魏相丙吉传【登录】

《汉书》 > 传 > 《魏相丙吉传》 > 拼音版

魏(wèi )相(xiàng )字(zì )弱(ruò )翁(wēng ),济(jì )阴(yīn )定(dìng )陶(táo )人(rén )也(yě ),徙(xǐ )平(píng )陵(líng )。少(shǎo )学(xué )《易(yì )》,为(wéi )郡(jùn )卒(zú )史(shǐ ),举(jǔ )贤(xián )良(liáng ),以(yǐ )对(duì )策(cè )高(gāo )第(dì ),为(wéi )茂(mào )陵(líng )令(lìng )。顷(qǐng )之(zhī ),御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )桑(sāng )弘(hóng )羊(yáng )客(kè )诈(zhà )称(chēng )御(yù )史(shǐ )止(zhǐ )传(chuán ),丞(chéng )不(bú )以(yǐ )时(shí )谒(yè ),客(kè )怒(nù )缚(fù )丞(chéng )。相(xiàng )疑(yí )其(qí )有(yǒu )奸(jiān ),收(shōu )捕(bǔ ),案(àn )致(zhì )其(qí )罪(zuì ),论(lùn )弃(qì )客(kè )市(shì ),茂(mào )陵(líng )大(dà )治(zhì )。

后(hòu )迁(qiān )河(hé )南(nán )太(tài )守(shǒu ),禁(jìn )止(zhǐ )奸(jiān )邪(xié ),豪(háo )强(qiáng )畏(wèi )服(fú )。会(huì )丞(chéng )相(xiàng )车(chē )千(qiān )秋(qiū )死(sǐ ),先(xiān )是(shì )千(qiān )秋(qiū )子(zǐ )为(wéi )雒(luò )阳(yáng )武(wǔ )库(kù )令(lìng ),自(zì )见(jiàn )失(shī )父(fù ),而(ér )相(xiàng )治(zhì )郡(jùn )严(yán ),恐(kǒng )久(jiǔ )获(huò )罪(zuì ),乃(nǎi )自(zì )免(miǎn )去(qù )。相(xiàng )使(shǐ )掾(yuàn )追(zhuī )呼(hū )之(zhī ),遂(suí )不(bú )肯(kěn )还(hái )。相(xiàng )独(dú )恨(hèn )曰(yuē ):“大(dà )将(jiāng )军(jūn )闻(wén )此(cǐ )令(lìng )去(qù )官(guān ),必(bì )以(yǐ )为(wéi )我(wǒ )用(yòng )丞(chéng )相(xiàng )死(sǐ )不(bú )能(néng )遇(yù )其(qí )子(zǐ )。使(shǐ )当(dāng )世(shì )贵(guì )人(rén )非(fēi )我(wǒ ),殆(dài )矣(yǐ )!”武(wǔ )库(kù )令(lìng )西(xī )至(zhì )长(zhǎng )安(ān ),大(dà )将(jiāng )军(jūn )霍(huò )光(guāng )果(guǒ )以(yǐ )责(zé )过(guò )相(xiàng )曰(yuē ):“幼(yòu )主(zhǔ )新(xīn )立(lì ),以(yǐ )为(wéi )函(hán )谷(gǔ )京(jīng )师(shī )之(zhī )固(gù ),武(wǔ )库(kù )精(jīng )兵(bīng )所(suǒ )聚(jù ),故(gù )以(yǐ )丞(chéng )相(xiàng )弟(dì )为(wéi )关(guān )都(dōu )尉(wèi ),子(zǐ )为(wéi )武(wǔ )库(kù )令(lìng )。今(jīn )河(hé )南(nán )太(tài )守(shǒu )不(bú )深(shēn )惟(wéi )国(guó )家(jiā )大(dà )策(cè ),苟(gǒu )见(jiàn )丞(chéng )相(xiàng )不(bú )在(zài )而(ér )斥(chì )逐(zhú )其(qí )子(zǐ ),何(hé )浅(qiǎn )薄(báo )也(yě )!”后(hòu )人(rén )有(yǒu )告(gào )相(xiàng )贼(zéi )杀(shā )不(bú )辜(gū ),事(shì )下(xià )有(yǒu )司(sī )。河(hé )南(nán )卒(zú )戍(shù )中(zhōng )都(dōu )官(guān )者(zhě )二(èr )三(sān )千(qiān )人(rén ),遮(zhē )大(dà )将(jiāng )军(jūn ),自(zì )言(yán )愿(yuàn )复(fù )留(liú )作(zuò )一(yī )年(nián )以(yǐ )赎(shú )太(tài )守(shǒu )罪(zuì )。河(hé )南(nán )老(lǎo )弱(ruò )万(wàn )余(yú )人(rén )守(shǒu )关(guān )欲(yù )入(rù )上(shàng )书(shū ),关(guān )吏(lì )以(yǐ )闻(wén )。大(dà )将(jiāng )军(jūn )用(yòng )武(wǔ )库(kù )令(lìng )事(shì ),遂(suí )下(xià )相(xiàng )廷(tíng )尉(wèi )狱(yù )。久(jiǔ )系(xì )逾(yú )冬(dōng ),会(huì )赦(shè )出(chū )。复(fù )有(yǒu )诏(zhào )守(shǒu )茂(mào )陵(líng )令(lìng ),迁(qiān )杨(yáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。考(kǎo )案(àn )郡(jùn )国(guó )守(shǒu )相(xiàng ),多(duō )所(suǒ )贬(biǎn )退(tuì )。相(xiàng )与(yǔ )丙(bǐng )吉(jí )相(xiàng )善(shàn ),时(shí )吉(jí )为(wéi )光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū ),与(yǔ )相(xiàng )书(shū )曰(yuē ):“朝(cháo )廷(tíng )已(yǐ )深(shēn )知(zhī )弱(ruò )翁(wēng )治(zhì )行(háng ),方(fāng )且(qiě )大(dà )用(yòng )矣(yǐ )。愿(yuàn )少(shǎo )慎(shèn )事(shì )自(zì )重(zhòng ),臧(zāng )器(qì )于(yú )身(shēn )。”相(xiàng )心(xīn )善(shàn )其(qí )言(yán ),为(wéi )霁(jì )威(wēi )严(yán )。居(jū )部(bù )二(èr )岁(suì ),征(zhēng )为(wéi )谏(jiàn )大(dà )夫(fū ),复(fù )为(wéi )河(hé )南(nán )太(tài )守(shǒu )。

数(shù )年(nián ),宣(xuān )帝(dì )即(jí )位(wèi ),征(zhēng )相(xiàng )入(rù )为(wéi )大(dà )司(sī )农(nóng ),迁(qiān )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )。四(sì )岁(suì ),大(dà )将(jiāng )军(jūn )霍(huò )光(guāng )薨(hōng ),上(shàng )思(sī )其(qí )功(gōng )德(dé ),以(yǐ )其(qí )子(zǐ )禹(yǔ )为(wéi )右(yòu )将(jiāng )军(jūn ),兄(xiōng )子(zǐ )乐(lè )平(píng )侯(hóu )山(shān )复(fù )领(lǐng )尚(shàng )书(shū )事(shì )。相(xiàng )因(yīn )平(píng )恩(ēn )侯(hóu )许(xǔ )伯(bó )奏(zòu )封(fēng )事(shì ),言(yán ):“《春(chūn )秋(qiū )》讥(jī )世(shì )卿(qīng ),恶(è )宋(sòng )三(sān )世(shì )为(wéi )大(dà )夫(fū ),及(jí )鲁(lǔ )季(jì )孙(sūn )之(zhī )专(zhuān )权(quán ),皆(jiē )危(wēi )乱(luàn )国(guó )家(jiā )。自(zì )后(hòu )元(yuán )以(yǐ )来(lái ),禄(lù )去(qù )王(wáng )室(shì ),政(zhèng )繇(yáo )冢(zhǒng )宰(zǎi )。今(jīn )光(guāng )死(sǐ ),子(zǐ )复(fù )为(wéi )大(dà )将(jiāng )军(jūn ),兄(xiōng )子(zǐ )秉(bǐng )枢(shū )机(jī ),昆(kūn )弟(dì )诸(zhū )婿(xù )据(jù )权(quán )势(shì ),在(zài )兵(bīng )官(guān )。光(guāng )夫(fū )人(rén )显(xiǎn )及(jí )诸(zhū )女(nǚ )皆(jiē )通(tōng )籍(jí )长(zhǎng )信(xìn )宫(gōng ),或(huò )夜(yè )诏(zhào )门(mén )出(chū )入(rù ),骄(jiāo )奢(shē )放(fàng )纵(zòng ),恐(kǒng )浸(jìn )不(bú )制(zhì )。宜(yí )有(yǒu )以(yǐ )损(sǔn )夺(duó )其(qí )权(quán ),破(pò )散(sàn )阴(yīn )谋(móu ),以(yǐ )固(gù )万(wàn )世(shì )之(zhī )基(jī ),全(quán )功(gōng )臣(chén )之(zhī )世(shì )。”又(yòu )故(gù )事(shì )诸(zhū )上(shàng )书(shū )者(zhě )皆(jiē )为(wéi )二(èr )封(fēng ),署(shǔ )其(qí )一(yī )曰(yuē )副(fù ),领(lǐng )尚(shàng )书(shū )者(zhě )先(xiān )发(fā )副(fù )封(fēng ),所(suǒ )言(yán )不(bú )善(shàn ),屏(píng )去(qù )不(bú )奏(zòu )。相(xiàng )复(fù )因(yīn )许(xǔ )伯(bó )白(bái ),去(qù )副(fù )封(fēng )以(yǐ )防(fáng )雍(yōng )蔽(bì )。宣(xuān )帝(dì )善(shàn )之(zhī ),诏(zhào )相(xiàng )给(gěi )事(shì )中(zhōng ),皆(jiē )从(cóng )其(qí )议(yì )。霍(huò )氏(shì )杀(shā )许(xǔ )后(hòu )之(zhī )谋(móu )始(shǐ )得(dé )上(shàng )闻(wén )。乃(nǎi )罢(bà )其(qí )三(sān )侯(hóu ),令(lìng )就(jiù )第(dì ),亲(qīn )属(shǔ )皆(jiē )出(chū )补(bǔ )吏(lì )。于(yú )是(shì )韦(wéi )贤(xián )以(yǐ )老(lǎo )病(bìng )免(miǎn ),相(xiàng )遂(suí )代(dài )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng ),封(fēng )高(gāo )平(píng )侯(hóu ),食(shí )邑(yì )八(bā )百(bǎi )户(hù )。及(jí )霍(huò )氏(shì )怨(yuàn )相(xiàng ),又(yòu )惮(dàn )之(zhī ),谋(móu )矫(jiǎo )太(tài )后(hòu )诏(zhào ),先(xiān )召(zhào )斩(zhǎn )丞(chéng )相(xiàng ),然(rán )后(hòu )废(fèi )天(tiān )子(zǐ )。事(shì )发(fā )觉(jiào ),伏(fú )诛(zhū )。宜(yí )帝(dì )始(shǐ )亲(qīn )万(wàn )机(jī ),厉(lì )精(jīng )为(wéi )治(zhì ),练(liàn )群(qún )臣(chén ),核(hé )名(míng )实(shí ),而(ér )相(xiàng )总(zǒng )领(lǐng )众(zhòng )职(zhí ),甚(shèn )称(chēng )上(shàng )意(yì )。

