五行志上【登录】

《汉书》 > 志 > 《五行志上》 > 拼音版

《易(yì )》曰(yuē ):“天(tiān )垂(chuí )象(xiàng ),见(jiàn )吉(jí )凶(xiōng ),圣(shèng )人(rén )象(xiàng )之(zhī );河(hé )出(chū )图(tú ),雒(luò )出(chū )书(shū ),圣(shèng )人(rén )则(zé )之(zhī )。”刘(liú )歆(xīn )以(yǐ )为(wéi )虙(fú )羲(xī )氏(shì )继(jì )天(tiān )而(ér )王(wáng ),受(shòu )《河(hé )图(tú )》,则(zé )而(ér )画(huà )之(zhī ),八(bā )卦(guà )是(shì )也(yě );禹(yǔ )治(zhì )洪(hóng )水(shuǐ ),赐(cì )《雒(luò )书(shū )》,法(fǎ )而(ér )陈(chén )之(zhī ),《洪(hóng )范(fàn )》是(shì )也(yě )。圣(shèng )人(rén )行(háng )其(qí )道(dào )而(ér )宝(bǎo )其(qí )真(zhēn )。降(jiàng )及(jí )于(yú )殷(yīn ),箕(jī )子(zǐ )在(zài )父(fù )师(shī )位(wèi )而(ér )典(diǎn )之(zhī )。周(zhōu )既(jì )克(kè )殷(yīn ),以(yǐ )箕(jī )子(zǐ )归(guī ),武(wǔ )王(wáng )亲(qīn )虚(xū )己(jǐ )而(ér )问(wèn )焉(yān )。故(gù )经(jīng )曰(yuē ):“惟(wéi )十(shí )有(yǒu )三(sān )祀(sì ),王(wáng )访(fǎng )于(yú )箕(jī )子(zǐ ),王(wáng )乃(nǎi )言(yán )曰(yuē ):‘乌(wū )呼(hū ),箕(jī )子(zǐ )!惟(wéi )天(tiān )阴(yīn )骘(zhì )下(xià )民(mín ),相(xiàng )协(xié )厥(jué )居(jū ),我(wǒ )不(bú )知(zhī )其(qí )彝(yí )伦(lún )逌(yōu )叙(xù )’。箕(jī )子(zǐ )乃(nǎi )言(yán )曰(yuē ):‘我(wǒ )闻(wén )在(zài )昔(xī ),鲧(gǔn )陻(yīn )洪(hóng )水(shuǐ ),汩(gǔ )陈(chén )其(qí )五(wǔ )行(háng ),帝(dì )乃(nǎi )震(zhèn )怒(nù ),弗(fú )畀(bì )《洪(hóng )范(fàn )》九(jiǔ )畴(chóu ),彝(yí )伦(lún )逌(yōu )攸(yōu )。鲧(gǔn )则(zé )殛(jí )死(sǐ ),禹(yǔ )乃(nǎi )嗣(sì )兴(xìng ),天(tiān )乃(nǎi )锡(xī )禹(yǔ )《洪(hóng )范(fàn )》九(jiǔ )畴(chóu ),彝(yí )伦(lún )攸(yōu )叙(xù )。’”此(cǐ )武(wǔ )王(wáng )问(wèn )《雒(luò )书(shū )》于(yú )箕(jī )子(zǐ ),箕(jī )子(zǐ )对(duì )禹(yǔ )得(dé )《雒(luò )书(shū )》之(zhī )意(yì )也(yě )。

“初(chū )一(yī )曰(yuē )五(wǔ )行(háng );次(cì )二(èr )曰(yuē )羞(xiū )用(yòng )五(wǔ )事(shì );次(cì )三(sān )曰(yuē )农(nóng )用(yòng )八(bā )政(zhèng );次(cì )四(sì )曰(yuē )旪(xié )用(yòng )五(wǔ )纪(jì );次(cì )五(wǔ )曰(yuē )建(jiàn )用(yòng )皇(huáng )极(jí );次(cì )六(liù )曰(yuē )艾(ài )用(yòng )三(sān )德(dé ),次(cì )七(qī )曰(yuē )明(míng )用(yòng )稽(jī )疑(yí );次(cì )八(bā )曰(yuē )念(niàn )用(yòng )庶(shù )征(zhēng );次(cì )九(jiǔ )曰(yuē )乡(xiāng )用(yòng )五(wǔ )福(fú ),畏(wèi )用(yòng )六(liù )极(jí )。”凡(fán )此(cǐ )六(liù )十(shí )五(wǔ )字(zì ),皆(jiē )《雒(luò )书(shū )》本(běn )文(wén ),所(suǒ )谓(wèi )天(tiān )乃(nǎi )锡(xī )禹(yǔ )大(dà )法(fǎ )九(jiǔ )章(zhāng )常(cháng )事(shì )所(suǒ )次(cì )者(zhě )也(yě )。以(yǐ )为(wéi )《河(hé )图(tú )》、《洛(luò )书(shū )》相(xiàng )为(wéi )经(jīng )纬(wěi ),八(bā )卦(guà )、九(jiǔ )章(zhāng )相(xiàng )为(wéi )表(biǎo )里(lǐ )。昔(xī )殷(yīn )道(dào )弛(chí ),文(wén )王(wáng )演(yǎn )《周(zhōu )易(yì )》;周(zhōu )道(dào )敝(bì ),孔(kǒng )子(zǐ )述(shù )《春(chūn )秋(qiū )》。则(zé )《乾(qián )》、《坤(kūn )》之(zhī )阴(yīn )阳(yáng ),效(xiào )《洪(hóng )范(fàn )》之(zhī )咎(jiù )征(zhēng ),天(tiān )人(rén )之(zhī )道(dào )粲(càn )然(rán )著(zhe )矣(yǐ )。

汉(hàn )兴(xìng ),承(chéng )秦(qín )灭(miè )学(xué )之(zhī )后(hòu ),景(jǐng )、武(wǔ )之(zhī )世(shì ),董(dǒng )仲(zhòng )舒(shū )治(zhì )《公(gōng )羊(yáng )春(chūn )秋(qiū )》,始(shǐ )推(tuī )阴(yīn )阳(yáng ),为(wéi )儒(rú )者(zhě )宗(zōng )。宣(xuān )、元(yuán )之(zhī )后(hòu ),刘(liú )向(xiàng )治(zhì )《穀(yù )梁(liáng )春(chūn )秋(qiū )》,数(shù )其(qí )祸(huò )福(fú ),传(chuán )以(yǐ )《洪(hóng )范(fàn )》,与(yǔ )促(cù )舒(shū )错(cuò )。至(zhì )向(xiàng )子(zǐ )歆(xīn )治(zhì )《左(zuǒ )氏(shì )传(chuán )》,其(qí )《春(chūn )秋(qiū )》意(yì )亦(yì )已(yǐ )乖(guāi )矣(yǐ );言(yán )《五(wǔ )行(háng )传(chuán )》,又(yòu )颇(pō )不(bú )同(tóng )。是(shì )以(yǐ )促(cù )舒(shū ),别(bié )向(xiàng )、歆(xīn ),传(chuán )载(zǎi )眭(suī )孟(mèng )、夏(xià )侯(hóu )胜(shèng )、京(jīng )房(fáng )、谷(gǔ )永(yǒng )、李(lǐ )寻(xún )之(zhī )徒(tú ),所(suǒ )陈(chén )行(háng )事(shì ),讫(qì )于(yú )王(wáng )莽(mǎng ),举(jǔ )十(shí )二(èr )世(shì ),以(yǐ )傅(fù )《春(chūn )秋(qiū )》,著(zhe )于(yú )篇(piān )。

经(jīng )曰(yuē ):“初(chū )一(yī )曰(yuē )五(wǔ )行(háng )。五(wǔ )行(háng ):一(yī )曰(yuē )水(shuǐ ),二(èr )曰(yuē )火(huǒ ),三(sān )曰(yuē )木(mù ),四(sì )曰(yuē )金(jīn ),五(wǔ )曰(yuē )土(tǔ )。水(shuǐ )曰(yuē )润(rùn )下(xià ),火(huǒ )曰(yuē )炎(yán )上(shàng ),木(mù )曰(yuē )曲(qǔ )直(zhí ),金(jīn )曰(yuē )从(cóng )革(gé ),土(tǔ )EBBC稼(jià )穑(sè )。”

传(chuán )曰(yuē ):“田(tián )猎(liè )不(bú )宿(xiǔ ),饮(yǐn )食(shí )不(bú )享(xiǎng ),出(chū )入(rù )不(bú )节(jiē ),夺(duó )民(mín )农(nóng )时(shí ),及(jí )有(yǒu )奸(jiān )谋(móu ),则(zé )木(mù )不(bú )曲(qǔ )直(zhí )。”

说(shuō )曰(yuē ):“木(mù ),东(dōng )方(fāng )也(yě )。于(yú )《易(yì )》,地(dì )上(shàng )之(zhī )木(mù )为(wéi )《观(guān )》。其(qí )于(yú )王(wáng )事(shì ),威(wēi )仪(yí )容(róng )貌(mào )亦(yì )可(kě )观(guān )者(zhě )也(yě )。故(gù )行(háng )步(bù )有(yǒu )佩(pèi )玉(yù )之(zhī )度(dù ),登(dēng )车(chē )有(yǒu )和(hé )鸾(luán )之(zhī )节(jiē ),田(tián )狩(shòu )有(yǒu )三(sān )驱(qū )之(zhī )制(zhì ),饮(yǐn )食(shí )有(yǒu )享(xiǎng )献(xiàn )之(zhī )礼(lǐ ),出(chū )入(rù )有(yǒu )名(míng ),使(shǐ )民(mín )以(yǐ )时(shí ),务(wù )在(zài )劝(quàn )农(nóng )桑(sāng ),谋(móu )在(zài )安(ān )百(bǎi )姓(xìng ):如(rú )此(cǐ ),则(zé )木(mù )得(dé )其(qí )性(xìng )矣(yǐ )。若(ruò )乃(nǎi )田(tián )猎(liè )驰(chí )骋(chěng )不(bú )反(fǎn )宫(gōng )室(shì ),饮(yǐn )食(shí )沉(chén )湎(miǎn )不(bú )顾(gù )法(fǎ )度(dù ),妄(wàng )兴(xìng )繇(yáo )役(yì )以(yǐ )夺(duó )民(mín )时(shí ),作(zuò )为(wéi )奸(jiān )诈(zhà )以(yǐ )伤(shāng )民(mín )财(cái ),则(zé )木(mù )失(shī )其(qí )性(xìng )矣(yǐ )。盖(gài )工(gōng )匠(jiàng )之(zhī )为(wéi )轮(lún )矢(shǐ )者(zhě )多(duō )伤(shāng )败(bài ),乃(nǎi )木(mù )为(wéi )变(biàn )怪(guài ),是(shì )为(wéi )木(mù )不(bú )曲(qǔ )直(zhí )。

《春(chūn )秋(qiū )》成(chéng )公(gōng )十(shí )六(liù )年(nián )“正(zhèng )月(yuè ),雨(yǔ ),木(mù )冰(bīng )”。刘(liú )歆(xīn )以(yǐ )为(wéi )上(shàng )阳(yáng )施(shī )不(bú )下(xià )通(tōng ),下(xià )阴(yīn )施(shī )不(bú )上(shàng )达(dá ),故(gù )雨(yǔ ),而(ér )木(mù )为(wéi )之(zhī )冰(bīng ),雰(fēn )气(qì )寒(hán ),木(mù )不(bú )曲(qǔ )直(zhí )也(yě )。刘(liú )向(xiàng )以(yǐ )为(wéi )冰(bīng )者(zhě )阴(yīn )之(zhī )盛(shèng )而(ér )水(shuǐ )滞(zhì )者(zhě )也(yě ),木(mù )者(zhě )少(shǎo )阳(yáng ),贵(guì )臣(chén )卿(qīng )大(dà )夫(fū )之(zhī )象(xiàng )也(yě )。此(cǐ )人(rén )将(jiāng )有(yǒu )害(hài ),则(zé )阴(yīn )气(qì )胁(xié )木(mù ),木(mù )先(xiān )寒(hán ),故(gù )得(dé )雨(yǔ )而(ér )冰(bīng )也(yě )。是(shì )时(shí ),叔(shū )孙(sūn )乔(qiáo )如(rú )出(chū )奔(bēn ),公(gōng )子(zǐ )偃(yǎn )诛(zhū )死(sǐ )。一(yī )曰(yuē ),时(shí )晋(jìn )执(zhí )季(jì )孙(sūn )行(háng )父(fù ),又(yòu )执(zhí )公(gōng ),此(cǐ )执(zhí )辱(rǔ )之(zhī )异(yì )。或(huò )曰(yuē ),今(jīn )之(zhī )长(zhǎng )老(lǎo )名(míng )木(mù )冰(bīng )为(wéi )“木(mù )介(jiè )”。介(jiè )者(zhě ),甲(jiǎ )。甲(jiǎ ),兵(bīng )象(xiàng )也(yě )。是(shì )岁(suì )晋(jìn )有(yǒu )DBB3陵(líng )之(zhī )战(zhàn ),楚(chǔ )王(wáng )伤(shāng )目(mù )而(ér )败(bài )。属(shǔ )常(cháng )雨(yǔ )也(yě )。

传(chuán )曰(yuē ):“弃(qì )法(fǎ )律(lǜ ),逐(zhú )功(gōng )臣(chén ),杀(shā )太(tài )子(zǐ ),以(yǐ )妾(qiè )以(yǐ )妻(qī ),则(zé )火(huǒ )不(bú )炎(yán )上(shàng )。”

说(shuō )曰(yuē ):火(huǒ ),南(nán )方(fāng ),扬(yáng )光(guāng )辉(huī )为(wéi )明(míng )者(zhě )也(yě )。其(qí )于(yú )王(wáng )者(zhě ),南(nán )面(miàn )乡(xiāng )明(míng )而(ér )治(zhì )。《书(shū )》云(yún ):“知(zhī )人(rén )则(zé )哲(zhé ),能(néng )官(guān )人(rén )。”故(gù )尧(yáo )、舜(shùn )举(jǔ )群(qún )贤(xián )而(ér )命(mìng )之(zhī )朝(cháo ),远(yuǎn )四(sì )佞(nìng )而(ér )放(fàng )诸(zhū )野(yě )。孔(kǒng )子(zǐ )曰(yuē ):“浸(jìn )润(rùn )之(zhī )谮(zèn )、肤(fū )受(shòu )之(zhī )诉(sù )不(bú )行(háng )焉(yān ),可(kě )谓(wèi )明(míng )矣(yǐ )。”贤(xián )佞(nìng )分(fèn )别(bié ),官(guān )人(rén )有(yǒu )序(xù ),帅(shuài )由(yóu )旧(jiù )章(zhāng ),敬(jìng )重(zhòng )功(gōng )勋(xūn ),殊(shū )别(bié )適(shì )庶(shù ),如(rú )此(cǐ )则(zé )火(huǒ )得(dé )其(qí )性(xìng )矣(yǐ )。若(ruò )乃(nǎi )信(xìn )道(dào )不(bú )笃(dǔ ),或(huò )耀(yào )虚(xū )伪(wěi ),谗(chán )夫(fū )昌(chāng ),邪(xié )胜(shèng )正(zhèng ),则(zé )火(huǒ )失(shī )其(qí )性(xìng )矣(yǐ )。自(zì )上(shàng )而(ér )降(jiàng ),及(jí )滥(làn )炎(yán )妄(wàng )起(qǐ )。灾(zāi )宗(zōng )庙(miào ),烧(shāo )宫(gōng )馆(guǎn ),虽(suī )兴(xìng )师(shī )众(zhòng ),弗(fú )能(néng )救(jiù )也(yě ),是(shì )为(wéi )火(huǒ )不(bú )炎(yán )上(shàng )。

