揆度【登录】

ok8.org > 《管子》 > 《揆度》 > 拼音版

齐(qí )桓(huán )公(gōng )问(wèn )于(yú )管(guǎn )子(zǐ )曰(yuē ):“自(zì )燧(suì )人(rén )以(yǐ )来(lái ),其(qí )大(dà )会(huì )可(kě )得(dé )而(ér )闻(wén )乎(hū )?”管(guǎn )子(zǐ )对(duì )曰(yuē ):“燧(suì )人(rén )以(yǐ )来(lái ),未(wèi )有(yǒu )不(bú )以(yǐ )轻(qīng )重(zhòng )为(wéi )天(tiān )下(xià )也(yě )。共(gòng )工(gōng )之(zhī )王(wáng ),水(shuǐ )处(chù )什(shí )之(zhī )七(qī ),陆(lù )处(chù )什(shí )之(zhī )三(sān ),乘(chéng )天(tiān )势(shì )以(yǐ )隘(ài )制(zhì )天(tiān )下(xià )。至(zhì )于(yú )黄(huáng )帝(dì )之(zhī )王(wáng ),谨(jǐn )逃(táo )其(qí )爪(zhǎo )牙(yá ),不(bú )利(lì )其(qí )器(qì ),烧(shāo )山(shān )林(lín ),破(pò )增(zēng )薮(sǒu ),焚(fén )沛(pèi )泽(zé ),逐(zhú )禽(qín )兽(shòu ),实(shí )以(yǐ )益(yì )人(rén ),然(rán )后(hòu )天(tiān )下(xià )可(kě )得(dé )而(ér )牧(mù )也(yě )。至(zhì )于(yú )尧(yáo )舜(shùn )之(zhī )王(wáng ),所(suǒ )以(yǐ )化(huà )海(hǎi )内(nèi )者(zhě ),北(běi )用(yòng )禺(yú )氏(shì )之(zhī )玉(yù ),南(nán )贵(guì )江(jiāng )汉(hàn )之(zhī )珠(zhū ),其(qí )胜(shèng )禽(qín )兽(shòu )之(zhī )仇(chóu ),以(yǐ )大(dà )夫(fū )随(suí )之(zhī )。”桓(huán )公(gōng )曰(yuē ):“何(hé )谓(wèi )也(yě )?”管(guǎn )子(zǐ )对(duì )曰(yuē ):“令(lìng ):‘诸(zhū )侯(hóu )之(zhī )子(zǐ )将(jiāng )委(wěi )质(zhì )者(zhě ),皆(jiē )以(yǐ )双(shuāng )武(wǔ )之(zhī )皮(pí ),卿(qīng )大(dà )夫(fū )豹(bào )饰(shì ),列(liè )大(dà )夫(fū )豹(bào )幨(chān )。’大(dà )夫(fū )散(sàn )其(qí )邑(yì )粟(sù )与(yǔ )其(qí )财(cái )物(wù )以(yǐ )市(shì )虎(hǔ )豹(bào )之(zhī )皮(pí ),故(gù )山(shān )林(lín )之(zhī )人(rén )刺(cì )其(qí )猛(měng )兽(shòu )若(ruò )从(cóng )亲(qīn )戚(qī )之(zhī )仇(chóu ),此(cǐ )君(jūn )冕(miǎn )服(fú )于(yú )朝(cháo ),而(ér )猛(měng )鲁(lǔ )胜(shèng )于(yú )外(wài );大(dà )夫(fū )已(yǐ )散(sàn )其(qí )财(cái )物(wù ),万(wàn )人(rén )得(dé )受(shòu )其(qí )流(liú )。此(cǐ )尧(yáo )舜(shùn )之(zhī )数(shù )也(yě )。”

