官人解【登录】

《逸周书》 > 卷七 > 《官人解》 > 拼音版

王(wáng )曰(yuē ):“呜(wū )呼(hū ),大(dà )师(shī ),朕(zhèn )维(wéi )民(mín )务(wù )官(guān ),论(lùn )用(yòng )有(yǒu )征(zhēng ),观(guān )诚(chéng )考(kǎo )言(yán ),视(shì )声(shēng )观(guān )色(sè ),观(guān )隐(yǐn )揆(kuí )德(dé ),可(kě )得(dé )闻(wén )乎(hū )?”

周(zhōu )公(gōng )曰(yuē ):“亦(yì )有(yǒu )六(liù )征(zhēng )。呜(wū )呼(hū ),乃(nǎi )齐(qí )以(yǐ )揆(kuí )之(zhī )。一(yī )曰(yuē )富(fù )贵(guì )者(zhě )观(guān )其(qí )有(yǒu )礼(lǐ )施(shī ),贫(pín )贱(jiàn )者(zhě )观(guān )其(qí )有(yǒu )德(dé )守(shǒu ),嬖(bì )宠(chǒng )者(zhě )观(guān )其(qí )不(bú )骄(jiāo )奢(shē ),隐(yǐn )约(yuē )观(guān )其(qí )不(bú )慑(shè )惧(jù ),其(qí )少(shǎo )者(zhě )观(guān )其(qí )恭(gōng )敬(jìng )好(hǎo )学(xué )而(ér )能(néng )悌(tì ),其(qí )壮(zhuàng )者(zhě )观(guān )其(qí )连(lián )接(jiē )务(wù )行(háng )而(ér )胜(shèng )私(sī ),其(qí )老(lǎo )者(zhě )观(guān )其(qí )思(sī )慎(shèn ),强(qiáng )其(qí )所(suǒ )不(bú )足(zú )而(ér )不(bú )逾(yú )。父(fù )子(zǐ )之(zhī )间(jiān )观(guān )其(qí )孝(xiào )慈(cí ),兄(xiōng )弟(dì )之(zhī )间(jiān )观(guān )其(qí )和(hé )友(yǒu ),君(jūn )臣(chén )之(zhī )间(jiān )观(guān )其(qí )忠(zhōng )惠(huì ),乡(xiāng )党(dǎng )之(zhī )间(jiān )观(guān )其(qí )信(xìn )诚(chéng )。省(shěng )其(qí )居(jū )处(chù )观(guān )其(qí )义(yì )方(fāng ),省(shěng )其(qí )丧(sàng )哀(āi )观(guān )其(qí )贞(zhēn )良(liáng ),省(shěng )其(qí )出(chū )入(rù )观(guān )其(qí )交(jiāo )并(bìng )以(yǐ ),省(shěng )其(qí )交(jiāo )友(yǒu )观(guān )其(qí )任(rèn )廉(lián )。设(shè )之(zhī )以(yǐ )谋(móu )以(yǐ )观(guān )其(qí )智(zhì ),示(shì )之(zhī )以(yǐ )难(nán )以(yǐ )观(guān )其(qí )勇(yǒng ),烦(fán )之(zhī )以(yǐ )事(shì )以(yǐ )观(guān )其(qí )治(zhì ),临(lín )之(zhī )以(yǐ )利(lì )以(yǐ )观(guān )其(qí )不(bú )贪(tān )。滥(làn )之(zhī )以(yǐ )乐(lè )以(yǐ )观(guān )其(qí )不(bú )荒(huāng ),喜(xǐ )之(zhī )以(yǐ )观(guān )其(qí )轻(qīng ),怒(nù )之(zhī )以(yǐ )观(guān )其(qí )重(zhòng ),醉(zuì )之(zhī )以(yǐ )观(guān )其(qí )恭(gōng ),从(cóng )之(zhī )色(sè )以(yǐ )观(guān )其(qí )常(cháng ),远(yuǎn )之(zhī )以(yǐ )观(guān )其(qí )不(bú )二(èr ),昵(nì )之(zhī )以(yǐ )观(guān )其(qí )不(bú )狎(xiá )。复(fù )征(zhēng )其(qí )言(yán )以(yǐ )观(guān )其(qí )精(jīng ),曲(qǔ )省(shěng )其(qí )行(háng )以(yǐ )观(guān )其(qí )备(bèi )。此(cǐ )之(zhī )谓(wèi )观(guān )诚(chéng )。“二(èr )曰(yuē )方(fāng )与(yǔ )之(zhī )言(yán )以(yǐ )观(guān )其(qí )志(zhì ),志(zhì )殷(yīn )以(yǐ )渊(yuān )其(qí )气(qì ),宽(kuān )以(yǐ )柔(róu ),其(qí )色(sè )俭(jiǎn )而(ér )不(bú )谄(chǎn ),其(qí )处(chù )仙(xiān ),其(qí )言(yán )后(hòu )人(rén ),见(jiàn )其(qí )所(suǒ )不(bú )足(zú )。