卷九十五·索虏【登录】

《宋书》 > 列传 > 《卷九十五·索虏》 > 拼音版

索(suǒ )头(tóu )虏(lǔ )姓(xìng )托(tuō )跋(bá )氏(shì ),其(qí )先(xiān )汉(hàn )将(jiāng )李(lǐ )陵(líng )后(hòu )也(yě )。陵(líng )降(jiàng )匈(xiōng )奴(nú ),有(yǒu )数(shù )百(bǎi )千(qiān )种(zhǒng ),各(gè )立(lì )名(míng )号(hào ),索(suǒ )头(tóu )亦(yì )其(qí )一(yī )也(yě )。晋(jìn )初(chū ),索(suǒ )头(tóu )种(zhǒng )有(yǒu )部(bù )落(luò )数(shù )万(wàn )家(jiā )在(zài )云(yún )中(zhōng )。惠(huì )帝(dì )末(mò ),并(bìng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )东(dōng )嬴(yíng )公(gōng )司(sī )马(mǎ )腾(téng )于(yú )晋(jìn )阳(yáng )为(wéi )匈(xiōng )奴(nú )所(suǒ )围(wéi ),索(suǒ )头(tóu )单(dān )于(yú )猗(yī )驰(chí )遣(qiǎn )军(jūn )助(zhù )腾(téng )。怀(huái )帝(dì )永(yǒng )嘉(jiā )三(sān )年(nián ),驰(chí )弟(dì )卢(lú )率(lǜ )部(bù )落(luò )自(zì )云(yún )中(zhōng )入(rù )雁(yàn )门(mén ),就(jiù )并(bìng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )刘(liú )琨(kūn )求(qiú )楼(lóu )烦(fán )等(děng )五(wǔ )县(xiàn ),琨(kūn )不(bú )能(néng )制(zhì ),且(qiě )欲(yù )倚(yǐ )卢(lú )为(wéi )援(yuán ),乃(nǎi )上(shàng )言(yán ):“卢(lú )兄(xiōng )驰(chí )有(yǒu )救(jiù )腾(téng )之(zhī )功(gōng ),旧(jiù )勋(xūn )宜(yí )录(lù ),请(qǐng )移(yí )五(wǔ )县(xiàn )民(mín )于(yú )新(xīn )兴(xìng ),以(yǐ )其(qí )地(dì )处(chù )之(zhī )。”琨(kūn )又(yòu )表(biǎo )封(fēng )卢(lú )为(wéi )代(dài )郡(jùn )公(gōng )。愍(mǐn )帝(dì )初(chū ),又(yòu )进(jìn )卢(lú )为(wéi )代(dài )王(wáng ),增(zēng )食(shí )常(cháng )山(shān )郡(jùn )。其(qí )后(hòu )卢(lú )国(guó )内(nèi )大(dà )乱(luàn ),卢(lú )死(sǐ ),子(zǐ )又(yòu )幼(yòu )弱(ruò ),部(bù )落(luò )分(fèn )散(sàn )。卢(lú )孙(sūn )什(shí )翼(yì )鞬(jiān )勇(yǒng )壮(zhuàng ),众(zhòng )复(fù )附(fù )之(zhī ),号(hào )上(shàng )洛(luò )公(gōng ),北(běi )有(yǒu )沙(shā )漠(mò ),南(nán )据(jù )阴(yīn )山(shān ),众(zhòng )数(shù )十(shí )万(wàn )。其(qí )后(hòu )为(wéi )苻(fú )坚(jiān )所(suǒ )破(pò ),执(zhí )还(hái )长(zhǎng )安(ān ),后(hòu )听(tīng )北(běi )归(guī )。鞬(jiān )死(sǐ ),子(zǐ )开(kāi )字(zì )涉(shè )珪(guī )代(dài )立(lì )。

先(xiān )是(shì ),鲜(xiān )卑(bēi )慕(mù )容(róng )垂(chuí )僭(jiàn )号(hào )中(zhōng )山(shān )。晋(jìn )孝(xiào )武(wǔ )太(tài )元(yuán )二(èr )十(shí )一(yī )年(nián ),垂(chuí )死(sǐ ),开(kāi )率(lǜ )十(shí )万(wàn )骑(qí )围(wéi )中(zhōng )山(shān )。明(míng )年(nián )四(sì )月(yuè ),克(kè )之(zhī ),遂(suí )王(wáng )有(yǒu )中(zhōng )州(zhōu ),自(zì )称(chēng )曰(yuē )魏(wèi ),号(hào )年(nián )天(tiān )赐(cì )。元(yuán )年(nián ),治(zhì )代(dài )郡(jùn )桑(sāng )乾(qián )县(xiàn )之(zhī )平(píng )城(chéng )。立(lì )学(xué )官(guān ),置(zhì )尚(shàng )书(shū )曹(cáo )。开(kāi )颇(pō )有(yǒu )学(xué )问(wèn ),晓(xiǎo )天(tiān )文(wén )。其(qí )俗(sú )以(yǐ )四(sì )月(yuè )祠(cí )天(tiān ),六(liù )月(yuè )末(mò )率(lǜ )大(dà )众(zhòng )至(zhì )阴(yīn )山(shān ),谓(wèi )之(zhī )却(què )霜(shuāng )。阴(yīn )山(shān )去(qù )平(píng )城(chéng )六(liù )百(bǎi )里(lǐ ),深(shēn )远(yuǎn )饶(ráo )树(shù )木(mù ),霜(shuāng )雪(xuě )未(wèi )尝(cháng )释(shì ),盖(gài )欲(yù )以(yǐ )暖(nuǎn )气(qì )却(què )寒(hán )也(yě )。死(sǐ )则(zé )潜(qián )埋(mái ),无(wú )坟(fén )垄(lǒng )处(chù )所(suǒ ),至(zhì )于(yú )葬(zàng )送(sòng ),皆(jiē )虚(xū )设(shè )棺(guān )柩(jiù ),立(lì )冢(zhǒng )椁(guǒ ),生(shēng )时(shí )车(chē )马(mǎ )器(qì )用(yòng )皆(jiē )烧(shāo )之(zhī )以(yǐ )送(sòng )亡(wáng )者(zhě )。开(kāi )暴(bào )虐(nuè )好(hǎo )杀(shā ),民(mín )不(bú )堪(kān )命(mìng )。先(xiān )是(shì ),有(yǒu )神(shén )巫(wū )诫(jiè )开(kāi )当(dāng )有(yǒu )暴(bào )祸(huò ),唯(wéi )诛(zhū )清(qīng )河(hé )杀(shā )万(wàn )民(mín ),乃(nǎi )可(kě )以(yǐ )免(miǎn )。开(kāi )乃(nǎi )灭(miè )清(qīng )河(hé )一(yī )郡(jùn ),常(cháng )手(shǒu )自(zì )杀(shā )人(rén ),欲(yù )令(lìng )其(qí )数(shù )满(mǎn )万(wàn )。或(huò )乘(chéng )小(xiǎo )辇(niǎn ),手(shǒu )自(zì )执(zhí )剑(jiàn )击(jī )檐(yán )辇(niǎn )人(rén )脑(nǎo ),一(yī )人(rén )死(sǐ ),一(yī )人(rén )代(dài ),每(měi )一(yī )行(háng ),死(sǐ )者(zhě )数(shù )十(shí )。夜(yè )恆(héng )变(biàn )易(yì )寝(qǐn )处(chù ),人(rén )莫(mò )得(dé )知(zhī ),唯(wéi )爱(ài )妾(qiè )名(míng )万(wàn )人(rén )知(zhī )其(qí )处(chù )。万(wàn )人(rén )与(yǔ )开(kāi )子(zǐ )清(qīng )河(hé )王(wáng )私(sī )通(tōng ),虑(lǜ )事(shì )觉(jiào ),欲(yù )杀(shā )开(kāi ),令(lìng )万(wàn )人(rén )为(wéi )内(nèi )应(yīng )。夜(yè )伺(sì )开(kāi )独(dú )处(chù ),杀(shā )之(zhī )。开(kāi )临(lín )死(sǐ ),曰(yuē ):“清(qīng )河(hé )、万(wàn )人(rén )之(zhī )言(yán ),乃(nǎi )汝(rǔ )等(děng )也(yě )。”是(shì )岁(suì ),安(ān )帝(dì )义(yì )熙(xī )五(wǔ )年(nián )。开(kāi )次(cì )子(zǐ )齐(qí )王(wáng )嗣(sì )字(zì )木(mù )末(mò ),执(zhí )清(qīng )河(hé )王(wáng ),对(duì )之(zhī )号(hào )哭(kū ),曰(yuē ):“人(rén )生(shēng )所(suǒ )重(zhòng )者(zhě )父(fù ),云(yún )何(hé )反(fǎn )逆(nì )。”逼(bī )令(lìng )自(zì )杀(shā ),嗣(sì )代(dài )立(lì ),谥(shì )开(kāi )道(dào )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )。

十(shí )三(sān )年(nián ),高(gāo )祖(zǔ )西(xī )伐(fá )长(zhǎng )安(ān ),嗣(sì )先(xiān )娶(qǔ )姚(yáo )兴(xìng )女(nǚ ),乃(nǎi )遣(qiǎn )十(shí )万(wàn )骑(qí )屯(tún )结(jié )河(hé )北(běi )以(yǐ )救(jiù )之(zhī ),大(dà )为(wéi )高(gāo )祖(zǔ )所(suǒ )破(pò ),事(shì )在(zài )硃(zhū )超(chāo )石(shí )等(děng )传(chuán )。于(yú )是(shì )遣(qiǎn )使(shǐ )求(qiú )和(hé ),自(zì )是(shì )使(shǐ )命(mìng )岁(suì )通(tōng )。高(gāo )祖(zǔ )遣(qiǎn )殿(diàn )中(zhōng )将(jiāng )军(jūn )沈(shěn )范(fàn )、索(suǒ )季(jì )孙(sūn )报(bào )使(shǐ ),反(fǎn )命(mìng )已(yǐ )至(zhì )河(hé ),未(wèi )济(jì ),嗣(sì )闻(wén )高(gāo )祖(zǔ )崩(bēng )问(wèn ),追(zhuī )执(zhí )范(fàn )等(děng ),绝(jué )和(hé )亲(qīn )。太(tài )祖(zǔ )即(jí )位(wèi ),方(fāng )遣(qiǎn )范(fàn )等(děng )归(guī )。

永(yǒng )初(chū )三(sān )年(nián )十(shí )月(yuè ),嗣(sì )自(zì )率(lǜ )众(zhòng )至(zhì )方(fāng )城(chéng ),遣(qiǎn )郑(zhèng )兵(bīng )将(jiāng )军(jūn )扬(yáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )山(shān )阳(yáng )公(gōng )达(dá )奚(xī )斤(jīn )、吴(wú )兵(bīng )将(jiāng )军(jūn )广(guǎng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )苍(cāng )梧(wú )公(gōng )公(gōng )孙(sūn )表(biǎo )、尚(shàng )书(shū )滑(huá )稽(jī ),领(lǐng )步(bù )骑(qí )二(èr )万(wàn )余(yú )人(rén ),于(yú )滑(huá )台(tái )西(xī )南(nán )东(dōng )燕(yàn )县(xiàn )界(jiè )石(shí )济(jì )南(nán )渡(dù ),辎(zī )重(zhòng )弱(ruò )累(lèi )自(zì )随(suí )。滑(huá )台(tái )戍(shù )主(zhǔ )、宁(níng )远(yuǎn )将(jiāng )军(jūn )、东(dōng )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )王(wáng )景(jǐng )度(dù )驰(chí )告(gào )冠(guàn )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )、司(sī )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )毛(máo )德(dé )祖(zǔ ),戍(shù )虎(hǔ )牢(láo ),遣(qiǎn )司(sī )马(mǎ )翟(zhái )广(guǎng )率(lǜ )参(cān )军(jūn )庞(páng )谘(zī )、上(shàng )党(dǎng )太(tài )守(shǒu )刘(liú )谈(tán )之(zhī )等(děng )步(bù )骑(qí )三(sān )千(qiān )拒(jù )之(zhī )。军(jūn )次(cì )卷(juàn )县(xiàn )土(tǔ )楼(lóu ),虏(lǔ )徙(xǐ )营(yíng )滑(huá )台(tái )城(chéng )东(dōng )二(èr )里(lǐ ),造(zào )攻(gōng )具(jù ),日(rì )往(wǎng )胁(xié )城(chéng )。德(dé )祖(zǔ )以(yǐ )滑(huá )台(tái )戍(shù )人(rén )少(shǎo ),使(shǐ )翟(zhái )广(guǎng )募(mù )军(jūn )中(zhōng )壮(zhuàng )士(shì ),遣(qiǎn )宁(níng )远(yuǎn )将(jiāng )军(jūn )刘(liú )芳(fāng )之(zhī )率(lǜ )领(lǐng ),助(zhù )景(jǐng )度(dù )守(shǒu )。芳(fāng )之(zhī )将(jiāng )八(bā )十(shí )余(yú )人(rén ),突(tū )得(dé )入(rù )城(chéng )。德(dé )祖(zǔ )又(yòu )遣(qiǎn )讨(tǎo )虏(lǔ )将(jiāng )军(jūn )、弘(hóng )农(nóng )太(tài )守(shǒu )窦(dòu )应(yīng )明(míng )领(lǐng )五(wǔ )百(bǎi )人(rén ),建(jiàn )武(wǔ )将(jiāng )军(jūn )窦(dòu )霸(bà )领(lǐng )二(èr )百(bǎi )五(wǔ )十(shí )人(rén ),并(bìng )以(yǐ )水(shuǐ )军(jūn )相(xiàng )继(jì )发(fā ),咸(xián )受(shòu )翟(zhái )广(guǎng )节(jiē )度(dù )。

初(chū ),亡(wáng )命(mìng )司(sī )马(mǎ )楚(chǔ )之(zhī )等(děng )常(cháng )藏(cáng )窜(cuàn )陈(chén )留(liú )郡(jùn )界(jiè ),虏(lǔ )既(jì )南(nán )渡(dù ),驰(chí )相(xiàng )要(yào )结(jié ),驱(qū )扇(shàn )疆(jiāng )场(chǎng ),大(dà )为(wéi )民(mín )患(huàn )。德(dé )祖(zǔ )遣(qiǎn )长(zhǎng )社(shè )令(lìng )王(wáng )法(fǎ )政(zhèng )率(lǜ )五(wǔ )百(bǎi )人(rén )据(jù )邵(shào )陵(líng ),将(jiāng )刘(liú )怜(lián )领(lǐng )二(èr )百(bǎi )骑(qí )至(zhì )雍(yōng )丘(qiū )以(yǐ )防(fáng )之(zhī )。楚(chǔ )之(zhī )于(yú )白(bái )马(mǎ )县(xiàn )袭(xí )怜(lián ),为(wéi )怜(lián )所(suǒ )破(pò )。会(huì )台(tái )送(sòng )军(jūn )资(zī )至(zhì ),怜(lián )往(wǎng )迎(yíng )之(zhī ),而(ér )酸(suān )枣(zǎo )民(mín )王(wáng )玉(yù )知(zhī )怜(lián )南(nán ),驰(chí )以(yǐ )告(gào )虏(lǔ );虏(lǔ )将(jiāng )滑(huá )稽(jī )领(lǐng )千(qiān )乘(chéng )袭(xí )仓(cāng )垣(yuán ),兵(bīng )吏(lì )悉(xī )逾(yú )城(chéng )散(sàn )走(zǒu )。陈(chén )留(liú )太(tài )守(shǒu )严(yán )慢(màn )为(wéi )虏(lǔ )所(suǒ )获(huò ),虏(lǔ )即(jí )用(yòng )王(wáng )玉(yù )为(wéi )陈(chén )留(liú )太(tài )守(shǒu ),给(gěi )兵(bīng )守(shǒu )仓(cāng )垣(yuán )。十(shí )一(yī )月(yuè ),虏(lǔ )悉(xī )力(lì )攻(gōng )滑(huá )台(tái )城(chéng ),城(chéng )东(dōng )北(běi )崩(bēng )坏(huài ),王(wáng )景(jǐng )度(dù )出(chū )奔(bēn );景(jǐng )度(dù )司(sī )马(mǎ )阳(yáng )瓚(zàn )坚(jiān )守(shǒu )不(bú )动(dòng ),众(zhòng )溃(kuì ),抗(kàng )节(jiē )不(bú )降(jiàng ),为(wéi )虏(lǔ )所(suǒ )杀(shā )。窦(dòu )应(yīng )明(míng )击(jī )虏(lǔ )辎(zī )重(zhòng )于(yú )石(shí )济(jì ),破(pò )之(zhī ),杀(shā )贼(zéi )五(wǔ )百(bǎi )余(yú )人(rén ),斩(zhǎn )其(qí )戍(shù )主(zhǔ )囗(wéi )连(lián )内(nèi )头(tóu )、张(zhāng )索(suǒ )兒(ér )等(děng )。应(yīng )明(míng )自(zì )石(shí )济(jì )赴(fù )滑(huá )台(tái ),闻(wén )城(chéng )已(yǐ )没(méi ),遂(suí )进(jìn )屯(tún )尹(yǐn )卯(mǎo ),窦(dòu )霸(bà )驰(chí )就(jiù )翟(zhái )广(guǎng )。虏(lǔ )既(jì )克(kè )滑(huá )台(tái ),并(bìng )力(lì )向(xiàng )广(guǎng )等(děng ),力(lì )不(bú )敌(dí ),引(yǐn )退(tuì ),转(zhuǎn )斗(dòu )而(ér )前(qián ),二(èr )日(rì )一(yī )夜(yè ),裁(cái )行(háng )十(shí )许(xǔ )里(lǐ )。虏(lǔ )步(bù )军(jūn )续(xù )至(zhì ),广(guǎng )等(děng )矢(shǐ )尽(jìn )力(lì )竭(jié ),大(dà )败(bài ),广(guǎng )、霸(bà )、谈(tán )之(zhī )等(děng )各(gè )单(dān )身(shēn )迸(bèng )还(hái )。

虏(lǔ )乘(chéng )胜(shèng )遂(suí )至(zhì )虎(hǔ )牢(láo ),德(dé )祖(zǔ )出(chū )步(bù )骑(qí )欲(yù )击(jī )之(zhī ),虏(lǔ )退(tuì )屯(tún )土(tǔ )楼(lóu ),又(yòu )退(tuì )还(hái )滑(huá )台(tái )。长(zhǎng )安(ān )、魏(wèi )昌(chāng )、蓝(lán )田(tián )三(sān )县(xiàn )民(mín )居(jū )在(zài )虎(hǔ )牢(láo )下(xià ),德(dé )祖(zǔ )皆(jiē )使(shǐ )入(rù )城(chéng )。虏(lǔ )别(bié )遣(qiǎn )黑(hēi )槊(shuò )公(gōng )率(lǜ )三(sān )千(qiān )人(rén )至(zhì )河(hé )阳(yáng ),欲(yù )南(nán )渡(dù )取(qǔ )金(jīn )墉(yōng )。德(dé )祖(zǔ )遣(qiǎn )振(zhèn )威(wēi )将(jiāng )军(jūn )、河(hé )阴(yīn )令(lìng )窦(dòu )晃(huǎng )五(wǔ )百(bǎi )人(rén )戍(shù )小(xiǎo )垒(lěi ),缑(gōu )氏(shì )令(lìng )王(wáng )瑜(yú )四(sì )百(bǎi )人(rén )据(jù )监(jiān )仓(cāng ),巩(gǒng )令(lìng )臣(chén )琛(chēn )五(wǔ )百(bǎi )人(rén )固(gù )小(xiǎo )平(píng ),参(cān )军(jūn )督(dū )护(hù )张(zhāng )季(jì )五(wǔ )百(bǎi )人(rén )屯(tún )牛(niú )兰(lán ),又(yòu )遣(qiǎn )将(jiāng )领(lǐng )马(mǎ )队(duì ),与(yǔ )洛(luò )阳(yáng )令(lìng )杨(yáng )毅(yì )合(hé )二(èr )百(bǎi )骑(qí ),缘(yuán )河(hé )上(shàng )下(xià ),随(suí )机(jī )赴(fù )接(jiē )。十(shí )二(èr )月(yuè ),虏(lǔ )置(zhì )守(shǒu )于(yú )洛(luò )川(chuān )小(xiǎo )垒(lěi ),德(dé )祖(zǔ )遣(qiǎn )翟(zhái )广(guǎng )驰(chí )往(wǎng )击(jī )之(zhī ),虏(lǔ )退(tuì )走(zǒu )。广(guǎng )安(ān )立(lì )守(shǒu )防(fáng ),修(xiū )治(zhì )城(chéng )坞(wù ),复(fù )还(hái )虎(hǔ )牢(láo )。豫(yù )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )刘(liú )粹(cuì )遣(qiǎn )治(zhì )中(zhōng )高(gāo )道(dào )瑾(jǐn )领(lǐng )步(bù )骑(qí )五(wǔ )百(bǎi )据(jù )项(xiàng ),又(yòu )遣(qiǎn )司(sī )马(mǎ )徐(xú )琼(qióng )继(jì )之(zhī ),台(tái )遣(qiǎn )将(jiāng )辅(fǔ )伯(bó )遣(qiǎn )、姚(yáo )珍(zhēn )、杜(dù )坦(tǎn )、梁(liáng )灵(líng )宰(zǎi )等(děng )水(shuǐ )步(bù )诸(zhū )军(jūn )续(xù )进(jìn )。徐(xú )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )王(wáng )仲(zhòng )德(dé )率(lǜ )军(jūn )次(cì )湖(hú )陆(lù )。黑(hēi )槊(shuò )公(gōng )遣(qiǎn )长(zhǎng )史(shǐ )将(jiāng )千(qiān )人(rén )逼(bī )窦(dòu )晃(huǎng )、杨(yáng )毅(yì ),晃(huǎng )等(děng )逆(nì )击(jī ),禽(qín )之(zhī ),生(shēng )获(huò )二(èr )百(bǎi )人(rén )。其(qí )后(hòu )郑(zhèng )兵(bīng )将(jiāng )军(jūn )五(wǔ )千(qiān )骑(qí )掩(yǎn )袭(xí )晃(huǎng )等(děng ),黑(hēi )槊(shuò )渡(dù )与(yǔ )并(bìng )力(lì ),四(sì )面(miàn )攻(gōng )垒(lěi ),晃(huǎng )等(děng )力(lì )少(shǎo )众(zhòng )散(sàn ),晃(huǎng )、毅(yì )皆(jiē )被(bèi )重(zhòng )创(chuàng )。虏(lǔ )将(jiāng )安(ān )平(píng )公(gōng )鹅(é )青(qīng )二(èr )军(jūn )七(qī )千(qiān )人(rén )南(nán )渡(dù ),于(yú )确(què )磝(áo )东(dōng )下(xià ),至(zhì )泗(sì )渎(dú )口(kǒu ),去(qù )尹(yǐn )卯(mǎo )百(bǎi )许(xǔ )里(lǐ )。兗(yǎn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )徐(xú )琰(yǎn )委(wěi )军(jūn )镇(zhèn )走(zǒu ),于(yú )是(shì )泰(tài )山(shān )诸(zhū )郡(jùn )并(bìng )失(shī )守(shǒu )。

郑(zhèng )兵(bīng )与(yǔ )公(gōng )孙(sūn )表(biǎo )及(jí )宋(sòng )兵(bīng )将(jiāng )军(jūn )、交(jiāo )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )交(jiāo )址(zhǐ )侯(hóu )普(pǔ )几(jǐ )万(wàn )五(wǔ )千(qiān )骑(qí ),复(fù )向(xiàng )虎(hǔ )牢(láo ),于(yú )城(chéng )东(dōng )南(nán )五(wǔ )里(lǐ )结(jié )营(yíng ),分(fèn )步(bù )骑(qí )自(zì )成(chéng )皋(gāo )开(kāi )向(xiàng )虎(hǔ )牢(láo )外(wài )郭(guō )西(xī )门(mén )。德(dé )祖(zǔ )逆(nì )击(jī ),杀(shā )伤(shāng )百(bǎi )余(yú )人(rén ),虏(lǔ )退(tuì )还(hái )保(bǎo )营(yíng )。镇(zhèn )北(běi )将(jiāng )军(jūn )檀(tán )道(dào )济(jì )率(lǜ )水(shuǐ )军(jūn )北(běi )救(jiù ),车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )庐(lú )陵(líng )王(wáng )义(yì )真(zhēn )遣(qiǎn )龙(lóng )骧(xiāng )将(jiāng )军(jūn )沈(shěn )叔(shū )狸(lí )三(sān )千(qiān )人(rén )就(jiù )豫(yù )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )刘(liú )粹(cuì ),量(liàng )宜(yí )赴(fù )援(yuán )。少(shǎo )帝(dì )景(jǐng )平(píng )元(yuán )年(nián )正(zhèng )月(yuè ),郑(zhèng )兵(bīng )分(fèn )军(jūn )向(xiàng )洛(luò ),攻(gōng )小(xiǎo )垒(lěi ),小(xiǎo )垒(lěi )守(shǒu )将(jiāng )窦(dòu )晃(huǎng )拒(jù )战(zhàn ),陷(xiàn )没(méi ),河(hé )南(nán )太(tài )守(shǒu )王(wáng )涓(juān )之(zhī )弃(qì )金(jīn )墉(yōng )出(chū )奔(bēn )。自(zì )虏(lǔ )分(fèn )军(jūn )向(xiàng )洛(luò ),德(dé )祖(zǔ )每(měi )战(zhàn )辄(zhé )破(pò )之(zhī )。嗣(sì )自(zì )率(lǜ )大(dà )众(zhòng )至(zhì )鄴(yè )。郑(zhèng )兵(bīng )既(jì )克(kè )金(jīn )墉(yōng ),复(fù )还(hái )虎(hǔ )牢(láo ),德(dé )祖(zǔ )于(yú )城(chéng )内(nèi )穴(xué )城(chéng ),入(rù )七(qī )丈(zhàng ),二(èr )道(dào ),出(chū )城(chéng )外(wài ),又(yòu )分(fèn )作(zuò )六(liù )道(dào ),出(chū )虏(lǔ )阵(zhèn )后(hòu )。募(mù )敢(gǎn )死(sǐ )之(zhī )士(shì )四(sì )百(bǎi )人(rén ),参(cān )军(jūn )范(fàn )道(dào )基(jī )率(lǜ )二(èr )百(bǎi )人(rén )为(wéi )前(qián )驱(qū ),参(cān )军(jūn )郭(guō )王(wáng )符(fú )、刘(liú )规(guī )等(děng )以(yǐ )二(èr )百(bǎi )人(rén )为(wéi )后(hòu )系(xì ),出(chū )贼(zéi )围(wéi )外(wài ),掩(yǎn )袭(xí )其(qí )后(hòu )。虏(lǔ )阵(zhèn )扰(rǎo )乱(luàn ),斩(zhǎn )首(shǒu )数(shù )百(bǎi )级(jí ),焚(fén )烧(shāo )攻(gōng )具(jù )。虏(lǔ )虽(suī )退(tuì )散(sàn ),随(suí )复(fù )更(gèng )合(hé )。

虏(lǔ )又(yòu )遣(qiǎn )楚(chǔ )兵(bīng )将(jiāng )军(jūn )徐(xú )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )安(ān )平(píng )公(gōng )涉(shè )归(guī )幡(fān )能(néng )健(jiàn )、越(yuè )兵(bīng )将(jiāng )军(jūn )青(qīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )临(lín )菑(zī )侯(hóu )薛(xuē )道(dào )千(qiān )、陈(chén )兵(bīng )将(jiāng )军(jūn )淮(huái )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )寿(shòu )张(zhāng )子(zǐ )张(zhāng )模(mó )东(dōng )击(jī )青(qīng )州(zhōu ),所(suǒ )向(xiàng )城(chéng )邑(yì )皆(jiē )奔(bēn )走(zǒu )。冠(guàn )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )、青(qīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )竺(zhú )夔(kuí )镇(zhèn )东(dōng )阳(yáng )城(chéng ),闻(wén )虏(lǔ )将(jiāng )至(zhì ),敛(liǎn )众(zhòng )固(gù )守(shǒu )。龙(lóng )骧(xiāng )将(jiāng )军(jūn )、济(jì )南(nán )太(tài )守(shǒu )垣(yuán )苗(miáo )率(lǜ )二(èr )府(fǔ )郡(jùn )文(wén )武(wǔ )奔(bēn )就(jiù )夔(kuí )。夔(kuí )与(yǔ )将(jiāng )士(shì )盟(méng )誓(shì ),居(jū )民(mín )不(bú )入(rù )城(chéng )者(zhě ),使(shǐ )移(yí )就(jiù )山(shān )阻(zǔ ),烧(shāo )除(chú )禾(hé )稼(jià ),令(lìng )虏(lǔ )至(zhì )无(wú )所(suǒ )资(zī )。虏(lǔ )众(zhòng )向(xiàng )青(qīng )州(zhōu ),前(qián )后(hòu )济(jì )河(hé )凡(fán )六(liù )万(wàn )骑(qí )。三(sān )月(yuè ),三(sān )万(wàn )骑(qí )前(qián )追(zhuī )胁(xié )。城(chéng )内(nèi )文(wén )武(wǔ )一(yī )千(qiān )五(wǔ )百(bǎi )人(rén ),而(ér )半(bàn )是(shì )羌(qiāng )蛮(mán )流(liú )杂(zá ),人(rén )情(qíng )骇(hài )惧(jù )。竺(zhú )夔(kuí )夜(yè )遣(qiǎn )司(sī )马(mǎ )车(chē )宗(zōng )领(lǐng )五(wǔ )百(bǎi )人(rén )出(chū )城(chéng )掩(yǎn )击(jī ),虏(lǔ )众(zhòng )披(pī )退(tuì )。间(jiān )二(èr )日(rì ),虏(lǔ )步(bù )骑(qí )悉(xī )至(zhì ),绕(rào )城(chéng )四(sì )围(wéi ),列(liè )阵(zhèn )十(shí )余(yú )里(lǐ )。至(zhì )晡(bū )退(tuì )还(hái )安(ān )水(shuǐ )结(jié )营(yíng ),去(qù )城(chéng )二(èr )十(shí )里(lǐ ),大(dà )治(zhì )攻(gōng )具(jù ),日(rì )日(rì )分(fèn )步(bù )骑(qí )常(cháng )来(lái )逼(bī )城(chéng )。夔(kuí )夜(yè )使(shǐ )殿(diàn )中(zhōng )将(jiāng )军(jūn )竺(zhú )宗(zōng )之(zhī )、参(cān )军(jūn )贾(jiǎ )元(yuán )龙(lóng )等(děng )领(lǐng )百(bǎi )人(rén ),于(yú )杨(yáng )水(shuǐ )口(kǒu )两(liǎng )岸(àn )设(shè )伏(fú )。虏(lǔ )将(jiāng )阿(ā )伏(fú )斤(jīn )领(lǐng )三(sān )百(bǎi )人(rén )晨(chén )渡(dù )水(shuǐ ),两(liǎng )岸(àn )伏(fú )发(fā ),虏(lǔ )骑(qí )四(sì )迸(bèng ),杀(shā )伤(shāng )数(shù )十(shí )人(rén ),枭(xiāo )阿(ā )伏(fú )斤(jīn )首(shǒu )。虏(lǔ )又(yòu )进(jìn )营(yíng )水(shuǐ )南(nán ),去(qù )城(chéng )西(xī )北(běi )四(sì )里(lǐ )。

