礼乐志【登录】

《汉书》 > 志 > 《礼乐志》 > 拼音版

《六(liù )经(jīng )》之(zhī )道(dào )同(tóng )归(guī ),而(ér )《礼(lǐ )》、《乐(lè )》之(zhī )用(yòng )为(wéi )急(jí )。治(zhì )身(shēn )者(zhě )斯(sī )须(xū )忘(wàng )礼(lǐ ),则(zé )暴(bào )嫚(yuān )入(rù )之(zhī )矣(yǐ );为(wéi )国(guó )者(zhě )一(yī )朝(cháo )失(shī )礼(lǐ ),则(zé )荒(huāng )乱(luàn )及(jí )之(zhī )矣(yǐ )。人(rén )函(hán )天(tiān )、地(dì )、阴(yīn )、阳(yáng )之(zhī )气(qì ),有(yǒu )喜(xǐ )、怒(nù )、哀(āi )、乐(lè )之(zhī )情(qíng )。天(tiān )禀(bǐng )其(qí )性(xìng )而(ér )不(bú )能(néng )节(jiē )也(yě ),圣(shèng )人(rén )能(néng )为(wéi )之(zhī )节(jiē )而(ér )不(bú )能(néng )绝(jué )也(yě ),故(gù )象(xiàng )天(tiān )、地(dì )而(ér )制(zhì )礼(lǐ )、乐(lè ),所(suǒ )以(yǐ )通(tōng )神(shén )明(míng ),立(lì )人(rén )伦(lún ),正(zhèng )情(qíng )性(xìng ),节(jiē )万(wàn )事(shì )者(zhě )也(yě )。

人(rén )性(xìng )有(yǒu )男(nán )女(nǚ )之(zhī )情(qíng ),妒(dù )忌(jì )之(zhī )别(bié ),为(wéi )制(zhì )婚(hūn )姻(yīn )之(zhī )礼(lǐ );有(yǒu )交(jiāo )接(jiē )长(zhǎng )幼(yòu )之(zhī )序(xù ),为(wéi )制(zhì )乡(xiāng )饮(yǐn )之(zhī )礼(lǐ );有(yǒu )哀(āi )死(sǐ )思(sī )远(yuǎn )之(zhī )情(qíng ),为(wéi )制(zhì )丧(sàng )祭(jì )之(zhī )礼(lǐ );有(yǒu )尊(zūn )尊(zūn )敬(jìng )上(shàng )之(zhī )心(xīn ),为(wéi )制(zhì )朝(cháo )觐(jìn )之(zhī )礼(lǐ )。哀(āi )有(yǒu )哭(kū )踊(yǒng )之(zhī )节(jiē ),乐(lè )有(yǒu )歌(gē )舞(wǔ )之(zhī )容(róng ),正(zhèng )人(rén )足(zú )以(yǐ )副(fù )其(qí )诚(chéng ),邪(xié )人(rén )足(zú )以(yǐ )防(fáng )其(qí )失(shī )。故(gù )婚(hūn )姻(yīn )之(zhī )礼(lǐ )废(fèi ),则(zé )夫(fū )妇(fù )之(zhī )道(dào )苦(kǔ ),而(ér )淫(yín )辟(pì )之(zhī )罪(zuì )多(duō );乡(xiāng )饮(yǐn )之(zhī )礼(lǐ )废(fèi ),则(zé )长(zhǎng )幼(yòu )之(zhī )序(xù )乱(luàn ),而(ér )争(zhēng )斗(dòu )之(zhī )狱(yù )蕃(fān );丧(sàng )祭(jì )之(zhī )礼(lǐ )废(fèi ),则(zé )骨(gǔ )肉(ròu )之(zhī )恩(ēn )薄(báo ),而(ér )背(bèi )死(sǐ )忘(wàng )先(xiān )者(zhě )众(zhòng );朝(cháo )聘(pìn )之(zhī )礼(lǐ )废(fèi ),则(zé )君(jūn )臣(chén )之(zhī )位(wèi )失(shī ),而(ér )侵(qīn )陵(líng )之(zhī )渐(jiàn )起(qǐ )。故(gù )孔(kǒng )子(zǐ )曰(yuē ):“安(ān )上(shàng )治(zhì )民(mín ),莫(mò )善(shàn )于(yú )礼(lǐ );移(yí )风(fēng )易(yì )俗(sú ),莫(mò )善(shàn )于(yú )乐(lè )。”礼(lǐ )节(jiē )民(mín )心(xīn ),乐(lè )和(hé )民(mín )声(shēng ),政(zhèng )以(yǐ )行(háng )之(zhī ),刑(xíng )以(yǐ )防(fáng )之(zhī )。礼(lǐ )、乐(lè )、政(zhèng )、刑(xíng )四(sì )达(dá )而(ér )不(bú )誖(bèi ),则(zé )王(wáng )道(dào )备(bèi )矣(yǐ )。

乐(lè )以(yǐ )治(zhì )内(nèi )而(ér )为(wéi )同(tóng ),礼(lǐ )以(yǐ )修(xiū )外(wài )而(ér )为(wéi )异(yì );同(tóng )则(zé )和(hé )亲(qīn ),异(yì )则(zé )畏(wèi )敬(jìng );和(hé )亲(qīn )则(zé )无(wú )怨(yuàn ),畏(wèi )敬(jìng )则(zé )不(bú )争(zhēng )。揖(yī )让(ràng )而(ér )天(tiān )下(xià )治(zhì )者(zhě ),礼(lǐ )、乐(lè )之(zhī )谓(wèi )也(yě )。二(èr )者(zhě )并(bìng )行(háng ),合(hé )为(wéi )一(yī )体(tǐ )。畏(wèi )敬(jìng )之(zhī )意(yì )难(nán )见(jiàn ),则(zé )著(zhe )之(zhī )于(yú )享(xiǎng )献(xiàn )、辞(cí )受(shòu ),登(dēng )降(jiàng )、跪(guì )拜(bài );和(hé )亲(qīn )之(zhī )说(shuō )难(nán )形(xíng ),则(zé )发(fā )之(zhī )于(yú )诗(shī )歌(gē )咏(yǒng )言(yán ),钟(zhōng )石(shí )、管(guǎn )弦(xián )。盖(gài )嘉(jiā )其(qí )敬(jìng )意(yì )而(ér )不(bú )及(jí )其(qí )财(cái )贿(huì ),美(měi )其(qí )欢(huān )心(xīn )而(ér )不(bú )流(liú )其(qí )声(shēng )音(yīn )。故(gù )孔(kǒng )子(zǐ )曰(yuē ):“礼(lǐ )云(yún )礼(lǐ )云(yún ),玉(yù )帛(bó )云(yún )乎(hū )哉(zāi )?乐(lè )云(yún )乐(lè )云(yún ),钟(zhōng )鼓(gǔ )云(yún )乎(hū )哉(zāi )?”此(cǐ )礼(lǐ )乐(lè )之(zhī )本(běn )也(yě )。故(gù )曰(yuē ):“知(zhī )礼(lǐ )乐(lè )之(zhī )情(qíng )者(zhě )能(néng )作(zuò ),识(shí )礼(lǐ )乐(lè )之(zhī )文(wén )者(zhě )能(néng )述(shù );作(zuò )者(zhě )之(zhī )谓(wèi )圣(shèng ),述(shù )者(zhě )之(zhī )谓(wèi )明(míng )。明(míng )圣(shèng )者(zhě ),述(shù )作(zuò )之(zhī )谓(wèi )也(yě )。”

王(wáng )者(zhě )必(bì )因(yīn )前(qián )王(wáng )之(zhī )礼(lǐ ),顺(shùn )时(shí )施(shī )宜(yí ),有(yǒu )所(suǒ )损(sǔn )益(yì ),即(jí )民(mín )之(zhī )心(xīn ),稍(shāo )稍(shāo )制(zhì )作(zuò ),至(zhì )太(tài )平(píng )而(ér )大(dà )备(bèi )。周(zhōu )监(jiān )于(yú )二(èr )代(dài ),礼(lǐ )文(wén )尤(yóu )具(jù ),事(shì )为(wéi )之(zhī )制(zhì ),曲(qǔ )为(wéi )之(zhī )防(fáng ),故(gù )称(chēng )礼(lǐ )经(jīng )三(sān )百(bǎi ),威(wēi )仪(yí )三(sān )千(qiān )。于(yú )是(shì )教(jiāo )化(huà )浃(jiā )洽(qià ),民(mín )用(yòng )和(hé )睦(mù ),灾(zāi )害(hài )不(bú )生(shēng ),祸(huò )乱(luàn )不(bú )作(zuò ),囹(líng )圄(yǔ )空(kōng )虚(xū ),四(sì )十(shí )余(yú )年(nián )。孔(kǒng )子(zǐ )美(měi )之(zhī )曰(yuē ):“郁(yù )郁(yù )乎(hū )文(wén )哉(zāi )!吾(wú )从(cóng )周(zhōu )。”及(jí )其(qí )衰(shuāi )也(yě ),诸(zhū )侯(hóu )逾(yú )越(yuè )法(fǎ )度(dù ),恶(è )礼(lǐ )制(zhì )之(zhī )害(hài )己(jǐ ),去(qù )其(qí )篇(piān )籍(jí )。遭(zāo )秦(qín )灭(miè )学(xué ),遂(suí )以(yǐ )乱(luàn )亡(wáng )。

汉(hàn )兴(xìng ),拨(bō )乱(luàn )反(fǎn )正(zhèng ),日(rì )不(bú )暇(xiá )给(gěi ),犹(yóu )命(mìng )叔(shū )孙(sūn )通(tōng )制(zhì )礼(lǐ )仪(yí ),以(yǐ )正(zhèng )君(jūn )臣(chén )之(zhī )位(wèi )。高(gāo )祖(zǔ )说(shuō )而(ér )叹(tàn )曰(yuē ):“吾(wú )乃(nǎi )今(jīn )日(rì )知(zhī )为(wéi )天(tiān )子(zǐ )之(zhī )贵(guì )也(yě )!”以(yǐ )通(tōng )为(wéi )奉(fèng )常(cháng ),遂(suí )定(dìng )仪(yí )法(fǎ ),未(wèi )尽(jìn )备(bèi )而(ér )通(tōng )终(zhōng )。

至(zhì )文(wén )帝(dì )时(shí ),贾(jiǎ )谊(yì )以(yǐ )为(wéi ):“汉(hàn )承(chéng )秦(qín )之(zhī )败(bài )俗(sú ),废(fèi )礼(lǐ )义(yì ),捐(juān )廉(lián )耻(chǐ ),今(jīn )其(qí )甚(shèn )者(zhě )杀(shā )父(fù )兄(xiōng ),盗(dào )者(zhě )取(qǔ )庙(miào )器(qì ),而(ér )大(dà )臣(chén )特(tè )以(yǐ )簿(bù )书(shū )不(bú )报(bào ),期(qī )会(huì )为(wéi )故(gù ),至(zhì )于(yú )风(fēng )俗(sú )流(liú )溢(yì ),恬(tián )而(ér )不(bú )怪(guài ),以(yǐ )为(wéi )是(shì )适(shì )然(rán )耳(ěr )。夫(fū )移(yí )风(fēng )易(yì )俗(sú ),使(shǐ )天(tiān )下(xià )回(huí )心(xīn )而(ér )乡(xiāng )道(dào ),类(lèi )非(fēi )俗(sú )吏(lì )之(zhī )所(suǒ )能(néng )为(wéi )也(yě )。夫(fū )立(lì )君(jūn )臣(chén ),等(děng )上(shàng )下(xià ),使(shǐ )纲(gāng )纪(jì )有(yǒu )序(xù ),六(liù )亲(qīn )和(hé )睦(mù ),此(cǐ )非(fēi )天(tiān )之(zhī )所(suǒ )为(wéi ),人(rén )之(zhī )所(suǒ )设(shè )也(yě )。人(rén )之(zhī )所(suǒ )设(shè ),不(bú )为(wéi )不(bú )立(lì ),不(bú )修(xiū )则(zé )坏(huài )。汉(hàn )兴(xìng )至(zhì )今(jīn )二(èr )十(shí )余(yú )年(nián ),宜(yí )定(dìng )制(zhì )度(dù ),兴(xìng )礼(lǐ )乐(lè ),然(rán )后(hòu )诸(zhū )侯(hóu )轨(guǐ )道(dào ),百(bǎi )姓(xìng )素(sù )朴(pǔ ),狱(yù )讼(sòng )衰(shuāi )息(xī )。”乃(nǎi )草(cǎo )具(jù )其(qí )仪(yí ),天(tiān )子(zǐ )说(shuō )焉(yān )。而(ér )大(dà )臣(chén )绛(jiàng )、灌(guàn )之(zhī )属(shǔ )害(hài )之(zhī ),故(gù )其(qí )议(yì )遂(suí )寝(qǐn )。