桓(huán )公(gōng )曰(yuē ),“‘事(shì )名(míng )二(èr )、正(zhèng )名(míng )五(wǔ )而(ér )天(tiān )下(xià )治(zhì )’,何(hé )谓(wèi )‘事(shì )名(míng )二(èr )’?”对(duì )曰(yuē ):“天(tiān )策(cè )阳(yáng )也(yě ),壤(rǎng )策(cè )阴(yīn )也(yě ),此(cǐ )谓(wèi )‘事(shì )名(míng )二(èr )’。”“何(hé )谓(wèi )‘正(zhèng )名(míng )五(wǔ )’?”对(duì )曰(yuē ):“权(quán )也(yě ),衡(héng )也(yě ),规(guī )也(yě ),矩(jǔ )也(yě ),准(zhǔn )也(yě ),此(cǐ )谓(wèi )‘正(zhèng )名(míng )五(wǔ )’。其(qí )在(zài )色(sè )者(zhě ),青(qīng )黄(huáng )白(bái )黑(hēi )赤(chì )也(yě );其(qí )在(zài )声(shēng )者(zhě ),宫(gōng )商(shāng )羽(yǔ )徵(zhēng )角(jiǎo )也(yě );其(qí )在(zài )味(wèi )者(zhě ),酸(suān )辛(xīn )咸(xián )苦(kǔ )甘(gān )也(yě )。二(èr )五(wǔ )者(zhě ),童(tóng )山(shān )竭(jié )泽(zé ),人(rén )君(jūn )以(yǐ )数(shù )制(zhì )之(zhī )人(rén )。味(wèi )者(zhě )所(suǒ )以(yǐ )守(shǒu )民(mín )口(kǒu )也(yě ),声(shēng )者(zhě )所(suǒ )以(yǐ )守(shǒu )民(mín )耳(ěr )也(yě ),色(sè )者(zhě )所(suǒ )以(yǐ )守(shǒu )民(mín )目(mù )也(yě )。人(rén )君(jūn )失(shī )二(èr )五(wǔ )者(zhě )亡(wáng )其(qí )国(guó ),大(dà )夫(fū )失(shī )二(èr )五(wǔ )者(zhě )亡(wáng )其(qí )势(shì ),民(mín )失(shī )二(èr )五(wǔ )者(zhě )亡(wáng )其(qí )家(jiā )。此(cǐ )国(guó )之(zhī )至(zhì )机(jī )也(yě ),谓(wèi )之(zhī )国(guó )机(jī )。”

轻(qīng )重(zhòng )之(zhī )法(fǎ )曰(yuē ):“自(zì )言(yán )能(néng )为(wéi )司(sī )马(mǎ )不(bú )能(néng )为(wéi )司(sī )马(mǎ )者(zhě ),杀(shā )其(qí )身(shēn )以(yǐ )衅(xìn )其(qí )鼓(gǔ );自(zì )言(yán )能(néng )治(zhì )田(tián )土(tǔ )不(bú )能(néng )治(zhì )田(tián )土(tǔ )者(zhě ),杀(shā )其(qí )身(shēn )以(yǐ )衅(xìn )其(qí )社(shè );自(zì )言(yán )能(néng )为(wéi )官(guān )不(bú )能(néng )为(wéi )官(guān )者(zhě ),劓(yì )以(yǐ )为(wéi )门(mén )父(fù )。”故(gù )无(wú )敢(gǎn )奸(jiān )能(néng )诬(wū )禄(lù )至(zhì )于(yú )君(jūn )者(zhě )矣(yǐ )。故(gù )相(xiàng )任(rèn )寅(yín )为(wéi )官(guān )都(dōu ),重(zhòng )门(mén )击(jī )柝(tuò )不(bú )能(néng )去(qù ),亦(yì )随(suí )之(zhī )以(yǐ )法(fǎ )。