《春(chūn )秋(qiū )》桓(huán )公(gōng )十(shí )四(sì )年(nián )“八(bā )月(yuè )壬(rén )申(shēn ),御(yù )廪(lǐn )灾(zāi )”。董(dǒng )仲(zhòng )舒(shū )以(yǐ )为(wéi )先(xiān )是(shì )四(sì )国(guó )共(gòng )伐(fá )鲁(lǔ ),大(dà )破(pò )之(zhī )于(yú )龙(lóng )门(mén )。百(bǎi )姓(xìng )伤(shāng )者(zhě )未(wèi )廖(liào ),怨(yuàn )咎(jiù )未(wèi )复(fù ),而(ér )君(jūn )臣(chén )俱(jù )惰(duò ),内(nèi )怠(dài )政(zhèng )事(shì ),外(wài )海(hǎi )四(sì )邻(lín ),非(fēi )能(néng )保(bǎo )守(shǒu )宗(zōng )庙(miào )终(zhōng )其(qí )天(tiān )年(nián )者(zhě )也(yě ),故(gù )天(tiān )灾(zāi )御(yù )廪(lǐn )以(yǐ )戒(jiè )之(zhī )。刘(liú )向(xiàng )以(yǐ )为(wéi )御(yù )廪(lǐn ),夫(fū )人(rén )八(bā )妾(qiè )所(suǒ )舂(chōng )米(mǐ )之(zhī )臧(zāng )以(yǐ )奉(fèng )宗(zōng )庙(miào )者(zhě )也(yě ),时(shí )夫(fū )人(rén )有(yǒu )淫(yín )行(háng ),挟(jiā )逆(nì )心(xīn ),天(tiān )戒(jiè )若(ruò )曰(yuē ),夫(fū )人(rén )不(bú )可(kě )以(yǐ )奉(fèng )宗(zōng )庙(miào )。桓(huán )不(bú )寤(wù ),与(yǔ )夫(fū )人(rén )俱(jù )会(huì )齐(qí ),夫(fū )人(rén )谮(zèn )桓(huán )公(gōng )于(yú )齐(qí )侯(hóu ),齐(qí )侯(hóu )杀(shā )桓(huán )公(gōng )。刘(liú )歆(xīn )以(yǐ )为(wéi )御(yù )廪(lǐn ),公(gōng )所(suǒ )亲(qīn )耕(gēng )籍(jí )田(tián )以(yǐ )奉(fèng )粢(zī )盛(shèng )者(zhě )也(yě ),弃(qì )法(fǎ )度(dù )亡(wáng )礼(lǐ )之(zhī )应(yīng )也(yě )。

严(yán )公(gōng )二(èr )十(shí )年(nián )“夏(xià ),齐(qí )大(dà )灾(zāi )”。刘(liú )向(xiàng )以(yǐ )为(wéi )齐(qí )桓(huán )好(hǎo )色(sè ),听(tīng )女(nǚ )口(kǒu ),以(yǐ )妾(qiè )为(wéi )妻(qī ),適(shì )庶(shù )数(shù )更(gèng ),故(gù )致(zhì )大(dà )灾(zāi )。桓(huán )公(gōng )不(bú )寤(wù ),及(jí )死(sǐ ),適(shì )庶(shù )分(fèn )争(zhēng ),九(jiǔ )月(yuè )不(bú )得(dé )葬(zàng )。《公(gōng )羊(yáng )传(chuán )》曰(yuē ),大(dà )灾(zāi ),疫(yì )也(yě )。董(dǒng )仲(zhòng )舒(shū )以(yǐ )为(wéi ),鲁(lǔ )夫(fū )人(rén )淫(yín )于(yú )齐(qí ),齐(qí )桓(huán )姊(zǐ )妹(mèi )不(bú )嫁(jià )者(zhě )七(qī )人(rén )。国(guó )君(jūn ),民(mín )之(zhī )父(fù )母(mǔ );夫(fū )妇(fù ),生(shēng )化(huà )之(zhī )本(běn )。本(běn )伤(shāng )则(zé )末(mò )夭(yāo ),故(gù )天(tiān )灾(zāi )所(suǒ )予(yǔ )也(yě )。

釐(lí )公(gōng )二(èr )十(shí )年(nián )“五(wǔ )月(yuè )乙(yǐ )巳(sì ),西(xī )宫(gōng )灾(zāi )”。《穀(yù )梁(liáng )》以(yǐ )为(wéi )愍(mǐn )公(gōng )宫(gōng )也(yě ),以(yǐ )谥(shì )言(yán )之(zhī )则(zé )若(ruò )疏(shū ),故(gù )谓(wèi )之(zhī )西(xī )宫(gōng )。刘(liú )向(xiàng )以(yǐ )为(wéi )釐(lí )立(lì )妾(qiè )母(mǔ )为(wéi )夫(fū )人(rén )以(yǐ )入(rù )宗(zōng )庙(miào ),故(gù )天(tiān )灾(zāi )愍(mǐn )宫(gōng ),若(ruò )曰(yuē ),去(qù )其(qí )卑(bēi )而(ér )亲(qīn )者(zhě ),将(jiāng )害(hài )宗(zōng )庙(miào )之(zhī )正(zhèng )礼(lǐ )。董(dǒng )仲(zhòng )舒(shū )以(yǐ )为(wéi )釐(lí )娶(qǔ )于(yú )楚(chǔ ),而(ér )齐(qí )媵(yìng )之(zhī ),胁(xié )公(gōng )使(shǐ )立(lì )以(yǐ )为(wéi )夫(fū )人(rén )。西(xī )宫(gōng )者(zhě ),小(xiǎo )寝(qǐn ),夫(fū )人(rén )之(zhī )居(jū )也(yě )。若(ruò )曰(yuē ),妾(qiè )何(hé )为(wéi )此(cǐ )宫(gōng )!诛(zhū )去(qù )之(zhī )意(yì )也(yě )。以(yǐ )天(tiān )灾(zāi )之(zhī ),故(gù )大(dà )之(zhī )曰(yuē )西(xī )宫(gōng )也(yě )。《左(zuǒ )氏(shì )》以(yǐ )为(wéi )西(xī )宫(gōng )者(zhě ),公(gōng )宫(gōng )也(yě ),言(yán )西(xī ),知(zhī )有(yǒu )东(dōng )。东(dōng )宫(gōng ),太(tài )子(zǐ )所(suǒ )居(jū )。言(yán )宫(gōng ),举(jǔ )区(qū )皆(jiē )灾(zāi )也(yě )。

宣(xuān )公(gōng )十(shí )六(liù )年(nián )“夏(xià ),成(chéng )周(zhōu )宣(xuān )榭(xiè )火(huǒ )”。榭(xiè )者(zhě ),所(suǒ )以(yǐ )臧(zāng )乐(lè )器(qì ),宣(xuān )其(qí )名(míng )也(yě )。董(dǒng )仲(zhòng )舒(shū )、刘(liú )向(xiàng )以(yǐ )为(wéi )十(shí )五(wǔ )年(nián )王(wáng )札(zhá )子(zǐ )杀(shā )召(zhào )伯(bó )、毛(máo )伯(bó ),天(tiān )子(zǐ )不(bú )能(néng )诛(zhū )。天(tiān )戒(jiè )若(ruò )曰(yuē ),不(bú )能(néng )行(háng )政(zhèng )令(lìng ),何(hé )以(yǐ )礼(lǐ )乐(lè )为(wéi )而(ér )臧(zāng )之(zhī )?《左(zuǒ )氏(shì )经(jīng )》曰(yuē ):“成(chéng )周(zhōu )宣(xuān )榭(xiè )火(huǒ ),人(rén )火(huǒ )也(yě )。人(rén )火(huǒ )曰(yuē )火(huǒ ),天(tiān )火(huǒ )曰(yuē )灾(zāi )。”榭(xiè )者(zhě ),讲(jiǎng )武(wǔ )之(zhī )坐(zuò )星(xīng )。

成(chéng )公(gōng )三(sān )年(nián )“二(èr )月(yuè )甲(jiǎ )子(zǐ ),新(xīn )宫(gōng )灾(zāi )”。《穀(yù )梁(liáng )》以(yǐ )为(wéi )宣(xuān )宫(gōng ),不(bú )言(yán )谥(shì ),恭(gōng )也(yě )。刘(liú )向(xiàng )以(yǐ )为(wéi )时(shí )鲁(lǔ )三(sān )桓(huán )子(zǐ )孙(sūn )始(shǐ )执(zhí )国(guó )政(zhèng ),宣(xuān )公(gōng )欲(yù )诛(zhū )之(zhī ),恐(kǒng )不(bú )能(néng ),使(shǐ )大(dà )夫(fū )公(gōng )孙(sūn )归(guī )父(fù )如(rú )晋(jìn )谋(móu )。未(wèi )反(fǎn ),宣(xuān )公(gōng )死(sǐ )。三(sān )家(jiā )谮(zèn )归(guī )父(fù )于(yú )成(chéng )公(gōng )。成(chéng )公(gōng )父(fù )丧(sàng )未(wèi )葬(zàng ),听(tīng )谗(chán )而(ér )逐(zhú )其(qí )父(fù )之(zhī )臣(chén ),使(shǐ )奔(bēn )齐(qí ),故(gù )天(tiān )灾(zāi )宣(xuān )宫(gōng ),明(míng )不(bú )用(yòng )父(fù )命(mìng )之(zhī )象(xiàng )也(yě )。一(yī )曰(yuē ),三(sān )家(jiā )亲(qīn )而(ér )亡(wáng )礼(lǐ ),犹(yóu )宣(xuān )公(gōng )杀(shā )子(zǐ )赤(chì )而(ér )立(lì )。亡(wáng )礼(lǐ )而(ér )亲(qīn ),天(tiān )灾(zāi )宣(xuān )庙(miào ),欲(yù )示(shì )去(qù )三(sān )家(jiā )也(yě )。董(dǒng )仲(zhòng )舒(shū )以(yǐ )为(wéi )成(chéng )居(jū )丧(sàng )亡(wáng )哀(āi )戚(qī )心(xīn ),数(shù )兴(xìng )兵(bīng )战(zhàn )伐(fá ),故(gù )天(tiān )灾(zāi )其(qí )父(fù )庙(miào ),示(shì )失(shī )子(zǐ )道(dào ),不(bú )能(néng )奉(fèng )宗(zōng )庙(miào )也(yě )。一(yī )曰(yuē ),宣(xuān )杀(shā )君(jūn )而(ér )立(lì ),不(bú )当(dāng )列(liè )于(yú )群(qún )祖(zǔ )也(yě )。

襄(xiāng )公(gōng )九(jiǔ )年(nián )“春(chūn ),宋(sòng )灾(zāi )”。刘(liú )向(xiàng )以(yǐ )为(wéi )先(xiān )是(shì )宋(sòng )公(gōng )听(tīng )谗(chán ),逐(zhú )其(qí )大(dà )夫(fū )华(huá )弱(ruò ),出(chū )奔(bēn )鲁(lǔ )。《左(zuǒ )氏(shì )传(chuán )》曰(yuē ),宋(sòng )灾(zāi ),乐(lè )喜(xǐ )为(wéi )司(sī )城(chéng ),先(xiān )使(shǐ )火(huǒ )所(suǒ )未(wèi )至(zhì )彻(chè )小(xiǎo )屋(wū ),涂(tú )大(dà )屋(wū ),陈(chén )畚(běn )輂(jú ),具(jù )绠(gěng )缶(fǒu ),备(bèi )水(shuǐ )器(qì ),畜(chù )水(shuǐ )潦(liáo ),积(jī )土(tǔ )涂(tú ),缮(shàn )守(shǒu )备(bèi ),表(biǎo )火(huǒ )道(dào ),储(chǔ )正(zhèng )徒(tú )。郊(jiāo )保(bǎo )之(zhī )民(mín ),使(shǐ )奔(bēn )火(huǒ )所(suǒ )。又(yòu )饬(chì )众(zhòng )官(guān ),各(gè )慎(shèn )其(qí )职(zhí )。晋(jìn )侯(hóu )闻(wén )之(zhī ),问(wèn )士(shì )弱(ruò )曰(yuē ):“宋(sòng )灾(zāi ),于(yú )是(shì )乎(hū )知(zhī )有(yǒu )天(tiān )道(dào ),何(hé )故(gù )?”对(duì )曰(yuē ):“古(gǔ )之(zhī )火(huǒ )正(zhèng ),或(huò )食(shí )于(yú )心(xīn ),或(huò )食(shí )于(yú )咮(zhòu ),以(yǐ )出(chū )入(rù )火(huǒ )。是(shì )故(gù )咮(zhòu )为(wéi )鹑(chún )火(huǒ ),心(xīn )为(wéi )大(dà )火(huǒ )。陶(táo )唐(táng )氏(shì )之(zhī )火(huǒ )正(zhèng )阏(è )伯(bó ),居(jū )商(shāng )丘(qiū ),祀(sì )大(dà )火(huǒ ),而(ér )火(huǒ )纪(jì )时(shí )焉(yān )。相(xiàng )土(tǔ )因(yīn )之(zhī ),故(gù )商(shāng )主(zhǔ )大(dà )火(huǒ )。商(shāng )人(rén )阅(yuè )其(qí )祸(huò )败(bài )之(zhī )衅(xìn )必(bì )始(shǐ )于(yú )火(huǒ ),是(shì )以(yǐ )知(zhī )有(yǒu )天(tiān )道(dào )。”公(gōng )曰(yuē ):“可(kě )必(bì )乎(hū )?”对(duì )曰(yuē ):“在(zài )道(dào )。国(guó )乱(luàn )亡(wáng )象(xiàng ),不(bú )可(kě )知(zhī )也(yě )。”说(shuō )曰(yuē ):古(gǔ )之(zhī )火(huǒ )正(zhèng ),谓(wèi )火(huǒ )官(guān )也(yě ),掌(zhǎng )祭(jì )火(huǒ )星(xīng ),行(háng )火(huǒ )政(zhèng )。季(jì )春(chūn )昏(hūn ),心(xīn )星(xīng )出(chū )东(dōng )方(fāng ),而(ér )咮(zhòu )、七(qī )星(xīng )、鸟(niǎo )首(shǒu )正(zhèng )在(zài )南(nán )方(fāng ),则(zé )用(yòng )火(huǒ );季(jì )秋(qiū ),星(xīng )入(rù ),则(zé )止(zhǐ )火(huǒ ),以(yǐ )顺(shùn )天(tiān )时(shí ),救(jiù )民(mín )疾(jí )。帝(dì )喾(kù )则(zé )有(yǒu )祝(zhù )融(róng ),尧(yáo )时(shí )有(yǒu )阏(è )伯(bó ),民(mín )赖(lài )其(qí )德(dé ),死(sǐ )则(zé )以(yǐ )为(wéi )火(huǒ )祖(zǔ ),配(pèi )祭(jì )火(huǒ )星(xīng ),故(gù )曰(yuē )“或(huò )食(shí )于(yú )心(xīn ),或(huò )食(shí )于(yú )咮(zhòu )也(yě )。”相(xiàng )土(tǔ ),商(shāng )祖(zǔ )契(qì )之(zhī )曾(céng )孙(sūn ),代(dài )阏(è )伯(bó )后(hòu )主(zhǔ )火(huǒ )星(xīng )。宋(sòng ),其(qí )后(hòu )也(yě ),世(shì )司(sī )其(qí )占(zhàn ),故(gù )先(xiān )知(zhī )火(huǒ )灾(zāi )。贤(xián )君(jūn )见(jiàn )变(biàn ),能(néng )修(xiū )道(dào )以(yǐ )除(chú )凶(xiōng );乱(luàn )君(jūn )亡(wáng )象(xiàng ),天(tiān )不(bú )谴(qiǎn )告(gào ),故(gù )不(bú )可(kě )必(bì )也(yě )。