至(zhì )武(wǔ )帝(dì )即(jí )位(wèi ),进(jìn )用(yòng )英(yīng )隽(jùn ),议(yì )立(lì )明(míng )堂(táng ),制(zhì )礼(lǐ )服(fú ),以(yǐ )兴(xìng )太(tài )平(píng )。会(huì )窦(dòu )太(tài )后(hòu )好(hǎo )黄(huáng )老(lǎo )言(yán ),不(bú )说(shuō )儒(rú )术(shù ),其(qí )事(shì )又(yòu )废(fèi )。后(hòu )董(dǒng )仲(zhòng )舒(shū )对(duì )策(cè )言(yán ):“王(wáng )者(zhě )欲(yù )有(yǒu )所(suǒ )为(wéi ),宜(yí )求(qiú )其(qí )端(duān )于(yú )天(tiān )。天(tiān )道(dào )大(dà )者(zhě ),在(zài )于(yú )阴(yīn )阳(yáng )。阳(yáng )为(wéi )德(dé ),阴(yīn )为(wéi )刑(xíng )。天(tiān )使(shǐ )阳(yáng )常(cháng )居(jū )大(dà )夏(xià ),而(ér )以(yǐ )生(shēng )育(yù )长(zhǎng )养(yǎng )为(wéi )事(shì );阴(yīn )常(cháng )居(jū )大(dà )冬(dōng ),而(ér )积(jī )于(yú )空(kōng )虚(xū )不(bú )用(yòng )之(zhī )处(chù ),以(yǐ )此(cǐ )见(jiàn )天(tiān )之(zhī )任(rèn )德(dé )不(bú )任(rèn )刑(xíng )也(yě )。阳(yáng )出(chū )布(bù )施(shī )于(yú )上(shàng )而(ér )主(zhǔ )岁(suì )功(gōng ),阴(yīn )入(rù )伏(fú )藏(cáng )于(yú )下(xià )而(ér )时(shí )出(chū )佐(zuǒ )阳(yáng )。阳(yáng )不(bú )得(dé )阴(yīn )之(zhī )助(zhù ),亦(yì )不(bú )能(néng )独(dú )成(chéng )岁(suì )功(gōng )。王(wáng )者(zhě )承(chéng )天(tiān )意(yì )以(yǐ )从(cóng )事(shì ),故(gù )务(wù )德(dé )教(jiāo )而(ér )省(shěng )刑(xíng )罚(fá )。刑(xíng )罚(fá )不(bú )可(kě )任(rèn )以(yǐ )治(zhì )世(shì ),犹(yóu )阴(yīn )之(zhī )不(bú )可(kě )任(rèn )以(yǐ )成(chéng )岁(suì )也(yě )。今(jīn )废(fèi )先(xiān )王(wáng )之(zhī )德(dé )教(jiāo ),独(dú )用(yòng )执(zhí )法(fǎ )之(zhī )吏(lì )治(zhì )民(mín ),而(ér )欲(yù )德(dé )化(huà )被(bèi )四(sì )海(hǎi ),故(gù )难(nán )成(chéng )也(yě )。是(shì )故(gù )古(gǔ )之(zhī )王(wáng )者(zhě ),莫(mò )不(bú )以(yǐ )教(jiāo )化(huà )为(wéi )大(dà )务(wù ),立(lì )大(dà )学(xué )以(yǐ )教(jiāo )于(yú )国(guó ),设(shè )庠(xiáng )序(xù )以(yǐ )化(huà )于(yú )邑(yì )。教(jiāo )化(huà )以(yǐ )明(míng ),习(xí )俗(sú )以(yǐ )成(chéng ),天(tiān )下(xià )尝(cháng )无(wú )一(yī )人(rén )之(zhī )狱(yù )矣(yǐ )。至(zhì )周(zhōu )末(mò )世(shì ),大(dà )为(wéi )无(wú )道(dào ),以(yǐ )失(shī )天(tiān )下(xià )。秦(qín )继(jì )其(qí )后(hòu ),又(yòu )益(yì )甚(shèn )之(zhī )。自(zì )古(gǔ )以(yǐ )来(lái ),未(wèi )尝(cháng )以(yǐ )乱(luàn )济(jì )乱(luàn ),大(dà )败(bài )天(tiān )下(xià )如(rú )秦(qín )者(zhě )也(yě )。习(xí )俗(sú )薄(báo )恶(è ),民(mín )人(rén )抵(dǐ )冒(mào )。今(jīn )汉(hàn )继(jì )秦(qín )之(zhī )后(hòu ),虽(suī )欲(yù )治(zhì )之(zhī ),无(wú )可(kě )奈(nài )何(hé )。法(fǎ )出(chū )而(ér )奸(jiān )生(shēng ),令(lìng )下(xià )而(ér )诈(zhà )起(qǐ ),一(yī )岁(suì )之(zhī )狱(yù )以(yǐ )万(wàn )千(qiān )数(shù ),如(rú )以(yǐ )汤(tāng )止(zhǐ )沸(fèi ),沸(fèi )俞(yú )甚(shèn )而(ér )无(wú )益(yì )。辟(pì )之(zhī )琴(qín )瑟(sè )不(bú )调(diào ),甚(shèn )者(zhě )必(bì )解(jiě )而(ér )更(gèng )张(zhāng )之(zhī ),乃(nǎi )可(kě )鼓(gǔ )也(yě )。为(wéi )政(zhèng )而(ér )不(bú )行(háng ),甚(shèn )者(zhě )必(bì )变(biàn )而(ér )更(gèng )化(huà )之(zhī ),乃(nǎi )可(kě )理(lǐ )也(yě )。故(gù )汉(hàn )得(dé )天(tiān )下(xià )以(yǐ )来(lái ),常(cháng )欲(yù )善(shàn )治(zhì ),而(ér )至(zhì )今(jīn )不(bú )能(néng )胜(shèng )残(cán )去(qù )杀(shā )者(zhě ),失(shī )之(zhī )当(dāng )更(gèng )化(huà )而(ér )不(bú )能(néng )更(gèng )化(huà )也(yě )。古(gǔ )人(rén )有(yǒu )言(yán ):‘临(lín )渊(yuān )羡(xiàn )鱼(yú ),不(bú )如(rú )归(guī )而(ér )结(jié )网(wǎng )。’今(jīn )临(lín )政(zhèng )而(ér )愿(yuàn )治(zhì )七(qī )十(shí )余(yú )岁(suì )矣(yǐ ),不(bú )如(rú )退(tuì )而(ér )更(gèng )化(huà )。更(gèng )化(huà )则(zé )可(kě )善(shàn )治(zhì ),而(ér )灾(zāi )害(hài )日(rì )去(qù ),福(fú )禄(lù )日(rì )来(lái )矣(yǐ )。”是(shì )时(shí ),上(shàng )方(fāng )征(zhēng )讨(tǎo )四(sì )夷(yí ),锐(ruì )志(zhì )武(wǔ )功(gōng ),不(bú )暇(xiá )留(liú )意(yì )礼(lǐ )文(wén )之(zhī )事(shì )。

至(zhì )宣(xuān )帝(dì )时(shí ),琅(láng )邪(xié )王(wáng )吉(jí )为(wéi )谏(jiàn )大(dà )夫(fū ),又(yòu )上(shàng )疏(shū )言(yán ):“欲(yù )治(zhì )之(zhī )主(zhǔ )不(bú )世(shì )出(chū ),公(gōng )卿(qīng )幸(xìng )得(dé )遭(zāo )遇(yù )其(qí )时(shí ),未(wèi )有(yǒu )建(jiàn )万(wàn )世(shì )之(zhī )长(zhǎng )策(cè ),举(jǔ )明(míng )主(zhǔ )于(yú )三(sān )代(dài )之(zhī )隆(lóng )者(zhě )也(yě )。其(qí )务(wù )在(zài )于(yú )簿(bù )书(shū )、断(duàn )狱(yù )、听(tīng )讼(sòng )而(ér )已(yǐ ),此(cǐ )非(fēi )太(tài )平(píng )之(zhī )基(jī )也(yě )。今(jīn )俗(sú )吏(lì )所(suǒ )以(yǐ )牧(mù )民(mín )者(zhě ),非(fēi )有(yǒu )礼(lǐ )义(yì )科(kē )指(zhǐ )可(kě )世(shì )世(shì )通(tōng )行(háng )者(zhě )也(yě ),以(yǐ )意(yì )穿(chuān )凿(záo ),各(gè )取(qǔ )一(yī )切(qiē )。是(shì )以(yǐ )诈(zhà )伪(wěi )萌(méng )生(shēng ),刑(xíng )罚(fá )无(wú )极(jí ),质(zhì )朴(pǔ )日(rì )消(xiāo ),恩(ēn )爱(ài )浸(jìn )薄(báo )。孔(kǒng )子(zǐ )曰(yuē )‘安(ān )上(shàng )治(zhì )民(mín ),莫(mò )善(shàn )于(yú )礼(lǐ )’,非(fēi )空(kōng )言(yán )也(yě )。愿(yuàn )与(yǔ )大(dà )臣(chén )延(yán )及(jí )儒(rú )生(shēng ),述(shù )旧(jiù )礼(lǐ ),明(míng )王(wáng )制(zhì ),驱(qū )一(yī )世(shì )之(zhī )民(mín ),济(jì )之(zhī )仁(rén )寿(shòu )之(zhī )域(yù ),则(zé )俗(sú )何(hé )以(yǐ )不(bú )若(ruò )成(chéng )、康(kāng )?寿(shòu )何(hé )以(yǐ )不(bú )若(ruò )高(gāo )宗(zōng )?”上(shàng )不(bú )纳(nà )其(qí )言(yán ),吉(jí )以(yǐ )病(bìng )去(qù )。

至(zhì )成(chéng )帝(dì )时(shí ),犍(jiān )为(wéi )郡(jùn )于(yú )水(shuǐ )滨(bīn )得(dé )古(gǔ )磐(pán )十(shí )六(liù )枚(méi ),议(yì )者(zhě )以(yǐ )为(wéi )善(shàn )祥(xiáng )。刘(liú )向(xiàng )因(yīn )是(shì )说(shuō )上(shàng ):“宜(yí )兴(xìng )辟(pì )雍(yōng ),设(shè )庠(xiáng )序(xù ),陈(chén )礼(lǐ )乐(lè ),隆(lóng )雅(yǎ )颂(sòng )之(zhī )声(shēng ),盛(shèng )揖(yī )攘(rǎng )之(zhī )容(róng ),以(yǐ )风(fēng )化(huà )天(tiān )下(xià )。如(rú )此(cǐ )而(ér )不(bú )治(zhì )者(zhě ),未(wèi )之(zhī )有(yǒu )也(yě )。或(huò )曰(yuē ),不(bú )能(néng )具(jù )礼(lǐ )。礼(lǐ )以(yǐ )养(yǎng )人(rén )为(wéi )本(běn ),如(rú )有(yǒu )过(guò )差(chà ),是(shì )过(guò )而(ér )养(yǎng )人(rén )也(yě )。刑(xíng )罚(fá )之(zhī )过(guò ),或(huò )至(zhì )死(sǐ )伤(shāng )。今(jīn )之(zhī )刑(xíng ),非(fēi )皋(gāo )陶(táo )之(zhī )法(fǎ )也(yě ),而(ér )有(yǒu )司(sī )请(qǐng )定(dìng )法(fǎ ),削(xuē )则(zé )削(xuē ),笔(bǐ )则(zé )笔(bǐ ),救(jiù )时(shí )务(wù )也(yě )。至(zhì )于(yú )礼(lǐ )乐(lè ),则(zé )曰(yuē )不(bú )敢(gǎn ),是(shì )敢(gǎn )于(yú )杀(shā )人(rén )不(bú )敢(gǎn )于(yú )养(yǎng )人(rén )也(yě )。为(wéi )其(qí )俎(zǔ )豆(dòu )、管(guǎn )弦(xián )之(zhī )间(jiān )小(xiǎo )不(bú )备(bèi ),因(yīn )是(shì )绝(jué )而(ér )不(bú )为(wéi ),是(shì )去(qù )小(xiǎo )不(bú )备(bèi )而(ér )就(jiù )大(dà )不(bú )备(bèi ),或(huò )莫(mò )甚(shèn )焉(yān )。夫(fū )教(jiāo )化(huà )之(zhī )比(bǐ )于(yú )刑(xíng )法(fǎ ),刑(xíng )法(fǎ )轻(qīng ),是(shì )舍(shě )所(suǒ )重(zhòng )而(ér )急(jí )所(suǒ )轻(qīng )也(yě )。且(qiě )教(jiāo )化(huà ),所(suǒ )恃(shì )以(yǐ )为(wéi )治(zhì )也(yě ),刑(xíng )法(fǎ )所(suǒ )以(yǐ )助(zhù )治(zhì )也(yě )。今(jīn )废(fèi )所(suǒ )恃(shì )而(ér )独(dú )立(lì )其(qí )所(suǒ )助(zhù ),非(fēi )所(suǒ )以(yǐ )致(zhì )太(tài )平(píng )也(yě )。自(zì )京(jīng )师(shī )有(yǒu )誖(bèi )逆(nì )不(bú )顺(shùn )之(zhī )子(zǐ )孙(sūn ),至(zhì )于(yú )陷(xiàn )大(dà )辟(pì )受(shòu )刑(xíng )戮(lù )者(zhě )不(bú )绝(jué ),繇(yáo )不(bú )习(xí )五(wǔ )常(cháng )之(zhī )道(dào )也(yě )。夫(fū )承(chéng )千(qiān )岁(suì )之(zhī )衰(shuāi )周(zhōu ),继(jì )暴(bào )秦(qín )之(zhī )余(yú )敝(bì ),民(mín )渐(jiàn )渍(zì )恶(è )俗(sú ),贪(tān )饕(tāo )险(xiǎn )诐(bì ),不(bú )闲(xián )义(yì )理(lǐ ),不(bú )示(shì )以(yǐ )大(dà )化(huà ),而(ér )独(dú )驱(qū )以(yǐ )刑(xíng )罚(fá ),终(zhōng )已(yǐ )不(bú )改(gǎi )。故(gù )曰(yuē ):‘导(dǎo )之(zhī )以(yǐ )礼(lǐ )乐(lè ),而(ér )民(mín )和(hé )睦(mù )。’初(chū ),叔(shū )孙(sūn )通(tōng )将(jiāng )制(zhì )定(dìng )礼(lǐ )仪(yí ),见(jiàn )非(fēi )于(yú )齐(qí )、鲁(lǔ )之(zhī )士(shì ),然(rán )卒(zú )为(wéi )汉(hàn )儒(rú )宗(zōng ),业(yè )垂(chuí )后(hòu )嗣(sì ),斯(sī )成(chéng )法(fǎ )也(yě )。”成(chéng )帝(dì )以(yǐ )向(xiàng )言(yán )下(xià )公(gōng )卿(qīng )议(yì ),会(huì )向(xiàng )病(bìng )卒(zú ),丞(chéng )相(xiàng )大(dà )司(sī )空(kōng )奏(zòu )请(qǐng )立(lì )辟(pì )雍(yōng )。案(àn )行(háng )长(zhǎng )安(ān )城(chéng )南(nán ),营(yíng )表(biǎo )未(wèi )作(zuò ),遭(zāo )成(chéng )帝(dì )崩(bēng ),群(qún )臣(chén )引(yǐn )以(yǐ )定(dìng )谥(shì )。

