周纪四【登录】

《资治通鉴》 > 《周纪》·五卷 > 《周纪四》 > 拼音版

起(qǐ )阏(è )逢(féng )困(kùn )敦(dūn ),尽(jìn )著(zhe )雍(yōng )困(kùn )敦(dūn ),凡(fán )二(èr )十(shí )五(wǔ )年(nián )。

赧(nǎn )王(wáng )中(zhōng )十(shí )八(bā )年(nián )(甲(jiǎ )子(zǐ ),公(gōng )元(yuán )前(qián )二(èr )九(jiǔ )七(qī )年(nián ))

楚(chǔ )怀(huái )王(wáng )亡(wáng )归(guī )。秦(qín )人(rén )觉(jiào )之(zhī ),遮(zhē )楚(chǔ )道(dào )。怀(huái )王(wáng )从(cóng )间(jiān )道(dào )走(zǒu )赵(zhào )。赵(zhào )主(zhǔ )父(fù )在(zài )代(dài ),赵(zhào )人(rén )不(bú )敢(gǎn )受(shòu )。怀(huái )王(wáng )将(jiāng )走(zǒu )魏(wèi ),秦(qín )人(rén )追(zhuī )及(jí )之(zhī ),以(yǐ )归(guī )。

鲁(lǔ )平(píng )公(gōng )薨(hōng ),子(zǐ )缗(mín )王(wáng )贾(jiǎ )立(lì )。

赧(nǎn )王(wáng )中(zhōng )十(shí )九(jiǔ )年(nián )(乙(yǐ )丑(chǒu ),公(gōng )元(yuán )前(qián )二(èr )九(jiǔ )六(liù )年(nián ))

楚(chǔ )怀(huái )王(wáng )发(fā )病(bìng ),薨(hōng )于(yú )秦(qín ),秦(qín )人(rén )归(guī )其(qí )丧(sàng )。楚(chǔ )人(rén )皆(jiē )怜(lián )之(zhī ),如(rú )悲(bēi )亲(qīn )戚(qī )。诸(zhū )侯(hóu )由(yóu )是(shì )不(bú )直(zhí )秦(qín )。

齐(qí )、韩(hán )、魏(wèi )、赵(zhào )、宋(sòng )同(tóng )击(jī )秦(qín ),至(zhì )盐(yán )氏(shì )而(ér )还(hái )。秦(qín )与(yǔ )韩(hán )武(wǔ )遂(suí )、与(yǔ )魏(wèi )封(fēng )陵(líng )以(yǐ )和(hé )。

赵(zhào )主(zhǔ )父(fù )行(háng )新(xīn )地(dì ),遂(suí )出(chū )代(dài );西(xī )遇(yù )楼(lóu )烦(fán )王(wáng )于(yú )西(xī )河(hé )而(ér )致(zhì )其(qí )兵(bīng )。

魏(wèi )襄(xiāng )王(wáng )薨(hōng ),子(zǐ )昭(zhāo )王(wáng )立(lì )。

韩(hán )襄(xiāng )王(wáng )薨(hōng ),子(zǐ )釐(lí )王(wáng )咎(jiù )立(lì )。

赧(nǎn )王(wáng )中(zhōng )二(èr )十(shí )年(nián )(丙(bǐng )寅(yín ),公(gōng )元(yuán )前(qián )二(èr )九(jiǔ )五(wǔ )年(nián ))

秦(qín )尉(wèi )错(cuò )伐(fá )魏(wèi )襄(xiāng )城(chéng )。赵(zhào )主(zhǔ )父(fù )与(yǔ )齐(qí )、燕(yàn )共(gòng )灭(miè )中(zhōng )山(shān ),迁(qiān )其(qí )王(wáng )于(yú )肤(fū )施(shī )。归(guī ),行(háng )赏(shǎng ),大(dà )赦(shè ),置(zhì )酒(jiǔ ),酺(pú )五(wǔ )日(rì )。