嗣(sì )自(zì )鄴(yè )遣(qiǎn )兵(bīng )益(yì )虎(hǔ )牢(láo ),增(zēng )围(wéi )急(jí )攻(gōng ),郑(zhèng )兵(bīng )于(yú )虎(hǔ )牢(láo )率(lǜ )步(bù )骑(qí )三(sān )千(qiān ),攻(gōng )颍(yǐng )川(chuān )太(tài )守(shǒu )李(lǐ )元(yuán )德(dé )于(yú )许(xǔ )昌(chāng )。车(chē )骑(qí )参(cān )军(jūn )王(wáng )玄(xuán )谟(mó )领(lǐng )千(qiān )人(rén ),助(zhù )元(yuán )德(dé )守(shǒu ),与(yǔ )元(yuán )德(dé )俱(jù )散(sàn )败(bài )。虏(lǔ )即(jí )用(yòng )颍(yǐng )川(chuān )人(rén )庾(yǔ )龙(lóng )为(wéi )颍(yǐng )川(chuān )太(tài )守(shǒu ),领(lǐng )骑(qí )五(wǔ )百(bǎi ),并(bìng )发(fā )民(mín )丁(dīng )以(yǐ )戍(shù )城(chéng )。德(dé )祖(zǔ )出(chū )军(jūn )击(jī )公(gōng )孙(sūn )表(biǎo ),大(dà )战(zhàn ),从(cóng )朝(cháo )至(zhì )晡(bū ),杀(shā )虏(lǔ )数(shù )百(bǎi )。会(huì )郑(zhèng )兵(bīng )军(jūn )从(cóng )许(xǔ )昌(chāng )还(hái ),合(hé )围(wéi ),德(dé )祖(zǔ )大(dà )败(bài ),失(shī )甲(jiǎ )士(shì )千(qiān )余(yú )人(rén ),退(tuì )还(hái )固(gù )城(chéng )。嗣(sì )又(yòu )于(yú )鄴(yè )遣(qiǎn )万(wàn )余(yú )人(rén )从(cóng )白(bái )沙(shā )口(kǒu )过(guò )河(hé ),于(yú )濮(pú )阳(yáng )城(chéng )南(nán )寒(hán )泉(quán )筑(zhù )垒(lěi )。朝(cháo )议(yì )以(yǐ ):“项(xiàng )城(chéng )去(qù )虏(lǔ )不(bú )远(yuǎn ),非(fēi )轻(qīng )军(jūn )所(suǒ )抗(kàng ),使(shǐ )刘(liú )粹(cuì )召(zhào )高(gāo )道(dào )瑾(jǐn )还(hái )寿(shòu )阳(yáng )。若(ruò )沈(shěn )叔(shū )狸(lí )已(yǐ )进(jìn ),亦(yì )宜(yí )且(qiě )追(zhuī )。”粹(cuì )以(yǐ )虏(lǔ )攻(gōng )虎(hǔ )牢(láo ),未(wèi )复(fù )南(nán )向(xiàng ),若(ruò )便(biàn )摄(shè )军(jūn )舍(shě )项(xiàng )城(chéng ),则(zé )淮(huái )西(xī )诸(zhū )郡(jùn ),无(wú )所(suǒ )凭(píng )依(yī )。沈(shěn )叔(shū )狸(lí )已(yǐ )顿(dùn )肥(féi )口(kǒu ),又(yòu )不(bú )宜(yí )便(biàn )退(tuì )。时(shí )李(lǐ )元(yuán )德(dé )率(lǜ )散(sàn )卒(zú )二(èr )百(bǎi )人(rén )至(zhì )项(xiàng ),刘(liú )粹(cuì )使(shǐ )助(zhù )高(gāo )道(dào )瑾(jǐn )戍(shù )守(shǒu ),请(qǐng )宥(yòu )其(qí )奔(bēn )败(bài )之(zhī )罪(zuì ),朝(cháo )议(yì )并(bìng )许(xǔ )之(zhī )。

檀(tán )道(dào )济(jì )至(zhì )彭(péng )城(chéng ),以(yǐ )青(qīng )、司(sī )二(èr )州(zhōu )并(bìng )急(jí ),而(ér )所(suǒ )领(lǐng )不(bú )多(duō ),不(bú )足(zú )分(fèn )赴(fù ),青(qīng )州(zhōu )道(dào )近(jìn ),竺(zhú )夔(kuí )兵(bīng )弱(ruò ),先(xiān )救(jiù )青(qīng )州(zhōu )。竺(zhú )夔(kuí )遣(qiǎn )人(rén )出(chū )城(chéng )作(zuò )东(dōng )西(xī )南(nán )堑(qiàn ),虏(lǔ )于(yú )城(chéng )北(běi )三(sān )百(bǎi )余(yú )步(bù )凿(záo )长(zhǎng )围(wéi )。夔(kuí )遣(qiǎn )参(cān )军(jūn )闾(lǘ )茂(mào )等(děng )领(lǐng )善(shàn )射(shè )五(wǔ )十(shí )人(rén ),依(yī )墙(qiáng )射(shè )虏(lǔ ),虏(lǔ )骑(qí )数(shù )百(bǎi )驰(chí )来(lái )围(wéi )墙(qiáng ),墙(qiáng )内(nèi )纳(nà )射(shè ),固(gù )墙(qiáng )死(sǐ )战(zhàn )。虏(lǔ )下(xià )马(mǎ )步(bù )进(jìn ),短(duǎn )兵(bīng )接(jiē ),城(chéng )上(shàng )弓(gōng )弩(nǔ )俱(jù )发(fā ),虏(lǔ )乃(nǎi )披(pī )散(sàn )。虏(lǔ )遂(suí )填(tián )外(wài )堑(qiàn ),引(yǐn )高(gāo )楼(lóu )四(sì )所(suǒ ),虾(xiā )蟆(má )车(chē )二(èr )十(shí )乘(chéng ),置(zhì )长(zhǎng )围(wéi )内(nèi )。夔(kuí )先(xiān )凿(záo )城(chéng )北(běi )作(zuò )三(sān )地(dì )道(dào ),令(lìng )通(tōng )外(wài )堑(qiàn ),复(fù )凿(záo )里(lǐ )堑(qiàn ),内(nèi )去(qù )城(chéng )二(èr )丈(zhàng )作(zuò )子(zǐ )堑(qiàn ),遣(qiǎn )三(sān )百(bǎi )余(yú )人(rén )出(chū )地(dì )道(dào ),欲(yù )烧(shāo )虏(lǔ )攻(gōng )具(jù )。时(shí )回(huí )风(fēng )转(zhuǎn )焰(yàn ),火(huǒ )不(bú )得(dé )燃(rán ),虏(lǔ )兵(bīng )矢(shǐ )横(héng )下(xià ),士(shì )卒(zú )多(duō )伤(shāng ),敛(liǎn )众(zhòng )还(hái )入(rù )。虏(lǔ )填(tián )三(sān )堑(qiàn )尽(jìn )平(píng ),唯(wéi )余(yú )子(zǐ )堑(qiàn ),虾(xiā )蟆(má )车(chē )所(suǒ )不(bú )及(jí )。虏(lǔ )以(yǐ )橦(tóng )攻(gōng )城(chéng ),夔(kuí )募(mù )人(rén )力(lì ),于(yú )城(chéng )上(shàng )系(xì )大(dà )磨(mó )石(shí )堆(duī )之(zhī );又(yòu )出(chū )于(yú )子(zǐ )堑(qiàn )中(zhōng ),用(yòng )大(dà )麻(má )絙(gēng )张(zhāng )骨(gǔ )骨(gǔ ),攻(gōng )车(chē )近(jìn )城(chéng ),从(cóng )地(dì )道(dào )中(zhōng )多(duō )人(rén )力(lì )挽(wǎn )令(lìng )折(shé )。虏(lǔ )复(fù )于(yú )城(chéng )南(nán )掘(jué )长(zhǎng )围(wéi ),进(jìn )攻(gōng )逾(yú )急(jí )。夔(kuí )能(néng )持(chí )重(zhòng ),垣(yuán )苗(miáo )有(yǒu )胆(dǎn )干(gàn ),故(gù )能(néng )坚(jiān )守(shǒu )移(yí )时(shí )。然(rán )被(bèi )攻(gōng )日(rì )久(jiǔ ),城(chéng )转(zhuǎn )毁(huǐ )坏(huài ),战(zhàn )士(shì )多(duō )死(sǐ )伤(shāng ),余(yú )众(zhòng )困(kùn )乏(fá ),旦(dàn )暮(mù )且(qiě )陷(xiàn ),檀(tán )道(dào )济(jì )、王(wáng )仲(zhòng )德(dé )兼(jiān )行(háng )赴(fù )之(zhī )。

刘(liú )粹(cuì )遣(qiǎn )李(lǐ )元(yuán )德(dé )袭(xí )许(xǔ )昌(chāng ),庾(yǔ )龙(lóng )奔(bēn )迸(bèng ),将(jiāng )宋(sòng )晃(huǎng )追(zhuī )蹑(niè ),斩(zhǎn )龙(lóng )首(shǒu )。元(yuán )德(dé )因(yīn )留(liú )绥(suí )抚(fǔ ),并(bìng )上(shàng )租(zū )粮(liáng )。虏(lǔ )悦(yuè )勃(bó )大(dà )肥(féi )率(lǜ )三(sān )千(qiān )余(yú )骑(qí ),破(pò )高(gāo )平(píng )郡(jùn )所(suǒ )统(tǒng )高(gāo )平(píng )、方(fāng )与(yǔ )、任(rèn )城(chéng )、金(jīn )乡(xiāng )、亢(kàng )父(fù )等(děng )五(wǔ )县(xiàn ),杀(shā )略(luè )二(èr )千(qiān )余(yú )家(jiā ),杀(shā )其(qí )男(nán )子(zǐ ),驱(qū )虏(lǔ )女(nǚ )弱(ruò )。兗(yǎn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )郑(zhèng )顺(shùn )之(zhī )戍(shù )湖(hú )陆(lù ),以(yǐ )兵(bīng )卒(zú )不(bú )敢(gǎn )出(chū )。冠(guàn )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )申(shēn )宣(xuān )戍(shù )彭(péng )城(chéng ),去(qù )高(gāo )平(píng )二(èr )百(bǎi )余(yú )里(lǐ ),惧(jù )虏(lǔ )至(zhì ),移(yí )郭(guō )外(wài )居(jū )民(mín ),并(bìng )诸(zhū )营(yíng )署(shǔ ),悉(xī )入(rù )小(xiǎo )城(chéng )。

嗣(sì )又(yòu )遣(qiǎn )并(bìng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )伊(yī )楼(lóu )拔(bá )助(zhù )郑(zhèng )兵(bīng )攻(gōng )虎(hǔ )牢(láo ),填(tián )塞(sāi )两(liǎng )堑(qiàn )。德(dé )祖(zǔ )随(suí )方(fāng )抗(kàng )拒(jù ),颇(pō )杀(shā )虏(lǔ ),而(ér )将(jiāng )士(shì )稍(shāo )零(líng )落(luò )。四(sì )月(yuè )壬(rén )申(shēn ),虏(lǔ )闻(wén )道(dào )济(jì )将(jiāng )至(zhì ),焚(fén )烧(shāo )器(qì )械(xiè ),弃(qì )青(qīng )州(zhōu )走(zǒu )。竺(zhú )夔(kuí )上(shàng )言(yán )东(dōng )阳(yáng )城(chéng )被(bèi )攻(gōng )毁(huǐ )坏(huài ),不(bú )可(kě )守(shǒu ),移(yí )镇(zhèn )长(zhǎng )广(guǎng )之(zhī )不(bú )其(qí )城(chéng )。夔(kuí )以(yǐ )固(gù )守(shǒu )功(gōng ),进(jìn )号(hào )前(qián )将(jiāng )军(jūn ),封(fēng )建(jiàn )陵(líng )县(xiàn )男(nán ),食(shí )邑(yì )四(sì )百(bǎi )户(hù )。夔(kuí )字(zì )祖(zǔ )季(jì ),东(dōng )莞(wǎn )人(rén )也(yě )。官(guān )至(zhì )金(jīn )紫(zǐ )光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū )。

嗣(sì )率(lǜ )大(dà )众(zhòng )至(zhì )虎(hǔ )牢(láo ),停(tíng )三(sān )日(rì ),自(zì )督(dū )攻(gōng )城(chéng ),不(bú )能(néng )下(xià ),回(huí )军(jūn )向(xiàng )洛(luò )阳(yáng ),留(liú )三(sān )千(qiān )人(rén )益(yì )郑(zhèng )兵(bīng )。停(tíng )洛(luò )数(shù )日(rì ),渡(dù )河(hé )北(běi )归(guī )。虏(lǔ )安(ān )平(píng )公(gōng )等(děng )诸(zhū )军(jūn )从(cóng )青(qīng )州(zhōu )退(tuì )还(hái ),径(jìng )趋(qū )滑(huá )台(tái );檀(tán )道(dào )济(jì )、王(wáng )仲(zhòng )德(dé )步(bù )军(jūn )乏(fá )粮(liáng ),追(zhuī )虏(lǔ )不(bú )及(jí )。道(dào )济(jì )于(yú )泰(tài )山(shān )分(fèn )遣(qiǎn )仲(zhòng )德(dé )向(xiàng )尹(yǐn )卯(mǎo ),道(dào )济(jì )停(tíng )军(jūn )湖(hú )陆(lù )。仲(zhòng )德(dé )未(wèi )至(zhì )尹(yǐn )卯(mǎo ),闻(wén )虏(lǔ )已(yǐ )远(yuǎn ),还(hái )就(jiù )道(dào )济(jì ),共(gòng )装(zhuāng )治(zhì )水(shuǐ )军(jūn )。虏(lǔ )安(ān )平(píng )公(gōng )诸(zhū )军(jūn )就(jiù )滑(huá )台(tái ),西(xī )就(jiù )郑(zhèng )兵(bīng ),共(gòng )攻(gōng )虎(hǔ )牢(láo )。虎(hǔ )牢(láo )被(bèi )围(wéi )二(èr )百(bǎi )日(rì ),无(wú )日(rì )不(bú )战(zhàn ),德(dé )祖(zǔ )劲(jìn )兵(bīng )战(zhàn )死(sǐ )殆(dài )尽(jìn ),而(ér )虏(lǔ )增(zēng )兵(bīng )转(zhuǎn )多(duō )。虏(lǔ )撞(zhuàng )外(wài )城(chéng ),德(dé )祖(zǔ )于(yú )内(nèi )更(gèng )筑(zhù )三(sān )重(zhòng ),仍(réng )旧(jiù )为(wéi )四(sì ),贼(zéi )撞(zhuàng )三(sān )城(chéng )已(yǐ )毁(huǐ ),德(dé )祖(zǔ )唯(wéi )保(bǎo )一(yī )城(chéng ),昼(zhòu )夜(yè )相(xiàng )拒(jù ),将(jiāng )士(shì )眼(yǎn )皆(jiē )生(shēng )创(chuàng ),死(sǐ )者(zhě )太(tài )半(bàn )。德(dé )祖(zǔ )恩(ēn )德(dé )素(sù )结(jié ),众(zhòng )无(wú )离(lí )心(xīn )。德(dé )祖(zǔ )昔(xī )在(zài )北(běi ),与(yǔ )虏(lǔ )将(jiāng )公(gōng )孙(sūn )表(biǎo )有(yǒu )旧(jiù ),表(biǎo )有(yǒu )权(quán )略(luè ),德(dé )祖(zǔ )患(huàn )之(zhī ),乃(nǎi )与(yǔ )交(jiāo )通(tōng )音(yīn )问(wèn ),密(mì )遣(qiǎn )人(rén )说(shuō )郑(zhèng )兵(bīng ),云(yún )表(biǎo )与(yǔ )之(zhī )连(lián )谋(móu ),每(měi )答(dá )表(biǎo )书(shū ),辄(zhé )多(duō )所(suǒ )治(zhì )定(dìng )。表(biǎo )以(yǐ )书(shū )示(shì )郑(zhèng )兵(bīng ),郑(zhèng )兵(bīng )倍(bèi )疑(yí )之(zhī ),言(yán )于(yú )嗣(sì ),诛(zhū )表(biǎo )。虏(lǔ )众(zhòng )盛(shèng ),檀(tán )道(dào )济(jì )诸(zhū )救(jiù )军(jūn )并(bìng )不(bú )敢(gǎn )进(jìn )。刘(liú )粹(cuì )据(jù )项(xiàng )城(chéng ),沈(shěn )叔(shū )狸(lí )屯(tún )高(gāo )桥(qiáo )。

二(èr )十(shí )一(yī )日(rì ),虏(lǔ )作(zuò )地(dì )道(dào )偷(tōu )城(chéng )内(nèi )井(jǐng ),井(jǐng )深(shēn )四(sì )十(shí )丈(zhàng ),山(shān )势(shì )峻(jùn )峭(qiào ),不(bú )可(kě )得(dé )防(fáng )。至(zhì )其(qí )月(yuè )二(èr )十(shí )三(sān )日(rì ),人(rén )马(mǎ )渴(kě )乏(fá )饥(jī )疫(yì ),体(tǐ )皆(jiē )干(gàn )燥(zào ),被(bèi )创(chuàng )者(zhě )不(bú )复(fù )出(chū )血(xuè )。虏(lǔ )因(yīn )急(jí )攻(gōng ),遂(suí )克(kè )虎(hǔ )牢(láo )。自(zì )德(dé )祖(zǔ )及(jí )翟(zhái )广(guǎng )、窦(dòu )霸(bà ),凡(fán )诸(zhū )将(jiāng )佐(zuǒ )及(jí )郡(jùn )守(shǒu )在(zài )城(chéng )内(nèi )者(zhě ),皆(jiē )见(jiàn )囚(qiú )执(zhí ),唯(wéi )上(shàng )党(dǎng )太(tài )守(shǒu )刘(liú )谈(tán )之(zhī )、参(cān )军(jūn )范(fàn )道(dào )基(jī )将(jiāng )二(èr )百(bǎi )人(rén )突(tū )围(wéi )南(nán )还(hái )。城(chéng )将(jiāng )溃(kuì ),将(jiāng )士(shì )欲(yù )扶(fú )德(dé )祖(zǔ )出(chū )奔(bēn ),德(dé )祖(zǔ )曰(yuē ):“我(wǒ )与(yǔ )此(cǐ )城(chéng )并(bìng )命(mìng ),义(yì )不(bú )使(shǐ )此(cǐ )城(chéng )亡(wáng )而(ér )身(shēn )在(zài )也(yě )。”嗣(sì )重(zhòng )其(qí )固(gù )守(shǒu )之(zhī )节(jiē ),勒(lè )众(zhòng )军(jūn )生(shēng )致(zhì )之(zhī ),故(gù )得(dé )不(bú )死(sǐ )。司(sī )空(kōng )徐(xú )羡(xiàn )之(zhī )、尚(shàng )书(shū )傅(fù )亮(liàng )、领(lǐng )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )谢(xiè )晦(huì )表(biǎo )曰(yuē ):“去(qù )年(nián )逆(nì )虏(lǔ )纵(zòng )肆(sì ),陵(líng )暴(bào )河(hé )南(nán ),司(sī )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )臣(chén )德(dé )祖(zǔ )竭(jié )诚(chéng )尽(jìn )力(lì ),抗(kàng )对(duì )强(qiáng )寇(kòu ),孤(gū )城(chéng )独(dú )守(shǒu ),将(jiāng )涉(shè )期(qī )年(nián ),救(jiù )师(shī )淹(yān )缓(huǎn ),举(jǔ )城(chéng )沦(lún )没(méi ),圣(shèng )怀(huái )垂(chuí )悼(dào ),远(yuǎn )近(jìn )嗟(jiē )伤(shāng )。陛(bì )下(xià )殷(yīn )忧(yōu )谅(liàng )暗(àn ),委(wěi )政(zhèng )自(zì )下(xià ),臣(chén )等(děng )谋(móu )猷(yóu )浅(qiǎn )蔽(bì ),托(tuō )付(fù )无(wú )成(chéng ),遂(suí )令(lìng )致(zhì )节(jiē )之(zhī )臣(chén ),抱(bào )忠(zhōng )倾(qīng )覆(fù ),将(jiāng )士(shì )歼(jiān )辱(rǔ ),王(wáng )略(luè )亏(kuī )挫(cuò ),上(shàng )坠(zhuì )先(xiān )规(guī ),下(xià )贻(yí )国(guó )耻(chǐ )。稽(jī )之(zhī )朝(cháo )典(diǎn ),无(wú )所(suǒ )辞(cí )责(zé )。虽(suī )有(yǒu )司(sī )挠(náo )笔(bǐ ),未(wèi )加(jiā )准(zhǔn )绳(shéng ),岂(qǐ )宜(yí )尸(shī )禄(lù ),昧(mèi )安(ān )殊(shū )宠(chǒng ),乞(qǐ )蒙(méng )屏(píng )固(gù ),以(yǐ )申(shēn )国(guó )法(fǎ )。”不(bú )许(xǔ )。

德(dé )祖(zǔ ),荥(yíng )阳(yáng )南(nán )武(wǔ )阳(yáng )人(rén )也(yě )。晋(jìn )末(mò )自(zì )乡(xiāng )里(lǐ )南(nán )归(guī )。初(chū )为(wéi )冠(guàn )军(jūn )参(cān )军(jūn )、辅(fǔ )国(guó )将(jiāng )军(jūn ),道(dào )规(guī )为(wéi )荆(jīng )州(zhōu ),德(dé )祖(zǔ )为(wéi )之(zhī )将(jiāng )佐(zuǒ )。复(fù )为(wéi )高(gāo )祖(zǔ )太(tài )尉(wèi )参(cān )军(jūn )。高(gāo )祖(zǔ )北(běi )伐(fá ),以(yǐ )为(wéi )王(wáng )镇(zhèn )恶(è )龙(lóng )骧(xiāng )司(sī )马(mǎ );加(jiā )建(jiàn )武(wǔ )将(jiāng )军(jūn )。为(wéi )镇(zhèn )恶(è )前(qián )锋(fēng ),斩(zhǎn )贼(zéi )宁(níng )朔(shuò )将(jiāng )军(jūn )赵(zhào )玄(xuán )石(shí )于(yú )柏(bǎi )谷(gǔ ),破(pò )弘(hóng )农(nóng )太(tài )守(shǒu )尹(yǐn )雅(yǎ )于(yú )梨(lí )城(chéng ),又(yòu )破(pò )贼(zéi )大(dà )帅(shuài )姚(yáo )难(nán )于(yú )泾(jīng )水(shuǐ ),斩(zhǎn )其(qí )镇(zhèn )北(běi )将(jiāng )军(jūn )姚(yáo )强(qiáng )。镇(zhèn )恶(è )克(kè )立(lì )大(dà )功(gōng ),盖(gài )德(dé )祖(zǔ )之(zhī )力(lì )也(yě )。长(zhǎng )安(ān )平(píng )定(dìng ),以(yǐ )为(wéi )龙(lóng )骧(xiāng )将(jiāng )军(jūn )、扶(fú )风(fēng )太(tài )守(shǒu ),仍(réng )迁(qiān )秦(qín )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),将(jiāng )军(jūn )如(rú )故(gù )。时(shí )佛(fó )佛(fó )虏(lǔ )为(wéi )寇(kòu ),复(fù )以(yǐ )德(dé )祖(zǔ )为(wéi )王(wáng )镇(zhèn )恶(è )征(zhēng )虏(lǔ )司(sī )马(mǎ ),寻(xún )复(fù )为(wéi )桂(guì )阳(yáng )公(gōng )义(yì )真(zhēn )安(ān )西(xī )参(cān )军(jūn )、南(nán )安(ān )太(tài )守(shǒu ),将(jiāng )军(jūn )如(rú )故(gù )。复(fù )徙(xǐ )冯(féng )翊(yì )太(tài )守(shǒu )。

高(gāo )祖(zǔ )东(dōng )还(hái ),以(yǐ )德(dé )祖(zǔ )督(dū )司(sī )州(zhōu )之(zhī )河(hé )东(dōng )平(píng )阳(yáng )二(èr )郡(jùn )诸(zhū )军(jūn )、辅(fǔ )国(guó )将(jiāng )军(jūn )、河(hé )东(dōng )太(tài )守(shǒu ),代(dài )并(bìng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )刘(liú )遵(zūn )考(kǎo )戍(shù )蒲(pú )坂(bǎn )。长(zhǎng )安(ān )不(bú )守(shǒu ),合(hé )部(bù )曲(qǔ )还(hái )彭(péng )城(chéng ),除(chú )世(shì )子(zǐ )中(zhōng )兵(bīng )参(cān )军(jūn ),将(jiāng )军(jūn )如(rú )故(gù )。又(yòu )除(chú )督(dū )司(sī )州(zhōu )之(zhī )河(hé )东(dōng )平(píng )阳(yáng )河(hé )北(běi )雍(yōng )州(zhōu )之(zhī )京(jīng )兆(zhào )豫(yù )州(zhōu )之(zhī )颍(yǐng )川(chuān )兗(yǎn )州(zhōu )之(zhī )陈(chén )留(liú )九(jiǔ )郡(jùn )军(jūn )事(shì )、荥(yíng )阳(yáng )太(tài )守(shǒu ),将(jiāng )军(jūn )如(rú )故(gù ),又(yòu )加(jiā )京(jīng )兆(zhào )太(tài )守(shǒu )。高(gāo )祖(zǔ )践(jiàn )阼(zuò ),进(jìn )号(hào )冠(guàn )军(jūn )。论(lùn )前(qián )后(hòu )功(gōng ),封(fēng )观(guān )阳(yáng )县(xiàn )男(nán ),食(shí )邑(yì )四(sì )百(bǎi )户(hù )。又(yòu )除(chú )督(dū )司(sī )雍(yōng )并(bìng )三(sān )州(zhōu )豫(yù )州(zhōu )之(zhī )颍(yǐng )川(chuān )兗(yǎn )州(zhōu )之(zhī )陈(chén )留(liú )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、司(sī )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),将(jiāng )军(jūn )如(rú )故(gù )。太(tài )祖(zǔ )元(yuán )嘉(jiā )六(liù )年(nián ),死(sǐ )于(yú )虏(lǔ )中(zhōng ),时(shí )年(nián )六(liù )十(shí )五(wǔ )。世(shì )祖(zǔ )大(dà )明(míng )元(yuán )年(nián ),以(yǐ )德(dé )祖(zǔ )弟(dì )子(zǐ )熙(xī )祚(zuò )第(dì )二(èr )息(xī )诩(xǔ )之(zhī )绍(shào )德(dé )祖(zǔ )封(fēng )。

虏(lǔ )既(jì )克(kè )虎(hǔ )牢(láo ),留(liú )兵(bīng )居(jū )守(shǒu ),余(yú )众(zhòng )悉(xī )北(běi )归(guī )。少(shǎo )帝(dì )曰(yuē ):“故(gù )宁(níng )远(yuǎn )司(sī )马(mǎ )、濮(pú )阳(yáng )太(tài )守(shǒu )阳(yáng )瓚(zàn ),滑(huá )台(tái )之(zhī )逼(bī ),厉(lì )诚(chéng )固(gù )守(shǒu ),投(tóu )命(mìng )均(jūn )节(jiē ),在(zài )危(wēi )无(wú )挠(náo ),古(gǔ )之(zhī )忠(zhōng )烈(liè ),无(wú )以(yǐ )加(jiā )之(zhī )。可(kě )追(zhuī )赠(zèng )给(gěi )事(shì )中(zhōng ),并(bìng )存(cún )恤(xù )遗(yí )孤(gū ),以(yǐ )慰(wèi )存(cún )亡(wáng )。”尚(shàng )书(shū )令(lìng )傅(fù )亮(liàng )议(yì )瓚(zàn )家(jiā )在(zài )彭(péng )城(chéng ),宜(yí )即(jí )以(yǐ )入(rù )台(tái )绢(juàn )一(yī )百(bǎi )匹(pǐ ),粟(sù )三(sān )百(bǎi )斛(hú )赐(cì )给(gěi )。文(wén )士(shì )颜(yán )延(yán )之(zhī )为(wéi )诔(lěi )焉(yān )。龙(lóng )骧(xiāng )将(jiāng )军(jūn )兗(yǎn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )徐(xú )琰(yǎn )、东(dōng )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )王(wáng )景(jǐng )度(dù )并(bìng )坐(zuò )失(shī )守(shǒu ),钳(qián )髡(kūn )居(jū )作(zuò ),琰(yǎn )五(wǔ )岁(suì ),景(jǐng )度(dù )四(sì )岁(suì )。

时(shí )宣(xuān )威(wēi )将(jiāng )军(jūn )、颍(yǐng )川(chuān )太(tài )守(shǒu )李(lǐ )元(yuán )德(dé )戍(shù )许(xǔ )昌(chāng ),仍(réng )除(chú )荥(yíng )阳(yáng )太(tài )守(shǒu ),督(dū )二(èr )郡(jùn )军(jūn )事(shì )。其(qí )年(nián )十(shí )一(yī )月(yuè ),虏(lǔ )遣(qiǎn )军(jūn )并(bìng )招(zhāo )集(jí )亡(wáng )命(mìng ),攻(gōng )逼(bī )许(xǔ )昌(chāng )城(chéng ),以(yǐ )土(tǔ )人(rén )刘(liú )远(yuǎn )为(wéi )荥(yíng )阳(yáng )太(tài )守(shǒu )。李(lǐ )元(yuán )德(dé )欲(yù )出(chū )战(zhàn ),兵(bīng )仗(zhàng )少(shǎo ),至(zhì )夜(yè ),悉(xī )排(pái )女(nǚ )墙(qiáng )散(sàn )溃(kuì ),元(yuán )德(dé )复(fù )奔(bēn )还(hái )项(xiàng )城(chéng )。虏(lǔ )又(yòu )围(wéi )汝(rǔ )阳(yáng ),太(tài )守(shǒu )王(wáng )公(gōng )度(dù )将(jiāng )十(shí )余(yú )骑(qí )突(tū )围(wéi )奔(bēn )项(xiàng )城(chéng )。虏(lǔ )又(yòu )破(pò )邵(shào )陵(líng )县(xiàn ),残(cán )害(hài )二(èr )千(qiān )余(yú )家(jiā ),尽(jìn )杀(shā )其(qí )男(nán )丁(dīng ),驱(qū )略(luè )妇(fù )女(nǚ )一(yī )万(wàn )二(èr )千(qiān )口(kǒu )。刘(liú )粹(cuì )遣(qiǎn )将(jiāng )姚(yáo )耸(sǒng )夫(fū )率(lǜ )军(jūn )助(zhù )守(shǒu )项(xiàng )城(chéng ),又(yòu )遣(qiǎn )司(sī )马(mǎ )徐(xú )琼(qióng )五(wǔ )百(bǎi )人(rén )继(jì )之(zhī )。虏(lǔ )掘(jué )破(pò )许(xǔ )昌(chāng )城(chéng ),又(yòu )毁(huǐ )坏(huài )钟(zhōng )离(lí )城(chéng ),以(yǐ )立(lì )疆(jiāng )界(jiè )而(ér )还(hái )。

嗣(sì )死(sǐ ),谥(shì )曰(yuē )明(míng )元(yuán )皇(huáng )帝(dì ),子(zǐ )焘(tāo )字(zì )佛(fó )狸(lí )代(dài )立(lì )。母(mǔ )杜(dù )氏(shì ),冀(jì )州(zhōu )人(rén ),入(rù )其(qí )宫(gōng )内(nèi ),生(shēng )焘(tāo )。焘(tāo )年(nián )十(shí )五(wǔ )六(liù ),不(bú )为(wéi )嗣(sì )所(suǒ )知(zhī ),遇(yù )之(zhī )如(rú )仆(pú )隶(lì )。嗣(sì )初(chū )立(lì )慕(mù )容(róng )氏(shì )女(nǚ )为(wéi )后(hòu ),又(yòu )娶(qǔ )姚(yáo )兴(xìng )女(nǚ ),并(bìng )无(wú )子(zǐ ),故(gù )焘(tāo )得(dé )立(lì )。壮(zhuàng )健(jiàn )有(yǒu )筋(jīn )力(lì ),勇(yǒng )于(yú )战(zhàn )斗(dòu ),忍(rěn )虐(nuè )好(hǎo )杀(shā ),夷(yí )、宋(sòng )畏(wèi )之(zhī )。攻(gōng )城(chéng )临(lín )敌(dí ),皆(jiē )亲(qīn )贯(guàn )甲(jiǎ )胄(zhòu )。元(yuán )嘉(jiā )五(wǔ )年(nián ),使(shǐ )大(dà )将(jiāng )吐(tǔ )伐(fá )斤(jīn )西(xī )伐(fá )长(zhǎng )安(ān ),生(shēng )禽(qín )赫(hè )连(lián )昌(chāng )于(yú )安(ān )定(dìng ),封(fēng )昌(chāng )为(wéi )公(gōng ),以(yǐ )妹(mèi )妻(qī )之(zhī )。昌(chāng )弟(dì )赫(hè )连(lián )定(dìng )在(zài )陇(lǒng )上(shàng ),吐(tǔ )伐(fá )斤(jīn )乘(chéng )胜(shèng )以(yǐ )骑(qí )三(sān )万(wàn )讨(tǎo )定(dìng );定(dìng )设(shè )伏(fú )于(yú )陇(lǒng )山(shān )弹(dàn )筝(zhēng )谷(gǔ )破(pò )之(zhī ),斩(zhǎn )吐(tǔ )伐(fá )斤(jīn ),尽(jìn )坑(kēng )其(qí )众(zhòng )。定(dìng )率(lǜ )众(zhòng )东(dōng )还(hái ),后(hòu )克(kè )长(zhǎng )安(ān ),焘(tāo )又(yòu )自(zì )攻(gōng )不(bú )克(kè ),乃(nǎi )分(fèn )军(jūn )戍(shù )大(dà )城(chéng )而(ér )还(hái )。焘(tāo )常(cháng )使(shǐ )昌(chāng )侍(shì )左(zuǒ )右(yòu ),常(cháng )共(gòng )单(dān )马(mǎ )逐(zhú )鹿(lù ),深(shēn )入(rù )山(shān )涧(jiàn )。昌(chāng )素(sù )有(yǒu )勇(yǒng )名(míng ),诸(zhū )将(jiāng )咸(xián )谓(wèi )昌(chāng )不(bú )可(kě )亲(qīn ),寿(shòu )曰(yuē ):“天(tiān )命(mìng )有(yǒu )在(zài ),亦(yì )何(hé )所(suǒ )惧(jù )。”亲(qīn )遇(yù )如(rú )初(chū )。复(fù )攻(gōng )长(zhǎng )安(ān ),克(kè )之(zhī ),定(dìng )西(xī )走(zǒu ),为(wéi )吐(tǔ )谷(gǔ )浑(hún )慕(mù )璝(guī )所(suǒ )禽(qín )。