及(jí )王(wáng )莽(mǎng )为(wéi )宰(zǎi )衡(héng ),欲(yù )耀(yào )众(zhòng )庶(shù ),遂(suí )兴(xìng )辟(pì )雍(yōng ),因(yīn )以(yǐ )篡(cuàn )位(wèi ),海(hǎi )内(nèi )畔(pàn )之(zhī )。世(shì )祖(zǔ )受(shòu )命(mìng )中(zhōng )兴(xìng ),拨(bō )乱(luàn )反(fǎn )正(zhèng ),改(gǎi )定(dìng )京(jīng )师(shī )于(yú )土(tǔ )中(zhōng )。即(jí )位(wèi )三(sān )十(shí )年(nián ),四(sì )夷(yí )宾(bīn )服(fú ),百(bǎi )姓(xìng )家(jiā )给(gěi ),政(zhèng )教(jiāo )清(qīng )明(míng ),乃(nǎi )营(yíng )立(lì )明(míng )堂(táng )、辟(pì )雍(yōng )。显(xiǎn )宗(zōng )即(jí )位(wèi ),躬(gōng )行(háng )其(qí )礼(lǐ ),宗(zōng )祀(sì )光(guāng )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )于(yú )明(míng )堂(táng ),养(yǎng )三(sān )老(lǎo )、五(wǔ )更(gèng )于(yú )辟(pì )雍(yōng ),威(wēi )仪(yí )既(jì )盛(shèng )美(měi )矣(yǐ )。然(rán )德(dé )化(huà )未(wèi )流(liú )洽(qià )者(zhě ),礼(lǐ )乐(lè )未(wèi )具(jù ),群(qún )下(xià )无(wú )所(suǒ )诵(sòng )说(shuō ),而(ér )庠(xiáng )序(xù )尚(shàng )未(wèi )设(shè )之(zhī )故(gù )也(yě )。孔(kǒng )子(zǐ )曰(yuē ):“辟(pì )如(rú )为(wéi )山(shān ),未(wèi )成(chéng )一(yī )匮(kuì ),止(zhǐ ),吾(wú )止(zhǐ )也(yě )。”今(jīn )叔(shū )孙(sūn )通(tōng )所(suǒ )撰(zhuàn )礼(lǐ )仪(yí ),与(yǔ )律(lǜ )令(lìng )同(tóng )录(lù ),臧(zāng )于(yú )理(lǐ )官(guān ),法(fǎ )家(jiā )又(yòu )复(fù )不(bú )传(chuán )。汉(hàn )典(diǎn )寝(qǐn )而(ér )不(bú )著(zhe ),民(mín )臣(chén )莫(mò )有(yǒu )言(yán )者(zhě )。又(yòu )通(tōng )没(méi )之(zhī )后(hòu ),河(hé )间(jiān )献(xiàn )王(wáng )采(cǎi )礼(lǐ )乐(lè )古(gǔ )事(shì ),稍(shāo )稍(shāo )增(zēng )辑(jí ),至(zhì )五(wǔ )百(bǎi )余(yú )篇(piān )。今(jīn )学(xué )者(zhě )不(bú )能(néng )昭(zhāo )见(jiàn ),但(dàn )推(tuī )士(shì )礼(lǐ )以(yǐ )及(jí )天(tiān )子(zǐ ),说(shuō )义(yì )又(yòu )颇(pō )谬(miù )异(yì ),故(gù )君(jūn )臣(chén )长(zhǎng )幼(yòu )交(jiāo )接(jiē )之(zhī )道(dào )浸(jìn )以(yǐ )不(bú )章(zhāng )。

乐(lè )者(zhě ),圣(shèng )人(rén )之(zhī )所(suǒ )乐(lè )也(yě ),而(ér )可(kě )以(yǐ )善(shàn )民(mín )心(xīn )。其(qí )感(gǎn )人(rén )深(shēn ),移(yí )风(fēng )易(yì )俗(sú ),故(gù )先(xiān )王(wáng )著(zhe )其(qí )教(jiāo )焉(yān )。

夫(fū )民(mín )有(yǒu )血(xuè )、气(qì )、心(xīn )、知(zhī )之(zhī )性(xìng ),而(ér )无(wú )哀(āi )、乐(lè )、喜(xǐ )、怒(nù )之(zhī )常(cháng ),应(yīng )感(gǎn )而(ér )动(dòng ),然(rán )后(hòu )心(xīn )术(shù )形(xíng )焉(yān )。是(shì )以(yǐ )纤(xiān )微(wēi )憔(qiáo )瘁(cuì )之(zhī )音(yīn )作(zuò ),而(ér )民(mín )思(sī )忧(yōu );阐(chǎn )谐(xié )嫚(yuān )易(yì )之(zhī )音(yīn )作(zuò ),而(ér )民(mín )康(kāng )乐(lè );粗(cū )厉(lì )猛(měng )奋(fèn )之(zhī )音(yīn )作(zuò ),而(ér )民(mín )刚(gāng )毅(yì );廉(lián )直(zhí )正(zhèng )诚(chéng )之(zhī )音(yīn )作(zuò ),而(ér )民(mín )肃(sù )敬(jìng );宽(kuān )裕(yù )和(hé )顺(shùn )之(zhī )音(yīn )作(zuò ),而(ér )民(mín )慈(cí )爱(ài );流(liú )辟(pì )邪(xié )散(sàn )之(zhī )音(yīn )作(zuò ),而(ér )民(mín )淫(yín )乱(luàn )。先(xiān )王(wáng )耻(chǐ )其(qí )乱(luàn )也(yě ),故(gù )制(zhì )雅(yǎ )颂(sòng )之(zhī )声(shēng ),本(běn )之(zhī )情(qíng )性(xìng ),稽(jī )之(zhī )度(dù )数(shù ),制(zhì )之(zhī )礼(lǐ )仪(yí ),合(hé )生(shēng )气(qì )之(zhī )和(hé ),异(yì )五(wǔ )常(cháng )之(zhī )行(háng ),使(shǐ )之(zhī )阳(yáng )而(ér )不(bú )散(sàn ),阴(yīn )而(ér )不(bú )集(jí ),刚(gāng )气(qì )不(bú )怒(nù ),柔(róu )气(qì )不(bú )慑(shè ),四(sì )暢(chàng )交(jiāo )于(yú )中(zhōng ),而(ér )发(fā )作(zuò )于(yú )外(wài ),皆(jiē )安(ān )其(qí )位(wèi )而(ér )不(bú )相(xiàng )夺(duó ),足(zú )以(yǐ )感(gǎn )动(dòng )人(rén )之(zhī )善(shàn )心(xīn )也(yě ),不(bú )使(shǐ )邪(xié )气(qì )得(dé )接(jiē )焉(yān ),是(shì )先(xiān )王(wáng )立(lì )乐(lè )之(zhī )方(fāng )也(yě )。

王(wáng )者(zhě )未(wèi )作(zuò )乐(lè )之(zhī )时(shí ),因(yīn )先(xiān )王(wáng )之(zhī )乐(lè )以(yǐ )教(jiāo )化(huà )百(bǎi )姓(xìng ),说(shuō )乐(lè )其(qí )俗(sú ),然(rán )后(hòu )改(gǎi )作(zuò ),以(yǐ )章(zhāng )功(gōng )德(dé )。《易(yì )》曰(yuē ):“先(xiān )王(wáng )以(yǐ )作(zuò )乐(lè )崇(chóng )德(dé ),殷(yīn )荐(jiàn )之(zhī )上(shàng )帝(dì ),以(yǐ )配(pèi )祖(zǔ )考(kǎo )。”昔(xī )黄(huáng )帝(dì )作(zuò )《咸(xián )池(chí )》,颛(zhuān )顼(xū )作(zuò )《六(liù )茎(jīng )》,帝(dì )喾(kù )作(zuò )《五(wǔ )英(yīng )》,尧(yáo )作(zuò )《大(dà )章(zhāng )》,舜(shùn )作(zuò )《招(zhāo )》,禹(yǔ )作(zuò )《夏(xià )》,汤(tāng )作(zuò )《濩(hù )》,武(wǔ )王(wáng )作(zuò )《武(wǔ )》,周(zhōu )公(gōng )作(zuò )《勺(sháo )》。《勺(sháo )》,言(yán )能(néng )勺(sháo )先(xiān )祖(zǔ )之(zhī )道(dào )也(yě )。《武(wǔ )》,言(yán )以(yǐ )功(gōng )定(dìng )天(tiān )下(xià )也(yě )。《B324》言(yán )救(jiù )民(mín )也(yě )。《夏(xià )》,大(dà )承(chéng )二(èr )帝(dì )也(yě )。《招(zhāo )》,继(jì )尧(yáo )也(yě )。《大(dà )章(zhāng )》,章(zhāng )之(zhī )也(yě )。《五(wǔ )英(yīng )》,英(yīng )茂(mào )也(yě )。《六(liù )茎(jīng )》,及(jí )根(gēn )茎(jīng )也(yě )。《咸(xián )池(chí )》,备(bèi )矣(yǐ )。自(zì )夏(xià )以(yǐ )往(wǎng ),其(qí )流(liú )不(bú )可(kě )闻(wén )已(yǐ ),殷(yīn )《颂(sòng )》犹(yóu )有(yǒu )存(cún )者(zhě )。周(zhōu )《诗(shī )》既(jì )备(bèi ),而(ér )其(qí )器(qì )用(yòng )张(zhāng )陈(chén ),《周(zhōu )官(guān )》具(jù )焉(yān )。典(diǎn )者(zhě )自(zì )卿(qīng )大(dà )夫(fū )、师(shī )瞽(gǔ )以(yǐ )下(xià ),皆(jiē )选(xuǎn )有(yǒu )道(dào )德(dé )之(zhī )人(rén ),朝(cháo )夕(xī )习(xí )业(yè ),以(yǐ )教(jiāo )国(guó )子(zǐ )。国(guó )子(zǐ )者(zhě ),卿(qīng )大(dà )夫(fū )之(zhī )子(zǐ )弟(dì )也(yě ),皆(jiē )学(xué )歌(gē )九(jiǔ )德(dé ),诵(sòng )六(liù )诗(shī ),习(xí )六(liù )舞(wǔ ),五(wǔ )声(shēng )、八(bā )音(yīn )之(zhī )和(hé )。故(gù )帝(dì )舜(shùn )命(mìng )夔(kuí )曰(yuē ):“女(nǚ )典(diǎn )乐(lè ),教(jiāo )胄(zhòu )子(zǐ ),直(zhí )而(ér )温(wēn ),宽(kuān )而(ér )栗(lì ),刚(gāng )而(ér )无(wú )虐(nuè ),简(jiǎn )而(ér )无(wú )敖(áo )。诗(shī )言(yán )志(zhì ),歌(gē )咏(yǒng )言(yán ),声(shēng )依(yī )咏(yǒng ),律(lǜ )和(hé )声(shēng ),八(bā )音(yīn )克(kè )谐(xié )。”此(cǐ )之(zhī )谓(wèi )也(yě )。又(yòu )以(yǐ )外(wài )赏(shǎng )诸(zhū )侯(hóu )德(dé )盛(shèng )而(ér )教(jiāo )尊(zūn )者(zhě )。其(qí )威(wēi )仪(yí )足(zú )以(yǐ )充(chōng )目(mù ),音(yīn )声(shēng )足(zú )以(yǐ )动(dòng )耳(ěr ),诗(shī )语(yǔ )足(zú )以(yǐ )感(gǎn )心(xīn ),故(gù )闻(wén )其(qí )音(yīn )而(ér )德(dé )和(hé ),省(shěng )其(qí )诗(shī )而(ér )志(zhì )正(zhèng ),论(lùn )其(qí )数(shù )而(ér )法(fǎ )立(lì )。是(shì )以(yǐ )荐(jiàn )之(zhī )郊(jiāo )庙(miào )则(zé )鬼(guǐ )神(shén )飨(xiǎng ),作(zuò )之(zhī )朝(cháo )廷(tíng )则(zé )群(qún )臣(chén )和(hé ),立(lì )之(zhī )学(xué )官(guān )则(zé )万(wàn )民(mín )协(xié )。听(tīng )者(zhě )无(wú )不(bú )虚(xū )己(jǐ )竦(sǒng )神(shén ),说(shuō )而(ér )承(chéng )流(liú ),是(shì )以(yǐ )海(hǎi )内(nèi )遍(biàn )知(zhī )上(shàng )德(dé ),被(bèi )服(fú )其(qí )风(fēng ),光(guāng )辉(huī )日(rì )新(xīn ),化(huà )上(shàng )迁(qiān )善(shàn ),而(ér )不(bú )知(zhī )所(suǒ )以(yǐ )然(rán ),至(zhì )于(yú )万(wàn )物(wù )不(bú )夭(yāo ),天(tiān )地(dì )顺(shùn )而(ér )嘉(jiā )应(yīng )降(jiàng )。故(gù )《诗(shī )》曰(yuē ):“钟(zhōng )鼓(gǔ )锽(huáng )锽(huáng ),磐(pán )管(guǎn )锵(qiāng )锵(qiāng ),降(jiàng )福(fú )穰(ráng )穰(ráng )。”《书(shū )》云(yún ):“击(jī )石(shí )拊(fǔ )石(shí ),百(bǎi )兽(shòu )率(lǜ )舞(wǔ )。”鸟(niǎo )兽(shòu )且(qiě )犹(yóu )感(gǎn )应(yīng ),而(ér )况(kuàng )于(yú )人(rén )乎(hū )?况(kuàng )于(yú )鬼(guǐ )神(shén )乎(hū )?故(gù )乐(lè )者(zhě ),圣(shèng )人(rén )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )感(gǎn )天(tiān )地(dì ),通(tōng )神(shén )明(míng ),安(ān )万(wàn )民(mín ),成(chéng )性(xìng )类(lèi )者(zhě )也(yě )。然(rán )自(zì )《雅(yǎ )》、《颂(sòng )》之(zhī )兴(xìng ),而(ér )所(suǒ )承(chéng )衰(shuāi )乱(luàn )之(zhī )音(yīn )犹(yóu )在(zài ),是(shì )谓(wèi )淫(yín )过(guò )凶(xiōng )嫚(yuān )之(zhī )声(shēng ),为(wéi )设(shè )禁(jìn )焉(yān )。世(shì )衰(shuāi )民(mín )散(sàn ),小(xiǎo )人(rén )乘(chéng )君(jūn )子(zǐ ),心(xīn )耳(ěr )浅(qiǎn )薄(báo ),则(zé )邪(xié )胜(shèng )正(zhèng )。故(gù )《书(shū )》序(xù ):“殷(yīn )纣(zhòu )断(duàn )弃(qì )先(xiān )祖(zǔ )之(zhī )乐(lè ),乃(nǎi )作(zuò )淫(yín )声(shēng ),用(yòng )变(biàn )乱(luàn )正(zhèng )声(shēng ),以(yǐ )说(shuō )妇(fù )人(rén )。”乐(lè )官(guān )师(shī )瞽(gǔ )抱(bào )其(qí )器(qì )而(ér )奔(bēn )散(sàn ),或(huò )适(shì )诸(zhū )侯(hóu ),或(huò )入(rù )河(hé )海(hǎi )。夫(fū )乐(lè )本(běn )情(qíng )性(xìng ),浃(jiā )肌(jī )肤(fū )而(ér )臧(zāng )骨(gǔ )髓(suǐ ),虽(suī )经(jīng )乎(hū )千(qiān )载(zǎi ),其(qí )遗(yí )风(fēng )余(yú )烈(liè )尚(shàng )犹(yóu )不(bú )绝(jué )。至(zhì )春(chūn )秋(qiū )时(shí ),陈(chén )公(gōng )子(zǐ )完(wán )奔(bēn )齐(qí )。陈(chén ),舜(shùn )之(zhī )后(hòu ),《招(zhāo )》乐(lè )存(cún )焉(yān )。故(gù )孔(kǒng )子(zǐ )适(shì )齐(qí )闻(wén )《招(zhāo )》,三(sān )月(yuè )不(bú )知(zhī )肉(ròu )味(wèi ),曰(yuē ):“不(bú )图(tú )为(wéi )乐(lè )之(zhī )至(zhì )于(yú )斯(sī )!”美(měi )之(zhī )甚(shèn )也(yě )。