赵(zhào )主(zhǔ )父(fù )封(fēng )其(qí )长(zhǎng )子(zǐ )章(zhāng )于(yú )代(dài ),号(hào )曰(yuē )安(ān )阳(yáng )君(jūn )。安(ān )阳(yáng )君(jūn )素(sù )侈(chǐ ),心(xīn )不(bú )服(fú )其(qí )弟(dì )。主(zhǔ )父(fù )使(shǐ )田(tián )不(bú )礼(lǐ )相(xiàng )之(zhī )。李(lǐ )兑(duì )谓(wèi )肥(féi )义(yì )曰(yuē ):“公(gōng )子(zǐ )章(zhāng )强(qiáng )壮(zhuàng )而(ér )志(zhì )骄(jiāo ),党(dǎng )众(zhòng )而(ér )欲(yù )大(dà ),田(tián )不(bú )礼(lǐ )忍(rěn )杀(shā )而(ér )骄(jiāo ),二(èr )人(rén )相(xiàng )得(dé ),必(bì )有(yǒu )阴(yīn )谋(móu )。夫(fū )小(xiǎo )人(rén )有(yǒu )欲(yù ),轻(qīng )虑(lǜ )浅(qiǎn )谋(móu ),徒(tú )见(jiàn )其(qí )利(lì ),不(bú )顾(gù )其(qí )害(hài ),难(nán )必(bì )不(bú )久(jiǔ )矣(yǐ )。子(zǐ )任(rèn )重(zhòng )而(ér )势(shì )大(dà ),乱(luàn )之(zhī )所(suǒ )始(shǐ )而(ér )祸(huò )之(zhī )所(suǒ )集(jí )也(yě )。子(zǐ )奚(xī )不(bú )称(chēng )疾(jí )毋(wú )出(chū )而(ér )传(chuán )政(zhèng )于(yú )公(gōng )子(zǐ )成(chéng ),毋(wú )为(wéi )祸(huò )梯(tī ),不(bú )亦(yì )可(kě )乎(hū )!”肥(féi )义(yì )曰(yuē ):“昔(xī )者(zhě )主(zhǔ )父(fù )以(yǐ )王(wáng )属(shǔ )义(yì )也(yě ),曰(yuē ):‘毋(wú )变(biàn )而(ér )度(dù ),毋(wú )易(yì )而(ér )虑(lǜ ),坚(jiān )守(shǒu )一(yī )心(xīn ),以(yǐ )殁(mò )而(ér )世(shì )。’义(yì )再(zài )拜(bài )受(shòu )命(mìng )而(ér )籍(jí )之(zhī )。今(jīn )畏(wèi )不(bú )礼(lǐ )之(zhī )难(nán )而(ér )忘(wàng )吾(wú )籍(jí ),变(biàn )孰(shú )大(dà )焉(yān )!谚(yàn )曰(yuē ):‘死(sǐ )者(zhě )复(fù )生(shēng ),生(shēng )者(zhě )不(bú )愧(kuì )。’吾(wú )欲(yù )全(quán )吾(wú )言(yán ),安(ān )得(dé )全(quán )吾(wú )身(shēn )乎(hū )!子(zǐ )则(zé )有(yǒu )赐(cì )而(ér )忠(zhōng )我(wǒ )矣(yǐ )。虽(suī )然(rán ),吾(wú )言(yán )已(yǐ )在(zài )前(qián )矣(yǐ ),终(zhōng )不(bú )敢(gǎn )失(shī )!”李(lǐ )兑(duì )曰(yuē ):“诺(nuò )。子(zǐ )勉(miǎn )之(zhī )矣(yǐ )!吾(wú )见(jiàn )子(zǐ )已(yǐ )今(jīn )年(nián )耳(ěr )。”涕(tì )泣(qì )而(ér )出(chū )。李(lǐ )兑(duì )数(shù )见(jiàn )公(gōng )子(zǐ )成(chéng )以(yǐ )备(bèi )田(tián )不(bú )礼(lǐ )。肥(féi )义(yì )谓(wèi )信(xìn )期(qī )曰(yuē ):“公(gōng )子(zǐ )章(zhāng )与(yǔ )田(tián )不(bú )礼(lǐ )声(shēng )善(shàn )而(ér )实(shí )恶(è ),内(nèi )得(dé )主(zhǔ )而(ér )外(wài )为(wéi )暴(bào ),矫(jiǎo )令(lìng )以(yǐ )擅(shàn )一(yī )旦(dàn )之(zhī )命(mìng ),不(bú )难(nán )为(wéi )也(yě )。今(jīn )吾(wú )忧(yōu )之(zhī ),夜(yè )而(ér )忘(wàng )寐(mèi ),饥(jī )而(ér )忘(wàng )食(shí ),盗(dào )出(chū )入(rù )不(bú )可(kě )不(bú )备(bèi )。自(zì )今(jīn )以(yǐ )来(lái ),有(yǒu )召(zhào )王(wáng )者(zhě )必(bì )见(jiàn )吾(wú )面(miàn ),我(wǒ )将(jiāng )以(yǐ )身(shēn )先(xiān )之(zhī )。无(wú )故(gù )而(ér )后(hòu )王(wáng )可(kě )入(rù )也(yě )。”信(xìn )期(qī )曰(yuē ):“善(shàn )。”