元(yuán )康(kāng )中(zhōng ),匈(xiōng )奴(nú )遣(qiǎn )兵(bīng )击(jī )汉(hàn )屯(tún )田(tián )车(chē )师(shī )者(zhě ),不(bú )能(néng )下(xià )。上(shàng )与(yǔ )后(hòu )将(jiāng )军(jūn )赵(zhào )充(chōng )国(guó )等(děng )议(yì ),欲(yù )因(yīn )匈(xiōng )奴(nú )衰(shuāi )弱(ruò ),出(chū )兵(bīng )击(jī )其(qí )右(yòu )地(dì ),使(shǐ )不(bú )敢(gǎn )复(fù )扰(rǎo )西(xī )域(yù )。相(xiàng )上(shàng )书(shū )谏(jiàn )曰(yuē ):臣(chén )闻(wén )之(zhī ),救(jiù )乱(luàn )诛(zhū )暴(bào ),谓(wèi )之(zhī )义(yì )兵(bīng ),兵(bīng )义(yì )者(zhě )王(wáng );敌(dí )加(jiā )于(yú )己(jǐ ),不(bú )得(dé )已(yǐ )而(ér )起(qǐ )者(zhě ),谓(wèi )之(zhī )应(yīng )兵(bīng ),兵(bīng )应(yīng )者(zhě )胜(shèng );争(zhēng )恨(hèn )小(xiǎo )故(gù ),不(bú )忍(rěn )愤(fèn )怒(nù )者(zhě ),谓(wèi )之(zhī )忿(fèn )兵(bīng ),兵(bīng )忿(fèn )者(zhě )败(bài );利(lì )人(rén )土(tǔ )地(dì )货(huò )宝(bǎo )者(zhě ),谓(wèi )之(zhī )贪(tān )兵(bīng ),兵(bīng )贪(tān )者(zhě )破(pò );恃(shì )国(guó )家(jiā )之(zhī )大(dà ),矜(jīn )民(mín )人(rén )之(zhī )众(zhòng ),欲(yù )见(jiàn )威(wēi )于(yú )敌(dí )者(zhě ),谓(wèi )之(zhī )骄(jiāo )兵(bīng ),兵(bīng )骄(jiāo )者(zhě )灭(miè ):此(cǐ )五(wǔ )者(zhě ),非(fēi )但(dàn )人(rén )事(shì ),乃(nǎi )天(tiān )道(dào )也(yě )。间(jiān )者(zhě )匈(xiōng )奴(nú )尝(cháng )有(yǒu )善(shàn )意(yì ),所(suǒ )得(dé )汉(hàn )民(mín )辄(zhé )奉(fèng )归(guī )之(zhī ),未(wèi )有(yǒu )犯(fàn )于(yú )边(biān )境(jìng ),虽(suī )争(zhēng )屯(tún )田(tián )车(chē )师(shī ),不(bú )足(zú )致(zhì )意(yì )中(zhōng )。今(jīn )闻(wén )诸(zhū )将(jiāng )军(jūn )欲(yù )兴(xìng )兵(bīng )入(rù )其(qí )地(dì ),臣(chén )愚(yú )不(bú )知(zhī )此(cǐ )兵(bīng )何(hé )名(míng )者(zhě )也(yě )。今(jīn )边(biān )郡(jùn )困(kùn )乏(fá ),父(fù )子(zǐ )共(gòng )犬(quǎn )羊(yáng )之(zhī )裘(qiú ),食(shí )草(cǎo )莱(lái )之(zhī )实(shí ),常(cháng )恐(kǒng )不(bú )能(néng )自(zì )存(cún ),难(nán )以(yǐ )动(dòng )兵(bīng )。‘军(jūn )旅(lǚ )之(zhī )后(hòu ),必(bì )有(yǒu )凶(xiōng )年(nián )’,言(yán )民(mín )以(yǐ )其(qí )愁(chóu )苦(kǔ )之(zhī )气(qì ),伤(shāng )阴(yīn )阳(yáng )之(zhī )和(hé )也(yě )。出(chū )兵(bīng )虽(suī )胜(shèng ),犹(yóu )有(yǒu )后(hòu )忧(yōu ),恐(kǒng )灾(zāi )害(hài )之(zhī )变(biàn )因(yīn )此(cǐ )以(yǐ )生(shēng )。今(jīn )郡(jùn )国(guó )守(shǒu )、相(xiàng )多(duō )不(bú )实(shí )选(xuǎn ),风(fēng )俗(sú )尤(yóu )薄(báo ),水(shuǐ )旱(hàn )不(bú )时(shí )。案(àn )今(jīn )年(nián )计(jì ),子(zǐ )弟(dì )杀(shā )父(fù )兄(xiōng )、妻(qī )杀(shā )夫(fū )者(zhě ),凡(fán )二(èr )百(bǎi )二(èr )十(shí )二(èr )人(rén ),臣(chén )愚(yú )以(yǐ )为(wéi )此(cǐ )非(fēi )小(xiǎo )变(biàn )也(yě )。今(jīn )左(zuǒ )右(yòu )不(bú )忧(yōu )此(cǐ ),乃(nǎi )欲(yù )发(fā )兵(bīng )报(bào )纤(xiān )介(jiè )之(zhī )忿(fèn )于(yú )远(yuǎn )夷(yí ),殆(dài )孔(kǒng )子(zǐ )所(suǒ )谓(wèi )‘吾(wú )恐(kǒng )季(jì )孙(sūn )之(zhī )忧(yōu )不(bú )在(zài )颛(zhuān )臾(yú )而(ér )在(zài )萧(xiāo )墙(qiáng )之(zhī )内(nèi )’也(yě )。愿(yuàn )陛(bì )下(xià )与(yǔ )平(píng )昌(chāng )侯(hóu )、乐(lè )昌(chāng )侯(hóu )、平(píng )恩(ēn )侯(hóu )及(jí )有(yǒu )识(shí )者(zhě )详(xiáng )议(yì )乃(nǎi )可(kě )。”上(shàng )从(cóng )相(xiàng )言(yán )而(ér )止(zhǐ )。

