉴(jiàn ),少(shǎo )立(lì )高(gāo )操(cāo ),体(tǐ )清(qīng )望(wàng )峻(jùn ),文(wén )武(wǔ )之(zhī )略(luè ),时(shí )之(zhī )良(liáng )干(gàn )。昔(xī )与(yǔ )戴(dài )若(ruò )思(sī )同(tóng )辟(pì ),推(tuī )放(fàng )荒(huāng )地(dì ),所(suǒ )在(zài )孤(gū )特(tè ),众(zhòng )无(wú )一(yī )旅(lǚ ),救(jiù )援(yuán )不(bú )至(zhì )。然(rán )能(néng )绥(suí )集(jí )残(cán )余(yú ),据(jù )险(xiǎn )历(lì )载(zǎi ),遂(suí )使(shǐ )凶(xiōng )寇(kòu )不(bú )敢(gǎn )南(nán )侵(qīn )。但(dàn )士(shì )众(zhòng )单(dān )寡(guǎ ),无(wú )以(yǐ )立(lì )功(gōng ),既(jì )统(tǒng )名(míng )州(zhōu ),又(yòu )为(wéi )常(cháng )伯(bó )。若(ruò )使(shǐ )鉴(jiàn )从(cóng )容(róng )台(tái )闼(tà ),出(chū )内(nèi )王(wáng )命(mìng ),必(bì )能(néng )尽(jìn )抗(kàng )直(zhí )之(zhī )规(guī ),补(bǔ )衮(gǔn )职(zhí )之(zhī )阙(què )。自(zì )先(xiān )朝(cháo )以(yǐ )来(lái ),诸(zhū )所(suǒ )授(shòu )用(yòng ),已(yǐ )有(yǒu )成(chéng )比(bǐ )。戴(dài )若(ruò )思(sī )以(yǐ )尚(shàng )书(shū )为(wéi )六(liù )州(zhōu )都(dōu )督(dū )、征(zhēng )西(xī )将(jiāng )军(jūn ),复(fù )加(jiā )常(cháng )侍(shì ),刘(liú )隗(wěi )镇(zhèn )北(běi ),陈(chén )镇(zhèn )东(dōng )。以(yǐ )鉴(jiàn )年(nián )时(shí ),则(zé )与(yǔ )若(ruò )思(sī )同(tóng );以(yǐ )资(zī ),则(zé )俱(jù )八(bā )坐(zuò )。况(kuàng )鉴(jiàn )雅(yǎ )望(wàng )清(qīng )重(zhòng ),一(yī )代(dài )名(míng )器(qì )。圣(shèng )朝(cháo )以(yǐ )至(zhì )公(gōng )临(lín )天(tiān )下(xià ),惟(wéi )平(píng )是(shì )与(yǔ ),是(shì )以(yǐ )臣(chén )寝(qǐn )顿(dùn )陋(lòu )巷(xiàng ),思(sī )尽(jìn )闻(wén )见(jiàn ),惟(wéi )开(kāi )圣(shèng )怀(huái ),垂(chuí )问(wèn )臣(chén )导(dǎo ),冀(jì )有(yǒu )毫(háo )厘(lí )万(wàn )分(fèn )之(zhī )一(yī )。”

明(míng )帝(dì )尝(cháng )独(dú )引(yǐn )瞻(zhān )于(yú )广(guǎng )室(shì ),慨(kǎi )然(rán )忧(yōu )天(tiān )下(xià ),曰(yuē ):“社(shè )稷(jì )之(zhī )臣(chén ),欲(yù )无(wú )复(fù )十(shí )人(rén ),如(rú )何(hé )?”因(yīn )屈(qū )指(zhǐ )曰(yuē ):“君(jūn )便(biàn )其(qí )一(yī )。”瞻(zhān )辞(cí )让(ràng )。帝(dì )曰(yuē ):“方(fāng )欲(yù )与(yǔ )君(jūn )善(shàn )语(yǔ ),复(fù )云(yún )何(hé )崇(chóng )谦(qiān )让(ràng )邪(xié )!”瞻(zhān )才(cái )兼(jiān )文(wén )武(wǔ ),朝(cháo )廷(tíng )称(chēng )其(qí )忠(zhōng )亮(liàng )雅(yǎ )正(zhèng )。俄(é )转(zhuǎn )领(lǐng )军(jūn )将(jiāng )军(jūn ),当(dāng )时(shí )服(fú )其(qí )严(yán )毅(yì )。虽(suī )恆(héng )疾(jí )病(bìng ),六(liù )军(jūn )敬(jìng )惮(dàn )之(zhī )。瞻(zhān )以(yǐ )久(jiǔ )病(bìng ),请(qǐng )去(qù )官(guān ),不(bú )听(tīng ),复(fù )加(jiā )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )。及(jí )王(wáng )敦(dūn )之(zhī )逆(nì ),帝(dì )使(shǐ )谓(wèi )瞻(zhān )曰(yuē ):“卿(qīng )虽(suī )病(bìng ),但(dàn )为(wéi )朕(zhèn )卧(wò )护(hù )六(liù )军(jūn ),所(suǒ )益(yì )多(duō )矣(yǐ )。”乃(nǎi )赐(cì )布(bù )千(qiān )匹(pǐ )。瞻(zhān )不(bú )以(yǐ )归(guī )家(jiā ),分(fèn )赏(shǎng )将(jiāng )士(shì )。贼(zéi )平(píng ),复(fù )自(zì )表(biǎo )还(hái )家(jiā ),帝(dì )不(bú )许(xǔ ),固(gù )辞(cí )不(bú )起(qǐ )。诏(zhào )曰(yuē ):“瞻(zhān )忠(zhōng )亮(liàng )雅(yǎ )正(zhèng ),识(shí )局(jú )经(jīng )济(jì ),屡(lǚ )以(yǐ )年(nián )耆(qí )病(bìng )久(jiǔ ),逡(qūn )巡(xún )告(gào )诚(chéng )。朕(zhèn )深(shēn )明(míng )此(cǐ )操(cāo ),重(zhòng )违(wéi )高(gāo )志(zhì ),今(jīn )听(tīng )所(suǒ )执(zhí ),其(qí )以(yǐ )为(wéi )骠(biāo )骑(qí )将(jiāng )军(jūn ),常(cháng )侍(shì )如(rú )故(gù )。服(fú )物(wù )制(zhì )度(dù ),一(yī )按(àn )旧(jiù )典(diǎn )。”遣(qiǎn )使(shǐ )就(jiù )拜(bài ),止(zhǐ )家(jiā )为(wéi )府(fǔ )。寻(xún )卒(zú ),时(shí )年(nián )七(qī )十(shí )二(èr )。册(cè )赠(zèng )本(běn )官(guān )、开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī ),谥(shì )曰(yuē )穆(mù ),遣(qiǎn )御(yù )史(shǐ )持(chí )节(jiē )监(jiān )护(hù )丧(sàng )事(shì )。论(lùn )讨(tǎo )王(wáng )含(hán )功(gōng ),追(zhuī )封(fēng )华(huá )容(róng )子(zǐ ),降(jiàng )先(xiān )爵(jué )二(èr )等(děng ),封(fēng )次(cì )子(zǐ )一(yī )人(rén )亭(tíng )侯(hóu )。

瞻(zhān )性(xìng )静(jìng )默(mò ),少(shǎo )交(jiāo )游(yóu ),好(hǎo )读(dú )书(shū ),或(huò )手(shǒu )自(zì )抄(chāo )写(xiě ),凡(fán )所(suǒ )著(zhe )述(shù ),诗(shī )赋(fù )笺(jiān )表(biǎo )数(shù )十(shí )篇(piān )。兼(jiān )解(jiě )音(yīn )乐(lè ),殆(dài )尽(jìn )其(qí )妙(miào )。厚(hòu )自(zì )奉(fèng )养(yǎng ),立(lì )宅(zhái )于(yú )乌(wū )衣(yī )巷(xiàng ),馆(guǎn )宇(yǔ )崇(chóng )丽(lì ),园(yuán )池(chí )竹(zhú )木(mù ),有(yǒu )足(zú )赏(shǎng )玩(wán )焉(yān )。慎(shèn )行(háng )爱(ài )士(shì ),老(lǎo )而(ér )弥(mí )笃(dǔ )。尚(shàng )书(shū )闵(mǐn )鸿(hóng )、太(tài )常(cháng )薛(xuē )兼(jiān )、广(guǎng )川(chuān )太(tài )守(shǒu )河(hé )南(nán )褚(chǔ )沈(shěn )、给(gěi )事(shì )中(zhōng )宣(xuān )城(chéng )章(zhāng )辽(liáo )、历(lì )阳(yáng )太(tài )守(shǒu )沛(pèi )国(guó )武(wǔ )嘏(gǔ ),并(bìng )与(yǔ )瞻(zhān )素(sù )疏(shū ),咸(xián )藉(jiè )其(qí )高(gāo )义(yì ),临(lín )终(zhōng )托(tuō )后(hòu )于(yú )瞻(zhān )。瞻(zhān )悉(xī )营(yíng )护(hù )其(qí )家(jiā ),为(wéi )起(qǐ )居(jū )宅(zhái ),同(tóng )于(yú )骨(gǔ )肉(ròu )焉(yān )。少(shǎo )与(yǔ )陆(lù )机(jī )兄(xiōng )弟(dì )亲(qīn )善(shàn ),及(jí )机(jī )被(bèi )诛(zhū ),赡(shàn )恤(xù )其(qí )家(jiā )周(zhōu )至(zhì ),及(jí )嫁(jià )机(jī )女(nǚ ),资(zī )送(sòng )同(tóng )于(yú )所(suǒ )生(shēng )。长(zhǎng )子(zǐ )景(jǐng )早(zǎo )卒(zú )。景(jǐng )子(zǐ )友(yǒu )嗣(sì ),官(guān )至(zhì )廷(tíng )尉(wèi )。景(jǐng )弟(dì )鉴(jiàn ),太(tài )子(zǐ )庶(shù )子(zǐ )、大(dà )将(jiāng )军(jūn )从(cóng )事(shì )中(zhōng )郎(láng ),先(xiān )瞻(zhān )卒(zú )。