桓(huán )公(gōng )问(wèn )于(yú )管(guǎn )子(zǐ )曰(yuē ),“请(qǐng )问(wèn )大(dà )准(zhǔn )。”管(guǎn )子(zǐ )对(duì )曰(yuē ):“大(dà )准(zhǔn )者(zhě ),天(tiān )下(xià )皆(jiē )制(zhì )我(wǒ )而(ér )无(wú )我(wǒ )焉(yān );此(cǐ )谓(wèi )大(dà )准(zhǔn )。”桓(huán )公(gōng )曰(yuē ):“何(hé )谓(wèi )也(yě )?”管(guǎn )子(zǐ )对(duì )曰(yuē ):“今(jīn )天(tiān )下(xià )起(qǐ )兵(bīng )加(jiā )我(wǒ ),臣(chén )之(zhī )能(néng )谋(móu )厉(lì )国(guó )定(dìng )名(míng )者(zhě ),割(gē )壤(rǎng )而(ér )封(fēng );臣(chén )之(zhī )能(néng )以(yǐ )车(chē )兵(bīng )进(jìn )退(tuì )成(chéng )功(gōng )立(lì )名(míng )者(zhě ),割(gē )壤(rǎng )而(ér )封(fēng )。然(rán )则(zé )是(shì )天(tiān )下(xià )尽(jìn )封(fēng )君(jūn )之(zhī )臣(chén )也(yě ),非(fēi )君(jūn )封(fēng )之(zhī )也(yě )。天(tiān )下(xià )已(yǐ )封(fēng )君(jūn )之(zhī )臣(chén )十(shí )里(lǐ )矣(yǐ ),天(tiān )下(xià )每(měi )动(dòng ),重(zhòng )封(fēng )君(jūn )之(zhī )民(mín )二(èr )十(shí )里(lǐ )。君(jūn )之(zhī )民(mín )非(fēi )富(fù )也(yě ),邻(lín )国(guó )富(fù )之(zhī )。邻(lín )国(guó )每(měi )动(dòng ),重(zhòng )富(fù )君(jūn )之(zhī )民(mín ),贫(pín )者(zhě )重(zhòng )贫(pín ),富(fù )者(zhě )重(zhòng )富(fù )。失(shī )准(zhǔn )之(zhī )数(shù )也(yě )。”桓(huán )公(gōng )曰(yuē ):“何(hé )谓(wèi )也(yě )?”管(guǎn )子(zǐ )对(duì )曰(yuē ):“今(jīn )天(tiān )下(xià )起(qǐ )兵(bīng )加(jiā )我(wǒ ),民(mín )弃(qì )其(qí )耒(lěi )耜(sì ),出(chū )持(chí )戈(gē )于(yú )外(wài ),然(rán )则(zé )国(guó )不(bú )得(dé )耕(gēng )。此(cǐ )非(fēi )天(tiān )凶(xiōng )也(yě ),此(cǐ )人(rén )凶(xiōng )也(yě )。君(jūn )朝(cháo )令(lìng )而(ér )夕(xī )求(qiú )具(jù ),民(mín )肆(sì )其(qí )财(cái )物(wù )与(yǔ )其(qí )五(wǔ )谷(gǔ )为(wéi )雠(chóu ),厌(yàn )而(ér )去(qù )。贸(mào )人(rén )受(shòu )而(ér )廪(lǐn )之(zhī ),然(rán )则(zé )国(guó )财(cái )之(zhī )一(yī )分(fèn )在(zài )贾(jiǎ )人(rén )。师(shī )罢(bà ),民(mín )反(fǎn )其(qí )事(shì ),万(wàn )物(wù )反(fǎn )其(qí )重(zhòng )。贾(jiǎ )人(rén )出(chū )其(qí )财(cái )物(wù ),国(guó )币(bì )之(zhī )少(shǎo )分(fèn )廪(lǐn )于(yú )贾(jiǎ )人(rén )。若(ruò )此(cǐ )则(zé )币(bì )重(zhòng )三(sān )分(fèn ),财(cái )物(wù )之(zhī )轻(qīng )重(zhòng )三(sān )分(fèn ),贾(jiǎ )人(rén )市(shì )于(yú )三(sān )分(fèn )之(zhī )间(jiān ),国(guó )之(zhī )财(cái )物(wù )尽(jìn )在(zài )贾(jiǎ )人(rén ),而(ér )君(jūn )无(wú )策(cè )焉(yān )。民(mín )更(gèng )相(xiàng )制(zhì ),君(jūn )无(wú )有(yǒu )事(shì )焉(yān )。此(cǐ )轻(qīng )重(zhòng )之(zhī )大(dà )准(zhǔn )也(yě )。”

管(guǎn )子(zǐ )曰(yuē ):“人(rén )君(jūn )操(cāo )本(běn ),民(mín )不(bú )得(dé )操(cāo )末(mò );人(rén )君(jūn )操(cāo )始(shǐ ),民(mín )不(bú )得(dé )操(cāo )卒(zú )。其(qí )在(zài )涂(tú )者(zhě ),籍(jí )之(zhī )于(yú )衢(qú )塞(sāi );其(qí )在(zài )谷(gǔ )者(zhě ),守(shǒu )之(zhī )春(chūn )秋(qiū );其(qí )在(zài )万(wàn )物(wù )者(zhě ),立(lì )赀(zī )而(ér )行(háng )。故(gù )物(wù )动(dòng )则(zé )应(yīng )之(zhī )。故(gù )豫(yù )夺(duó )其(qí )涂(tú ),则(zé )民(mín )无(wú )遵(zūn );君(jūn )守(shǒu )其(qí )流(liú )。则(zé )民(mín )失(shī )其(qí )高(gāo )。故(gù )守(shǒu )四(sì )方(fāng )之(zhī )高(gāo )下(xià ),国(guó )无(wú )游(yóu )贾(jiǎ ),贵(guì )贱(jiàn )相(xiàng )当(dāng ),此(cǐ )谓(wèi )国(guó )衡(héng );以(yǐ )利(lì )相(xiàng )守(shǒu ),则(zé )数(shù )归(guī )于(yú )君(jūn )矣(yǐ )。”