三(sān )十(shí )年(nián )“五(wǔ )月(yuè )甲(jiǎ )午(wǔ ),宋(sòng )灾(zāi )”。董(dǒng )仲(zhòng )舒(shū )以(yǐ )为(wéi )伯(bó )姬(jī )如(rú )宋(sòng )五(wǔ )年(nián ),宋(sòng )恭(gōng )公(gōng )卒(zú ),伯(bó )姬(jī )幽(yōu )居(jū )守(shǒu )节(jiē )三(sān )十(shí )余(yú )年(nián ),又(yòu )忧(yōu )伤(shāng )国(guó )家(jiā )之(zhī )患(huàn )祸(huò ),积(jī )阴(yīn )生(shēng )阳(yáng ),故(gù )火(huǒ )生(shēng )灾(zāi )也(yě )。刘(liú )向(xiàng )以(yǐ )为(wéi )先(xiān )是(shì )宋(sòng )公(gōng )听(tīng )谗(chán )而(ér )杀(shā )大(dà )子(zǐ )座(zuò ),应(yīng )火(huǒ )不(bú )炎(yán )上(shàng )之(zhī )罚(fá )也(yě )。

《左(zuǒ )氏(shì )传(chuán )》昭(zhāo )公(gōng )六(liù )年(nián )“六(liù )月(yuè )丙(bǐng )戌(xū ),郑(zhèng )灾(zāi )”。是(shì )春(chūn )三(sān )月(yuè ),郑(zhèng )人(rén )铸(zhù )刑(xíng )书(shū )。士(shì )文(wén )伯(bó )曰(yuē ):“火(huǒ )见(jiàn ),郑(zhèng )其(qí )火(huǒ )乎(hū )?火(huǒ )未(wèi )出(chū )而(ér )作(zuò )火(huǒ )以(yǐ )铸(zhù )刑(xíng )器(qì ),臧(zāng )争(zhēng )辟(pì )焉(yān )。火(huǒ )而(ér )象(xiàng )之(zhī ),不(bú )火(huǒ )何(hé )为(wéi )?”说(shuō )曰(yuē ):火(huǒ )星(xīng )出(chū )于(yú )周(zhōu )五(wǔ )月(yuè ),而(ér )郑(zhèng )以(yǐ )三(sān )月(yuè )作(zuò )火(huǒ )铸(zhù )鼎(dǐng ),刻(kè )刑(xíng )辟(pì )书(shū ),以(yǐ )为(wéi )民(mín )约(yuē ),是(shì )为(wéi )刑(xíng )器(qì )争(zhēng )辟(pì ),故(gù )火(huǒ )星(xīng )出(chū ),与(yǔ )五(wǔ )行(háng )之(zhī )火(huǒ )争(zhēng )明(míng )为(wéi )灾(zāi ),其(qí )象(xiàng )然(rán )也(yě ),又(yòu )弃(qì )法(fǎ )律(lǜ )之(zhī )占(zhàn )也(yě )。不(bú )书(shū )于(yú )经(jīng ),时(shí )不(bú )告(gào )鲁(lǔ )也(yě )。

九(jiǔ )年(nián )“夏(xià )四(sì )月(yuè ),陈(chén )火(huǒ )”。董(dǒng )仲(zhòng )舒(shū )以(yǐ )为(wéi )陈(chén )夏(xià )征(zhēng )舒(shū )杀(shā )君(jūn ),楚(chǔ )严(yán )王(wáng )托(tuō )欲(yù )为(wéi )陈(chén )讨(tǎo )贼(zéi ),陈(chén )国(guó )辟(pì )门(mén )而(ér )待(dài )之(zhī ),至(zhì )因(yīn )灭(miè )陈(chén )。陈(chén )臣(chén )子(zǐ )尤(yóu )毒(dú )恨(hèn )甚(shèn ),极(jí )阴(yīn )生(shēng )阳(yáng ),故(gù )致(zhì )火(huǒ )灾(zāi )。刘(liú )向(xiàng )以(yǐ )为(wéi )先(xiān )是(shì )陈(chén )侯(hóu )弟(dì )招(zhāo )杀(shā )陈(chén )太(tài )子(zǐ )偃(yǎn )师(shī ),皆(jiē )外(wài )事(shì ),不(bú )因(yīn )其(qí )宫(gōng )馆(guǎn )者(zhě ),略(luè )之(zhī )也(yě )。八(bā )年(nián )十(shí )月(yuè )壬(rén )午(wǔ ),楚(chǔ )师(shī )灭(miè )陈(chén ),《春(chūn )秋(qiū )》不(bú )与(yǔ )蛮(mán )夷(yí )灭(miè )中(zhōng )国(guó ),故(gù )复(fù )书(shū )陈(chén )火(huǒ )也(yě )。《左(zuǒ )氏(shì )经(jīng )》曰(yuē )“陈(chén )灾(zāi )”。《传(chuán )》曰(yuē )“郑(zhèng )裨(bì )灶(zào )曰(yuē ):‘五(wǔ )年(nián ),陈(chén )将(jiāng )复(fù )封(fēng ),封(fēng )五(wǔ )十(shí )二(èr )年(nián )而(ér )遂(suí )亡(wáng )。’子(zǐ )产(chǎn )问(wèn )其(qí )故(gù ),对(duì )曰(yuē ):‘陈(chén ),水(shuǐ )属(shǔ )也(yě )。火(huǒ ),水(shuǐ )妃(fēi )也(yě ),而(ér )楚(chǔ )所(suǒ )相(xiàng )也(yě )。今(jīn )火(huǒ )出(chū )而(ér )火(huǒ )陈(chén ),逐(zhú )楚(chǔ )而(ér )建(jiàn )陈(chén )也(yě )。妃(fēi )以(yǐ )五(wǔ )成(chéng ),故(gù )曰(yuē )五(wǔ )年(nián )。岁(suì )五(wǔ )及(jí )鹑(chún )火(huǒ ),而(ér )后(hòu )陈(chén )卒(zú )亡(wáng ),楚(chǔ )克(kè )有(yǒu )之(zhī ),天(tiān )之(zhī )道(dào )也(yě )。’”说(shuō )曰(yuē ):颛(zhuān )顼(xū )以(yǐ )水(shuǐ )王(wáng ),陈(chén )其(qí )族(zú )也(yě )。今(jīn )兹(zī )岁(suì )在(zài )星(xīng )纪(jì ),后(hòu )五(wǔ )年(nián )在(zài )大(dà )梁(liáng )。大(dà )梁(liáng ),昴(mǎo )也(yě )。金(jīn )为(wéi )水(shuǐ )宗(zōng ),得(dé )其(qí )宗(zōng )而(ér )昌(chāng ),故(gù )曰(yuē )“五(wǔ )年(nián )陈(chén )将(jiāng )复(fù )封(fēng )”。楚(chǔ )之(zhī )先(xiān )为(wéi )火(huǒ )正(zhèng ),故(gù )曰(yuē )“楚(chǔ )所(suǒ )相(xiàng )也(yě )”。天(tiān )以(yǐ )一(yī )生(shēng )水(shuǐ ),地(dì )以(yǐ )二(èr )生(shēng )火(huǒ ),天(tiān )以(yǐ )三(sān )生(shēng )木(mù ),地(dì )以(yǐ )四(sì )生(shēng )金(jīn ),天(tiān )以(yǐ )五(wǔ )生(shēng )土(tǔ )。五(wǔ )位(wèi )皆(jiē )以(yǐ )五(wǔ )而(ér )合(hé ),而(ér )阴(yīn )阳(yáng )易(yì )位(wèi ),故(gù )曰(yuē )“妃(fēi )以(yǐ )五(wǔ )成(chéng )”。然(rán )则(zé )水(shuǐ )之(zhī )大(dà )数(shù )六(liù ),火(huǒ )七(qī ),木(mù )八(bā ),金(jīn )九(jiǔ ),土(tǔ )十(shí )。故(gù )水(shuǐ )以(yǐ )天(tiān )一(yī )为(wéi )火(huǒ )二(èr )牡(mǔ ),木(mù )以(yǐ )天(tiān )三(sān )为(wéi )土(tǔ )十(shí )牡(mǔ ),土(tǔ )以(yǐ )天(tiān )五(wǔ )为(wéi )水(shuǐ )六(liù )牡(mǔ ),火(huǒ )以(yǐ )天(tiān )上(shàng )为(wéi )金(jīn )四(sì )牡(mǔ ),金(jīn )以(yǐ )天(tiān )九(jiǔ )为(wéi )木(mù )八(bā )牡(mǔ )。阳(yáng )奇(qí )为(wéi )牡(mǔ ),阴(yīn )耦(ǒu )为(wéi )妃(fēi )。故(gù )曰(yuē )“水(shuǐ ),火(huǒ )之(zhī )牡(mǔ )也(yě );火(huǒ ),水(shuǐ )妃(fēi )也(yě )”。于(yú )《易(yì )》,“坎(kǎn )”为(wéi )水(shuǐ ),为(wéi )中(zhōng )男(nán ),“离(lí )”为(wéi )火(huǒ ),为(wéi )中(zhōng )女(nǚ ),盖(gài )取(qǔ )诸(zhū )此(cǐ )也(yě )。自(zì )大(dà )梁(liáng )四(sì )岁(suì )而(ér )及(jí )鹑(chún )火(huǒ ),四(sì )周(zhōu )四(sì )十(shí )八(bā )岁(suì ),凡(fán )五(wǔ )及(jí )鹑(chún )火(huǒ ),五(wǔ )十(shí )二(èr )年(nián )而(ér )陈(chén )卒(zú )亡(wáng )。火(huǒ )盛(shèng )水(shuǐ )衰(shuāi ),故(gù )曰(yuē )“天(tiān )之(zhī )道(dào )也(yě )”。哀(āi )公(gōng )十(shí )七(qī )年(nián )七(qī )月(yuè )己(jǐ )卯(mǎo ),楚(chǔ )灭(miè )陈(chén )。

昭(zhāo )十(shí )八(bā )年(nián )“五(wǔ )月(yuè )壬(rén )午(wǔ ),宋(sòng )、卫(wèi )、陈(chén )、郑(zhèng )灾(zāi )”。董(dǒng )仲(zhòng )舒(shū )以(yǐ )为(wéi )象(xiàng )王(wáng )室(shì )将(jiāng )乱(luàn ),天(tiān )下(xià )莫(mò )救(jiù ),故(gù )灾(zāi )四(sì )国(guó ),言(yán )亡(wáng )四(sì )方(fāng )也(yě )。又(yòu )宋(sòng )、卫(wèi )、陈(chén )、郑(zhèng )之(zhī )君(jūn )皆(jiē )荒(huāng )淫(yín )于(yú )乐(lè ),不(bú )恤(xù )国(guó )政(zhèng ),与(yǔ )周(zhōu )室(shì )同(tóng )行(háng )。阳(yáng )失(shī )节(jiē )则(zé )火(huǒ )灾(zāi )出(chū ),是(shì )以(yǐ )同(tóng )日(rì )灾(zāi )也(yě )。刘(liú )向(xiàng )以(yǐ )为(wéi ),宋(sòng )、陈(chén ),王(wáng )者(zhě )之(zhī )后(hòu );卫(wèi )、郑(zhèng ),周(zhōu )同(tóng )姓(xìng )也(yě )。时(shí )周(zhōu )景(jǐng )王(wáng )老(lǎo ),刘(liú )子(zǐ )、单(dān )子(zǐ )事(shì )王(wáng )子(zǐ )猛(měng ),尹(yǐn )氏(shì )、召(zhào )伯(bó )、毛(máo )伯(bó )事(shì )王(wáng )子(zǐ )晁(cháo )。子(zǐ )晁(cháo ),楚(chǔ )之(zhī )出(chū )也(yě )。及(jí )宋(sòng )、卫(wèi )、陈(chén )、郑(zhèng )亦(yì )皆(jiē )外(wài )附(fù )于(yú )楚(chǔ ),亡(wáng )尊(zūn )周(zhōu )室(shì )之(zhī )心(xīn )。后(hòu )三(sān )年(nián ),景(jǐng )王(wáng )崩(bēng ),王(wáng )室(shì )乱(luàn ),故(gù )天(tiān )灾(zāi )四(sì )国(guó )。天(tiān )戒(jiè )若(ruò )曰(yuē ),不(bú )救(jiù )周(zhōu ),反(fǎn )从(cóng )楚(chǔ ),废(fèi )世(shì )子(zǐ ),立(lì )不(bú )正(zhèng ),以(yǐ )害(hài )王(wáng )室(shì ),明(míng )同(tóng )罪(zuì )也(yě )。