相(xiàng )明(míng )《易(yì )经(jīng )》,有(yǒu )师(shī )法(fǎ ),好(hǎo )观(guān )汉(hàn )故(gù )事(shì )及(jí )便(biàn )宜(yí )章(zhāng )奏(zòu ),以(yǐ )为(wéi )古(gǔ )今(jīn )异(yì )制(zhì ),方(fāng )今(jīn )务(wù )在(zài )奉(fèng )行(háng )故(gù )事(shì )而(ér )已(yǐ )。数(shù )条(tiáo )汉(hàn )兴(xìng )已(yǐ )来(lái )国(guó )家(jiā )便(biàn )宜(yí )行(háng )事(shì ),及(jí )贤(xián )臣(chén )贾(jiǎ )谊(yì )、朝(cháo )错(cuò )、董(dǒng )仲(zhòng )舒(shū )等(děng )所(suǒ )言(yán ),奏(zòu )请(qǐng )施(shī )行(háng )之(zhī ),曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )明(míng )主(zhǔ )在(zài )上(shàng ),贤(xián )辅(fǔ )在(zài )下(xià ),则(zé )君(jūn )安(ān )虞(yú )而(ér )民(mín )和(hé )睦(mù )。臣(chén )相(xiàng )幸(xìng )得(dé )备(bèi )位(wèi ),不(bú )能(néng )奉(fèng )明(míng )法(fǎ ),广(guǎng )教(jiāo )化(huà ),理(lǐ )四(sì )方(fāng ),以(yǐ )宣(xuān )圣(shèng )德(dé )。民(mín )多(duō )背(bèi )本(běn )趋(qū )末(mò ),或(huò )有(yǒu )饥(jī )寒(hán )之(zhī )色(sè ),为(wéi )陛(bì )下(xià )之(zhī )忧(yōu ),臣(chén )相(xiàng )罪(zuì )当(dāng )万(wàn )死(sǐ )。臣(chén )相(xiàng )知(zhī )能(néng )浅(qiǎn )薄(báo ),不(bú )明(míng )国(guó )家(jiā )大(dà )体(tǐ ),明(míng )用(yòng )之(zhī )宜(yí ),惟(wéi )民(mín )终(zhōng )始(shǐ ),未(wèi )得(dé )所(suǒ )由(yóu )。窃(qiè )伏(fú )观(guān )先(xiān )帝(dì )圣(shèng )德(dé )仁(rén )恩(ēn )之(zhī )厚(hòu ),勤(qín )劳(láo )天(tiān )下(xià ),垂(chuí )意(yì )黎(lí )庶(shù ),忧(yōu )水(shuǐ )旱(hàn )之(zhī )灾(zāi ),为(wéi )民(mín )贫(pín )穷(qióng )发(fā )仓(cāng )廪(lǐn ),赈(zhèn )乏(fá )餧(wèi );遣(qiǎn )谏(jiàn )大(dà )夫(fū )博(bó )士(shì )巡(xún )行(háng )天(tiān )下(xià ),察(chá )风(fēng )俗(sú ),举(jǔ )贤(xián )良(liáng ),平(píng )冤(yuān )狱(yù ),冠(guàn )盖(gài )交(jiāo )道(dào );省(shěng )诸(zhū )用(yòng ),宽(kuān )租(zū )赋(fù ),弛(chí )山(shān )泽(zé )波(bō )池(chí ),禁(jìn )秣(mò )马(mǎ )酤(gū )酒(jiǔ )贮(zhù )积(jī ),所(suǒ )以(yǐ )周(zhōu )急(jí )继(jì )困(kùn ),慰(wèi )安(ān )元(yuán )元(yuán ),便(biàn )利(lì )百(bǎi )姓(xìng )之(zhī )道(dào )甚(shèn )备(bèi )。臣(chén )相(xiàng )不(bú )能(néng )悉(xī )陈(chén ),昧(mèi )死(sǐ )奏(zòu )故(gù )事(shì )诏(zhào )书(shū )凡(fán )二(èr )十(shí )三(sān )事(shì )。臣(chén )谨(jǐn )案(àn )王(wáng )法(fǎ )必(bì )本(běn )于(yú )农(nóng )而(ér )务(wù )积(jī )聚(jù ),量(liàng )入(rù )制(zhì )用(yòng )以(yǐ )备(bèi )凶(xiōng )灾(zāi ),亡(wáng )六(liù )年(nián )之(zhī )畜(chù ),尚(shàng )谓(wèi )之(zhī )急(jí )。元(yuán )鼎(dǐng )三(sān )年(nián ),平(píng )原(yuán )、勃(bó )海(hǎi )、太(tài )山(shān )、东(dōng )郡(jùn )溥(pǔ )被(bèi )灾(zāi )害(hài ),民(mín )饿(è )死(sǐ )于(yú )道(dào )路(lù )。二(èr )千(qiān )石(shí )不(bú )豫(yù )虑(lǜ )其(qí )难(nán ),使(shǐ )至(zhì )于(yú )此(cǐ ),赖(lài )明(míng )诏(zhào )振(zhèn )救(jiù ),乃(nǎi )得(dé )蒙(méng )更(gèng )生(shēng )。今(jīn )岁(suì )不(bú )登(dēng ),谷(gǔ )暴(bào )腾(téng )踊(yǒng ),临(lín )秋(qiū )收(shōu )敛(liǎn )犹(yóu )有(yǒu )乏(fá )者(zhě ),至(zhì )春(chūn )恐(kǒng )甚(shèn ),亡(wáng )以(yǐ )相(xiàng )恤(xù )。西(xī )羌(qiāng )未(wèi )平(píng ),师(shī )旅(lǚ )在(zài )外(wài ),兵(bīng )革(gé )相(xiàng )乘(chéng ),臣(chén )窃(qiè )寒(hán )心(xīn ),宜(yí )早(zǎo )图(tú )其(qí )备(bèi )。唯(wéi )陛(bì )下(xià )留(liú )神(shén )元(yuán )元(yuán ),帅(shuài )繇(yáo )先(xiān )帝(dì )盛(shèng )德(dé )以(yǐ )抚(fǔ )海(hǎi )内(nèi )。”上(shàng )施(shī )行(háng )其(qí )策(cè )。

又(yòu )数(shù )表(biǎo )采(cǎi )《易(yì )阴(yīn )阳(yáng )》及(jí )《明(míng )堂(táng )月(yuè )令(lìng )》奏(zòu )之(zhī ),曰(yuē ):