管(guǎn )子(zǐ )曰(yuē ):“善(shàn )正(zhèng )商(shāng )任(rèn )者(zhě )省(shěng )有(yǒu )肆(sì ),省(shěng )有(yǒu )肆(sì )则(zé )市(shì )朝(cháo )闲(xián ),市(shì )朝(cháo )闲(xián )则(zé )田(tián )野(yě )充(chōng ),田(tián )野(yě )充(chōng )则(zé )民(mín )财(cái )足(zú ),民(mín )财(cái )足(zú )则(zé )君(jūn )赋(fù )敛(liǎn )焉(yān )不(bú )穷(qióng )。今(jīn )则(zé )不(bú )然(rán ),民(mín )重(zhòng )而(ér )君(jūn )重(zhòng ),重(zhòng )而(ér )不(bú )能(néng )轻(qīng );民(mín )轻(qīng )而(ér )君(jūn )轻(qīng ),轻(qīng )而(ér )不(bú )能(néng )重(zhòng )。天(tiān )下(xià )善(shàn )者(zhě )不(bú )然(rán ),民(mín )重(zhòng )则(zé )君(jūn )轻(qīng ),民(mín )轻(qīng )则(zé )君(jūn )重(zhòng ),此(cǐ )乃(nǎi )财(cái )余(yú )以(yǐ )满(mǎn )不(bú )足(zú )之(zhī )数(shù )也(yě )。故(gù )凡(fán )不(bú )能(néng )调(diào )民(mín )利(lì )者(zhě ),不(bú )可(kě )以(yǐ )为(wéi )大(dà )治(zhì )。不(bú )察(chá )于(yú )终(zhōng )始(shǐ ),不(bú )可(kě )以(yǐ )为(wéi )至(zhì )矣(yǐ )。动(dòng )左(zuǒ )右(yòu )以(yǐ )重(zhòng )相(xiàng )因(yīn ),二(èr )十(shí )国(guó )之(zhī )策(cè )也(yě );盐(yán )铁(tiě )二(èr )十(shí )国(guó )之(zhī )策(cè )也(yě );锡(xī )金(jīn )二(èr )十(shí )国(guó )之(zhī )策(cè )也(yě )。五(wǔ )官(guān )之(zhī )数(shù );不(bú )籍(jí )于(yú )民(mín )。”

桓(huán )公(gōng )问(wèn )于(yú )管(guǎn )子(zǐ )曰(yuē ):“轻(qīng )重(zhòng )之(zhī )数(shù )恶(è )终(zhōng )?”管(guǎn )子(zǐ )对(duì )曰(yuē ):“若(ruò )四(sì )时(shí )之(zhī )更(gèng )举(jǔ ),无(wú )所(suǒ )终(zhōng )。国(guó )有(yǒu )患(huàn )忧(yōu ),轻(qīng )重(zhòng )五(wǔ )谷(gǔ )以(yǐ )调(diào )用(yòng ),积(jī )余(yú )臧(zāng )羡(xiàn )以(yǐ )备(bèi )赏(shǎng )。天(tiān )下(xià )宾(bīn )服(fú ),有(yǒu )海(hǎi )内(nèi ),以(yǐ )富(fù )诚(chéng )信(xìn )仁(rén )义(yì )之(zhī )士(shì ),故(gù )民(mín )高(gāo )辞(cí )让(ràng ),无(wú )为(wéi )奇(qí )怪(guài )者(zhě ),彼(bǐ )轻(qīng )重(zhòng )者(zhě ),诸(zhū )侯(hóu )不(bú )服(fú )以(yǐ )出(chū )战(zhàn ),诸(zhū )侯(hóu )宾(bīn )服(fú )以(yǐ )行(háng )仁(rén )义(yì )。”