定(dìng )公(gōng )二(èr )年(nián )“五(wǔ )月(yuè ),雉(zhì )门(mén )及(jí )两(liǎng )观(guān )灾(zāi )”。董(dǒng )仲(zhòng )舒(shū )、刘(liú )向(xiàng )以(yǐ )为(wéi )此(cǐ )皆(jiē )奢(shē )僭(jiàn )过(guò )度(dù )者(zhě )也(yě )。先(xiān )是(shì ),季(jì )氏(shì )逐(zhú )昭(zhāo )公(gōng ),昭(zhāo )公(gōng )死(sǐ )于(yú )外(wài )。定(dìng )公(gōng )即(jí )位(wèi ),既(jì )不(bú )能(néng )诛(zhū )季(jì )氏(shì ),又(yòu )用(yòng )其(qí )邪(xié )说(shuō ),淫(yín )于(yú )女(nǚ )乐(lè ),而(ér )退(tuì )孔(kǒng )子(zǐ )。天(tiān )戒(jiè )若(ruò )曰(yuē ),去(qù )高(gāo )显(xiǎn )而(ér )奢(shē )僭(jiàn )者(zhě )。一(yī )曰(yuē ),门(mén )阙(què ),号(hào )令(lìng )所(suǒ )由(yóu )出(chū )也(yě ),今(jīn )舍(shě )大(dà )圣(shèng )而(ér )纵(zòng )有(yǒu )罪(zuì ),亡(wáng )以(yǐ )出(chū )号(hào )令(lìng )矣(yǐ )。京(jīng )房(fáng )《易(yì )传(chuán )》曰(yuē ):“君(jūn )不(bú )思(sī )道(dào ),厥(jué )妖(yāo )火(huǒ )烧(shāo )宫(gōng )”。

哀(āi )公(gōng )三(sān )年(nián )“五(wǔ )月(yuè )辛(xīn )卯(mǎo ),桓(huán )、釐(lí )宫(gōng )灾(zāi )。”董(dǒng )仲(zhòng )舒(shū )、刘(liú )向(xiàng )以(yǐ )为(wéi )此(cǐ )二(èr )宫(gōng )不(bú )当(dāng )立(lì ),违(wéi )礼(lǐ )者(zhě )也(yě )。哀(āi )公(gōng )又(yòu )以(yǐ )季(jì )氏(shì )之(zhī )故(gù )不(bú )用(yòng )孔(kǒng )子(zǐ )。孔(kǒng )子(zǐ )在(zài )陈(chén )闻(wén )鲁(lǔ )灾(zāi ),曰(yuē ):“其(qí )桓(huán )、B341之(zhī )宫(gōng )乎(hū )!”以(yǐ )为(wéi )桓(huán ),季(jì )氏(shì )之(zhī )所(suǒ )出(chū ),釐(lí ),使(shǐ )季(jì )氏(shì )世(shì )卿(qīng )者(zhě )也(yě )。

四(sì )年(nián )“六(liù )月(yuè )辛(xīn )丑(chǒu ),毫(háo )社(shè )灾(zāi )”。董(dǒng )仲(zhòng )舒(shū )、刘(liú )向(xiàng )以(yǐ )为(wéi )亡(wáng )国(guó )之(zhī )社(shè ),所(suǒ )以(yǐ )为(wéi )戒(jiè )也(yě )。天(tiān )戒(jiè )若(ruò )曰(yuē ),国(guó )将(jiāng )危(wēi )亡(wáng ),不(bú )用(yòng )戒(jiè )矣(yǐ )。《春(chūn )秋(qiū )》火(huǒ )灾(zāi ),屡(lǚ )于(yú )定(dìng )、哀(āi )之(zhī )间(jiān ),不(bú )用(yòng )圣(shèng )人(rén )而(ér )纵(zòng )骄(jiāo )臣(chén ),将(jiāng )以(yǐ )亡(wáng )国(guó ),不(bú )明(míng )甚(shèn )也(yě )。一(yī )曰(yuē ),天(tiān )生(shēng )孔(kǒng )子(zǐ ),非(fēi )为(wéi )定(dìng )、哀(āi )也(yě ),盖(gài )失(shī )礼(lǐ )不(bú )明(míng ),火(huǒ )灾(zāi )应(yīng )之(zhī ),自(zì )然(rán )象(xiàng )也(yě )。

高(gāo )后(hòu )元(yuán )年(nián )五(wǔ )月(yuè )丙(bǐng )申(shēn ),赵(zhào )丛(cóng )台(tái )灾(zāi )。刘(liú )向(xiàng )以(yǐ )为(wéi ),是(shì )时(shí )吕(lǚ )氏(shì )女(nǚ )为(wéi )赵(zhào )王(wáng )后(hòu ),嫉(jí )妒(dù ),将(jiāng )为(wéi )谗(chán )口(kǒu )以(yǐ )害(hài )赵(zhào )王(wáng )。王(wáng )不(bú )寤(wù )焉(yān ),卒(zú )见(jiàn )幽(yōu )杀(shā )。

惠(huì )帝(dì )四(sì )年(nián )十(shí )月(yuè )乙(yǐ )亥(hài ),未(wèi )央(yāng )宫(gōng )凌(líng )室(shì )灾(zāi );丙(bǐng )子(zǐ ),织(zhī )室(shì )灾(zāi )。刘(liú )向(xiàng )以(yǐ )为(wéi )元(yuán )年(nián )吕(lǚ )太(tài )后(hòu )杀(shā )赵(zhào )王(wáng )如(rú )意(yì ),残(cán )戮(lù )其(qí )母(mǔ )戚(qī )夫(fū )人(rén )。是(shì )岁(suì )十(shí )月(yuè )壬(rén )寅(yín ),太(tài )后(hòu )立(lì )帝(dì )姊(zǐ )鲁(lǔ )元(yuán )公(gōng )主(zhǔ )女(nǚ )为(wéi )皇(huáng )后(hòu )。其(qí )乙(yǐ )亥(hài ),凌(líng )室(shì )灾(zāi )。明(míng )日(rì ),织(zhī )室(shì )灾(zāi )。凌(líng )室(shì )所(suǒ )以(yǐ )供(gòng )养(yǎng )饮(yǐn )食(shí ),织(zhī )室(shì )所(suǒ )以(yǐ )奉(fèng )宗(zōng )庙(miào )衣(yī )服(fú ),与(yǔ )《春(chūn )秋(qiū )》御(yù )廪(lǐn )同(tóng )义(yì )。天(tiān )戒(jiè )若(ruò )曰(yuē ),皇(huáng )后(hòu )亡(wáng )奉(fèng )宗(zōng )庙(miào )之(zhī )德(dé ),将(jiāng )绝(jué )祭(jì )祀(sì )。其(qí )后(hòu ),皇(huáng )后(hòu )亡(wáng )子(zǐ ),后(hòu )宫(gōng )美(měi )人(rén )有(yǒu )男(nán ),太(tài )后(hòu )使(shǐ )皇(huáng )后(hòu )名(míng )之(zhī ),而(ér )杀(shā )其(qí )母(mǔ )。惠(huì )帝(dì )崩(bēng ),嗣(sì )子(zǐ )立(lì ),有(yǒu )怨(yuàn )言(yán ),太(tài )后(hòu )废(fèi )之(zhī ),更(gèng )立(lì )吕(lǚ )氏(shì )子(zǐ )弘(hóng )为(wéi )少(shǎo )帝(dì )。赖(lài )大(dà )臣(chén )共(gòng )诛(zhū )诸(zhū )吕(lǚ )而(ér )立(lì )文(wén )帝(dì ),惠(huì )后(hòu )幽(yōu )废(fèi )。

文(wén )帝(dì )七(qī )年(nián )六(liù )月(yuè )癸(guǐ )酉(yǒu ),未(wèi )央(yāng )宫(gōng )东(dōng )阙(què )罘(fú )思(sī )灾(zāi )。刘(liú )向(xiàng )以(yǐ )为(wéi ),东(dōng )阙(què )所(suǒ )以(yǐ )朝(cháo )诸(zhū )侯(hóu )之(zhī )门(mén )也(yě ),罘(fú )思(sī )在(zài )其(qí )外(wài ),诸(zhū )侯(hóu )之(zhī )象(xiàng )也(yě )。汉(hàn )兴(xìng ),大(dà )封(fēng )诸(zhū )侯(hóu )王(wáng ),连(lián )城(chéng )数(shù )十(shí )。文(wén )帝(dì )即(jí )位(wèi ),贾(jiǎ )谊(yì )等(děng )以(yǐ )为(wéi )违(wéi )古(gǔ )制(zhì )度(dù ),必(bì )将(jiāng )叛(pàn )逆(nì )。先(xiān )是(shì ),济(jì )北(běi )、淮(huái )南(nán )王(wáng )皆(jiē )谋(móu )反(fǎn ),其(qí )后(hòu )吴(wú )、楚(chǔ )七(qī )国(guó )举(jǔ )兵(bīng )而(ér )诛(zhū )。

景(jǐng )帝(dì )中(zhōng )五(wǔ )年(nián )八(bā )月(yuè )己(jǐ )酉(yǒu ),未(wèi )央(yāng )宫(gōng )东(dōng )阙(què )灾(zāi )。先(xiān )是(shì ),栗(lì )太(tài )子(zǐ )废(fèi )为(wéi )临(lín )江(jiāng )王(wáng ),以(yǐ )罪(zuì )征(zhēng )诣(yì )中(zhōng )尉(wèi ),自(zì )杀(shā )。丞(chéng )相(xiàng )条(tiáo )侯(hóu )周(zhōu )亚(yà )夫(fū )以(yǐ )不(bú )合(hé )旨(zhǐ )称(chēng )疾(jí )免(miǎn ),后(hòu )二(èr )年(nián )下(xià )狱(yù )死(sǐ )。

武(wǔ )帝(dì )建(jiàn )元(yuán )六(liù )年(nián )六(liù )月(yuè )丁(dīng )酉(yǒu ),辽(liáo )东(dōng )高(gāo )庙(miào )灾(zāi )。四(sì )月(yuè )壬(rén )子(zǐ ),高(gāo )园(yuán )便(biàn )殿(diàn )火(huǒ )。董(dǒng )仲(zhòng )舒(shū )对(duì )曰(yuē ):“《春(chūn )秋(qiū )》之(zhī )道(dào )举(jǔ )往(wǎng )以(yǐ )明(míng )来(lái ),是(shì )故(gù )天(tiān )下(xià )有(yǒu )物(wù ),视(shì )《春(chūn )秋(qiū )》所(suǒ )举(jǔ )与(yǔ )同(tóng )比(bǐ )者(zhě ),精(jīng )微(wēi )眇(miǎo )以(yǐ )存(cún )其(qí )意(yì ),通(tōng )伦(lún )类(lèi )以(yǐ )贯(guàn )其(qí )理(lǐ ),天(tiān )地(dì )之(zhī )变(biàn ),国(guó )家(jiā )之(zhī )事(shì ),粲(càn )然(rán )皆(jiē )见(jiàn ),亡(wáng )所(suǒ )疑(yí )矣(yǐ )。按(àn )《春(chūn )秋(qiū )》鲁(lǔ )定(dìng )公(gōng )、哀(āi )公(gōng )时(shí ),季(jì )氏(shì )之(zhī )恶(è )已(yǐ )孰(shú ),而(ér )孔(kǒng )子(zǐ )之(zhī )圣(shèng )方(fāng )盛(shèng )。夫(fū )以(yǐ )盛(shèng )圣(shèng )而(ér )易(yì )孰(shú )恶(è ),季(jì )孙(sūn )虽(suī )重(zhòng ),鲁(lǔ )君(jūn )虽(suī )轻(qīng ),其(qí )势(shì )可(kě )成(chéng )也(yě )。故(gù )字(zì )公(gōng )二(èr )年(nián )五(wǔ )月(yuè )两(liǎng )观(guān )灾(zāi )。两(liǎng )观(guān ),僭(jiàn )礼(lǐ )之(zhī )物(wù )。天(tiān )灾(zāi )之(zhī )者(zhě ),若(ruò )曰(yuē ),僭(jiàn )礼(lǐ )之(zhī )臣(chén )可(kě )以(yǐ )去(qù )。已(yǐ )见(jiàn )罪(zuì )征(zhēng ),而(ér )后(hòu )告(gào )可(kě )去(qù ),此(cǐ )天(tiān )意(yì )也(yě )。定(dìng )公(gōng )不(bú )知(zhī )省(shěng )。至(zhì )哀(āi )公(gōng )三(sān )年(nián )五(wǔ )月(yuè ),桓(huán )宫(gōng )、釐(lí )宫(gōng )灾(zāi )。二(èr )者(zhě )同(tóng )事(shì ),所(suǒ )为(wéi )一(yī )也(yě ),若(ruò )曰(yuē )燔(fán )贵(guì )而(ér )去(qù )不(bú )义(yì )云(yún )尔(ěr )。哀(āi )公(gōng )未(wèi )能(néng )见(jiàn ),故(gù )四(sì )年(nián )六(liù )月(yuè )毫(háo )社(shè )灾(zāi )。两(liǎng )观(guān )、桓(huán )、釐(lí )庙(miào )、毫(háo )社(shè ),四(sì )者(zhě )皆(jiē )不(bú )当(dāng )立(lì ),天(tiān )皆(jiē )燔(fán )其(qí )不(bú )当(dāng )立(lì )者(zhě )以(yǐ )示(shì )鲁(lǔ ),欲(yù )其(qí )去(qù )乱(luàn )臣(chén )而(ér )用(yòng )圣(shèng )人(rén )也(yě )。季(jì )氏(shì )亡(wáng )道(dào )久(jiǔ )矣(yǐ ),前(qián )是(shì )天(tiān )不(bú )见(jiàn )灾(zāi )者(zhě ),鲁(lǔ )未(wèi )有(yǒu )贤(xián )圣(shèng )臣(chén ),虽(suī )欲(yù )去(qù )季(jì )孙(sūn ),其(qí )力(lì )不(bú )能(néng ),昭(zhāo )公(gōng )是(shì )也(yě )。至(zhì )定(dìng )、哀(āi )乃(nǎi )见(jiàn )之(zhī ),其(qí )时(shí )可(kě )也(yě )。不(bú )时(shí )不(bú )见(jiàn ),天(tiān )之(zhī )道(dào )也(yě )。今(jīn )高(gāo )庙(miào )不(bú )当(dāng )居(jū )辽(liáo )东(dōng ),高(gāo )园(yuán )殿(diàn )不(bú )当(dāng )居(jū )陵(líng )旁(páng ),于(yú )礼(lǐ )亦(yì )不(bú )当(dāng )立(lì ),与(yǔ )鲁(lǔ )所(suǒ )灾(zāi )同(tóng )。其(qí )不(bú )当(dāng )立(lì )久(jiǔ )矣(yǐ ),至(zhì )于(yú )陛(bì )下(xià )时(shí )天(tiān )乃(nǎi )灾(zāi )之(zhī )者(zhě ),殆(dài )其(qí )时(shí )可(kě )也(yě )。昔(xī )秦(qín )受(shòu )亡(wáng )周(zhōu )之(zhī )敝(bì ),而(ér )亡(wáng )以(yǐ )化(huà )之(zhī );汉(hàn )受(shòu )亡(wáng )秦(qín )之(zhī )敝(bì ),又(yòu )亡(wáng )以(yǐ )化(huà )之(zhī )。夫(fū )继(jì )二(èr )敝(bì )之(zhī )后(hòu ),承(chéng )其(qí )下(xià )流(liú ),兼(jiān )受(shòu )其(qí )猥(wěi ),难(nán )治(zhì )甚(shèn )矣(yǐ )。又(yòu )多(duō )兄(xiōng )弟(dì )亲(qīn )戚(qī )骨(gǔ )肉(ròu )之(zhī )连(lián ),骄(jiāo )扬(yáng )奢(shē )侈(chǐ ),恣(zì )睢(suī )者(zhě )众(zhòng ),所(suǒ )谓(wèi )重(zhòng )难(nán )之(zhī )时(shí )者(zhě )也(yě )。陛(bì )下(xià )正(zhèng )当(dāng )大(dà )敝(bì )之(zhī )后(hòu ),又(yòu )遭(zāo )重(zhòng )难(nán )之(zhī )时(shí ),甚(shèn )可(kě )忧(yōu )也(yě )。故(gù )天(tiān )灾(zāi )若(ruò )语(yǔ )陛(bì )下(xià ):‘当(dāng )今(jīn )之(zhī )世(shì ),虽(suī )敝(bì )而(ér )重(zhòng )难(nán ),非(fēi )以(yǐ )太(tài )平(píng )至(zhì )公(gōng ),不(bú )能(néng )治(zhì )出(chū )。视(shì )亲(qīn )戚(qī )贵(guì )属(shǔ )在(zài )诸(zhū )侯(hóu )远(yuǎn )正(zhèng )最(zuì )甚(shèn )者(zhě ),忍(rěn )而(ér )诛(zhū )之(zhī ),如(rú )吾(wú )燔(fán )辽(liáo )东(dōng )高(gāo )庙(miào )乃(nǎi )可(kě );视(shì )近(jìn )臣(chén )在(zài )国(guó )中(zhōng )处(chù )旁(páng )仄(zè )及(jí )贵(guì )而(ér )不(bú )正(zhèng )者(zhě ),忍(rěn )而(ér )诛(zhū )之(zhī ),如(rú )吾(wú )燔(fán )高(gāo )园(yuán )殿(diàn )乃(nǎi )可(kě )’云(yún )尔(ěr )。在(zài )外(wài )而(ér )不(bú )正(zhèng )者(zhě ),虽(suī )贵(guì )如(rú )高(gāo )庙(miào ),犹(yóu )灾(zāi )燔(fán )之(zhī ),况(kuàng )诸(zhū )侯(hóu )乎(hū )!在(zài )内(nèi )不(bú )正(zhèng )者(zhě ),虽(suī )贵(guì )如(rú )高(gāo )园(yuán )殿(diàn ),犹(yóu )燔(fán )灾(zāi )之(zhī ),况(kuàng )大(dà )臣(chén )乎(hū )!此(cǐ )天(tiān )意(yì )也(yě )。罪(zuì )在(zài )外(wài )者(zhě )天(tiān )灾(zāi )外(wài ),罪(zuì )在(zài )内(nèi )者(zhě )天(tiān )灾(zāi )内(nèi ),燔(fán )甚(shèn )罪(zuì )当(dāng )重(zhòng ),燔(fán )简(jiǎn )罪(zuì )当(dāng )轻(qīng ),承(chéng )天(tiān )意(yì )之(zhī )道(dào )也(yě )。”