曰(yuē )日(rì )益(yì )者(zhě )也(yě )。好(hǎo )临(lín )人(rén )以(yǐ )色(sè ),高(gāo )人(rén )以(yǐ )气(qì ),贤(xián )人(rén )以(yǐ )言(yán ),防(fáng )其(qí )所(suǒ )不(bú )足(zú ),发(fā )其(qí )所(suǒ )能(néng ),曰(yuē )日(rì )损(sǔn )者(zhě )也(yě )。其(qí )貌(mào )直(zhí )而(ér )不(bú )止(zhǐ )其(qí )言(yán ),正(zhèng )而(ér )不(bú )私(sī ),不(bú )饰(shì )其(qí )美(měi ),不(bú )隐(yǐn )其(qí )恶(è ),不(bú )防(fáng )其(qí )过(guò ),曰(yuē )有(yǒu )质(zhì )者(zhě )也(yě )。其(qí )貌(mào )曲(qǔ )媒(méi ),其(qí )言(yán )工(gōng )巧(qiǎo ),饰(shì )其(qí )见(jiàn )物(wù ),务(wù )其(qí )小(xiǎo )证(zhèng ),以(yǐ )故(gù )自(zì )说(shuō ),曰(yuē )无(wú )质(zhì )者(zhě )也(yě )。喜(xǐ )怒(nù )以(yǐ )物(wù )而(ér )色(sè )不(bú )变(biàn ),烦(fán )乱(luàn )一(yī )事(shì )而(ér )志(zhì )不(bú )营(yíng ),深(shēn )道(dào )以(yǐ )利(lì )而(ér )心(xīn )不(bú )移(yí ),临(lín )慑(shè )以(yǐ )威(wēi )而(ér )气(qì )惵(dié )惧(jù ),曰(yuē )鄙(bǐ )心(xīn )而(ér )假(jiǎ )气(qì )者(zhě )也(yě )。设(shè )之(zhī )以(yǐ )物(wù )而(ér )数(shù )决(jué ),敬(jìng )之(zhī )以(yǐ )卒(zú )而(ér )度(dù )应(yīng ),不(bú )文(wén )而(ér )辩(biàn ),曰(yuē )有(yǒu )虑(lǜ )者(zhě )也(yě )。难(nán )决(jué )以(yǐ )物(wù ),难(nán )说(shuō )以(yǐ )守(shǒu ),一(yī )而(ér )不(bú )可(kě )变(biàn ),困(kùn )而(ér )不(bú )知(zhī )止(zhǐ ),曰(yuē )愚(yú )依(yī )人(rén )也(yě )。营(yíng )之(zhī )以(yǐ )物(wù )而(ér )不(bú )误(wù ),犯(fàn )之(zhī )以(yǐ )卒(zú )而(ér )不(bú )惧(jù ),置(zhì )义(yì )而(ér )不(bú )可(kě )迁(qiān ),临(lín )之(zhī )货(huò )色(sè )而(ér )不(bú )过(guò ),曰(yuē )果(guǒ )敢(gǎn )者(zhě )也(yě )。移(yí )易(yì )以(yǐ )言(yán ),志(zhì )不(bú )能(néng )固(gù ),已(yǐ )诺(nuò )无(wú )决(jué ),曰(yuē )弱(ruò )志(zhì )者(zhě )也(yě )。顺(shùn )予(yǔ )之(zhī )弗(fú )为(wéi )喜(xǐ ),非(fēi )夺(duó )之(zhī )弗(fú )为(wéi )怒(nù ),沈(shěn )静(jìng )而(ér )寡(guǎ )言(yán ),多(duō )稽(jī )而(ér )险(xiǎn )貌(mào ),曰(yuē )质(zhì )静(jìng )者(zhě )也(yě )。屏(píng )言(yán )而(ér )弗(fú )顾(gù ),自(zì )顺(shùn )而(ér )弗(fú )让(ràng ),非(fēi )是(shì )而(ér )强(qiáng )之(zhī ),曰(yuē )妒(dù )诬(wū )者(zhě )也(yě )。微(wēi )而(ér )能(néng )发(fā ),察(chá )而(ér )能(néng )深(shēn ),宽(kuān )顺(shùn )而(ér )恭(gōng )俭(jiǎn ),温(wēn )柔(róu )而(ér )能(néng )断(duàn ),果(guǒ )敢(gǎn )而(ér )能(néng )屈(qū ),曰(yuē )志(zhì )治(zhì )者(zhě )也(yě )。华(huá )废(fèi )而(ér )诬(wū ),巧(qiǎo )言(yán )令(lìng )色(sè ),皆(jiē )以(yǐ )无(wú )为(wéi )有(yǒu )者(zhě )也(yě )。此(cǐ )之(zhī )谓(wèi )考(kǎo )言(yán )。