管(guǎn )子(zǐ )曰(yuē ):“一(yī )岁(suì )耕(gēng ),五(wǔ )岁(suì )食(shí ),粟(sù )贾(jiǎ )五(wǔ )倍(bèi )。一(yī )岁(suì )耕(gēng ),六(liù )岁(suì )食(shí ),粟(sù )贾(jiǎ )六(liù )倍(bèi )。二(èr )年(nián )耕(gēng )而(ér )十(shí )一(yī )年(nián )食(shí )。夫(fū )富(fù )能(néng )夺(duó ),贫(pín )能(néng )予(yǔ ),乃(nǎi )可(kě )以(yǐ )为(wéi )天(tiān )下(xià )。且(qiě )天(tiān )下(xià )者(zhě ),处(chù )兹(zī )行(háng )兹(zī ),若(ruò )此(cǐ )而(ér )天(tiān )下(xià )可(kě )壹(yī )也(yě )。夫(fū )天(tiān )下(xià )者(zhě ),使(shǐ )之(zhī )不(bú )使(shǐ ),用(yòng )之(zhī )不(bú )用(yòng )。故(gù )善(shàn )为(wéi )天(tiān )下(xià )者(zhě ),毋(wú )曰(yuē )使(shǐ )之(zhī ),使(shǐ )不(bú )得(dé )不(bú )使(shǐ );毋(wú )曰(yuē )用(yòng )之(zhī ),用(yòng )不(bú )得(dé )不(bú )用(yòng )也(yě )。”

管(guǎn )子(zǐ )曰(yuē ):“善(shàn )为(wéi )国(guó )者(zhě ),如(rú )金(jīn )石(shí )之(zhī )相(xiàng )举(jǔ ),重(zhòng )钧(jūn )则(zé )金(jīn )倾(qīng )。故(gù )治(zhì )权(quán )则(zé )势(shì )重(zhòng ),治(zhì )道(dào )则(zé )势(shì )羸(léi )。今(jīn )谷(gǔ )重(zhòng )于(yú )吾(wú )国(guó ),轻(qīng )于(yú )天(tiān )下(xià ),则(zé )诸(zhū )侯(hóu )之(zhī )自(zì )泄(xiè ),如(rú )原(yuán )水(shuǐ )之(zhī )就(jiù )下(xià )。故(gù )物(wù )重(zhòng )则(zé )至(zhì ),轻(qīng )则(zé )去(qù )。有(yǒu )以(yǐ )重(zhòng )至(zhì )而(ér )轻(qīng )处(chù )者(zhě ),我(wǒ )动(dòng )而(ér )错(cuò )之(zhī ),天(tiān )下(xià )即(jí )已(yǐ )于(yú )我(wǒ )矣(yǐ )。物(wù )臧(zāng )则(zé )重(zhòng ),发(fā )则(zé )轻(qīng ),散(sàn )则(zé )多(duō )。币(bì )重(zhòng )则(zé )民(mín )死(sǐ )利(lì ),币(bì )轻(qīng )则(zé )决(jué )而(ér )不(bú )用(yòng ),故(gù )轻(qīng )重(zhòng )调(diào )于(yú )数(shù )而(ér )止(zhǐ )。”

“五(wǔ )谷(gǔ )者(zhě ),民(mín )之(zhī )司(sī )命(mìng )也(yě );刀(dāo )币(bì )者(zhě ),沟(gōu )渎(dú )也(yě );号(hào )令(lìng )者(zhě ),徐(xú )疾(jí )也(yě )。“令(lìng )重(zhòng )于(yú )宝(bǎo ),社(shè )稷(jì )重(zhòng )于(yú )亲(qīn )戚(qī )’,胡(hú )谓(wèi )也(yě )?”对(duì )曰(yuē ):“夫(fū )城(chéng )郭(guō )拔(bá ),社(shè )稷(jì )不(bú )血(xuè )食(shí ),无(wú )生(shēng )臣(chén )。亲(qīn )没(méi )之(zhī )后(hòu ),无(wú )死(sǐ )子(zǐ )。此(cǐ )社(shè )稷(jì )之(zhī )所(suǒ )重(zhòng )于(yú )亲(qīn )戚(qī )者(zhě )也(yě )。故(gù )有(yǒu )城(chéng )无(wú )人(rén ),谓(wèi )之(zhī )守(shǒu )平(píng )虚(xū );有(yǒu )人(rén )而(ér )无(wú )甲(jiǎ )兵(bīng )而(ér )无(wú )食(shí ),谓(wèi )之(zhī )与(yǔ )祸(huò )居(jū )。”