先(xiān )是(shì ),淮(huái )南(nán )王(wáng )安(ān )入(rù )朝(cháo ),始(shǐ )与(yǔ )帝(dì )舅(jiù )太(tài )尉(wèi )武(wǔ )安(ān )侯(hóu )田(tián )蚡(fén )有(yǒu )逆(nì )言(yán )。其(qí )后(hòu )胶(jiāo )西(xī )于(yú )王(wáng )、赵(zhào )敬(jìng )肃(sù )王(wáng )、常(cháng )山(shān )宪(xiàn )王(wáng )皆(jiē )数(shù )犯(fàn )法(fǎ ),或(huò )至(zhì )夷(yí )灭(miè )人(rén )家(jiā ),药(yào )杀(shā )二(èr )千(qiān )石(shí ),而(ér )淮(huái )南(nán )、衡(héng )山(shān )王(wáng )遂(suí )谋(móu )反(fǎn )。胶(jiāo )东(dōng )、江(jiāng )都(dōu )王(wáng )皆(jiē )知(zhī )其(qí )谋(móu ),阴(yīn )治(zhì )兵(bīng )弩(nǔ ),欲(yù )以(yǐ )应(yīng )之(zhī )。至(zhì )元(yuán )朔(shuò )六(liù )年(nián ),乃(nǎi )发(fā )觉(jiào )而(ér )伏(fú )辜(gū )。时(shí )田(tián )分(fèn )已(yǐ )死(sǐ ),不(bú )及(jí )诛(zhū )。上(shàng )思(sī )仲(zhòng )舒(shū )前(qián )言(yán ),使(shǐ )仲(zhòng )舒(shū )弟(dì )子(zǐ )吕(lǚ )步(bù )舒(shū )持(chí )斧(fǔ )钺(yuè )治(zhì )淮(huái )南(nán )狱(yù ),以(yǐ )《春(chūn )秋(qiū )》谊(yì )颛(zhuān )断(duàn )于(yú )外(wài ),不(bú )请(qǐng )。既(jì )还(hái )奏(zòu )事(shì ),上(shàng )皆(jiē )是(shì )之(zhī )。

太(tài )初(chū )元(yuán )年(nián )十(shí )一(yī )月(yuè )乙(yǐ )酉(yǒu ),未(wèi )央(yāng )宫(gōng )柏(bǎi )梁(liáng )台(tái )灾(zāi )。先(xiān )是(shì ),大(dà )风(fēng )发(fā )其(qí )屋(wū ),夏(xià )侯(hóu )始(shǐ )昌(chāng )先(xiān )言(yán )其(qí )灾(zāi )日(rì )。后(hòu )有(yǒu )江(jiāng )充(chōng )巫(wū )蛊(gǔ )卫(wèi )太(tài )子(zǐ )事(shì )。

征(zhēng )和(hé )二(èr )年(nián )春(chūn ),涿(zhuō )郡(jùn )铁(tiě )官(guān )铸(zhù )铁(tiě ),铁(tiě )销(xiāo ),皆(jiē )飞(fēi )上(shàng )去(qù ),此(cǐ )火(huǒ )为(wéi )变(biàn )使(shǐ )之(zhī )然(rán )也(yě )。其(qí )三(sān )月(yuè ),涿(zhuō )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )刘(liú )屈(qū )氂(lí )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng )。后(hòu )月(yuè ),巫(wū )蛊(gǔ )事(shì )兴(xìng ),帝(dì )女(nǚ )诸(zhū )邑(yì )公(gōng )主(zhǔ )、阳(yáng )石(shí )公(gōng )主(zhǔ )、丞(chéng )相(xiàng )公(gōng )孙(sūn )贺(hè )、子(zǐ )太(tài )仆(pú )敬(jìng )声(shēng )、平(píng )阳(yáng )侯(hóu )曹(cáo )宗(zōng )等(děng )皆(jiē )下(xià )狱(yù )死(sǐ )。七(qī )月(yuè ),使(shǐ )者(zhě )江(jiāng )充(chōng )掘(jué )蛊(gǔ )太(tài )子(zǐ )宫(gōng ),太(tài )子(zǐ )与(yǔ )母(mǔ )皇(huáng )后(hòu )议(yì ),恐(kǒng )不(bú )能(néng )自(zì )明(míng ),乃(nǎi )杀(shā )充(chōng ),举(jǔ )兵(bīng )与(yǔ )丞(chéng )相(xiàng )刘(liú )屈(qū )氂(lí )战(zhàn ),死(sǐ )者(zhě )数(shù )万(wàn )人(rén ),太(tài )子(zǐ )败(bài )走(zǒu ),至(zhì )湖(hú )自(zì )杀(shā )。明(míng )年(nián ),屈(qū )氂(lí )复(fù )坐(zuò )祝(zhù )诅(zǔ )要(yào )斩(zhǎn ),妻(qī )枭(xiāo )首(shǒu )也(yě )。成(chéng )帝(dì )河(hé )平(píng )二(èr )年(nián )正(zhèng )月(yuè ),沛(pèi )那(nà )铁(tiě )官(guān )铸(zhù )铁(tiě ),铁(tiě )不(bú )下(xià ),隆(lóng )隆(lóng )如(rú )雷(léi )声(shēng ),又(yòu )如(rú )鼓(gǔ )音(yīn ),工(gōng )十(shí )三(sān )人(rén )惊(jīng )走(zǒu )。音(yīn )止(zhǐ ),还(hái )视(shì )地(dì ),地(dì )陷(xiàn )数(shù )尺(chǐ ),炉(lú )分(fèn )为(wéi )十(shí ),一(yī )炉(lú )中(zhōng )销(xiāo )铁(tiě )散(sàn )如(rú )流(liú )星(xīng ),皆(jiē )上(shàng )去(qù ),与(yǔ )征(zhēng )和(hé )二(èr )年(nián )同(tóng )象(xiàng ),其(qí )夏(xià ),帝(dì )舅(jiù )五(wǔ )人(rén )封(fēng )列(liè )侯(hóu ),号(hào )五(wǔ )侯(hóu )。元(yuán )舅(jiù )王(wáng )凤(fèng )为(wéi )大(dà )司(sī )马(mǎ )、大(dà )将(jiāng )军(jūn ),秉(bǐng )政(zhèng )。后(hòu )二(èr )年(nián ),丞(chéng )相(xiàng )王(wáng )商(shāng )与(yǔ )凤(fèng )有(yǒu )隙(xì ),凤(fèng )谮(zèn )之(zhī ),免(miǎn )官(guān ),自(zì )杀(shā )。明(míng )年(nián ),京(jīng )兆(zhào )尹(yǐn )王(wáng )章(zhāng )讼(sòng )商(shāng )忠(zhōng )直(zhí ),言(yán )凤(fèng )颛(zhuān )权(quán ),凤(fèng )诬(wū )章(zhāng )以(yǐ )大(dà )逆(nì )罪(zuì ),下(xià )狱(yù )死(sǐ )。妻(qī )子(zǐ )徙(xǐ )合(hé )浦(pǔ )。后(hòu )许(xǔ )皇(huáng )后(hòu )坐(zuò )巫(wū )蛊(gǔ )废(fèi ),而(ér )赵(zhào )飞(fēi )燕(yàn )为(wéi )皇(huáng )后(hòu ),妹(mèi )为(wéi )昭(zhāo )仪(yí ),贼(zéi )害(hài )皇(huáng )子(zǐ ),成(chéng )帝(dì )遂(suí )亡(wáng )嗣(sì )。皇(huáng )后(hòu )、昭(zhāo )仪(yí )皆(jiē )伏(fú )辜(gū )。一(yī )曰(yuē ),铁(tiě )飞(fēi )属(shǔ )金(jīn )不(bú )从(cóng )革(gé )。

昭(zhāo )帝(dì )元(yuán )凤(fèng )元(yuán )年(nián ),燕(yàn )城(chéng )南(nán )门(mén )灾(zāi )。刘(liú )向(xiàng )以(yǐ )为(wéi )时(shí )燕(yàn )王(wáng )使(shǐ )邪(xié )臣(chén )通(tōng )于(yú )汉(hàn ),为(wéi )谗(chán )贼(zéi ),谋(móu )逆(nì )乱(luàn )。南(nán )门(mén )者(zhě ),通(tōng )汉(hàn )道(dào )也(yě )。天(tiān )戒(jiè )若(ruò )曰(yuē ),邪(xié )臣(chén )往(wǎng )来(lái ),为(wéi )奸(jiān )谗(chán )于(yú )汉(hàn ),绝(jué )亡(wáng )之(zhī )道(dào )也(yě )。燕(yàn )王(wáng )不(bú )寤(wù ),卒(zú )伏(fú )其(qí )辜(gū )。

元(yuán )凤(fèng )四(sì )年(nián )五(wǔ )月(yuè )丁(dīng )丑(chǒu ),孝(xiào )文(wén )庙(miào )正(zhèng )殿(diàn )灾(zāi )。刘(liú )向(xiàng )认(rèn )为(wéi ),孝(xiào )文(wén ),太(tài )宗(zōng )之(zhī )君(jūn ),与(yǔ )成(chéng )周(zhōu )宣(xuān )榭(xiè )火(huǒ )同(tóng )义(yì )。先(xiān )是(shì ),皇(huáng )后(hòu )父(fù )车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )上(shàng )官(guān )安(ān )、安(ān )父(fù )左(zuǒ )将(jiāng )军(jūn )桀(jié )谋(móu )为(wéi )逆(nì ),大(dà )将(jiāng )军(jūn )霍(huò )光(guāng )诛(zhū )之(zhī )。皇(huáng )后(hòu )以(yǐ )光(guāng )外(wài )孙(sūn ),年(nián )少(shǎo )不(bú )知(zhī ),居(jū )位(wèi )如(rú )故(gù )。光(guāng )欲(yù )后(hòu )有(yǒu )子(zǐ ),因(yīn )上(shàng )待(dài )疾(jí )医(yī )言(yán ),禁(jìn )内(nèi )后(hòu )宫(gōng )皆(jiē )不(bú )得(dé )进(jìn ),唯(wéi )皇(huáng )后(hòu )颛(zhuān )寝(qǐn )。皇(huáng )后(hòu )年(nián )六(liù )岁(suì )而(ér )立(lì ),十(shí )三(sān )年(nián )而(ér )昭(zhāo )帝(dì )崩(bēng ),遂(suí )绝(jué )继(jì )嗣(sì )。光(guāng )执(zhí )朝(cháo )政(zhèng ),犹(yóu )周(zhōu )公(gōng )之(zhī )摄(shè )也(yě )。是(shì )岁(suì )正(zhèng )月(yuè ),上(shàng )加(jiā )元(yuán )服(fú ),通(tōng )《诗(shī )》、《尚(shàng )书(shū )》,有(yǒu )明(míng )哲(zhé )之(zhī )性(xìng )。光(guāng )亡(wáng )周(zhōu )公(gōng )之(zhī )德(dé ),秉(bǐng )政(zhèng )九(jiǔ )年(nián ),久(jiǔ )于(yú )周(zhōu )公(gōng ),上(shàng )既(jì )已(yǐ )冠(guàn )而(ér )不(bú )归(guī )政(zhèng ),将(jiāng )为(wéi )国(guó )害(hài )。故(gù )正(zhèng )月(yuè )加(jiā )元(yuán )服(fú ),五(wǔ )月(yuè )而(ér )灾(zāi )见(jiàn )。古(gǔ )之(zhī )庙(miào )皆(jiē )在(zài )城(chéng )中(zhōng ),孝(xiào )文(wén )庙(miào )始(shǐ )出(chū )居(jū )外(wài ),天(tiān )戒(jiè )若(ruò )曰(yuē ),去(qù )贵(guì )而(ér )不(bú )正(zhèng )者(zhě )。宣(xuān )帝(dì )既(jì )立(lì ),光(guāng )犹(yóu )摄(shè )政(zhèng ),骄(jiāo )溢(yì )过(guò )制(zhì ),至(zhì )妻(qī )显(xiǎn )杀(shā )许(xǔ )皇(huáng )后(hòu ),光(guāng )闻(wén )而(ér )不(bú )讨(tǎo ),后(hòu )遂(suí )诛(zhū )灭(miè )。

