《本草经》佚文【登录】

ok8.org > 《神农本草经》 > 《《本草经》佚文》 > 拼音版

三(sān )合(hé )合(hé )三(sān )百(bǎi )六(liù )十(shí )五(wǔ )种(zhǒng ),法(fǎ )三(sān )百(bǎi )六(liù )十(shí )五(wǔ )度(dù ),一(yī )度(dù )应(yīng )一(yī )日(rì ),以(yǐ )成(chéng )一(yī )岁(suì )(倍(bèi )其(qí )数(shù ),合(hé )七(qī )百(bǎi )三(sān )十(shí )名(míng )也(yě ))。

掌(zhǎng )禹(yǔ )锡(xī )曰(yuē ):本(běn )草(cǎo )例(lì ),神(shén )农(nóng )本(běn )经(jīng )以(yǐ )朱(zhū )书(shū ),《名(míng )医(yī )》别(bié )录(lù )以(yǐ )墨(mò )书(shū ),神(shén )农(nóng )药(yào )三(sān )百(bǎi )六(liù )十(shí )五(wǔ )种(zhǒng ),今(jīn )此(cǐ )言(yán )倍(bèi )其(qí )数(shù ),合(hé )七(qī )百(bǎi )三(sān )十(shí )名(míng ),是(shì )并(bìng )《名(míng )医(yī )》别(bié )录(lù )副(fù )品(pǐn )而(ér )言(yán )也(yě ),则(zé )此(cǐ )下(xià )节(jiē )别(bié )录(lù )之(zhī )文(wén )也(yě ),当(dāng )作(zuò )墨(mò )书(shū )矣(yǐ ),盖(gài )传(chuán )写(xiě )浸(jìn )久(jiǔ ),朱(zhū )墨(mò )错(cuò )乱(luàn )之(zhī )所(suǒ )致(zhì )耳(ěr )。

案(àn )禹(yǔ )锡(xī )说(shuō )是(shì )也(yě ),改(gǎi )为(wéi )细(xì )字(zì )。

药(yào )有(yǒu )君(jūn )臣(chén )佐(zuǒ )使(shǐ ),以(yǐ )相(xiàng )宣(xuān )摄(shè )合(hé )和(hé ),宜(yí )用(yòng )一(yī )君(jūn )、二(èr )臣(chén )、三(sān )佐(zuǒ )、五(wǔ )使(shǐ ),又(yòu )可(kě )一(yī )君(jūn ),三(sān )臣(chén ),九(jiǔ )佐(zuǒ )使(shǐ )也(yě )。

药(yào )有(yǒu )阴(yīn )阳(yáng ),配(pèi )合(hé ),子(zǐ )母(mǔ )兄(xiōng )弟(dì ),根(gēn )茎(jīng )花(huā )实(shí ),草(cǎo )石(shí )骨(gǔ )肉(ròu ),有(yǒu )单(dān )行(háng )者(zhě ),有(yǒu )相(xiàng )须(xū )者(zhě )。有(yǒu )相(xiàng )使(shǐ )者(zhě ),有(yǒu )相(xiàng )畏(wèi )者(zhě ),有(yǒu )相(xiàng )恶(è )者(zhě ),有(yǒu )相(xiàng )反(fǎn )者(zhě ),有(yǒu )相(xiàng )杀(shā )者(zhě ),凡(fán )此(cǐ )七(qī )情(qíng ),合(hé )和(hé )时(shí )之(zhī )当(dāng )用(yòng ),相(xiàng )须(xū )相(xiàng )使(shǐ )者(zhě )良(liáng ),勿(wù )用(yòng )相(xiàng )恶(è )相(xiàng )反(fǎn )者(zhě )。若(ruò )有(yǒu )毒(dú )宜(yí )制(zhì ),可(kě )用(yòng )相(xiàng )畏(wèi )相(xiàng )杀(shā )者(zhě ),不(bú )尔(ěr ),勿(wù )合(hé )用(yòng )也(yě )。

药(yào )有(yǒu )酸(suān )咸(xián )甘(gān )苦(kǔ )辛(xīn )五(wǔ )

味(wèi ),又(yòu )有(yǒu )寒(hán )热(rè )温(wēn )凉(liáng )四(sì )气(qì ),及(jí )有(yǒu )毒(dú )无(wú )毒(dú )。阴(yīn )干(gàn )暴(bào )干(gàn ),采(cǎi )造(zào )时(shí )月(yuè ),生(shēng )熟(shú )土(tǔ )地(dì ),所(suǒ )出(chū )真(zhēn )伪(wěi )陈(chén )新(xīn ),并(bìng )各(gè )有(yǒu )法(fǎ )。