贺(hè )循(xún ),字(zì )彦(yàn )先(xiān ),会(huì )稽(jī )山(shān )阴(yīn )人(rén )也(yě )。其(qí )先(xiān )庆(qìng )普(pǔ ),汉(hàn )世(shì )传(chuán )《礼(lǐ )》,世(shì )所(suǒ )谓(wèi )庆(qìng )氏(shì )学(xué )。族(zú )高(gāo )祖(zǔ )纯(chún ),博(bó )学(xué )有(yǒu )重(zhòng )名(míng ),汉(hàn )安(ān )帝(dì )时(shí )为(wéi )侍(shì )中(zhōng ),避(bì )安(ān )帝(dì )父(fù )讳(huì ),改(gǎi )为(wéi )贺(hè )氏(shì )。曾(céng )祖(zǔ )齐(qí ),仕(shì )吴(wú )为(wéi )名(míng )将(jiāng )。祖(zǔ )景(jǐng ),灭(miè )贼(zéi )校(xiào )尉(wèi )。父(fù )邵(shào ),中(zhōng )书(shū )令(lìng ),为(wéi )孙(sūn )皓(hào )所(suǒ )杀(shā ),徙(xǐ )家(jiā )属(shǔ )边(biān )郡(jùn )。循(xún )少(shǎo )婴(yīng )家(jiā )难(nán ),流(liú )放(fàng )海(hǎi )隅(yú ),吴(wú )平(píng ),乃(nǎi )还(hái )本(běn )郡(jùn )。操(cāo )尚(shàng )高(gāo )厉(lì ),童(tóng )龀(chèn )不(bú )群(qún ),言(yán )行(háng )进(jìn )止(zhǐ ),必(bì )以(yǐ )礼(lǐ )让(ràng ),国(guó )相(xiàng )丁(dīng )乂(ài )请(qǐng )为(wéi )五(wǔ )官(guān )掾(yuàn )。刺(cì )史(shǐ )嵇(jī )喜(xǐ )举(jǔ )秀(xiù )才(cái ),除(chú )阳(yáng )羡(xiàn )令(lìng ),以(yǐ )宽(kuān )惠(huì )为(wéi )本(běn ),不(bú )求(qiú )课(kè )最(zuì )。后(hòu )为(wéi )武(wǔ )康(kāng )令(lìng ),俗(sú )多(duō )厚(hòu )葬(zàng ),及(jí )有(yǒu )拘(jū )忌(jì )回(huí )避(bì )岁(suì )月(yuè ),停(tíng )丧(sàng )不(bú )葬(zàng )者(zhě ),循(xún )皆(jiē )禁(jìn )焉(yān )。政(zhèng )教(jiāo )大(dà )行(háng ),邻(lín )城(chéng )宗(zōng )之(zhī )。然(rán )无(wú )援(yuán )于(yú )朝(cháo ),久(jiǔ )不(bú )进(jìn )序(xù )。著(zhe )作(zuò )郎(láng )陆(lù )机(jī )上(shàng )疏(shū )荐(jiàn )循(xún )曰(yuē ):“伏(fú )见(jiàn )武(wǔ )康(kāng )令(lìng )贺(hè )循(xún )德(dé )量(liàng )邃(suì )茂(mào ),才(cái )鉴(jiàn )清(qīng )远(yuǎn ),服(fú )膺(yīng )道(dào )素(sù ),风(fēng )操(cāo )凝(níng )峻(jùn ),历(lì )试(shì )二(èr )城(chéng ),刑(xíng )政(zhèng )肃(sù )穆(mù )。前(qián )蒸(zhēng )阳(yáng )令(lìng )郭(guō )讷(nè )风(fēng )度(dù )简(jiǎn )旷(kuàng ),器(qì )识(shí )朗(lǎng )拔(bá ),通(tōng )济(jì )敏(mǐn )悟(wù ),才(cái )足(zú )干(gàn )事(shì )。循(xún )守(shǒu )下(xià )县(xiàn ),编(biān )名(míng )凡(fán )悴(cuì );讷(nè )归(guī )家(jiā )巷(xiàng ),栖(qī )迟(chí )有(yǒu )年(nián )。皆(jiē )出(chū )自(zì )新(xīn )邦(bāng ),朝(cháo )无(wú )知(zhī )己(jǐ ),居(jū )在(zài )遐(xiá )外(wài ),志(zhì )不(bú )自(zì )营(yíng ),年(nián )时(shí )倏(shū )忽(hū ),而(ér )邈(miǎo )无(wú )阶(jiē )绪(xù ),实(shí )州(zhōu )党(dǎng )愚(yú )智(zhì )所(suǒ )为(wéi )恨(hèn )恨(hèn )。臣(chén )等(děng )伏(fú )思(sī )台(tái )郎(láng )所(suǒ )以(yǐ )使(shǐ )州(zhōu ),州(zhōu )有(yǒu )人(rén ),非(fēi )徒(tú )以(yǐ )均(jūn )分(fèn )显(xiǎn )路(lù ),惠(huì )及(jí )外(wài )州(zhōu )而(ér )已(yǐ )。诚(chéng )以(yǐ )庶(shù )士(shì )殊(shū )风(fēng ),四(sì )方(fāng )异(yì )俗(sú ),壅(yōng )隔(gé )之(zhī )害(hài ),远(yuǎn )国(guó )益(yì )甚(shèn )。至(zhì )于(yú )荆(jīng )、扬(yáng )二(èr )州(zhōu ),户(hù )各(gè )数(shù )十(shí )万(wàn ),今(jīn )扬(yáng )州(zhōu )无(wú )郎(láng ),而(ér )荆(jīng )州(zhōu )江(jiāng )南(nán )乃(nǎi )无(wú )一(yī )人(rén )为(wéi )京(jīng )城(chéng )职(zhí )者(zhě ),诚(chéng )非(fēi )圣(shèng )朝(cháo )待(dài )四(sì )方(fāng )之(zhī )本(běn )心(xīn )。至(zhì )于(yú )才(cái )望(wàng )资(zī )品(pǐn ),循(xún )可(kě )尚(shàng )书(shū )郎(láng ),讷(nè )可(kě )太(tài )子(zǐ )洗(xǐ )马(mǎ )、舍(shě )人(rén )。此(cǐ )乃(nǎi )众(zhòng )望(wàng )所(suǒ )积(jī ),非(fēi )但(dàn )企(qǐ )及(jí )清(qīng )途(tú ),苟(gǒu )充(chōng )方(fāng )选(xuǎn )也(yě )。谨(jǐn )条(tiáo )资(zī )品(pǐn ),乞(qǐ )蒙(méng )简(jiǎn )察(chá )。”久(jiǔ )之(zhī ),召(zhào )补(bǔ )太(tài )子(zǐ )舍(shě )人(rén )。