臣(chén )相(xiàng )幸(xìng )得(dé )备(bèi )员(yuán ),奉(fèng )职(zhí )不(bú )修(xiū ),不(bú )能(néng )宣(xuān )广(guǎng )教(jiāo )化(huà )。阴(yīn )阳(yáng )未(wèi )和(hé ),灾(zāi )害(hài )未(wèi )息(xī ),咎(jiù )在(zài )臣(chén )等(děng )。臣(chén )闻(wén )《易(yì )》曰(yuē ):“天(tiān )地(dì )以(yǐ )顺(shùn )动(dòng ),故(gù )日(rì )月(yuè )不(bú )过(guò ),四(sì )时(shí )不(bú )忒(tuī );圣(shèng )王(wáng )以(yǐ )顺(shùn )动(dòng ),故(gù )刑(xíng )罚(fá )清(qīng )而(ér )民(mín )服(fú )。”天(tiān )地(dì )变(biàn )化(huà ),必(bì )繇(yáo )阴(yīn )阳(yáng ),阴(yīn )阳(yáng )之(zhī )分(fèn ),以(yǐ )日(rì )为(wéi )纪(jì )。日(rì )冬(dōng )夏(xià )至(zhì ),则(zé )八(bā )风(fēng )之(zhī )序(xù )立(lì ),万(wàn )物(wù )之(zhī )性(xìng )成(chéng ),各(gè )有(yǒu )常(cháng )职(zhí ),不(bú )得(dé )相(xiàng )干(gàn )。东(dōng )方(fāng )之(zhī )神(shén )太(tài )昊(hào ),乘(chéng )‘震(zhèn )’执(zhí )规(guī )司(sī )春(chūn );南(nán )方(fāng )之(zhī )神(shén )炎(yán )帝(dì ),乘(chéng )‘离(lí )’执(zhí )衡(héng )司(sī )夏(xià );西(xī )方(fāng )之(zhī )神(shén )少(shǎo )昊(hào ),乘(chéng )‘兑(duì )’,执(zhí )矩(jǔ )司(sī )秋(qiū );北(běi )方(fāng )之(zhī )神(shén )颛(zhuān )顼(xū ),乘(chéng )‘坎(kǎn )’执(zhí )权(quán )司(sī )冬(dōng );中(zhōng )央(yāng )之(zhī )神(shén )黄(huáng )帝(dì ),乘(chéng )‘坤(kūn )’、‘艮(gèn )’执(zhí )绳(shéng )司(sī )下(xià )土(tǔ )。兹(zī )五(wǔ )帝(dì )所(suǒ )司(sī ),各(gè )有(yǒu )时(shí )也(yě )。东(dōng )方(fāng )之(zhī )卦(guà )不(bú )可(kě )以(yǐ )治(zhì )西(xī )方(fāng ),南(nán )方(fāng )之(zhī )卦(guà )不(bú )可(kě )以(yǐ )治(zhì )北(běi )方(fāng )。春(chūn )兴(xìng )‘兑(duì )’治(zhì )则(zé )饥(jī ),秋(qiū )兴(xìng )‘震(zhèn )’治(zhì )则(zé )华(huá ),冬(dōng )兴(xìng )‘离(lí )’治(zhì )则(zé )泄(xiè ),夏(xià )兴(xìng )‘坎(kǎn )’治(zhì )则(zé )雹(báo )。明(míng )王(wáng )谨(jǐn )于(yú )尊(zūn )天(tiān ),慎(shèn )于(yú )养(yǎng )人(rén ),故(gù )立(lì )羲(xī )和(hé )之(zhī )官(guān )以(yǐ )乘(chéng )四(sì )时(shí ),节(jiē )授(shòu )民(mín )事(shì )。君(jūn )动(dòng )静(jìng )以(yǐ )道(dào ),奉(fèng )顺(shùn )阴(yīn )阳(yáng ),则(zé )日(rì )月(yuè )光(guāng )明(míng ),风(fēng )雨(yǔ )时(shí )节(jiē ),寒(hán )暑(shǔ )调(diào )和(hé )。三(sān )者(zhě )得(dé )叙(xù ),则(zé )灾(zāi )害(hài )不(bú )生(shēng ),五(wǔ )谷(gǔ )熟(shú ),丝(sī )麻(má )遂(suí ),草(cǎo )木(mù )茂(mào ),鸟(niǎo )兽(shòu )蕃(fān ),民(mín )不(bú )夭(yāo )疾(jí ),衣(yī )食(shí )有(yǒu )余(yú )。若(ruò )是(shì ),则(zé )君(jūn )尊(zūn )民(mín )说(shuō ),上(shàng )下(xià )亡(wáng )怨(yuàn ),政(zhèng )教(jiāo )不(bú )违(wéi ),礼(lǐ )让(ràng )可(kě )兴(xìng )。夫(fū )风(fēng )雨(yǔ )不(bú )时(shí ),则(zé )伤(shāng )农(nóng )桑(sāng );农(nóng )桑(sāng )伤(shāng ),则(zé )民(mín )饥(jī )寒(hán );饥(jī )寒(hán )在(zài )身(shēn ),则(zé )亡(wáng )廉(lián )耻(chǐ ),寇(kòu )贼(zéi )奸(jiān )宄(guǐ )所(suǒ )繇(yáo )生(shēng )也(yě )。臣(chén )愚(yú )以(yǐ )为(wéi )阴(yīn )阳(yáng )者(zhě ),王(wáng )事(shì )之(zhī )本(běn ),群(qún )生(shēng )之(zhī )命(mìng ),自(zì )古(gǔ )贤(xián )圣(shèng )未(wèi )有(yǒu )不(bú )繇(yáo )者(zhě )也(yě )。天(tiān )子(zǐ )之(zhī )义(yì ),必(bì )纯(chún )取(qǔ )法(fǎ )天(tiān )地(dì ),而(ér )观(guān )于(yú )先(xiān )圣(shèng )。高(gāo )皇(huáng )帝(dì )所(suǒ )述(shù )书(shū )《天(tiān )子(zǐ )所(suǒ )服(fú )第(dì )八(bā )》曰(yuē ):“大(dà )谒(yè )者(zhě )臣(chén )章(zhāng )受(shòu )诏(zhào )长(zhǎng )乐(lè )宫(gōng ),曰(yuē ):‘令(lìng )群(qún )臣(chén )议(yì )天(tiān )子(zǐ )所(suǒ )服(fú ),以(yǐ )安(ān )治(zhì )天(tiān )下(xià )。’相(xiàng )国(guó )臣(chén )何(hé )、御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )臣(chén )昌(chāng )谨(jǐn )与(yǔ )将(jiāng )军(jūn )臣(chén )陵(líng )、太(tài )子(zǐ )太(tài )傅(fù )臣(chén )通(tōng )等(děng )议(yì ):‘春(chūn )夏(xià )秋(qiū )冬(dōng )天(tiān )子(zǐ )所(suǒ )服(fú ),当(dāng )法(fǎ )天(tiān )地(dì )之(zhī )数(shù ),中(zhōng )得(dé )人(rén )和(hé )。故(gù )自(zì )天(tiān )子(zǐ )王(wáng )侯(hóu )有(yǒu )土(tǔ )之(zhī )君(jūn ),下(xià )及(jí )兆(zhào )民(mín ),能(néng )法(fǎ )天(tiān )地(dì ),顺(shùn )四(sì )时(shí ),以(yǐ )治(zhì )国(guó )家(jiā ),身(shēn )亡(wáng )祸(huò )殃(yāng ),年(nián )寿(shòu )永(yǒng )究(jiū ),是(shì )奉(fèng )宗(zōng )庙(miào )安(ān )天(tiān )下(xià )之(zhī )大(dà )礼(lǐ )也(yě )。臣(chén )请(qǐng )法(fǎ )之(zhī )。中(zhōng )谒(yè )者(zhě )赵(zhào )尧(yáo )举(jǔ )春(chūn ),李(lǐ )舜(shùn )举(jǔ )夏(xià ),皃(mào )汤(tāng )举(jǔ )秋(qiū ),贡(gòng )禹(yǔ )举(jǔ )冬(dōng ),四(sì )人(rén )各(gè )职(zhí )一(yī )时(shí )。’大(dà )谒(yè )者(zhě )襄(xiāng )章(zhāng )奏(zòu ),制(zhì )曰(yuē ):‘可(kě )。’”孝(xiào )文(wén )皇(huáng )帝(dì )时(shí ),以(yǐ )二(èr )月(yuè )施(shī )恩(ēn )惠(huì )于(yú )天(tiān )下(xià ),赐(cì )孝(xiào )弟(dì )力(lì )田(tián )及(jí )罢(bà )军(jūn )卒(zú ),祠(cí )死(sǐ )事(shì )者(zhě ),颇(pō )非(fēi )时(shí )节(jiē )。御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )朝(cháo )错(cuò )时(shí )为(wéi )太(tài )子(zǐ )家(jiā )令(lìng ),奏(zòu )言(yán )其(qí )状(zhuàng )。臣(chén )相(xiàng )伏(fú )念(niàn )陛(bì )下(xià )恩(ēn )泽(zé )甚(shèn )厚(hòu ),然(rán )而(ér )灾(zāi )气(qì )未(wèi )息(xī ),窃(qiè )恐(kǒng )诏(zhào )令(lìng )有(yǒu )未(wèi )合(hé )当(dāng )时(shí )者(zhě )也(yě )。愿(yuàn )陛(bì )下(xià )选(xuǎn )明(míng )经(jīng )通(tōng )知(zhī )阴(yīn )阳(yáng )者(zhě )四(sì )人(rén ),各(gè )主(zhǔ )一(yī )时(shí ),时(shí )至(zhì )明(míng )言(yán )所(suǒ )职(zhí ),以(yǐ )和(hé )阴(yīn )阳(yáng ),天(tiān )下(xià )幸(xìng )甚(shèn )!

相(xiàng )数(shù )陈(chén )便(biàn )宜(yí ),上(shàng )纳(nà )用(yòng )焉(yān )。

相(xiàng )敕(chì )掾(yuàn )史(shǐ )案(àn )事(shì )郡(jùn )国(guó )及(jí )休(xiū )告(gào )从(cóng )家(jiā )还(hái )至(zhì )府(fǔ ),辄(zhé )白(bái )四(sì )方(fāng )异(yì )闻(wén ),或(huò )有(yǒu )逆(nì )贼(zéi )风(fēng )雨(yǔ )灾(zāi )变(biàn ),郡(jùn )不(bú )上(shàng ),相(xiàng )辄(zhé )奏(zòu )言(yán )之(zhī )。时(shí ),丙(bǐng )吉(jí )为(wéi )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū ),同(tóng )心(xīn )辅(fǔ )政(zhèng ),上(shàng )皆(jiē )重(zhòng )之(zhī )。相(xiàng )为(wéi )人(rén )严(yán )毅(yì ),不(bú )如(rú )吉(jí )宽(kuān )。视(shì )事(shì )九(jiǔ )岁(suì ),神(shén )爵(jué )三(sān )年(nián )薨(hōng ),谥(shì )曰(yuē )宪(xiàn )侯(hóu )。子(zǐ )弘(hóng )嗣(sì ),甘(gān )露(lù )中(zhōng )有(yǒu )罪(zuì )削(xuē )爵(jué )为(wéi )关(guān )内(nèi )侯(hóu )。