药(yào )性(xìng )有(yǒu )宜(yí )丸(wán )者(zhě ),宜(yí )散(sàn )者(zhě ),宜(yí )水(shuǐ )煮(zhǔ )者(zhě ),宜(yí )酒(jiǔ )渍(zì )者(zhě ),宜(yí )膏(gāo )煎(jiān )者(zhě ),亦(yì )有(yǒu )一(yī )物(wù )兼(jiān )宜(yí )者(zhě )。亦(yì )有(yǒu )不(bú )可(kě )入(rù )汤(tāng )酒(jiǔ )者(zhě )。并(bìng )随(suí )药(yào )性(xìng ),不(bú )得(dé )违(wéi )越(yuè )。

欲(yù )疗(liáo )病(bìng )先(xiān )察(chá )其(qí )原(yuán ),先(xiān )候(hòu )病(bìng )机(jī )。五(wǔ )脏(zāng )未(wèi )虚(xū ),六(liù )府(fǔ )未(wèi )竭(jié ),血(xuè )脉(mò )未(wèi )乱(luàn ),精(jīng )神(shén )未(wèi )散(sàn ),服(fú )药(yào )必(bì )活(huó )。若(ruò )病(bìng )已(yǐ )成(chéng ),可(kě )得(dé )半(bàn )愈(yù )。病(bìng )势(shì )已(yǐ )过(guò ),命(mìng )将(jiāng )难(nán )全(quán )。

若(ruò )用(yòng )毒(dú )药(yào )疗(liáo )病(bìng ),先(xiān )起(qǐ )如(rú )黍(shǔ )粟(sù ),病(bìng )去(qù )即(jí )止(zhǐ )。不(bú )去(qù ),倍(bèi )之(zhī );不(bú )去(qù ),十(shí )之(zhī )。取(qǔ )去(qù )为(wéi )度(dù )。

疗(liáo )寒(hán )以(yǐ )热(rè )药(yào ),疗(liáo )热(rè )以(yǐ )寒(hán )药(yào )。饮(yǐn )食(shí )不(bú )消(xiāo ),以(yǐ )吐(tǔ )下(xià )药(yào )。鬼(guǐ )注(zhù )蛊(gǔ )毒(dú ),以(yǐ )毒(dú )药(yào )。

痈(yōng )肿(zhǒng )创(chuàng )瘤(liú ),以(yǐ )创(chuàng )药(yào )。风(fēng )湿(shī ),以(yǐ )风(fēng )湿(shī )药(yào )。各(gè )随(suí )其(qí )所(suǒ )宜(yí )。

病(bìng )在(zài )胸(xiōng )膈(gé )以(yǐ )上(shàng )者(zhě ),先(xiān )食(shí )后(hòu )服(fú )药(yào )。病(bìng )在(zài )心(xīn )腹(fù )以(yǐ )下(xià )者(zhě ),先(xiān )服(fú )药(yào )而(ér )后(hòu )食(shí )。病(bìng )在(zài )四(sì )肢(zhī )血(xuè )脉(mò )者(zhě ),宜(yí )空(kōng )腹(fù )而(ér )在(zài )旦(dàn )。病(bìng )在(zài )骨(gǔ )髓(suǐ )者(zhě ),宜(yí )饱(bǎo )满(mǎn )而(ér )在(zài )夜(yè )。