赫(hè )连(lián )氏(shì )有(yǒu )名(míng )卫(wèi )臣(chén )者(zhě ),种(zhǒng )落(luò )在(zài )朔(shuò )方(fāng )塞(sāi )外(wài ),部(bù )落(luò )千(qiān )余(yú )户(hù )。朔(shuò )方(fāng )以(yǐ )西(xī ),西(xī )至(zhì )上(shàng )郡(jùn ),东(dōng )西(xī )千(qiān )余(yú )里(lǐ ),汉(hàn )世(shì )徙(xǐ )谪(zhé )民(mín )居(jū )之(zhī ),土(tǔ )地(dì )良(liáng )沃(wò )。苻(fú )坚(jiān )时(shí ),卫(wèi )臣(chén )入(rù )塞(sāi )寄(jì )田(tián ),春(chūn )来(lái )秋(qiū )去(qù )。坚(jiān )云(yún )中(zhōng )护(hù )军(jūn )贾(jiǎ )雍(yōng )掠(luě )其(qí )田(tián )者(zhě ),获(huò )生(shēng )口(kǒu )马(mǎ )牛(niú )羊(yáng ),坚(jiān )悉(xī )以(yǐ )还(hái )之(zhī ),卫(wèi )臣(chén )感(gǎn )恩(ēn ),遂(suí )称(chēng )臣(chén )入(rù )居(jū )塞(sāi )内(nèi ),其(qí )后(hòu )渐(jiàn )强(qiáng )盛(shèng )。卫(wèi )臣(chén )死(sǐ ),子(zǐ )佛(fó )佛(fó )骁(xiāo )猛(měng )有(yǒu )谋(móu )算(suàn ),远(yuǎn )近(jìn )杂(zá )种(zhǒng )皆(jiē )附(fù )之(zhī )。姚(yáo )兴(xìng )与(yǔ )相(xiàng )抗(kàng ),兴(xìng )覆(fù )军(jūn )丧(sàng )众(zhòng ),前(qián )后(hòu )非(fēi )一(yī ),关(guān )中(zhōng )为(wéi )之(zhī )伤(shāng )残(cán )。高(gāo )祖(zǔ )入(rù )长(zhǎng )安(ān ),佛(fó )佛(fó )震(zhèn )慑(shè )不(bú )敢(gǎn )动(dòng )。高(gāo )祖(zǔ )东(dōng )还(hái ),即(jí )入(rù )寇(kòu )北(běi )地(dì )。安(ān )西(xī )将(jiāng )军(jūn )义(yì )真(zhēn )之(zhī )归(guī )也(yě ),佛(fó )佛(fó )遣(qiǎn )子(zǐ )昌(chāng )破(pò )之(zhī )青(qīng )泥(ní ),俘(fú )囚(qiú )诸(zhū )将(jiāng )帅(shuài ),遂(suí )有(yǒu )关(guān )中(zhōng ),自(zì )称(chēng )尊(zūn )号(hào ),号(hào )年(nián )曰(yuē )真(zhēn )兴(xìng )元(yuán )年(nián )。

京(jīng )兆(zhào )人(rén )韦(wéi )玄(xuán )隐(yǐn )居(jū )养(yǎng )志(zhì ),有(yǒu )高(gāo )名(míng ),姚(yáo )兴(xìng )备(bèi )礼(lǐ )征(zhēng ),不(bú )起(qǐ );高(gāo )祖(zǔ )辟(pì )为(wéi )相(xiàng )国(guó )掾(yuàn ),宋(sòng )台(tái )通(tōng )直(zhí )郎(láng ),又(yòu )并(bìng )不(bú )就(jiù )。佛(fó )佛(fó )召(zhào )为(wéi )太(tài )子(zǐ )庶(shù )子(zǐ ),玄(xuán )应(yīng )命(mìng )。佛(fó )佛(fó )大(dà )怒(nù ),曰(yuē ):“姚(yáo )兴(xìng )及(jí )刘(liú )公(gōng )相(xiàng )征(zhēng )召(zhào ),并(bìng )不(bú )起(qǐ ),我(wǒ )有(yǒu )命(mìng )即(jí )至(zhì ),当(dāng )以(yǐ )我(wǒ )殊(shū )类(lèi ),不(bú )可(kě )理(lǐ )其(qí )故(gù )耶(yē )!”杀(shā )之(zhī )。元(yuán )嘉(jiā )二(èr )年(nián ),佛(fó )佛(fó )死(sǐ ),昌(chāng )立(lì ),至(zhì )是(shì )为(wéi )焘(tāo )所(suǒ )兼(jiān )。焘(tāo )西(xī )定(dìng )陇(lǒng )右(yòu ),东(dōng )灭(miè )黄(huáng )龙(lóng ),海(hǎi )东(dōng )诸(zhū )国(guó ),并(bìng )遣(qiǎn )朝(cháo )贡(gòng )。

太(tài )祖(zǔ )践(jiàn )阼(zuò ),便(biàn )有(yǒu )志(zhì )北(běi )略(luè )。七(qī )年(nián )三(sān )月(yuè ),诏(zhào )曰(yuē ):“河(hé )南(nán ),中(zhōng )国(guó )多(duō )故(gù ),湮(yān )没(méi )非(fēi )所(suǒ ),遗(yí )黎(lí )荼(tú )炭(tàn ),每(měi )用(yòng )矜(jīn )怀(huái )。今(jīn )民(mín )和(hé )年(nián )丰(fēng ),方(fāng )隅(yú )无(wú )事(shì ),宜(yí )时(shí )经(jīng )理(lǐ ),以(yǐ )固(gù )疆(jiāng )场(chǎng )。可(kě )简(jiǎn )甲(jiǎ )卒(zú )五(wǔ )万(wàn ),给(gěi )右(yòu )将(jiāng )军(jūn )到(dào )彦(yàn )之(zhī ),统(tǒng )安(ān )北(běi )将(jiāng )军(jūn )王(wáng )仲(zhòng )德(dé )、兗(yǎn )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )竺(zhú )灵(líng )秀(xiù )舟(zhōu )师(shī )入(rù )河(hé );骁(xiāo )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )段(duàn )宏(hóng )精(jīng )骑(qí )八(bā )千(qiān ),直(zhí )指(zhǐ )虎(hǔ )牢(láo );豫(yù )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )刘(liú )德(dé )武(wǔ )劲(jìn )勇(yǒng )一(yī )万(wàn ),以(yǐ )相(xiàng )掎(jǐ )角(jiǎo );后(hòu )将(jiāng )军(jūn )长(zhǎng )沙(shā )王(wáng )义(yì )欣(xīn )可(kě )权(quán )假(jiǎ )节(jiē ),率(lǜ )见(jiàn )力(lì )三(sān )万(wàn ),监(jiān )征(zhēng )讨(tǎo )诸(zhū )军(jūn )事(shì )。便(biàn )速(sù )备(bèi )办(bàn ),月(yuè )内(nèi )悉(xī )发(fā )。”先(xiān )遣(qiǎn )殿(diàn )中(zhōng )将(jiāng )军(jūn )田(tián )奇(qí )衔(xián )命(mìng )告(gào )焘(tāo ):“河(hé )南(nán )旧(jiù )是(shì )宋(sòng )土(tǔ ),中(zhōng )为(wéi )彼(bǐ )所(suǒ )侵(qīn ),今(jīn )当(dāng )修(xiū )复(fù )旧(jiù )境(jìng ),不(bú )关(guān )河(hé )北(běi )。”焘(tāo )大(dà )怒(nù ),谓(wèi )奇(qí )曰(yuē ):“我(wǒ )生(shēng )头(tóu )发(fā )未(wèi )燥(zào ),便(biàn )闻(wén )河(hé )南(nán )是(shì )我(wǒ )家(jiā )地(dì ),此(cǐ )岂(qǐ )可(kě )得(dé )河(hé )南(nán )。必(bì )进(jìn )军(jūn ),今(jīn )权(quán )当(dāng )敛(liǎn )戍(shù )相(xiàng )避(bì ),须(xū )冬(dōng )行(háng )地(dì )净(jìng ),河(hé )冰(bīng )合(hé ),自(zì )更(gèng )取(qǔ )之(zhī )。”

后(hòu )将(jiāng )军(jūn )长(zhǎng )沙(shā )王(wáng )义(yì )欣(xīn )出(chū )镇(zhèn )彭(péng )城(chéng ),总(zǒng )统(tǒng )群(qún )帅(shuài ),告(gào )司(sī )、兗(yǎn )二(èr )州(zhōu )曰(yuē ):

夫(fū )王(wáng )者(zhě )之(zhī )兵(bīng ),以(yǐ )义(yì )德(dé )相(xiàng )济(jì ),非(fēi )徒(tú )疆(jiāng )理(lǐ )土(tǔ )地(dì ),恢(huī )广(guǎng )经(jīng )略(luè ),将(jiāng )以(yǐ )大(dà )庇(bì )苍(cāng )生(shēng ),保(bǎo )全(quán )黎(lí )庶(shù )。是(shì )以(yǐ )蒙(méng )践(jiàn )霜(shuāng )雪(xuě ),逾(yú )历(lì )险(xiǎn )难(nán ),匡(kuāng )国(guó )宁(níng )民(mín ),肃(sù )清(qīng )四(sì )表(biǎo )。昔(xī )我(wǒ )高(gāo )祖(zǔ )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì ),诞(dàn )膺(yīng )明(míng )命(mìng ),爰(yuán )造(zào )区(qū )夏(xià ),内(nèi )夷(yí )篡(cuàn )逆(nì ),外(wài )宁(níng )寇(kòu )乱(luàn ),灵(líng )武(wǔ )纷(fēn )纭(yún ),雷(léi )动(dòng )风(fēng )举(jǔ ),响(xiǎng )斩(zhǎn )龙(lóng )堆(duī ),声(shēng )浮(fú )云(yún )、朔(shuò ),陵(líng )天(tiān )振(zhèn )地(dì ),拔(bá )山(shān )荡(dàng )海(hǎi )。于(yú )是(shì )华(huá )域(yù )肃(sù )清(qīng ),讴(ōu )歌(gē )允(yǔn )集(jí ),王(wáng )纲(gāng )帝(dì )典(diǎn ),焕(huàn )哉(zāi )惟(wéi )文(wén ),太(tài )和(hé )烟(yān )煴(yūn ),流(liú )泽(zé )洋(yáng )溢(yì )。中(zhōng )叶(yè )谅(liàng )暗(àn ),委(wěi )政(zhèng )冢(zhǒng )宰(zǎi ),黠(xiá )虏(lǔ )乘(chéng )衅(xìn ),侵(qīn )侮(wǔ )上(shàng )国(guó )。遂(suí )令(lìng )司(sī )、兗(yǎn )良(liáng )民(mín ),复(fù )蹈(dǎo )非(fēi )所(suǒ ),周(zhōu )、郑(zhèng )遗(yí )黎(lí ),重(zhòng )隔(gé )王(wáng )化(huà )。

圣(shèng )皇(huáng )践(jiàn )阼(zuò ),重(zhòng )光(guāng )开(kāi )朗(lǎng ),明(míng )哲(zhé )柔(róu )远(yuǎn ),以(yǐ )隆(lóng )中(zhōng )兴(xìng ),遐(xiá )夷(yí )慕(mù )义(yì ),云(yún )腾(téng )波(bō )涌(yǒng )。方(fāng )将(jiāng )蹈(dǎo )德(dé )履(lǚ )信(xìn ),被(bèi )艺(yì )袭(xí )文(wén ),增(zēng )修(xiū )业(yè )统(tǒng ),作(zuò )规(guī )于(yú )后(hòu ),勤(qín )施(shī )洽(qià )于(yú )三(sān )方(fāng ),惠(huì )和(hé )雍(yōng )于(yú )北(běi )狄(dí )。夫(fū )养(yǎng )鱼(yú )者(zhě )除(chú )其(qí )猵(biān )獭(tǎ ),育(yù )禽(qín )者(zhě )去(qù )其(qí )豺(chái )狼(láng ),故(gù )智(zhì )士(shì )研(yán )其(qí )虑(lǜ ),勇(yǒng )夫(fū )厉(lì )其(qí )节(jiē ),嘉(jiā )谋(móu )动(dòng )苍(cāng )天(tiān ),精(jīng )气(qì )贯(guàn )辰(chén )纬(wěi )。莫(mò )府(fǔ )忝(tiǎn )任(rèn ),禀(bǐng )承(chéng )庙(miào )算(suàn ),剪(jiǎn )爪(zhǎo )明(míng )衣(yī ),誓(shì )不(bú )顾(gù )命(mìng ),提(tí )吴(wú )、楚(chǔ )之(zhī )劲(jìn )卒(zú ),总(zǒng )八(bā )州(zhōu )之(zhī )锐(ruì )士(shì ),红(hóng )旗(qí )绛(jiàng )天(tiān ),素(sù )甲(jiǎ )夺(duó )日(rì ),虎(hǔ )步(bù )中(zhōng )原(yuán ),龙(lóng )超(chāo )河(hé )渚(zhǔ )。兴(xìng )云(yún )散(sàn )雨(yǔ ),慰(wèi )大(dà )旱(hàn )之(zhī )思(sī );吊(diào )民(mín )伐(fá )罪(zuì ),积(jī )后(hòu )己(jǐ )之(zhī )情(qíng )。师(shī )以(yǐ )顺(shùn )动(dòng ),何(hé )征(zhēng )而(ér )不(bú )克(kè ),况(kuàng )乎(hū )遵(zūn )养(yǎng )耆(qí )昧(mèi ),绥(suí )复(fù )境(jìng )土(tǔ )而(ér )已(yǐ )哉(zāi )!

昔(xī )淮(huái )、泗(sì )初(chū )开(kāi ),狡(jiǎo )徒(tú )纵(zòng )逸(yì ),王(wáng )旅(lǚ )入(rù )关(guān ),群(qún )竖(shù )飙(biāo )扇(shàn ),襄(xiāng )邑(yì )之(zhī )战(zhàn ),素(sù )旗(qí )授(shòu )首(shǒu ),半(bàn )城(chéng )之(zhī )役(yì ),伏(fú )尸(shī )蔽(bì )野(yě ),支(zhī )解(jiě )体(tǐ )分(fèn ),羽(yǔ )翼(yì )摧(cuī )挫(cuò )。加(jiā )以(yǐ )构(gòu )难(nán )西(xī )虏(lǔ ),结(jié )怨(yuàn )黄(huáng )龙(lóng ),控(kòng )弦(xián )熸(jiān )灭(miè ),首(shǒu )尾(wěi )逼(bī )畏(wèi ),蜂(fēng )屯(tún )蚁(yǐ )聚(jù ),假(jiǎ )息(xī )旦(dàn )夕(xī ),岂(qǐ )复(fù )能(néng )超(chāo )蹈(dǎo )长(zhǎng )河(hé ),以(yǐ )当(dāng )堂(táng )堂(táng )之(zhī )陈(chén )哉(zāi )!夫(fū )顺(shùn )从(cóng )贵(guì )速(sù ),归(guī )德(dé )恶(è )晚(wǎn ),赏(shǎng )褒(bāo )先(xiān )附(fù ),威(wēi )加(jiā )后(hòu )服(fú )。是(shì )以(yǐ )秦(qín )、赵(zhào )羁(jī )旅(lǚ ),披(pī )棒(bàng )委(wěi )诚(chéng ),施(shī )绂(fú )乘(chéng )轩(xuān ),剖(pōu )符(fú )州(zhōu )郡(jùn )。慕(mù )容(róng )、姚(yáo )泓(hóng ),恃(shì )强(qiáng )作(zuò )祸(huò ),提(tí )挈(qiè )万(wàn )里(lǐ ),卒(zú )婴(yīng )鈇(fū )钺(yuè )。皆(jiē )目(mù )前(qián )之(zhī )诚(chéng )验(yàn ),往(wǎng )世(shì )之(zhī )所(suǒ )知(zhī )也(yě )。圣(shèng )上(shàng )明(míng )发(fā )爱(ài )恤(xù ),以(yǐ )道(dào )怀(huái )二(èr )州(zhōu )士(shì )民(mín ),若(ruò )能(néng )审(shěn )决(jué )安(ān )危(wēi ),翻(fān )然(rán )革(gé )面(miàn ),率(lǜ )其(qí )支(zhī )党(dǎng ),归(guī )投(tóu )军(jūn )门(mén )者(zhě ),当(dāng )表(biǎo )言(yán )天(tiān )台(tái ),随(suí )才(cái )叙(xù )用(yòng )。如(rú )其(qí )迷(mí )心(xīn )不(bú )悛(quān ),窜(cuàn )首(shǒu )巢(cháo )穴(xué ),长(zhǎng )围(wéi )既(jì )周(zhōu ),临(lín )冲(chōng )四(sì )至(zhì ),虽(suī )欲(yù )壶(hú )浆(jiāng )厥(jué )篚(fěi ),其(qí )可(kě )得(dé )乎(hū )?幸(xìng )加(jiā )三(sān )思(sī ),详(xiáng )择(zé )利(lì )害(hài )。

彦(yàn )之(zhī )进(jìn )军(jūn ),虏(lǔ )悉(xī )敛(liǎn )河(hé )南(nán )一(yī )戍(shù )归(guī )河(hé )北(běi )。太(tài )祖(zǔ )以(yǐ )前(qián )征(zhēng )虏(lǔ )司(sī )马(mǎ )、南(nán )广(guǎng )平(píng )太(tài )守(shǒu )尹(yǐn )冲(chōng )为(wéi )督(dū )司(sī )雍(yōng )并(bìng )三(sān )州(zhōu )豫(yù )州(zhōu )之(zhī )颍(yǐng )川(chuān )兗(yǎn )州(zhōu )之(zhī )陈(chén )留(liú )二(èr )郡(jùn )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、奋(fèn )威(wēi )将(jiāng )军(jūn )、司(sī )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),戍(shù )虎(hǔ )牢(láo )。十(shí )一(yī )月(yuè ),虏(lǔ )大(dà )众(zhòng )南(nán )渡(dù )河(hé ),彦(yàn )之(zhī )败(bài )退(tuì ),洛(luò )阳(yáng )、滑(huá )台(tái )、虎(hǔ )牢(láo )诸(zhū )城(chéng )并(bìng )为(wéi )虏(lǔ )所(suǒ )没(méi )。尹(yǐn )冲(chōng )及(jí )司(sī )马(mǎ )荥(yíng )阳(yáng )太(tài )守(shǒu )崔(cuī )模(mó )抗(kàng )节(jiē )不(bú )降(jiàng ),投(tóu )堑(qiàn )死(sǐ )。冲(chōng )字(zì )子(zǐ )顺(shùn ),天(tiān )水(shuǐ )冀(jì )人(rén )也(yě )。先(xiān )为(wéi )姚(yáo )兴(xìng )吏(lì )部(bù )郎(láng ),与(yǔ )兴(xìng )子(zǐ )广(guǎng )平(píng )公(gōng )弼(bì )结(jié )党(dǎng ),欲(yù )倾(qīng )兴(xìng )太(tài )子(zǐ )泓(hóng );泓(hóng )立(lì ),冲(chōng )与(yǔ )弟(dì )弘(hóng )俱(jù )逃(táo )叛(pàn )南(nán )归(guī )。至(zhì )是(shì )追(zhuī )赠(zèng )前(qián )将(jiāng )军(jūn )。太(tài )祖(zǔ )与(yǔ )江(jiāng )夏(xià )王(wáng )义(yì )恭(gōng )书(shū )曰(yuē ):“尹(yǐn )冲(chōng )诚(chéng )节(jiē )志(zhì )概(gài ),继(jì )踪(zōng )古(gǔ )烈(liè ),以(yǐ )为(wéi )伤(shāng )惋(wǎn ),不(bú )能(néng )已(yǐ )已(yǐ )。”

上(shàng )以(yǐ )滑(huá )台(tái )战(zhàn )守(shǒu )弥(mí )时(shí ),遂(suí )至(zhì )陷(xiàn )没(méi ),乃(nǎi )作(zuò )诗(shī )曰(yuē ):

逆(nì )虏(lǔ )乱(luàn )疆(jiāng )埸(yì ),边(biān )将(jiāng )婴(yīng )寇(kòu )仇(chóu )。坚(jiān )城(chéng )效(xiào )贞(zhēn )节(jiē ),攻(gōng )战(zhàn )无(wú )暂(zàn )休(xiū )。覆(fù )沈(shěn )不(bú )可(kě )拾(shí ),离(lí )机(jī )难(nán )复(fù )收(shōu )。势(shì )谢(xiè )归(guī )涂(tú )单(dān ),于(yú )焉(yān )见(jiàn )幽(yōu )囚(qiú )。烈(liè )烈(liè )制(zhì )邑(yì )守(shǒu ),舍(shě )命(mìng )蹈(dǎo )前(qián )修(xiū )。忠(zhōng )臣(chén )表(biǎo )年(nián )暮(mù ),贞(zhēn )柯(kē )见(jiàn )严(yán )秋(qiū )。楚(chǔ )庄(zhuāng )投(tóu )袂(mèi )起(qǐ ),终(zhōng )然(rán )报(bào )强(qiáng )仇(chóu )。去(qù )病(bìng )辞(cí )高(gāo )馆(guǎn ),卒(zú )获(huò )舒(shū )国(guó )忧(yōu )。戎(róng )事(shì )谅(liàng )未(wèi )殄(tiǎn ),民(mín )患(huàn )焉(yān )得(dé )瘳(chōu )。抚(fǔ )剑(jiàn )怀(huái )感(gǎn )激(jī ),志(zhì )气(qì )若(ruò )云(yún )浮(fú )。愿(yuàn )想(xiǎng )凌(líng )扶(fú )摇(yáo ),弭(mǐ )旆(pèi )拂(fú )中(zhōng )州(zhōu )。爪(zhǎo )牙(yá )申(shēn )威(wēi )灵(líng ),帷(wéi )幄(wò )骋(chěng )良(liáng )筹(chóu )。华(huá )裔(yì )混(hún )殊(shū )风(fēng ),率(lǜ )土(tǔ )浃(jiā )王(wáng )猷(yóu )。惆(chóu )怅(chàng )惧(jù )迁(qiān )逝(shì ),北(běi )顾(gù )涕(tì )交(jiāo )流(liú )。

其(qí )后(hòu ),焘(tāo )又(yòu )遣(qiǎn )使(shǐ )通(tōng )好(hǎo ),并(bìng )求(qiú )婚(hūn )姻(yīn ),太(tài )祖(zǔ )每(měi )依(yī )违(wéi )之(zhī )。十(shí )七(qī )年(nián ),焘(tāo )号(hào )太(tài )平(píng )真(zhēn )君(jūn )元(yuán )年(nián )。十(shí )九(jiǔ )年(nián ),虏(lǔ )镇(zhèn )东(dōng )将(jiāng )军(jūn )武(wǔ )昌(chāng )王(wáng )宜(yí )勒(lè )库(kù )莫(mò )提(tí )移(yí )书(shū )益(yì )、梁(liáng )二(èr )州(zhōu ),往(wǎng )伐(fá )仇(chóu )池(chí ),侵(qīn )其(qí )附(fù )属(shǔ ),而(ér )移(yí )书(shū )越(yuè )诣(yì )徐(xú )州(zhōu )曰(yuē ):

我(wǒ )大(dà )魏(wèi )之(zhī )兴(xìng ),德(dé )配(pèi )二(èr )仪(yí ),与(yǔ )造(zào )化(huà )并(bìng )立(lì )。夏(xià )、殷(yīn )以(yǐ )前(qián ),功(gōng )业(yè )尚(shàng )矣(yǐ ),周(zhōu )、秦(qín )以(yǐ )来(lái ),赫(hè )赫(hè )堂(táng )堂(táng ),垂(chuí )耀(yào )先(xiān )代(dài )。逮(dǎi )我(wǒ )烈(liè )祖(zǔ ),重(zhòng )之(zhī )圣(shèng )明(míng ),应(yīng )运(yùn )龙(lóng )飞(fēi ),廓(kuò )清(qīng )燕(yàn )、赵(zhào )。圣(shèng )朝(cháo )承(chéng )王(wáng )业(yè )之(zhī )资(zī ),奋(fèn )神(shén )武(wǔ )之(zhī )略(luè ),远(yuǎn )定(dìng )三(sān )秦(qín ),西(xī )及(jí )葱(cōng )岭(lǐng ),东(dōng )平(píng )辽(liáo )碣(jié ),海(hǎi )隅(yú )服(fú )从(cóng ),北(běi )暨(jì )钟(zhōng )山(shān ),万(wàn )国(guó )纳(nà )贡(gòng ),威(wēi )风(fēng )所(suǒ )扇(shàn ),想(xiǎng )彼(bǐ )朝(cháo )野(yě ),备(bèi )闻(wén )威(wēi )德(dé )。往(wǎng )者(zhě )刘(liú )、石(shí )、苻(fú )、姚(yáo ),递(dì )据(jù )三(sān )郡(jùn ),司(sī )马(mǎ )琅(láng )邪(xié ),保(bǎo )守(shǒu )扬(yáng )、越(yuè ),绵(mián )绵(mián )连(lián )连(lián ),绵(mián )历(lì )年(nián )纪(jì )。数(shù )穷(qióng )运(yùn )改(gǎi ),宋(sòng )氏(shì )受(shòu )终(zhōng ),仍(réng )晋(jìn )之(zhī )旧(jiù ),远(yuǎn )通(tōng )聘(pìn )享(xiǎng )。故(gù )我(wǒ )朝(cháo )庭(tíng )解(jiě )甲(jiǎ ),息(xī )心(xīn )东(dōng )南(nán )之(zhī )略(luè ),是(shì )为(wéi )不(bú )欲(yù )违(wéi )先(xiān )故(gù )之(zhī )大(dà )信(xìn )也(yě )。而(ér )彼(bǐ )方(fāng )君(jūn )臣(chén ),苞(bāo )藏(cáng )祸(huò )心(xīn ),屡(lǚ )为(wéi )边(biān )寇(kòu )。去(qù )庚(gēng )午(wǔ )年(nián ),密(mì )结(jié )赫(hè )连(lián ),侵(qīn )我(wǒ )牢(láo )、洛(luò ),致(zhì )师(shī )徒(tú )丧(sàng )败(bài ),举(jǔ )军(jūn )囚(qiú )俘(fú )。

我(wǒ )朝(cháo )庭(tíng )仁(rén )弘(hóng ),不(bú )穷(qióng )人(rén )之(zhī )非(fēi ),不(bú )遂(suí )人(rén )之(zhī )过(guò ),与(yǔ )彼(bǐ )交(jiāo )和(hé ),前(qián )好(hǎo )无(wú )改(gǎi )。昔(xī )南(nán )秦(qín )王(wáng )杨(yáng )玄(xuán )识(shí )达(dá )天(tiān )运(yùn ),于(yú )大(dà )化(huà )未(wèi )及(jí )之(zhī )前(qián ),度(dù )越(yuè )赫(hè )连(lián ),远(yuǎn )归(guī )忠(zhōng )款(kuǎn )。玄(xuán )既(jì )即(jí )世(shì ),弟(dì )难(nán )当(dāng )忠(zhōng )节(jiē )愈(yù )固(gù ),上(shàng )请(qǐng )纳(nà )女(nǚ ),连(lián )婚(hūn )宸(chén )极(jí ),任(rèn )土(tǔ )贡(gòng )珍(zhēn ),自(zì )比(bǐ )内(nèi )郡(jùn ),汉(hàn )南(nán )白(bái )雉(zhì ),登(dēng )俎(zǔ )御(yù )羞(xiū ),朝(cháo )庭(tíng )嘉(jiā )之(zhī ),授(shòu )以(yǐ )专(zhuān )征(zhēng )之(zhī )任(rèn )。不(bú )图(tú )彼(bǐ )朝(cháo )计(jì )疆(jiāng )场(chǎng )之(zhī )小(xiǎo )疵(cī ),不(bú )相(xiàng )关(guān )移(yí ),窃(qiè )兴(xìng )师(shī )旅(lǚ ),亡(wáng )我(wǒ )宾(bīn )属(shǔ )。难(nán )当(dāng )将(jiāng )其(qí )妻(qī )子(zǐ ),及(jí )其(qí )同(tóng )义(yì ),告(gào )败(bài )关(guān )下(xià )。圣(shèng )朝(cháo )怃(wǔ )然(rán ),顾(gù )谓(wèi )群(qún )臣(chén )曰(yuē ):“彼(bǐ )之(zhī )违(wéi )信(xìn )背(bèi )和(hé ),与(yǔ )牢(láo )、洛(luò )为(wéi )三(sān ),一(yī )之(zhī )为(wéi )甚(shèn ),其(qí )可(kě )再(zài )乎(hū )。是(shì )若(ruò )可(kě )忍(rěn ),孰(shú )不(bú )可(kě )忍(rěn )!”是(shì )以(yǐ )分(fèn )命(mìng )吾(wú )等(děng )磬(qìng )声(shēng )之(zhī )臣(chén ),助(zhù )难(nán )当(dāng )报(bào )复(fù )。

使(shǐ )持(chí )节(jiē )、侍(shì )中(zhōng )、都(dōu )督(dū )雍(yōng )秦(qín )二(èr )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、安(ān )西(xī )将(jiāng )军(jūn )、建(jiàn )兴(xìng )公(gōng )吐(tǔ )奚(xī )爱(ài )弼(bì ),率(lǜ )南(nán )秦(qín )王(wáng )杨(yáng )难(nán )当(dāng )自(zì )祁(qí )山(shān )南(nán )出(chū ),直(zhí )冲(chōng )建(jiàn )安(ān ),令(lìng )南(nán )秦(qín )自(zì )遣(qiǎn )信(xìn )臣(chén ),招(zhāo )集(jí )旧(jiù )户(hù )。使(shǐ )持(chí )节(jiē )、侍(shì )中(zhōng )、都(dōu )督(dū )雍(yōng )梁(liáng )益(yì )三(sān )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、安(ān )西(xī )将(jiāng )军(jūn )、开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )、淮(huái )阴(yīn )公(gōng )皮(pí )豹(bào )子(zǐ ),员(yuán )外(wài )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )、平(píng )南(nán )将(jiāng )军(jūn )、南(nán )益(yì )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )、建(jiàn )德(dé )公(gōng )库(kù )拔(bá )阿(ā )浴(yù )河(hé )引(yǐn )出(chū )斜(xié )谷(gǔ ),厄(è )白(bái )马(mǎ )之(zhī )险(xiǎn )。散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )、安(ān )南(nán )将(jiāng )军(jūn )、雍(yōng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )、南(nán )平(píng )公(gōng )娥(é )后(hòu )延(yán )出(chū )自(zì )骆(luò )谷(gǔ ),直(zhí )截(jié )汉(hàn )水(shuǐ )。冠(guàn )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )、南(nán )蛮(mán )校(xiào )尉(wèi )、荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )、建(jiàn )平(píng )公(gōng )宗(zōng ){罒(sì )炎(yán )},使(shǐ )持(chí )节(jiē )、员(yuán )外(wài )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )、冠(guàn )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )、梁(liáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )、顺(shùn )阳(yáng )公(gōng )刘(liú )买(mǎi )德(dé ),平(píng )远(yuǎn )将(jiāng )军(jūn )、永(yǒng )安(ān )侯(hóu )若(ruò )干(gàn )内(nèi )亦(yì )千(qiān )出(chū )自(zì )子(zǐ )午(wǔ ),东(dōng )袭(xí )梁(liáng )、汉(hàn )。使(shǐ )持(chí )节(jiē )、侍(shì )中(zhōng )、都(dōu )督(dū )荆(jīng )梁(liáng )南(nán )雍(yōng )三(sān )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、领(lǐng )护(hù )南(nán )蛮(mán )校(xiào )尉(wèi )、征(zhēng )南(nán )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )、荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )故(gù )晋(jìn )谯(qiáo )王(wáng )司(sī )马(mǎ )文(wén )思(sī ),宁(níng )远(yuǎn )将(jiāng )军(jūn )、荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )、襄(xiāng )阳(yáng )公(gōng )鲁(lǔ )轨(guǐ )南(nán )趋(qū )荆(jīng )州(zhōu )。使(shǐ )持(chí )节(jiē )、都(dōu )督(dū )洛(luò )豫(yù )州(zhōu )及(jí )河(hé )内(nèi )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、镇(zhèn )南(nán )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )、淮(huái )南(nán )王(wáng )直(zhí )勒(lè )它(tā )大(dà )翰(hàn )为(wéi )其(qí )后(hòu )继(jì )。使(shǐ )持(chí )节(jiē )、侍(shì )中(zhōng )、都(dōu )督(dū )梁(liáng )益(yì )宁(níng )三(sān )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、领(lǐng )护(hù )西(xī )戎(róng )校(xiào )尉(wèi )、镇(zhèn )西(xī )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )、扬(yáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )晋(jìn )琅(láng )邪(xié )王(wáng )司(sī )马(mǎ )楚(chǔ )之(zhī )南(nán )趣(qù )寿(shòu )春(chūn )。使(shǐ )持(chí )节(jiē )、侍(shì )中(zhōng )、都(dōu )督(dū )扬(yáng )豫(yù )兗(yǎn )徐(xú )四(sì )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、征(zhēng )南(nán )将(jiāng )军(jūn )、徐(xú )兗(yǎn )二(èr )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )、东(dōng )安(ān )公(gōng )刁(diāo )雍(yōng )东(dōng )趣(qù )广(guǎng )陵(líng ),南(nán )至(zhì )京(jīng )口(kǒu )。使(shǐ )持(chí )节(jiē )、侍(shì )中(zhōng )、都(dōu )督(dū )青(qīng )、兗(yǎn )、徐(xú )三(sān )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、征(zhēng )东(dōng )将(jiāng )军(jūn )、青(qīng )徐(xú )二(èr )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )、东(dōng )海(hǎi )公(gōng )故(gù )晋(jìn )元(yuán )显(xiǎn )子(zǐ )司(sī )马(mǎ )天(tiān )助(zhù )直(zhí )趣(qù )济(jì )南(nán )。十(shí )道(dào )并(bìng )进(jìn ),连(lián )营(yíng )五(wǔ )千(qiān ),步(bù )骑(qí )百(bǎi )万(wàn ),隐(yǐn )隐(yǐn )桓(huán )桓(huán )。以(yǐ )此(cǐ )屠(tú )城(chéng ),何(hé )城(chéng )不(bú )溃(kuì ),以(yǐ )此(cǐ )奋(fèn )击(jī ),何(hé )坚(jiān )不(bú )摧(cuī )!邵(shào )陵(líng )、践(jiàn )土(tǔ ),区(qū )区(qū )齐(qí )、晋(jìn ),尚(shàng )能(néng )克(kè )胜(shèng )强(qiáng )楚(chǔ ),以(yǐ )致(zhì )一(yī )匡(kuāng ),况(kuàng )大(dà )魏(wèi )以(yǐ )沙(shā )漠(mò )之(zhī )突(tū )骑(qí ),兼(jiān )咸(xián )、夏(xià )之(zhī )劲(jìn )卒(zú )哉(zāi )!