“三(sān )曰(yuē ),诚(chéng )在(zài )其(qí )中(zhōng ),必(bì )见(jiàn )诸(zhū )外(wài ),以(yǐ )其(qí )声(shēng ),处(chù )其(qí )实(shí ),气(qì )初(chū )生(shēng )物(wù ),物(wù )生(shēng )有(yǒu )声(shēng ),声(shēng )有(yǒu )刚(gāng )柔(róu ),清(qīng )浊(zhuó )好(hǎo )恶(è ),咸(xián )发(fā )于(yú )声(shēng )。新(xīn )气(qì )华(huá )诞(dàn )者(zhě ),其(qí )声(shēng )流(liú )散(sàn ),心(xīn )气(qì )顺(shùn )信(xìn )者(zhě ),其(qí )声(shēng )顺(shùn )节(jiē )。心(xīn )气(qì )鄙(bǐ )戾(lì )者(zhě ),其(qí )声(shēng )醒(xǐng )丑(chǒu ),心(xīn )气(qì )宽(kuān )柔(róu )者(zhě ),其(qí )声(shēng )温(wēn )和(hé )。信(xìn )气(qì )中(zhōng )易(yì ),义(yì )气(qì )时(shí )舒(shū ),和(hé )气(qì )简(jiǎn )备(bèi ),勇(yǒng )气(qì )壮(zhuàng )力(lì )。听(tīng )其(qí )声(shēng ),处(chù )其(qí )气(qì ),考(kǎo )其(qí )所(suǒ )为(wéi ),观(guān )其(qí )所(suǒ )由(yóu ),以(yǐ )其(qí )前(qián )观(guān )其(qí )后(hòu ),以(yǐ )其(qí )隐(yǐn )观(guān )其(qí )显(xiǎn ),以(yǐ )其(qí )小(xiǎo )占(zhàn )其(qí )大(dà ),此(cǐ )之(zhī )谓(wèi )视(shì )声(shēng )。