桓(huán )公(gōng )问(wèn )管(guǎn )子(zǐ )曰(yuē ):“吾(wú )闻(wén )海(hǎi )内(nèi )玉(yù )币(bì )有(yǒu )七(qī )策(cè ),可(kě )得(dé )而(ér )闻(wén )乎(hū )?”管(guǎn )子(zǐ )对(duì )曰(yuē ):“阴(yīn )山(shān )之(zhī )礝(ruǎn )碈(mín ),一(yī )策(cè )也(yě );燕(yàn )之(zhī )紫(zǐ )山(shān )白(bái )金(jīn ),一(yī )策(cè )也(yě );发(fā )、朝(cháo )鲜(xiān )之(zhī )文(wén )皮(pí ),一(yī )策(cè )也(yě );汝(rǔ )、汉(hàn )水(shuǐ )之(zhī )右(yòu )衢(qú )黄(huáng )金(jīn ),一(yī )策(cè )也(yě );江(jiāng )阳(yáng )之(zhī )珠(zhū ),一(yī )策(cè )也(yě );秦(qín )明(míng )山(shān )之(zhī )曾(céng )青(qīng ),一(yī )策(cè )也(yě );禺(yú )氏(shì )边(biān )山(shān )之(zhī )玉(yù ),一(yī )策(cè )也(yě )。此(cǐ )谓(wèi )以(yǐ )寡(guǎ )为(wéi )多(duō ),以(yǐ )狭(xiá )为(wéi )广(guǎng )。天(tiān )下(xià )之(zhī )数(shù )尽(jìn )于(yú )轻(qīng )重(zhòng )矣(yǐ )。”

桓(huán )公(gōng )问(wèn )于(yú )管(guǎn )子(zǐ )曰(yuē ):“阴(yīn )山(shān )之(zhī )马(mǎ )具(jù )驾(jià )者(zhě )千(qiān )乘(chéng ),马(mǎ )之(zhī )平(píng )贾(jiǎ )万(wàn )也(yě ),金(jīn )之(zhī )平(píng )贾(jiǎ )万(wàn )也(yě )。吾(wú )有(yǒu )伏(fú )金(jīn )千(qiān )斤(jīn ),为(wéi )此(cǐ )奈(nài )何(hé )?”管(guǎn )子(zǐ )对(duì )曰(yuē ):“君(jūn )请(qǐng )使(shǐ )与(yǔ )正(zhèng )籍(jí )者(zhě ),皆(jiē )以(yǐ )币(bì )还(hái )于(yú )金(jīn ),吾(wú )至(zhì )四(sì )万(wàn ),此(cǐ )一(yī )为(wéi )四(sì )矣(yǐ )。吾(wú )非(fēi )埏(shān )埴(zhí )摇(yáo )炉(lú )櫜(gāo )而(ér )立(lì )黄(huáng )金(jīn )也(yě ),今(jīn )黄(huáng )金(jīn )之(zhī )重(zhòng )一(yī )为(wéi )四(sì )者(zhě ),数(shù )也(yě )。珠(zhū )起(qǐ )于(yú )赤(chì )野(yě )之(zhī )末(mò )光(guāng ),黄(huáng )金(jīn )起(qǐ )于(yú )汝(rǔ )汉(hàn )水(shuǐ )之(zhī )右(yòu )衢(qú ),玉(yù )起(qǐ )于(yú )禺(yú )氏(shì )之(zhī )边(biān )山(shān )。此(cǐ )度(dù )去(qù )周(zhōu )七(qī )千(qiān )八(bā )百(bǎi )里(lǐ ),其(qí )涂(tú )远(yuǎn ),其(qí )至(zhì )阨(è )。故(gù )先(xiān )王(wáng )度(dù )用(yòng )其(qí )重(zhòng )而(ér )因(yīn )之(zhī ),珠(zhū )玉(yù )为(wéi )上(shàng )币(bì ),黄(huáng )金(jīn )为(wéi )中(zhōng )币(bì ),刀(dāo )布(bù )为(wéi )下(xià )币(bì )。先(xiān )王(wáng )高(gāo )下(xià )中(zhōng )币(bì ),利(lì )下(xià )上(shàng )之(zhī )用(yòng )。”