若(ruò )众(zhòng )军(jūn )就(jiù )临(lín ),将(jiāng )令(lìng )南(nán )海(hǎi )北(běi )泛(fàn ),江(jiāng )湖(hú )南(nán )溢(yì ),高(gāo )岸(àn )垫(diàn )为(wéi )浦(pǔ )泽(zé ),深(shēn )谷(gǔ )积(jī )为(wéi )丘(qiū )陵(líng )。晋(jìn )余(yú )黎(lí )民(mín ),将(jiāng )云(yún )集(jí )雾(wù )聚(jù ),仇(chóu )池(chí )之(zhī )师(shī ),τ区(qū )山(shān )谷(gǔ )之(zhī )中(zhōng ),何(hé )能(néng )自(zì )固(gù )。彼(bǐ )之(zhī )所(suǒ )谓(wèi )肆(sì )忿(fèn )于(yú )目(mù )前(qián )之(zhī )小(xiǎo )得(dé ),以(yǐ )至(zhì )于(yú )败(bài )亡(wáng )之(zhī )大(dà )失(shī )也(yě )。昔(xī )信(xìn )陵(líng )君(jūn )济(jì )穷(qióng )鸠(jiū )之(zhī )危(wēi ),义(yì )士(shì )归(guī )之(zhī ),故(gù )我(wǒ )朝(cháo )廷(tíng )欲(yù )救(jiù )难(nán )当(dāng )投(tóu )命(mìng )之(zhī )诚(chéng ),为(wéi )此(cǐ )举(jǔ )动(dòng )。既(jì )而(ér )爱(ài )惜(xī )前(qián )好(hǎo ),犹(yóu )复(fù )沈(shěn )吟(yín ),多(duō )杀(shā )生(shēng )生(shēng ),在(zài )之(zhī )一(yī )亡(wáng )十(shí ),仁(rén )者(zhě )之(zhī )所(suǒ )不(bú )为(wéi )。吾(wú )等(děng )别(bié )爱(ài )后(hòu )自(zì )驰(chí )檄(xí )相(xiàng )譬(pì )书(shū )。若(ruò )摄(shè )兵(bīng )还(hái )反(fǎn ),复(fù )南(nán )秦(qín )之(zhī )国(guó ),则(zé )诸(zhū )军(jūn )同(tóng )罢(bà ),好(hǎo )穆(mù )如(rú )初(chū );若(ruò )距(jù )我(wǒ )义(yì )言(yán ),很(hěn )愎(bì )遂(suí )往(wǎng ),败(bài )国(guó )亡(wáng )身(shēn ),必(bì )成(chéng )噬(shì )齐(qí )之(zhī )悔(huǐ )。望(wàng )所(suǒ )列(liè )上(shàng )彼(bǐ )朝(cháo ),惠(huì )以(yǐ )报(bào )告(gào )。

徐(xú )州(zhōu )答(dá )移(yí )曰(yuē ):

知(zhī )以(yǐ )杨(yáng )难(nán )当(dāng )投(tóu )命(mìng )告(gào )败(bài ),比(bǐ )之(zhī )穷(qióng )鸠(jiū ),欲(yù )动(dòng )众(zhòng )以(yǐ )相(xiàng )存(cún )拯(zhěng )。救(jiù )危(wēi )恤(xù )难(nán ),有(yǒu )国(guó )者(zhě )之(zhī )所(suǒ )用(yòng )心(xīn )。虽(suī )然(rán ),移(yí )书(shū )之(zhī )言(yán ),亦(yì )已(yǐ )过(guò )矣(yǐ )。何(hé )者(zhě )?杨(yáng )氏(shì )先(xiān )世(shì )以(yǐ )来(lái ),受(shòu )晋(jìn )爵(jué )号(hào ),修(xiū )职(zhí )守(shǒu )籓(bān ),为(wéi )我(wǒ )西(xī )服(fú )。十(shí )载(zǎi )之(zhī )中(zhōng ),再(zài )造(zào )逆(nì )乱(luàn ),号(hào )年(nián )建(jiàn )义(yì ),猖(chāng )狂(kuáng )妄(wàng )作(zuò ),为(wéi )臣(chén )不(bú )忠(zhōng ),宜(yí )加(jiā )诛(zhū )讨(tǎo )。又(yòu )知(zhī )难(nán )当(dāng )称(chēng )臣(chén )彼(bǐ )国(guó ),宜(yí )是(shì )顾(gù )畏(wèi )首(shǒu )尾(wěi ),两(liǎng )属(shǔ )求(qiú )全(quán )。果(guǒ )是(shì )纯(chún )臣(chén ),服(fú )事(shì )于(yú )魏(wèi ),何(hé )宜(yí )与(yǔ )人(rén )和(hé )亲(qīn ),而(ér )听(tīng )臣(chén )下(xià )纵(zòng )逸(yì )。

昔(xī )景(jǐng )平(píng )之(zhī )末(mò ),国(guó )祚(zuò )中(zhōng )微(wēi ),彼(bǐ )乘(chéng )我(wǒ )内(nèi )难(nán ),侵(qīn )我(wǒ )司(sī )、兗(yǎn ),是(shì )以(yǐ )七(qī )年(nián )治(zhì )兵(bīng ),义(yì )在(zài )经(jīng )略(luè ),三(sān )帅(shuài )涉(shè )河(hé ),秋(qiū )豪(háo )不(bú )犯(fàn )。但(dàn )崇(chóng )此(cǐ )信(xìn )誓(shì ),不(bú )负(fù )约(yuē )言(yán )耳(ěr )。彼(bǐ )伺(sì )我(wǒ )军(jūn ),仍(réng )相(xiàng )掩(yǎn )袭(xí ),俘(fú )我(wǒ )甲(jiǎ )土(tǔ ),翦(jiǎn )我(wǒ )边(biān )民(mín ),是(shì )彼(bǐ )有(yǒu )两(liǎng )曲(qǔ ),我(wǒ )有(yǒu )二(èr )直(zhí )也(yě )。司(sī )马(mǎ )楚(chǔ )、文(wén )思(sī )亡(wáng )命(mìng )窜(cuàn )伏(fú ),鲁(lǔ )轨(guǐ )、刁(diāo )雍(yōng )实(shí )为(wéi )虿(chài )尾(wěi ),而(ér )拥(yōng )其(qí )逋(bū )逃(táo ),开(kāi )其(qí )疆(jiāng )场(chǎng )。元(yuán )显(xiǎn )无(wú )子(zǐ ),焉(yān )得(dé )天(tiān )助(zhù ),谬(miù )称(chēng )假(jiǎ )托(tuō ),何(hé )足(zú )以(yǐ )云(yún )。又(yòu )讥(jī )窃(qiè )兴(xìng )师(shī )旅(lǚ ),不(bú )相(xiàng )关(guān )移(yí ),若(ruò )如(rú )来(lái )言(yán ),又(yòu )非(fēi )所(suǒ )受(shòu )。黄(huáng )龙(lóng )国(guó )王(wáng )受(shòu )我(wǒ )正(zhèng )朔(shuò ),且(qiě )渠(qú )茂(mào )虔(qián )父(fù )子(zǐ )归(guī )款(kuǎn ),彼(bǐ )皆(jiē )残(cán )灭(miè )俘(fú )馘(guó ),岂(qǐ )有(yǒu )先(xiān )言(yán )。况(kuàng )仇(chóu )池(chí )奉(fèng )晋(jìn )十(shí )世(shì ),事(shì )宋(sòng )三(sān )叶(yè ),九(jiǔ )伐(fá )所(suǒ )加(jiā ),何(hé )伤(shāng )于(yú )彼(bǐ )。仆(pú )闻(wén )师(shī )曲(qǔ )为(wéi )老(lǎo ),义(yì )作(zuò )乱(luàn )雄(xióng ),言(yán )贵(guì )称(chēng )情(qíng ),不(bú )在(zài )夸(kuā )大(dà )。移(yí )书(shū )本(běn )诣(yì )梁(liáng )、益(yì ),而(ér )谬(miù )来(lái )鄙(bǐ )府(fǔ ),大(dà )人(rén )不(bú )远(yuǎn ),幸(xìng )无(wú )过(guò )谈(tán )。

二(èr )十(shí )年(nián ),焘(tāo )以(yǐ )国(guó )授(shòu )其(qí )太(tài )子(zǐ ),下(xià )书(shū )曰(yuē ):“朕(zhèn )承(chéng )祖(zǔ )宗(zōng )重(zhòng )光(guāng )之(zhī )绪(xù ),思(sī )阐(chǎn )洪(hóng )基(jī ),恢(huī )隆(lóng )万(wàn )世(shì )。自(zì )经(jīng )营(yíng )天(tiān )下(xià ),平(píng )暴(bào )除(chú )逆(nì ),扫(sǎo )清(qīng )不(bú )顺(shùn ),武(wǔ )功(gōng )既(jì )昭(zhāo ),而(ér )文(wén )教(jiāo )未(wèi )阐(chǎn ),非(fēi )所(suǒ )以(yǐ )崇(chóng )太(tài )平(píng )之(zhī )治(zhì )也(yě )。今(jīn )者(zhě )域(yù )内(nèi )安(ān )逸(yì ),百(bǎi )姓(xìng )富(fù )昌(chāng ),军(jūn )国(guó )异(yì )容(róng ),宜(yí )定(dìng )制(zhì )度(dù ),为(wéi )万(wàn )世(shì )之(zhī )法(fǎ )。夫(fū )阴(yīn )阳(yáng )有(yǒu )往(wǎng )复(fù ),四(sì )时(shí )有(yǒu )代(dài )序(xù ),授(shòu )子(zǐ )任(rèn )贤(xián ),安(ān )全(quán )相(xiàng )附(fù ),所(suǒ )以(yǐ )休(xiū )息(xī )疲(pí )劳(láo ),式(shì )固(gù )长(zhǎng )久(jiǔ ),成(chéng )其(qí )禄(lù )福(fú ),古(gǔ )今(jīn )不(bú )易(yì )之(zhī )典(diǎn )也(yě )。诸(zhū )朕(zhèn )功(gōng )臣(chén ),勤(qín )劳(láo )日(rì )久(jiǔ ),皆(jiē )当(dāng )致(zhì )仕(shì )归(guī )第(dì ),雍(yōng )容(róng )高(gāo )爵(jué ),颐(yí )神(shén )养(yǎng )寿(shòu ),朝(cháo )请(qǐng )随(suí )时(shí ),飨(xiǎng )宴(yàn )朕(zhèn )前(qián ),论(lùn )道(dào )陈(chén )谋(móu )而(ér )已(yǐ ),不(bú )须(xū )复(fù )亲(qīn )有(yǒu )司(sī )苦(kǔ )剧(jù )之(zhī )职(zhí )。其(qí )令(lìng )皇(huáng )太(tài )子(zǐ )嗣(sì )理(lǐ )万(wàn )机(jī ),总(zǒng )统(tǒng )百(bǎi )揆(kuí ),更(gèng )举(jǔ )贤(xián )良(liáng ),以(yǐ )被(bèi )列(liè )职(zhí ),皆(jiē )取(qǔ )后(hòu )进(jìn )明(míng )能(néng ),广(guǎng )启(qǐ )选(xuǎn )才(cái )之(zhī )路(lù ),择(zé )人(rén )授(shòu )任(rèn )而(ér )黜(chù )陟(zhì )之(zhī )。故(gù )孔(kǒng )子(zǐ )曰(yuē ):‘后(hòu )生(shēng )可(kě )畏(wèi ),焉(yān )知(zhī )来(lái )者(zhě )之(zhī )不(bú )如(rú )今(jīn )。’主(zhǔ )者(zhě )明(míng )为(wéi )科(kē )制(zhì ),宣(xuān )敕(chì )施(shī )行(háng )。”于(yú )是(shì )王(wáng )公(gōng )以(yǐ )下(xià )上(shàng )书(shū )太(tài )子(zǐ )皆(jiē )称(chēng )臣(chén ),首(shǒu )尾(wěi )与(yǔ )表(biǎo )同(tóng ),唯(wéi )用(yòng )白(bái )纸(zhǐ )为(wéi )异(yì )。是(shì )岁(suì ),焘(tāo )伐(fá )芮(ruì )芮(ruì )虏(lǔ ),大(dà )败(bài )而(ér )还(hái ),死(sǐ )者(zhě )十(shí )六(liù )七(qī )。不(bú )听(tīng )死(sǐ )家(jiā )发(fā )哀(āi ),犯(fàn )者(zhě )诛(zhū )之(zhī )。

二(èr )十(shí )三(sān )年(nián ),虏(lǔ )安(ān )南(nán )平(píng )南(nán )府(fǔ )又(yòu )移(yí )书(shū )兗(yǎn )州(zhōu ),以(yǐ )南(nán )国(guó )侨(qiáo )置(zhì )州(zhōu ),不(bú )依(yī )城(chéng )土(tǔ ),多(duō )滥(làn )北(běi )境(jìng )名(míng )号(hào ),又(yòu )欲(yù )游(yóu )猎(liè )具(jù )区(qū )。兗(yǎn )州(zhōu )答(dá )移(yí )曰(yuē ):

夫(fū )皇(huáng )极(jí )肇(zhào )建(jiàn ),实(shí )膺(yīng )神(shén )明(míng )之(zhī )符(fú ),生(shēng )民(mín )初(chū )载(zǎi ),实(shí )禀(bǐng )冲(chōng )和(hé )之(zhī )气(qì )。故(gù )司(sī )牧(mù )之(zhī )功(gōng ),宣(xuān )于(yú )上(shàng )代(dài ),仁(rén )义(yì )之(zhī )道(dào ),兴(xìng )自(zì )诸(zhū )华(huá )。在(zài )昔(xī )有(yǒu )晋(jìn ),混(hún )一(yī )区(qū )宇(yǔ ),九(jiǔ )译(yì )承(chéng )风(fēng ),遐(xiá )戎(róng )向(xiàng )附(fù )。永(yǒng )嘉(jiā )失(shī )御(yù ),天(tiān )网(wǎng )圮(pǐ )裂(liè ),石(shí )、容(róng )、苻(fú )、姚(yáo ),递(dì )乘(chéng )非(fēi )据(jù ),或(huò )栖(qī )息(xī )赵(zhào )、魏(wèi ),或(huò )保(bǎo )聚(jù )邠(bīn )、岐(qí )。我(wǒ )皇(huáng )宋(sòng )属(shǔ )当(dāng )归(guī )历(lì ),受(shòu )终(zhōng )晋(jìn )氏(shì ),北(běi )临(lín )河(hé )、济(jì ),西(xī )尽(jìn )咸(xián )、汧(qiān ),吊(diào )民(mín )代(dài )罪(zuì ),流(liú )泽(zé )五(wǔ )都(dōu )。魏(wèi )尔(ěr )时(shí )祗(zhī )德(dé )悔(huǐ )祸(huò ),思(sī )用(yòng )和(hé )辑(jí ),交(jiāo )通(tōng )使(shǐ )命(mìng ),以(yǐ )祗(zhī )天(tiān )衷(zhōng )。来(lái )移(yí )所(suǒ )谓(wèi )分(fèn )疆(jiāng )画(huà )境(jìng ),其(qí )志(zhì )久(jiǔ )定(dìng )者(zhě )也(yě )。俄(é )而(ér )不(bú )恆(héng )其(qí )信(xìn ),虞(yú )我(wǒ )国(guó )忧(yōu ),侵(qīn )牢(láo )及(jí )洛(luò ),至(zhì )于(yú )清(qīng )济(jì )。往(wǎng )岁(suì )入(rù )河(hé ),且(qiě )欲(yù )绥(suí )理(lǐ )旧(jiù )城(chéng ),是(shì )以(yǐ )顿(dùn )兵(bīng )南(nán )澨(shì ),秋(qiū )毫(háo )无(wú )犯(fàn )。军(jūn )师(shī )不(bú )能(néng )奉(fèng )遵(zūn )庙(miào )算(suàn ),保(bǎo )有(yǒu )成(chéng )功(gōng ),回(huí )旆(pèi )之(zhī )日(rì ),重(zhòng )失(shī )司(sī )、兗(yǎn )。

来(lái )移(yí )云(yún ):“不(bú )因(yīn )土(tǔ )立(lì )州(zhōu ),招(zhāo )引(yǐn )亡(wáng )命(mìng )。”夫(fū )古(gǔ )有(yǒu )分(fèn )土(tǔ ),而(ér )无(wú )分(fèn )民(mín ),德(dé )之(zhī )休(xiū )明(míng ),四(sì )方(fāng )繦(qiǎng )负(fù )。昔(xī )周(zhōu )道(dào )方(fāng )隆(lóng ),灵(líng )台(tái )初(chū )构(gòu ),民(mín )之(zhī )附(fù )化(huà ),八(bā )十(shí )万(wàn )家(jiā )。彼(bǐ )不(bú )思(sī )弘(hóng )善(shàn )政(zhèng ),而(ér )恐(kǒng )人(rén )之(zhī )弃(qì )己(jǐ ),纵(zòng )威(wēi )肆(sì )虐(nuè ),老(lǎo )弱(ruò )无(wú )遗(yí )。详(xiáng )观(guān )今(jīn )古(gǔ ),略(luè )听(tīng )舆(yú )诵(sòng ),未(wèi )有(yǒu )穷(qióng )凶(xiōng )以(yǐ )延(yán )期(qī ),安(ān )忍(rěn )而(ér )怀(huái )众(zhòng )者(zhě )也(yě )。若(ruò )必(bì )宜(yí )因(yīn )土(tǔ )立(lì )州(zhōu ),则(zé )彼(bǐ )立(lì )徐(xú )、扬(yáng ),岂(qǐ )有(yǒu )其(qí )地(dì )?

往(wǎng )年(nián )贵(guì )主(zhǔ )献(xiàn )书(shū )云(yún ):“强(qiáng )者(zhě )为(wéi )雄(xióng )。”斯(sī )则(zé )弃(qì )德(dé )任(rèn )力(lì ),逆(nì )行(háng )倒(dǎo )施(shī ),有(yǒu )一(yī )于(yú )此(cǐ ),何(hé )以(yǐ )能(néng )振(zhèn )。复(fù )加(jiā )欲(yù )“游(yóu )猎(liè )具(jù )区(qū ),观(guān )化(huà )南(nán )国(guó )”。今(jīn )治(zhì )道(dào )方(fāng )融(róng ),远(yuǎn )人(rén )必(bì )至(zhì ),开(kāi )馆(guǎn )饰(shì )邸(dǐ ),则(zé )有(yǒu )司(sī )存(cún )。来(lái )岁(suì )元(yuán )辰(chén ),天(tiān )人(rén )协(xié )庆(qìng ),鸾(luán )旗(qí )省(shěng )方(fāng ),东(dōng )巡(xún )稽(jī )岭(lǐng )。若(ruò )欲(yù )邀(yāo )恩(ēn ),宜(yí )赴(fù )兹(zī )会(huì ),怀(huái )德(dé )贵(guì )蚤(zǎo ),无(wú )或(huò )后(hòu )期(qī )。又(yòu )称(chēng ):驰(chí )猎(liè )积(jī )年(nián ),野(yě )无(wú )飞(fēi )伏(fú )。”此(cǐ )邦(bāng )解(jiě )网(wǎng )舍(shě )前(qián ),矜(jīn )蜫(kūn )育(yù )飗(liú ),七(qī )泽(zé )八(bā )薮(sǒu ),禽(qín )兽(shòu )丰(fēng )硕(shuò ),虞(yú )候(hòu )搜(sōu )算(suàn ),义(yì )非(fēi )所(suǒ )吝(lìn )。三(sān )代(dài )肆(sì )觐(jìn ),其(qí )典(diǎn )虽(suī )缺(quē ),呼(hū )韩(hán )入(rù )汉(hàn ),厥(jué )仪(yí )犹(yóu )全(quán ),馈(kuì )饩(xì )之(zhī )秩(zhì ),每(měi )存(cún )丰(fēng )厚(hòu )。

先(xiān )是(shì ),虏(lǔ )中(zhōng )谣(yáo )言(yán ):“灭(miè )虏(lǔ )者(zhě )吴(wú )也(yě )。”焘(tāo )甚(shèn )恶(è )之(zhī )。二(èr )十(shí )三(sān )年(nián ),北(běi )地(dì )泸(lú )水(shuǐ )人(rén )盖(gài )吴(wú ),年(nián )二(èr )十(shí )九(jiǔ ),于(yú )杏(xìng )城(chéng )天(tiān )台(tái )举(jǔ )兵(bīng )反(fǎn )虏(lǔ ),诸(zhū )戎(róng )夷(yí )普(pǔ )并(bìng )响(xiǎng )应(yīng ),有(yǒu )众(zhòng )十(shí )余(yú )万(wàn )。焘(tāo )闻(wén )吴(wú )反(fǎn ),恶(è )其(qí )名(míng ),累(lèi )遣(qiǎn )军(jūn )击(jī )之(zhī ),辄(zhé )败(bài )。吴(wú )上(shàng )表(biǎo )归(guī )顺(shùn ),曰(yuē ):

自(zì )灵(líng )祚(zuò )南(nán )迁(qiān ),祸(huò )缠(chán )神(shén )土(tǔ ),二(èr )京(jīng )失(shī )统(tǒng ),豹(bào )狼(láng )纵(zòng )毒(dú ),苍(cāng )元(yuán )蹈(dǎo )犬(quǎn )噬(shì )之(zhī )悲(bēi ),旧(jiù )都(dōu )哀(āi )荼(tú )蓼(liǎo )之(zhī )痛(tòng )。臣(chén )以(yǐ )庸(yōng )鄙(bǐ ),杖(zhàng )义(yì )因(yīn )机(jī ),乘(chéng )寇(kòu )虏(lǔ )天(tiān )亡(wáng )之(zhī )期(qī ),藉(jiè )二(èr )州(zhōu )思(sī )奋(fèn )之(zhī )愤(fèn ),故(gù )创(chuàng )迹(jì )天(tiān )台(tái ),爰(yuán )暨(jì )咸(xián )、雍(yōng )。义(yì )风(fēng )一(yī )鼓(gǔ ),率(lǜ )士(shì )响(xiǎng )同(tóng ),威(wēi )声(shēng )既(jì )张(zhāng ),士(shì )卒(zú )效(xiào )勇(yǒng ),师(shī )不(bú )崇(chóng )朝(cháo ),群(qún )狡(jiǎo )震(zhèn )裂(liè ),殄(tiǎn )逆(nì )鳞(lín )于(yú )函(hán )关(guān ),扫(sǎo )凶(xiōng )迹(jì )于(yú )秦(qín )土(tǔ ),非(fēi )仰(yǎng )协(xié )宋(sòng )灵(líng ),俯(fǔ )允(yǔn )群(qún )愿(yuàn ),焉(yān )能(néng )若(ruò )斯(sī )者(zhě )哉(zāi )!

今(jīn )平(píng )城(chéng )遗(yí )虐(nuè ),连(lián )兵(bīng )大(dà )坛(tán ),东(dōng )西(xī )狼(láng )顾(gù ),威(wēi )形(xíng )莫(mò )接(jiē ),长(zhǎng )安(ān )孤(gū )危(wēi ),河(hé )、洛(luò )不(bú )戍(shù ),平(píng )阳(yáng )二(èr )孽(niè ),世(shì )连(lián )土(tǔ )宇(yǔ ),拥(yōng )率(lǜ )部(bù )落(luò ),控(kòng )弦(xián )五(wǔ )万(wàn ),东(dōng )屯(tún )潼(tóng )塞(sāi ),任(rèn )质(zhì )军(jūn )门(mén )。私(sī )署(shǔ )安(ān )西(xī )将(jiāng )军(jūn )常(cháng )山(shān )白(bái )广(guǎng )平(píng )练(liàn )甲(jiǎ )高(gāo )平(píng ),进(jìn )师(shī )汧(qiān )、陇(lǒng )。北(běi )漠(mò )护(hù )军(jūn )结(jié )驷(sì )连(lián )骑(qí ),提(tí )戈(gē )载(zǎi )驱(qū )。胡(hú )兰(lán )洛(luò )生(shēng )等(děng )部(bù )曲(qǔ )数(shù )千(qiān ),拟(nǐ )击(jī )伪(wěi )镇(zhèn ),阖(hé )境(jìng )颙(yú )颙(yú ),仰(yǎng )望(wàng )皇(huáng )泽(zé )。伏(fú )愿(yuàn )陛(bì )下(xià )给(gěi )一(yī )旅(lǚ )之(zhī )众(zhòng ),北(běi )临(lín )河(hé )、陕(shǎn ),赐(cì )臣(chén )威(wēi )仪(yí ),兼(jiān )给(gěi )戎(róng )械(xiè ),进(jìn )可(kě )以(yǐ )厌(yàn )捍(hàn )凶(xiōng )寇(kòu ),覆(fù )其(qí )巢(cháo )窟(kū ),退(tuì )可(kě )以(yǐ )宣(xuān )国(guó )威(wēi )武(wǔ ),镇(zhèn )御(yù )旧(jiù )京(jīng )。使(shǐ )中(zhōng )都(dōu )有(yǒu )鸣(míng )鸾(luán )之(zhī )响(xiǎng ),荒(huāng )余(yú )怀(huái )来(lái )苏(sū )之(zhī )德(dé )。谨(jǐn )遣(qiǎn )使(shǐ )人(rén )赵(zhào )绾(wǎn )驰(chí )表(biǎo )丹(dān )诚(chéng )。

焘(tāo )遣(qiǎn )军(jūn )屡(lǚ )败(bài ),乃(nǎi )自(zì )率(lǜ )大(dà )众(zhòng )攻(gōng )之(zhī )。吴(wú )又(yòu )上(shàng )表(biǎo )曰(yuē ):

臣(chén )闻(wén )天(tiān )无(wú )二(èr )日(rì ),地(dì )无(wú )二(èr )主(zhǔ )。昔(xī )中(zhōng )都(dōu )失(shī )统(tǒng ),九(jiǔ )域(yù )分(fèn )崩(bēng ),群(qún )凶(xiōng )丘(qiū )列(liè )于(yú )天(tiān )邑(yì ),飞(fēi )鸮(xiāo )鸱(chī )目(mù )于(yú )四(sì )海(hǎi )。先(xiān )皇(huáng )慈(cí )怀(huái )内(nèi )发(fā ),愍(mǐn )及(jí )戎(róng )荒(huāng ),翦(jiǎn )伪(wěi )羌(qiāng )于(yú )长(zhǎng )安(ān ),雪(xuě )黎(lí )民(mín )之(zhī )荼(tú )炭(tàn ),政(zhèng )教(jiāo )既(jì )被(bèi ),民(mín )始(shǐ )宁(níng )苏(sū )。天(tiān )未(wèi )忘(wàng )难(nán ),祸(huò )乱(luàn )仍(réng )起(qǐ ),猃(xiǎn )狁(yǔn )侏(zhū )张(zhāng ),侵(qīn )暴(bào )中(zhōng )国(guó ),使(shǐ )长(zhǎng )安(ān )为(wéi )豺(chái )狼(láng )之(zhī )墟(xū ),鄴(yè )、洛(luò )为(wéi )蜂(fēng )蛇(shé )之(zhī )薮(sǒu ),纵(zòng )毒(dú )生(shēng )民(mín ),虐(nuè )流(liú )兆(zhào )庶(shù ),士(shì )女(nǚ )能(néng )言(yán ),莫(mò )不(bú )叹(tàn )愤(fèn )。倾(qīng )首(shǒu )东(dōng )望(wàng ),仰(yǎng )希(xī )拯(zhěng )接(jiē ),咸(xián )同(tóng )旱(hàn )苗(miáo )之(zhī )待(dài )天(tiān )泽(zé ),赤(chì )子(zǐ )之(zhī )望(wàng )慈(cí )亲(qīn )。