夫(fū )大(dà )病(bìng )之(zhī )主(zhǔ ),有(yǒu )中(zhōng )风(fēng )伤(shāng )寒(hán ),寒(hán )热(rè )温(wēn )疟(nuè ),中(zhōng )恶(è )霍(huò )乱(luàn ),大(dà )腹(fù )水(shuǐ )肿(zhǒng ),肠(cháng )澼(pì )下(xià )利(lì ),大(dà )小(xiǎo )便(biàn )不(bú )通(tōng ),贲(bēn )肫(zhūn ),上(shàng )气(qì ),咳(ké )逆(nì ),呕(ǒu )吐(tǔ ),黄(huáng )疽(jū ),消(xiāo )渴(kě ),留(liú )饮(yǐn ),癖(pǐ )食(shí ),坚(jiān )积(jī ),症(zhèng )瘕(jiǎ ),惊(jīng )邪(xié )瘨(diān )病(bìng ),鬼(guǐ )注(zhù ),喉(hóu )痹(bì ),齿(chǐ )痛(tòng ),耳(ěr )聋(lóng ),目(mù )盲(máng ),金(jīn )创(chuàng ),踒(wō )折(shé ),痈(yōng )肿(zhǒng ),恶(è )创(chuàng ),痔(zhì )瘘(lòu ),瘿(yǐng )瘤(liú )。男(nán )子(zǐ )五(wǔ )劳(láo )七(qī )伤(shāng ),虚(xū )乏(fá )羸(léi )瘦(shòu ),女(nǚ )子(zǐ )带(dài )下(xià )崩(bēng )中(zhōng ),血(xuè )闭(bì )阴(yīn )蚀(shí ),虫(chóng )蛇(shé )蛊(gǔ )毒(dú )所(suǒ )伤(shāng )。此(cǐ )大(dà )略(luè )宗(zōng )兆(zhào )。其(qí )间(jiān )变(biàn )动(dòng )枝(zhī )叶(yè ),各(gè )宜(yí )依(yī )端(duān )绪(xù )以(yǐ )取(qǔ )之(zhī )。

上(shàng )药(yào )令(lìng )人(rén )身(shēn )安(ān )命(mìng )延(yán ),升(shēng )天(tiān )神(shén )仙(xiān ),遨(áo )游(yóu )上(shàng )下(xià ),役(yì )使(shǐ )万(wàn )灵(líng ),体(tǐ )生(shēng )毛(máo )羽(yǔ ),行(háng )厨(chú )立(lì )至(zhì )(《抱(bào )朴(pǔ )子(zǐ )》内(nèi )篇(piān ),引(yǐn )神(shén )农(nóng )经(jīng ),据(jù )太(tài )平(píng )《御(yù )览(lǎn )》校(xiào ))。

中(zhōng )药(yào )养(yǎng )性(xìng ),下(xià )药(yào )除(chú )病(bìng ),能(néng )令(lìng )毒(dú )虫(chóng )不(bú )加(jiā ),猛(měng )兽(shòu )不(bú )犯(fàn ),恶(è )气(qì )不(bú )行(háng ),众(zhòng )妖(yāo )并(bìng )辟(pì )(《抱(bào )朴(pǔ )子(zǐ )》内(nèi )篇(piān ),引(yǐn )神(shén )农(nóng )经(jīng ))。

太(tài )一(yī )子(zǐ )曰(yuē ):凡(fán )药(yào )上(shàng )者(zhě )养(yǎng )命(mìng ),中(zhōng )者(zhě )养(yǎng )性(xìng ),下(xià )者(zhě )养(yǎng )病(bìng )(艺(yì )文(wén )类(lèi )聚(jù )引(yǐn )《本(běn )草(cǎo )经(jīng )》)。

太(tài )一(yī )子(zǐ )曰(yuē ):凡(fán )药(yào )上(shàng )者(zhě )养(yǎng )命(mìng ),中(zhōng )药(yào )养(yǎng )性(xìng ),下(xià )药(yào )养(yǎng )病(bìng ),神(shén )农(nóng )乃(nǎi )作(zuò )赭(zhě )鞭(biān )钩(gōu )(尺(chǐ )制(zhì )切(qiē )),从(cóng )六(liù )阴(yīn )阳(yáng ),与(yǔ )太(tài )乙(yǐ )外(wài )(巡(xún )字(zì ))。五(wǔ )岳(yuè )四(sì )读(dú ),土(tǔ )地(dì )所(suǒ )生(shēng )草(cǎo )石(shí ),骨(gǔ )肉(ròu )心(xīn )灰(huī ),皮(pí ),毛(máo )羽(yǔ ),万(wàn )千(qiān )类(lèi ),皆(jiē )鞭(biān )问(wèn )之(zhī ),得(dé )其(qí )所(suǒ )能(néng )治(zhì )主(zhǔ ),当(dāng )其(qí )五(wǔ )

味(wèi )。一(yī )日(rì )(二(èr )字(zì )旧(jiù )误(wù )作(zuò )百(bǎi ))。七(qī )十(shí )毒(dú )(太(tài )平(píng )《御(yù )览(lǎn )》引(yǐn )《本(běn )草(cǎo )经(jīng )》)。