丙(bǐng )吉(jí )字(zì )少(shǎo )卿(qīng ),鲁(lǔ )国(guó )人(rén )也(yě )。治(zhì )律(lǜ )令(lìng ),为(wéi )鲁(lǔ )狱(yù )史(shǐ )。积(jī )功(gōng )劳(láo ),稍(shāo )迁(qiān )至(zhì )廷(tíng )尉(wèi )右(yòu )监(jiān )。坐(zuò )法(fǎ )失(shī )官(guān ),归(guī )为(wéi )州(zhōu )从(cóng )事(shì )。武(wǔ )帝(dì )末(mò ),巫(wū )蛊(gǔ )事(shì )起(qǐ ),吉(jí )以(yǐ )故(gù )廷(tíng )尉(wèi )监(jiān )征(zhēng ),诏(zhào )治(zhì )巫(wū )蛊(gǔ )郡(jùn )邸(dǐ )狱(yù )。时(shí ),宣(xuān )帝(dì )生(shēng )数(shù )月(yuè ),以(yǐ )皇(huáng )曾(céng )孙(sūn )坐(zuò )卫(wèi )太(tài )子(zǐ )事(shì )系(xì ),吉(jí )见(jiàn )而(ér )怜(lián )之(zhī )。又(yòu )心(xīn )知(zhī )太(tài )子(zǐ )无(wú )事(shì )实(shí ),重(zhòng )哀(āi )曾(céng )孙(sūn )无(wú )辜(gū ),吉(jí )择(zé )谨(jǐn )厚(hòu )女(nǚ )徒(tú ),令(lìng )保(bǎo )养(yǎng )曾(céng )孙(sūn ),置(zhì )闲(xián )燥(zào )处(chù )。吉(jí )治(zhì )巫(wū )蛊(gǔ )事(shì ),连(lián )岁(suì )不(bú )决(jué )。后(hòu )元(yuán )二(èr )年(nián ),武(wǔ )帝(dì )疾(jí ),往(wǎng )来(lái )长(zhǎng )杨(yáng )、五(wǔ )柞(zhà )宫(gōng ),望(wàng )气(qì )者(zhě )言(yán )长(zhǎng )安(ān )狱(yù )中(zhōng )有(yǒu )天(tiān )子(zǐ )气(qì ),于(yú )是(shì )上(shàng )遣(qiǎn )使(shǐ )者(zhě )分(fèn )条(tiáo )中(zhōng )都(dōu )官(guān )诏(zhào )狱(yù )系(xì )者(zhě ),亡(wáng )轻(qīng )重(zhòng )一(yī )切(qiē )皆(jiē )杀(shā )之(zhī )。内(nèi )谒(yè )者(zhě )令(lìng )郭(guō )穰(ráng )夜(yè )到(dào )郡(jùn )邸(dǐ )狱(yù ),吉(jí )闭(bì )门(mén )拒(jù )使(shǐ )者(zhě )不(bú )纳(nà ),曰(yuē ):“皇(huáng )曾(céng )孙(sūn )在(zài )。他(tā )人(rén )亡(wáng )辜(gū )死(sǐ )者(zhě )犹(yóu )不(bú )可(kě ),况(kuàng )亲(qīn )曾(céng )孙(sūn )乎(hū )!”相(xiàng )守(shǒu )至(zhì )天(tiān )明(míng )不(bú )得(dé )入(rù ),穰(ráng )还(hái )以(yǐ )闻(wén ),因(yīn )劾(hé )奏(zòu )吉(jí )。武(wǔ )帝(dì )亦(yì )寤(wù ),曰(yuē ):“天(tiān )使(shǐ )之(zhī )也(yě )。”因(yīn )赦(shè )天(tiān )下(xià )。郡(jùn )邸(dǐ )狱(yù )系(xì )者(zhě )独(dú )赖(lài )吉(jí )得(dé )生(shēng ),恩(ēn )及(jí )四(sì )海(hǎi )矣(yǐ )。曾(céng )孙(sūn )病(bìng ),几(jǐ )不(bú )全(quán )者(zhě )数(shù )焉(yān ),吉(jí )数(shù )敕(chì )保(bǎo )养(yǎng )乳(rǔ )母(mǔ )加(jiā )致(zhì )医(yī )药(yào ),视(shì )遇(yù )甚(shèn )有(yǒu )恩(ēn )惠(huì ),以(yǐ )私(sī )财(cái )物(wù )给(gěi )其(qí )衣(yī )食(shí )。

后(hòu )吉(jí )为(wéi )车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )军(jūn )市(shì )令(lìng ),迁(qiān )大(dà )将(jiāng )军(jūn )长(zhǎng )史(shǐ ),霍(huò )光(guāng )甚(shèn )重(zhòng )之(zhī ),入(rù )为(wéi )光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū )给(gěi )事(shì )中(zhōng )。昭(zhāo )帝(dì )崩(bēng ),无(wú )嗣(sì ),大(dà )将(jiāng )军(jūn )光(guāng )遣(qiǎn )吉(jí )迎(yíng )昌(chāng )邑(yì )王(wáng )贺(hè )。贺(hè )即(jí )位(wèi ),以(yǐ )行(háng )淫(yín )乱(luàn )废(fèi ),光(guāng )与(yǔ )车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )张(zhāng )安(ān )世(shì )诸(zhū )大(dà )臣(chén )议(yì )所(suǒ )立(lì ),未(wèi )定(dìng )。吉(jí )奏(zòu )记(jì )光(guāng )曰(yuē ):“将(jiāng )军(jūn )事(shì )孝(xiào )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì ),受(shòu )襁(qiǎng )褓(bǎo )之(zhī )属(shǔ ),任(rèn )天(tiān )下(xià )之(zhī )寄(jì ),孝(xiào )昭(zhāo )皇(huáng )帝(dì )早(zǎo )崩(bēng )亡(wáng )嗣(sì ),海(hǎi )内(nèi )忧(yōu )惧(jù ),欲(yù )亟(jí )闻(wén )嗣(sì )主(zhǔ ),发(fā )丧(sàng )之(zhī )日(rì )以(yǐ )大(dà )谊(yì )立(lì )后(hòu ),所(suǒ )立(lì )非(fēi )其(qí )人(rén ),复(fù )以(yǐ )大(dà )谊(yì )废(fèi )之(zhī ),天(tiān )下(xià )莫(mò )不(bú )服(fú )焉(yān )。方(fāng )今(jīn )社(shè )稷(jì )宗(zōng )庙(miào )群(qún )生(shēng )之(zhī )命(mìng )在(zài )将(jiāng )军(jūn )之(zhī )一(yī )举(jǔ )。窃(qiè )伏(fú )听(tīng )于(yú )众(zhòng )庶(shù ),察(chá )其(qí )所(suǒ )言(yán ),诸(zhū )侯(hóu )宗(zōng )室(shì )在(zài )位(wèi )列(liè )者(zhě ),未(wèi )有(yǒu )所(suǒ )闻(wén )于(yú )民(mín )间(jiān )也(yě )。而(ér )遗(yí )诏(zhào )所(suǒ )养(yǎng )武(wǔ )帝(dì )曾(céng )孙(sūn )名(míng )病(bìng )已(yǐ )在(zài )掖(yè )庭(tíng )外(wài )家(jiā )者(zhě ),吉(jí )前(qián )使(shǐ )居(jū )郡(jùn )邸(dǐ )时(shí )见(jiàn )其(qí )幼(yòu )少(shǎo ),至(zhì )今(jīn )十(shí )八(bā )九(jiǔ )矣(yǐ ),通(tōng )经(jīng )术(shù ),有(yǒu )美(měi )材(cái ),行(háng )安(ān )而(ér )节(jiē )和(hé )。愿(yuàn )将(jiāng )军(jūn )详(xiáng )大(dà )议(yì ),参(cān )以(yǐ )蓍(shī )龟(guī ),岂(qǐ )宜(yí )褒(bāo )显(xiǎn ),先(xiān )使(shǐ )入(rù )侍(shì ),令(lìng )天(tiān )下(xià )昭(zhāo )然(rán )知(zhī )之(zhī ),然(rán )后(hòu )决(jué )定(dìng )大(dà )策(cè ),天(tiān )下(xià )幸(xìng )甚(shèn )!”光(guāng )览(lǎn )其(qí )议(yì ),遂(suí )尊(zūn )立(lì )皇(huáng )曾(céng )孙(sūn ),遣(qiǎn )宗(zōng )正(zhèng )刘(liú )德(dé )与(yǔ )吉(jí )迎(yíng )曾(céng )孙(sūn )于(yú )掖(yè )庭(tíng )。宣(xuān )帝(dì )初(chū )即(jí )位(wèi ),赐(cì )吉(jí )爵(jué )关(guān )内(nèi )侯(hóu )。