臣(chén )仰(yǎng )恩(ēn )天(tiān )时(shí ),以(yǐ )义(yì )伐(fá )暴(bào ),辄(zhé )东(dōng )西(xī )结(jié )连(lián ),南(nán )北(běi )树(shù )党(dǎng ),五(wǔ )州(zhōu )同(tóng )盟(méng ),迭(dié )相(xiàng )要(yào )契(qì )。仰(yǎng )冯(féng )威(wēi )灵(líng ),千(qiān )里(lǐ )云(yún )集(jí ),冀(jì )廓(kuò )除(chú )棒(bàng )莽(mǎng ),以(yǐ )待(dài )王(wáng )师(shī ),义(yì )夫(fū )始(shǐ )臻(zhēn ),莫(mò )不(bú )瓦(wǎ )解(jiě )。虏(lǔ )主(zhǔ )二(èr )月(yuè )四(sì )日(rì )倾(qīng )资(zī )倒(dǎo )库(kù ),与(yǔ )臣(chén )连(lián )营(yíng ),接(jiē )刃(rèn )交(jiāo )锋(fēng ),无(wú )日(rì )不(bú )战(zhàn ),获(huò )贼(zéi )过(guò )半(bàn ),伏(fú )尸(shī )蔽(bì )野(yě )。伏(fú )愿(yuàn )特(tè )遣(qiǎn )偏(piān )师(shī ),赐(cì )垂(chuí )拯(zhěng )接(jiē )。若(ruò )天(tiān )威(wēi )既(jì )震(zhèn ),足(zú )使(shǐ )奸(jiān )虏(lǔ )溃(kuì )亡(wáng ),遗(yí )民(mín )小(xiǎo )大(dà ),咸(xián )蒙(méng )生(shēng )造(zào )。

太(tài )祖(zǔ )诏(zhào )曰(yuē ):“北(běi )地(dì )盖(gài )吴(wú ),起(qǐ )众(zhòng )秦(qín )川(chuān ),华(huá )戎(róng )响(xiǎng )附(fù ),奋(fèn )其(qí )义(yì )勇(yǒng ),频(pín )烦(fán )克(kè )捷(jié ),屡(lǚ )遣(qiǎn )表(biǎo )疏(shū ),远(yuǎn )效(xiào )忠(zhōng )款(kuǎn ),志(zhì )枭(xiāo )逆(nì )虏(lǔ ),以(yǐ )立(lì )勋(xūn )绩(jì )。宜(yí )加(jiā )爵(jué )号(hào ),褒(bāo )奖(jiǎng )乃(nǎi )诚(chéng ),可(kě )以(yǐ )为(wéi )使(shǐ )持(chí )节(jiē )、都(dōu )督(dū )关(guān )陇(lǒng )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、安(ān )西(xī )将(jiāng )军(jūn )、雍(yōng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )、北(běi )地(dì )郡(jùn )公(gōng )。使(shǐ )雍(yōng )、梁(liáng )遣(qiǎn )军(jūn )界(jiè )上(shàng ),以(yǐ )相(xiàng )援(yuán )接(jiē )。”

焘(tāo )攻(gōng )吴(wú )大(dà )小(xiǎo )数(shù )十(shí )战(zhàn ),不(bú )能(néng )克(kè )。太(tài )祖(zǔ )遣(qiǎn )使(shǐ )送(sòng )雍(yōng )、秦(qín )二(èr )州(zhōu )所(suǒ )统(tǒng )郡(jùn )及(jí )金(jīn )紫(zǐ )以(yǐ )下(xià )诸(zhū )将(jiāng )印(yìn )合(hé )一(yī )百(bǎi )二(èr )十(shí )一(yī )纽(niǔ )与(yǔ )吴(wú ),使(shǐ )随(suí )宜(yí )假(jiǎ )授(shòu )。屠(tú )各(gè )反(fǎn )叛(pàn ),吴(wú )自(zì )攻(gōng )之(zhī ),为(wéi )流(liú )矢(shǐ )所(suǒ )中(zhōng ),死(sǐ )。吴(wú )弟(dì )吾(wú )生(shēng )率(lǜ )余(yú )众(zhòng )入(rù )木(mù )面(miàn )山(shān ),皆(jiē )寻(xún )破(pò )散(sàn )。其(qí )年(nián ),太(tài )原(yuán )民(mín )颜(yán )白(bái )鹿(lù )私(sī )行(háng )入(rù )荒(huāng ),为(wéi )虏(lǔ )所(suǒ )录(lù ),相(xiàng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )欲(yù )杀(shā )之(zhī ),白(bái )鹿(lù )诈(zhà )云(yún )“青(qīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )杜(dù )骥(jì )使(shǐ )其(qí )归(guī )诚(chéng )”。相(xiàng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )送(sòng )白(bái )鹿(lù )至(zhì )桑(sāng )乾(qián ),焘(tāo )喜(xǐ )曰(yuē ):“我(wǒ )外(wài )家(jiā )也(yě )。”使(shǐ )其(qí )司(sī )徒(tú )崔(cuī )浩(hào )作(zuò )书(shū )与(yǔ )骥(jì ),使(shǐ )司(sī )徒(tú )祭(jì )酒(jiǔ )王(wáng )琦(qí )赍(jī )书(shū )随(suí )白(bái )鹿(lù )南(nán )归(guī )。遣(qiǎn )从(cóng )弟(dì )高(gāo )梁(liáng )王(wáng )以(yǐ )重(zhòng )军(jūn )延(yán )骥(jì ),入(rù )太(tài )原(yuán )界(jiè ),攻(gōng )冀(jì )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )申(shēn )恬(tián )于(yú )历(lì )城(chéng ),恬(tián )击(jī )破(pò )之(zhī )。杜(dù )骥(jì )遣(qiǎn )其(qí )宁(níng )朔(shuò )府(fǔ )司(sī )马(mǎ )夏(xià )侯(hóu )祖(zǔ )欢(huān )、中(zhōng )兵(bīng )参(cān )军(jūn )吉(jí )渊(yuān )驰(chí )往(wǎng )赴(fù )援(yuán ),虏(lǔ )破(pò )略(luè )太(tài )原(yuán ),得(dé )四(sì )千(qiān )余(yú )口(kǒu ),牛(niú )六(liù )千(qiān )余(yú )头(tóu )。寻(xún )又(yòu )寇(kòu )兗(yǎn )、青(qīng )、冀(jì )三(sān )州(zhōu ),遂(suí )及(jí )清(qīng )东(dōng ),杀(shā )略(luè )甚(shèn )众(zhòng )。太(tài )祖(zǔ )思(sī )弘(hóng )经(jīng )略(luè ),诏(zhào )群(qún )臣(chén )曰(yuē ):

吾(wú )少(shǎo )览(lǎn )篇(piān )籍(jí ),颇(pō )爱(ài )文(wén )义(yì ),游(yóu )玄(xuán )玩(wán )采(cǎi ),未(wèi )能(néng )息(xī )卷(juàn )。自(zì )缨(yīng )绋(fú )世(shì )务(wù ),情(qíng )兼(jiān )家(jiā )国(guó ),徒(tú )存(cún )日(rì )昃(zè ),终(zhōng )有(yǒu )惭(cán )德(dé )。而(ér )区(qū )宇(yǔ )未(wèi )一(yī ),师(shī )馑(jǐn )代(dài )有(yǒu ),永(yǒng )言(yán )斯(sī )瘼(mò ),弥(mí )干(gàn )其(qí )虑(lǜ )。加(jiā )疲(pí )疾(jí )稍(shāo )增(zēng ),志(zhì )随(suí )时(shí )往(wǎng ),属(shǔ )思(sī )之(zhī )功(gōng ),与(yǔ )事(shì )而(ér )废(fèi )。残(cán )虐(nuè )游(yóu )魂(hún ),齐(qí )民(mín )涂(tú )炭(tàn ),乃(nǎi )眷(juàn )北(běi )顾(gù ),无(wú )忘(wàng )弘(hóng )拯(zhěng )。思(sī )总(zǒng )群(qún )谋(móu ),扫(sǎo )清(qīng )逋(bū )逆(nì ),感(gǎn )慨(kǎi )之(zhī )来(lái ),遂(suí )成(chéng )短(duǎn )韵(yùn )。卿(qīng )等(děng )体(tǐ )国(guó )情(qíng )深(shēn ),亦(yì )当(dāng )义(yì )笃(dǔ )其(qí )怀(huái )也(yě )。诗(shī )曰(yuē ):季(jì )父(fù )鉴(jiàn )祸(huò )先(xiān ),辛(xīn )生(shēng )识(shí )机(jī )始(shǐ )。崇(chóng )替(tì )非(fēi )无(wú )征(zhēng ),兴(xìng )废(fèi )要(yào )有(yǒu )以(yǐ )。自(zì )昔(xī )沦(lún )中(zhōng )畿(jī ),倏(shū )焉(yān )盈(yíng )百(bǎi )祀(sì )。不(bú )睹(dǔ )南(nán )云(yún )阴(yīn ),但(dàn )见(jiàn )胡(hú )风(fēng )起(qǐ )。乱(luàn )极(jí )治(zhì )必(bì )形(xíng ),涂(tú )泰(tài )由(yóu )积(jī )否(fǒu )。方(fāng )欲(yù )涤(dí )遗(yí )氛(fēn ),矧(shěn )乃(nǎi )秽(huì )边(biān )鄙(bǐ )。眷(juàn )言(yán )悼(dào )斯(sī )民(mín ),纳(nà )隍(huáng )良(liáng )在(zài )己(jǐ )。逝(shì )将(jiāng )振(zhèn )宏(hóng )罗(luó ),一(yī )麾(huī )同(tóng )文(wén )轨(guǐ )。时(shí )乎(hū )岂(qǐ )再(zài )来(lái )?河(hé )清(qīng )难(nán )久(jiǔ )俟(sì )。骀(dài )驷(sì )安(ān )局(jú )步(bù ),骐(qí )骥(jì )志(zhì )千(qiān )里(lǐ )。梁(liáng )傅(fù )畜(chù )义(yì )心(xīn ),伊(yī )相(xiàng )抱(bào )深(shēn )耻(chǐ )。赏(shǎng )契(qì )将(jiāng )谁(shuí )寄(jì ),要(yào )之(zhī )二(èr )三(sān )子(zǐ )。无(wú )令(lìng )齐(qí )晋(jìn )朝(cháo ),取(qǔ )愧(kuì )邹(zōu )鲁(lǔ )士(shì )。

时(shí )疆(jiāng )场(chǎng )埸(yì )多(duō )相(xiàng )侵(qīn )盗(dào )。二(èr )十(shí )五(wǔ )年(nián ),虏(lǔ )宁(níng )南(nán )将(jiāng )军(jūn )、豫(yù )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )北(běi )井(jǐng )侯(hóu )若(ruò )库(kù )辰(chén )树(shù )兰(lán )移(yí )书(shū )豫(yù )州(zhōu )曰(yuē ):

仆(pú )以(yǐ )不(bú )德(dé ),荷(hé )国(guó )荣(róng )宠(chǒng ),受(shòu )任(rèn )边(biān )州(zhōu ),经(jīng )理(lǐ )民(mín )物(wù ),宣(xuān )播(bō )政(zhèng )化(huà ),鹰(yīng )扬(yáng )万(wàn )里(lǐ ),虽(suī )尽(jìn )节(jiē )奉(fèng )命(mìng ),未(wèi )能(néng )令(lìng )上(shàng )化(huà )下(xià )布(bù ),而(ér )下(xià )情(qíng )上(shàng )达(dá )也(yě )。比(bǐ )者(zhě )以(yǐ )来(lái ),边(biān )民(mín )扰(rǎo )动(dòng ),互(hù )有(yǒu )反(fǎn )逆(nì ),无(wú )复(fù )为(wéi )害(hài ),自(zì )取(qǔ )诛(zhū )夷(yí )。死(sǐ )亡(wáng )之(zhī )余(yú ),雉(zhì )菟(tú )逃(táo )窜(cuàn ),南(nán )入(rù )宋(sòng )界(jiè ),聚(jù )合(hé )逆(nì )党(dǎng ),频(pín )为(wéi )寇(kòu )掠(luě ),杀(shā )害(hài )良(liáng )民(mín ),略(luè )取(qǔ )资(zī )财(cái ),大(dà )为(wéi )民(mín )患(huàn )。此(cǐ )之(zhī )界(jiè )局(jú ),与(yǔ )彼(bǐ )通(tōng )连(lián ),两(liǎng )民(mín )之(zhī )居(jū ),烟(yān )火(huǒ )相(xiàng )接(jiē ),来(lái )往(wǎng )不(bú )绝(jué ),情(qíng )伪(wěi )繁(fán )兴(xìng )。是(shì )以(yǐ )南(nán )奸(jiān )北(běi )入(rù ),北(běi )奸(jiān )南(nán )叛(pàn ),以(yǐ )类(lèi )推(tuī )之(zhī ),日(rì )月(yuè )弥(mí )甚(shèn )。奸(jiān )宄(guǐ )之(zhī )人(rén ),数(shù )得(dé )侵(qīn )盗(dào )之(zhī )利(lì ),虽(suī )加(jiā )重(zhòng )法(fǎ ),不(bú )可(kě )禁(jìn )止(zhǐ )。仆(pú )常(cháng )申(shēn )令(lìng )境(jìng )局(jú ),料(liào )其(qí )奸(jiān )源(yuán ),而(ér )彼(bǐ )国(guó )牧(mù )守(shǒu ),纵(zòng )不(bú )禁(jìn )御(yù ),是(shì )以(yǐ )遂(suí )至(zhì )滋(zī )蔓(màn ),寇(kòu )扰(rǎo )疆(jiāng )场(chǎng )。譬(pì )犹(yóu )蚤(zǎo )虱(shī )疥(jiè )癣(xuǎn ),虽(suī )为(wéi )小(xiǎo )疴(kē ),令(lìng )人(rén )终(zhōng )岁(suì )不(bú )安(ān )。

当(dāng )今(jīn )上(shàng )国(guó )和(hé )通(tōng ),南(nán )北(běi )好(hǎo )合(hé ),唯(wéi )边(biān )境(jìng )民(mín )庶(shù ),要(yào )约(yuē )不(bú )明(míng )。自(zì )古(gǔ )列(liè )国(guó ),封(fēng )疆(jiāng )有(yǒu )畔(pàn ),各(gè )自(zì )禁(jìn )断(duàn ),无(wú )复(fù )相(xiàng )侵(qīn ),如(rú )是(shì )可(kě )以(yǐ )保(bǎo )之(zhī )长(zhǎng )久(jiǔ ),垂(chuí )之(zhī )永(yǒng )世(shì )。故(gù )上(shàng )表(biǎo )台(tái )阁(gé ),驰(chí )书(shū )明(míng )晓(xiǎo ),自(zì )今(jīn )以(yǐ )后(hòu ),魏(wèi )、宋(sòng )二(èr )境(jìng ),宜(yí )使(shǐ )人(rén )迹(jì )不(bú )过(guò )。自(zì )非(fēi )聘(pìn )使(shǐ )行(háng )人(rén ),无(wú )得(dé )南(nán )北(běi )。边(biān )境(jìng )之(zhī )民(mín ),烟(yān )火(huǒ )相(xiàng )望(wàng ),鸡(jī )狗(gǒu )之(zhī )声(shēng )相(xiàng )闻(wén ),至(zhì )老(lǎo )死(sǐ )不(bú )相(xiàng )往(wǎng )来(lái ),不(bú )亦(yì )善(shàn )乎(hū )!又(yòu )能(néng )此(cǐ )亡(wáng )彼(bǐ )归(guī ),彼(bǐ )亡(wáng )此(cǐ )致(zhì ),则(zé )自(zì )我(wǒ )国(guó )家(jiā )所(suǒ )望(wàng )于(yú )仁(rén )者(zhě )之(zhī )邦(bāng )也(yě )。

右(yòu )将(jiāng )军(jūn )、豫(yù )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )南(nán )平(píng )王(wáng )铄(shuò )答(dá )移(yí )曰(yuē ):

知(zhī )以(yǐ )边(biān )氓(máng )扰(rǎo )动(dòng ),多(duō )有(yǒu )叛(pàn )逆(nì ),欲(yù )杜(dù )绝(jué )奸(jiān )宄(guǐ ),两(liǎng )息(xī )民(mín )患(huàn );又(yòu )欲(yù )迭(dié )送(sòng )奔(bēn )亡(wáng ),禁(jìn )其(qí )来(lái )往(wǎng )。申(shēn )告(gào )嘉(jiā )贶(kuàng ),实(shí )获(huò )厥(jué )心(xīn )。但(dàn )彼(bǐ )和(hé )好(hǎo )以(yǐ )来(lái ),矢(shǐ )言(yán )每(měi )缺(quē ),侵(qīn )轶(yì )之(zhī )弊(bì ),屡(lǚ )违(wéi )义(yì )举(jǔ ),任(rèn )情(qíng )背(bèi )畔(pàn ),专(zhuān )肆(sì )暴(bào )略(luè ),岂(qǐ )唯(wéi )窃(qiè )犯(fàn )王(wáng )黎(lí ),乃(nǎi )害(hài )及(jí )行(háng )使(shǐ )。顷(qǐng )诛(zhū )讨(tǎo )蛮(mán )髦(máo ),事(shì )止(zhǐ )畿(jī )服(fú ),或(huò )有(yǒu )狐(hú )奔(bēn )鼠(shǔ )窜(cuàn ),逃(táo )首(shǒu )北(běi )境(jìng ),而(ér )辄(zhé )便(biàn )苞(bāo )纳(nà ),待(dài )之(zhī )若(ruò )旧(jiù ),资(zī )其(qí )粮(liáng )仗(zhàng ),纵(zòng )为(wéi )寇(kòu )贼(zéi )。往(wǎng )岁(suì )擅(shàn )兴(xìng )戎(róng )旅(lǚ ),祸(huò )加(jiā )孩(hái )耄(mào ),罔(wǎng )顾(gù )善(shàn )邻(lín )之(zhī )约(yuē ),不(bú )惟(wéi )疆(jiāng )域(yù )之(zhī )限(xiàn )。来(lái )示(shì )所(suǒ )云(yún ),彼(bǐ )并(bìng )行(háng )之(zhī ),虽(suī )丰(fēng )辞(cí )盈(yíng )观(guān ),即(jí )事(shì )违(wéi )实(shí ),兴(xìng )嫌(xián )长(zhǎng )乱(luàn ),实(shí )彼(bǐ )之(zhī )由(yóu ),反(fǎn )以(yǐ )为(wéi )言(yán ),将(jiāng )违(wéi )躬(gōng )厚(hòu )之(zhī )义(yì )。

疆(jiāng )场(chǎng )之(zhī )民(mín ),有(yǒu )自(zì )来(lái )矣(yǐ ),且(qiě )相(xiàng )期(qī )有(yǒu )素(sù ),本(běn )不(bú )介(jiè )怀(huái )。若(ruò )于(yú )本(běn )欲(yù )消(xiāo )奸(jiān )弭(mǐ )暴(bào ),永(yǒng )存(cún )匪(fěi )石(shí ),宜(yí )先(xiān )谨(jǐn )封(fēng )守(shǒu ),斥(chì )遣(qiǎn )诸(zhū )亡(wáng ),惊(jīng )蹄(tí )逸(yì )镞(zú ),不(bú )妄(wàng )入(rù )境(jìng ),则(zé )边(biān )城(chéng )之(zhī )下(xià ),外(wài )户(hù )不(bú )闭(bì )。王(wáng )制(zhì )严(yán )明(míng ),岂(qǐ )当(dāng )独(dú )负(fù )来(lái )信(xìn )。若(ruò )亡(wáng )命(mìng )奔(bēn )越(yuè ),侵(qīn )盗(dào )彼(bǐ )民(mín ),期(qī )固(gù )刑(xíng )之(zhī )所(suǒ )取(qǔ ),无(wú )劳(láo )远(yuǎn )及(jí )。自(zì )荷(hé )阃(kǔn )外(wài ),思(sī )阐(chǎn )皇(huáng )猷(yóu ),每(měi )申(shēn )敕(chì )守(shǒu )宰(zǎi ),务(wù )敦(dūn )义(yì )让(ràng )。往(wǎng )诚(chéng )未(wèi )布(bù ),能(néng )不(bú )愧(kuì )怍(zuò ),当(dāng )重(zhòng )约(yuē )示(shì ),以(yǐ )副(fù )至(zhì )怀(huái )。

二(èr )十(shí )七(qī )年(nián ),焘(tāo )自(zì )率(lǜ )步(bù )骑(qí )十(shí )万(wàn )寇(kòu )汝(rǔ )南(nán )。初(chū ),焘(tāo )欲(yù )为(wéi )边(biān )寇(kòu ),声(shēng )云(yún )猎(liè )于(yú )梁(liáng )川(chuān )。太(tài )祖(zǔ )虑(lǜ )其(qí )侵(qīn )犯(fàn )淮(huái )、泗(sì ),乃(nǎi )敕(chì )边(biān )戍(shù ):“小(xiǎo )寇(kòu )至(zhì ),则(zé )坚(jiān )守(shǒu )拒(jù )之(zhī );大(dà )众(zhòng )来(lái ),则(zé )拔(bá )民(mín )户(hù )归(guī )寿(shòu )阳(yáng )。”诸(zhū )戍(shù )侦(zhēn )候(hòu )不(bú )明(míng ),虏(lǔ )奄(yǎn )来(lái )入(rù )境(jìng ),宣(xuān )威(wēi )将(jiāng )军(jūn )陈(chén )南(nán )顿(dùn )二(èr )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )郑(zhèng )绲(gǔn )、绥(suí )远(yuǎn )将(jiāng )军(jūn )汝(rǔ )南(nán )颍(yǐng )川(chuān )二(èr )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )郭(guō )道(dào )隐(yǐn )并(bìng )弃(qì )城(chéng )奔(bēn )走(zǒu )。虏(lǔ )掠(luě )抄(chāo )淮(huái )西(xī )六(liù )郡(jùn ),杀(shā )戮(lù )甚(shèn )多(duō )。攻(gōng )围(wéi )悬(xuán )瓠(hù )城(chéng ),城(chéng )内(nèi )战(zhàn )士(shì )不(bú )满(mǎn )千(qiān )人(rén )。先(xiān )是(shì ),汝(rǔ )南(nán )、新(xīn )蔡(cài )二(èr )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )徐(xú )遵(zūn )之(zhī )去(qù )郡(jùn ),南(nán )平(píng )王(wáng )铄(shuò )时(shí )镇(zhèn )寿(shòu )阳(yáng ),遣(qiǎn )左(zuǒ )军(jūn )行(háng )参(cān )军(jūn )陈(chén )宪(xiàn )行(háng )郡(jùn )事(shì )。宪(xiàn )婴(yīng )城(chéng )固(gù )守(shǒu ),焘(tāo )尽(jìn )锐(ruì )以(yǐ )攻(gōng )之(zhī ),宪(xiàn )自(zì )登(dēng )郭(guō )城(chéng )督(dū )战(zhàn )。起(qǐ )楼(lóu )临(lín )城(chéng ),飞(fēi )矢(shǐ )雨(yǔ )集(jí ),冲(chōng )车(chē )攻(gōng )破(pò )南(nán )城(chéng ),宪(xiàn )于(yú )内(nèi )更(gèng )筑(zhù )捍(hàn )城(chéng ),立(lì )栅(shān )以(yǐ )补(bǔ )之(zhī )。虏(lǔ )肉(ròu )薄(báo )攻(gōng )城(chéng ),死(sǐ )者(zhě )甚(shèn )众(zhòng ),宪(xiàn )将(jiāng )士(shì )死(sǐ )伤(shāng )亦(yì )过(guò )半(bàn )。焘(tāo )唯(wéi )恐(kǒng )寿(shòu )阳(yáng )有(yǒu )救(jiù )兵(bīng ),不(bú )以(yǐ )彭(péng )城(chéng )为(wéi )虑(lǜ )。

焘(tāo )遣(qiǎn )从(cóng )弟(dì )永(yǒng )昌(chāng )王(wáng )库(kù )仁(rén )真(zhēn )步(bù )骑(qí )万(wàn )余(yú ),将(jiāng )所(suǒ )略(luè )六(liù )郡(jùn )口(kǒu ),北(běi )屯(tún )汝(rǔ )阳(yáng )。时(shí )世(shì )祖(zǔ )镇(zhèn )彭(péng )城(chéng ),太(tài )祖(zǔ )遣(qiǎn )队(duì )主(zhǔ )吴(wú )香(xiāng )炉(lú )乘(chéng )驿(yì )敕(chì )世(shì )祖(zǔ ),遣(qiǎn )千(qiān )骑(qí ),赍(jī )三(sān )日(rì )粮(liáng )袭(xí )之(zhī )。世(shì )祖(zǔ )发(fā )百(bǎi )里(lǐ )内(nèi )马(mǎ ),得(dé )千(qiān )五(wǔ )百(bǎi )匹(pǐ )。众(zhòng )议(yì )举(jǔ )别(bié )驾(jià )刘(liú )延(yán )孙(sūn )为(wéi )元(yuán )帅(shuài ),延(yán )孙(sūn )辞(cí )不(bú )肯(kěn )行(háng ),举(jǔ )参(cān )军(jūn )刘(liú )泰(tài )之(zhī )自(zì )代(dài )。世(shì )祖(zǔ )以(yǐ )问(wèn )司(sī )马(mǎ )王(wáng )玄(xuán )谟(mó )、长(zhǎng )史(shǐ )张(zhāng )暢(chàng ),暢(chàng )等(děng )并(bìng )赞(zàn )成(chéng )之(zhī )。乃(nǎi )分(fèn )为(wéi )五(wǔ )军(jūn ),以(yǐ )泰(tài )之(zhī )为(wéi )元(yuán )帅(shuài ),与(yǔ )安(ān )北(běi )骑(qí )兵(bīng )行(háng )参(cān )军(jūn )垣(yuán )谦(qiān )之(zhī )、田(tián )曹(cáo )行(háng )参(cān )军(jūn )臧(zāng )肇(zhào )之(zhī )、集(jí )曹(cáo )行(háng )参(cān )军(jūn )尹(yǐn )定(dìng )、武(wǔ )陵(líng )国(guó )左(zuǒ )常(cháng )侍(shì )杜(dù )幼(yòu )文(wén )五(wǔ )人(rén ),各(gè )领(lǐng )其(qí )一(yī )。谦(qiān )之(zhī )领(lǐng )泰(tài )之(zhī )军(jūn )嗣(sì )殿(diàn )中(zhōng )将(jiāng )军(jūn )程(chéng )天(tiān )祚(zuò )督(dū )战(zhàn ),至(zhì )谯(qiáo )城(chéng ),更(gèng )简(jiǎn )阅(yuè )人(rén )马(mǎ ),得(dé )精(jīng )骑(qí )千(qiān )一(yī )百(bǎi )匹(pǐ ),直(zhí )向(xiàng )汝(rǔ )阳(yáng )。虏(lǔ )不(bú )意(yì )奇(qí )兵(bīng )从(cóng )北(běi )来(lái ),大(dà )营(yíng )在(zài )汝(rǔ )阳(yáng )北(běi ),去(qù )城(chéng )三(sān )里(lǐ )许(xǔ )。泰(tài )之(zhī )等(děng )至(zhì ),虏(lǔ )都(dōu )不(bú )觉(jiào ),驰(chí )入(rù )袭(xí )之(zhī ),杀(shā )三(sān )千(qiān )余(yú )人(rén ),烧(shāo )其(qí )辎(zī )重(zhòng )。营(yíng )内(nèi )有(yǒu )数(shù )区(qū )氈(zhān )屋(wū ),屋(wū )中(zhōng )皆(jiē )有(yǒu )帐(zhàng ),器(qì )仗(zhàng )甚(shèn )精(jīng ),食(shí )具(jù )皆(jiē )是(shì )金(jīn )银(yín ),帐(zhàng )内(nèi )诸(zhū )大(dà )主(zhǔ )帅(shuài ),悉(xī )杀(shā )之(zhī )。诸(zhū )亡(wáng )口(kǒu )悉(xī )得(dé )东(dōng )走(zǒu ),大(dà )呼(hū )云(yún ):“官(guān )军(jūn )痛(tòng )与(yǔ )手(shǒu )。”虏(lǔ )众(zhòng )一(yī )时(shí )奔(bēn )散(sàn ),因(yīn )追(zhuī )之(zhī ),行(háng )已(yǐ )经(jīng )日(rì ),人(rén )马(mǎ )疲(pí )倦(juàn ),引(yǐn )还(hái )汝(rǔ )南(nán )。城(chéng )内(nèi )有(yǒu )虏(lǔ )一(yī )幢(zhuàng ),马(mǎ )步(bù )可(kě )五(wǔ )百(bǎi ),登(dēng )城(chéng )望(wàng )知(zhī )泰(tài )之(zhī )无(wú )后(hòu )继(jì ),又(yòu )有(yǒu )别(bié )帅(shuài )钜(jù )鹿(lù )公(gōng )余(yú )嵩(sōng )自(zì )虎(hǔ )牢(láo )至(zhì ),因(yīn )引(yǐn )出(chū )击(jī )泰(tài )之(zhī )。泰(tài )之(zhī )军(jūn )未(wèi )食(shí ),旦(dàn )战(zhàn )已(yǐ )疲(pí )劳(láo ),结(jié )阵(zhèn )未(wèi )及(jí )定(dìng ),垣(yuán )谦(qiān )之(zhī )先(xiān )退(tuì ),因(yīn )是(shì )惊(jīng )乱(luàn ),弃(qì )仗(zhàng )奔(bēn )走(zǒu )。行(háng )迷(mí )道(dào )趋(qū )溵(yīn )水(shuǐ ),水(shuǐ )深(shēn )岸(àn )高(gāo ),人(rén )马(mǎ )悉(xī )走(zǒu )水(shuǐ )争(zhēng )渡(dù ),泰(tài )之(zhī )独(dú )不(bú )去(qù ),曰(yuē ):“丧(sàng )败(bài )如(rú )此(cǐ ),何(hé )面(miàn )复(fù )还(hái )。”下(xià )马(mǎ )坐(zuò )地(dì ),为(wéi )虏(lǔ )所(suǒ )杀(shā )。肇(zhào )之(zhī )溺(nì )水(shuǐ )死(sǐ ),天(tiān )祚(zuò )为(wéi )虏(lǔ )所(suǒ )执(zhí ),谦(qiān )之(zhī )、定(dìng )、幼(yòu )文(wén )及(jí )将(jiāng )士(shì )免(miǎn )者(zhě )九(jiǔ )百(bǎi )余(yú )人(rén ),马(mǎ )至(zhì )者(zhě )四(sì )百(bǎi )匹(pǐ )。世(shì )祖(zǔ )降(jiàng )安(ān )北(běi )之(zhī )号(hào )为(wéi )镇(zhèn )军(jūn )将(jiāng )军(jūn ),玄(xuán )谟(mó )、延(yán )孙(sūn )免(miǎn )官(guān ),暢(chàng )免(miǎn )所(suǒ )领(lǐng )沛(pèi )郡(jùn ),谦(qiān )之(zhī )伏(fú )诛(zhū ),定(dìng )、幼(yòu )文(wén )付(fù )尚(shàng )方(fāng )。