神(shén )农(nóng )稽(jī )首(shǒu )再(zài )拜(bài ),问(wèn )于(yú )太(tài )乙(yǐ )子(zǐ )曰(yuē ):曾(céng )闻(wén )之(zhī )时(shí )寿(shòu )过(guò )百(bǎi )岁(suì ),而(ér )徂(cú )落(luò )之(zhī )咎(jiù ),独(dú )何(hé )气(qì )使(shǐ )然(rán )也(yě )。太(tài )乙(yǐ )子(zǐ )曰(yuē ):天(tiān )有(yǒu )九(jiǔ )门(mén ),中(zhōng )道(dào )最(zuì )良(liáng ),神(shén )农(nóng )乃(nǎi )从(cóng )其(qí )尝(cháng )药(yào ),以(yǐ )拯(zhěng )救(jiù )人(rén )命(mìng )(太(tài )平(píng )《御(yù )览(lǎn )》引(yǐn )《神(shén )农(nóng )本(běn )草(cǎo )》)。

按(àn )此(cǐ )诸(zhū )条(tiáo ),与(yǔ )今(jīn )本(běn )经(jīng )卷(juàn )上(shàng )文(wén )略(luè )相(xiàng )似(sì ),诸(zhū )书(shū )所(suǒ )引(yǐn )。较(jiào )本(běn )经(jīng )文(wén )多(duō )。又(yòu )云(yún ):是(shì )太(tài )一(yī )子(zǐ )说(shuō ),今(jīn )无(wú )者(zhě ),疑(yí )后(hòu )节(jiē )之(zhī ),其(qí )云(yún )赭(zhě )鞭(biān ),钩(gōu ),当(dāng )是(shì )煮(zhǔ )辨(biàn ),候(hòu )制(zhì )之(zhī )假(jiǎ )音(yīn ),鞭(biān )问(wèn )之(zhī ),即(jí )辨(biàn )问(wèn )之(zhī ),无(wú )怪(guài )说(shuō )也(yě )。

药(yào )物(wù )有(yǒu )大(dà )毒(dú ),不(bú )可(kě )入(rù )口(kǒu )鼻(bí )耳(ěr )目(mù )者(zhě ),即(jí )杀(shā )人(rén ),一(yī )曰(yuē )钩(gōu )吻(wěn )(卢(lú )氏(shì )曰(yuē ):阴(yīn )地(dì )黄(huáng )精(jīng ),不(bú )相(xiàng )连(lián ),根(gēn )苗(miáo )独(dú )生(shēng )者(zhě ),是(shì )也(yě ))。二(èr )曰(yuē )鸱(chī )(状(zhuàng )如(rú )雌(cí )鸡(jī ),生(shēng )山(shān )中(zhōng ))。三(sān )曰(yuē )阴(yīn )命(mìng )(赤(chì )色(sè ),著(zhe )木(mù )县(xiàn )其(qí )子(zǐ ),生(shēng )海(hǎi )中(zhōng ))。四(sì )曰(yuē )内(nèi )童(tóng )(状(zhuàng )如(rú )鹅(é ),亦(yì )生(shēng )海(hǎi )中(zhōng ))。五(wǔ )曰(yuē )鸩(zhèn )羽(yǔ )(如(rú )雀(què ),墨(mò )头(tóu )赤(chì )喙(huì ))。六(liù )曰(yuē )(生(shēng )海(hǎi )中(zhōng ),雄(xióng )曰(yuē ),雌(cí )曰(yuē )想(xiǎng )也(yě ),《博(bó )物(wù )志(zhì )》引(yǐn )神(shén )农(nóng )经(jīng ))。

药(yào )种(zhǒng )有(yǒu )五(wǔ )物(wù ),一(yī )曰(yuē )狼(láng )毒(dú ),占(zhàn )斯(sī )解(jiě )之(zhī ),二(èr )曰(yuē )巴(bā )头(tóu ),藿(huò )汁(zhī )解(jiě )之(zhī ),三(sān )曰(yuē )黎(lí ),卢(lú )汤(tāng )解(jiě )之(zhī ),四(sì )曰(yuē )天(tiān )雄(xióng )乌(wū )头(tóu ),大(dà )豆(dòu )解(jiě )之(zhī ),五(wǔ )曰(yuē )班(bān )茅(máo ),戎(róng )盐(yán )解(jiě )之(zhī ),毒(dú )菜(cài )害(hài )小(xiǎo )儿(ér ),乳(rǔ )汁(zhī )解(jiě ),先(xiān )食(shí )饮(yǐn )二(èr )升(shēng )(《博(bó )物(wù )志(zhì )》引(yǐn )神(shén )农(nóng )经(jīng ))。