宣(xuān )帝(dì )甘(gān )露(lù )元(yuán )年(nián )四(sì )月(yuè )丙(bǐng )申(shēn ),中(zhōng )山(shān )太(tài )上(shàng )皇(huáng )庙(miào )灾(zāi )。甲(jiǎ )辰(chén ),孝(xiào )文(wén )庙(miào )灾(zāi )。元(yuán )帝(dì )初(chū )元(yuán )三(sān )年(nián )四(sì )月(yuè )乙(yǐ )未(wèi ),孝(xiào )武(wǔ )园(yuán )白(bái )鹤(hè )馆(guǎn )灾(zāi )。刘(liú )向(xiàng )以(yǐ )为(wéi ),先(xiān )是(shì )前(qián )将(jiāng )军(jūn )萧(xiāo )望(wàng )之(zhī )、光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū )击(jī )堪(kān )辅(fǔ )政(zhèng ),为(wéi )佞(nìng )臣(chén )石(shí )显(xiǎn )、许(xǔ )章(zhāng )等(děng )所(suǒ )谮(zèn ),望(wàng )之(zhī )自(zì )杀(shā ),堪(kān )废(fèi )黜(chù )。明(míng )年(nián ),白(bái )鹤(hè )馆(guǎn )灾(zāi )。园(yuán )中(zhōng )五(wǔ )里(lǐ )驰(chí )逐(zhú )走(zǒu )马(mǎ )之(zhī )馆(guǎn ),不(bú )当(dāng )在(zài )山(shān )陵(líng )昭(zhāo )穆(mù )之(zhī )地(dì )。天(tiān )戒(jiè )若(ruò )曰(yuē ),去(qù )贵(guì )近(jìn )逸(yì )游(yóu )不(bú )正(zhèng )之(zhī )臣(chén ),将(jiāng )害(hài )忠(zhōng )良(liáng )。后(hòu )章(zhāng )坐(zuò )走(zǒu )马(mǎ )上(shàng )林(lín )下(xià )烽(fēng )驰(chí )逐(zhú )。免(miǎn )官(guān )。

永(yǒng )光(guāng )四(sì )年(nián )六(liù )月(yuè )甲(jiǎ )戌(xū ),孝(xiào )宣(xuān )杜(dù )陵(líng )园(yuán )东(dōng )阙(què )南(nán )方(fāng )灾(zāi )。刘(liú )向(xiàng )以(yǐ )为(wéi ),先(xiān )是(shì )上(shàng )复(fù )征(zhēng )用(yòng )周(zhōu )堪(kān )为(wéi )光(guāng )禄(lù )勋(xūn ),及(jí )堪(kān )弟(dì )子(zǐ )张(zhāng )猛(měng )为(wéi )太(tài )中(zhōng )大(dà )夫(fū ),石(shí )显(xiǎn )等(děng )复(fù )谮(zèn )毁(huǐ )之(zhī ),皆(jiē )出(chū )外(wài )迁(qiān )。是(shì )岁(suì ),上(shàng )复(fù )征(zhēng )堪(kān )领(lǐng )尚(shàng )书(shū ),猛(měng )给(gěi )事(shì )中(zhōng ),石(shí )显(xiǎn )等(děng )终(zhōng )欲(yù )害(hài )之(zhī )。园(yuán )陵(líng )小(xiǎo )于(yú )朝(cháo )廷(tíng ),阙(què )在(zài )司(sī )马(mǎ )门(mén )中(zhōng ),内(nèi )臣(chén )石(shí )显(xiǎn )之(zhī )象(xiàng )也(yě )。孝(xiào )宣(xuān ),亲(qīn )而(ér )贵(guì );阙(què ),法(fǎ )令(lìng )所(suǒ )从(cóng )出(chū )也(yě )。天(tiān )戒(jiè )若(ruò )曰(yuē ),去(qù )法(fǎ )令(lìng ),内(nèi )臣(chén )亲(qīn )而(ér )贵(guì )者(zhě )必(bì )为(wéi )国(guó )害(hài )。后(hòu )堪(kān )希(xī )得(dé )进(jìn )见(jiàn ),因(yīn )显(xiǎn )言(yán )事(shì ),事(shì )决(jué )显(xiǎn )口(kǒu )。堪(kān )病(bìng )不(bú )能(néng )言(yán )。显(xiǎn )诬(wū )告(gào )张(zhāng )猛(měng ),自(zì )杀(shā )于(yú )公(gōng )车(chē )。成(chéng )帝(dì )即(jí )位(wèi ),显(xiǎn )卒(zú )伏(fú )辜(gū )。

成(chéng )帝(dì )建(jiàn )始(shǐ )元(yuán )年(nián )正(zhèng )月(yuè )乙(yǐ )丑(chǒu ),皇(huáng )考(kǎo )庙(miào )灾(zāi )。初(chū ),宣(xuān )帝(dì )为(wéi )昭(zhāo )帝(dì )后(hòu )而(ér )立(lì )父(fù )庙(miào ),于(yú )礼(lǐ )不(bú )正(zhèng )。是(shì )时(shí ),大(dà )将(jiāng )军(jūn )王(wáng )凤(fèng )颛(zhuān )权(quán )擅(shàn )朝(cháo ),甚(shèn )于(yú )田(tián )分(fèn ),将(jiāng )害(hài )国(guó )家(jiā ),故(gù )天(tiān )于(yú )元(yuán )年(nián )正(zhèng )月(yuè )而(ér )见(jiàn )象(xiàng )也(yě )。其(qí )后(hòu )浸(jìn )盛(shèng ),五(wǔ )将(jiāng )世(shì )权(quán ),遂(suí )以(yǐ )亡(wáng )道(dào )。

鸿(hóng )嘉(jiā )三(sān )年(nián )八(bā )月(yuè )乙(yǐ )卯(mǎo ),孝(xiào )景(jǐng )庙(miào )北(běi )阙(què )灾(zāi )。十(shí )一(yī )月(yuè )甲(jiǎ )寅(yín ),许(xǔ )皇(huáng )后(hòu )废(fèi )。

永(yǒng )始(shǐ )元(yuán )年(nián )正(zhèng )月(yuè )癸(guǐ )丑(chǒu ),大(dà )官(guān )凌(líng )室(shì )灾(zāi )。戊(wù )午(wǔ ),戾(lì )后(hòu )园(yuán )南(nán )阙(què )灾(zāi )。是(shì )时(shí ),赵(zhào )飞(fēi )燕(yàn )大(dà )幸(xìng ),许(xǔ )后(hòu )既(jì )废(fèi ),上(shàng )将(jiāng )立(lì )之(zhī ),故(gù )天(tiān )见(jiàn )象(xiàng )于(yú )凌(líng )室(shì ),与(yǔ )惠(huì )帝(dì )四(sì )年(nián )同(tóng )应(yīng )。戾(lì )后(hòu ),卫(wèi )太(tài )子(zǐ )妾(qiè ),遭(zāo )巫(wū )蛊(gǔ )之(zhī )祸(huò ),宣(xuān )帝(dì )既(jì )立(lì ),追(zhuī )加(jiā )尊(zūn )号(hào ),于(yú )礼(lǐ )不(bú )正(zhèng )。又(yòu )戾(lì )后(hòu )起(qǐ )于(yú )微(wēi )贱(jiàn ),与(yǔ )赵(zhào )氏(shì )同(tóng )应(yīng )。天(tiān )戒(jiè )若(ruò )曰(yuē ),微(wēi )贱(jiàn )亡(wáng )德(dé )之(zhī )人(rén )不(bú )可(kě )以(yǐ )奉(fèng )宗(zōng )庙(miào ),将(jiāng )绝(jué )祭(jì )祀(sì ),有(yǒu )凶(xiōng )恶(è )之(zhī )祸(huò )至(zhì )。其(qí )六(liù )月(yuè )丙(bǐng )寅(yín ),赵(zhào )皇(huáng )后(hòu )遂(suí )立(lì ),姊(zǐ )妹(mèi )骄(jiāo )妒(dù ),贼(zéi )害(hài )皇(huáng )子(zǐ ),卒(zú )皆(jiē )受(shòu )诛(zhū )。

永(yǒng )始(shǐ )四(sì )年(nián )四(sì )月(yuè )癸(guǐ )未(wèi ),长(zhǎng )乐(lè )宫(gōng )临(lín )华(huá )殿(diàn )及(jí )未(wèi )央(yāng )宫(gōng )东(dōng )司(sī )马(mǎ )门(mén )灾(zāi )。六(liù )月(yuè )甲(jiǎ )午(wǔ ),孝(xiào )文(wén )霸(bà )陵(líng )园(yuán )东(dōng )阙(què )南(nán )方(fāng )灾(zāi )。长(zhǎng )乐(lè )宫(gōng ),成(chéng )帝(dì )母(mǔ )王(wáng )太(tài )后(hòu )之(zhī )所(suǒ )居(jū )也(yě )。未(wèi )央(yāng )宫(gōng ),帝(dì )所(suǒ )居(jū )也(yě )。霸(bà )陵(líng ),太(tài )宗(zōng )盛(shèng )德(dé )园(yuán )也(yě )。是(shì )时(shí ),太(tài )后(hòu )三(sān )弟(dì )相(xiàng )续(xù )秉(bǐng )政(zhèng ),举(jǔ )宗(zōng )居(jū )位(wèi ),充(chōng )塞(sāi )朝(cháo )廷(tíng ),两(liǎng )宫(gōng )亲(qīn )属(shǔ )将(jiāng )害(hài )国(guó )家(jiā ),故(gù )天(tiān )象(xiàng )仍(réng )见(jiàn )。明(míng )年(nián ),成(chéng )都(dōu )侯(hóu )商(shāng )薨(hōng ),弟(dì )曲(qǔ )阳(yáng )侯(hóu )根(gēn )代(dài )为(wéi )大(dà )司(sī )马(mǎ )秉(bǐng )政(zhèng )。后(hòu )四(sì )年(nián ),根(gēn )乞(qǐ )骸(hái )骨(gǔ ),荐(jiàn )兄(xiōng )子(zǐ )新(xīn )都(dōu )侯(hóu )莽(mǎng )自(zì )代(dài ),遂(suí )覆(fù )国(guó )焉(yān )。

哀(āi )帝(dì )建(jiàn )平(píng )三(sān )年(nián )正(zhèng )月(yuè )癸(guǐ )卯(mǎo ),桂(guì )宫(gōng )鸿(hóng )宁(níng )殿(diàn )灾(zāi ),帝(dì )祖(zǔ )母(mǔ )傅(fù )太(tài )后(hòu )之(zhī )所(suǒ )居(jū )也(yě )。时(shí ),傅(fù )太(tài )后(hòu )欲(yù )与(yǔ )成(chéng )帝(dì )母(mǔ )等(děng )号(hào )齐(qí )尊(zūn ),大(dà )臣(chén )孔(kǒng )光(guāng )、师(shī )丹(dān )等(děng )执(zhí )政(zhèng ),以(yǐ )为(wéi )不(bú )可(kě ),太(tài )后(hòu )皆(jiē )免(miǎn )官(guān )爵(jué ),遂(suí )称(chēng )尊(zūn )号(hào )。后(hòu )三(sān )年(nián ),帝(dì )崩(bēng ),傅(fù )氏(shì )诛(zhū )灭(miè )。

平(píng )帝(dì )元(yuán )始(shǐ )五(wǔ )年(nián )七(qī )月(yuè )己(jǐ )亥(hài ),高(gāo )皇(huáng )帝(dì )原(yuán )庙(miào )殿(diàn )门(mén )灾(zāi )尽(jìn )。高(gāo )皇(huáng )帝(dì )庙(miào )在(zài )长(zhǎng )安(ān )城(chéng )中(zhōng ),后(hòu )以(yǐ )叔(shū )孙(sūn )通(tōng )讥(jī )复(fù )道(dào ),故(gù )复(fù )起(qǐ )原(yuán )庙(miào )于(yú )渭(wèi )北(běi ),非(fēi )正(zhèng )也(yě )。是(shì )时(shí ),平(píng )帝(dì )幼(yòu ),成(chéng )帝(dì )母(mǔ )王(wáng )太(tài )后(hòu )临(lín )朝(cháo ),委(wěi )任(rèn )王(wáng )莽(mǎng ),将(jiāng )篡(cuàn )绝(jué )汉(hàn ),堕(duò )高(gāo )祖(zǔ )宗(zōng )庙(miào ),故(gù )天(tiān )象(xiàng )见(jiàn )也(yě )。其(qí )冬(dōng ),平(píng )帝(dì )崩(bēng )。明(míng )年(nián ),莽(mǎng )居(jū )摄(shè ),因(yīn )以(yǐ )篡(cuàn )国(guó ),后(hòu )卒(zú )夷(yí )灭(miè )。

传(chuán )曰(yuē ):“治(zhì )宫(gōng )室(shì ),饰(shì )台(tái )榭(xiè ),内(nèi )淫(yín )乱(luàn ),犯(fàn )亲(qīn )戚(qī ),侮(wǔ )父(fù )兄(xiōng ),则(zé )稼(jià )穑(sè )不(bú )成(chéng )。”

说(shuō )曰(yuē ):土(tǔ ),中(zhōng )央(yāng ),生(shēng )万(wàn )物(wù )者(zhě )也(yě )。其(qí )于(yú )王(wáng )者(zhě ),为(wéi )内(nèi )事(shì )。宫(gōng )室(shì )、夫(fū )妇(fù )、亲(qīn )属(shǔ ),亦(yì )相(xiàng )生(shēng )者(zhě )也(yě )。古(gǔ )者(zhě )天(tiān )子(zǐ )诸(zhū )侯(hóu ),宫(gōng )庙(miào )大(dà )小(xiǎo )高(gāo )卑(bēi )有(yǒu )制(zhì ),后(hòu )夫(fū )人(rén )媵(yìng )妾(qiè )多(duō )少(shǎo )进(jìn )退(tuì )有(yǒu )度(dù ),九(jiǔ )族(zú )亲(qīn )疏(shū )长(zhǎng )幼(yòu )有(yǒu )序(xù )。孔(kǒng )子(zǐ )曰(yuē ):“礼(lǐ ),与(yǔ )其(qí )奢(shē )也(yě ),宁(níng )俭(jiǎn )。”故(gù )禹(yǔ )卑(bēi )宫(gōng )室(shì ),文(wén )王(wáng )刑(xíng )于(yú )寡(guǎ )妻(qī ),此(cǐ )圣(shèng )人(rén )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )昭(zhāo )教(jiāo )化(huà )也(yě )。如(rú )此(cǐ )则(zé )土(tǔ )得(dé )其(qí )性(xìng )矣(yǐ )。若(ruò )乃(nǎi )奢(shē )淫(yín )骄(jiāo )慢(màn ),则(zé )土(tǔ )失(shī )其(qí )性(xìng )。亡(wáng )水(shuǐ )旱(hàn )之(zhī )灾(zāi )而(ér )草(cǎo )木(mù )百(bǎi )谷(gǔ )不(bú )孰(shú ),是(shì )为(wéi )稼(jià )穑(sè )不(bú )成(chéng )。