焘(tāo )初(chū )闻(wén )汝(rǔ )阳(yáng )败(bài ),又(yòu )传(chuán )彭(péng )城(chéng )有(yǒu )系(xì )军(jūn ),大(dà )惧(jù ),谓(wèi )其(qí )众(zhòng )曰(yuē ):“但(dàn )闻(wén )淮(huái )南(nán )遣(qiǎn )军(jūn ),乃(nǎi )复(fù )有(yǒu )奇(qí )兵(bīng )出(chū )。今(jīn )年(nián )将(jiāng )堕(duò )人(rén )计(jì )中(zhōng )。”即(jí )烧(shāo )攻(gōng )具(jù ),欲(yù )走(zǒu )。会(huì )泰(tài )之(zhī )死(sǐ )问(wèn )续(xù )至(zhì ),乃(nǎi )停(tíng )寿(shòu )阳(yáng )。遣(qiǎn )刘(liú )康(kāng )祖(zǔ )救(jiù )悬(xuán )瓠(hù ),焘(tāo )亦(yì )遣(qiǎn )任(rèn )城(chéng )公(gōng )拒(jù )康(kāng )祖(zǔ ),与(yǔ )战(zhàn )破(pò )之(zhī ),斩(zhǎn )任(rèn )城(chéng )。焘(tāo )攻(gōng )城(chéng )四(sì )十(shí )二(èr )日(rì )不(bú )拔(bá ),死(sǐ )者(zhě )甚(shèn )多(duō ),任(rèn )城(chéng )又(yòu )死(sǐ ),康(kāng )祖(zǔ )救(jiù )军(jūn )渐(jiàn )进(jìn ),乃(nǎi )委(wěi )罪(zuì )大(dà )将(jiāng ),多(duō )所(suǒ )斩(zhǎn )戮(lù ),倍(bèi )道(dào )奔(bēn )走(zǒu )。太(tài )祖(zǔ )嘉(jiā )宪(xiàn )固(gù )守(shǒu ),诏(zhào )曰(yuē ):“右(yòu )军(jūn )行(háng )参(cān )军(jūn )、行(háng )汝(rǔ )南(nán )新(xīn )蔡(cài )二(èr )郡(jùn )军(jūn )事(shì )陈(chén )宪(xiàn ),尽(jìn )力(lì )捍(hàn )御(yù ),全(quán )城(chéng )摧(cuī )寇(kòu ),忠(zhōng )敢(gǎn )之(zhī )效(xiào ),宜(yí )加(jiā )显(xiǎn )擢(zhuó ),可(kě )龙(lóng )骧(xiāng )将(jiāng )军(jūn )、汝(rǔ )南(nán )新(xīn )蔡(cài )二(èr )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )。”又(yòu )以(yǐ )布(bù )万(wàn )匹(pǐ )委(wěi )宪(xiàn )分(fèn )赐(cì )汝(rǔ )南(nán )城(chéng )内(nèi )文(wén )武(wǔ )吏(lì )民(mín )战(zhàn )守(shǒu )勤(qín )劳(láo )者(zhě )。

焘(tāo )虽(suī )不(bú )克(kè )悬(xuán )瓠(hù ),而(ér )虏(lǔ )掠(luě )甚(shèn )多(duō ),南(nán )师(shī )屡(lǚ )无(wú )功(gōng ),为(wéi )焘(tāo )所(suǒ )轻(qīng )侮(wǔ )。与(yǔ )太(tài )祖(zǔ )书(shū )曰(yuē ):

彼(bǐ )前(qián )使(shǐ )间(jiān )谍(dié ),詃(jiǎn )略(luè )奸(jiān )人(rén ),窃(qiè )闻(wén )硃(zhū )修(xiū )之(zhī )、申(shēn )谟(mó ),近(jìn )复(fù )得(dé )胡(hú )崇(chóng )之(zhī ),败(bài )军(jūn )之(zhī )将(jiāng ),国(guó )有(yǒu )常(cháng )刑(xíng ),乃(nǎi )皆(jiē )用(yòng )为(wéi )方(fāng )州(zhōu ),虞(yú )我(wǒ )之(zhī )隙(xì ),以(yǐ )自(zì )慰(wèi )庆(qìng )。得(dé )我(wǒ )普(pǔ )钟(zhōng )蔡(cài )一(yī )竖(shù )子(zǐ ),何(hé )所(suǒ )损(sǔn )益(yì ),无(wú )异(yì )得(dé )我(wǒ )举(jǔ )国(guó )之(zhī )民(mín ),厚(hòu )加(jiā )奉(fèng )养(yǎng )。禽(qín )我(wǒ )卑(bēi )将(jiāng )卫(wèi )拔(bá ),非(fēi )其(qí )身(shēn ),各(gè )便(biàn )锁(suǒ )腰(yāo )苦(kǔ )役(yì )以(yǐ )辱(rǔ )之(zhī )。观(guān )此(cǐ )所(suǒ )行(háng ),足(zú )知(zhī )彼(bǐ )之(zhī )大(dà )趣(qù ),辨(biàn )校(xiào )以(yǐ )来(lái ),非(fēi )一(yī )朝(cháo )一(yī )夕(xī )也(yě )。

顷(qǐng )关(guān )中(zhōng )盖(gài )吴(wú )反(fǎn )逆(nì ),扇(shàn )动(dòng )陇(lǒng )右(yòu )氐(dī )、羌(qiāng ),彼(bǐ )复(fù )使(shǐ )人(rén )就(jiù )而(ér )诱(yòu )劝(quàn )之(zhī )。丈(zhàng )夫(fū )遗(yí )以(yǐ )弓(gōng )矢(shǐ ),妇(fù )人(rén )遗(yí )以(yǐ )环(huán )钏(chuàn ),是(shì )曹(cáo )正(zhèng )欲(yù )谲(jué )诳(kuáng )取(qǔ )赂(lù ),岂(qǐ )有(yǒu )远(yuǎn )相(xiàng )顺(shùn )从(cóng )。为(wéi )大(dà )丈(zhàng )夫(fū )之(zhī )法(fǎ ),何(hé )不(bú )自(zì )来(lái )取(qǔ )之(zhī ),而(ér )以(yǐ )货(huò )詃(jiǎn )引(yǐn )诱(yòu )我(wǒ )边(biān )民(mín ),募(mù )往(wǎng )者(zhě )复(fù )除(chú )七(qī )年(nián ),是(shì )赏(shǎng )奸(jiān )人(rén )也(yě )。我(wǒ )今(jīn )来(lái )至(zhì )此(cǐ )土(tǔ ),所(suǒ )得(dé )多(duō )少(shǎo ),孰(shú )与(yǔ )彼(bǐ )前(qián )后(hòu )得(dé )我(wǒ )民(mín )户(hù )邪(xié )。彼(bǐ )今(jīn )若(ruò )欲(yù )保(bǎo )全(quán )社(shè )稷(jì ),存(cún )刘(liú )氏(shì )血(xuè )食(shí )者(zhě ),当(dāng )割(gē )江(jiāng )以(yǐ )北(běi )输(shū )之(zhī ),摄(shè )守(shǒu )南(nán )度(dù ),如(rú )此(cǐ )释(shì )江(jiāng )南(nán )使(shǐ )彼(bǐ )居(jū )之(zhī )。不(bú )然(rán ),可(kě )善(shàn )敕(chì )方(fāng )镇(zhèn )、刺(cì )史(shǐ )、守(shǒu )宰(zǎi ),严(yán )供(gòng )张(zhāng )之(zhī )具(jù ),来(lái )秋(qiū )当(dāng )往(wǎng )取(qǔ )扬(yáng )州(zhōu ),大(dà )势(shì )已(yǐ )至(zhì ),终(zhōng )不(bú )相(xiàng )纵(zòng )。顷(qǐng )者(zhě )往(wǎng )索(suǒ )真(zhēn )珠(zhū )珰(dāng ),略(luè )不(bú )相(xiàng )与(yǔ ),今(jīn )所(suǒ )馘(guó )截(jié )髑(dú )髅(lóu ),可(kě )当(dāng )几(jǐ )诈(zhà )珠(zhū )珰(dāng )也(yě )。

彼(bǐ )往(wǎng )日(rì )北(běi )通(tōng )芮(ruì )芮(ruì ),西(xī )结(jié )赫(hè )连(lián )、蒙(méng )逊(xùn )、吐(tǔ )谷(gǔ )浑(hún ),东(dōng )连(lián )冯(féng )弘(hóng )、高(gāo )丽(lì )。凡(fán )此(cǐ )数(shù )国(guó ),我(wǒ )皆(jiē )灭(miè )之(zhī )。以(yǐ )此(cǐ )而(ér )观(guān ),彼(bǐ )岂(qǐ )能(néng )独(dú )立(lì )!芮(ruì )芮(ruì )吴(wú )提(tí )以(yǐ )死(sǐ ),其(qí )子(zǐ )菟(tú )害(hài )真(zhēn )袭(xí )其(qí )凶(xiōng )迹(jì ),以(yǐ )今(jīn )年(nián )二(èr )月(yuè )复(fù )死(sǐ )。我(wǒ )今(jīn )北(běi )征(zhēng ),先(xiān )除(chú )有(yǒu )足(zú )之(zhī )寇(kòu )。彼(bǐ )若(ruò )不(bú )从(cóng )命(mìng ),来(lái )秋(qiū )当(dāng )复(fù )往(wǎng )取(qǔ )。以(yǐ )彼(bǐ )无(wú )足(zú ),故(gù )不(bú )先(xiān )致(zhì )讨(tǎo )。诸(zhū )方(fāng )已(yǐ )定(dìng ),不(bú )复(fù )相(xiàng )释(shì )。

我(wǒ )往(wǎng )之(zhī )日(rì ),彼(bǐ )作(zuò )何(hé )方(fāng )计(jì ),为(wéi )堑(qiàn )城(chéng )自(zì )守(shǒu ),为(wéi )筑(zhù )垣(yuán )以(yǐ )自(zì )鄣(zhāng )也(yě )。彼(bǐ )土(tǔ )小(xiǎo )雨(yǔ ),水(shuǐ )便(biàn )迫(pò )掖(yè ),彼(bǐ )能(néng )水(shuǐ )中(zhōng )射(shè )我(wǒ )也(yě )。我(wǒ )显(xiǎn )然(rán )往(wǎng )取(qǔ )扬(yáng )州(zhōu ),不(bú )若(ruò )彼(bǐ )翳(yì )行(háng )窃(qiè )步(bù )也(yě )。彼(bǐ )来(lái )侦(zhēn )谍(dié ),我(wǒ )已(yǐ )禽(qín )之(zhī )放(fàng )还(hái ),其(qí )人(rén )目(mù )所(suǒ )尽(jìn )见(jiàn ),委(wěi )曲(qǔ )善(shàn )问(wèn )之(zhī )。彼(bǐ )前(qián )使(shǐ )裴(péi )方(fāng )明(míng )取(qǔ )仇(chóu )池(chí ),既(jì )得(dé ),疾(jí )其(qí )勇(yǒng )功(gōng ),不(bú )能(néng )容(róng )。有(yǒu )臣(chén )如(rú )此(cǐ ),尚(shàng )杀(shā )之(zhī ),乌(wū )得(dé )与(yǔ )我(wǒ )校(xiào )邪(xié )!彼(bǐ )非(fēi )敌(dí )也(yě )。彼(bǐ )常(cháng )愿(yuàn )欲(yù )共(gòng )我(wǒ )一(yī )过(guò )交(jiāo )战(zhàn ),我(wǒ )亦(yì )不(bú )痴(chī ),复(fù )不(bú )是(shì )苻(fú )坚(jiān )。何(hé )时(shí )与(yǔ )彼(bǐ )交(jiāo )战(zhàn ),昼(zhòu )则(zé )遣(qiǎn )骑(qí )围(wéi )绕(rào ),夜(yè )则(zé )离(lí )彼(bǐ )百(bǎi )里(lǐ )宿(xiǔ )去(qù ),彼(bǐ )人(rén )民(mín )好(hǎo ),降(jiàng )我(wǒ )者(zhě )驱(qū )来(lái ),不(bú )好(hǎo )者(zhě )尽(jìn )刺(cì )杀(shā )之(zhī )。近(jìn )有(yǒu )谷(gǔ )米(mǐ ),我(wǒ )都(dōu )啖(dàn )尽(jìn ),彼(bǐ )军(jūn )复(fù )欲(yù )食(shí )啖(dàn )何(hé )物(wù ),能(néng )过(guò )十(shí )日(rì )邪(xié )?彼(bǐ )吴(wú )人(rén )正(zhèng )有(yǒu )斫(zhuó )营(yíng )伎(jì ),我(wǒ )亦(yì )知(zhī )彼(bǐ )情(qíng ),离(lí )彼(bǐ )百(bǎi )里(lǐ )止(zhǐ )宿(xiǔ ),虽(suī )彼(bǐ )军(jūn )三(sān )里(lǐ )安(ān )逻(luó ),使(shǐ )首(shǒu )尾(wěi )相(xiàng )次(cì ),募(mù )人(rén )裁(cái )五(wǔ )十(shí )里(lǐ ),天(tiān )自(zì )明(míng )去(qù ),此(cǐ )募(mù )人(rén )头(tóu )何(hé )得(dé )不(bú )输(shū )我(wǒ )也(yě )。彼(bǐ )谓(wèi )我(wǒ )攻(gōng )城(chéng )日(rì ),当(dāng )掘(jué )堑(qiàn )围(wéi )守(shǒu ),欲(yù )出(chū )来(lái )斫(zhuó )营(yíng ),我(wǒ )亦(yì )不(bú )近(jìn )城(chéng )围(wéi )彼(bǐ ),止(zhǐ )筑(zhù )堤(dī )引(yǐn )水(shuǐ ),灌(guàn )城(chéng )取(qǔ )之(zhī )。彼(bǐ )扬(yáng )州(zhōu )城(chéng )南(nán )北(běi )门(mén )有(yǒu )两(liǎng )江(jiāng )水(shuǐ ),此(cǐ )二(èr )水(shuǐ )引(yǐn )用(yòng ),自(zì )可(kě )如(rú )人(rén )意(yì )也(yě )。知(zhī )彼(bǐ )公(gōng )时(shí )旧(jiù )臣(chén ),都(dōu )已(yǐ )杀(shā )尽(jìn ),彼(bǐ )臣(chén )若(ruò )在(zài ),年(nián )几(jǐ )虽(suī )老(lǎo ),犹(yóu )有(yǒu )智(zhì )策(cè ),今(jīn )已(yǐ )杀(shā )尽(jìn ),岂(qǐ )不(bú )天(tiān )资(zī )我(wǒ )也(yě )。取(qǔ )彼(bǐ )亦(yì )不(bú )须(xū )我(wǒ )兵(bīng )刃(rèn ),此(cǐ )有(yǒu )能(néng )祝(zhù )婆(pó )罗(luó )门(mén ),使(shǐ )鬼(guǐ )缚(fù )彼(bǐ )送(sòng )来(lái )也(yě )。

此(cǐ )后(hòu )复(fù )求(qiú )通(tōng )和(hé ),闻(wén )太(tài )祖(zǔ )有(yǒu )北(běi )伐(fá )意(yì ),又(yòu )与(yǔ )书(shū )曰(yuē ):“彼(bǐ )此(cǐ )和(hé )好(hǎo ),居(jū )民(mín )连(lián )接(jiē ),为(wéi )日(rì )已(yǐ )久(jiǔ ),而(ér )彼(bǐ )无(wú )厌(yàn ),诱(yòu )我(wǒ )边(biān )民(mín ),其(qí )有(yǒu )往(wǎng )者(zhě ),复(fù )之(zhī )七(qī )年(nián )。去(qù )春(chūn )南(nán )巡(xún ),因(yīn )省(shěng )我(wǒ )民(mín ),即(jí )使(shǐ )驱(qū )还(hái )。自(zì )天(tiān )地(dì )启(qǐ )辟(pì )已(yǐ )来(lái ),争(zhēng )天(tiān )下(xià )者(zhě ),非(fēi )唯(wéi )我(wǒ )二(èr )人(rén )而(ér )已(yǐ )。今(jīn )闻(wén )彼(bǐ )自(zì )来(lái ),设(shè )能(néng )至(zhì )中(zhōng )山(shān )及(jí )桑(sāng )乾(qián )川(chuān ),随(suí )意(yì )而(ér )行(háng ),来(lái )亦(yì )不(bú )迎(yíng ),去(qù )亦(yì )不(bú )送(sòng )。若(ruò )厌(yàn )其(qí )区(qū )宇(yǔ )者(zhě ),可(kě )来(lái )平(píng )城(chéng )居(jū ),我(wǒ )往(wǎng )扬(yáng )州(zhōu )住(zhù ),且(qiě )可(kě )博(bó )其(qí )土(tǔ )地(dì )。伧(chen )人(rén )谓(wèi )换(huàn )易(yì )为(wéi )博(bó )。彼(bǐ )年(nián )已(yǐ )五(wǔ )十(shí ),未(wèi )尝(cháng )出(chū )户(hù ),虽(suī )自(zì )力(lì )而(ér )来(lái ),如(rú )三(sān )岁(suì )婴(yīng )兒(ér ),复(fù )何(hé )知(zhī )我(wǒ )鲜(xiān )卑(bēi )常(cháng )马(mǎ )背(bèi )中(zhōng )领(lǐng )上(shàng )生(shēng )活(huó )。更(gèng )无(wú )余(yú )物(wù )可(kě )以(yǐ )相(xiàng )与(yǔ ),今(jīn )送(sòng )猎(liè )白(bái )鹿(lù )马(mǎ )十(shí )二(èr )匹(pǐ )并(bìng )氈(zhān )药(yào )等(děng )物(wù )。彼(bǐ )来(lái )马(mǎ )力(lì )不(bú )足(zú ),可(kě )乘(chéng )之(zhī )。道(dào )里(lǐ )来(lái )远(yuǎn ),或(huò )不(bú )服(fú )水(shuǐ )土(tǔ ),药(yào )自(zì )可(kě )疗(liáo )。”其(qí )年(nián ),大(dà )举(jǔ )北(běi )讨(tǎo ),下(xià )诏(zhào )曰(yuē ):

虏(lǔ )近(jìn )虽(suī )摧(cuī )挫(cuò ),兽(shòu )心(xīn )靡(mí )革(gé ),驱(qū )逼(bī )遗(yí )氓(máng ),复(fù )规(guī )窃(qiè )暴(bào )。比(bǐ )得(dé )河(hé )朔(shuò )秦(qín )雍(yōng )华(huá )戎(róng )表(biǎo )疏(shū ),归(guī )诉(sù )困(kùn )棘(jí ),跂(qí )望(wàng )绥(suí )拯(zhěng ),潜(qián )相(xiàng )纠(jiū )结(jié ),以(yǐ )候(hòu )王(wáng )师(shī )。并(bìng )陈(chén )芮(ruì )芮(ruì )此(cǐ )春(chūn )因(yīn )其(qí )来(lái )掠(luě ),掩(yǎn )袭(xí )巢(cháo )窟(kū ),种(zhǒng )落(luò )畜(chù )牧(mù ),所(suǒ )亡(wáng )太(tài )半(bàn ),连(lián )岁(suì )相(xiàng )持(chí ),于(yú )今(jīn )未(wèi )解(jiě )。又(yòu )猜(cāi )虐(nuè )互(hù )发(fā ),亲(qīn )党(dǎng )诛(zhū )残(cán ),根(gēn )本(běn )危(wēi )敝(bì ),自(zì )相(xiàng )残(cán )殄(tiǎn )。芮(ruì )芮(ruì )间(jiān )使(shǐ )适(shì )至(zhì ),所(suǒ )说(shuō )并(bìng )符(fú ),远(yuǎn )输(shū )诚(chéng )款(kuǎn ),誓(shì )为(wéi )犄(jī )角(jiǎo )。遐(xiá )迩(ěr )注(zhù )情(qíng ),既(jì )宜(yí )赴(fù )奖(jiǎng ),且(qiě )水(shuǐ )雨(yǔ )丰(fēng )澍(shù ),舟(zhōu )楫(jí )流(liú )通(tōng ),经(jīng )略(luè )之(zhī )会(huì ),实(shí )在(zài )兹(zī )日(rì )。

可(kě )遣(qiǎn )宁(níng )朔(shuò )将(jiāng )军(jūn )王(wáng )玄(xuán )谟(mó )率(lǜ )太(tài )子(zǐ )步(bù )兵(bīng )校(xiào )尉(wèi )沈(shěn )庆(qìng )之(zhī )、镇(zhèn )军(jūn )谘(zī )议(yì )参(cān )军(jūn )申(shēn )坦(tǎn )等(děng ),戈(gē )船(chuán )一(yī )万(wàn ),前(qián )驱(qū )入(rù )河(hé )。使(shǐ )持(chí )节(jiē )、督(dū )青(qīng )冀(jì )幽(yōu )三(sān )州(zhōu )徐(xú )州(zhōu )之(zhī )东(dōng )安(ān )东(dōng )莞(wǎn )二(èr )郡(jùn )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、辅(fǔ )国(guó )将(jiāng )军(jūn )、青(qīng )冀(jì )二(èr )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )霄(xiāo )城(chéng )侯(hóu )萧(xiāo )斌(bīn ),推(tuī )三(sān )齐(qí )之(zhī )锋(fēng ),为(wéi )之(zhī )统(tǒng )帅(shuài )。持(chí )节(jiē )、都(dōu )督(dū )徐(xú )兗(yǎn )青(qīng )冀(jì )幽(yōu )五(wǔ )州(zhōu )豫(yù )州(zhōu )之(zhī )梁(liáng )郡(jùn )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、镇(zhèn )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )、徐(xú )兗(yǎn )二(èr )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )武(wǔ )陵(líng )王(wáng )骏(jùn ),总(zǒng )四(sì )州(zhōu )之(zhī )众(zhòng ),水(shuǐ )陆(lù )并(bìng )驱(qū )。太(tài )子(zǐ )左(zuǒ )卫(wèi )率(lǜ )始(shǐ )兴(xìng )县(xiàn )五(wǔ )等(děng )侯(hóu )臧(zāng )质(zhì )勒(lè )东(dōng )宫(gōng )禁(jìn )兵(bīng ),统(tǒng )骁(xiāo )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )安(ān )复(fù )县(xiàn )开(kāi )国(guó )侯(hóu )王(wáng )方(fāng )回(huí )、建(jiàn )武(wǔ )将(jiāng )军(jūn )安(ān )蛮(mán )司(sī )马(mǎ )新(xīn )康(kāng )县(xiàn )开(kāi )国(guó )男(nán )刘(liú )康(kāng )祖(zǔ )、右(yòu )军(jūn )参(cān )军(jūn )事(shì )梁(liáng )坦(tǎn )步(bù )骑(qí )十(shí )万(wàn ),径(jìng )造(zào )许(xǔ )、洛(luò )。使(shǐ )持(chí )节(jiē )、督(dū )豫(yù )司(sī )雍(yōng )秦(qín )并(bìng )五(wǔ )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、右(yòu )将(jiāng )军(jūn )、豫(yù )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )、领(lǐng )安(ān )蛮(mán )校(xiào )尉(wèi )南(nán )平(píng )王(wáng )铄(shuò )悉(xī )荆(jīng )、河(hé )之(zhī )师(shī ),方(fāng )轨(guǐ )继(jì )进(jìn )。东(dōng )西(xī )齐(qí )举(jǔ ),宜(yí )有(yǒu )董(dǒng )一(yī ),使(shǐ )持(chí )节(jiē )、侍(shì )中(zhōng )、都(dōu )督(dū )扬(yáng )南(nán )徐(xú )二(èr )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、太(tài )尉(wèi )、领(lǐng )司(sī )徒(tú )、录(lù )尚(shàng )书(shū )、太(tài )子(zǐ )太(tài )傅(fù )、国(guó )子(zǐ )祭(jì )酒(jiǔ )江(jiāng )夏(xià )王(wáng )义(yì )恭(gōng ),德(dé )望(wàng )兼(jiān )崇(chóng ),风(fēng )略(luè )遐(xiá )被(bèi ),即(jí )可(kě )三(sān )府(fǔ )文(wén )武(wǔ ),并(bìng )被(bèi )以(yǐ )中(zhōng )仪(yí )精(jīng )卒(zú ),出(chū )次(cì )徐(xú )方(fāng ),为(wéi )众(zhòng )军(jūn )节(jiē )度(dù )。别(bié )府(fǔ )司(sī )空(kōng )府(fǔ )使(shǐ )所(suǒ )督(dū )诸(zhū )镇(zhèn ),各(gè )遣(qiǎn )虎(hǔ )旅(lǚ ),数(shù )道(dào )争(zhēng )先(xiān )。督(dū )梁(liáng )南(nán )北(běi )秦(qín )三(sān )州(zhōu )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、绥(suí )远(yuǎn )将(jiāng )军(jūn )、西(xī )戎(róng )校(xiào )尉(wèi )、梁(liáng )南(nán )北(běi )秦(qín )三(sān )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )秀(xiù )之(zhī ),统(tǒng )辅(fǔ )国(guó )将(jiāng )军(jūn )杨(yáng )文(wén )德(dé )、宣(xuān )威(wēi )将(jiāng )军(jūn )巴(bā )西(xī )梓(zǐ )潼(tóng )二(èr )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )刘(liú )弘(hóng )宗(zōng ),连(lián )旗(qí )深(shēn )入(rù ),震(zhèn )荡(dàng )汧(qiān )、陇(lǒng )。护(hù )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )、封(fēng )阳(yáng )县(xiàn )开(kāi )国(guó )侯(hóu )萧(xiāo )思(sī )话(huà ),部(bù )龙(lóng )骧(xiāng )将(jiāng )军(jūn )杜(dù )坦(tǎn )、宁(níng )远(yuǎn )将(jiāng )军(jūn )竟(jìng )陵(líng )太(tài )守(shǒu )南(nán )城(chéng )县(xiàn )开(kāi )国(guó )侯(hóu )刘(liú )德(dé )愿(yuàn ),籍(jí )荆(jīng )雍(yōng )之(zhī )劲(jìn ),揽(lǎn )群(qún )师(shī )之(zhī )锐(ruì ),宜(yí )由(yóu )武(wǔ )关(guān ),稜(léng )威(wēi )震(zhèn )氵(sān )彦(yàn )。指(zhǐ )授(shòu )之(zhī )宜(yí ),委(wěi )司(sī )空(kōng )义(yì )宣(xuān )议(yì )量(liàng )。

是(shì )岁(suì ),军(jūn )旅(lǚ )大(dà )起(qǐ ),王(wáng )公(gōng )妃(fēi )主(zhǔ )及(jí )朝(cháo )士(shì )牧(mù )守(shǒu ),各(gè )献(xiàn )金(jīn )帛(bó )等(děng )物(wù ),以(yǐ )助(zhù )国(guó )用(yòng ),下(xià )及(jí )富(fù )室(shì )小(xiǎo )民(mín ),亦(yì )有(yǒu )献(xiàn )私(sī )财(cái )至(zhì )数(shù )十(shí )万(wàn )者(zhě )。又(yòu )以(yǐ )兵(bīng )力(lì )不(bú )足(zú ),尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )仆(pú )射(shè )何(hé )尚(shàng )之(zhī )参(cān )议(yì )发(fā )南(nán )兗(yǎn )州(zhōu )三(sān )五(wǔ )民(mín )丁(dīng ),父(fù )祖(zǔ )伯(bó )叔(shū )兄(xiōng )弟(dì )仕(shì )州(zhōu )居(jū )职(zhí )从(cóng )事(shì )、及(jí )仕(shì )北(běi )徐(xú )兗(yǎn )为(wéi )皇(huáng )弟(dì )皇(huáng )子(zǐ )从(cóng )事(shì )、庶(shù )姓(xìng )主(zhǔ )簿(bù )、诸(zhū )皇(huáng )弟(dì )皇(huáng )子(zǐ )府(fǔ )参(cān )军(jūn )督(dū )护(hù )国(guó )三(sān )令(lìng )以(yǐ )上(shàng )相(xiàng )府(fǔ )舍(shě )者(zhě ),不(bú )在(zài )发(fā )例(lì ),其(qí )余(yú )悉(xī )倩(qiàn )暂(zàn )行(háng )征(zhēng )。符(fú )到(dào )十(shí )日(rì )装(zhuāng )束(shù ),缘(yuán )江(jiāng )五(wǔ )郡(jùn )集(jí )广(guǎng )陵(líng ),缘(yuán )淮(huái )三(sān )郡(jùn )集(jí )盱(xū )眙(yí )。又(yòu )募(mù )天(tiān )下(xià )弩(nǔ )手(shǒu ),不(bú )问(wèn )所(suǒ )从(cóng ),若(ruò )有(yǒu )马(mǎ )步(bù )众(zhòng )艺(yì )武(wǔ )力(lì )之(zhī )士(shì )应(yīng )科(kē )者(zhě ),皆(jiē )加(jiā )厚(hòu )赏(shǎng )。有(yǒu )司(sī )又(yòu )奏(zòu )军(jūn )用(yòng )不(bú )充(chōng ),扬(yáng )、南(nán )徐(xú )、兗(yǎn )、江(jiāng )四(sì )州(zhōu )富(fù )有(yǒu )之(zhī )民(mín ),家(jiā )资(zī )满(mǎn )五(wǔ )十(shí )万(wàn ),僧(sēng )尼(ní )满(mǎn )二(èr )十(shí )万(wàn )者(zhě ),并(bìng )四(sì )分(fèn )换(huàn )一(yī ),过(guò )此(cǐ )率(lǜ )讨(tǎo ),事(shì )息(xī )即(jí )还(hái )。

历(lì )城(chéng )建(jiàn )武(wǔ )府(fǔ )司(sī )马(mǎ )申(shēn )元(yuán )吉(jí )率(lǜ )马(mǎ )步(bù )囗(wéi )余(yú )人(rén )向(xiàng )确(què )磝(áo ),取(qǔ )泗(sì )渎(dú )口(kǒu )。虏(lǔ )确(què )磝(áo )戍(shù )主(zhǔ )、济(jì )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )王(wáng )买(mǎi )德(dé )凭(píng )城(chéng )拒(jù )战(zhàn ),元(yuán )吉(jí )破(pò )之(zhī )。买(mǎi )德(dé )弃(qì )城(chéng )走(zǒu ),获(huò )奴(nú )婢(bì )一(yī )百(bǎi )四(sì )十(shí )口(kǒu ),马(mǎ )二(èr )百(bǎi )余(yú )匹(pǐ ),驴(lǘ )骡(luó )二(èr )百(bǎi ),牛(niú )羊(yáng )各(gè )千(qiān )余(yú )头(tóu ),氈(zhān )七(qī )百(bǎi )领(lǐng ),粗(cū )细(xì )车(chē )三(sān )百(bǎi )五(wǔ )十(shí )乘(chéng ),地(dì )仓(cāng )四(sì )十(shí )二(èr )所(suǒ ),粟(sù )五(wǔ )十(shí )余(yú )万(wàn )斛(hú ),城(chéng )内(nèi )居(jū )民(mín )私(sī )储(chǔ )又(yòu )二(èr )十(shí )万(wàn )斛(hú ),虏(lǔ )田(tián )五(wǔ )谷(gǔ )三(sān )百(bǎi )顷(qǐng ),铁(tiě )三(sān )万(wàn )斤(jīn ),大(dà )小(xiǎo )铁(tiě )器(qì )九(jiǔ )千(qiān )余(yú )口(kǒu ),余(yú )器(qì )仗(zhàng )杂(zá )物(wù )称(chēng )此(cǐ )。

玄(xuán )谟(mó )攻(gōng )滑(huá )台(tái )不(bú )克(kè ),焘(tāo )自(zì )率(lǜ )大(dà )众(zhòng )渡(dù )河(hé ),玄(xuán )谟(mó )败(bài )走(zǒu )。焘(tāo )从(cóng )弟(dì )永(yǒng )昌(chāng )王(wáng )库(kù )仁(rén )真(zhēn )发(fā )关(guān )西(xī )兵(bīng )趋(qū )汝(rǔ )、颍(yǐng ),从(cóng )弟(dì )高(gāo )梁(liáng )王(wáng )阿(ā )斗(dòu )泥(ní )青(qīng )州(zhōu )道(dào ),焘(tāo )自(zì )确(què )磝(áo ),并(bìng )南(nán )出(chū )。诸(zhū )镇(zhèn )悉(xī )敛(liǎn )民(mín )保(bǎo )城(chéng )。其(qí )十(shí )一(yī )月(yuè )至(zhì )邹(zōu )山(shān ),邹(zōu )山(shān )戍(shù )主(zhǔ )、宣(xuān )威(wēi )将(jiāng )军(jūn )、鲁(lǔ )阳(yáng )平(píng )二(èr )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )崔(cuī )耶(yē )利(lì )败(bài )没(méi )。焘(tāo )登(dēng )邹(zōu )山(shān ),见(jiàn )秦(qín )始(shǐ )皇(huáng )刻(kè )石(shí ),使(shǐ )人(rén )排(pái )倒(dǎo )之(zhī )。遣(qiǎn )楚(chǔ )王(wáng )树(shù )洛(luò )真(zhēn )、南(nán )康(kāng )侯(hóu )杜(dù )道(dào )隽(jùn )进(jìn )军(jūn )清(qīng )西(xī ),至(zhì )萧(xiāo )城(chéng );步(bù )尼(ní )公(gōng )进(jìn )军(jūn )清(qīng )东(dōng ),至(zhì )留(liú )城(chéng )。世(shì )祖(zǔ )遣(qiǎn )参(cān )军(jūn )马(mǎ )文(wén )恭(gōng )至(zhì )萧(xiāo )城(chéng ),江(jiāng )夏(xià )王(wáng )义(yì )恭(gōng )遣(qiǎn )军(jūn )主(zhǔ )嵇(jī )玄(xuán )敬(jìng )至(zhì )留(liú )城(chéng ),并(bìng )为(wéi )觇(chān )候(hòu )。萧(xiāo )城(chéng )虏(lǔ )偃(yǎn )旗(qí )旌(jīng ),文(wén )恭(gōng )斥(chì )候(hòu )不(bú )明(míng ),卒(zú )与(yǔ )相(xiàng )遇(yù ),乃(nǎi )舍(shě )汴(biàn )趣(qù )南(nán )山(shān );东(dōng )至(zhì )山(shān )而(ér )虏(lǔ )围(wéi )合(hé ),文(wén )恭(gōng )战(zhàn )败(bài ),仅(jǐn )以(yǐ )身(shēn )免(miǎn )。玄(xuán )敬(jìng )亦(yì )与(yǔ )留(liú )城(chéng )虏(lǔ )相(xiàng )值(zhí ),幢(zhuàng )主(zhǔ )华(huá )钦(qīn )继(jì )其(qí )后(hòu ),虏(lǔ )望(wàng )玄(xuán )敬(jìng )后(hòu )有(yǒu )军(jūn ),引(yǐn )去(qù ),趋(qū )苞(bāo )桥(qiáo )。至(zhì ),欲(yù )渡(dù )清(qīng )西(xī ),沛(pèi )县(xiàn )民(mín )烧(shāo )苞(bāo )桥(qiáo ),夜(yè )于(yú )林(lín )中(zhōng )击(jī )鼓(gǔ )。虏(lǔ )谓(wèi )官(guān )军(jūn )大(dà )至(zhì ),争(zhēng )渡(dù )苞(bāo )水(shuǐ ),水(shuǐ )深(shēn ),溺(nì )死(sǐ )殆(dài )半(bàn )。