赵(zhào )王(wáng )伦(lún )篡(cuàn )位(wèi ),转(zhuǎn )侍(shì )御(yù )史(shǐ ),辞(cí )疾(jí )去(qù )职(zhí )。后(hòu )除(chú )南(nán )中(zhōng )郎(láng )长(zhǎng )史(shǐ ),不(bú )就(jiù ),会(huì )逆(nì )贼(zéi )李(lǐ )辰(chén )起(qǐ )兵(bīng )江(jiāng )夏(xià ),征(zhēng )镇(zhèn )不(bú )能(néng )讨(tǎo ),皆(jiē )望(wàng )尘(chén )奔(bēn )走(zǒu )。辰(chén )别(bié )帅(shuài )石(shí )冰(bīng )略(luè )有(yǒu )扬(yáng )州(zhōu ),逐(zhú )会(huì )稽(jī )相(xiàng )张(zhāng )景(jǐng ),以(yǐ )前(qián )宁(níng )远(yuǎn )护(hù )军(jūn )程(chéng )超(chāo )代(dài )之(zhī ),以(yǐ )其(qí )长(zhǎng )史(shǐ )宰(zǎi )与(yǔ )领(lǐng )山(shān )阴(yīn )令(lìng )。前(qián )南(nán )平(píng )内(nèi )史(shǐ )王(wáng )矩(jǔ )、吴(wú )兴(xìng )内(nèi )史(shǐ )顾(gù )秘(mì )、前(qián )秀(xiù )才(cái )周(zhōu )等(děng )唱(chàng )义(yì ),传(chuán )檄(xí )州(zhōu )郡(jùn )以(yǐ )讨(tǎo )之(zhī ),循(xún )亦(yì )合(hé )众(zhòng )应(yīng )之(zhī )。冰(bīng )大(dà )将(jiāng )抗(kàng )宠(chǒng )有(yǒu )众(zhòng )数(shù )千(qiān ),屯(tún )郡(jùn )讲(jiǎng )堂(táng )。循(xún )移(yí )檄(xí )于(yú )宠(chǒng ),为(wéi )陈(chén )逆(nì )顺(shùn ),宠(chǒng )遂(suí )遁(dùn )走(zǒu ),超(chāo )、与(yǔ )皆(jiē )降(jiàng ),一(yī )郡(jùn )悉(xī )平(píng )。循(xún )迎(yíng )景(jǐng )还(hái )郡(jùn ),即(jí )谢(xiè )遣(qiǎn )兵(bīng )士(shì ),杜(dù )门(mén )不(bú )出(chū ),论(lùn )功(gōng )报(bào )赏(shǎng ),一(yī )无(wú )豫(yù )焉(yān )。

及(jí )陈(chén )敏(mǐn )之(zhī )乱(luàn ),诈(zhà )称(chēng )诏(zhào )书(shū ),以(yǐ )循(xún )为(wéi )丹(dān )阳(yáng )内(nèi )史(shǐ )。循(xún )辞(cí )以(yǐ )脚(jiǎo )疾(jí ),手(shǒu )不(bú )制(zhì )笔(bǐ ),又(yòu )服(fú )寒(hán )食(shí )散(sàn ),露(lù )发(fā )袒(tǎn )身(shēn ),示(shì )不(bú )可(kě )用(yòng ),敏(mǐn )竟(jìng )不(bú )敢(gǎn )逼(bī )。是(shì )时(shí )州(zhōu )内(nèi )豪(háo )杰(jié )皆(jiē )见(jiàn )维(wéi )絷(zhí ),或(huò )有(yǒu )老(lǎo )疾(jí ),就(jiù )加(jiā )秩(zhì )命(mìng ),惟(wéi )循(xún )与(yǔ )吴(wú )郡(jùn )硃(zhū )诞(dàn )不(bú )豫(yù )其(qí )事(shì )。及(jí )敏(mǐn )破(pò ),征(zhēng )东(dōng )将(jiāng )军(jūn )周(zhōu )馥(fù )上(shàng )循(xún )领(lǐng )会(huì )稽(jī )相(xiàng ),寻(xún )除(chú )吴(wú )国(guó )内(nèi )史(shǐ ),公(gōng )车(chē )征(zhēng )贤(xián )良(liáng ),皆(jiē )不(bú )就(jiù )。

元(yuán )帝(dì )为(wéi )安(ān )东(dōng )将(jiāng )军(jūn ),复(fù )上(shàng )循(xún )为(wéi )吴(wú )国(guó )内(nèi )史(shǐ ),与(yǔ )循(xún )言(yán )及(jí )吴(wú )时(shí )事(shì ),因(yīn )问(wèn )曰(yuē ):“孙(sūn )皓(hào )尝(cháng )烧(shāo )锯(jù )截(jié )一(yī )贺(hè )头(tóu ),是(shì )谁(shuí )邪(xié )?”循(xún )未(wèi )及(jí )言(yán ),帝(dì )悟(wù )曰(yuē ):“是(shì )贺(hè )邵(shào )也(yě )。”循(xún )流(liú )涕(tì )曰(yuē ):“先(xiān )父(fù )遭(zāo )遇(yù )无(wú )道(dào ),循(xún )创(chuàng )巨(jù )痛(tòng )深(shēn ),无(wú )以(yǐ )上(shàng )答(dá )。”帝(dì )甚(shèn )愧(kuì )之(zhī ),三(sān )日(rì )不(bú )出(chū )。东(dōng )海(hǎi )王(wáng )越(yuè )命(mìng )为(wéi )参(cān )军(jūn ),征(zhēng )拜(bài )博(bó )士(shì ),并(bìng )不(bú )起(qǐ )。

及(jí )帝(dì )迁(qiān )镇(zhèn )东(dōng )大(dà )将(jiāng )军(jūn ),以(yǐ )军(jūn )司(sī )顾(gù )荣(róng )卒(zú ),引(yǐn )循(xún )代(dài )之(zhī )。循(xún )称(chēng )疾(jí )笃(dǔ ),笺(jiān )疏(shū )十(shí )余(yú )上(shàng )。帝(dì )遗(yí )之(zhī )书(shū )曰(yuē ):

夫(fū )百(bǎi )行(háng )不(bú )同(tóng ),故(gù )出(chū )处(chù )道(dào )殊(shū ),因(yīn )性(xìng )而(ér )用(yòng ),各(gè )任(rèn )其(qí )真(zhēn )耳(ěr )。当(dāng )宇(yǔ )宙(zhòu )清(qīng )泰(tài ),彝(yí )伦(lún )攸(yōu )序(xù ),随(suí )运(yùn )所(suǒ )遇(yù ),动(dòng )默(mò )在(zài )己(jǐ )。或(huò )有(yǒu )遐(xiá )栖(qī )高(gāo )蹈(dǎo ),轻(qīng )举(jǔ )绝(jué )俗(sú ),逍(xiāo )遥(yáo )养(yǎng )和(hé ),恬(tián )神(shén )自(zì )足(zú ),斯(sī )盖(gài )道(dào )隆(lóng )人(rén )逸(yì ),势(shì )使(shǐ )其(qí )然(rán )。若(ruò )乃(nǎi )时(shí )运(yùn )屯(tún )弊(bì ),主(zhǔ )危(wēi )国(guó )急(jí ),义(yì )士(shì )救(jiù )时(shí ),驱(qū )驰(chí )拯(zhěng )世(shì ),烛(zhú )之(zhī )武(wǔ )乘(chéng )缒(zhuì )以(yǐ )入(rù )秦(qín ),园(yuán )绮(qǐ )弹(dàn )冠(guàn )而(ér )匡(kuāng )汉(hàn ),岂(qǐ )非(fēi )大(dà )雅(yǎ )君(jūn )子(zǐ )卷(juàn )舒(shū )合(hé )道(dào )乎(hū )!虚(xū )薄(báo )寡(guǎ )德(dé ),忝(tiǎn )备(bèi )近(jìn )亲(qīn ),谬(miù )荷(hé )宠(chǒng )位(wèi ),受(shòu )任(rèn )方(fāng )镇(zhèn ),餐(cān )服(fú )玄(xuán )风(fēng ),景(jǐng )羡(xiàn )高(gāo )矩(jǔ ),常(cháng )愿(yuàn )弃(qì )结(jié )驷(sì )之(zhī )轩(xuān )轨(guǐ ),策(cè )柴(chái )筚(bì )而(ér )造(zào )门(mén ),徒(tú )有(yǒu )其(qí )怀(huái ),而(ér )无(wú )从(cóng )贤(xián )之(zhī )实(shí )者(zhě )何(hé )?良(liáng )以(yǐ )寇(kòu )逆(nì )殷(yīn )扰(rǎo ),诸(zhū )夏(xià )分(fèn )崩(bēng ),皇(huáng )居(jū )失(shī )御(yù ),黎(lí )元(yuán )荼(tú )毒(dú ),是(shì )以(yǐ )日(rì )夜(yè )忧(yōu )怀(huái ),慷(kāng )慨(kǎi )发(fā )愤(fèn ),志(zhì )在(zài )竭(jié )节(jiē )耳(ěr )。前(qián )者(zhě )顾(gù )公(gōng )临(lín )朝(cháo ),深(shēn )赖(lài )高(gāo )算(suàn )。元(yuán )凯(kǎi )既(jì )登(dēng ),巢(cháo )许(xǔ )获(huò )逸(yì )。至(zhì )于(yú )今(jīn )日(rì ),所(suǒ )谓(wèi )道(dào )之(zhī )云(yún )亡(wáng ),邦(bāng )国(guó )殄(tiǎn )悴(cuì ),群(qún )望(wàng )颙(yú )颙(yú ),实(shí )在(zài )君(jūn )侯(hóu )。苟(gǒu )义(yì )之(zhī )所(suǒ )在(zài ),岂(qǐ )得(dé )让(ràng )劳(láo )居(jū )逸(yì )!想(xiǎng )达(dá )者(zhě )亦(yì )一(yī )以(yǐ )贯(guàn )之(zhī )也(yě )。庶(shù )禀(bǐng )徽(huī )猷(yóu ),以(yǐ )弘(hóng )远(yuǎn )规(guī )。今(jīn )上(shàng )尚(shàng )书(shū ),屈(qū )德(dé )为(wéi )军(jūn )司(sī ),谨(jǐn )遣(qiǎn )参(cān )军(jūn )沈(shěn )祯(zhēn )衔(xián )命(mìng )奉(fèng )授(shòu ),望(wàng )必(bì )屈(qū )临(lín ),以(yǐ )副(fù )倾(qīng )迟(chí )。