主(zhǔ )父(fù )使(shǐ )惠(huì )文(wén )王(wáng )朝(cháo )群(qún )臣(chén )而(ér )自(zì )从(cóng )旁(páng )窥(kuī )之(zhī ),见(jiàn )其(qí )长(zhǎng )子(zǐ )傫(lěi )然(rán )也(yě ),反(fǎn )北(běi )面(miàn )为(wéi )臣(chén )。诎(qū )于(yú )其(qí )弟(dì ),心(xīn )怜(lián )之(zhī ),于(yú )是(shì )乃(nǎi )欲(yù )分(fèn )赵(zhào )而(ér )王(wáng )公(gōng )子(zǐ )章(zhāng )于(yú )代(dài ),计(jì )未(wèi )决(jué )而(ér )辍(chuò )。主(zhǔ )父(fù )及(jí )王(wáng )游(yóu )沙(shā )丘(qiū ),异(yì )宫(gōng ),公(gōng )子(zǐ )章(zhāng )、田(tián )不(bú )礼(lǐ )以(yǐ )其(qí )徒(tú )作(zuò )乱(luàn ),诈(zhà )以(yǐ )主(zhǔ )父(fù )令(lìng )召(zhào )王(wáng )。肥(féi )义(yì )先(xiān )入(rù ),杀(shā )之(zhī )。高(gāo )信(xìn )即(jí )与(yǔ )王(wáng )战(zhàn )。公(gōng )子(zǐ )成(chéng )与(yǔ )李(lǐ )兑(duì )自(zì )国(guó )至(zhì ),乃(nǎi )起(qǐ )四(sì )邑(yì )之(zhī )兵(bīng )入(rù )距(jù )难(nán ),杀(shā )公(gōng )子(zǐ )章(zhāng )及(jí )田(tián )不(bú )礼(lǐ ),灭(miè )其(qí )党(dǎng )。公(gōng )子(zǐ )成(chéng )为(wéi )相(xiàng ),号(hào )安(ān )平(píng )君(jūn );李(lǐ )兑(duì )为(wéi )司(sī )寇(kòu )。是(shì )时(shí )惠(huì )文(wén )王(wáng )少(shǎo ),成(chéng )、兑(duì )专(zhuān )政(zhèng )。公(gōng )子(zǐ )章(zhāng )之(zhī )败(bài )也(yě ),往(wǎng )走(zǒu )主(zhǔ )父(fù ),主(zhǔ )父(fù )开(kāi )之(zhī )。成(chéng )、兑(duì )因(yīn )围(wéi )主(zhǔ )父(fù )宫(gōng )。公(gōng )子(zǐ )章(zhāng )死(sǐ ),成(chéng )、兑(duì )谋(móu )曰(yuē ):“以(yǐ )章(zhāng )故(gù ),围(wéi )主(zhǔ )父(fù );即(jí )解(jiě )兵(bīng ),吾(wú )属(shǔ )夷(yí )矣(yǐ )!”乃(nǎi )遂(suí )围(wéi )之(zhī ),令(lìng ):“宫(gōng )中(zhōng )人(rén )后(hòu )出(chū )者(zhě )夷(yí )!”宫(gōng )中(zhōng )人(rén )悉(xī )出(chū )。主(zhǔ )父(fù )欲(yù )出(chū )不(bú )得(dé ),又(yòu )不(bú )得(dé )食(shí ),探(tàn )雀(què )鷇(kòu )而(ér )食(shí )之(zhī )。三(sān )月(yuè )馀(yú ),饿(è )死(sǐ )沙(shā )丘(qiū )宫(gōng )。主(zhǔ )父(fù )定(dìng )死(sǐ ),乃(nǎi )发(fā )丧(sàng )赴(fù )诸(zhū )侯(hóu )。主(zhǔ )父(fù )初(chū )以(yǐ )长(zhǎng )子(zǐ )章(zhāng )为(wéi )太(tài )子(zǐ ),后(hòu )得(dé )吴(wú )娃(wá ),爱(ài )之(zhī ),为(wéi )不(bú )出(chū )者(zhě )数(shù )岁(suì )。生(shēng )子(zǐ )何(hé ),乃(nǎi )废(fèi )太(tài )子(zǐ )章(zhāng )而(ér )立(lì )之(zhī )。吴(wú )娃(wá )死(sǐ ),爱(ài )驰(chí );怜(lián )故(gù )太(tài )子(zǐ ),欲(yù )两(liǎng )王(wáng )之(zhī ),犹(yóu )豫(yù )未(wèi )决(jué ),故(gù )乱(luàn )起(qǐ )。