先(xiān )是(shì ),焘(tāo )遣(qiǎn )员(yuán )外(wài )散(sàn )骑(qí )侍(shì )郎(láng )王(wáng )老(lǎo )寿(shòu )乘(chéng )驿(yì )就(jiù )太(tài )祖(zǔ )乞(qǐ )黄(huáng )甘(gān ),太(tài )祖(zǔ )饷(xiǎng )甘(gān )十(shí )簿(bù )、甘(gān )蔗(zhè )千(qiān )挺(tǐng )。并(bìng )就(jiù )求(qiú )马(mǎ ),曰(yuē ):“自(zì )顷(qǐng )岁(suì )成(chéng )民(mín )阜(fù ),朝(cháo )野(yě )无(wú )虞(yú ),春(chūn )末(mò )当(dāng )东(dōng )巡(xún )吴(wú )、会(huì ),以(yǐ )尽(jìn )游(yóu )豫(yù )。临(lín )沧(cāng )海(hǎi ),探(tàn )禹(yǔ )穴(xué ),陟(zhì )姑(gū )苏(sū )之(zhī )台(tái ),搜(sōu )长(zhǎng )洲(zhōu )之(zhī )苑(yuàn ),舟(zhōu )楫(jí )虽(suī )盛(shèng ),寡(guǎ )于(yú )良(liáng )驷(sì ),想(xiǎng )能(néng )惠(huì )以(yǐ )逸(yì )足(zú ),令(lìng )及(jí )此(cǐ )行(háng )。”老(lǎo )寿(shòu )反(fǎn )命(mìng ),未(wèi )出(chū )境(jìng ),虏(lǔ )兵(bīng )深(shēn )入(rù ),乃(nǎi )录(lù )还(hái )。

虏(lǔ )又(yòu )破(pò )尉(wèi )武(wǔ )戍(shù ),执(zhí )戍(shù )主(zhǔ )左(zuǒ )军(jūn )长(zhǎng )兼(jiān )行(háng )参(cān )军(jūn )王(wáng )罗(luó )汉(hàn )。先(xiān )是(shì ),南(nán )平(píng )王(wáng )铄(shuò )以(yǐ )三(sān )百(bǎi )人(rén )配(pèi )罗(luó )汉(hàn )出(chū )戍(shù ),而(ér )尉(wèi )武(wǔ )东(dōng )北(běi )有(yǒu )小(xiǎo )垒(lěi ),因(yīn )据(jù )之(zhī )。或(huò )曰(yuē ):“贼(zéi )盛(shèng )不(bú )足(zú )自(zì )固(gù ),南(nán )依(yī )卑(bēi )林(lín ),寇(kòu )至(zhì )易(yì )以(yǐ )免(miǎn )。”罗(luó )汉(hàn )以(yǐ )受(shòu )命(mìng )来(lái )此(cǐ ),不(bú )可(kě )辄(zhé )去(qù )。是(shì )日(rì )虏(lǔ )攻(gōng )之(zhī ),矢(shǐ )尽(jìn )力(lì )屈(qū ),遂(suí )没(méi )。虏(lǔ )法(fǎ ),获(huò )生(shēng )将(jiāng ),付(fù )其(qí )三(sān )郎(láng )大(dà )帅(shuài ),连(lián )锁(suǒ )锁(suǒ )颈(jǐng )后(hòu )。罗(luó )汉(hàn )夜(yè )断(duàn )三(sān )郎(láng )头(tóu ),抱(bào )锁(suǒ )亡(wáng )走(zǒu ),得(dé )入(rù )盱(xū )眙(yí )城(chéng )。永(yǒng )昌(chāng )王(wáng )破(pò )刘(liú )康(kāng )祖(zǔ )于(yú )尉(wèi )武(wǔ ),引(yǐn )众(zhòng )向(xiàng )寿(shòu )阳(yáng ),自(zì )青(qīng )冈(gāng )屯(tún )孙(sūn )叔(shū )敖(áo )冢(zhǒng ),胁(xié )寿(shòu )阳(yáng )城(chéng ),又(yòu )焚(fén )掠(luě )马(mǎ )头(tóu )、钟(zhōng )离(lí )。南(nán )平(píng )王(wáng )铄(shuò )保(bǎo )城(chéng )固(gù )守(shǒu )。

焘(tāo )自(zì )彭(péng )城(chéng )南(nán )出(chū ),十(shí )二(èr )月(yuè ),于(yú )盱(xū )眙(yí )渡(dù )淮(huái ),破(pò )胡(hú )崇(chóng )之(zhī )等(děng )军(jūn )。留(liú )尚(shàng )书(shū )韩(hán )元(yuán )兴(xìng )数(shù )千(qiān )人(rén )守(shǒu )盱(xū )眙(yí ),自(zì )率(lǜ )大(dà )众(zhòng )南(nán )向(xiàng ),中(zhōng )书(shū )郎(láng )鲁(lǔ )秀(xiù )出(chū )广(guǎng )陵(líng ),高(gāo )梁(liáng )王(wáng )阿(ā )斗(dòu )泥(ní )出(chū )山(shān )阳(yáng ),永(yǒng )昌(chāng )王(wáng )于(yú )寿(shòu )阳(yáng )出(chū )横(héng )江(jiāng )。凡(fán )所(suǒ )经(jīng )过(guò ),莫(mò )不(bú )残(cán )害(hài )。寿(shòu )至(zhì )瓜(guā )步(bù ),坏(huài )民(mín )屋(wū )宇(yǔ ),及(jí )伐(fá )蒹(jiān )苇(wěi ),于(yú )滁(chú )口(kǒu )造(zào )箄(bǐ )筏(fá ),声(shēng )欲(yù )渡(dù )江(jiāng )。太(tài )祖(zǔ )大(dà )具(jù )水(shuǐ )军(jūn ),为(wéi )防(fáng )御(yù )之(zhī )备(bèi )。

初(chū ),领(lǐng )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )刘(liú )遵(zūn )考(kǎo )率(lǜ )军(jūn )向(xiàng )彭(péng )城(chéng ),至(zhì )小(xiǎo )涧(jiàn ),虏(lǔ )已(yǐ )断(duàn )道(dào ),召(zhào )还(hái ),与(yǔ )左(zuǒ )军(jūn )将(jiāng )军(jūn )尹(yǐn )弘(hóng )守(shǒu )横(héng )江(jiāng ),少(shǎo )府(fǔ )刘(liú )兴(xìng )祖(zǔ )守(shǒu )白(bái )下(xià ),建(jiàn )威(wēi )将(jiāng )军(jūn )、黄(huáng )门(mén )侍(shì )郎(láng )萧(xiāo )元(yuán )邕(yōng )守(shǒu )裨(bì )洲(zhōu ),羽(yǔ )林(lín )左(zuǒ )监(jiān )孟(mèng )宗(zōng )嗣(sì )守(shǒu )新(xīn )洲(zhōu )上(shàng ),建(jiàn )武(wǔ )将(jiāng )军(jūn )泰(tài )容(róng )守(shǒu )新(xīn )洲(zhōu )下(xià ),征(zhēng )北(běi )中(zhōng )兵(bīng )参(cān )军(jūn )事(shì )向(xiàng )柳(liǔ )守(shǒu )贵(guì )洲(zhōu ),司(sī )马(mǎ )到(dào )元(yuán )度(dù )守(shǒu )蒜(suàn )山(shān ),谘(zī )议(yì )参(cān )军(jūn )沈(shěn )昙(tán )庆(qìng )守(shǒu )北(běi )固(gù ),尚(shàng )书(shū )褚(chǔ )湛(zhàn )之(zhī )先(xiān )行(háng )京(jīng )陵(líng ),仍(réng )守(shǒu )西(xī )津(jīn ),徐(xú )州(zhōu )从(cóng )事(shì )史(shǐ )萧(xiāo )尚(shàng )之(zhī )守(shǒu )练(liàn )壁(bì ),征(zhēng )北(běi )参(cān )军(jūn )管(guǎn )法(fǎ )祖(zǔ )守(shǒu )谯(qiáo )山(shān ),徐(xú )州(zhōu )从(cóng )事(shì )武(wǔ )仲(zhòng )河(hé )守(shǒu )博(bó )落(luò ),尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )丞(chéng )刘(liú )伯(bó )龙(lóng )守(shǒu )采(cǎi )石(shí )。

寻(xún )迁(qiān )建(jiàn )武(wǔ )将(jiāng )军(jūn )、淮(huái )南(nán )太(tài )守(shǒu ),仍(réng )总(zǒng )守(shǒu )事(shì )。游(yóu )逻(luó )上(shàng )接(jiē )于(yú )湖(hú ),下(xià )至(zhì )蔡(cài )洲(zhōu ),陈(chén )舰(jiàn )列(liè )营(yíng ),周(zhōu )亘(gèn )江(jiāng )畔(pàn ),自(zì )采(cǎi )石(shí )至(zhì )于(yú )暨(jì )阳(yáng ),六(liù )七(qī )百(bǎi )里(lǐ ),船(chuán )舰(jiàn )盖(gài )江(jiāng ),旗(qí )甲(jiǎ )星(xīng )烛(zhú )。皇(huáng )太(tài )子(zǐ )出(chū )戍(shù )石(shí )头(tóu )城(chéng ),前(qián )将(jiāng )军(jūn )徐(xú )湛(zhàn )之(zhī )守(shǒu )石(shí )头(tóu )仓(cāng )城(chéng ),都(dōu )水(shuǐ )使(shǐ )者(zhě )乐(lè )询(xún )、尚(shàng )书(shū )水(shuǐ )部(bù )郎(láng )刘(liú )渊(yuān )之(zhī )并(bìng )以(yǐ )装(zhuāng )治(zhì )失(shī )旨(zhǐ ),付(fù )建(jiàn )康(kāng )。乘(chéng )舆(yú )数(shù )幸(xìng )石(shí )头(tóu )及(jí )莫(mò )府(fǔ )山(shān ),观(guān )望(wàng )形(xíng )势(shì )。购(gòu )能(néng )斩(zhǎn )佛(fó )狸(lí )伐(fá )头(tóu )者(zhě ),封(fēng )八(bā )千(qiān )户(hù )开(kāi )国(guó )县(xiàn )公(gōng ),赏(shǎng )布(bù )绢(juàn )各(gè )万(wàn )匹(pǐ ),金(jīn )银(yín )各(gè )百(bǎi )斤(jīn );斩(zhǎn )其(qí )子(zǐ )及(jí )弟(dì )、伪(wěi )相(xiàng )、大(dà )军(jūn )主(zhǔ ),封(fēng )四(sì )百(bǎi )户(hù )开(kāi )国(guó )县(xiàn )侯(hóu ),布(bù )绢(juàn )各(gè )五(wǔ )千(qiān )匹(pǐ );自(zì )此(cǐ )以(yǐ )下(xià )各(gè )有(yǒu )差(chà )。又(yòu )募(mù )人(rén )赍(jī )冶(yě )葛(gě )酒(jiǔ )置(zhì )空(kōng )村(cūn )中(zhōng ),欲(yù )以(yǐ )毒(dú )虏(lǔ ),竟(jìng )不(bú )能(néng )伤(shāng )。

焘(tāo )凿(záo )瓜(guā )步(bù )山(shān )为(wéi )盘(pán )道(dào ),于(yú )其(qí )顶(dǐng )设(shè )氈(zhān )屋(wū )。焘(tāo )不(bú )饮(yǐn )河(hé )南(nán )水(shuǐ ),以(yǐ )骆(luò )驼(tuó )负(fù )河(hé )北(běi )水(shuǐ )自(zì )随(suí ),一(yī )骆(luò )驼(tuó )负(fù )三(sān )十(shí )斗(dòu )。遣(qiǎn )使(shǐ )饷(xiǎng )太(tài )祖(zǔ )骆(luò )驼(tuó )名(míng )马(mǎ ),求(qiú )和(hé )请(qǐng )婚(hūn )。上(shàng )遣(qiǎn )奉(fèng )朝(cháo )请(qǐng )田(tián )奇(qí )饷(xiǎng )以(yǐ )珍(zhēn )羞(xiū )异(yì )味(wèi )。焘(tāo )得(dé )黄(huáng )甘(gān ),即(jí )啖(dàn )之(zhī ),并(bìng )大(dà )进(jìn )酃(líng )酒(jiǔ ),左(zuǒ )右(yòu )有(yǒu )耳(ěr )语(yǔ )者(zhě ),疑(yí )食(shí )中(zhōng )有(yǒu )毒(dú ),焘(tāo )不(bú )答(dá ),以(yǐ )手(shǒu )指(zhǐ )天(tiān ),而(ér )以(yǐ )孙(sūn )兒(ér )示(shì )奇(qí )曰(yuē ):“至(zhì )此(cǐ )非(fēi )唯(wéi )欲(yù )为(wéi )功(gōng )名(míng ),实(shí )是(shì )贪(tān )结(jié )姻(yīn )援(yuán ),若(ruò )能(néng )酬(chóu )酢(zuò ),自(zì )今(jīn )不(bú )复(fù )相(xiàng )犯(fàn )秋(qiū )毫(háo )。”又(yòu )求(qiú )嫁(jià )女(nǚ )与(yǔ )世(shì )祖(zǔ )。二(èr )十(shí )八(bā )年(nián )正(zhèng )月(yuè )朔(shuò ),焘(tāo )会(huì )于(yú )山(shān )上(shàng ),并(bìng )及(jí )土(tǔ )人(rén )。会(huì )竟(jìng ),掠(luě )民(mín )户(hù ),烧(shāo )邑(yì )屋(wū )而(ér )去(qù )。虏(lǔ )初(chū )缘(yuán )江(jiāng )举(jǔ )烽(fēng )火(huǒ ),尹(yǐn )弘(hóng )曰(yuē ):“六(liù )夷(yí )如(rú )此(cǐ )必(bì )走(zǒu )。”正(zhèng )月(yuè )二(èr )日(rì ),果(guǒ )退(tuì )。

初(chū ),太(tài )祖(zǔ )闻(wén )虏(lǔ )寇(kòu )逆(nì ),焚(fén )烧(shāo )广(guǎng )陵(líng )城(chéng )府(fǔ )船(chuán )乘(chéng ),使(shǐ )广(guǎng )陵(líng )、南(nán )沛(pèi )二(èr )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )刘(liú )怀(huái )之(zhī )率(lǜ )人(rén )民(mín )一(yī )时(shí )渡(dù )江(jiāng )。虏(lǔ )以(yǐ )海(hǎi )陵(líng )多(duō )陂(bēi )泽(zé ),不(bú )敢(gǎn )往(wǎng )。山(shān )阳(yáng )太(tài )守(shǒu )萧(xiāo )僧(sēng )珍(zhēn )亦(yì )敛(liǎn )居(jū )民(mín )及(jí )流(liú )奔(bēn )百(bǎi )姓(xìng ),悉(xī )入(rù )城(chéng )。台(tái )送(sòng )粮(liáng )仗(zhàng )给(gěi )盱(xū )眙(yí ),贼(zéi )逼(bī ),分(fèn )留(liú )山(shān )阳(yáng )。又(yòu )有(yǒu )数(shù )万(wàn )人(rén )攻(gōng )具(jù ),当(dāng )往(wǎng )滑(huá )台(tái ),亦(yì )留(liú )付(fù )郡(jùn )。城(chéng )内(nèi )垂(chuí )万(wàn )家(jiā ),战(zhàn )士(shì )五(wǔ )千(qiān )余(yú )人(rén )。有(yǒu )白(bái )米(mǐ )陂(bēi ),去(qù )郡(jùn )数(shù )里(lǐ ),僧(sēng )珍(zhēn )逆(nì )下(xià )诸(zhū )处(chù )水(shuǐ ),注(zhù )令(lìng )满(mǎn ),须(xū )贼(zéi )至(zhì ),决(jué )以(yǐ )灌(guàn )之(zhī )。虏(lǔ )既(jì )至(zhì ),不(bú )敢(gǎn )停(tíng ),引(yǐn )去(qù )。自(zì )广(guǎng )陵(líng )还(hái ),因(yīn )攻(gōng )盱(xū )眙(yí ),尽(jìn )锐(ruì )攻(gōng )城(chéng ),三(sān )十(shí )日(rì )不(bú )能(néng )克(kè ),乃(nǎi )烧(shāo )攻(gōng )具(jù )退(tuì )走(zǒu )。焘(tāo )凡(fán )破(pò )南(nán )兗(yǎn )、徐(xú )、兗(yǎn )、豫(yù )、青(qīng )、冀(jì )六(liù )州(zhōu ),杀(shā )略(luè )不(bú )可(kě )称(chēng )计(jì ),而(ér )其(qí )士(shì )马(mǎ )死(sǐ )伤(shāng )过(guò )半(bàn ),国(guó )人(rén )并(bìng )尤(yóu )之(zhī )。

是(shì )岁(suì ),焘(tāo )病(bìng )死(sǐ ),谥(shì )为(wéi )太(tài )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )。初(chū ),焘(tāo )有(yǒu )六(liù )子(zǐ ),长(zhǎng )子(zǐ )晃(huǎng ),字(zì )天(tiān )真(zhēn ),为(wéi )太(tài )子(zǐ )。次(cì )曰(yuē )晋(jìn )王(wáng ),焘(tāo )所(suǒ )住(zhù )屠(tú )苏(sū )为(wéi )疾(jí )雷(léi )击(jī ),屠(tú )苏(sū )倒(dǎo ),见(jiàn )厌(yàn )殆(dài )死(sǐ ),左(zuǒ )右(yòu )皆(jiē )号(hào )泣(qì ),晋(jìn )王(wáng )不(bú )悲(bēi ),焘(tāo )怒(nù )赐(cì )死(sǐ )。次(cì )曰(yuē )秦(qín )王(wáng )乌(wū )弈(yì )肝(gān ),与(yǔ )晃(huǎng )对(duì )掌(zhǎng )国(guó )事(shì ),晃(huǎng )疾(jí )之(zhī ),诉(sù )其(qí )贪(tān )暴(bào ),焘(tāo )鞭(biān )之(zhī )二(èr )百(bǎi ),遣(qiǎn )镇(zhèn )桴(fú )罕(hǎn )。次(cì )曰(yuē )燕(yàn )王(wáng )。次(cì )曰(yuē )吴(wú )王(wáng ),名(míng )可(kě )博(bó )真(zhēn )。次(cì )曰(yuē )楚(chǔ )王(wáng ),名(míng )树(shù )洛(luò )真(zhēn )。焘(tāo )至(zhì )汝(rǔ )南(nán )瓜(guā )步(bù ),晃(huǎng )私(sī )遣(qiǎn )取(qǔ )诸(zhū )营(yíng ),卤(lǔ )获(huò )甚(shèn )众(zhòng )。焘(tāo )归(guī )闻(wén )知(zhī ),大(dà )加(jiā )搜(sōu )检(jiǎn )。晃(huǎng )惧(jù ),谋(móu )杀(shā )焘(tāo ),焘(tāo )乃(nǎi )诈(zhà )死(sǐ ),使(shǐ )其(qí )近(jìn )习(xí )召(zhào )晃(huǎng )迎(yíng )丧(sàng ),于(yú )道(dào )执(zhí )之(zhī ),及(jí )国(guó ),罩(zhào )以(yǐ )铁(tiě )笼(lóng ),寻(xún )杀(shā )之(zhī )。以(yǐ )乌(wū )弈(yì )肝(gān )有(yǒu )武(wǔ )用(yòng ),以(yǐ )为(wéi )太(tài )子(zǐ )。会(huì )焘(tāo )死(sǐ ),使(shǐ )嬖(bì )人(rén )宗(zōng )爱(ài )立(lì )博(bó )真(zhēn )为(wéi )后(hòu ),宗(zōng )爱(ài )、博(bó )真(zhēn )恐(kǒng )为(wéi )弈(yì )肝(gān )所(suǒ )危(wēi ),矫(jiǎo )杀(shā )之(zhī )而(ér )自(zì )立(lì ),号(hào )年(nián )承(chéng )平(píng )。博(bó )真(zhēn )懦(nuò )弱(ruò ),不(bú )为(wéi )国(guó )人(rén )所(suǒ )附(fù ),晃(huǎng )子(zǐ )浚(xùn )字(zì )乌(wū )雷(léi )直(zhí )勤(qín ),素(sù )为(wéi )焘(tāo )所(suǒ )爱(ài ),燕(yàn )王(wáng )谓(wèi )国(guó )人(rén )曰(yuē ):“博(bó )真(zhēn )非(fēi )正(zhèng ),不(bú )宜(yí )立(lì ),直(zhí )勤(qín )嫡(dí )孙(sūn ),应(yīng )立(lì )耳(ěr )。”乃(nǎi )杀(shā )博(bó )真(zhēn )及(jí )宗(zōng )爱(ài ),而(ér )立(lì )浚(xùn )为(wéi )主(zhǔ ),号(hào )年(nián )为(wéi )正(zhèng )平(píng )。

先(xiān )是(shì ),虏(lǔ )宁(níng )南(nán )将(jiāng )军(jūn )鲁(lǔ )爽(shuǎng )兄(xiōng )弟(dì )率(lǜ )众(zhòng )归(guī )顺(shùn )。二(èr )十(shí )九(jiǔ )年(nián ),太(tài )祖(zǔ )更(gèng )遣(qiǎn )张(zhāng )永(yǒng )、王(wáng )玄(xuán )谟(mó )及(jí )爽(shuǎng )等(děng )北(běi )伐(fá ),青(qīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )刘(liú )兴(xìng )祖(zǔ )建(jiàn )议(yì )伐(fá )河(hé )北(běi ),曰(yuē ):“河(hé )南(nán )阻(zǔ )饥(jī ),野(yě )无(wú )所(suǒ )掠(luě ),脱(tuō )意(yì )外(wài )固(gù )守(shǒu ),非(fēi )旬(xún )月(yuè )可(kě )拔(bá ),稽(jī )留(liú )大(dà )众(zhòng ),转(zhuǎn )输(shū )方(fāng )劳(láo )。伐(fá )罪(zuì )吊(diào )民(mín ),事(shì )存(cún )急(jí )速(sù ),今(jīn )伪(wěi )帅(shuài )始(shǐ )死(sǐ ),兼(jiān )逼(bī )暑(shǔ )时(shí ),国(guó )内(nèi )猜(cāi )扰(rǎo ),不(bú )暇(xiá )远(yuǎn )赴(fù ),关(guān )内(nèi )之(zhī )众(zhòng ),裁(cái )足(zú )自(zì )守(shǒu )。愚(yú )谓(wèi )宜(yí )长(zhǎng )驱(qū )中(zhōng )山(shān ),据(jù )其(qí )关(guān )要(yào )。冀(jì )州(zhōu )已(yǐ )北(běi ),民(mín )人(rén )尚(shàng )丰(fēng ),兼(jiān )麦(mài )已(yǐ )向(xiàng )熟(shú ),资(zī )因(yīn )为(wéi )易(yì )。向(xiàng )义(yì )之(zhī )徒(tú ),必(bì )应(yīng )响(xiǎng )赴(fù ),若(ruò )中(zhōng )州(zhōu )震(zhèn )动(dòng ),黄(huáng )河(hé )以(yǐ )南(nán ),自(zì )当(dāng )消(xiāo )溃(kuì )。臣(chén )城(chéng )守(shǒu )之(zhī )外(wài ),可(kě )有(yǒu )二(èr )千(qiān )人(rén ),今(jīn )更(gèng )发(fā )三(sān )千(qiān )兵(bīng ),假(jiǎ )别(bié )驾(jià )崔(cuī )勋(xūn )之(zhī )振(zhèn )威(wēi )将(jiāng )军(jūn ),领(lǐng )所(suǒ )发(fā )队(duì ),并(bìng )二(èr )州(zhōu )望(wàng )族(zú ),从(cóng )盖(gài )柳(liǔ )津(jīn )直(zhí )冲(chōng )中(zhōng )山(shān )。申(shēn )坦(tǎn )率(lǜ )历(lì )城(chéng )之(zhī )众(zhòng ),可(kě )有(yǒu )二(èr )千(qiān ),骆(luò )驿(yì )俱(jù )进(jìn )。较(jiào )略(luè )二(èr )军(jūn ),可(kě )七(qī )千(qiān )许(xǔ )人(rén ),既(jì )入(rù )其(qí )心(xīn )腹(fù ),调(diào )租(zū )发(fā )车(chē ),以(yǐ )充(chōng )军(jūn )用(yòng )。若(ruò )前(qián )驱(qū )乘(chéng )胜(shèng ),张(zhāng )永(yǒng )及(jí )河(hé )南(nán )众(zhòng )军(jūn ),便(biàn )宜(yí )一(yī )时(shí )济(jì )河(hé ),使(shǐ )声(shēng )实(shí )兼(jiān )举(jǔ )。愚(yú )计(jì )谬(miù )允(yǔn ),宜(yí )并(bìng )建(jiàn )司(sī )牧(mù ),抚(fǔ )柔(róu )初(chū )附(fù )。定(dìng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )取(qǔ )大(dà )岭(lǐng ),冀(jì )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )向(xiàng )井(jǐng )陉(xíng ),并(bìng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )屯(tún )雁(yàn )门(mén ),幽(yōu )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )塞(sāi )军(jūn )都(dōu ),相(xiàng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )备(bèi )大(dà )行(háng ),因(yīn )事(shì )指(zhǐ )麾(huī ),随(suí )宜(yí )加(jiā )授(shòu )。畏(wèi )威(wēi )欣(xīn )宠(chǒng ),人(rén )百(bǎi )其(qí )怀(huái ),济(jì )河(hé )之(zhī )日(rì ),请(qǐng )大(dà )统(tǒng )版(bǎn )假(jiǎ )。常(cháng )忿(fèn )将(jiāng )率(lǜ )惮(dàn )于(yú )深(shēn )远(yuǎn ),勋(xūn )之(zhī )等(děng )慷(kāng )慨(kǎi )之(zhī )诚(chéng ),誓(shì )必(bì )死(sǐ )效(xiào )。若(ruò )能(néng )成(chéng )功(gōng ),清(qīng )一(yī )可(kě )待(dài );若(ruò )不(bú )克(kè )捷(jié ),不(bú )为(wéi )大(dà )伤(shāng )。并(bìng )催(cuī )促(cù )装(zhuāng )束(shù ),伏(fú )听(tīng )敕(chì )旨(zhǐ )。”上(shàng )意(yì )止(zhǐ )存(cún )河(hé )南(nán ),不(bú )纳(nà )。玄(xuán )谟(mó )攻(gōng )确(què )磝(áo ),不(bú )克(kè )退(tuì )还(hái )。

世(shì )祖(zǔ )即(jí )位(wèi ),索(suǒ )虏(lǔ )求(qiú )互(hù )市(shì ),江(jiāng )夏(xià )王(wáng )义(yì )恭(gōng )、竟(jìng )陵(líng )王(wáng )诞(dàn )、建(jiàn )平(píng )王(wáng )宏(hóng )、何(hé )尚(shàng )之(zhī )、何(hé )偃(yǎn )以(yǐ )为(wéi )宜(yí )许(xǔ );柳(liǔ )元(yuán )景(jǐng )、王(wáng )玄(xuán )谟(mó )、颜(yán )竣(jùn )、谢(xiè )庄(zhuāng )、檀(tán )和(hé )之(zhī )、褚(chǔ )湛(zhàn )之(zhī )以(yǐ )为(wéi )不(bú )宜(yí )许(xǔ )。时(shí )遂(suí )通(tōng )之(zhī )。大(dà )明(míng )二(èr )年(nián ),虏(lǔ )寇(kòu )青(qīng )州(zhōu ),为(wéi )刺(cì )史(shǐ )颜(yán )师(shī )伯(bó )所(suǒ )破(pò ),退(tuì )走(zǒu )。前(qián )废(fèi )帝(dì )永(yǒng )光(guāng )元(yuán )年(nián ),浚(xùn )死(sǐ ),谥(shì )文(wén )成(chéng )皇(huáng )帝(dì )。子(zǐ )弘(hóng )之(zhī )字(zì )第(dì )豆(dòu )胤(yìn )代(dài )立(lì )。景(jǐng )和(hé )中(zhōng ),北(běi )讨(tǎo )徐(xú )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )义(yì )阳(yáng )王(wáng )昶(chǎng ),昶(chǎng )单(dān )骑(qí )奔(bēn )虏(lǔ )。太(tài )宗(zōng )泰(tài )始(shǐ )初(chū ),江(jiāng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )晋(jìn )安(ān )王(wáng )子(zǐ )勋(xūn )为(wéi )逆(nì ),四(sì )方(fāng )反(fǎn ),徐(xú )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )薛(xuē )安(ān )都(dōu )、青(qīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )沈(shěn )文(wén )秀(xiù )、冀(jì )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )历(lì )城(chéng )镇(zhèn )主(zhǔ )崔(cuī )道(dào )固(gù )等(děng ),亦(yì )各(gè )举(jǔ )兵(bīng )。虏(lǔ )谋(móu )欲(yù )纳(nà )昶(chǎng ),下(xià )书(shū )曰(yuē ):