周(zhōu )道(dào )始(shǐ )缺(quē ),怨(yuàn )刺(cì )之(zhī )诗(shī )起(qǐ )。王(wáng )泽(zé )既(jì )竭(jié ),而(ér )诗(shī )不(bú )能(néng )作(zuò )。王(wáng )官(guān )失(shī )业(yè ),《雅(yǎ )》、《颂(sòng )》相(xiàng )错(cuò ),孔(kǒng )子(zǐ )论(lùn )而(ér )定(dìng )之(zhī ),故(gù )曰(yuē ):“吾(wú )自(zì )卫(wèi )反(fǎn )鲁(lǔ ),然(rán )后(hòu )乐(lè )正(zhèng ),《雅(yǎ )》、《颂(sòng )》各(gè )得(dé )其(qí )所(suǒ )。”是(shì )时(shí ),周(zhōu )室(shì )大(dà )坏(huài ),诸(zhū )侯(hóu )恣(zì )行(háng ),设(shè )两(liǎng )观(guān ),乘(chéng )大(dà )路(lù )。陪(péi )臣(chén )管(guǎn )仲(zhòng )、季(jì )氏(shì )之(zhī )属(shǔ ),三(sān )归(guī )《雍(yōng )》彻(chè ),八(bā )佾(yì )舞(wǔ )廷(tíng )。制(zhì )度(dù )遂(suí )坏(huài ),陵(líng )夷(yí )而(ér )不(bú )反(fǎn ),桑(sāng )间(jiān )、濮(pú )上(shàng ),郑(zhèng )、卫(wèi )、宋(sòng )、赵(zhào )之(zhī )声(shēng )并(bìng )出(chū )。内(nèi )则(zé )致(zhì )疾(jí )损(sǔn )寿(shòu ),外(wài )则(zé )乱(luàn )政(zhèng )伤(shāng )民(mín )。巧(qiǎo )伪(wěi )因(yīn )而(ér )饰(shì )之(zhī ),以(yǐ )营(yíng )乱(luàn )富(fù )贵(guì )之(zhī )耳(ěr )目(mù )。庶(shù )人(rén )以(yǐ )求(qiú )利(lì ),列(liè )国(guó )以(yǐ )相(xiàng )间(jiān )。故(gù )秦(qín )穆(mù )遗(yí )戎(róng )而(ér )由(yóu )余(yú )去(qù ),齐(qí )人(rén )馈(kuì )鲁(lǔ )而(ér )孔(kǒng )子(zǐ )行(háng )。至(zhì )于(yú )六(liù )国(guó ),魏(wèi )文(wén )侯(hóu )最(zuì )为(wéi )好(hǎo )古(gǔ ),而(ér )谓(wèi )子(zǐ )夏(xià )曰(yuē ):“寡(guǎ )人(rén )听(tīng )古(gǔ )乐(lè )则(zé )欲(yù )寐(mèi ),及(jí )闻(wén )郑(zhèng )、卫(wèi ),余(yú )不(bú )知(zhī )倦(juàn )焉(yān )。”子(zǐ )夏(xià )辞(cí )而(ér )辨(biàn )之(zhī ),终(zhōng )不(bú )见(jiàn )纳(nà ),自(zì )此(cǐ )礼(lǐ )乐(lè )丧(sàng )矣(yǐ )。

汉(hàn )兴(xìng ),乐(lè )家(jiā )有(yǒu )制(zhì )氏(shì ),以(yǐ )雅(yǎ )乐(lè )声(shēng )律(lǜ )世(shì )世(shì )在(zài )大(dà )乐(lè )官(guān ),但(dàn )能(néng )纪(jì )其(qí )铿(kēng )鎗(qiāng )鼓(gǔ )舞(wǔ ),而(ér )不(bú )能(néng )言(yán )其(qí )义(yì )。高(gāo )祖(zǔ )时(shí ),叔(shū )孙(sūn )通(tōng )因(yīn )秦(qín )乐(lè )人(rén )制(zhì )宗(zōng )庙(miào )乐(lè )。大(dà )祝(zhù )迎(yíng )神(shén )于(yú )庙(miào )门(mén ),奏(zòu )《嘉(jiā )至(zhì )》,犹(yóu )古(gǔ )降(jiàng )神(shén )之(zhī )乐(lè )也(yě )。皇(huáng )帝(dì )入(rù )庙(miào )门(mén ),奏(zòu )《永(yǒng )至(zhì )》,以(yǐ )为(wéi )行(háng )步(bù )之(zhī )节(jiē ),犹(yóu )古(gǔ )《采(cǎi )荠(qí )》、《肆(sì )夏(xià )》也(yě )。乾(qián )豆(dòu )上(shàng ),奏(zòu )《登(dēng )歌(gē )》,独(dú )上(shàng )歌(gē ),不(bú )以(yǐ )管(guǎn )弦(xián )乱(luàn )人(rén )声(shēng ),欲(yù )在(zài )位(wèi )者(zhě )遍(biàn )闻(wén )之(zhī ),犹(yóu )古(gǔ )《清(qīng )庙(miào )》之(zhī )歌(gē )也(yě )。《登(dēng )歌(gē )》再(zài )终(zhōng ),下(xià )奏(zòu )《休(xiū )成(chéng )》之(zhī )乐(lè ),美(měi )神(shén )明(míng )既(jì )飨(xiǎng )也(yě )。皇(huáng )帝(dì )就(jiù )酒(jiǔ )东(dōng )厢(xiāng ),坐(zuò )定(dìng ),奏(zòu )《永(yǒng )安(ān )》之(zhī )乐(lè ),美(měi )礼(lǐ )已(yǐ )成(chéng )也(yě )。又(yòu )有(yǒu )《房(fáng )中(zhōng )祠(cí )乐(lè )》,高(gāo )祖(zǔ )唐(táng )山(shān )夫(fū )人(rén )所(suǒ )作(zuò )也(yě )。周(zhōu )有(yǒu )《房(fáng )中(zhōng )乐(lè )》,至(zhì )秦(qín )名(míng )曰(yuē )《寿(shòu )人(rén )》。凡(fán )乐(lè ),乐(lè )其(qí )所(suǒ )生(shēng ),礼(lǐ )不(bú )忘(wàng )本(běn )。高(gāo )祖(zǔ )乐(lè )楚(chǔ )声(shēng ),故(gù )《房(fáng )中(zhōng )乐(lè )》楚(chǔ )声(shēng )也(yě )。孝(xiào )惠(huì )二(èr )年(nián ),使(shǐ )乐(lè )府(fǔ )令(lìng )夏(xià )侯(hóu )宽(kuān )备(bèi )其(qí )箫(xiāo )管(guǎn ),更(gèng )名(míng )曰(yuē )《安(ān )世(shì )乐(lè )》。

高(gāo )庙(miào )奏(zòu )《武(wǔ )德(dé )》、《文(wén )始(shǐ )》、《五(wǔ )行(háng )》之(zhī )舞(wǔ );孝(xiào )文(wén )庙(miào )奏(zòu )《昭(zhāo )德(dé )》、《文(wén )始(shǐ )》、《四(sì )时(shí )》、《五(wǔ )行(háng )》之(zhī )舞(wǔ );孝(xiào )武(wǔ )庙(miào )奏(zòu )《盛(shèng )德(dé )》、《文(wén )始(shǐ )》、《四(sì )时(shí )》、《五(wǔ )行(háng )》之(zhī )舞(wǔ )。《武(wǔ )德(dé )舞(wǔ )》者(zhě ),高(gāo )祖(zǔ )四(sì )年(nián )作(zuò ),以(yǐ )象(xiàng )天(tiān )下(xià )乐(lè )己(jǐ )行(háng )武(wǔ )以(yǐ )除(chú )乱(luàn )也(yě )。《文(wén )始(shǐ )舞(wǔ )》者(zhě ),曰(yuē )本(běn )舜(shùn )《招(zhāo )舞(wǔ )》也(yě ),高(gāo )祖(zǔ )六(liù )年(nián )更(gèng )名(míng )曰(yuē )《文(wén )始(shǐ )》,以(yǐ )示(shì )不(bú )相(xiàng )袭(xí )也(yě )。《五(wǔ )行(háng )舞(wǔ )》者(zhě ),本(běn )周(zhōu )舞(wǔ )也(yě ),秦(qín )始(shǐ )皇(huáng )二(èr )十(shí )六(liù )年(nián )更(gèng )名(míng )曰(yuē )《五(wǔ )行(háng )》也(yě )。《四(sì )时(shí )舞(wǔ )》者(zhě ),孝(xiào )文(wén )所(suǒ )作(zuò ),以(yǐ )示(shì )天(tiān )下(xià )之(zhī )安(ān )和(hé )也(yě )。盖(gài )乐(lè )己(jǐ )所(suǒ )自(zì )作(zuò ),明(míng )有(yǒu )制(zhì )也(yě );乐(lè )先(xiān )王(wáng )之(zhī )乐(lè ),明(míng )有(yǒu )法(fǎ )也(yě )。孝(xiào )景(jǐng )采(cǎi )《武(wǔ )德(dé )舞(wǔ )》以(yǐ )为(wéi )《昭(zhāo )德(dé )》,以(yǐ )尊(zūn )大(dà )宗(zōng )庙(miào )。至(zhì )孝(xiào )宣(xuān ),采(cǎi )《昭(zhāo )德(dé )舞(wǔ )》为(wéi )《盛(shèng )德(dé )》,以(yǐ )尊(zūn )世(shì )宗(zōng )庙(miào )。诸(zhū )帝(dì )庙(miào )皆(jiē )常(cháng )奏(zòu )《文(wén )始(shǐ )》、《四(sì )时(shí )》、《五(wǔ )行(háng )舞(wǔ )》云(yún )。高(gāo )祖(zǔ )六(liù )年(nián )又(yòu )作(zuò )《昭(zhāo )容(róng )乐(lè )》、《礼(lǐ )容(róng )乐(lè )》。《昭(zhāo )容(róng )》者(zhě ),犹(yóu )古(gǔ )之(zhī )《昭(zhāo )夏(xià )》也(yě ),主(zhǔ )出(chū )《武(wǔ )德(dé )舞(wǔ )》。《礼(lǐ )容(róng )》者(zhě ),主(zhǔ )出(chū )《文(wén )始(shǐ )》、《五(wǔ )行(háng )舞(wǔ )》。舞(wǔ )人(rén )无(wú )乐(lè )者(zhě ),将(jiāng )至(zhì )至(zhì )尊(zūn )之(zhī )前(qián )不(bú )敢(gǎn )以(yǐ )乐(lè )也(yě );出(chū )用(yòng )乐(lè )者(zhě ),言(yán )舞(wǔ )不(bú )失(shī )节(jiē ),能(néng )以(yǐ )乐(lè )终(zhōng )也(yě )。大(dà )氐(dī )皆(jiē )因(yīn )秦(qín )旧(jiù )事(shì )焉(yān )。

初(chū ),高(gāo )祖(zǔ )既(jì )定(dìng )天(tiān )下(xià ),过(guò )沛(pèi ),与(yǔ )故(gù )人(rén )父(fù )老(lǎo )相(xiàng )乐(lè ),醉(zuì )酒(jiǔ )欢(huān )哀(āi ),作(zuò )“风(fēng )起(qǐ )”之(zhī )诗(shī ),令(lìng )沛(pèi )中(zhōng )僮(tóng )兒(ér )百(bǎi )二(èr )十(shí )人(rén )习(xí )而(ér )歌(gē )之(zhī )。至(zhì )孝(xiào )惠(huì )时(shí ),以(yǐ )沛(pèi )宫(gōng )为(wéi )原(yuán )庙(miào ),皆(jiē )令(lìng )歌(gē )兒(ér )习(xí )吹(chuī )以(yǐ )相(xiàng )和(hé ),常(cháng )以(yǐ )百(bǎi )二(èr )十(shí )人(rén )为(wéi )员(yuán )。文(wén )、景(jǐng )之(zhī )间(jiān ),礼(lǐ )官(guān )肄(yì )业(yè )而(ér )已(yǐ )。至(zhì )武(wǔ )帝(dì )定(dìng )郊(jiāo )祀(sì )之(zhī )礼(lǐ ),祠(cí )太(tài )一(yī )于(yú )甘(gān )泉(quán ),就(jiù )乾(qián )位(wèi )也(yě );祭(jì )后(hòu )土(tǔ )于(yú )汾(fén )阴(yīn ),泽(zé )中(zhōng )方(fāng )丘(qiū )也(yě )。乃(nǎi )立(lì )乐(lè )府(fǔ ),采(cǎi )诗(shī )夜(yè )诵(sòng ),有(yǒu )赵(zhào )、代(dài )、秦(qín )、楚(chǔ )之(zhī )讴(ōu )。以(yǐ )李(lǐ )延(yán )年(nián )为(wéi )协(xié )律(lǜ )都(dōu )尉(wèi ),多(duō )举(jǔ )司(sī )马(mǎ )相(xiàng )如(rú )等(děng )数(shù )十(shí )人(rén )造(zào )为(wéi )诗(shī )赋(fù ),略(luè )论(lùn )律(lǜ )吕(lǚ ),以(yǐ )合(hé )八(bā )音(yīn )之(zhī )调(diào ),作(zuò )十(shí )九(jiǔ )章(zhāng )之(zhī )歌(gē )。以(yǐ )正(zhèng )月(yuè )上(shàng )辛(xīn )用(yòng )事(shì )甘(gān )泉(quán )圜(huán )丘(qiū ),使(shǐ )童(tóng )男(nán )女(nǚ )七(qī )十(shí )人(rén )俱(jù )歌(gē ),昏(hūn )祠(cí )至(zhì )明(míng )。夜(yè )常(cháng )有(yǒu )神(shén )光(guāng )如(rú )流(liú )星(xīng )止(zhǐ )集(jí )于(yú )祠(cí )坛(tán ),天(tiān )子(zǐ )自(zì )竹(zhú )宫(gōng )而(ér )望(wàng )拜(bài ),百(bǎi )官(guān )侍(shì )祠(cí )者(zhě )数(shù )百(bǎi )人(rén )皆(jiē )肃(sù )然(rán )动(dòng )心(xīn )焉(yān )。