“四(sì )曰(yuē ):民(mín )有(yǒu )五(wǔ )气(qì ),喜(xǐ )怒(nù )欲(yù )惧(jù )忧(yōu )。喜(xǐ )气(qì )内(nèi )蓄(xù ),虽(suī )欲(yù )隐(yǐn )之(zhī ),阳(yáng )喜(xǐ )必(bì )见(jiàn )。怒(nù )气(qì )内(nèi )蓄(xù ),虽(suī )欲(yù )隐(yǐn )之(zhī ),阳(yáng )怒(nù )必(bì )见(jiàn )。欲(yù )气(qì )、惧(jù )气(qì ),忧(yōu )悲(bēi )之(zhī )气(qì ),皆(jiē )隐(yǐn )之(zhī ),阳(yáng )气(qì )必(bì )见(jiàn )。五(wǔ )气(qì )诚(chéng )于(yú )中(zhōng ),发(fā )形(xíng )于(yú )外(wài ),民(mín )情(qíng )不(bú )可(kě )隐(yǐn )也(yě )。喜(xǐ )色(sè )犹(yóu )然(rán ),以(yǐ )出(chū )怒(nù )色(sè ),荐(jiàn )然(rán )以(yǐ )侮(wǔ ),欲(yù )色(sè )妪(yù )然(rán )。以(yǐ )愉(yú )惧(jù )色(sè ),薄(báo )然(rán )以(yǐ )下(xià ),忧(yōu )悲(bēi )之(zhī )色(sè ),瞿(qú )然(rán )以(yǐ )静(jìng )。诚(chéng )智(zhì )必(bì )有(yǒu )难(nán )局(jú )之(zhī )色(sè ),诚(chéng )仁(rén )必(bì )有(yǒu )可(kě )尊(zūn )之(zhī )色(sè ),诚(chéng )勇(yǒng )必(bì )有(yǒu )难(nán )慎(shèn )之(zhī )色(sè ),诚(chéng )忠(zhōng )必(bì )有(yǒu )可(kě )新(xīn )之(zhī )色(sè ),诚(chéng )洁(jié )必(bì )有(yǒu )难(nán )污(wū )之(zhī )色(sè ),诚(chéng )静(jìng )必(bì )有(yǒu )可(kě )信(xìn )之(zhī )色(sè )。质(zhì )浩(hào )然(rán )固(gù )以(yǐ )安(ān ),伪(wěi )蔓(màn )然(rán )乱(luàn )以(yǐ )烦(fán ),虽(suī )欲(yù )改(gǎi )之(zhī )中(zhōng )色(sè ),弗(fú )听(tīng )。此(cǐ )之(zhī )谓(wèi )观(guān )色(sè )。

“五(wǔ )曰(yuē ):民(mín )生(shēng )则(zé )有(yǒu )阴(yīn )有(yǒu )阳(yáng ),人(rén )多(duō )隐(yǐn )其(qí )情(qíng )、饰(shì )其(qí )伪(wěi ),以(yǐ )攻(gōng )其(qí )名(míng )。有(yǒu )隐(yǐn )于(yú )仁(rén )贤(xián )者(zhě ),有(yǒu )隐(yǐn )于(yú )智(zhì )理(lǐ )者(zhě ),有(yǒu )隐(yǐn )于(yú )文(wén )艺(yì )者(zhě ),有(yǒu )隐(yǐn )于(yú )廉(lián )勇(yǒng )者(zhě ),有(yǒu )隐(yǐn )于(yú )忠(zhōng )孝(xiào )者(zhě ),有(yǒu )隐(yǐn )于(yú )交(jiāo )友(yǒu )者(zhě )。