《易(yì )》称(chēng )“利(lì )用(yòng )行(háng )师(shī )”,《书(shū )》云(yún )“恭(gōng )行(háng )天(tiān )罚(fá )”,必(bì )观(guān )时(shí )而(ér )后(hòu )施(shī ),因(yīn )机(jī )而(ér )后(hòu )举(jǔ )。故(gù )夏(xià )伐(fá )有(yǒu )扈(hù ),四(sì )海(hǎi )以(yǐ )平(píng ),晋(jìn )定(dìng )吴(wú )会(huì ),万(wàn )方(fāng )以(yǐ )壹(yī )。今(jīn )宗(zōng )室(shì )衰(shuāi )微(wēi ),凶(xiōng )难(nán )洊(jiàn )起(qǐ ),国(guó )有(yǒu )杀(shā )君(jūn )之(zhī )逆(nì ),邦(bāng )罹(lí )崩(bēng )离(lí )之(zhī )难(nán ),起(qǐ )自(zì )萧(xiāo )墙(qiáng ),衅(xìn )流(liú )合(hé )境(jìng )。伪(wěi )使(shǐ )持(chí )节(jiē )、散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )、都(dōu )督(dū )徐(xú )南(nán )北(běi )兗(yǎn )青(qīng )冀(jì )幽(yōu )七(qī )州(zhōu )豫(yù )州(zhōu )之(zhī )梁(liáng )郡(jùn )诸(zhū )军(jūn )事(shì )、征(zhēng )北(běi )将(jiāng )军(jūn )、仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )、徐(xú )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )义(yì )阳(yáng )王(wáng )昶(chǎng ),踵(zhǒng )微(wēi )子(zǐ )之(zhī )踪(zōng ),蹈(dǎo )项(xiàng )伯(bó )之(zhī )迹(jì ),知(zhī )机(jī )体(tǐ )运(yùn ),归(guī )款(kuǎn )阙(què )庭(tíng ),朕(zhèn )锡(xī )以(yǐ )显(xiǎn )爵(jué ),班(bān )同(tóng )亲(qīn )旧(jiù )。昶(chǎng )弟(dì )湘(xiāng )东(dōng )王(wáng )进(jìn )不(bú )能(néng )扶(fú )危(wēi )定(dìng )倾(qīng ),退(tuì )不(bú )能(néng )降(jiàng )身(shēn )高(gāo )谢(xiè ),阻(zǔ )兵(bīng )安(ān )忍(rěn ),篡(cuàn )位(wèi )自(zì )立(lì ),既(jì )无(wú )阖(hé )闾(lǘ )静(jìng )乱(luàn )之(zhī )功(gōng ),而(ér )有(yǒu )无(wú )知(zhī )悖(bèi )礼(lǐ )之(zhī )变(biàn ),怠(dài )弃(qì )三(sān )正(zhèng ),慢(màn )易(yì )天(tiān )常(cháng ),覆(fù )败(bài )之(zhī )征(zhēng )既(jì )兆(zhào ),危(wēi )亡(wáng )之(zhī )应(yīng )已(yǐ )著(zhe )。伪(wěi )江(jiāng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )晋(jìn )安(ān )王(wáng )复(fù )称(chēng )大(dà )号(hào ),自(zì )立(lì )一(yī )隅(yú )。荆(jīng )郢(yǐng )二(èr )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )安(ān )陆(lù )临(lín )海(hǎi )王(wáng )刘(liú )子(zǐ )绥(suí )、子(zǐ )顼(xū )大(dà )擅(shàn )威(wēi )令(lìng ),不(bú )相(xiàng )祗(zhī )伏(fú )。徐(xú )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )彭(péng )城(chéng )镇(zhèn )主(zhǔ )薛(xuē )安(ān )都(dōu )、青(qīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )沈(shěn )文(wén )秀(xiù )、冀(jì )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )历(lì )城(chéng )镇(zhèn )主(zhǔ )崔(cuī )道(dào )固(gù )等(děng ),皆(jiē )彼(bǐ )之(zhī )要(yào )籓(bān ),惧(jù )及(jí )祸(huò )难(nán ),拥(yōng )众(zhòng )独(dú )据(jù ),各(gè )无(wú )定(dìng )主(zhǔ )。仰(yǎng )观(guān )天(tiān )象(xiàng ),俯(fǔ )察(chá )人(rén )谋(móu ),六(liù )军(jūn )燮(xiè )伐(fá )之(zhī )期(qī ),率(lǜ )土(tǔ )同(tóng )轨(guǐ )之(zhī )日(rì )。

朕(zhèn )承(chéng )休(xiū )烈(liè ),属(shǔ )当(dāng )泰(tài )运(yùn ),思(sī )播(bō )灵(líng )武(wǔ ),廓(kuò )宁(níng )九(jiǔ )服(fú ),岂(qǐ )可(kě )得(dé )临(lín )万(wàn )乘(chéng )之(zhī )机(jī ),遘(gòu )时(shí )来(lái )之(zhī )遇(yù ),而(ér )不(bú )讨(tǎo )其(qí )雠(chóu )逆(nì ),振(zhèn )其(qí )艰(jiān )患(huàn )哉(zāi )!今(jīn )可(kě )分(fèn )命(mìng )诸(zhū )军(jūn ),以(yǐ )行(háng )九(jiǔ )伐(fá )。使(shǐ )持(chí )节(jiē )征(zhēng )东(dōng )大(dà )将(jiāng )军(jūn )安(ān )定(dìng )王(wáng )直(zhí )勤(qín )伐(fá )伏(fú )玄(xuán )、侍(shì )中(zhōng )尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )仆(pú )射(shè )安(ān )西(xī )大(dà )将(jiāng )军(jūn )平(píng )北(běi )公(gōng )直(zhí )勤(qín )美(měi )晨(chén )、散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )殿(diàn )中(zhōng )尚(shàng )书(shū )平(píng )北(běi )将(jiāng )军(jūn )山(shān )阳(yáng )公(gōng )吕(lǚ )罗(luó )汉(hàn ),领(lǐng )陇(lǒng )右(yòu )之(zhī )众(zhòng )五(wǔ )万(wàn ),沿(yán )汉(hàn )而(ér )东(dōng ),直(zhí )指(zhǐ )襄(xiāng )阳(yáng )。使(shǐ )持(chí )节(jiē )征(zhēng )南(nán )大(dà )将(jiāng )军(jūn )勃(bó )海(hǎi )王(wáng )直(zhí )勤(qín )天(tiān )赐(cì )、侍(shì )中(zhōng )尚(shàng )书(shū )令(lìng )安(ān )东(dōng )大(dà )将(jiāng )军(jūn )始(shǐ )平(píng )王(wáng )直(zhí )勤(qín )渴(kě )言(yán )侯(hóu )、散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )殿(diàn )中(zhōng )尚(shàng )书(shū )令(lìng )安(ān )西(xī )将(jiāng )军(jūn )西(xī )阳(yáng )王(wáng )直(zhí )勤(qín )盖(gài )户(hù )千(qiān ),领(lǐng )幽(yōu )、冀(jì )之(zhī )众(zhòng )七(qī )万(wàn ),滨(bīn )海(hǎi )而(ér )南(nán ),直(zhí )指(zhǐ )东(dōng )阳(yáng )。使(shǐ )持(chí )节(jiē )征(zhēng )南(nán )将(jiāng )军(jūn )京(jīng )兆(zhào )王(wáng )直(zhí )勤(qín )子(zǐ )、侍(shì )中(zhōng )司(sī )徒(tú )安(ān )南(nán )大(dà )将(jiāng )军(jūn )新(xīn )建(jiàn )王(wáng )独(dú )孤(gū )侯(hóu )尼(ní )须(xū )、散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )西(xī )平(píng )公(gōng )韩(hán )道(dào )人(rén ),领(lǐng )江(jiāng )、雍(yōng )之(zhī )众(zhòng )八(bā )万(wàn ),出(chū )洛(luò )阳(yáng ),直(zhí )至(zhì )寿(shòu )阳(yáng )。使(shǐ )持(chí )节(jiē )征(zhēng )南(nán )大(dà )将(jiāng )军(jūn )宜(yí )阳(yáng )王(wáng )直(zhí )勤(qín )新(xīn )成(chéng )、侍(shì )中(zhōng )太(tài )尉(wèi )征(zhēng )东(dōng )大(dà )将(jiāng )军(jūn )直(zhí )勤(qín )驾(jià )头(tóu )拔(bá )、羽(yǔ )直(zhí )征(zhēng )东(dōng )将(jiāng )军(jūn )北(běi )平(píng )公(gōng )拔(bá )敦(dūn )及(jí )义(yì )阳(yáng )王(wáng )刘(liú )昶(chǎng ),领(lǐng )定(dìng )、相(xiàng )之(zhī )众(zhòng )十(shí )万(wàn ),出(chū )济(jì )、兗(yǎn ),直(zhí )造(zào )彭(péng )城(chéng ),与(yǔ )诸(zhū )军(jūn )克(kè )期(qī )同(tóng )到(dào ),会(huì )于(yú )秣(mò )陵(líng )。纳(nà )昶(chǎng )反(fǎn )国(guó ),定(dìng )其(qí )社(shè )稷(jì ),使(shǐ )荆(jīng )、阳(yáng )沾(zhān )德(dé )义(yì )之(zhī )风(fēng ),江(jiāng )、汉(hàn )被(bèi )来(lái )苏(sū )之(zhī )惠(huì )。边(biān )疆(jiāng )将(jiāng )吏(lì ),不(bú )得(dé )因(yīn )宋(sòng )衰(shuāi )乱(luàn ),有(yǒu )所(suǒ )侵(qīn )损(sǔn ),以(yǐ )伤(shāng )我(wǒ )国(guó )家(jiā )存(cún )救(jiù )之(zhī )义(yì )。主(zhǔ )者(zhě )明(míng )宣(xuān )所(suǒ )部(bù ),咸(xián )使(shǐ )闻(wén )知(zhī ),称(chēng )朕(zhèn )意(yì )焉(yān )。

既(jì )而(ér )晋(jìn )安(ān )王(wáng )子(zǐ )勋(xūn )事(shì )平(píng ),太(tài )宗(zōng )遣(qiǎn )张(zhāng )永(yǒng )、沈(shěn )攸(yōu )之(zhī )北(běi )讨(tǎo ),薛(xuē )安(ān )都(dōu )大(dà )惧(jù ),遣(qiǎn )使(shǐ )引(yǐn )虏(lǔ )。虏(lǔ )遣(qiǎn )万(wàn )骑(qí )救(jiù )之(zhī ),永(yǒng )、攸(yōu )之(zhī )败(bài )退(tuì );虏(lǔ )攻(gōng )青(qīng )、冀(jì )二(èr )州(zhōu ),并(bìng )克(kè ),执(zhí )沈(shěn )文(wén )秀(xiù )、崔(cuī )道(dào )固(gù )。又(yòu )下(xià )书(shū ):

朕(zhèn )承(chéng )天(tiān )序(xù ),临(lín )御(yù )兆(zhào )民(mín ),思(sī )阐(chǎn )皇(huáng )风(fēng ),以(yǐ )隆(lóng )治(zhì )道(dào )。而(ér )荆(jīng )吴(wú )僭(jiàn )傲(ào ),跨(kuà )歭(zhì )一(yī )方(fāng ),天(tiān )降(jiàng )其(qí )殃(yāng ),以(yǐ )罚(fá )有(yǒu )罪(zuì ),篡(cuàn )戮(lù )发(fā )于(yú )萧(xiāo )墙(qiáng ),毒(dú )害(hài )婴(yīng )于(yú )群(qún )庶(shù )。徐(xú )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )薛(xuē )安(ān )都(dōu )、司(sī )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )常(cháng )珍(zhēn )奇(qí ),深(shēn )体(tǐ )逆(nì )顺(shùn ),归(guī )诚(chéng )献(xiàn )款(kuǎn )。遭(zāo )难(nán )已(yǐ )久(jiǔ ),饥(jī )馑(jǐn )荐(jiàn )臻(zhēn ),或(huò )以(yǐ )糊(hú )口(kǒu )之(zhī )功(gōng ),私(sī )力(lì )窃(qiè )盗(dào );或(huò )不(bú )识(shí )王(wáng )命(mìng ),藏(cáng )窜(cuàn )山(shān )薮(sǒu );或(huò )为(wéi )囚(qiú )徒(tú ),先(xiān )被(bèi )执(zhí )系(xì ),元(yuán )元(yuán )之(zhī )命(mìng ),甚(shèn )可(kě )哀(āi )愍(mǐn )。其(qí )曲(qǔ )赦(shè )淮(huái )北(běi )三(sān )州(zhōu )之(zhī )民(mín ),自(zì )天(tiān )安(ān )二(èr )年(nián )正(zhèng )月(yuè )三(sān )十(shí )日(rì )壬(rén )寅(yín )昧(mèi )爽(shuǎng )以(yǐ )前(qián ),诸(zhū )犯(fàn )死(sǐ )罪(zuì )以(yǐ )下(xià ),系(xì )囚(qiú )见(jiàn )徒(tú ),一(yī )切(qiē )原(yuán )遣(qiǎn )。唯(wéi )子(zǐ )杀(shā )父(fù )母(mǔ ),孙(sūn )杀(shā )祖(zǔ )父(fù )母(mǔ ),弟(dì )杀(shā )兄(xiōng ),妻(qī )杀(shā )夫(fū ),奴(nú )杀(shā )主(zhǔ ),不(bú )从(cóng )赦(shè )例(lì )。若(ruò )亡(wáng )命(mìng )山(shān )泽(zé ),百(bǎi )日(rì )不(bú )首(shǒu ),复(fù )其(qí )初(chū )罪(zuì )。

今(jīn )阳(yáng )春(chūn )之(zhī )初(chū ),东(dōng )作(zuò )方(fāng )兴(xìng ),三(sān )州(zhōu )之(zhī )民(mín ),各(gè )安(ān )其(qí )业(yè ),以(yǐ )就(jiù )农(nóng )桑(sāng )。有(yǒu )饥(jī )穷(qióng )不(bú )自(zì )存(cún ),通(tōng )其(qí )市(shì )粜(tiào )之(zhī )路(lù ),镇(zhèn )统(tǒng )之(zhī )主(zhǔ ),勤(qín )加(jiā )慰(wèi )纳(nà ),遵(zūn )用(yòng )轻(qīng )典(diǎn ),以(yǐ )莅(lì )新(xīn )化(huà )。若(ruò )绥(suí )导(dǎo )失(shī )中(zhōng ),令(lìng )民(mín )逃(táo )亡(wáng ),加(jiā )罪(zuì )无(wú )纵(zòng )。其(qí )普(pǔ )宣(xuān )下(xià ),咸(xián )使(shǐ )闻(wén )知(zhī )朕(zhèn )意(yì )焉(yān )。

此(cǐ )后(hòu )虏(lǔ )复(fù )和(hé )亲(qīn ),信(xìn )饷(xiǎng )岁(suì )至(zhì ),朝(cháo )庭(tíng )亦(yì )厚(hòu )相(xiàng )报(bào )答(dá )。泰(tài )豫(yù )元(yuán )年(nián ),虏(lǔ )狭(xiá )石(shí )镇(zhèn )主(zhǔ )白(bái )虎(hǔ )公(gōng )、安(ān )阳(yáng )镇(zhèn )主(zhǔ )莫(mò )索(suǒ )公(gōng )、贞(zhēn )阳(yáng )镇(zhèn )主(zhǔ )鹅(é )落(luò )生(shēng )、襄(xiāng )阳(yáng )王(wáng )桓(huán )天(tiān )生(shēng )等(děng ),引(yǐn )山(shān )蛮(mán )马(mǎ )步(bù )二(èr )万(wàn )余(yú )人(rén ),攻(gōng )围(wéi )义(yì )阳(yáng )县(xiàn )义(yì )阳(yáng )戍(shù )。司(sī )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )王(wáng )赡(shàn )遣(qiǎn )从(cóng )弟(dì )司(sī )空(kōng )行(háng )参(cān )军(jūn )思(sī )远(yuǎn )、抚(fǔ )军(jūn )行(háng )参(cān )军(jūn )王(wáng )叔(shū )瑜(yú )击(jī )大(dà )破(pò )之(zhī ),虏(lǔ )退(tuì )走(zǒu )。

自(zì )索(suǒ )虏(lǔ )破(pò )慕(mù )容(róng ),蛮(mán )马(mǎ )二(èr )万(wàn )余(yú )人(rén )攻(gōng )围(wéi )义(yì )阳(yáng ),据(jù )有(yǒu )中(zhōng )国(guó ),而(ér )芮(ruì )芮(ruì )虏(lǔ )有(yǒu )其(qí )故(gù )地(dì ),盖(gài )汉(hàn )世(shì )匈(xiōng )奴(nú )之(zhī )北(běi )庭(tíng )也(yě )。芮(ruì )芮(ruì )一(yī )号(hào )大(dà )檀(tán ),又(yòu )号(hào )檀(tán )檀(tán ),亦(yì )匈(xiōng )奴(nú )别(bié )种(zhǒng )。自(zì )西(xī )路(lù )通(tōng )京(jīng )师(shī ),三(sān )万(wàn )余(yú )里(lǐ )。僭(jiàn )称(chēng )大(dà )号(hào ),部(bù )众(zhòng )殷(yīn )强(qiáng ),岁(suì )时(shí )遣(qiǎn )使(shǐ )诣(yì )京(jīng )师(shī ),与(yǔ )中(zhōng )国(guó )亢(kàng )礼(lǐ ),西(xī )域(yù )诸(zhū )国(guó )焉(yān )耆(qí )、鄯(shàn )善(shàn )、龟(guī )兹(zī )、姑(gū )墨(mò )东(dōng )道(dào )诸(zhū )国(guó ),并(bìng )役(yì )属(shǔ )之(zhī )。无(wú )城(chéng )郭(guō ),逐(zhú )水(shuǐ )草(cǎo )畜(chù )牧(mù ),以(yǐ )氈(zhān )帐(zhàng )为(wéi )居(jū ),随(suí )所(suǒ )迁(qiān )徙(xǐ )。其(qí )土(tǔ )地(dì )深(shēn )山(shān )则(zé )当(dāng )夏(xià )积(jī )雪(xuě ),平(píng )地(dì )则(zé )极(jí )望(wàng )数(shù )千(qiān )里(lǐ ),野(yě )无(wú )青(qīng )草(cǎo )。地(dì )气(qì )寒(hán )凉(liáng ),马(mǎ )牛(niú )龁(hé )枯(kū )啖(dàn )雪(xuě ),自(zì )然(rán )肥(féi )健(jiàn )。国(guó )政(zhèng )疏(shū )简(jiǎn ),不(bú )识(shí )文(wén )书(shū ),刻(kè )木(mù )以(yǐ )记(jì )事(shì ),其(qí )后(hòu )渐(jiàn )知(zhī )书(shū )契(qì ),至(zhì )今(jīn )颇(pō )有(yǒu )学(xué )者(zhě )。去(qù )北(běi )海(hǎi )千(qiān )余(yú )里(lǐ ),与(yǔ )丁(dīng )零(líng )相(xiàng )接(jiē )。常(cháng )南(nán )击(jī )索(suǒ )虏(lǔ ),世(shì )为(wéi )仇(chóu )雠(chóu ),故(gù )朝(cháo )庭(tíng )每(měi )羁(jī )縻(mí )之(zhī )。其(qí )东(dōng )有(yǒu )盘(pán )盘(pán )国(guó )、赵(zhào )昌(chāng )国(guó ),渡(dù )流(liú )沙(shā )万(wàn )里(lǐ ),又(yòu )有(yǒu )粟(sù )特(tè )国(guó )。太(tài )祖(zǔ )世(shì ),并(bìng )奉(fèng )表(biǎo )贡(gòng )献(xiàn )。粟(sù )特(tè )大(dà )明(míng )中(zhōng )遣(qiǎn )使(shǐ )献(xiàn )生(shēng )狮(shī )子(zǐ )、火(huǒ )浣(huàn )布(bù )、汗(hàn )血(xuè )马(mǎ ),道(dào )中(zhōng )遇(yù )寇(kòu ),失(shī )之(zhī )。

史(shǐ )臣(chén )曰(yuē ):久(jiǔ )矣(yǐ ),匈(xiōng )奴(nú )之(zhī )与(yǔ )中(zhōng )国(guó )并(bìng )也(yě )。自(zì )汉(hàn )氏(shì )以(yǐ )前(qián ),绵(mián )跨(kuà )年(nián )世(shì ),纷(fēn )梗(gěng )外(wài )区(qū ),惊(jīng )震(zhèn )中(zhōng )宇(yǔ )。周(zhōu )无(wú )上(shàng )算(suàn ),汉(hàn )收(shōu )下(xià )策(cè )。魏(wèi )代(dài )分(fèn )离(lí ),种(zhǒng )落(luò )迁(qiān )散(sàn ),数(shù )十(shí )年(nián )间(jiān ),外(wài )郡(jùn )无(wú )风(fēng )尘(chén )之(zhī )警(jǐng ),边(biān )城(chéng )早(zǎo )开(kāi )晚(wǎn )闭(bì ),胡(hú )马(mǎ )不(bú )敢(gǎn )南(nán )临(lín )。至(zhì )于(yú )晋(jìn )始(shǐ ),奸(jiān )黠(xiá )渐(jiàn )著(zhe ),密(mì )迩(ěr )畿(jī )封(fēng ),窥(kuī )候(hòu )疆(jiāng )场(chǎng ),俘(fú )民(mín )略(luè )畜(chù )者(zhě ),无(wú )岁(suì )月(yuè )而(ér )阙(què )焉(yān )。元(yuán )康(kāng )以(yǐ )后(hòu ),《风(fēng )雅(yǎ )》雕(diāo )丧(sàng ),五(wǔ )胡(hú )递(dì )袭(xí ),翦(jiǎn )覆(fù )诸(zhū )华(huá )。及(jí )涉(shè )珪(guī )以(yǐ )铁(tiě )马(mǎ )长(zhǎng )驱(qū ),席(xí )卷(juàn )赵(zhào )、魏(wèi ),负(fù )其(qí )众(zhòng )力(lì ),遂(suí )与(yǔ )上(shàng )国(guó )争(zhēng )衡(héng )矣(yǐ )。

高(gāo )祖(zǔ )宏(hóng )图(tú )盛(shèng )略(luè ),欲(yù )以(yǐ )苞(bāo )括(kuò )宇(yǔ )宙(zhòu )为(wéi )念(niàn ),逮(dǎi )于(yú )悬(xuán )旗(qí )清(qīng )洛(luò ),饮(yǐn )马(mǎ )长(zhǎng )泾(jīng ),北(běi )狄(dí )恤(xù )锐(ruì )挫(cuò )锋(fēng ),闭(bì )重(zhòng )嶮(yǎn )而(ér )自(zì )固(gù )。于(yú )时(shí )戎(róng )车(chē )外(wài )动(dòng ),王(wáng )命(mìng )相(xiàng )属(shǔ ),裳(shang )冕(miǎn )委(wěi )蛇(shé ),轺(yáo )轩(xuān )继(jì )路(lù ),旧(jiù )老(lǎo )怀(huái )思(sī )古(gǔ )之(zhī )情(qíng ),行(háng )人(rén )或(huò )为(wéi )之(zhī )殒(yǔn )涕(tì )。自(zì )是(shì )关(guān )、河(hé )响(xiǎng )动(dòng ),表(biǎo )里(lǐ )宁(níng )壹(yī )。宫(gōng )车(chē )甫(fǔ )晏(yàn ),戎(róng )心(xīn )外(wài )骇(hài ),覆(fù )我(wǒ )牢(láo )、滑(huá ),翦(jiǎn )我(wǒ )伊(yī )、瀍(chán ),是(shì )以(yǐ )太(tài )祖(zǔ )忿(fèn )之(zhī ),开(kāi )定(dìng )司(sī )、兗(yǎn ),而(ér )兵(bīng )无(wú )胜(shèng )略(luè ),弃(qì )师(shī )陨(yǔn )众(zhòng ),委(wěi )甲(jiǎ )横(héng )原(yuán ),捐(juān )州(zhōu )亘(gèn )水(shuǐ ),荆(jīng )、吴(wú )锐(ruì )卒(zú ),逸(yì )气(qì )未(wèi )摅(shū ),偏(piān )城(chéng )孤(gū )将(jiāng ),衔(xián )冤(yuān )就(jiù )虏(lǔ ),遂(suí )蹙(cù )境(jìng )延(yán )寇(kòu ),仅(jǐn )保(bǎo )清(qīng )东(dōng )。自(zì )是(shì )兵(bīng )摧(cuī )势(shì )弱(ruò ),边(biān )隙(xì )稍(shāo )广(guǎng ),壮(zhuàng )骑(qí )陵(líng )突(tū ),鸣(míng )镝(dí )日(rì )至(zhì ),刍(chú )牧(mù )年(nián )伤(shāng ),禾(hé )麦(mài )岁(suì )犯(fàn )。小(xiǎo )则(zé )囚(qiú )虏(lǔ )吏(lì )民(mín ),大(dà )则(zé )俘(fú )执(zhí )长(zhǎng )守(shǒu ),羽(yǔ )书(shū )继(jì )涂(tú ),奔(bēn )命(mìng )相(xiàng )属(shǔ ),青(qīng )、徐(xú )、兗(yǎn )、冀(jì )之(zhī )间(jiān )萧(xiāo )然(rán )矣(yǐ )。而(ér )自(zì )木(mù )末(mò )以(yǐ )来(lái ),并(bìng )有(yǒu )贤(xián )才(cái )狡(jiǎo )算(suàn ),妙(miào )识(shí )兵(bīng )权(quán ),深(shēn )通(tōng )战(zhàn )术(shù ),属(shǔ )鞬(jiān )凌(líng )厉(lì ),气(qì )冠(guàn )百(bǎi )夫(fū ),故(gù )能(néng )威(wēi )服(fú )华(huá )甸(diàn ),志(zhì )雄(xióng )群(qún )虏(lǔ )。至(zhì )于(yú )狸(lí )伐(fá )篡(cuàn )伪(wěi ),弥(mí )煽(shān )凶(xiōng )威(wēi ),英(yīng )图(tú )武(wǔ )略(luè ),事(shì )驾(jià )前(qián )古(gǔ ),虽(suī )冒(mào )顿(dùn )之(zhī )鸷(zhì )勇(yǒng ),檀(tán )石(shí )之(zhī )骁(xiāo )强(qiáng ),不(bú )能(néng )及(jí )也(yě )。遂(suí )西(xī )吞(tūn )河(hé )右(yòu ),东(dōng )举(jǔ )龙(lóng )碣(jié ),总(zǒng )括(kuò )戎(róng )荒(huāng ),地(dì )兼(jiān )万(wàn )里(lǐ )。虽(suī )裂(liè )土(tǔ )分(fèn )区(qū ),不(bú )及(jí )魏(wèi )、晋(jìn ),而(ér )华(huá )氓(máng )戎(róng )落(luò ),众(zhòng )力(lì )兼(jiān )倍(bèi )。至(zhì )乃(nǎi )连(lián )骑(qí )百(bǎi )万(wàn ),南(nán )向(xiàng )而(ér )斥(chì )神(shén )华(huá ),胡(hú )旆(pèi )映(yìng )江(jiāng ),穹(qióng )帐(zhàng )遵(zūn )渚(zhǔ ),京(jīng )邑(yì )荷(hé )檐(yán ),士(shì )女(nǚ )喧(xuān )惶(huáng )。天(tiān )子(zǐ )内(nèi )镇(zhèn )群(qún )心(xīn ),外(wài )御(yù )群(qún )寇(kòu ),役(yì )竭(jié )民(mín )徭(yáo ),费(fèi )殚(dān )府(fǔ )实(shí ),举(jǔ )天(tiān )下(xià )以(yǐ )攘(rǎng )之(zhī ),而(ér )力(lì )犹(yóu )未(wèi )足(zú )也(yě )。既(jì )而(ér )虏(lǔ )纵(zòng )归(guī )师(shī ),歼(jiān )累(lèi )邦(bāng )邑(yì ),剪(jiǎn )我(wǒ )淮(huái )州(zhōu ),俘(fú )我(wǒ )江(jiāng )县(xiàn ),喋(dié )喋(dié )黔(qián )首(shǒu ),跼(qú )高(gāo )天(tiān ),蹐(jí )厚(hòu )地(dì ),而(ér )无(wú )所(suǒ )控(kòng )告(gào )。强(qiáng )者(zhě )为(wéi )转(zhuǎn )尸(shī ),弱(ruò )者(zhě )为(wéi )系(xì )虏(lǔ ),自(zì )江(jiāng )、淮(huái )至(zhì )于(yú )清(qīng )、济(jì ),户(hù )口(kǒu )数(shù )十(shí )万(wàn ),自(zì )免(miǎn )湖(hú )泽(zé )者(zhě ),百(bǎi )不(bú )一(yī )焉(yān )。村(cūn )井(jǐng )空(kōng )荒(huāng ),无(wú )复(fù )鸣(míng )鸡(jī )吠(fèi )犬(quǎn )。时(shí )岁(suì )唯(wéi )暮(mù )春(chūn ),桑(sāng )麦(mài )始(shǐ )茂(mào ),故(gù )老(lǎo )遗(yí )氓(máng ),还(hái )号(hào )旧(jiù )落(luò ),桓(huán )山(shān )之(zhī )响(xiǎng ),未(wèi )足(zú )称(chēng )哀(āi )。六(liù )州(zhōu )荡(dàng )然(rán ),无(wú )复(fù )余(yú )蔓(màn )残(cán )构(gòu ),至(zhì )于(yú )乳(rǔ )燕(yàn )赴(fù )时(shí ),衔(xián )泥(ní )靡(mí )托(tuō ),一(yī )枝(zhī )之(zhī )间(jiān ),连(lián )窠(kē )十(shí )数(shù ),春(chūn )雨(yǔ )裁(cái )至(zhì ),增(zēng )巢(cháo )已(yǐ )倾(qīng )。虽(suī )事(shì )舛(chuǎn )吴(wú )宫(gōng ),而(ér )歼(jiān )亡(wáng )匪(fěi )异(yì ),甚(shèn )矣(yǐ )哉(zāi ),覆(fù )败(bài )之(zhī )至(zhì )于(yú )此(cǐ )也(yě )。

太(tài )祖(zǔ )惩(chéng )祸(huò )未(wèi )深(shēn ),复(fù )兴(xìng )外(wài )略(luè ),顿(dùn )兵(bīng )坚(jiān )城(chéng ),弃(qì )甲(jiǎ )河(hé )上(shàng ),是(shì )我(wǒ )有(yǒu )再(zài )败(bài ),敌(dí )有(yǒu )三(sān )胜(shèng )也(yě )。自(zì )此(cǐ )以(yǐ )后(hòu ),通(tōng )互(hù )市(shì ),纳(nà )和(hé )亲(qīn ),而(ér )侵(qīn )疆(jiāng )轶(yì )戍(shù ),于(yú )岁(suì )连(lián )属(shǔ )。逮(dǎi )泰(tài )始(shǐ )构(gòu )纷(fēn ),边(biān )将(jiāng )外(wài )叛(pàn ),致(zhì )夷(yí )引(yǐn )寇(kòu ),亡(wáng )我(wǒ )四(sì )州(zhōu )。高(gāo )祖(zǔ )劬(qú )劳(láo )日(rì )昃(zè ),思(sī )一(yī )区(qū )宇(yǔ ),旍(jīng )旗(qí )卷(juàn )舒(shū ),仅(jǐn )而(ér )后(hòu )克(kè )。后(hòu )主(zhǔ )守(shǒu )文(wén ),刑(xíng )德(dé )不(bú )树(shù ),一(yī )举(jǔ )而(ér )弃(qì )司(sī )、兗(yǎn ),再(zài )举(jǔ )而(ér )丧(sàng )徐(xú )方(fāng ),华(huá )服(fú )萧(xiāo )条(tiáo ),鞠(jū )为(wéi )茂(mào )草(cǎo ),岂(qǐ )直(zhí )天(tiān )时(shí ),抑(yì )由(yóu )人(rén )事(shì )。夫(fū )地(dì )势(shì )有(yǒu )便(biàn )习(xí ),用(yòng )兵(bīng )有(yǒu )短(duǎn )长(zhǎng )。胡(hú )负(fù )骏(jùn )足(zú ),而(ér )平(píng )原(yuán )悉(xī )车(chē )骑(qí )之(zhī )地(dì );南(nán )习(xí )水(shuǐ )斗(dòu ),江(jiāng )湖(hú )固(gù )舟(zhōu )楫(jí )之(zhī )乡(xiāng )。代(dài )马(mǎ )胡(hú )驹(jū ),出(chū )自(zì )冀(jì )北(běi );梗(gěng )柟(nán )豫(yù )章(zhāng ),植(zhí )乎(hū )中(zhōng )土(tǔ ),盖(gài )天(tiān )地(dì )所(suǒ )以(yǐ )分(fèn )区(qū )域(yù )也(yě )。若(ruò )谓(wèi )氈(zhān )裘(qiú )之(zhī )民(mín ),可(kě )以(yǐ )决(jué )胜(shèng )于(yú )荆(jīng )、越(yuè ),必(bì )不(bú )可(kě )矣(yǐ );而(ér )曰(yuē )楼(lóu )船(chuán )之(zhī )夫(fū ),可(kě )以(yǐ )争(zhēng )锋(fēng )于(yú )燕(yàn )、冀(jì ),岂(qǐ )或(huò )可(kě )乎(hū )!虞(yú )诩(xǔ )所(suǒ )谓(wèi )“走(zǒu )不(bú )逐(zhú )飞(fēi )”,盖(gài )以(yǐ )我(wǒ )徒(tú )而(ér )彼(bǐ )骑(qí )也(yě )。因(yīn )此(cǐ )而(ér )推(tuī )胜(shèng )负(fù ),殆(dài )可(kě )以(yǐ )一(yī )言(yán )蔽(bì )之(zhī )。

阅读:22563

打赏捐助〔Donate〕>>>

《卷九十五·索虏》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库