《安(ān )世(shì )房(fáng )中(zhōng )歌(gē )》十(shí )七(qī )章(zhāng ),其(qí )诗(shī )曰(yuē ):

大(dà )孝(xiào )备(bèi )矣(yǐ ),休(xiū )德(dé )昭(zhāo )清(qīng )。高(gāo )张(zhāng )四(sì )县(xiàn ),乐(lè )充(chōng )官(guān )庭(tíng )。芬(fēn )树(shù )羽(yǔ )林(lín ),云(yún )景(jǐng )杳(yǎo )冥(míng ),金(jīn )支(zhī )秀(xiù )华(huá ),庶(shù )旄(máo )翠(cuì )旌(jīng )。

《七(qī )始(shǐ )》、《华(huá )始(shǐ )》,肃(sù )倡(chàng )和(hé )声(shēng )。神(shén )来(lái )宴(yàn )娭(xī ),庶(shù )几(jǐ )是(shì )听(tīng )。鬻(yù )鬻(yù )音(yīn )送(sòng ),细(xì )齐(qí )人(rén )情(qíng )。忽(hū )乘(chéng )青(qīng )玄(xuán ),熙(xī )事(shì )备(bèi )成(chéng )。清(qīng )思(sī )眑(āo )々,经(jīng )纬(wěi )冥(míng )冥(míng )。

我(wǒ )定(dìng )历(lì )数(shù ),人(rén )告(gào )其(qí )心(xīn )。敕(chì )身(shēn )齐(qí )戒(jiè ),施(shī )教(jiāo )申(shēn )申(shēn )。乃(nǎi )立(lì )祖(zǔ )庙(miào ),敬(jìng )明(míng )尊(zūn )亲(qīn )。大(dà )矣(yǐ )孝(xiào )熙(xī ),四(sì )极(jí )爰(yuán )轃(zhēn )。

王(wáng )侯(hóu )秉(bǐng )德(dé ),其(qí )邻(lín )翼(yì )翼(yì ),显(xiǎn )明(míng )昭(zhāo )式(shì )。清(qīng )明(míng )DBCB矣(yǐ ),皇(huáng )帝(dì )孝(xiào )德(dé )。竟(jìng )全(quán )大(dà )功(gōng ),抚(fǔ )安(ān )四(sì )极(jí )。

海(hǎi )内(nèi )有(yǒu )奸(jiān ),纷(fēn )乱(luàn )东(dōng )北(běi )。诏(zhào )抚(fǔ )成(chéng )师(shī ),武(wǔ )臣(chén )承(chéng )德(dé )。行(háng )乐(lè )交(jiāo )逆(nì ),《箫(xiāo )》、《勺(sháo )》群(qún )慝(tè )。肃(sù )为(wéi )济(jì )哉(zāi ),盖(gài )定(dìng )燕(yàn )国(guó )。

大(dà )海(hǎi )荡(dàng )荡(dàng )水(shuǐ )所(suǒ )归(guī ),高(gāo )贤(xián )愉(yú )愉(yú )民(mín )所(suǒ )怀(huái )。大(dà )山(shān )崔(cuī ),百(bǎi )卉(huì )殖(zhí )。民(mín )何(hé )贵(guì )?贵(guì )有(yǒu )德(dé )。

安(ān )其(qí )所(suǒ ),乐(lè )终(zhōng )产(chǎn )。乐(lè )终(zhōng )产(chǎn ),世(shì )继(jì )绪(xù )。飞(fēi )龙(lóng )秋(qiū ),游(yóu )上(shàng )天(tiān )。高(gāo )贤(xián )愉(yú ),乐(lè )民(mín )人(rén )。

丰(fēng )草(cǎo )葽(yāo ),女(nǚ )罗(luó )施(shī )。善(shàn )何(hé )如(rú ),谁(shuí )能(néng )回(huí )!大(dà )莫(mò )大(dà ),成(chéng )教(jiāo )德(dé );长(zhǎng )莫(mò )长(zhǎng ),被(bèi )无(wú )极(jí )。

雷(léi )震(zhèn )震(zhèn ),电(diàn )耀(yào )耀(yào )。明(míng )德(dé )乡(xiāng ),治(zhì )本(běn )约(yuē )。治(zhì )本(běn )约(yuē ),泽(zé )弘(hóng )大(dà )。加(jiā )被(bèi )宠(chǒng ),咸(xián )相(xiàng )保(bǎo )。德(dé )施(shī )大(dà ),世(shì )曼(màn )寿(shòu )。

都(dōu )荔(lì )遂(suí )芳(fāng ),窅(yǎo )寙(yǔ )桂(guì )华(huá )。孝(xiào )奏(zòu )天(tiān )仪(yí ),若(ruò )日(rì )月(yuè )光(guāng )。乘(chéng )玄(xuán )四(sì )龙(lóng ),回(huí )驰(chí )北(běi )行(háng )。羽(yǔ )旄(máo )殷(yīn )盛(shèng ),芬(fēn )哉(zāi )芒(máng )芒(máng )。孝(xiào )道(dào )随(suí )世(shì ),我(wǒ )署(shǔ )文(wén )章(zhāng )。

《桂(guì )华(huá )》

冯(féng )冯(féng )翼(yì )翼(yì ),承(chéng )天(tiān )之(zhī )则(zé )。吾(wú )易(yì )久(jiǔ )远(yuǎn ),烛(zhú )明(míng )四(sì )极(jí )。慈(cí )惠(huì )所(suǒ )爱(ài ),美(měi )若(ruò )休(xiū )德(dé )。杳(yǎo )杳(yǎo )冥(míng )冥(míng ),克(kè )绰(chāo )永(yǒng )福(fú )。

《美(měi )若(ruò )》

磑(wèi )磑(wèi )即(jí )即(jí ),师(shī )象(xiàng )山(shān )则(zé )。乌(wū )呼(hū )孝(xiào )哉(zāi ),案(àn )抚(fǔ )戎(róng )国(guó )。蛮(mán )夷(yí )竭(jié )欢(huān ),象(xiàng )来(lái )致(zhì )福(fú )。兼(jiān )临(lín )是(shì )爱(ài ),终(zhōng )无(wú )兵(bīng )革(gé )。

嘉(jiā )荐(jiàn )芳(fāng )矣(yǐ ),告(gào )灵(líng )飨(xiǎng )矣(yǐ )。告(gào )灵(líng )既(jì )飨(xiǎng ),德(dé )音(yīn )孔(kǒng )臧(zāng )。惟(wéi )德(dé )之(zhī )臧(zāng ),建(jiàn )侯(hóu )之(zhī )常(cháng )。承(chéng )保(bǎo )天(tiān )休(xiū ),令(lìng )问(wèn )不(bú )忘(wàng )。

皇(huáng )皇(huáng )鸿(hóng )明(míng ),荡(dàng )侯(hóu )休(xiū )德(dé )。嘉(jiā )承(chéng )天(tiān )和(hé ),伊(yī )乐(lè )厥(jué )福(fú )。在(zài )乐(lè )不(bú )荒(huāng ),惟(wéi )民(mín )之(zhī )则(zé )。

浚(xùn )则(zé )师(shī )德(dé ),下(xià )民(mín )咸(xián )殖(zhí )。令(lìng )问(wèn )在(zài )旧(jiù ),孔(kǒng )容(róng )翼(yì )翼(yì )。

孔(kǒng )容(róng )之(zhī )常(cháng ),承(chéng )帝(dì )之(zhī )明(míng )。下(xià )民(mín )之(zhī )乐(lè ),子(zǐ )孙(sūn )保(bǎo )光(guāng )。承(chéng )顺(shùn )温(wēn )良(liáng ),受(shòu )帝(dì )之(zhī )光(guāng )。嘉(jiā )荐(jiàn )令(lìng )芳(fāng ),寿(shòu )考(kǎo )不(bú )忘(wàng )。

承(chéng )帝(dì )明(míng )德(dé ),师(shī )象(xiàng )山(shān )则(zé )。云(yún )施(shī )称(chēng )民(mín ),永(yǒng )受(shòu )厥(jué )福(fú )。承(chéng )容(róng )之(zhī )常(cháng ),承(chéng )帝(dì )之(zhī )明(míng )。下(xià )民(mín )安(ān )乐(lè ),受(shòu )福(fú )无(wú )疆(jiāng )。

《郊(jiāo )祀(sì )歌(gē )》十(shí )九(jiǔ )章(zhāng ),其(qí )诗(shī )曰(yuē ):

练(liàn )时(shí )日(rì ),侯(hóu )有(yǒu )望(wàng ),爇(ruò )膋(liáo )萧(xiāo ),延(yán )四(sì )方(fāng )。九(jiǔ )重(zhòng )开(kāi ),灵(líng )之(zhī )斿(yóu ),垂(chuí )惠(huì )恩(ēn ),鸿(hóng )祜(hù )休(xiū )。灵(líng )之(zhī )车(chē ),结(jié )玄(xuán )云(yún ),驾(jià )飞(fēi )龙(lóng ),羽(yǔ )旄(máo )纷(fēn )。灵(líng )之(zhī )下(xià ),若(ruò )风(fēng )马(mǎ ),左(zuǒ )仓(cāng )龙(lóng ),右(yòu )白(bái )虎(hǔ )。灵(líng )之(zhī )来(lái ),神(shén )哉(zāi )沛(pèi ),先(xiān )以(yǐ )雨(yǔ ),般(bān )裔(yì )裔(yì )。灵(líng )之(zhī )至(zhì ),庆(qìng )阴(yīn )阴(yīn ),相(xiàng )放(fàng )怫(fú ),震(zhèn )澹(dàn )心(xīn )。灵(líng )已(yǐ )坐(zuò ),五(wǔ )音(yīn )饬(chì ),虞(yú )至(zhì )旦(dàn ),承(chéng )灵(líng )亿(yì )。牲(shēng )茧(jiǎn )栗(lì ),粢(zī )盛(shèng )香(xiāng ),尊(zūn )桂(guì )酒(jiǔ ),宾(bīn )八(bā )乡(xiāng )。灵(líng )安(ān )留(liú ),吟(yín )青(qīng )黄(huáng ),遍(biàn )观(guān )此(cǐ ),眺(tiào )瑶(yáo )堂(táng )。众(zhòng )嫭(hù )并(bìng ),绰(chāo )奇(qí )丽(lì ),颜(yán )如(rú )荼(tú ),兆(zhào )逐(zhú )靡(mí )。被(bèi )华(huá )文(wén ),厕(cè )雾(wù )縠(hú ),曳(yè )阿(ā )锡(xī ),佩(pèi )珠(zhū )玉(yù )。侠(xiá )嘉(jiā )夜(yè ),茝(zhǐ )兰(lán )芳(fāng ),淡(dàn )容(róng )与(yǔ ),献(xiàn )嘉(jiā )觞(shāng )。

《练(liàn )时(shí )日(rì )》一(yī )

帝(dì )临(lín )中(zhōng )坛(tán ),四(sì )方(fāng )承(chéng )宇(yǔ ),绳(shéng )绳(shéng )意(yì )变(biàn ),备(bèi )得(dé )其(qí )所(suǒ )。清(qīng )和(hé )六(liù )合(hé ),制(zhì )数(shù )以(yǐ )五(wǔ )。海(hǎi )内(nèi )安(ān )宁(níng ),兴(xìng )文(wén )武(wǔ )。后(hòu )土(tǔ )富(fù )媪(ǎo ),昭(zhāo )明(míng )三(sān )光(guāng )。穆(mù )穆(mù )优(yōu )游(yóu ),嘉(jiā )服(fú )上(shàng )黄(huáng )。

《帝(dì )临(lín )》二(èr )

青(qīng )阳(yáng )开(kāi )动(dòng ),根(gēn )荄(gāi )以(yǐ )遂(suí ),膏(gāo )润(rùn )并(bìng )爱(ài ),跂(qí )行(háng )毕(bì )逮(dǎi )。霆(tíng )声(shēng )发(fā )荣(róng ),壧(yán )处(chù )顷(qǐng )听(tīng ),枯(kū )槁(gǎo )复(fù )产(chǎn ),乃(nǎi )成(chéng )厥(jué )命(mìng )。众(zhòng )庶(shù )熙(xī )熙(xī ),施(shī )及(jí )夭(yāo )胎(tāi ),群(qún )生(shēng )啿(dàn )噬(shì ),惟(wéi )春(chūn )之(zhī )祺(qí )。

《青(qīng )阳(yáng )》三(sān )邹(zōu )子(zǐ )乐(lè )

朱(zhū )明(míng )盛(shèng )长(zhǎng ),敷(fū )与(yǔ )万(wàn )物(wù ),桐(tóng )生(shēng )茂(mào )豫(yù ),靡(mí )有(yǒu )所(suǒ )诎(qū )。敷(fū )华(huá )就(jiù )实(shí ),既(jì )阜(fù )既(jì )昌(chāng ),登(dēng )成(chéng )甫(fǔ )田(tián ),百(bǎi )鬼(guǐ )迪(dí )尝(cháng )。广(guǎng )大(dà )建(jiàn )祀(sì ),肃(sù )雍(yōng )不(bú )忘(wàng ),神(shén )若(ruò )宥(yòu )之(zhī ),传(chuán )世(shì )无(wú )疆(jiāng )。

《朱(zhū )明(míng )》四(sì )邹(zōu )子(zǐ )乐(lè )