严(yán )公(gōng )二(èr )十(shí )八(bā )年(nián )“冬(dōng ),大(dà )亡(wáng )麦(mài )禾(hé )。”董(dǒng )仲(zhòng )舒(shū )以(yǐ )为(wéi ),夫(fū )人(rén )哀(āi )姜(jiāng )淫(yín )乱(luàn ),逆(nì )阴(yīn )气(qì ),故(gù )大(dà )水(shuǐ )也(yě )。刘(liú )向(xiàng )以(yǐ )为(wéi ),水(shuǐ )旱(hàn )当(dāng )书(shū ),不(bú )书(shū )水(shuǐ )旱(hàn )而(ér )曰(yuē )“大(dà )亡(wáng )麦(mài )禾(hé )”者(zhě ),土(tǔ )气(qì )不(bú )养(yǎng ),稼(jià )穑(sè )不(bú )成(chéng )者(zhě )也(yě )。是(shì )时(shí ),夫(fū )人(rén )淫(yín )于(yú )二(èr )叔(shū ),内(nèi )外(wài )亡(wáng )别(bié ),又(yòu )因(yīn )凶(xiōng )饥(jī ),一(yī )年(nián )而(ér )三(sān )筑(zhù )台(tái ),故(gù )应(yīng )是(shì )而(ér )稼(jià )穑(sè )不(bú )成(chéng ),饰(shì )台(tái )榭(xiè )内(nèi )淫(yín )乱(luàn )之(zhī )罚(fá )云(yún )。遂(suí )不(bú )改(gǎi )寤(wù ),四(sì )年(nián )而(ér )死(sǐ ),祸(huò )流(liú )二(èr )世(shì ),奢(shē )淫(yín )之(zhī )患(huàn )也(yě )。

传(chuán )曰(yuē ):“好(hǎo )战(zhàn )攻(gōng ),轻(qīng )百(bǎi )姓(xìng ),饰(shì )城(chéng )郭(guō ),侵(qīn )边(biān )境(jìng ),则(zé )金(jīn )不(bú )从(cóng )革(gé )。”

说(shuō )曰(yuē ):金(jīn ),西(xī )方(fāng ),万(wàn )物(wù )既(jì )成(chéng ),杀(shā )气(qì )之(zhī )始(shǐ )也(yě )。故(gù )立(lì )秋(qiū )而(ér )鹰(yīng )隼(sǔn )击(jī ),秋(qiū )分(fèn )而(ér )微(wēi )霜(shuāng )降(jiàng )。其(qí )于(yú )王(wáng )事(shì ),出(chū )军(jūn )行(háng )师(shī ),把(bǎ )旄(máo )杖(zhàng )钺(yuè ),誓(shì )士(shì )众(zhòng ),抗(kàng )威(wēi )武(wǔ ),所(suǒ )以(yǐ )征(zhēng )畔(pàn )逆(nì )、止(zhǐ )暴(bào )乱(luàn )也(yě )。《诗(shī )》云(yún ):“有(yǒu )虔(qián )秉(bǐng )钺(yuè ),如(rú )火(huǒ )烈(liè )烈(liè )。”又(yòu )曰(yuē ):“载(zǎi )戢(jí )干(gàn )戈(gē ),载(zǎi )橐(tuó )弓(gōng )矢(shǐ )。”动(dòng )静(jìng )应(yīng )谊(yì ),“说(shuō )以(yǐ )犯(fàn )难(nán ),民(mín )忘(wàng )其(qí )死(sǐ )。”如(rú )此(cǐ )则(zé )金(jīn )得(dé )其(qí )性(xìng )矣(yǐ )。若(ruò )乃(nǎi )贪(tān )欲(yù )恣(zì )睢(suī ),务(wù )立(lì )威(wēi )胜(shèng ),不(bú )重(zhòng )民(mín )命(mìng ),则(zé )金(jīn )失(shī )其(qí )性(xìng )。盖(gài )工(gōng )冶(yě )铸(zhù )金(jīn )铁(tiě ),金(jīn )铁(tiě )冰(bīng )滞(zhì )涸(hé )坚(jiān ),不(bú )成(chéng )者(zhě )众(zhòng ),及(jí )为(wéi )变(biàn )怪(guài ),是(shì )为(wéi )金(jīn )不(bú )从(cóng )革(gé )。

《左(zuǒ )氏(shì )传(chuán )》曰(yuē )昭(zhāo )公(gōng )八(bā )年(nián )“春(chūn ),石(shí )言(yán )于(yú )晋(jìn )”。晋(jìn )平(píng )公(gōng )问(wèn )于(yú )师(shī )旷(kuàng ),对(duì )曰(yuē ):“石(shí )不(bú )能(néng )言(yán ),神(shén )或(huò )冯(féng )焉(yān )。作(zuò )事(shì )不(bú )时(shí ),怨(yuàn )讟(dú )动(dòng )于(yú )民(mín ),则(zé )有(yǒu )非(fēi )言(yán )之(zhī )物(wù )而(ér )言(yán )。今(jīn )宫(gōng )室(shì )崇(chóng )侈(chǐ ),民(mín )力(lì )雕(diāo )尽(jìn ),怨(yuàn )讟(dú )并(bìng )兴(xìng ),莫(mò )信(xìn )其(qí )性(xìng ),石(shí )之(zhī )言(yán )不(bú )亦(yì )宜(yí )乎(hū )!”于(yú )是(shì )晋(jìn )侯(hóu )方(fāng )筑(zhù )B055祁(qí )之(zhī )宫(gōng )。叔(shū )向(xiàng )曰(yuē ):“君(jūn )子(zǐ )之(zhī )言(yán ),信(xìn )而(ér )有(yǒu )征(zhēng )。”刘(liú )歆(xīn )以(yǐ )为(wéi )金(jīn )石(shí )同(tóng )类(lèi ),是(shì )为(wéi )金(jīn )不(bú )从(cóng )革(gé ),失(shī )其(qí )性(xìng )也(yě )。刘(liú )向(xiàng )以(yǐ )为(wéi )石(shí )白(bái )色(sè )为(wéi )主(zhǔ ),属(shǔ )白(bái )祥(xiáng )。

成(chéng )帝(dì )鸿(hóng )嘉(jiā )三(sān )年(nián )五(wǔ )月(yuè )乙(yǐ )亥(hài ),天(tiān )水(shuǐ )冀(jì )南(nán )山(shān )大(dà )石(shí )鸣(míng ),声(shēng )隆(lóng )隆(lóng )如(rú )雷(léi ),有(yǒu )顷(qǐng )止(zhǐ ),闻(wén )平(píng )襄(xiāng )二(èr )百(bǎi )四(sì )十(shí )里(lǐ ),野(yě )鸡(jī )皆(jiē )鸣(míng )。石(shí )长(zhǎng )丈(zhàng )三(sān )尺(chǐ ),广(guǎng )厚(hòu )略(luè )等(děng ),旁(páng )著(zhe )岸(àn )胁(xié ),去(qù )地(dì )二(èr )百(bǎi )余(yú )丈(zhàng ),民(mín )俗(sú )名(míng )曰(yuē )石(shí )鼓(gǔ )。石(shí )鼓(gǔ )鸣(míng ),有(yǒu )兵(bīng )。是(shì )岁(suì ),广(guǎng )汉(hàn )钳(qián )子(zǐ )谋(móu )攻(gōng )牢(láo ),篡(cuàn )死(sǐ )罪(zuì )囚(qiú )郑(zhèng )躬(gōng )等(děng ),盗(dào )库(kù )兵(bīng ),劫(jié )略(luè )吏(lì )民(mín ),衣(yī )绣(xiù )衣(yī ),自(zì )号(hào )曰(yuē )山(shān )君(jūn ),党(dǎng )与(yǔ )浸(jìn )文(wén )。明(míng )年(nián )冬(dōng ),乃(nǎi )伏(fú )诛(zhū ),自(zì )归(guī )者(zhě )三(sān )千(qiān )余(yú )人(rén )。后(hòu )四(sì )年(nián ),尉(wèi )氏(shì )樊(fán )并(bìng )等(děng )谋(móu )反(fǎn ),杀(shā )陈(chén )留(liú )太(tài )守(shǒu )严(yán )普(pǔ ),自(zì )称(chēng )将(jiāng )军(jūn ),山(shān )阳(yáng )亡(wáng )徒(tú )苏(sū )令(lìng )等(děng )党(dǎng )与(yǔ )数(shù )百(bǎi )人(rén )盗(dào )取(qǔ )库(kù )兵(bīng ),经(jīng )历(lì )郡(jùn )国(guó )四(sì )十(shí )余(yú ),皆(jiē )逾(yú )年(nián )乃(nǎi )伏(fú )诛(zhū )。是(shì )时(shí )起(qǐ )昌(chāng )陵(líng ),作(zuò )者(zhě )数(shù )万(wàn )人(rén ),徙(xǐ )郡(jùn )国(guó )吏(lì )民(mín )五(wǔ )千(qiān )余(yú )户(hù )以(yǐ )奉(fèng )陵(líng )邑(yì )。作(zuò )治(zhì )五(wǔ )年(nián )不(bú )成(chéng ),乃(nǎi )罢(bà )昌(chāng )陵(líng ),还(hái )徙(xǐ )家(jiā )。石(shí )鸣(míng ),与(yǔ )晋(jìn )石(shí )言(yán )同(tóng )应(yīng ),师(shī )旷(kuàng )所(suǒ )谓(wèi )“民(mín )力(lì )雕(diāo )尽(jìn )”,传(chuán )云(yún )“轻(qīng )百(bǎi )姓(xìng )”者(zhě )也(yě )。虒(tí )祁(qí )离(lí )宫(gōng )去(qù )绛(jiàng )都(dōu )四(sì )十(shí )里(lǐ ),昌(chāng )陵(líng )亦(yì )在(zài )郊(jiāo )野(yě ),皆(jiē )与(yǔ )城(chéng )郭(guō )同(tóng )占(zhàn )。城(chéng )郭(guō )属(shǔ )金(jīn ),宫(gōng )室(shì )属(shǔ )土(tǔ ),外(wài )内(nèi )之(zhī )别(bié )云(yún )。

传(chuán )曰(yuē ):“简(jiǎn )宗(zōng )庙(miào ),不(bú )祷(dǎo )祠(cí ),废(fèi )祭(jì )祀(sì ),逆(nì )天(tiān )时(shí ),则(zé )水(shuǐ )不(bú )润(rùn )下(xià )。”

说(shuō )曰(yuē ):水(shuǐ ),北(běi )方(fāng ),终(zhōng )臧(zāng )万(wàn )物(wù )者(zhě )也(yě )。其(qí )于(yú )人(rén )道(dào ),命(mìng )终(zhōng )而(ér )琪(qí )臧(zāng ),精(jīng )神(shén )放(fàng )越(yuè ),圣(shèng )人(rén )为(wéi )之(zhī )宗(zōng )庙(miào )以(yǐ )收(shōu )魂(hún )气(qì ),春(chūn )秋(qiū )祭(jì )祀(sì ),以(yǐ )终(zhōng )孝(xiào )道(dào )。王(wáng )者(zhě )即(jí )位(wèi ),必(bì )郊(jiāo )祀(sì )开(kāi )地(dì ),祷(dǎo )祈(qí )神(shén )祇(qí ),望(wàng )秩(zhì )山(shān )川(chuān ),怀(huái )柔(róu )百(bǎi )神(shén ),记(jì )不(bú )宗(zōng )事(shì )。慎(shèn )其(qí )齐(qí )戒(jiè )。致(zhì )其(qí )严(yán )敬(jìng ),鬼(guǐ )神(shén )歆(xīn )飨(xiǎng ),多(duō )获(huò )福(fú )助(zhù )。此(cǐ )圣(shèng )王(wáng )所(suǒ )以(yǐ )顺(shùn )事(shì )阴(yīn )气(qì ),和(hé )神(shén )人(rén )也(yě )。至(zhì )发(fā )号(hào )施(shī )令(lìng ),亦(yì )奉(fèng )天(tiān )时(shí )。十(shí )二(èr )月(yuè )咸(xián )得(dé )其(qí )气(qì ),则(zé )阴(yīn )阳(yáng )调(diào )而(ér )终(zhōng )始(shǐ )成(chéng )。如(rú )此(cǐ )则(zé )水(shuǐ )得(dé )其(qí )性(xìng )矣(yǐ )。若(ruò )乃(nǎi )不(bú )敬(jìng )鬼(guǐ )神(shén ),政(zhèng )令(lìng )逆(nì )时(shí ),则(zé )水(shuǐ )失(shī )其(qí )性(xìng )。雾(wù )水(shuǐ )暴(bào )出(chū ),百(bǎi )川(chuān )逆(nì )溢(yì ),坏(huài )乡(xiāng )邑(yì ),溺(nì )人(rén )民(mín ),及(jí )淫(yín )雨(yǔ )伤(shāng )稼(jià )穑(sè ),是(shì )为(wéi )水(shuǐ )不(bú )润(rùn )下(xià )。京(jīng )房(fáng )《易(yì )传(chuán )》曰(yuē ):“颛(zhuān )事(shì )有(yǒu )知(zhī ),诛(zhū )罚(fá )绝(jué )理(lǐ ),厥(jué )灾(zāi )水(shuǐ ),其(qí )水(shuǐ )也(yě ),雨(yǔ )杀(shā )人(rén )以(yǐ )陨(yǔn )霜(shuāng ),大(dà )风(fēng )天(tiān )黄(huáng )。饥(jī )而(ér )不(bú )损(sǔn )兹(zī )谡(sù )泰(tài ),厥(jué )灾(zāi )水(shuǐ ),水(shuǐ )杀(shā )人(rén )。辟(pì )遏(è )有(yǒu )德(dé )兹(zī )谓(wèi )狂(kuáng ),厥(jué )灾(zāi )水(shuǐ ),水(shuǐ )流(liú )杀(shā )人(rén ),已(yǐ )水(shuǐ )则(zé )地(dì )生(shēng )虫(chóng )。归(guī )狱(yù )不(bú )解(jiě ),兹(zī )谓(wèi )追(zhuī )非(fēi ),厥(jué )水(shuǐ )寒(hán ),杀(shā )人(rén )。追(zhuī )诛(zhū )不(bú )解(jiě ),兹(zī )谓(wèi )不(bú )理(lǐ ),厥(jué )水(shuǐ )五(wǔ )谷(gǔ )不(bú )收(shōu )。大(dà )败(bài )不(bú )解(jiě ),兹(zī )谓(wèi )皆(jiē )阴(yīn )。解(jiě ),舍(shě )也(yě ),王(wáng )者(zhě )于(yú )大(dà )败(bài ),诛(zhū )首(shǒu )恶(è ),赦(shè )其(qí )众(zhòng ),不(bú )则(zé )皆(jiē )函(hán )阴(yīn )气(qì ),厥(jué )水(shuǐ )流(liú )入(rù )国(guó )邑(yì ),陨(yǔn )霜(shuāng )杀(shā )叔(shū )草(cǎo )。”