百(bǎi )乘(chéng )之(zhī )国(guó ),中(zhōng )而(ér )立(lì )市(shì ),东(dōng )西(xī )南(nán )北(běi )度(dù )五(wǔ )十(shí )里(lǐ )。一(yī )日(rì )定(dìng )虑(lǜ ),二(èr )日(rì )定(dìng )载(zǎi ),三(sān )日(rì )出(chū )竟(jìng ),五(wǔ )日(rì )而(ér )反(fǎn )。百(bǎi )乘(chéng )之(zhī )制(zhì )轻(qīng )重(zhòng ),毋(wú )过(guò )五(wǔ )日(rì )。百(bǎi )乘(chéng )为(wéi )耕(gēng )田(tián )万(wàn )顷(qǐng ),为(wéi )户(hù )万(wàn )户(hù ),为(wéi )开(kāi )口(kǒu )十(shí )万(wàn )人(rén ),为(wéi )分(fèn )者(zhě )万(wàn )人(rén ),为(wéi )轻(qīng )车(chē )百(bǎi )乘(chéng ),为(wéi )马(mǎ )四(sì )百(bǎi )匹(pǐ )。千(qiān )乘(chéng )之(zhī )国(guó ),中(zhōng )而(ér )立(lì )市(shì ),东(dōng )西(xī )南(nán )北(běi )度(dù )百(bǎi )五(wǔ )十(shí )余(yú )里(lǐ )。二(èr )日(rì )定(dìng )虑(lǜ ),三(sān )日(rì )定(dìng )载(zǎi ),五(wǔ )日(rì )出(chū )竟(jìng ),十(shí )日(rì )而(ér )反(fǎn )。千(qiān )乘(chéng )之(zhī )制(zhì )轻(qīng )重(zhòng ),毋(wú )过(guò )一(yī )旬(xún )。千(qiān )乘(chéng )为(wéi )耕(gēng )田(tián )十(shí )万(wàn )顷(qǐng ),为(wéi )户(hù )十(shí )万(wàn )户(hù ),为(wéi )开(kāi )口(kǒu )百(bǎi )万(wàn )人(rén ),为(wéi )当(dāng )分(fèn )者(zhě )十(shí )万(wàn )人(rén ),为(wéi )轻(qīng )车(chē )千(qiān )乘(chéng ),为(wéi )马(mǎ )四(sì )千(qiān )匹(pǐ )。万(wàn )乘(chéng )之(zhī )国(guó ),中(zhōng )而(ér )立(lì )市(shì ),东(dōng )西(xī )南(nán )北(běi )度(dù )五(wǔ )百(bǎi )里(lǐ )。三(sān )日(rì )定(dìng )虑(lǜ ),五(wǔ )日(rì )定(dìng )载(zǎi ),十(shí )日(rì )出(chū )竟(jìng ),二(èr )十(shí )日(rì )而(ér )反(fǎn )。万(wàn )乘(chéng )之(zhī )制(zhì )轻(qīng )重(zhòng ),毋(wú )过(guò )二(èr )旬(xún )。万(wàn )乘(chéng )为(wéi )耕(gēng )田(tián )百(bǎi )万(wàn )顷(qǐng ),为(wéi )户(hù )百(bǎi )万(wàn )户(hù ),为(wéi )开(kāi )口(kǒu )千(qiān )万(wàn )人(rén ),为(wéi )当(dāng )分(fèn )者(zhě )百(bǎi )万(wàn )人(rén ),为(wéi )轻(qīng )车(chē )万(wàn )乘(chéng ),为(wéi )马(mǎ )四(sì )万(wàn )匹(pǐ )。

管(guǎn )子(zǐ )曰(yuē ):“匹(pǐ )夫(fū )为(wéi )鳏(guān ),匹(pǐ )妇(fù )为(wéi )寡(guǎ ),老(lǎo )而(ér )无(wú )子(zǐ )者(zhě )为(wéi )独(dú )。君(jūn )问(wèn )其(qí )若(ruò )有(yǒu )子(zǐ )弟(dì )师(shī )役(yì )而(ér )死(sǐ )者(zhě ),父(fù )母(mǔ )为(wéi )独(dú ),上(shàng )必(bì )葬(zàng )之(zhī ):衣(yī )衾(qīn )三(sān )领(lǐng ),木(mù )必(bì )三(sān )寸(cùn ),乡(xiāng )吏(lì )视(shì )事(shì ),葬(zàng )于(yú )公(gōng )壤(rǎng )。若(ruò )产(chǎn )而(ér )无(wú )弟(dì )兄(xiōng ),上(shàng )必(bì )赐(cì )之(zhī )匹(pǐ )马(mǎ )之(zhī )壤(rǎng )。故(gù )亲(qīn )之(zhī )杀(shā )其(qí )子(zǐ )以(yǐ )为(wéi )上(shàng )用(yòng ),不(bú )苦(kǔ )也(yě )。君(jūn )终(zhōng )岁(suì )行(háng )邑(yì )里(lǐ ),其(qí )人(rén )力(lì )同(tóng )而(ér )宫(gōng )室(shì )美(měi )者(zhě ),良(liáng )萌(méng )也(yě ),力(lì )作(zuò )者(zhě )也(yě ),脯(pú )二(èr )束(shù )、酒(jiǔ )一(yī )石(shí )以(yǐ )赐(cì )之(zhī );力(lì )足(zú )荡(dàng )游(yóu )不(bú )作(zuò ),老(lǎo )者(zhě )谯(qiáo )之(zhī ),当(dāng )壮(zhuàng )者(zhě )遣(qiǎn )之(zhī )边(biān )戍(shù ):民(mín )之(zhī )无(wú )本(běn )者(zhě )贷(dài )之(zhī )圃(pǔ )强(qiáng )。故(gù )百(bǎi )事(shì )皆(jiē )举(jǔ ),无(wú )留(liú )力(lì )失(shī )时(shí )之(zhī )民(mín )。此(cǐ )皆(jiē )国(guó )策(cè )之(zhī )数(shù )也(yě )。”