西(xī )颢(hào )沆(hàng )砀(dàng ),秋(qiū )气(qì )肃(sù )杀(shā ),含(hán )秀(xiù )垂(chuí )颖(yǐng ),续(xù )旧(jiù )不(bú )废(fèi )。奸(jiān )伪(wěi )不(bú )萌(méng ),袄(ǎo )孽(niè )伏(fú )息(xī ),隅(yú )辟(pì )越(yuè )远(yuǎn ),四(sì )貉(mò )咸(xián )服(fú )。既(jì )畏(wèi )兹(zī )威(wēi ),惟(wéi )慕(mù )纯(chún )德(dé ),附(fù )而(ér )不(bú )骄(jiāo ),正(zhèng )心(xīn )翊(yì )翊(yì )。

《西(xī )颢(hào )》五(wǔ )邹(zōu )子(zǐ )乐(lè )

玄(xuán )冥(míng )陵(líng )阴(yīn ),蛰(zhé )虫(chóng )盖(gài )臧(zāng ),草(cǎo )木(mù )零(líng )落(luò ),抵(dǐ )冬(dōng )降(jiàng )霍(huò )。易(yì )乱(luàn )除(chú )邪(xié ),革(gé )正(zhèng )异(yì )俗(sú ),兆(zhào )民(mín )反(fǎn )本(běn ),抱(bào )素(sù )怀(huái )朴(pǔ )。条(tiáo )理(lǐ )信(xìn )义(yì ),望(wàng )礼(lǐ )五(wǔ )岳(yuè )。籍(jí )敛(liǎn )之(zhī )时(shí ),掩(yǎn )收(shōu )嘉(jiā )谷(gǔ )。

《玄(xuán )冥(míng )》六(liù )邹(zōu )子(zǐ )乐(lè )

惟(wéi )泰(tài )元(yuán )尊(zūn ),媪(ǎo )神(shén )蕃(fān )釐(lí ),经(jīng )纬(wěi )天(tiān )地(dì ),作(zuò )成(chéng )四(sì )时(shí )。精(jīng )建(jiàn )日(rì )月(yuè ),星(xīng )辰(chén )度(dù )理(lǐ ),阴(yīn )阳(yáng )五(wǔ )行(háng ),周(zhōu )而(ér )复(fù )始(shǐ )。云(yún )风(fēng )雷(léi )电(diàn ),降(jiàng )甘(gān )露(lù )雨(yǔ ),百(bǎi )姓(xìng )蕃(fān )滋(zī ),咸(xián )循(xún )厥(jué )绪(xù )。继(jì )统(tǒng )共(gòng )勤(qín ),顺(shùn )皇(huáng )之(zhī )德(dé ),鸾(luán )路(lù )龙(lóng )鳞(lín ),罔(wǎng )不(bú )肸(bì )饰(shì )。嘉(jiā )笾(biān )列(liè )陈(chén ),庶(shù )几(jǐ )宴(yàn )享(xiǎng ),灭(miè )除(chú )凶(xiōng )灾(zāi ),烈(liè )腾(téng )八(bā )荒(huāng )。钟(zhōng )鼓(gǔ )竽(yú )笙(shēng ),云(yún )舞(wǔ )翔(xiáng )翔(xiáng ),招(zhāo )摇(yáo )灵(líng )旗(qí ),九(jiǔ )夷(yí )宾(bīn )将(jiāng )。

《惟(wéi )泰(tài )元(yuán )》七(qī )建(jiàn )始(shǐ )元(yuán )年(nián ),丞(chéng )相(xiàng )匡(kuāng )衡(héng )奏(zòu )罢(bà )“鸾(luán )路(lù )龙(lóng )鳞(lín )”,更(gèng )定(dìng )诗(shī )曰(yuē )“涓(juān )选(xuǎn )休(xiū )成(chéng )”。

天(tiān )地(dì )并(bìng )况(kuàng ),惟(wéi )予(yǔ )有(yǒu )慕(mù ),爰(yuán )熙(xī )紫(zǐ )坛(tán ),思(sī )求(qiú )厥(jué )路(lù )。恭(gōng )承(chéng )禋(yīn )祀(sì ),豫(yù )为(wéi )纷(fēn ),黼(fǔ )绣(xiù )周(zhōu )张(zhāng ),承(chéng )神(shén )至(zhì )尊(zūn )。千(qiān )童(tóng )罗(luó )舞(wǔ )成(chéng )八(bā )溢(yì ),合(hé )好(hǎo )效(xiào )欢(huān )虞(yú )泰(tài )一(yī )。九(jiǔ )歌(gē )毕(bì )奏(zòu )斐(fěi )然(rán )殊(shū ),鸣(míng )琴(qín )竽(yú )瑟(sè )会(huì )轩(xuān )朱(zhū )。璆(qiú )磬(qìng )金(jīn )鼓(gǔ ),灵(líng )其(qí )有(yǒu )喜(xǐ ),百(bǎi )官(guān )济(jì )济(jì ),各(gè )敬(jìng )厥(jué )事(shì )。盛(shèng )胜(shèng )实(shí )俎(zǔ )进(jìn )闻(wén )膏(gāo ),神(shén )奄(yǎn )留(liú ),临(lín )须(xū )摇(yáo )。长(zhǎng )丽(lì )前(qián )掞(yǎn )光(guāng )耀(yào )明(míng ),寒(hán )暑(shǔ )不(bú )忒(tuī )况(kuàng )皇(huáng )章(zhāng )。展(zhǎn )诗(shī )应(yīng )律(lǜ )鋗(juān )玉(yù )鸣(míng ),函(hán )宫(gōng )吐(tǔ )角(jiǎo )激(jī )徵(zhēng )清(qīng )。发(fā )梁(liáng )扬(yáng )羽(yǔ )申(shēn )以(yǐ )商(shāng ),造(zào )兹(zī )新(xīn )音(yīn )永(yǒng )久(jiǔ )长(zhǎng )。声(shēng )气(qì )远(yuǎn )条(tiáo )凤(fèng )鸟(niǎo )鴹(yáng ),神(shén )夕(xī )奄(yǎn )虞(yú )盖(gài )孔(kǒng )享(xiǎng )。

《天(tiān )地(dì )》八(bā )

丞(chéng )相(xiàng )匡(kuāng )衡(héng )奏(zòu )罢(bà )“黼(fǔ )绣(xiù )周(zhōu )张(zhāng )”,更(gèng )定(dìng )诗(shī )曰(yuē )“肃(sù )若(ruò )旧(jiù )典(diǎn )”。

日(rì )出(chū )入(rù )安(ān )穷(qióng )?时(shí )世(shì )不(bú )与(yǔ )人(rén )同(tóng )。故(gù )春(chūn )非(fēi )我(wǒ )春(chūn ),夏(xià )非(fēi )我(wǒ )夏(xià ),秋(qiū )非(fēi )我(wǒ )秋(qiū ),冬(dōng )非(fēi )我(wǒ )冬(dōng )。泊(bó )如(rú )四(sì )海(hǎi )之(zhī )池(chí ),遍(biàn )观(guān )是(shì )邪(xié )谓(wèi )何(hé )?吾(wú )知(zhī )所(suǒ )乐(lè ),独(dú )乐(lè )六(liù )龙(lóng ),六(liù )龙(lóng )之(zhī )调(diào ),使(shǐ )我(wǒ )心(xīn )若(ruò )。訾(zī )黄(huáng )其(qí )何(hé )不(bú )徠(lái )下(xià )?

《日(rì )出(chū )入(rù )》九(jiǔ )

太(tài )一(yī )况(kuàng ),天(tiān )马(mǎ )下(xià ),沾(zhān )赤(chì )汗(hàn ),沫(mò )流(liú )赭(zhě )。志(zhì )俶(chù )傥(tǎng ),精(jīng )权(quán )奇(qí ),浮(fú )云(yún ),晻(ǎn )上(shàng )驰(chí )。体(tǐ )容(róng )与(yǔ ),万(wàn )里(lǐ ),今(jīn )安(ān )匹(pǐ ),龙(lóng )为(wéi )友(yǒu )。

元(yuán )狩(shòu )三(sān )年(nián )马(mǎ )生(shēng )渥(wò )洼(wā )水(shuǐ )中(zhōng )作(zuò )。

天(tiān )马(mǎ )徠(lái ),从(cóng )西(xī )极(jí ),涉(shè )流(liú )沙(shā ),九(jiǔ )夷(yí )服(fú )。天(tiān )马(mǎ )徠(lái ),出(chū )泉(quán )水(shuǐ ),虎(hǔ )脊(jǐ )两(liǎng ),化(huà )若(ruò )鬼(guǐ )。天(tiān )马(mǎ )徠(lái ),历(lì )无(wú )草(cǎo ),径(jìng )千(qiān )里(lǐ ),循(xún )东(dōng )道(dào )。天(tiān )马(mǎ )徠(lái ),执(zhí )徐(xú )时(shí ),将(jiāng )摇(yáo )举(jǔ ),谁(shuí )与(yǔ )期(qī )?天(tiān )马(mǎ )徠(lái ),开(kāi )远(yuǎn )门(mén ),竦(sǒng )予(yǔ )身(shēn ),逝(shì )昆(kūn )仑(lún )。天(tiān )马(mǎ )徠(lái ),龙(lóng )之(zhī )媒(méi ),游(yóu )阊(chāng )阖(hé ),观(guān )玉(yù )台(tái )。

太(tài )初(chū )四(sì )年(nián )诛(zhū )宛(wǎn )王(wáng )获(huò )宛(wǎn )马(mǎ )作(zuò )。《天(tiān )马(mǎ )》十(shí )

天(tiān )门(mén )开(kāi ),詄(dié )荡(dàng )荡(dàng ),穆(mù )并(bìng )聘(pìn ),以(yǐ )临(lín )飨(xiǎng )。光(guāng )夜(yè )烛(zhú ),德(dé )信(xìn )著(zhe ),灵(líng )浸(jìn )鸿(hóng ),长(zhǎng )生(shēng )豫(yù )。大(dà )朱(zhū )涂(tú )广(guǎng ),夷(yí )石(shí )为(wéi )堂(táng ),饰(shì )玉(yù )梢(shāo )以(yǐ )舞(wǔ )歌(gē ),体(tǐ )招(zhāo )摇(yáo )若(ruò )永(yǒng )望(wàng )。星(xīng )留(liú )俞(yú ),塞(sāi )陨(yǔn )光(guāng ),照(zhào )紫(zǐ )幄(wò ),珠(zhū )熉(yún )黄(huáng )。幡(fān )比(bǐ )翅(chì )回(huí )集(jí ),贰(èr )双(shuāng )飞(fēi )常(cháng )羊(yáng )。月(yuè )穆(mù )穆(mù )以(yǐ )金(jīn )波(bō ),日(rì )华(huá )耀(yào )以(yǐ )宣(xuān )明(míng )。假(jiǎ )清(qīng )风(fēng )轧(zhá )忽(hū ),激(jī )长(zhǎng )至(zhì )重(zhòng )觞(shāng )。神(shén )裴(péi )回(huí )若(ruò )留(liú )放(fàng ),殣(jìn )冀(jì )亲(qīn )以(yǐ )肆(sì )章(zhāng )。函(hán )蒙(méng )祉(zhǐ )福(fú )常(cháng )若(ruò )期(qī ),寂(jì )谬(miù )上(shàng )天(tiān )知(zhī )厥(jué )时(shí )。泛(fàn )泛(fàn )滇(diān )滇(diān )从(cóng )高(gāo )斿(yóu ),殷(yīn )勤(qín )此(cǐ )路(lù )胪(lú )所(suǒ )求(qiú )。佻(tiāo )正(zhèng )嘉(jiā )吉(jí )弘(hóng )以(yǐ )昌(chāng ),休(xiū )嘉(jiā )砰(pēng )隐(yǐn )溢(yì )四(sì )方(fāng )。专(zhuān )精(jīng )厉(lì )意(yì )逝(shì )九(jiǔ )阂(hé ),纷(fēn )云(yún )六(liù )幕(mù )浮(fú )大(dà )海(hǎi )。

《天(tiān )门(mén )》十(shí )一(yī )

景(jǐng )星(xīng )显(xiǎn )见(jiàn ),信(xìn )星(xīng )彪(biāo )列(liè ),象(xiàng )载(zǎi )昭(zhāo )庭(tíng ),日(rì )亲(qīn )以(yǐ )察(chá )。参(cān )侔(móu )开(kāi )阖(hé ),爰(yuán )推(tuī )本(běn )纪(jì ),汾(fén )脽(shuí )出(chū )鼎(dǐng ),皇(huáng )祜(hù )元(yuán )始(shǐ )。五(wǔ )音(yīn )六(liù )律(lǜ ),依(yī )韦(wéi )飨(xiǎng )昭(zhāo ),杂(zá )变(biàn )并(bìng )会(huì ),雅(yǎ )声(shēng )远(yuǎn )姚(yáo )。空(kōng )桑(sāng )琴(qín )瑟(sè )结(jié )信(xìn )成(chéng ),四(sì )兴(xìng )递(dì )代(dài )八(bā )风(fēng )生(shēng )。殷(yīn )殷(yīn )钟(zhōng )石(shí )羽(yǔ )龠(yuè )鸣(míng )。河(hé )龙(lóng )供(gòng )鲤(lǐ )醇(chún )牺(xī )牲(shēng )。百(bǎi )末(mò )旨(zhǐ )酒(jiǔ )布(bù )兰(lán )生(shēng )。泰(tài )尊(zūn )柘(zhè )浆(jiāng )析(xī )朝(cháo )酲(chéng )。微(wēi )感(gǎn )心(xīn )攸(yōu )通(tōng )修(xiū )名(míng ),周(zhōu )流(liú )常(cháng )羊(yáng )思(sī )所(suǒ )并(bìng )。穰(ráng )穰(ráng )复(fù )正(zhèng )直(zhí )往(wǎng )宁(níng ),冯(féng )蠵(xī )切(qiē )和(hé )疏(shū )写(xiě )平(píng )。上(shàng )天(tiān )布(bù )施(shī )后(hòu )土(tǔ )成(chéng ),穰(ráng )穰(ráng )丰(fēng )年(nián )四(sì )时(shí )荣(róng )。

《景(jǐng )星(xīng )》十(shí )二(èr )元(yuán )鼎(dǐng )五(wǔ )年(nián )得(dé )鼎(dǐng )汾(fén )阴(yīn )作(zuò )。