循(xún )犹(yóu )不(bú )起(qǐ )。

及(jí )帝(dì )承(chéng )制(zhì ),复(fù )以(yǐ )为(wéi )军(jūn )谘(zī )祭(jì )酒(jiǔ )。循(xún )称(chēng )疾(jí ),敦(dūn )逼(bī )不(bú )得(dé )已(yǐ ),乃(nǎi )轝(yù )疾(jí )至(zhì )。帝(dì )亲(qīn )幸(xìng )其(qí )舟(zhōu ),因(yīn )谘(zī )以(yǐ )政(zhèng )道(dào )。循(xún )羸(léi )疾(jí )不(bú )拜(bài )谒(yè ),乃(nǎi )就(jiù )加(jiā )朝(cháo )服(fú ),赐(cì )第(dì )一(yī )区(qū ),车(chē )马(mǎ )床(chuáng )帐(zhàng )衣(yī )褥(rù )等(děng )物(wù )。循(xún )辞(cí )让(ràng ),一(yī )无(wú )所(suǒ )受(shòu )。

廷(tíng )尉(wèi )张(zhāng )闿(kǎi )住(zhù )在(zài )小(xiǎo )市(shì ),将(jiāng )夺(duó )左(zuǒ )右(yòu )近(jìn )宅(zhái )以(yǐ )广(guǎng )其(qí )居(jū ),乃(nǎi )私(sī )作(zuò )都(dōu )门(mén ),早(zǎo )闭(bì )晏(yàn )开(kāi ),人(rén )多(duō )患(huàn )之(zhī ),论(lùn )于(yú )州(zhōu )府(fǔ ),皆(jiē )不(bú )见(jiàn )省(shěng )。会(huì )循(xún )出(chū ),至(zhì )破(pò )冈(gāng ),连(lián )名(míng )诣(yì )循(xún )质(zhì )之(zhī )。循(xún )曰(yuē ):“见(jiàn )张(zhāng )廷(tíng )尉(wèi ),当(dāng )为(wéi )言(yán )及(jí )之(zhī )。”闿(kǎi )闻(wén )而(ér )遽(jù )毁(huǐ )其(qí )门(mén ),诣(yì )循(xún )致(zhì )谢(xiè )。其(qí )为(wéi )世(shì )所(suǒ )敬(jìng )服(fú )如(rú )此(cǐ )。

时(shí )江(jiāng )东(dōng )草(cǎo )创(chuàng ),盗(dào )贼(zéi )多(duō )有(yǒu ),帝(dì )思(sī )所(suǒ )以(yǐ )防(fáng )之(zhī ),以(yǐ )问(wèn )于(yú )循(xún )。循(xún )答(dá )曰(yuē ):“江(jiāng )道(dào )万(wàn )里(lǐ ),通(tōng )涉(shè )五(wǔ )州(zhōu ),朝(cháo )贡(gòng )商(shāng )旅(lǚ )之(zhī )所(suǒ )来(lái )往(wǎng )也(yě )。今(jīn )议(yì )者(zhě )欲(yù )出(chū )宣(xuān )城(chéng )以(yǐ )镇(zhèn )江(jiāng )渚(zhǔ ),或(huò )使(shǐ )诸(zhū )县(xiàn )领(lǐng )兵(bīng )。愚(yú )谓(wèi )令(lìng )长(zhǎng )威(wēi )弱(ruò ),而(ér )兼(jiān )才(cái )难(nán )备(bèi ),发(fā )惮(dàn )役(yì )之(zhī )人(rén ),而(ér )御(yù )之(zhī )不(bú )肃(sù ),恐(kǒng )未(wèi )必(bì )为(wéi )用(yòng )。以(yǐ )循(xún )所(suǒ )闻(wén ),江(jiāng )中(zhōng )剧(jù )地(dì )惟(wéi )有(yǒu )阖(hé )庐(lú )一(yī )处(chù ),地(dì )势(shì )险(xiǎn )奥(ào ),亡(wáng )逃(táo )所(suǒ )聚(jù )。特(tè )宜(yí )以(yǐ )重(zhòng )兵(bīng )备(bèi )戍(shù ),随(suí )势(shì )讨(tǎo )除(chú ),绝(jué )其(qí )根(gēn )带(dài )。沿(yán )江(jiāng )诸(zhū )县(xiàn )各(gè )有(yǒu )分(fèn )界(jiè ),分(fèn )界(jiè )之(zhī )内(nèi ),官(guān )长(zhǎng )所(suǒ )任(rèn ),自(zì )可(kě )度(dù )土(tǔ )分(fèn )力(lì ),多(duō )置(zhì )亭(tíng )行(háng ),恆(héng )使(shǐ )徼(jiǎo )行(háng ),峻(jùn )其(qí )纲(gāng )目(mù ),严(yán )其(qí )刑(xíng )赏(shǎng ),使(shǐ )越(yuè )常(cháng )科(kē ),勤(qín )则(zé )有(yǒu )殊(shū )荣(róng )之(zhī )报(bào ),堕(duò )则(zé )有(yǒu )一(yī )身(shēn )之(zhī )罪(zuì ),谓(wèi )于(yú )大(dà )理(lǐ )不(bú )得(dé )不(bú )肃(sù )。所(suǒ )给(gěi )人(rén )以(yǐ )时(shí )番(fān )休(xiū ),役(yì )不(bú )至(zhì )困(kùn ),代(dài )易(yì )有(yǒu )期(qī )。案(àn )汉(hàn )制(zhì )十(shí )里(lǐ )一(yī )亭(tíng ),亦(yì )以(yǐ )防(fáng )禁(jìn )切(qiē )密(mì )故(gù )也(yě )。当(dāng )今(jīn )纵(zòng )不(bú )能(néng )尔(ěr ),要(yào )宜(yí )筹(chóu )量(liàng ),使(shǐ )力(lì )足(zú )相(xiàng )周(zhōu )。若(ruò )寇(kòu )劫(jié )强(qiáng )多(duō ),不(bú )能(néng )独(dú )制(zhì )者(zhě ),可(kě )指(zhǐ )其(qí )纵(zòng )迹(jì ),言(yán )所(suǒ )在(zài )都(dōu )督(dū )寻(xún )当(dāng )致(zhì )讨(tǎo )。今(jīn )不(bú )明(míng )部(bù )分(fèn ),使(shǐ )所(suǒ )在(zài )百(bǎi )姓(xìng )与(yǔ )军(jūn )家(jiā )杂(zá )其(qí )徼(jiǎo )备(bèi ),两(liǎng )情(qíng )俱(jù )堕(duò ),莫(mò )适(shì )任(rèn )负(fù ),故(gù )所(suǒ )以(yǐ )徒(tú )有(yǒu )备(bèi )名(míng )而(ér )不(bú )能(néng )为(wéi )益(yì )者(zhě )也(yě )。”帝(dì )从(cóng )之(zhī )。