秦(qín )楼(lóu )缓(huǎn )免(miǎn )相(xiàng ),魏(wèi )冉(rǎn )代(dài )之(zhī )。

赧(nǎn )王(wáng )中(zhōng )二(èr )十(shí )一(yī )年(nián )(丁(dīng )卯(mǎo ),公(gōng )元(yuán )前(qián )二(èr )九(jiǔ )四(sì )年(nián ))

秦(qín )败(bài )魏(wèi )师(shī )于(yú )解(jiě )。

赧(nǎn )王(wáng )中(zhōng )二(èr )十(shí )二(èr )年(nián )(戊(wù )辰(chén ),公(gōng )元(yuán )前(qián )二(èr )九(jiǔ )三(sān )年(nián ))

韩(hán )公(gōng )孙(sūn )喜(xǐ )、魏(wèi )人(rén )伐(fá )秦(qín )。穰(ráng )侯(hóu )荐(jiàn )左(zuǒ )更(gèng )白(bái )起(qǐ )于(yú )秦(qín )王(wáng )以(yǐ )代(dài )向(xiàng )寿(shòu )将(jiāng )兵(bīng ),败(bài )魏(wèi )师(shī )、韩(hán )师(shī )于(yú )伊(yī )阙(què ),斩(zhǎn )首(shǒu )二(èr )十(shí )四(sì )万(wàn )级(jí ),虏(lǔ )公(gōng )孙(sūn )喜(xǐ ),拔(bá )五(wǔ )城(chéng )。秦(qín )王(wáng )以(yǐ )白(bái )起(qǐ )为(wéi )国(guó )尉(wèi )。

秦(qín )王(wáng )遗(yí )楚(chǔ )王(wáng )书(shū )曰(yuē ):“楚(chǔ )背(bèi )秦(qín ),秦(qín )且(qiě )率(lǜ )诸(zhū )侯(hóu )伐(fá )楚(chǔ ),愿(yuàn )王(wáng )之(zhī )饬(chì )士(shì )卒(zú ),得(dé )一(yī )乐(lè )战(zhàn )!”楚(chǔ )王(wáng )患(huàn )之(zhī ),乃(nǎi )复(fù )与(yǔ )秦(qín )和(hé )亲(qīn )。

赧(nǎn )王(wáng )中(zhōng )二(èr )十(shí )三(sān )年(nián )(己(jǐ )巳(sì ),公(gōng )元(yuán )前(qián )二(èr )九(jiǔ )二(èr )年(nián ))

楚(chǔ )襄(xiāng )王(wáng )迎(yíng )妇(fù )于(yú )秦(qín )。

臣(chén )光(guāng )曰(yuē ):甚(shèn )哉(zāi )秦(qín )之(zhī )无(wú )道(dào )也(yě ),杀(shā )其(qí )父(fù )而(ér )劫(jié )其(qí )子(zǐ );楚(chǔ )之(zhī )不(bú )竞(jìng )也(yě ),忍(rěn )其(qí )父(fù )而(ér )婚(hūn )其(qí )仇(chóu )!呜(wū )呼(hū )!楚(chǔ )之(zhī )君(jūn )诚(chéng )得(dé )其(qí )道(dào ),臣(chén )诚(chéng )得(dé )其(qí )人(rén ),秦(qín )虽(suī )强(qiáng ),乌(wū )得(dé )陵(líng )之(zhī )哉(zāi )!善(shàn )乎(hū )荀(xún )卿(qīng )论(lùn )之(zhī )曰(yuē ):“夫(fū )道(dào ),善(shàn )用(yòng )之(zhī )则(zé )百(bǎi )里(lǐ )之(zhī )地(dì )可(kě )以(yǐ )独(dú )立(lì ),不(bú )善(shàn )用(yòng )之(zhī )则(zé )楚(chǔ )六(liù )千(qiān )里(lǐ )而(ér )为(wéi )仇(chóu )人(rén )役(yì )。”故(gù )人(rén )主(zhǔ )不(bú )务(wù )得(dé )道(dào )而(ér )广(guǎng )有(yǒu )其(qí )势(shì ),是(shì )其(qí )所(suǒ )以(yǐ )危(wēi )也(yě )。