齐(qí )房(fáng )产(chǎn )草(cǎo ),九(jiǔ )茎(jīng )连(lián )叶(yè ),宫(gōng )童(tóng )效(xiào )异(yì ),披(pī )图(tú )案(àn )谍(dié )。玄(xuán )气(qì )之(zhī )精(jīng ),回(huí )复(fù )此(cǐ )都(dōu ),蔓(màn )蔓(màn )日(rì )茂(mào ),芝(zhī )成(chéng )灵(líng )华(huá )。

《齐(qí )房(fáng )》十(shí )三(sān )元(yuán )封(fēng )二(èr )年(nián )芝(zhī )生(shēng )甘(gān )泉(quán )齐(qí )房(fáng )作(zuò )。

后(hòu )皇(huáng )嘉(jiā )坛(tán ),立(lì )玄(xuán )黄(huáng )服(fú ),物(wù )发(fā )冀(jì )州(zhōu ),兆(zhào )蒙(méng )祉(zhǐ )福(fú )。四(sì )塞(sāi ),假(jiǎ )狄(dí )合(hé )处(chù ),经(jīng )营(yíng )万(wàn )亿(yì ),咸(xián )遂(suí )厥(jué )宇(yǔ )。

《后(hòu )皇(huáng )》十(shí )四(sì )

华(huá )烨(yè )烨(yè ),固(gù )灵(líng )根(gēn )。神(shén )之(zhī )斿(yóu ),过(guò )天(tiān )门(mén ),车(chē )千(qiān )乘(chéng ),敦(dūn )昆(kūn )仑(lún )。神(shén )之(zhī )出(chū ),排(pái )玉(yù )房(fáng ),周(zhōu )流(liú )杂(zá ),拔(bá )兰(lán )堂(táng )。神(shén )之(zhī )行(háng ),旌(jīng )容(róng )容(róng ),骑(qí )沓(tà )沓(tà ),般(bān )纵(zòng )纵(zòng )。神(shén )之(zhī )徠(lái ),泛(fàn )翊(yì )翊(yì ),甘(gān )露(lù )降(jiàng ),庆(qìng )云(yún )集(jí )。神(shén )之(zhī )揄(yú ),临(lín )坛(tán )宇(yǔ ),九(jiǔ )疑(yí )宾(bīn ),夔(kuí )龙(lóng )舞(wǔ )。神(shén )安(ān )坐(zuò ),鴹(yáng )吉(jí )时(shí ),共(gòng )翊(yì )翊(yì ),合(hé )所(suǒ )思(sī )。神(shén )嘉(jiā )虞(yú ),申(shēn )贰(èr )觞(shāng ),福(fú )滂(pāng )洋(yáng ),迈(mài )延(yán )长(zhǎng )。沛(pèi )施(shī )晁(cháo ),汾(fén )之(zhī )阿(ā ),扬(yáng )金(jīn )光(guāng ),横(héng )泰(tài )河(hé ),莽(mǎng )若(ruò )云(yún ),增(zēng )阳(yáng )波(bō )。遍(biàn )胪(lú )欢(huān ),腾(téng )天(tiān )歌(gē )。

《华(huá )烨(yè )烨(yè )》十(shí )五(wǔ )

五(wǔ )神(shén )相(xiàng ),包(bāo )四(sì )邻(lín ),土(tǔ )地(dì )广(guǎng ),扬(yáng )浮(fú )云(yún )。嘉(jiā )坛(tán ),椒(jiāo )兰(lán )芳(fāng ),璧(bì )玉(yù )精(jīng ),垂(chuí )华(huá )光(guāng )。益(yì )亿(yì )年(nián ),美(měi )始(shǐ )兴(xìng ),交(jiāo )于(yú )神(shén ),若(ruò )有(yǒu )承(chéng )。广(guǎng )宣(xuān )延(yán ),咸(xián )毕(bì )觞(shāng ),灵(líng )舆(yú )位(wèi ),偃(yǎn )蹇(jiǎn )骧(xiāng )。卉(huì )汩(gǔ )胪(lú ),析(xī )奚(xī )遗(yí )?淫(yín )渌(lù )泽(zé ),汪(wāng )然(rán )归(guī )。

《五(wǔ )神(shén )》十(shí )六(liù )

朝(cháo )陇(lǒng )首(shǒu ),览(lǎn )西(xī )垠(yín ),雷(léi )电(diàn ),获(huò )白(bái )麟(lín )。爰(yuán )五(wǔ )止(zhǐ ),显(xiǎn )黄(huáng )德(dé ),图(tú )匈(xiōng )虐(nuè ),熏(xūn )鬻(yù )殛(jí )。辟(pì )流(liú )离(lí ),抑(yì )不(bú )详(xiáng ),宾(bīn )百(bǎi )僚(liáo ),山(shān )河(hé )飨(xiǎng )。掩(yǎn )回(huí )辕(yuán ),F063长(zhǎng )驰(chí ),腾(téng )雨(yǔ )师(shī ),洒(sǎ )路(lù )陂(bēi )。流(liú )星(xīng )陨(yǔn ),感(gǎn )惟(wéi )风(fēng ),籋(mí )归(guī )云(yún ),抚(fǔ )怀(huái )心(xīn )。

《朝(cháo )陇(lǒng )首(shǒu )》十(shí )七(qī )元(yuán )狩(shòu )元(yuán )年(nián )行(háng )幸(xìng )雍(yōng )获(huò )白(bái )麟(lín )作(zuò )。

象(xiàng )载(zǎi )瑜(yú ),白(bái )集(jí )西(xī ),食(shí )甘(gān )露(lù ),饮(yǐn )荣(róng )泉(quán )。赤(chì )雁(yàn )集(jí ),六(liù )纷(fēn )员(yuán ),殊(shū )翁(wēng )杂(zá ),五(wǔ )采(cǎi )文(wén )。神(shén )所(suǒ )见(jiàn ),施(shī )祉(zhǐ )福(fú ),登(dēng )蓬(péng )莱(lái ),结(jié )无(wú )极(jí )。

《象(xiàng )载(zǎi )瑜(yú )》十(shí )八(bā )太(tài )始(shǐ )三(sān )年(nián )行(háng )幸(xìng )东(dōng )海(hǎi )获(huò )赤(chì )雁(yàn )作(zuò )。

赤(chì )蛟(jiāo )绥(suí ),黄(huáng )华(huá )盖(gài ),露(lù )夜(yè )零(líng ),昼(zhòu )掩(yǎn )。百(bǎi )君(jūn )礼(lǐ ),六(liù )龙(lóng )位(wèi ),勺(sháo )椒(jiāo )浆(jiāng ),灵(líng )已(yǐ )醉(zuì )。灵(líng )既(jì )享(xiǎng ),锡(xī )吉(jí )祥(xiáng ),芒(máng )芒(máng )极(jí ),降(jiàng )嘉(jiā )觞(shāng )。灵(líng )殷(yīn )殷(yīn ),烂(làn )扬(yáng )光(guāng ),延(yán )寿(shòu )命(mìng ),永(yǒng )未(wèi )央(yāng )。杳(yǎo )冥(míng )冥(míng ),塞(sāi )六(liù )合(hé ),泽(zé )汪(wāng )濊(wèi ),辑(jí )万(wàn )国(guó )。灵(líng )禗(sī )禗(sī ),象(xiàng )舆(yú )轙(yǐ ),票(piào )然(rán )逝(shì ),旗(qí )逶(wēi )蛇(shé )。礼(lǐ )乐(lè )成(chéng ),灵(líng )将(jiāng )归(guī ),托(tuō )玄(xuán )德(dé ),长(zhǎng )无(wú )衰(shuāi )。

《赤(chì )蛟(jiāo )》十(shí )九(jiǔ )

其(qí )余(yú )巡(xún )狩(shòu )福(fú )应(yīng )之(zhī )事(shì ),不(bú )序(xù )郊(jiāo )庙(miào ),故(gù )弗(fú )论(lùn )。

是(shì )时(shí ),河(hé )间(jiān )献(xiàn )王(wáng )有(yǒu )雅(yǎ )材(cái ),亦(yì )以(yǐ )为(wéi )治(zhì )道(dào )非(fēi )礼(lǐ )乐(lè )不(bú )成(chéng ),因(yīn )献(xiàn )所(suǒ )集(jí )雅(yǎ )乐(lè )。天(tiān )子(zǐ )下(xià )大(dà )乐(lè )官(guān ),常(cháng )存(cún )肄(yì )之(zhī ),岁(suì )时(shí )以(yǐ )备(bèi )数(shù ),然(rán )不(bú )常(cháng )御(yù ),常(cháng )御(yù )及(jí )郊(jiāo )庙(miào )皆(jiē )非(fēi )雅(yǎ )声(shēng )。然(rán )诗(shī )乐(lè )施(shī )于(yú )后(hòu )嗣(sì ),犹(yóu )得(dé )有(yǒu )所(suǒ )祖(zǔ )述(shù )。昔(xī )殷(yīn )、周(zhōu )之(zhī )《雅(yǎ )》、《颂(sòng )》,乃(nǎi )上(shàng )本(běn )有(yǒu )娀(sōng )、姜(jiāng )原(yuán ),稷(jì )始(shǐ )生(shēng ),玄(xuán )王(wáng )、公(gōng )刘(liú )、古(gǔ )公(gōng )、大(dà )伯(bó )、王(wáng )季(jì )、姜(jiāng )女(nǚ )、大(dà )任(rèn )、太(tài )姒(sì )之(zhī )德(dé ),乃(nǎi )及(jí )成(chéng )汤(tāng )、文(wén )、武(wǔ )受(shòu )命(mìng ),武(wǔ )丁(dīng )、成(chéng )、康(kāng )、宣(xuān )王(wáng )中(zhōng )兴(xìng ),下(xià )及(jí )辅(fǔ )佐(zuǒ )阿(ā )衡(héng )、周(zhōu )、召(zhào )、太(tài )公(gōng )、申(shēn )伯(bó )、召(zhào )虎(hǔ )、仲(zhòng )山(shān )甫(fǔ )之(zhī )属(shǔ ),君(jūn )臣(chén )男(nán )女(nǚ )有(yǒu )功(gōng )德(dé )者(zhě ),靡(mí )不(bú )褒(bāo )扬(yáng )。功(gōng )德(dé )既(jì )信(xìn )美(měi )矣(yǐ ),褒(bāo )扬(yáng )之(zhī )声(shēng )盈(yíng )乎(hū )天(tiān )地(dì )之(zhī )间(jiān ),是(shì )以(yǐ )光(guāng )名(míng )著(zhe )于(yú )当(dāng )世(shì ),遗(yí )誉(yù )垂(chuí )于(yú )无(wú )穷(qióng )也(yě )。今(jīn )汉(hàn )郊(jiāo )庙(miào )诗(shī )歌(gē ),未(wèi )有(yǒu )祖(zǔ )宗(zōng )之(zhī )事(shì ),八(bā )音(yīn )调(diào )均(jūn ),又(yòu )不(bú )协(xié )于(yú )钟(zhōng )律(lǜ ),而(ér )内(nèi )有(yǒu )掖(yè )庭(tíng )材(cái )人(rén ),外(wài )有(yǒu )上(shàng )林(lín )乐(lè )府(fǔ ),皆(jiē )以(yǐ )郑(zhèng )声(shēng )施(shī )于(yú )朝(cháo )廷(tíng )。

至(zhì )成(chéng )帝(dì )时(shí ),谒(yè )者(zhě )常(cháng )山(shān )王(wáng )禹(yǔ )世(shì )受(shòu )河(hé )间(jiān )乐(lè ),能(néng )说(shuō )其(qí )义(yì ),其(qí )弟(dì )子(zǐ )宋(sòng )晔(yè )等(děng )上(shàng )书(shū )言(yán )之(zhī ),下(xià )大(dà )夫(fū )博(bó )士(shì )平(píng )当(dāng )等(děng )考(kǎo )试(shì )。当(dāng )以(yǐ )为(wéi ):“汉(hàn )承(chéng )秦(qín )灭(miè )道(dào )之(zhī )后(hòu ),赖(lài )先(xiān )帝(dì )圣(shèng )德(dé ),博(bó )受(shòu )兼(jiān )听(tīng ),修(xiū )废(fèi )官(guān ),立(lì )大(dà )学(xué ),河(hé )间(jiān )献(xiàn )王(wáng )聘(pìn )求(qiú )幽(yōu )隐(yǐn ),修(xiū )兴(xìng )雅(yǎ )乐(lè )以(yǐ )助(zhù )化(huà )。时(shí ),大(dà )儒(rú )公(gōng )孙(sūn )弘(hóng )、董(dǒng )仲(zhòng )舒(shū )等(děng )皆(jiē )以(yǐ )为(wéi )音(yīn )中(zhōng )正(zhèng )雅(yǎ ),立(lì )之(zhī )大(dà )乐(lè )。春(chūn )秋(qiū )乡(xiāng )射(shè ),作(zuò )于(yú )学(xué )官(guān ),希(xī )阔(kuò )不(bú )讲(jiǎng )。故(gù )自(zì )公(gōng )卿(qīng )大(dà )夫(fū )观(guān )听(tīng )者(zhě ),但(dàn )闻(wén )铿(kēng )鎗(qiāng ),不(bú )晓(xiǎo )其(qí )意(yì ),而(ér )欲(yù )以(yǐ )风(fēng )谕(yù )众(zhòng )庶(shù ),其(qí )道(dào )无(wú )由(yóu )。是(shì )以(yǐ )行(háng )之(zhī )百(bǎi )有(yǒu )余(yú )年(nián ),德(dé )化(huà )至(zhì )今(jīn )未(wèi )成(chéng )。今(jīn )晔(yè )等(děng )守(shǒu )习(xí )孤(gū )学(xué ),大(dà )指(zhǐ )归(guī )于(yú )兴(xìng )助(zhù )教(jiāo )化(huà )。衰(shuāi )微(wēi )之(zhī )学(xué ),兴(xìng )废(fèi )在(zài )人(rén )。宜(yí )领(lǐng )属(shǔ )雅(yǎ )乐(lè ),以(yǐ )继(jì )绝(jué )表(biǎo )微(wēi )。孔(kǒng )子(zǐ )曰(yuē ):‘人(rén )能(néng )弘(hóng )道(dào ),非(fēi )道(dào )弘(hóng )人(rén )。’河(hé )间(jiān )区(qū )区(qū ),小(xiǎo )国(guó )籓(bān )臣(chén ),以(yǐ )好(hǎo )学(xué )修(xiū )古(gǔ ),能(néng )有(yǒu )所(suǒ )存(cún ),民(mín )到(dào )于(yú )今(jīn )称(chēng )之(zhī ),况(kuàng )于(yú )圣(shèng )主(zhǔ )广(guǎng )被(bèi )之(zhī )资(zī ),修(xiū )起(qǐ )旧(jiù )文(wén ),放(fàng )郑(zhèng )近(jìn )雅(yǎ ),述(shù )而(ér )不(bú )作(zuò ),信(xìn )而(ér )好(hǎo )古(gǔ ),于(yú )以(yǐ )风(fēng )示(shì )海(hǎi )内(nèi ),扬(yáng )名(míng )后(hòu )世(shì ),诚(chéng )非(fēi )小(xiǎo )功(gōng )小(xiǎo )美(měi )也(yě )。”事(shì )下(xià )公(gōng )卿(qīng ),以(yǐ )为(wéi )久(jiǔ )远(yuǎn )难(nán )分(fèn )明(míng ),当(dāng )议(yì )复(fù )寝(qǐn )。