及(jí )愍(mǐn )帝(dì )即(jí )位(wèi ),征(zhēng )为(wéi )宗(zōng )正(zhèng ),元(yuán )帝(dì )在(zài )镇(zhèn ),又(yòu )表(biǎo )为(wéi )侍(shì )中(zhōng ),道(dào )险(xiǎn )不(bú )行(háng )。以(yǐ )讨(tǎo )华(huá )轶(yì )功(gōng ),将(jiāng )封(fēng )乡(xiāng )侯(hóu ),循(xún )自(zì )以(yǐ )卧(wò )疾(jí )私(sī )门(mén ),固(gù )让(ràng )不(bú )受(shòu )。建(jiàn )武(wǔ )初(chū ),为(wéi )中(zhōng )书(shū )令(lìng ),加(jiā )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì ),又(yòu )以(yǐ )老(lǎo )疾(jí )固(gù )辞(cí )。帝(dì )下(xià )令(lìng )曰(yuē ):“孤(gū )以(yǐ )寡(guǎ )德(dé ),忝(tiǎn )当(dāng )大(dà )位(wèi ),若(ruò )涉(shè )巨(jù )川(chuān ),罔(wǎng )知(zhī )所(suǒ )凭(píng )。循(xún )言(yán )行(háng )以(yǐ )礼(lǐ ),乃(nǎi )时(shí )之(zhī )望(wàng ),俗(sú )之(zhī )表(biǎo )也(yě )。实(shí )赖(lài )其(qí )谋(móu )猷(yóu ),以(yǐ )康(kāng )万(wàn )机(jī )。疾(jí )患(huàn )有(yǒu )素(sù ),犹(yóu )望(wàng )卧(wò )相(xiàng )规(guī )辅(fǔ ),而(ér )固(gù )守(shǒu )捴(zǒng )谦(qiān ),自(zì )陈(chén )恳(kěn )至(zhì ),此(cǐ )贤(xián )履(lǚ )信(xìn )思(sī )顺(shùn ),苟(gǒu )以(yǐ )让(ràng )为(wéi )高(gāo )者(zhě )也(yě )。今(jīn )从(cóng )其(qí )所(suǒ )执(zhí )。”于(yú )是(shì )改(gǎi )拜(bài )太(tài )常(cháng ),常(cháng )侍(shì )如(rú )故(gù )。循(xún )以(yǐ )九(jiǔ )卿(qīng )旧(jiù )不(bú )加(jiā )官(guān ),今(jīn )又(yòu )疾(jí )患(huàn ),不(bú )宜(yí )兼(jiān )处(chù )此(cǐ )职(zhí ),惟(wéi )拜(bài )太(tài )常(cháng )而(ér )已(yǐ )。

时(shí )宗(zōng )庙(miào )始(shǐ )建(jiàn ),旧(jiù )仪(yí )多(duō )阙(què ),或(huò )以(yǐ )惠(huì )怀(huái )二(èr )帝(dì )应(yīng )各(gè )为(wéi )世(shì ),则(zé )颍(yǐng )川(chuān )世(shì )数(shù )过(guò )七(qī ),宜(yí )在(zài )迭(dié )毁(huǐ )。事(shì )下(xià )太(tài )常(cháng )。循(xún )议(yì )以(yǐ )为(wéi ):

礼(lǐ ),兄(xiōng )弟(dì )不(bú )相(xiàng )为(wéi )后(hòu ),不(bú )得(dé )以(yǐ )承(chéng )代(dài )为(wéi )世(shì )。殷(yīn )之(zhī )盘(pán )庚(gēng )不(bú )序(xù )阳(yáng )甲(jiǎ ),汉(hàn )之(zhī )光(guāng )武(wǔ )不(bú )继(jì )成(chéng )帝(dì ),别(bié )立(lì )庙(miào )寝(qǐn ),使(shǐ )臣(chén )下(xià )祭(jì )之(zhī ),此(cǐ )前(qián )代(dài )之(zhī )明(míng )典(diǎn ),而(ér )承(chéng )继(jì )之(zhī )著(zhe )义(yì )也(yě )。惠(huì )帝(dì )无(wú )后(hòu ),怀(huái )帝(dì )承(chéng )统(tǒng ),弟(dì )不(bú )后(hòu )兄(xiōng ),则(zé )怀(huái )帝(dì )自(zì )上(shàng )继(jì )世(shì )祖(zǔ ),不(bú )继(jì )惠(huì )帝(dì ),当(dāng )同(tóng )殷(yīn )之(zhī )阳(yáng )甲(jiǎ ),汉(hàn )之(zhī )成(chéng )帝(dì )。议(yì )者(zhě )以(yǐ )圣(shèng )德(dé )冲(chōng )远(yuǎn ),未(wèi )便(biàn )改(gǎi )旧(jiù )。诸(zhū )如(rú )此(cǐ )礼(lǐ ),通(tōng )所(suǒ )未(wèi )论(lùn )。是(shì )以(yǐ )惠(huì )帝(dì )尚(shàng )在(zài )太(tài )庙(miào ),而(ér )怀(huái )帝(dì )复(fù )人(rén ),数(shù )则(zé )盈(yíng )八(bā )。盈(yíng )八(bā )之(zhī )理(lǐ ),由(yóu )惠(huì )帝(dì )不(bú )出(chū ),非(fēi )上(shàng )祖(zǔ )宜(yí )迁(qiān )也(yě )。下(xià )世(shì )既(jì )升(shēng ),上(shàng )世(shì )乃(nǎi )迁(qiān ),迁(qiān )毁(huǐ )对(duì )代(dài ),不(bú )得(dé )相(xiàng )通(tōng ),未(wèi )有(yǒu )下(xià )升(shēng )一(yī )世(shì )而(ér )上(shàng )毁(huǐ )二(èr )世(shì )者(zhě )也(yě )。惠(huì )怀(huái )二(èr )帝(dì )俱(jù )继(jì )世(shì )祖(zǔ ),兄(xiōng )弟(dì )旁(páng )亲(qīn ),同(tóng )为(wéi )一(yī )世(shì ),而(ér )上(shàng )毁(huǐ )二(èr )为(wéi )一(yī )世(shì )。今(jīn )以(yǐ )惠(huì )帝(dì )之(zhī )崩(bēng )已(yǐ )毁(huǐ )豫(yù )章(zhāng ),怀(huái )帝(dì )之(zhī )入(rù )复(fù )毁(huǐ )颍(yǐng )川(chuān ),如(rú )此(cǐ )则(zé )一(yī )世(shì )再(zài )迁(qiān ),祖(zǔ )位(wèi )横(héng )析(xī )。求(qiú )之(zhī )古(gǔ )义(yì ),未(wèi )见(jiàn )此(cǐ )例(lì )。惠(huì )帝(dì )宜(yí )出(chū ),尚(shàng )未(wèi )轻(qīng )论(lùn ),况(kuàng )可(kě )轻(qīng )毁(huǐ )一(yī )祖(zǔ )而(ér )无(wú )义(yì )例(lì )乎(hū )?颍(yǐng )川(chuān )既(jì )无(wú )可(kě )毁(huǐ )之(zhī )理(lǐ ),则(zé )见(jiàn )神(shén )之(zhī )数(shù )居(jū )然(rán )自(zì )八(bā ),此(cǐ )尽(jìn )有(yǒu )由(yóu )而(ér )然(rán ),非(fēi )谓(wèi )数(shù )之(zhī )常(cháng )也(yě )。既(jì )有(yǒu )八(bā )神(shén ),则(zé )不(bú )得(dé )不(bú )于(yú )七(qī )室(shì )之(zhī )外(wài )权(quán )安(ān )一(yī )位(wèi )也(yě )。至(zhì )尊(zūn )于(yú )惠(huì )怀(huái )俱(jù )是(shì )兄(xiōng )弟(dì ),自(zì )上(shàng )后(hòu )世(shì )祖(zǔ ),不(bú )继(jì )二(èr )帝(dì ),则(zé )二(èr )帝(dì )之(zhī )神(shén )行(háng )应(yīng )别(bié )出(chū ),不(bú )为(wéi )庙(miào )中(zhōng )恆(héng )有(yǒu )八(bā )室(shì )也(yě )。又(yòu )武(wǔ )帝(dì )初(chū )成(chéng )太(tài )庙(miào )时(shí ),正(zhèng )神(shén )止(zhǐ )七(qī ),而(ér )杨(yáng )元(yuán )后(hòu )之(zhī )神(shén )亦(yì )权(quán )立(lì )一(yī )室(shì )。永(yǒng )熙(xī )元(yuán )年(nián ),告(gào )世(shì )祖(zǔ )谥(shì )于(yú )太(tài )庙(miào )八(bā )室(shì ),此(cǐ )是(shì )苟(gǒu )有(yǒu )八(bā )神(shén ),不(bú )拘(jū )于(yú )七(qī )之(zhī )旧(jiù )例(lì )也(yě )。