吉(jí )为(wéi )人(rén )深(shēn )厚(hòu ),不(bú )伐(fá )善(shàn )。自(zì )曾(céng )孙(sūn )遭(zāo )遇(yù ),吉(jí )绝(jué )口(kǒu )不(bú )道(dào )前(qián )恩(ēn ),故(gù )朝(cháo )廷(tíng )莫(mò )能(néng )明(míng )其(qí )功(gōng )也(yě )。地(dì )节(jiē )三(sān )年(nián ),立(lì )皇(huáng )太(tài )子(zǐ ),吉(jí )为(wéi )太(tài )子(zǐ )太(tài )傅(fù ),数(shù )月(yuè ),迁(qiān )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )。及(jí )霍(huò )氏(shì )诛(zhū ),上(shàng )躬(gōng )亲(qīn )政(zhèng ),省(shěng )尚(shàng )书(shū )事(shì )。是(shì )时(shí ),掖(yè )庭(tíng )宫(gōng )婢(bì )则(zé )令(lìng )民(mín )夫(fū )上(shàng )书(shū ),自(zì )陈(chén )尝(cháng )有(yǒu )阿(ā )保(bǎo )之(zhī )功(gōng )。章(zhāng )下(xià )掖(yè )庭(tíng )令(lìng )考(kǎo )问(wèn ),则(zé )辞(cí )引(yǐn )使(shǐ )者(zhě )丙(bǐng )吉(jí )知(zhī )状(zhuàng )。掖(yè )庭(tíng )令(lìng )将(jiāng )则(zé )诣(yì )御(yù )史(shǐ )府(fǔ )以(yǐ )视(shì )吉(jí )。吉(jí )识(shí ),谓(wèi )则(zé )曰(yuē ):“汝(rǔ )尝(cháng )坐(zuò )养(yǎng )皇(huáng )曾(céng )孙(sūn )不(bú )谨(jǐn )督(dū )笞(chī ),汝(rǔ )安(ān )得(dé )有(yǒu )功(gōng )?独(dú )渭(wèi )城(chéng )胡(hú )组(zǔ )、淮(huái )阳(yáng )郭(guō )徵(zhēng )卿(qīng )有(yǒu )恩(ēn )耳(ěr )。”分(fèn )别(bié )奏(zòu )组(zǔ )等(děng )共(gòng )养(yǎng )劳(láo )苦(kǔ )状(zhuàng )。诏(zhào )吉(jí )求(qiú )组(zǔ )、征(zhēng )卿(qīng ),已(yǐ )死(sǐ ),有(yǒu )子(zǐ )孙(sūn ),皆(jiē )受(shòu )厚(hòu )赏(shǎng )。诏(zhào )免(miǎn )则(zé )为(wéi )庶(shù )人(rén ),赐(cì )钱(qián )十(shí )万(wàn )。上(shàng )亲(qīn )见(jiàn )问(wèn ),然(rán )后(hòu )知(zhī )吉(jí )有(yǒu )旧(jiù )恩(ēn ),而(ér )终(zhōng )不(bú )言(yán )。上(shàng )大(dà )贤(xián )之(zhī ),制(zhì )诏(zhào )丞(chéng )相(xiàng ):“朕(zhèn )微(wēi )眇(miǎo )时(shí ),御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )吉(jí )与(yǔ )朕(zhèn )有(yǒu )旧(jiù )恩(ēn ),厥(jué )德(dé )茂(mào )焉(yān )。《诗(shī )》不(bú )云(yún )乎(hū )?‘亡(wáng )德(dé )不(bú )报(bào )’。其(qí )封(fēng )吉(jí )为(wéi )博(bó )阳(yáng )侯(hóu ),邑(yì )千(qiān )三(sān )百(bǎi )户(hù )。”临(lín )当(dāng )封(fēng ),吉(jí )疾(jí )病(bìng ),上(shàng )将(jiāng )使(shǐ )人(rén )加(jiā )绅(shēn )而(ér )封(fēng )之(zhī ),及(jí )其(qí )生(shēng )存(cún )也(yě )。上(shàng )忧(yōu )吉(jí )疾(jí )不(bú )起(qǐ ),太(tài )子(zǐ )太(tài )傅(fù )夏(xià )侯(hóu )胜(shèng )曰(yuē ):“此(cǐ )未(wèi )死(sǐ )也(yě )。臣(chén )闻(wén )有(yǒu )阴(yīn )德(dé )者(zhě ),必(bì )飨(xiǎng )其(qí )乐(lè )以(yǐ )及(jí )子(zǐ )孙(sūn )。今(jīn )吉(jí )未(wèi )获(huò )报(bào )而(ér )疾(jí )甚(shèn ),非(fēi )其(qí )死(sǐ )疾(jí )也(yě )。”后(hòu )病(bìng )果(guǒ )愈(yù )。吉(jí )上(shàng )书(shū )固(gù )辞(cí ),自(zì )陈(chén )不(bú )宜(yí )以(yǐ )空(kōng )名(míng )受(shòu )赏(shǎng )。上(shàng )报(bào )曰(yuē ):“朕(zhèn )之(zhī )封(fēng )君(jūn ),非(fēi )空(kōng )名(míng )也(yě ),而(ér )君(jūn )上(shàng )书(shū )归(guī )侯(hóu )印(yìn ),是(shì )显(xiǎn )朕(zhèn )不(bú )德(dé )也(yě )。方(fāng )今(jīn )天(tiān )下(xià )少(shǎo )事(shì ),君(jūn )其(qí )专(zhuān )精(jīng )神(shén ),省(shěng )思(sī )虑(lǜ ),近(jìn )医(yī )药(yào ),以(yǐ )自(zì )持(chí )。”后(hòu )五(wǔ )岁(suì ),代(dài )魏(wèi )相(xiàng )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng )。

吉(jí )本(běn )起(qǐ )狱(yù )法(fǎ )小(xiǎo )吏(lì ),后(hòu )学(xué )《诗(shī )》、《礼(lǐ )》,皆(jiē )通(tōng )大(dà )义(yì )。及(jí )居(jū )相(xiàng )位(wèi ),上(shàng )宽(kuān )大(dà ),好(hǎo )礼(lǐ )让(ràng )。掾(yuàn )史(shǐ )有(yǒu )罪(zuì )臧(zāng ),不(bú )称(chēng )职(zhí ),辄(zhé )予(yǔ )长(zhǎng )休(xiū )告(gào ),终(zhōng )无(wú )所(suǒ )案(àn )验(yàn )。客(kè )或(huò )谓(wèi )吉(jí )曰(yuē ):“君(jūn )侯(hóu )为(wéi )汉(hàn )相(xiàng ),奸(jiān )吏(lì )成(chéng )其(qí )私(sī ),然(rán )无(wú )所(suǒ )惩(chéng )艾(ài )。”吉(jí )曰(yuē ):“夫(fū )以(yǐ )三(sān )公(gōng )之(zhī )府(fǔ )有(yǒu )案(àn )吏(lì )之(zhī )名(míng ),吾(wú )窃(qiè )陋(lòu )焉(yān )。”后(hòu )人(rén )代(dài )吉(jí ),因(yīn )以(yǐ )为(wéi )故(gù )事(shì ),公(gōng )府(fǔ )不(bú )案(àn )吏(lì ),自(zì )吉(jí )始(shǐ )。

于(yú )官(guān )属(shǔ )掾(yuàn )史(shǐ ),务(wù )掩(yǎn )过(guò )扬(yáng )善(shàn )。吉(jí )驭(yù )吏(lì )耆(qí )酒(jiǔ ),数(shù )逋(bū )荡(dàng ),尝(cháng )从(cóng )吉(jí )出(chū ),醉(zuì )呕(ǒu )丞(chéng )相(xiàng )车(chē )上(shàng )。西(xī )曹(cáo )主(zhǔ )吏(lì )白(bái )欲(yù )斥(chì )之(zhī ),吉(jí )曰(yuē ):“以(yǐ )醉(zuì )饱(bǎo )之(zhī )失(shī )去(qù )士(shì ),使(shǐ )此(cǐ )人(rén )将(jiāng )复(fù )何(hé )所(suǒ )容(róng )?西(xī )曹(cáo )地(dì )忍(rěn )之(zhī ),此(cǐ )不(bú )过(guò )污(wū )丞(chéng )相(xiàng )车(chē )茵(yīn )耳(ěr )。”遂(suí )不(bú )去(qù )也(yě )。此(cǐ )驭(yù )吏(lì )边(biān )郡(jùn )人(rén ),习(xí )知(zhī )边(biān )塞(sāi )发(fā )奔(bēn )命(mìng )警(jǐng )备(bèi )事(shì ),尝(cháng )出(chū ),适(shì )见(jiàn )驿(yì )骑(qí )持(chí )赤(chì )白(bái )囊(náng ),边(biān )郡(jùn )发(fā )奔(bēn )命(mìng )书(shū )驰(chí )来(lái )至(zhì )。驭(yù )吏(lì )因(yīn )随(suí )驿(yì )骑(qí )至(zhì )公(gōng )车(chē )刺(cì )取(qǔ ),知(zhī )虏(lǔ )入(rù )云(yún )中(zhōng )、代(dài )郡(jùn ),遽(jù )归(guī )府(fǔ )见(jiàn )吉(jí )白(bái )状(zhuàng ),因(yīn )曰(yuē ):“恐(kǒng )虏(lǔ )所(suǒ )入(rù )边(biān )郡(jùn ),二(èr )千(qiān )石(shí )长(zhǎng )吏(lì )有(yǒu )老(lǎo )病(bìng )不(bú )任(rèn )兵(bīng )马(mǎ )者(zhě ),宜(yí )可(kě )豫(yù )视(shì )。”吉(jí )善(shàn )其(qí )言(yán ),召(zhào )东(dōng )曹(cáo )案(àn )边(biān )长(zhǎng )吏(lì ),琐(suǒ )科(kē )条(tiáo )其(qí )人(rén )。未(wèi )已(yǐ ),诏(zhào )召(zhào )丞(chéng )相(xiàng )、御(yù )史(shǐ ),问(wèn )以(yǐ )虏(lǔ )所(suǒ )入(rù )郡(jùn )吏(lì ),吉(jí )具(jù )对(duì )。御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )卒(zú )遽(jù )不(bú )能(néng )详(xiáng )知(zhī ),以(yǐ )得(dé )谴(qiǎn )让(ràng )。而(ér )吉(jí )见(jiàn )谓(wèi )忧(yōu )边(biān )思(sī )职(zhí ),驭(yù )吏(lì )力(lì )也(yě )。吉(jí )乃(nǎi )叹(tàn )曰(yuē ):“士(shì )亡(wáng )不(bú )可(kě )容(róng ),能(néng )各(gè )有(yǒu )所(suǒ )长(zhǎng )。向(xiàng )使(shǐ )丞(chéng )相(xiàng )不(bú )先(xiān )闻(wén )驭(yù )吏(lì )言(yán ),何(hé )见(jiàn )劳(láo )勉(miǎn )之(zhī )有(yǒu )?”掾(yuàn )史(shǐ )繇(yáo )是(shì )益(yì )贤(xián )吉(jí )。