桓(huán )公(gōng )元(yuán )年(nián )“秋(qiū )炁(qì )大(dà )水(shuǐ )”。董(dǒng )仲(zhòng )舒(shū )、刘(liú )向(xiàng )以(yǐ )为(wéi )桓(huán )弑(shì )兄(xiōng )隐(yǐn )公(gōng ),民(mín )臣(chén )痛(tòng )隐(yǐn )而(ér )贱(jiàn )桓(huán )。后(hòu )宋(sòng )督(dū )弑(shì )其(qí )君(jūn ),诸(zhū )侯(hóu )会(huì ),将(jiāng )讨(tǎo )之(zhī ),桓(huán )受(shòu )宋(sòng )赂(lù )而(ér )归(guī ),又(yòu )背(bèi )宋(sòng )。诸(zhū )侯(hóu )由(yóu )是(shì )伐(fá )鲁(lǔ ),仍(réng )交(jiāo )兵(bīng )结(jié )仇(chóu ),伏(fú )尸(shī )流(liú )血(xuè ),百(bǎi )姓(xìng )愈(yù )怨(yuàn ),故(gù )十(shí )三(sān )年(nián )夏(xià )复(fù )大(dà )水(shuǐ )。一(yī )曰(yuē ),夫(fū )人(rén )骄(jiāo )淫(yín ),将(jiāng )弑(shì )君(jūn ),隐(yǐn )气(qì )盛(shèng ),桓(huán )不(bú )寤(wù ),卒(zú )弑(shì )死(sǐ )。刘(liú )歆(xīn )以(yǐ )为(wéi )桓(huán )易(yì )许(xǔ )田(tián ),不(bú )祀(sì )周(zhōu )公(gōng ),废(fèi )祭(jì )祀(sì )之(zhī )罚(fá )也(yě )。

严(yán )公(gōng )七(qī )年(nián )“秋(qiū ),大(dà )水(shuǐ ),亡(wáng )麦(mài )苗(miáo )”。董(dǒng )仲(zhòng )舒(shū )、刘(liú )向(xiàng )以(yǐ )为(wéi ),严(yán )母(mǔ )文(wén )姜(jiāng )与(yǔ )兄(xiōng )齐(qí )襄(xiāng )公(gōng )淫(yín ),共(gòng )杀(shā )桓(huán )公(gōng ),严(yán )释(shì )父(fù )仇(chóu ),复(fù )取(qǔ )齐(qí )女(nǚ ),未(wèi )入(rù ),先(xiān )与(yǔ )之(zhī )淫(yín ),一(yī )年(nián )再(zài )出(chū ),会(huì )于(yú )道(dào )逆(nì )乱(luàn ),臣(chén )下(xià )贱(jiàn )之(zhī )之(zhī )应(yīng )也(yě )。

十(shí )一(yī )年(nián )“秋(qiū ),宋(sòng )大(dà )水(shuǐ )”。董(dǒng )仲(zhòng )舒(shū )以(yǐ )为(wéi )时(shí )鲁(lǔ )、宋(sòng )比(bǐ )年(nián )为(wéi )乘(chéng )丘(qiū )、鄑(zī )之(zhī )战(zhàn ),百(bǎi )姓(xìng )愁(chóu )怨(yuàn ),阴(yīn )气(qì )盛(shèng ),故(gù )二(èr )国(guó )俱(jù )水(shuǐ )。刘(liú )向(xiàng )以(yǐ )为(wéi )时(shí )宋(sòng )愍(mǐn )公(gōng )骄(jiāo )慢(màn ),睹(dǔ )灾(zāi )不(bú )改(gǎi ),明(míng )年(nián )与(yǔ )其(qí )臣(chén )宋(sòng )万(wàn )博(bó )戏(xì ),妇(fù )人(rén )在(zài )侧(cè ),矜(jīn )而(ér )骂(mà )万(wàn ),万(wàn )杀(shā )公(gōng )之(zhī )应(yīng )。

二(èr )十(shí )四(sì )年(nián ),“大(dà )水(shuǐ )”。董(dǒng )仲(zhòng )舒(shū )以(yǐ )为(wéi )夫(fū )人(rén )哀(āi )姜(jiāng )淫(yín )乱(luàn )不(bú )妇(fù ),阴(yīn )气(qì )盛(shèng )也(yě )。刘(liú )向(xiàng )以(yǐ )为(wéi )哀(āi )姜(jiāng )初(chū )入(rù ),公(gōng )使(shǐ )大(dà )夫(fū )宗(zōng )妇(fù )见(jiàn ),用(yòng )币(bì ),又(yòu )淫(yín )于(yú )二(èr )叔(shū ),公(gōng )弗(fú )能(néng )禁(jìn )。臣(chén )下(xià )贱(jiàn )之(zhī ),故(gù )是(shì )岁(suì )、明(míng )年(nián )仍(réng )大(dà )水(shuǐ )。刘(liú )歆(xīn )以(yǐ )为(wéi )先(xiān )是(shì )严(yán )饰(shì )宗(zōng )庙(miào ),刻(kè )桷(jué )丹(dān )楹(yíng ),以(yǐ )夸(kuā )夫(fū )人(rén ),简(jiǎn )宗(zōng )庙(miào )之(zhī )罚(fá )也(yě )。

宣(xuān )公(gōng )十(shí )年(nián )“秋(qiū ),大(dà )水(shuǐ ),饥(jī )”。董(dǒng )仲(zhòng )舒(shū )以(yǐ )为(wéi ),时(shí )比(bǐ )伐(fá )邾(zhū )取(qǔ )邑(yì ),亦(yì )见(jiàn )报(bào )复(fù ),兵(bīng )仇(chóu )连(lián )结(jié ),百(bǎi )姓(xìng )愁(chóu )怨(yuàn )。刘(liú )向(xiàng )以(yǐ )为(wéi ),宣(xuān )公(gōng )杀(shā )子(zǐ )赤(chì )而(ér )立(lì ),子(zǐ )赤(chì ),刘(liú )出(chū )也(yě ),故(gù )惧(jù ),以(yǐ )济(jì )西(xī )田(tián )赂(lù )齐(qí )。邾(zhū )子(zǐ )玃(jué )且(qiě )亦(yì )齐(qí )出(chū )也(yě ),而(ér )宣(xuān )比(bǐ )与(yǔ )邾(zhū )交(jiāo )兵(bīng )。臣(chén )下(xià )惧(jù )齐(qí )之(zhī )威(wēi ),创(chuàng )邾(zhū )之(zhī )祸(huò ),皆(jiē )贱(jiàn )公(gōng )行(háng )而(ér )非(fēi )其(qí )正(zhèng )也(yě )。

成(chéng )公(gōng )五(wǔ )年(nián )“秋(qiū ),大(dà )水(shuǐ )”。董(dǒng )仲(zhòng )舒(shū )、刘(liú )向(xiàng )以(yǐ )为(wéi ),时(shí )成(chéng )幼(yòu )弱(ruò ),政(zhèng )在(zài )大(dà )夫(fū ),前(qián )此(cǐ )一(yī )年(nián )再(zài )用(yòng )师(shī ),明(míng )年(nián )复(fù )城(chéng )郓(yùn )以(yǐ )强(qiáng )私(sī )家(jiā ),仲(zhòng )孙(sūn )蔑(miè )、叔(shū )孙(sūn )侨(qiáo )和(hé )颛(zhuān )会(huì )宋(sòng )、晋(jìn ),阴(yīn )胜(shèng )阳(yáng )。

襄(xiāng )公(gōng )二(èr )十(shí )四(sì )年(nián )“秋(qiū ),大(dà )水(shuǐ )。”董(dǒng )仲(zhòng )舒(shū )以(yǐ )为(wéi ),先(xiān )是(shì )一(yī )年(nián )齐(qí )伐(fá )晋(jìn ),襄(xiāng )使(shǐ )大(dà )夫(fū )帅(shuài )师(shī )救(jiù )晋(jìn ),后(hòu )又(yòu )侵(qīn )齐(qí ),国(guó )小(xiǎo )兵(bīng )弱(ruò ),数(shù )敌(dí )强(qiáng )大(dà ),百(bǎi )姓(xìng )愁(chóu )怨(yuàn ),阴(yīn )气(qì )盛(shèng )。刘(liú )向(xiàng )以(yǐ )为(wéi ),先(xiān )是(shì )襄(xiāng )慢(màn )邻(lín )国(guó ),是(shì )以(yǐ )邾(zhū )伐(fá )其(qí )南(nán ),齐(qí )伐(fá )其(qí )北(běi ),莒(jǔ )伐(fá )其(qí )东(dōng ),百(bǎi )姓(xìng )骚(sāo )动(dòng ),后(hòu )又(yòu )仍(réng )犯(fàn )强(qiáng )齐(qí )也(yě )。大(dà )水(shuǐ ),饥(jī ),谷(gǔ )不(bú )成(chéng ),其(qí )灾(zāi )甚(shèn )也(yě )。

高(gāo )后(hòu )三(sān )年(nián )夏(xià ),汉(hàn )中(zhōng )、南(nán )郡(jùn )大(dà )水(shuǐ ),水(shuǐ )出(chū )流(liú )四(sì )千(qiān )余(yú )家(jiā )。四(sì )年(nián )秋(qiū ),河(hé )南(nán )大(dà )水(shuǐ ),伊(yī )、雒(luò )流(liú )千(qiān )六(liù )百(bǎi )余(yú )家(jiā ),汝(rǔ )水(shuǐ )流(liú )八(bā )百(bǎi )余(yú )家(jiā )。八(bā )年(nián )夏(xià ),汉(hàn )中(zhōng )、南(nán )郡(jùn )水(shuǐ )复(fù )出(chū ),流(liú )六(liù )千(qiān )余(yú )家(jiā )。南(nán )阳(yáng )沔(miǎn )水(shuǐ )流(liú )万(wàn )余(yú )家(jiā )。是(shì )时(shí ),女(nǚ )主(zhǔ )独(dú )治(zhì ),诸(zhū )吕(lǚ )相(xiàng )王(wáng )。

文(wén )帝(dì )后(hòu )三(sān )年(nián )秋(qiū ),大(dà )雨(yǔ ),昼(zhòu )夜(yè )不(bú )绝(jué )三(sān )十(shí )五(wǔ )日(rì )。蓝(lán )田(tián )山(shān )水(shuǐ )出(chū ),流(liú )九(jiǔ )百(bǎi )余(yú )家(jiā )。汉(hàn )水(shuǐ )出(chū ),坏(huài )民(mín )室(shì )八(bā )千(qiān )余(yú )所(suǒ ),杀(shā )三(sān )百(bǎi )余(yú )人(rén )。先(xiān )是(shì ),赵(zhào )人(rén )新(xīn )垣(yuán )平(píng )以(yǐ )望(wàng )气(qì )得(dé )幸(xìng ),为(wéi )上(shàng )立(lì )渭(wèi )阳(yáng )五(wǔ )帝(dì )庙(miào ),欲(yù )出(chū )周(zhōu )鼎(dǐng ),以(yǐ )夏(xià )四(sì )月(yuè ),郊(jiāo )见(jiàn )上(shàng )帝(dì )。岁(suì )余(yú )惧(jù )诛(zhū ),谋(móu )为(wéi )逆(nì ),发(fā )觉(jiào ),要(yào )斩(zhǎn ),夷(yí )三(sān )族(zú )。是(shì )时(shí ),比(bǐ )再(zài )遣(qiǎn )公(gōng )主(zhǔ )配(pèi )单(dān )于(yú ),赂(lù )遗(yí )甚(shèn )厚(hòu ),匈(xiōng )奴(nú )愈(yù )骄(jiāo ),侵(qīn )犯(fàn )北(běi )边(biān ),杀(shā )略(luè )多(duō )至(zhì )万(wàn )余(yú )人(rén ),汉(hàn )连(lián )发(fā )军(jūn )征(zhēng )讨(tǎo )戍(shù )边(biān )。

元(yuán )帝(dì )永(yǒng )光(guāng )五(wǔ )年(nián )夏(xià )及(jí )秋(qiū ),大(dà )水(shuǐ )。颍(yǐng )川(chuān )、汝(rǔ )南(nán )、淮(huái )阳(yáng )、庐(lú )江(jiāng )雨(yǔ ),坏(huài )乡(xiāng )聚(jù )民(mín )舍(shě ),及(jí )水(shuǐ )流(liú )杀(shā )人(rén )。先(xiān )是(shì )一(yī )年(nián ),有(yǒu )司(sī )奏(zòu )罢(bà )郡(jùn )国(guó )庙(miào ),是(shì )岁(suì )又(yòu )定(dìng )迭(dié )毁(huǐ ),罢(bà )太(tài )上(shàng )皇(huáng )、孝(xiào )惠(huì )帝(dì )寝(qǐn )庙(miào ),皆(jiē )无(wú )复(fù )修(xiū ),通(tōng )儒(rú )以(yǐ )为(wéi )违(wéi )古(gǔ )制(zhì )。刑(xíng )臣(chén )石(shí )显(xiǎn )用(yòng )事(shì )。

成(chéng )帝(dì )建(jiàn )始(shǐ )三(sān )年(nián )夏(xià ),大(dà )水(shuǐ ),三(sān )辅(fǔ )霖(lín )雨(yǔ )三(sān )十(shí )余(yú )日(rì ),郡(jùn )国(guó )十(shí )九(jiǔ )雨(yǔ ),山(shān )谷(gǔ )水(shuǐ )出(chū ),凡(fán )杀(shā )四(sì )千(qiān )余(yú )人(rén ),坏(huài )官(guān )寺(sì )民(mín )舍(shě )八(bā )万(wàn )三(sān )千(qiān )余(yú )所(suǒ )。元(yuán )年(nián ),有(yǒu )司(sī )奏(zòu )徙(xǐ )甘(gān )泉(quán )泰(tài )畴(chóu )、河(hé )东(dōng )后(hòu )土(tǔ )于(yú )长(zhǎng )安(ān )南(nán )北(běi )郊(jiāo )。二(èr )年(nián ),又(yòu )罢(bà )雍(yōng )五(wǔ )畦(qí ),郡(jùn )国(guó )诸(zhū )旧(jiù )祀(sì ),凡(fán )六(liù )所(suǒ )。

阅读:25295

打赏捐助〔Donate〕>>>

《五行志上》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库