又(yòu )议(yì )者(zhě )以(yǐ )景(jǐng )帝(dì )俱(jù )已(yǐ )在(zài )庙(miào ),则(zé )惠(huì )怀(huái )一(yī )例(lì )。景(jǐng )帝(dì )盛(shèng )德(dé )元(yuán )功(gōng ),王(wáng )基(jī )之(zhī )本(běn ),义(yì )著(zhe )祖(zǔ )宗(zōng ),百(bǎi )世(shì )不(bú )毁(huǐ ),故(gù )所(suǒ )以(yǐ )特(tè )在(zài )本(běn )庙(miào ),且(qiě )亦(yì )世(shì )代(dài )尚(shàng )近(jìn ),数(shù )得(dé )相(xiàng )容(róng ),安(ān )神(shén )而(ér )已(yǐ ),无(wú )逼(bī )上(shàng )祖(zǔ ),如(rú )王(wáng )氏(shì )昭(zhāo )穆(mù )既(jì )满(mǎn ),终(zhōng )应(yīng )别(bié )庙(miào )也(yě )。以(yǐ )今(jīn )方(fāng )之(zhī ),既(jì )轻(qīng )重(zhòng )义(yì )异(yì ),又(yòu )七(qī )庙(miào )七(qī )世(shì )之(zhī )亲(qīn );昭(zhāo )穆(mù ),父(fù )子(zǐ )位(wèi )也(yě )。若(ruò )当(dāng )兄(xiōng )弟(dì )旁(páng )满(mǎn ),辄(zhé )毁(huǐ )上(shàng )祖(zǔ ),则(zé )祖(zǔ )位(wèi )空(kōng )悬(xuán ),世(shì )数(shù )不(bú )足(zú ),何(hé )取(qǔ )于(yú )三(sān )昭(zhāo )三(sān )穆(mù )与(yǔ )太(tài )祖(zǔ )之(zhī )庙(miào )然(rán )后(hòu )成(chéng )七(qī )哉(zāi )!今(jīn )七(qī )庙(miào )之(zhī )义(yì ),出(chū )于(yú )王(wáng )氏(shì )。从(cóng )祢(mí )以(yǐ )上(shàng )至(zhì )于(yú )高(gāo )祖(zǔ ),亲(qīn )庙(miào )四(sì )世(shì ),高(gāo )祖(zǔ )以(yǐ )上(shàng )复(fù )有(yǒu )五(wǔ )世(shì )六(liù )世(shì )无(wú )服(fú )之(zhī )祖(zǔ ),故(gù )为(wéi )三(sān )昭(zhāo )三(sān )穆(mù )并(bìng )太(tài )祖(zǔ )而(ér )七(qī )也(yě )。故(gù )世(shì )祖(zǔ )郊(jiāo )定(dìng )庙(miào )礼(lǐ ),京(jīng )兆(zhào )、颍(yǐng )川(chuān )会(huì )、高(gāo )之(zhī )亲(qīn ),豫(yù )章(zhāng )五(wǔ )世(shì ),征(zhēng )西(xī )六(liù )世(shì ),以(yǐ )应(yīng )此(cǐ )义(yì )。今(jīn )至(zhì )尊(zūn )继(jì )统(tǒng ),亦(yì )宜(yí )有(yǒu )五(wǔ )六(liù )世(shì )之(zhī )祖(zǔ ),豫(yù )章(zhāng )六(liù )世(shì ),颍(yǐng )川(chuān )五(wǔ )世(shì ),俱(jù )不(bú )应(yīng )毁(huǐ )。今(jīn )既(jì )云(yún )豫(yù )章(zhāng )先(xiān )毁(huǐ ),又(yòu )当(dāng )重(zhòng )毁(huǐ )颍(yǐng )川(chuān ),此(cǐ )为(wéi )庙(miào )中(zhōng )之(zhī )亲(qīn )惟(wéi )从(cóng )高(gāo )祖(zǔ )已(yǐ )下(xià ),无(wú )复(fù )高(gāo )祖(zǔ )以(yǐ )上(shàng )二(èr )世(shì )之(zhī )祖(zǔ ),于(yú )王(wáng )氏(shì )之(zhī )义(yì ),三(sān )昭(zhāo )三(sān )穆(mù )废(fèi )阙(què )其(qí )二(èr ),其(qí )非(fēi )宗(zōng )庙(miào )之(zhī )本(běn )所(suǒ )据(jù )承(chéng ),又(yòu )违(wéi )世(shì )祖(zǔ )祭(jì )征(zhēng )西(xī )、豫(yù )章(zhāng )之(zhī )意(yì ),于(yú )一(yī )王(wáng )定(dìng )礼(lǐ )所(suǒ )阙(què )不(bú )少(shǎo )。

时(shí )尚(shàng )书(shū )仆(pú )射(shè )刁(diāo )协(xié )与(yǔ )循(xún )异(yì )议(yì ),循(xún )答(dá )义(yì )深(shēn )备(bèi ),辞(cí )多(duō )不(bú )载(zǎi ),竟(jìng )从(cóng )循(xún )议(yì )焉(yān )。朝(cháo )廷(tíng )疑(yí )滞(zhì )皆(jiē )谘(zī )之(zhī )于(yú )循(xún ),循(xún )辄(zhé )依(yī )经(jīng )礼(lǐ )而(ér )对(duì ),为(wéi )当(dāng )世(shì )儒(rú )宗(zōng )。

其(qí )后(hòu )帝(dì )以(yǐ )循(xún )清(qīng )贫(pín ),下(xià )令(lìng )曰(yuē ):“循(xún )冰(bīng )清(qīng )玉(yù )洁(jié ),行(háng )为(wéi )俗(sú )表(biǎo ),位(wèi )处(chù )上(shàng )卿(qīng ),而(ér )居(jū )身(shēn )服(fú )物(wù )盖(gài )周(zhōu )形(xíng )而(ér )已(yǐ ),屋(wū )室(shì )财(cái )庇(bì )风(fēng )雨(yǔ )。孤(gū )近(jìn )造(zào )其(qí )庐(lú ),以(yǐ )为(wéi )慨(kǎi )然(rán )。其(qí )赐(cì )六(liù )尺(chǐ )床(chuáng )荐(jiàn )席(xí )褥(rù )并(bìng )钱(qián )二(èr )十(shí )万(wàn ),以(yǐ )表(biǎo )至(zhì )德(dé ),暢(chàng )孤(gū )意(yì )焉(yān )。”循(xún )又(yòu )让(ràng ),不(bú )许(xǔ ),不(bú )得(dé )已(yǐ )留(liú )之(zhī ),初(chū )不(bú )服(fú )用(yòng )。及(jí )帝(dì )践(jiàn )位(wèi ),有(yǒu )司(sī )奏(zòu )琅(láng )邪(xié )恭(gōng )王(wáng )宜(yí )称(chēng )皇(huáng )考(kǎo ),循(xún )又(yòu )议(yì )曰(yuē ):“案(àn )礼(lǐ )子(zǐ )不(bú )敢(gǎn )以(yǐ )己(jǐ )爵(jué )加(jiā )父(fù )。”帝(dì )纳(nà )之(zhī )。俄(é )以(yǐ )循(xún )行(háng )太(tài )子(zǐ )太(tài )傅(fù ),太(tài )常(cháng )如(rú )故(gù )。

循(xún )自(zì )以(yǐ )枕(zhěn )疾(jí )废(fèi )顿(dùn ),臣(chén )节(jiē )不(bú )修(xiū ),上(shàng )隆(lóng )降(jiàng )尊(zūn )之(zhī )义(yì ),不(bú )替(tì )交(jiāo )叙(xù )之(zhī )敬(jìng ),惧(jù )非(fēi )垂(chuí )典(diǎn )之(zhī )教(jiāo )也(yě ),累(lèi )表(biǎo )固(gù )让(ràng )。帝(dì )以(yǐ )循(xún )体(tǐ )德(dé )率(lǜ )物(wù ),有(yǒu )不(bú )言(yán )之(zhī )益(yì ),敦(dūn )厉(lì )备(bèi )至(zhì ),期(qī )于(yú )不(bú )许(xǔ ),命(mìng )皇(huáng )太(tài )子(zǐ )亲(qīn )往(wǎng )拜(bài )焉(yān )。循(xún )有(yǒu )羸(léi )疾(jí ),而(ér )恭(gōng )于(yú )接(jiē )对(duì );诏(zhào )断(duàn )宾(bīn )客(kè ),其(qí )崇(chóng )遇(yù )如(rú )此(cǐ )。疾(jí )渐(jiàn )笃(dǔ ),表(biǎo )乞(qǐ )骸(hái )骨(gǔ ),上(shàng )还(hái )印(yìn )绶(shòu ),改(gǎi )授(shòu )左(zuǒ )光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū )、开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )。帝(dì )临(lín )轩(xuān ),遣(qiǎn )使(shǐ )持(chí )节(jiē ),加(jiā )印(yìn )绶(shòu )。循(xún )虽(suī )口(kǒu )不(bú )能(néng )言(yán ),指(zhǐ )麾(huī )左(zuǒ )右(yòu ),推(tuī )去(qù )章(zhāng )服(fú )。车(chē )驾(jià )亲(qīn )幸(xìng ),执(zhí )手(shǒu )流(liú )涕(tì )。太(tài )子(zǐ )亲(qīn )临(lín )者(zhě )三(sān )焉(yān ),往(wǎng )还(hái )皆(jiē )拜(bài ),儒(rú )者(zhě )以(yǐ )为(wéi )荣(róng )。太(tài )兴(xìng )二(èr )年(nián )卒(zú ),时(shí )年(nián )六(liù )十(shí )。帝(dì )素(sù )服(fú )举(jǔ )哀(āi ),哭(kū )之(zhī )甚(shèn )恸(tòng )。赠(zèng )司(sī )空(kōng ),谥(shì )曰(yuē )穆(mù )。将(jiāng )葬(zàng ),帝(dì )又(yòu )出(chū )临(lín )其(qí )柩(jiù ),哭(kū )之(zhī )尽(jìn )哀(āi ),遣(qiǎn )兼(jiān )侍(shì )御(yù )史(shǐ )持(chí )节(jiē )监(jiān )护(hù )。皇(huáng )太(tài )子(zǐ )追(zhuī )送(sòng )近(jìn )途(tú ),望(wàng )船(chuán )流(liú )涕(tì )。