吉(jí )又(yòu )尝(cháng )出(chū ),逢(féng )清(qīng )道(dào )群(qún )斗(dòu )者(zhě ),死(sǐ )伤(shāng )横(héng )道(dào ),吉(jí )过(guò )之(zhī )不(bú )问(wèn ),掾(yuàn )史(shǐ )独(dú )怪(guài )之(zhī )。吉(jí )前(qián )行(háng ),逢(féng )人(rén )逐(zhú )牛(niú ),牛(niú )喘(chuǎn )吐(tǔ )舌(shé ),吉(jí )止(zhǐ )驻(zhù ),使(shǐ )骑(qí )吏(lì )问(wèn ):“逐(zhú )牛(niú )行(háng )几(jǐ )里(lǐ )矣(yǐ )?”掾(yuàn )史(shǐ )独(dú )谓(wèi )丞(chéng )相(xiàng )前(qián )后(hòu )失(shī )问(wèn ),或(huò )以(yǐ )讥(jī )吉(jí ),吉(jí )曰(yuē ):“民(mín )斗(dòu )相(xiàng )杀(shā )伤(shāng ),长(zhǎng )安(ān )令(lìng )、京(jīng )兆(zhào )尹(yǐn )职(zhí )所(suǒ )当(dāng )禁(jìn )备(bèi )逐(zhú )捕(bǔ ),岁(suì )竟(jìng )丞(chéng )相(xiàng )课(kè )其(qí )殿(diàn )最(zuì ),奏(zòu )行(háng )赏(shǎng )罚(fá )而(ér )已(yǐ )。宰(zǎi )相(xiàng )不(bú )亲(qīn )小(xiǎo )事(shì ),非(fēi )所(suǒ )当(dāng )于(yú )道(dào )路(lù )问(wèn )也(yě )。方(fāng )春(chūn )少(shǎo )阳(yáng )用(yòng )事(shì ),未(wèi )可(kě )大(dà )热(rè ),恐(kǒng )牛(niú )近(jìn )行(háng ),用(yòng )暑(shǔ )故(gù )喘(chuǎn ),此(cǐ )时(shí )气(qì )失(shī )节(jiē ),恐(kǒng )有(yǒu )所(suǒ )伤(shāng )害(hài )也(yě )。三(sān )公(gōng )典(diǎn )调(diào )和(hé )阴(yīn )阳(yáng ),职(zhí )当(dāng )忧(yōu ),是(shì )以(yǐ )问(wèn )之(zhī )。”掾(yuàn )史(shǐ )乃(nǎi )服(fú ),以(yǐ )吉(jí )知(zhī )大(dà )体(tǐ )。

五(wǔ )凤(fèng )三(sān )年(nián )春(chūn ),吉(jí )病(bìng )笃(dǔ )。上(shàng )自(zì )临(lín )问(wèn )吉(jí ),曰(yuē ):“君(jūn )即(jí )有(yǒu )不(bú )讳(huì ),谁(shuí )可(kě )以(yǐ )自(zì )代(dài )者(zhě )?”吉(jí )辞(cí )谢(xiè )曰(yuē ):“群(qún )臣(chén )行(háng )能(néng ),明(míng )主(zhǔ )所(suǒ )知(zhī ),愚(yú )臣(chén )无(wú )所(suǒ )能(néng )识(shí )。”上(shàng )固(gù )问(wèn ),吉(jí )顿(dùn )首(shǒu )曰(yuē ):“西(xī )河(hé )太(tài )守(shǒu )杜(dù )延(yán )年(nián )明(míng )于(yú )法(fǎ )度(dù ),晓(xiǎo )国(guó )家(jiā )故(gù )事(shì ),前(qián )为(wéi )九(jiǔ )卿(qīng )十(shí )余(yú )年(nián ),今(jīn )在(zài )郡(jùn )治(zhì )有(yǒu )能(néng )名(míng )。廷(tíng )尉(wèi )于(yú )定(dìng )国(guó )执(zhí )宪(xiàn )详(xiáng )平(píng ),天(tiān )下(xià )自(zì )以(yǐ )不(bú )冤(yuān )。太(tài )仆(pú )陈(chén )万(wàn )年(nián )事(shì )后(hòu )母(mǔ )孝(xiào ),惇(dūn )厚(hòu )备(bèi )于(yú )行(háng )止(zhǐ )。此(cǐ )三(sān )人(rén )能(néng )皆(jiē )在(zài )臣(chén )右(yòu ),唯(wéi )上(shàng )察(chá )之(zhī )。”上(shàng )以(yǐ )吉(jí )言(yán )皆(jiē )是(shì )而(ér )许(xǔ )焉(yān )。及(jí )吉(jí )薨(hōng ),御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )黄(huáng )霸(bà )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng ),征(zhēng )西(xī )河(hé )太(tài )守(shǒu )杜(dù )延(yán )年(nián )为(wéi )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū ),会(huì )其(qí )年(nián )老(lǎo ),乞(qǐ )骸(hái )骨(gǔ )。病(bìng )免(miǎn )。以(yǐ )廷(tíng )尉(wèi )于(yú )定(dìng )国(guó )代(dài )为(wéi )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū )。黄(huáng )霸(bà )薨(hōng ),而(ér )定(dìng )国(guó )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng ),太(tài )仆(pú )陈(chén )万(wàn )年(nián )代(dài )定(dìng )国(guó )为(wéi )御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū ),居(jū )位(wèi )皆(jiē )称(chēng )职(zhí ),上(shàng )称(chēng )吉(jí )为(wéi )知(zhī )人(rén )。

吉(jí )薨(hōng ),谥(shì )曰(yuē )定(dìng )侯(hóu )。子(zǐ )显(xiǎn )嗣(sì ),甘(gān )露(lù )中(zhōng )有(yǒu )罪(zuì )削(xuē )爵(jué )为(wéi )关(guān )内(nèi )侯(hóu ),官(guān )至(zhì )卫(wèi )尉(wèi )、太(tài )仆(pú )。始(shǐ )显(xiǎn )少(shǎo )为(wéi )诸(zhū )曹(cáo ),尝(cháng )从(cóng )祠(cí )高(gāo )庙(miào ),至(zhì )夕(xī )牲(shēng )日(rì ),乃(nǎi )使(shǐ )出(chū )取(qǔ )斋(zhāi )衣(yī )。丞(chéng )相(xiàng )吉(jí )大(dà )怒(nù ),谓(wèi )其(qí )夫(fū )人(rén )曰(yuē ):“宗(zōng )庙(miào )至(zhì )重(zhòng ),而(ér )显(xiǎn )不(bú )敬(jìng )慎(shèn ),亡(wáng )吾(wú )爵(jué )者(zhě )必(bì )显(xiǎn )也(yě )。”夫(fū )人(rén )为(wéi )言(yán ),然(rán )后(hòu )乃(nǎi )已(yǐ )。吉(jí )中(zhōng )子(zǐ )禹(yǔ )为(wéi )水(shuǐ )衡(héng )都(dōu )尉(wèi ),少(shǎo )子(zǐ )高(gāo )为(wéi )中(zhōng )垒(lěi )校(xiào )尉(wèi )。