上(shàng )农(nóng )挟(jiā )五(wǔ ),中(zhōng )农(nóng )挟(jiā )四(sì ),下(xià )农(nóng )挟(jiā )三(sān )。上(shàng )女(nǚ )衣(yī )五(wǔ ),中(zhōng )女(nǚ )衣(yī )四(sì ),下(xià )女(nǚ )衣(yī )三(sān )。农(nóng )有(yǒu )常(cháng )业(yè ),女(nǚ )有(yǒu )常(cháng )事(shì )。一(yī )农(nóng )不(bú )耕(gēng ),民(mín )有(yǒu )为(wéi )之(zhī )饥(jī )者(zhě );一(yī )女(nǚ )不(bú )织(zhī ),民(mín )有(yǒu )为(wéi )之(zhī )寒(hán )者(zhě )。饥(jī )寒(hán )冻(dòng )饿(è ),必(bì )起(qǐ )于(yú )粪(fèn )土(tǔ )。故(gù )先(xiān )王(wáng )谨(jǐn )于(yú )其(qí )始(shǐ ),事(shì )再(zài )其(qí )本(běn ),民(mín )无(wú )者(zhě )卖(mài )其(qí )子(zǐ )。三(sān )其(qí )本(běn ),若(ruò )为(wéi )食(shí )。四(sì )其(qí )本(běn ),则(zé )乡(xiāng )里(lǐ )给(gěi )。五(wǔ )其(qí )本(běn ),则(zé )远(yuǎn )近(jìn )通(tōng ),然(rán )后(hòu )死(sǐ )得(dé )葬(zàng )矣(yǐ )。事(shì )不(bú )能(néng )再(zài )其(qí )本(běn ),而(ér )上(shàng )之(zhī )求(qiú )焉(yān )无(wú )止(zhǐ ),然(rán )则(zé )奸(jiān )涂(tú )不(bú )可(kě )独(dú )遵(zūn ),货(huò )财(cái )不(bú )安(ān )于(yú )拘(jū )。随(suí )之(zhī )以(yǐ )法(fǎ ),则(zé )中(zhōng )内(nèi )民(mín )也(yě ),轻(qīng )重(zhòng )不(bú )调(diào ),无(wú )(米(mǐ )亶(dǎn ))之(zhī )民(mín )不(bú )可(kě )责(zé )理(lǐ ),鬻(yù )子(zǐ )不(bú )可(kě )得(dé )使(shǐ ),君(jūn )失(shī )其(qí )民(mín ),父(fù )失(shī )其(qí )子(zǐ ),亡(wáng )国(guó )之(zhī )数(shù )也(yě )。

管(guǎn )子(zǐ )曰(yuē ):“神(shén )农(nóng )之(zhī )数(shù )曰(yuē ):‘一(yī )谷(gǔ )不(bú )登(dēng ),减(jiǎn )一(yī )谷(gǔ ),谷(gǔ )之(zhī )法(fǎ )什(shí )倍(bèi )。二(èr )谷(gǔ )不(bú )登(dēng ),减(jiǎn )二(èr )谷(gǔ ),谷(gǔ )之(zhī )法(fǎ )再(zài )十(shí )倍(bèi )。’夷(yí )疏(shū )满(mǎn )之(zhī ),无(wú )食(shí )者(zhě )予(yǔ )之(zhī )陈(chén ),无(wú )种(zhǒng )者(zhě )贷(dài )之(zhī )新(xīn ),故(gù )无(wú )什(shí )倍(bèi )之(zhī )贾(jiǎ ),无(wú )倍(bèi )称(chēng )之(zhī )民(mín )。”

阅读:26313

打赏捐助〔Donate〕>>>

《揆度》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库