循(xún )少(shǎo )玩(wán )篇(piān )籍(jí ),善(shàn )属(shǔ )文(wén ),博(bó )览(lǎn )众(zhòng )书(shū ),尤(yóu )精(jīng )礼(lǐ )传(chuán )。雅(yǎ )有(yǒu )知(zhī )人(rén )之(zhī )鉴(jiàn ),拔(bá )同(tóng )郡(jùn )杨(yáng )方(fāng )于(yú )卑(bēi )陋(lòu ),卒(zú )成(chéng )名(míng )于(yú )世(shì )。子(zǐ )隰(xí ),康(kāng )帝(dì )时(shí )官(guān )至(zhì )临(lín )海(hǎi )太(tài )守(shǒu )。

杨(yáng )方(fāng ),字(zì )公(gōng )回(huí )。少(shǎo )好(hǎo )学(xué ),有(yǒu )异(yì )才(cái )。初(chū )为(wéi )郡(jùn )铃(líng )下(xià )威(wēi )仪(yí ),公(gōng )事(shì )之(zhī )暇(xiá ),辄(zhé )读(dú )《五(wǔ )经(jīng )》,乡(xiāng )邑(yì )未(wèi )之(zhī )知(zhī )。内(nèi )史(shǐ )诸(zhū )葛(gě )恢(huī )见(jiàn )而(ér )奇(qí )之(zhī ),待(dài )以(yǐ )门(mén )人(rén )之(zhī )礼(lǐ ),由(yóu )是(shì )始(shǐ )得(dé )周(zhōu )旋(xuán )贵(guì )人(rén )间(jiān )。时(shí )虞(yú )喜(xǐ )兄(xiōng )弟(dì )以(yǐ )儒(rú )学(xué )立(lì )名(míng ),雅(yǎ )爱(ài )方(fāng ),为(wéi )之(zhī )延(yán )誉(yù )。恢(huī )尝(cháng )遣(qiǎn )方(fāng )为(wéi )文(wén ),荐(jiàn )郡(jùn )功(gōng )曹(cáo )主(zhǔ )簿(bù )。虞(yú )预(yù )称(chēng )美(měi )之(zhī ),送(sòng )以(yǐ )示(shì )循(xún )。循(xún )报(bào )书(shū )曰(yuē ):“此(cǐ )子(zǐ )开(kāi )拔(bá )有(yǒu )志(zhì ),意(yì )只(zhī )言(yán )异(yì )于(yú )凡(fán )猥(wěi )耳(ěr ),不(bú )图(tú )伟(wěi )才(cái )如(rú )此(cǐ )。其(qí )文(wén )甚(shèn )有(yǒu )奇(qí )分(fèn ),若(ruò )出(chū )其(qí )胸(xiōng )臆(yì ),乃(nǎi )是(shì )一(yī )国(guó )所(suǒ )推(tuī ),岂(qǐ )但(dàn )牧(mù )竖(shù )中(zhōng )逸(yì )群(qún )邪(xié )!闻(wén )处(chù )旧(jiù )党(dǎng )之(zhī )中(zhōng ),好(hǎo )有(yǒu )谦(qiān )冲(chōng )之(zhī )行(háng ),此(cǐ )亦(yì )立(lì )身(shēn )之(zhī )一(yī )隅(yú )。然(rán )世(shì )衰(shuāi )道(dào )丧(sàng ),人(rén )物(wù )凋(diāo )弊(bì ),每(měi )闻(wén )一(yī )介(jiè )之(zhī )徒(tú )有(yǒu )向(xiàng )道(dào )之(zhī )志(zhì ),冀(jì )之(zhī )愿(yuàn )之(zhī )。如(rú )方(fāng )者(zhě )乃(nǎi )荒(huāng )莱(lái )之(zhī )特(tè )苗(miáo ),卤(lǔ )田(tián )之(zhī )善(shàn )秀(xiù ),姿(zī )质(zhì )已(yǐ )良(liáng ),但(dàn )沾(zhān )染(rǎn )未(wèi )足(zú )耳(ěr );移(yí )植(zhí )丰(fēng )壤(rǎng ),必(bì )成(chéng )嘉(jiā )竖(shù )。足(zú )下(xià )才(cái )为(wéi )世(shì )英(yīng ),位(wèi )为(wéi )朝(cháo )右(yòu ),道(dào )隆(lóng )化(huà )立(lì ),然(rán )后(hòu )为(wéi )贵(guì )。昔(xī )许(xǔ )子(zǐ )将(jiāng )拔(bá )樊(fán )仲(zhòng )昭(zhāo )于(yú )贾(jiǎ )坚(jiān ),郭(guō )林(lín )宗(zōng )成(chéng )魏(wèi )德(dé )公(gōng )于(yú )畎(quǎn )亩(mǔ )。足(zú )下(xià )志(zhì )隆(lóng )此(cǐ )业(yè ),二(èr )贤(xián )之(zhī )功(gōng )不(bú )为(wéi )难(nán )及(jí )也(yě )。”循(xún )遂(suí )称(chēng )方(fāng )于(yú )京(jīng )师(shī )。司(sī )徒(tú )王(wáng )导(dǎo )辟(pì )为(wéi )掾(yuàn ),转(zhuǎn )东(dōng )安(ān )太(tài )守(shǒu ),迁(qiān )司(sī )徒(tú )参(cān )军(jūn )事(shì )。方(fāng )在(zài )都(dōu )邑(yì ),搢(jìn )绅(shēn )之(zhī )士(shì )咸(xián )厚(hòu )遇(yù )之(zhī ),自(zì )以(yǐ )地(dì )寒(hán ),不(bú )愿(yuàn )久(jiǔ )留(liú )京(jīng )华(huá ),求(qiú )补(bǔ )远(yuǎn )郡(jùn ),欲(yù )闲(xián )居(jū )著(zhe )述(shù )。导(dǎo )从(cóng )之(zhī ),上(shàng )补(bǔ )高(gāo )梁(liáng )太(tài )守(shǒu )。在(zài )郡(jùn )积(jī )年(nián ),著(zhe )《五(wǔ )经(jīng )钩(gōu )沈(shěn )》,更(gèng )撰(zhuàn )《吴(wú )越(yuè )春(chūn )秋(qiū )》,并(bìng )杂(zá )文(wén )笔(bǐ ),皆(jiē )行(háng )于(yú )世(shì )。以(yǐ )年(nián )老(lǎo ),弃(qì )郡(jùn )归(guī )。导(dǎo )将(jiāng )进(jìn )之(zhī )台(tái )阁(gé ),固(gù )辞(cí )还(hái )乡(xiāng )里(lǐ ),终(zhōng )于(yú )家(jiā )。