元(yuán )帝(dì )时(shí ),长(zhǎng )安(ān )士(shì )伍(wǔ )尊(zūn )上(shàng )书(shū )言(yán ):“臣(chén )少(shǎo )时(shí )为(wéi )郡(jùn )邸(dǐ )小(xiǎo )吏(lì ),窃(qiè )见(jiàn )孝(xiào )宣(xuān )皇(huáng )帝(dì )以(yǐ )皇(huáng )曾(céng )孙(sūn )在(zài )郡(jùn )邸(dǐ )狱(yù )。是(shì )时(shí ),治(zhì )狱(yù )使(shǐ )者(zhě )丙(bǐng )吉(jí )见(jiàn )皇(huáng )曾(céng )孙(sūn )遭(zāo )离(lí )无(wú )辜(gū ),吉(jí )仁(rén )心(xīn )感(gǎn )动(dòng ),涕(tì )泣(qì )凄(qī )恻(cè ),选(xuǎn )择(zé )复(fù )作(zuò )胡(hú )组(zǔ )养(yǎng )视(shì )皇(huáng )孙(sūn ),吉(jí )常(cháng )从(cóng )。臣(chén )尊(zūn )日(rì )再(zài )侍(shì )卧(wò )庭(tíng )上(shàng )。后(hòu )遭(zāo )条(tiáo )狱(yù )之(zhī )召(zhào ),吉(jí )扞(gǎn )拒(jù )大(dà )难(nán ),不(bú )避(bì )严(yán )刑(xíng )峻(jùn )法(fǎ )。既(jì )遭(zāo )大(dà )赦(shè ),吉(jí )谓(wèi )守(shǒu )丞(chéng )谁(shuí )知(zhī ),皇(huáng )孙(sūn )不(bú )当(dāng )在(zài )官(guān ),使(shǐ )谁(shuí )如(rú )移(yí )书(shū )京(jīng )兆(zhào )尹(yǐn ),遣(qiǎn )与(yǔ )胡(hú )组(zǔ )俱(jù )送(sòng )京(jīng )兆(zhào )尹(yǐn ),不(bú )受(shòu ),复(fù )还(hái )。及(jí )组(zǔ )日(rì )满(mǎn )当(dāng )去(qù ),皇(huáng )孙(sūn )思(sī )慕(mù ),吉(jí )以(yǐ )私(sī )钱(qián )顾(gù )组(zǔ ),令(lìng )留(liú )与(yǔ )郭(guō )徽(huī )卿(qīng )并(bìng )养(yǎng )数(shù )月(yuè ),乃(nǎi )遣(qiǎn )组(zǔ )去(qù )。后(hòu )少(shǎo )内(nèi )啬(sè )夫(fū )白(bái )吉(jí )曰(yuē ):‘食(shí )皇(huáng )孙(sūn )亡(wáng )诏(zhào )令(lìng )’。时(shí ),吉(jí )得(dé )食(shí )米(mǐ )肉(ròu ),月(yuè )月(yuè )以(yǐ )给(gěi )皇(huáng )孙(sūn )。吉(jí )即(jí )时(shí )病(bìng ),辄(zhé )使(shǐ )臣(chén )尊(zūn )朝(cháo )夕(xī )请(qǐng )问(wèn )皇(huáng )孙(sūn ),视(shì )省(shěng )席(xí )蓐(rù )燥(zào )湿(shī )。候(hòu )伺(sì )组(zǔ )、徽(huī )卿(qīng ),不(bú )得(dé )令(lìng )晨(chén )夜(yè )去(qù )皇(huáng )孙(sūn )敖(áo )荡(dàng ),数(shù )奏(zòu )甘(gān )毳(cuì )食(shí )物(wù )。所(suǒ )以(yǐ )拥(yōng )全(quán )神(shén )灵(líng ),成(chéng )育(yù )圣(shèng )躬(gōng ),功(gōng )德(dé )已(yǐ )无(wú )量(liàng )矣(yǐ )。时(shí )岂(qǐ )豫(yù )知(zhī )天(tiān )下(xià )之(zhī )福(fú ),而(ér )徼(jiǎo )其(qí )报(bào )哉(zāi )!诚(chéng )其(qí )仁(rén )恩(ēn )内(nèi )结(jié )于(yú )心(xīn )也(yě )。虽(suī )介(jiè )之(zhī )推(tuī )割(gē )肌(jī )以(yǐ )存(cún )君(jūn ),不(bú )足(zú )以(yǐ )比(bǐ )。教(jiāo )宣(xuān )皇(huáng )帝(dì )时(shí ),臣(chén )上(shàng )书(shū )言(yán )状(zhuàng ),幸(xìng )得(dé )下(xià )吉(jí ),吉(jí )谦(qiān )让(ràng )不(bú )敢(gǎn )自(zì )伐(fá ),删(shān )去(qù )臣(chén )辞(cí ),专(zhuān )归(guī )美(měi )于(yú )组(zǔ )、徽(huī )卿(qīng )。组(zǔ )、徽(huī )卿(qīng )皆(jiē )以(yǐ )受(shòu )田(tián )宅(zhái )赐(cì )钱(qián ),吉(jí )封(fēng )为(wéi )博(bó )阳(yáng )侯(hóu ),臣(chén )尊(zūn )不(bú )得(dé )比(bǐ )组(zǔ )、徽(huī )卿(qīng )。臣(chén )年(nián )老(lǎo )居(jū )贫(pín ),死(sǐ )在(zài )旦(dàn )暮(mù ),欲(yù )终(zhōng )不(bú )言(yán ),恐(kǒng )使(shǐ )有(yǒu )功(gōng )不(bú )著(zhe )。吉(jí )子(zǐ )显(xiǎn )坐(zuò )微(wēi )文(wén )夺(duó )爵(jué )为(wéi )关(guān )内(nèi )侯(hóu ),臣(chén )愚(yú )以(yǐ )为(wéi )宜(yí )复(fù )其(qí )爵(jué )邑(yì ),以(yǐ )报(bào )先(xiān )入(rù )功(gōng )德(dé )。”先(xiān )是(shì ),显(xiǎn )为(wéi )太(tài )仆(pú )十(shí )余(yú )年(nián ),与(yǔ )官(guān )属(shǔ )大(dà )为(wéi )奸(jiān )利(lì ),臧(zāng )千(qiān )余(yú )万(wàn ),司(sī )隶(lì )校(xiào )尉(wèi )昌(chāng )案(àn )劾(hé ),罪(zuì )至(zhì )不(bú )道(dào ),奏(zòu )请(qǐng )逮(dǎi )捕(bǔ )。上(shàng )曰(yuē ):“故(gù )丞(chéng )相(xiàng )吉(jí )有(yǒu )旧(jiù )恩(ēn ),朕(zhèn )不(bú )忍(rěn )绝(jué )。”免(miǎn )显(xiǎn )官(guān ),夺(duó )邑(yì )四(sì )百(bǎi )户(hù )。后(hòu )复(fù )以(yǐ )为(wéi )城(chéng )门(mén )校(xiào )尉(wèi )。显(xiǎn )卒(zú ),子(zǐ )昌(chāng )嗣(sì )爵(jué )关(guān )内(nèi )侯(hóu )。

成(chéng )帝(dì )时(shí ),修(xiū )废(fèi )功(gōng ),以(yǐ )吉(jí )旧(jiù )恩(ēn )尤(yóu )重(zhòng ),鸿(hóng )嘉(jiā )元(yuán )年(nián )制(zhì )诏(zhào )丞(chéng )相(xiàng )御(yù )史(shǐ ):“盖(gài )闻(wén )褒(bāo )功(gōng )德(dé ),继(jì )绝(jué )统(tǒng ),所(suǒ )以(yǐ )重(zhòng )宗(zōng )庙(miào ),广(guǎng )贤(xián )圣(shèng )之(zhī )路(lù )也(yě )。故(gù )博(bó )阳(yáng )侯(hóu )吉(jí )以(yǐ )旧(jiù )恩(ēn )有(yǒu )功(gōng )而(ér )封(fēng ),今(jīn )其(qí )祀(sì )绝(jué ),朕(zhèn )甚(shèn )怜(lián )之(zhī )。夫(fū )善(shàn )善(shàn )及(jí )子(zǐ )孙(sūn ),古(gǔ )今(jīn )之(zhī )通(tōng )谊(yì )也(yě ),其(qí )封(fēng )吉(jí )孙(sūn )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )、关(guān )内(nèi )侯(hóu )昌(chāng )为(wéi )博(bó )阳(yáng )侯(hóu ),奉(fèng )吉(jí )后(hòu )。”国(guó )绝(jué )三(sān )十(shí )二(èr )岁(suì )复(fù )续(xù )云(yún )。昌(chāng )传(chuán )子(zǐ )至(zhì )孙(sūn ),王(wáng )莽(mǎng )时(shí )乃(nǎi )绝(jué )。

赞(zàn )曰(yuē ):古(gǔ )之(zhī )制(zhì )名(míng ),必(bì )繇(yáo )象(xiàng )类(lèi ),远(yuǎn )取(qǔ )诸(zhū )物(wù ),近(jìn )取(qǔ )诸(zhū )身(shēn )。故(gù )经(jīng )谓(wèi )君(jūn )为(wéi )元(yuán )首(shǒu ),臣(chén )为(wéi )股(gǔ )肱(gōng ),明(míng )其(qí )一(yī )体(tǐ ),相(xiàng )待(dài )而(ér )成(chéng )也(yě )。是(shì )故(gù )君(jūn )臣(chén )相(xiàng )配(pèi ),古(gǔ )今(jīn )常(cháng )道(dào ),自(zì )然(rán )之(zhī )势(shì )也(yě )。近(jìn )观(guān )汉(hàn )相(xiàng ),高(gāo )祖(zǔ )开(kāi )基(jī ),萧(xiāo )、曹(cáo )为(wéi )冠(guàn ),孝(xiào )宣(xuān )中(zhōng )兴(xìng ),丙(bǐng )、魏(wèi )有(yǒu )声(shēng )。是(shì )时(shí ),黜(chù )陟(zhì )有(yǒu )序(xù ),众(zhòng )职(zhí )修(xiū )理(lǐ ),公(gōng )卿(qīng )多(duō )称(chēng )其(qí )位(wèi ),海(hǎi )内(nèi )兴(xìng )于(yú )礼(lǐ )让(ràng )。览(lǎn )其(qí )行(háng )事(shì ),岂(qǐ )虚(xū )乎(hū )哉(zāi )!

阅读:25528

打赏捐助〔Donate〕>>>

《魏相丙吉传》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库