五(wǔ )芝(zhī ),及(jí )饵(ěr )丹(dān )砂(shā ),玉(yù )札(zhá ),曾(céng )青(qīng ),雄(xióng )黄(huáng ),雌(cí )黄(huáng ),云(yún )母(mǔ ),太(tài )乙(yǐ )禹(yǔ )余(yú )粮(liáng ),各(gè )可(kě )单(dān )服(fú )之(zhī ),皆(jiē )令(lìng )人(rén )飞(fēi )行(háng )长(zhǎng )生(shēng )(《抱(bào )朴(pǔ )子(zǐ )》内(nèi )篇(piān ),引(yǐn )神(shén )农(nóng )四(sì )经(jīng ))。

春(chūn )夏(xià )为(wéi )阳(yáng ),秋(qiū )冬(dōng )为(wéi )阴(yīn )(文(wén )选(xuǎn )注(zhù )引(yǐn )《神(shén )农(nóng )本(běn )草(cǎo )》)。

春(chūn )为(wéi )阳(yáng ),阳(yáng )温(wēn )生(shēng )万(wàn )物(wù )(同(tóng )上(shàng ))。

黄(huáng )精(jīng )与(yǔ )术(shù ),饵(ěr )之(zhī )却(què )粒(lì ),或(huò )遇(yù )凶(xiōng )年(nián ),可(kě )以(yǐ )绝(jué )粒(lì ),谓(wèi )之(zhī )米(mǐ )脯(pú )。(太(tài )平(píng )《御(yù )览(lǎn )》引(yǐn )《抱(bào )朴(pǔ )子(zǐ )》神(shén )农(nóng )经(jīng ))。

五(wǔ )味(wèi ),养(yǎng )精(jīng )神(shén ),强(qiáng )魂(hún )魄(pò ),

五(wǔ )石(shí ),养(yǎng )髓(suǐ ),肌(jī )肉(ròu )肥(féi )泽(zé ),

诸(zhū )药(yào ):

其(qí )味(wèi )酸(suān )者(zhě ),补(bǔ )肝(gān )养(yǎng )心(xīn )除(chú )肾(shèn )病(bìng ),

其(qí )味(wèi )苦(kǔ )者(zhě ),补(bǔ )心(xīn )养(yǎng )脾(pí )除(chú )肝(gān )病(bìng )。

其(qí )味(wèi )甘(gān )者(zhě ),补(bǔ )肺(fèi )养(yǎng )脾(pí )除(chú )心(xīn )病(bìng ),

其(qí )味(wèi )辛(xīn )者(zhě ),补(bǔ )肺(fèi )养(yǎng )肾(shèn )除(chú )脾(pí )病(bìng ),

其(qí )味(wèi )咸(xián )者(zhě ),补(bǔ )肺(fèi )除(chú )肝(gān )病(bìng )。

故(gù )五(wǔ )味(wèi )应(yīng )五(wǔ )行(háng ),四(sì )体(tǐ )应(yīng )四(sì )时(shí ),夫(fū )人(rén )性(xìng )生(shēng )于(yú )四(sì )时(shí )然(rán )后(hòu )命(mìng )于(yú )五(wǔ )行(háng )以(yǐ )一(yī )补(bǔ )身(shēn ),不(bú )死(sǐ )命(mìng )神(shén ),以(yǐ )母(mǔ )养(yǎng )子(zǐ ),长(zhǎng )生(shēng )延(yán )年(nián ),以(yǐ )子(zǐ )守(shǒu )母(mǔ )除(chú )病(bìng )究(jiū )年(nián )(太(tài )平(píng )《御(yù )览(lǎn )》引(yǐn )养(yǎng )要(yào )略(luè ),神(shén )农(nóng )经(jīng ))。

案(àn )此(cǐ )诸(zhū )条(tiáo ),当(dāng )是(shì )玉(yù )石(shí )草(cǎo )木(mù )三(sān )品(pǐn )前(qián )总(zǒng )论(lùn ),而(ér )后(hòu )人(rén )节(jiē )去(qù )。

阅读:26465

打赏捐助〔Donate〕>>>

《《本草经》佚文》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库