薛(xuē )兼(jiān ),字(zì )令(lìng )长(zhǎng ),丹(dān )阳(yáng )人(rén )也(yě )。祖(zǔ )综(zōng ),仕(shì )吴(wú )为(wéi )尚(shàng )书(shū )仆(pú )射(shè )。父(fù )莹(yíng ),有(yǒu )名(míng )吴(wú )朝(cháo )。吴(wú )平(píng ),为(wéi )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )。兼(jiān )清(qīng )素(sù )有(yǒu )器(qì )宇(yǔ ),少(shǎo )与(yǔ )同(tóng )郡(jùn )纪(jì )瞻(zhān )、广(guǎng )陵(líng )闵(mǐn )鸿(hóng )、吴(wú )郡(jùn )顾(gù )荣(róng )、会(huì )稽(jī )贺(hè )循(xún )齐(qí )名(míng ),号(hào )为(wéi )“五(wǔ )俊(jùn )”。初(chū )入(rù )洛(luò ),司(sī )空(kōng )张(zhāng )华(huá )见(jiàn )而(ér )奇(qí )之(zhī ),曰(yuē ):“皆(jiē )南(nán )金(jīn )也(yě )。”察(chá )河(hé )南(nán )孝(xiào )谦(qiān ),辟(pì )公(gōng )府(fǔ ),除(chú )比(bǐ )阳(yáng )相(xiàng ),莅(lì )任(rèn )有(yǒu )能(néng )名(míng )。历(lì )太(tài )子(zǐ )洗(xǐ )马(mǎ )、散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )、怀(huái )令(lìng )。司(sī )空(kōng )、东(dōng )海(hǎi )王(wáng )越(yuè )引(yǐn )为(wéi )参(cān )军(jūn ),转(zhuǎn )祭(jì )酒(jiǔ ),赐(cì )爵(jué )安(ān )阳(yáng )亭(tíng )侯(hóu )。元(yuán )帝(dì )为(wéi )安(ān )东(dōng )将(jiāng )军(jūn ),以(yǐ )为(wéi )军(jūn )谘(zī )祭(jì )酒(jiǔ ),稍(shāo )迁(qiān )丞(chéng )相(xiàng )长(zhǎng )史(shǐ )。甚(shèn )勤(qín )王(wáng )事(shì ),以(yǐ )上(shàng )佐(zuǒ )禄(lù )优(yōu ),每(měi )自(zì )约(yuē )损(sǔn ),取(qǔ )周(zhōu )而(ér )已(yǐ )。进(jìn )爵(jué )安(ān )阳(yáng )乡(xiāng )侯(hóu ),拜(bài )丹(dān )阳(yáng )太(tài )守(shǒu )。中(zhōng )兴(xìng )建(jiàn ),转(zhuǎn )尹(yǐn ),加(jiā )秩(zhì )中(zhōng )二(èr )千(qiān )石(shí ),迁(qiān )尚(shàng )书(shū ),领(lǐng )太(tài )子(zǐ )少(shǎo )傅(fù )。自(zì )综(zōng )至(zhì )兼(jiān ),三(sān )世(shì )傅(fù )东(dōng )宫(gōng ),谈(tán )者(zhě )美(měi )之(zhī )。

永(yǒng )昌(chāng )初(chū ),王(wáng )敦(dūn )表(biǎo )兼(jiān )为(wéi )太(tài )常(cháng )。明(míng )帝(dì )即(jí )位(wèi ),加(jiā )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )。帝(dì )以(yǐ )东(dōng )宫(gōng )时(shí )师(shī )傅(fù ),犹(yóu )宜(yí )尽(jìn )敬(jìng ),乃(nǎi )下(xià )诏(zhào )曰(yuē ):“朕(zhèn )以(yǐ )不(bú )德(dé ),夙(sù )遭(zāo )闵(mǐn )凶(xiōng )。猥(wěi )以(yǐ )眇(miǎo )身(shēn ),托(tuō )于(yú )王(wáng )公(gōng )之(zhī )上(shàng )。哀(āi )茕(qióng )在(zài )疚(jiù ),靡(mí )所(suǒ )谘(zī )仰(yǎng ),忧(yōu )怀(huái )惴(zhuì )惴(zhuì ),如(rú )临(lín )于(yú )谷(gǔ )。孔(kǒng )子(zǐ )有(yǒu )云(yún ):‘故(gù )虽(suī )天(tiān )子(zǐ ),必(bì )有(yǒu )尊(zūn )也(yě )。’朕(zhèn )将(jiāng )祗(zhī )奉(fèng )先(xiān )师(shī )之(zhī )礼(lǐ ),以(yǐ )谘(zī )有(yǒu )德(dé )。太(tài )宰(zǎi )西(xī )阳(yáng )王(wáng )秩(zhì )尊(zūn )望(wàng )重(zhòng ),在(zài )贵(guì )思(sī )降(jiàng )。丞(chéng )相(xiàng )武(wǔ )昌(chāng )公(gōng )、司(sī )空(kōng )即(jí )丘(qiū )子(zǐ )体(tǐ )道(dào )高(gāo )邈(miǎo ),勋(xūn )德(dé )兼(jiān )备(bèi ),先(xiān )帝(dì )执(zhí )友(yǒu ),朕(zhèn )之(zhī )师(shī )傅(fù )。太(tài )常(cháng )安(ān )阳(yáng )乡(xiāng )侯(hóu )训(xùn )保(bǎo )朕(zhèn )躬(gōng ),忠(zhōng )肃(sù )笃(dǔ )诚(chéng )。夫(fū )崇(chóng )亲(qīn )尊(zūn )贤(xián ),先(xiān )帝(dì )所(suǒ )重(zhòng ),朕(zhèn )见(jiàn )四(sì )君(jūn )及(jí )书(shū )疏(shū )仪(yí )体(tǐ ),一(yī )如(rú )东(dōng )宫(gōng )故(gù )事(shì )。”是(shì )岁(suì ),卒(zú )。诏(zhào )曰(yuē ):“太(tài )常(cháng )、安(ān )阳(yáng )乡(xiāng )侯(hóu )兼(jiān )履(lǚ )德(dé )冲(chōng )素(sù ),尽(jìn )忠(zhōng )恪(kè )己(jǐ )。方(fāng )赖(lài )德(dé )训(xùn ),弘(hóng )济(jì )政(zhèng )道(dào ),不(bú )幸(xìng )殂(cú )殒(yǔn ),痛(tòng )于(yú )厥(jué )心(xīn )。今(jīn )遣(qiǎn )持(chí )节(jiē )侍(shì )御(yù )史(shǐ )赠(zèng )左(zuǒ )光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū )、开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )。魂(hún )而(ér )有(yǒu )灵(líng ),嘉(jiā )兹(zī )荣(róng )宠(chǒng )。”及(jí )葬(zàng ),属(shǔ )王(wáng )敦(dūn )作(zuò )逆(nì ),朝(cháo )廷(tíng )多(duō )故(gù ),不(bú )得(dé )议(yì )谥(shì ),直(zhí )遣(qiǎn )使(shǐ )者(zhě )祭(jì )以(yǐ )太(tài )牢(láo )。子(zǐ )颙(yú ),先(xiān )兼(jiān )卒(zú ),无(wú )后(hòu )。

史(shǐ )臣(chén )曰(yuē ):元(yuán )帝(dì )树(shù )基(jī )淮(huái )海(hǎi ),百(bǎi )度(dù )权(quán )舆(yú ),梦(mèng )想(xiǎng )群(qún )材(cái ),共(gòng )康(kāng )庶(shù )绩(jì )。顾(gù )、纪(jì )、贺(hè )、薛(xuē )等(děng )并(bìng )南(nán )金(jīn )东(dōng )箭(jiàn ),世(shì )胄(zhòu )高(gāo )门(mén ),委(wěi )质(zhì )霸(bà )朝(cháo ),豫(yù )闻(wén )邦(bāng )政(zhèng );典(diǎn )宪(xiàn )资(zī )其(qí )刊(kān )辑(jí ),帷(wéi )幄(wò )伫(zhù )其(qí )谋(móu )猷(yóu );望(wàng )重(zhòng )搢(jìn )绅(shēn ),任(rèn )惟(wéi )元(yuán )凯(kǎi ),官(guān )成(chéng )名(míng )立(lì ),光(guāng )国(guó )荣(róng )家(jiā )。非(fēi )惟(wéi )感(gǎn )会(huì )所(suǒ )钟(zhōng ),抑(yì )亦(yì )材(cái )能(néng )斯(sī )至(zhì )。而(ér )循(xún )位(wèi )登(dēng )保(bǎo )傅(fù ),朝(cháo )望(wàng )特(tè )隆(lóng ),遂(suí )使(shǐ )銮(luán )跸(bì )降(jiàng )临(lín ),承(chéng )明(míng )下(xià )拜(bài )。虽(suī )西(xī )汉(hàn )之(zhī )恩(ēn )崇(chóng )张(zhāng )禹(yǔ ),东(dōng )都(dōu )之(zhī )礼(lǐ )重(zhòng )桓(huán )荣(róng ),弗(fú )是(shì )过(guò )也(yě )。

赞(zàn )曰(yuē ):彦(yàn )先(xiān )通(tōng )识(shí ),思(sī )远(yuǎn )方(fāng )直(zhí )。薛(xuē )既(jì )清(qīng )贞(zhēn ),贺(hè )惟(wéi )学(xué )植(zhí )。逢(féng )时(shí )遇(yù )主(zhǔ ),抟(tuán )风(fēng )矫(jiǎo )翼(yì )。

阅读:22276

打赏捐助〔Donate〕>>>

《列传·第三十八章》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库