如(rú )此(cǐ )不(bú )可(kě )不(bú )察(chá )也(yě )。小(xiǎo )施(shī )而(ér )好(hǎo )德(dé ),小(xiǎo )让(ràng )而(ér )争(zhēng )大(dà ),言(yán )愿(yuàn )以(yǐ )为(wéi )质(zhì ),伪(wěi )爱(ài )以(yǐ )为(wéi )忠(zhōng ),尊(zūn )其(qí )得(dé )以(yǐ )改(gǎi )其(qí )名(míng ),如(rú )此(cǐ ),隐(yǐn )于(yú )仁(rén )贤(xián )者(zhě )也(yě )。前(qián )总(zǒng )唱(chàng )功(gōng ),虑(lǜ )诚(chéng )弗(fú )及(jí ),佯(yáng )为(wéi )不(bú )言(yán ),诚(chéng )不(bú )足(zú ),色(sè )示(shì )有(yǒu )余(yú )。自(zì )顺(shùn )而(ér )不(bú )让(ràng ),措(cuò )辞(cí )而(ér )不(bú )遂(suí ),此(cǐ )隐(yǐn )于(yú )智(zhì )理(lǐ )者(zhě )也(yě )。动(dòng )人(rén )以(yǐ )言(yán ),竭(jié )而(ér )弗(fú )终(zhōng ),问(wèn )则(zé )不(bú )对(duì ),佯(yáng )为(wéi )不(bú )穷(qióng ),□貌(mào )而(ér )有(yǒu )余(yú ),假(jiǎ )道(dào )而(ér )自(zì )顺(shùn ),因(yīn )之(zhī )□初(chū )穷(qióng )则(zé )托(tuō )深(shēn ),如(rú )此(cǐ )者(zhě ),隐(yǐn )于(yú )文(wén )艺(yì )者(zhě )也(yě )。□言(yán )以(yǐ )廉(lián ),矫(jiǎo )厉(lì )以(yǐ )为(wéi )勇(yǒng ),内(nèi )恐(kǒng )外(wài )夸(kuā ),亟(jí )称(chēng )其(qí )说(shuō ),以(yǐ )诈(zhà )临(lín )人(rén ),如(rú )此(cǐ ),隐(yǐn )于(yú )廉(lián )勇(yǒng )者(zhě )也(yě )。自(zì )事(shì )其(qí )亲(qīn )而(ér )好(hǎo )以(yǐ )告(gào )人(rén ),饰(shì )其(qí )见(jiàn )物(wù ),不(bú )诚(chéng )于(yú )内(nèi ),发(fā )名(míng )以(yǐ )事(shì )亲(qīn ),自(zì )以(yǐ )名(míng )私(sī )其(qí )身(shēn ),如(rú )此(cǐ ),隐(yǐn )于(yú )忠(zhōng )孝(xiào )者(zhě )也(yě )。比(bǐ )周(zhōu )以(yǐ )相(xiàng )誉(yù ),智(zhì )贤(xián )可(kě )征(zhēng )而(ér )左(zuǒ )右(yòu ),不(bú )同(tóng )而(ér )交(jiāo ),交(jiāo )必(bì )重(zhòng )己(jǐ ),心(xīn )说(shuō )而(ér )身(shēn )弗(fú )近(jìn )身(shēn ),进(jìn )而(ér )实(shí )不(bú )至(zhì ),惧(jù )不(bú )尽(jìn )见(jiàn )于(yú )众(zhòng ),而(ér )貌(mào )克(kè ),如(rú )此(cǐ ),隐(yǐn )于(yú )交(jiāo )友(yǒu )者(zhě )也(yě )。