是(shì )时(shí ),郑(zhèng )声(shēng )尤(yóu )甚(shèn )。黄(huáng )门(mén )名(míng )倡(chàng )丙(bǐng )强(qiáng )、景(jǐng )武(wǔ )之(zhī )属(shǔ )富(fù )显(xiǎn )于(yú )世(shì ),贵(guì )戚(qī )五(wǔ )侯(hóu )定(dìng )陵(líng )、富(fù )平(píng )外(wài )戚(qī )之(zhī )家(jiā )淫(yín )侈(chǐ )过(guò )度(dù ),至(zhì )与(yǔ )人(rén )主(zhǔ )争(zhēng )女(nǚ )乐(lè )。哀(āi )帝(dì )自(zì )为(wéi )定(dìng )陶(táo )王(wáng )时(shí )疾(jí )之(zhī ),又(yòu )性(xìng )不(bú )好(hǎo )音(yīn ),及(jí )即(jí )位(wèi ),下(xià )诏(zhào )曰(yuē ):“惟(wéi )世(shì )俗(sú )奢(shē )泰(tài )文(wén )巧(qiǎo ),而(ér )郑(zhèng )、卫(wèi )之(zhī )声(shēng )兴(xìng )。夫(fū )奢(shē )泰(tài )则(zé )下(xià )不(bú )孙(sūn )而(ér )国(guó )贫(pín ),文(wén )巧(qiǎo )则(zé )趋(qū )末(mò )背(bèi )本(běn )者(zhě )众(zhòng ),郑(zhèng )、卫(wèi )之(zhī )声(shēng )兴(xìng )则(zé )淫(yín )辟(pì )之(zhī )化(huà )流(liú ),而(ér )欲(yù )黎(lí )庶(shù )敦(dūn )朴(pǔ )家(jiā )给(gěi ),犹(yóu )浊(zhuó )其(qí )源(yuán )而(ér )求(qiú )其(qí )清(qīng )流(liú ),岂(qǐ )不(bú )难(nán )哉(zāi )!孔(kǒng )子(zǐ )不(bú )云(yún )乎(hū )?‘放(fàng )郑(zhèng )声(shēng ),郑(zhèng )声(shēng )淫(yín )。’其(qí )罢(bà )乐(lè )府(fǔ )官(guān )。郊(jiāo )祭(jì )乐(lè )及(jí )古(gǔ )兵(bīng )法(fǎ )武(wǔ )乐(lè ),在(zài )经(jīng )非(fēi )郑(zhèng )、卫(wèi )之(zhī )乐(lè )者(zhě ),条(tiáo )奏(zòu ),别(bié )属(shǔ )他(tā )官(guān )。”丞(chéng )相(xiàng )孔(kǒng )光(guāng )、大(dà )司(sī )空(kōng )何(hé )武(wǔ )奏(zòu ):“郊(jiāo )祭(jì )乐(lè )人(rén )员(yuán )六(liù )十(shí )二(èr )人(rén ),给(gěi )祠(cí )南(nán )北(běi )郊(jiāo )。大(dà )乐(lè )鼓(gǔ )员(yuán )六(liù )人(rén ),《嘉(jiā )至(zhì )》鼓(gǔ )员(yuán )十(shí )人(rén ),邯(hán )郸(dān )鼓(gǔ )员(yuán )二(èr )人(rén ),骑(qí )吹(chuī )鼓(gǔ )员(yuán )三(sān )人(rén ),江(jiāng )南(nán )鼓(gǔ )员(yuán )二(èr )人(rén ),淮(huái )南(nán )鼓(gǔ )员(yuán )四(sì )人(rén ),巴(bā )俞(yú )鼓(gǔ )员(yuán )三(sān )十(shí )六(liù )人(rén ),歌(gē )鼓(gǔ )员(yuán )二(èr )十(shí )四(sì )人(rén ),楚(chǔ )严(yán )鼓(gǔ )员(yuán )一(yī )人(rén ),梁(liáng )皇(huáng )鼓(gǔ )员(yuán )四(sì )人(rén ),临(lín )淮(huái )鼓(gǔ )员(yuán )二(èr )十(shí )五(wǔ )人(rén ),兹(zī )邡(fāng )鼓(gǔ )员(yuán )三(sān )人(rén ),凡(fán )鼓(gǔ )十(shí )二(èr ),员(yuán )百(bǎi )二(èr )十(shí )八(bā )人(rén ),朝(cháo )贺(hè )置(zhì )酒(jiǔ )陈(chén )殿(diàn )下(xià ),应(yīng )古(gǔ )兵(bīng )法(fǎ )。外(wài )郊(jiāo )祭(jì )员(yuán )十(shí )三(sān )人(rén ),诸(zhū )族(zú )乐(lè )人(rén )兼(jiān )《云(yún )招(zhāo )》给(gěi )祠(cí )南(nán )郊(jiāo )用(yòng )六(liù )十(shí )七(qī )人(rén ),兼(jiān )给(gěi )事(shì )雅(yǎ )乐(lè )用(yòng )四(sì )人(rén ),夜(yè )诵(sòng )员(yuán )五(wǔ )人(rén ),刚(gāng )、别(bié )柎(fù )员(yuán )二(èr )人(rén ),给(gěi )《盛(shèng )德(dé )》主(zhǔ )调(diào )篪(chí )员(yuán )二(èr )人(rén ),听(tīng )工(gōng )以(yǐ )律(lǜ )知(zhī )日(rì )冬(dōng )、夏(xià )至(zhì )一(yī )人(rén ),钟(zhōng )工(gōng )、磬(qìng )工(gōng )、箫(xiāo )工(gōng )员(yuán )各(gè )一(yī )人(rén ),仆(pú )射(shè )二(èr )人(rén )主(zhǔ )领(lǐng )诸(zhū )乐(lè )人(rén ),皆(jiē )不(bú )可(kě )罢(bà )。竽(yú )工(gōng )员(yuán )三(sān )人(rén ),一(yī )人(rén )可(kě )罢(bà )。琴(qín )工(gōng )员(yuán )五(wǔ )人(rén ),三(sān )人(rén )可(kě )罢(bà )。柱(zhù )工(gōng )员(yuán )二(èr )人(rén ),一(yī )人(rén )可(kě )罢(bà )。绳(shéng )弦(xián )工(gōng )员(yuán )六(liù )人(rén ),四(sì )人(rén )可(kě )罢(bà )。郑(zhèng )四(sì )会(huì )员(yuán )六(liù )十(shí )二(èr )人(rén ),一(yī )人(rén )给(gěi )事(shì )雅(yǎ )乐(lè ),六(liù )十(shí )一(yī )人(rén )可(kě )罢(bà )。张(zhāng )瑟(sè )员(yuán )八(bā )人(rén ),七(qī )人(rén )可(kě )罢(bà )。《安(ān )世(shì )乐(lè )》鼓(gǔ )员(yuán )二(èr )十(shí )人(rén ),十(shí )九(jiǔ )人(rén )可(kě )罢(bà )。沛(pèi )吹(chuī )鼓(gǔ )员(yuán )十(shí )二(èr )人(rén ),族(zú )歌(gē )鼓(gǔ )员(yuán )二(èr )十(shí )七(qī )人(rén ),陈(chén )吹(chuī )鼓(gǔ )员(yuán )十(shí )三(sān )人(rén ),商(shāng )乐(lè )鼓(gǔ )员(yuán )十(shí )四(sì )人(rén ),东(dōng )海(hǎi )鼓(gǔ )员(yuán )十(shí )六(liù )人(rén ),长(zhǎng )乐(lè )鼓(gǔ )员(yuán )十(shí )三(sān )人(rén ),缦(màn )乐(lè )鼓(gǔ )员(yuán )十(shí )三(sān )人(rén ),凡(fán )鼓(gǔ )八(bā ),员(yuán )百(bǎi )二(èr )十(shí )八(bā )人(rén ),朝(cháo )贺(hè )置(zhì )酒(jiǔ ),陈(chén )前(qián )殿(diàn )房(fáng )中(zhōng ),不(bú )应(yīng )经(jīng )法(fǎ ),治(zhì )竽(yú )员(yuán )五(wǔ )人(rén ),楚(chǔ )鼓(gǔ )员(yuán )六(liù )人(rén ),常(cháng )从(cóng )倡(chàng )三(sān )十(shí )人(rén ),常(cháng )从(cóng )象(xiàng )人(rén )四(sì )人(rén ),诏(zhào )随(suí )常(cháng )从(cóng )倡(chàng )十(shí )六(liù )人(rén ),秦(qín )倡(chàng )员(yuán )二(èr )十(shí )九(jiǔ )人(rén ),秦(qín )倡(chàng )象(xiàng )人(rén )员(yuán )三(sān )人(rén ),诏(zhào )随(suí )秦(qín )倡(chàng )一(yī )人(rén ),雅(yǎ )大(dà )人(rén )员(yuán )九(jiǔ )人(rén ),朝(cháo )贺(hè )置(zhì )酒(jiǔ )为(wéi )乐(lè )。楚(chǔ )四(sì )会(huì )员(yuán )十(shí )七(qī )人(rén ),巴(bā )四(sì )会(huì )员(yuán )十(shí )二(èr )人(rén ),铫(yáo )四(sì )会(huì )员(yuán )十(shí )二(èr )人(rén ),齐(qí )四(sì )会(huì )员(yuán )十(shí )九(jiǔ )人(rén ),蔡(cài )讴(ōu )员(yuán )三(sān )人(rén ),齐(qí )讴(ōu )员(yuán )六(liù )人(rén ),竽(yú )、瑟(sè )、钟(zhōng )、磬(qìng )员(yuán )五(wǔ )人(rén ),皆(jiē )郑(zhèng )声(shēng ),可(kě )罢(bà )。师(shī )学(xué )百(bǎi )四(sì )十(shí )二(èr )人(rén ),其(qí )七(qī )十(shí )二(èr )人(rén )给(gěi )大(dà )官(guān )挏(dòng )马(mǎ )酒(jiǔ ),其(qí )七(qī )十(shí )人(rén )可(kě )罢(bà )。大(dà )凡(fán )八(bā )百(bǎi )二(èr )十(shí )九(jiǔ )人(rén ),其(qí )三(sān )百(bǎi )八(bā )十(shí )八(bā )人(rén )不(bú )可(kě )罢(bà ),可(kě )领(lǐng )属(shǔ )大(dà )乐(lè ),其(qí )四(sì )百(bǎi )四(sì )十(shí )一(yī )人(rén )不(bú )应(yīng )经(jīng )法(fǎ ),或(huò )郑(zhèng )、卫(wèi )之(zhī )声(shēng ),皆(jiē )可(kě )罢(bà )。”奏(zòu )可(kě )。然(rán )百(bǎi )姓(xìng )渐(jiàn )渍(zì )日(rì )久(jiǔ ),又(yòu )不(bú )制(zhì )雅(yǎ )乐(lè )有(yǒu )以(yǐ )相(xiàng )变(biàn ),豪(háo )富(fù )吏(lì )民(mín )湛(zhàn )沔(miǎn )自(zì )若(ruò ),陵(líng )夷(yí )坏(huài )于(yú )王(wáng )莽(mǎng )。

今(jīn )海(hǎi )内(nèi )更(gèng )始(shǐ ),民(mín )人(rén )归(guī )本(běn ),户(hù )口(kǒu )岁(suì )息(xī ),平(píng )其(qí )刑(xíng )辟(pì ),牧(mù )以(yǐ )贤(xián )良(liáng ),至(zhì )于(yú )家(jiā )给(gěi ),既(jì )庶(shù )且(qiě )富(fù ),则(zé )须(xū )庠(xiáng )序(xù )、礼(lǐ )乐(lè )之(zhī )教(jiāo )化(huà )矣(yǐ )。今(jīn )幸(xìng )有(yǒu )前(qián )圣(shèng )遗(yí )制(zhì )之(zhī )威(wēi )仪(yí ),诚(chéng )可(kě )法(fǎ )象(xiàng )而(ér )补(bǔ )备(bèi )之(zhī ),经(jīng )纪(jì )可(kě )因(yīn )缘(yuán )而(ér )存(cún )著(zhe )也(yě )。孔(kǒng )子(zǐ )曰(yuē ):“殷(yīn )因(yīn )于(yú )夏(xià )礼(lǐ ),所(suǒ )损(sǔn )益(yì )可(kě )知(zhī )也(yě );周(zhōu )因(yīn )于(yú )殷(yīn )礼(lǐ ),所(suǒ )损(sǔn )益(yì )可(kě )知(zhī )也(yě );其(qí )或(huò )继(jì )周(zhōu )者(zhě ),虽(suī )百(bǎi )世(shì )可(kě )知(zhī )也(yě )。”今(jīn )大(dà )汉(hàn )继(jì )周(zhōu ),久(jiǔ )旷(kuàng )大(dà )仪(yí ),未(wèi )有(yǒu )立(lì )礼(lǐ )成(chéng )乐(lè ),此(cǐ )贾(jiǎ )谊(yì )、仲(zhòng )舒(shū )、王(wáng )吉(jí )、刘(liú )向(xiàng )之(zhī )徒(tú )所(suǒ )为(wéi )发(fā )愤(fèn )而(ér )增(zēng )叹(tàn )也(yě )。

阅读:26441

打赏捐助〔Donate〕>>>

《礼乐志》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库