“六(liù )曰(yuē ):言(yán )行(háng )不(bú )类(lèi ),终(zhōng )始(shǐ )相(xiàng )悖(bèi ),外(wài )怎(zěn )能(néng )不(bú )合(hé ),虽(suī )有(yǒu )假(jiǎ )节(jiē ),见(jiàn )行(háng ),曰(yuē )非(fēi )成(chéng )质(zhì )者(zhě )也(yě )。言(yán )忠(zhōng )行(háng )夷(yí ),靡(mí )及(jí )私(sī )□,弗(fú )求(qiú )及(jí ),情(qíng )忠(zhōng )而(ér )宽(kuān ),貌(mào )庄(zhuāng )而(ér )安(ān ),曰(yuē )有(yǒu )仁(rén )者(zhě )也(yě )。事(shì )变(biàn )而(ér )能(néng )治(zhì ),效(xiào )穷(qióng )而(ér )能(néng )达(dá ),措(cuò )身(shēn )立(lì )方(fāng )而(ér )能(néng )遂(suí ),曰(yuē )有(yǒu )知(zhī )者(zhě )也(yě )。少(shǎo )言(yán )以(yǐ )行(háng )恭(gōng )俭(jiǎn ),以(yǐ )让(ràng )有(yǒu )知(zhī )而(ér )言(yán )弗(fú )发(fā ),有(yǒu )施(shī )而(ér )□弗(fú )德(dé ),曰(yuē )谦(qiān )良(liáng )者(zhě )也(yě )。微(wēi )忽(hū )之(zhī )言(yán ),久(jiǔ )而(ér )可(kě )复(fù ),幽(yōu )间(jiān )之(zhī )行(háng ),独(dú )而(ér )弗(fú )克(kè ),其(qí )行(háng )亡(wáng )如(rú )存(cún ),曰(yuē )顺(shùn )信(xìn )者(zhě )也(yě )。贵(guì )富(fù )恭(gōng )俭(jiǎn )而(ér )能(néng )施(shī ),严(yán )威(wēi )有(yǒu )礼(lǐ )而(ér )不(bú )骄(jiāo ),曰(yuē )有(yǒu )德(dé )者(zhě )也(yě )。隐(yǐn )约(yuē )而(ér )不(bú )慎(shèn ),安(ān )乐(lè )而(ér )不(bú )奢(shē ),勤(qín )劳(láo )而(ér )不(bú )变(biàn ),喜(xǐ )怒(nù )而(ér )有(yǒu )度(dù ),曰(yuē )有(yǒu )守(shǒu )者(zhě )也(yě )。直(zhí )方(fāng )而(ér )不(bú )毁(huǐ ),廉(lián )洁(jié )而(ér )不(bú )戾(lì ),强(qiáng )立(lì )而(ér )无(wú )私(sī ),曰(yuē )有(yǒu )经(jīng )者(zhě )也(yě )。虚(xū )以(yǐ )待(dài )命(mìng ),不(bú )报(bào )刊(kān )不(bú )至(zhì ),不(bú )问(wèn )不(bú )言(yán ),言(yán )不(bú )过(guò )行(háng ),行(háng )不(bú )过(guò )道(dào ),曰(yuē )沈(shěn )静(jìng )者(zhě )也(yě )。中(zhōng )忠(zhōng )爱(ài )以(yǐ )事(shì )亲(qīn ),欢(huān )以(yǐ )尽(jìn )力(lì )而(ér )不(bú )回(huí ),敬(jìng )以(yǐ )尽(jìn )力(lì )而(ér )不(bú )□,曰(yuē )忠(zhōng )孝(xiào )者(zhě )也(yě )。合(hé )志(zhì )而(ér )同(tóng )方(fāng ),共(gòng )其(qí )忧(yōu )而(ér )任(rèn )其(qí )难(nán ),行(háng )忠(zhōng )信(xìn )而(ér )不(bú )疑(yí )□,隐(yǐn )远(yuǎn )而(ér )不(bú )舍(shě ),曰(yuē )交(jiāo )友(yǒu )者(zhě )也(yě )。志(zhì )色(sè )辞(cí )气(qì ),其(qí )人(rén )甚(shèn )偷(tōu ),进(jìn )退(tuì )多(duō )巧(qiǎo ),就(jiù )人(rén )甚(shèn )数(shù ),辞(cí )不(bú )至(zhì ),少(shǎo )其(qí )所(suǒ )不(bú )足(zú ),谋(móu )而(ér )不(bú )已(yǐ ),曰(yuē )伪(wěi )诈(zhà )者(zhě )也(yě )。言(yán )行(háng )亟(jí )变(biàn ),从(cóng )容(róng )克(kè )易(yì ),好(hǎo )恶(è )无(wú )常(cháng ),行(háng )身(shēn )不(bú )笃(dǔ ),曰(yuē )无(wú )诚(chéng )者(zhě )也(yě )。少(shǎo )知(zhī )而(ér )不(bú )大(dà )决(jué ),少(shǎo )能(néng )而(ér )不(bú )大(dà )成(chéng ),规(guī )小(xiǎo )物(wù )而(ér )不(bú )知(zhī )大(dà )伦(lún ),曰(yuē )华(huá )诞(dàn )者(zhě )也(yě )。规(guī )谏(jiàn )而(ér )不(bú )类(lèi )道(dào ),行(háng )而(ér )不(bú )平(píng ),曰(yuē )窃(qiè )名(míng )者(zhě )也(yě )。

“故(gù )曰(yuē )事(shì )阻(zǔ )者(zhě )不(bú )夷(yí ),时(shí )□者(zhě )不(bú )回(huí ),面(miàn )誉(yù )者(zhě )不(bú )忠(zhōng ),饰(shì )貌(mào )者(zhě )不(bú )静(jìng ),假(jiǎ )节(jiē )者(zhě )不(bú )平(píng ),多(duō )私(sī )者(zhě )不(bú )义(yì ),扬(yáng )言(yán )者(zhě )卦(guà )按(àn )信(xìn ),此(cǐ )之(zhī )谓(wèi )揆(kuí )德(dé )。”

阅读:25747

打赏捐助〔Donate〕>>>

《官人解》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库