秦(qín )魏(wèi )冉(rǎn )谢(xiè )病(bìng )免(miǎn ),以(yǐ )客(kè )卿(qīng )烛(zhú )寿(shòu )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng )。

赧(nǎn )王(wáng )中(zhōng )二(èr )十(shí )四(sì )年(nián )(庚(gēng )午(wǔ ),公(gōng )元(yuán )前(qián )二(èr )九(jiǔ )一(yī )年(nián ))

秦(qín )伐(fá )韩(hán ),拔(bá )宛(wǎn )。

秦(qín )烛(zhú )寿(shòu )免(miǎn )。魏(wèi )冉(rǎn )复(fù )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng ),封(fēng )于(yú )穰(ráng )与(yǔ )陶(táo ),谓(wèi )之(zhī )穰(ráng )侯(hóu )。又(yòu )封(fēng )公(gōng )子(zǐ )市(shì )于(yú )宛(wǎn ),公(gōng )子(zǐ )悝(kuī )于(yú )邓(dèng )。

赧(nǎn )王(wáng )中(zhōng )二(èr )十(shí )五(wǔ )年(nián )(辛(xīn )未(wèi ),公(gōng )元(yuán )前(qián )二(èr )九(jiǔ )零(líng )年(nián ))

魏(wèi )入(rù )河(hé )东(dōng )地(dì )四(sì )百(bǎi )里(lǐ )、韩(hán )入(rù )武(wǔ )遂(suí )地(dì )二(èr )百(bǎi )里(lǐ )于(yú )秦(qín )。

魏(wèi )芒(máng )卯(mǎo )始(shǐ )以(yǐ )诈(zhà )见(jiàn )重(zhòng )。

赧(nǎn )王(wáng )中(zhōng )二(èr )十(shí )六(liù )年(nián )(壬(rén )申(shēn ),公(gōng )元(yuán )前(qián )二(èr )八(bā )九(jiǔ )年(nián ))

秦(qín )大(dà )良(liáng )造(zào )白(bái )起(qǐ )、客(kè )卿(qīng )错(cuò )伐(fá )魏(wèi ),至(zhì )轵(zhǐ ),取(qǔ )城(chéng )大(dà )小(xiǎo )六(liù )十(shí )一(yī )。

赧(nǎn )王(wáng )中(zhōng )二(èr )十(shí )七(qī )年(nián )(癸(guǐ )酉(yǒu ),公(gōng )元(yuán )前(qián )二(èr )八(bā )八(bā )年(nián ))

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),秦(qín )王(wáng )称(chēng )西(xī )帝(dì ),遣(qiǎn )使(shǐ )立(lì )齐(qí )王(wáng )为(wéi )东(dōng )帝(dì ),欲(yù )约(yuē )与(yǔ )共(gòng )伐(fá )赵(zhào )。苏(sū )代(dài )自(zì )燕(yàn )来(lái ),齐(qí )王(wáng )曰(yuē ):“秦(qín )使(shǐ )魏(wèi )冉(rǎn )致(zhì )帝(dì ),子(zǐ )以(yǐ )为(wéi )何(hé )如(rú )?”对(duì )曰(yuē ):“愿(yuàn )王(wáng )受(shòu )之(zhī )而(ér )勿(wù )称(chēng )也(yě )。秦(qín )称(chēng )之(zhī ),天(tiān )下(xià )安(ān )之(zhī ),王(wáng )乃(nǎi )称(chēng )之(zhī ),无(wú )后(hòu )也(yě )。秦(qín )称(chēng )之(zhī ),天(tiān )下(xià )恶(è )之(zhī ),王(wáng )因(yīn )勿(wù )称(chēng ),以(yǐ )收(shōu )天(tiān )下(xià ),此(cǐ )大(dà )资(zī )也(yě )。且(qiě )伐(fá )赵(zhào )孰(shú )与(yǔ )伐(fá )桀(jié )宋(sòng )利(lì )?今(jīn )王(wáng )不(bú )如(rú )释(shì )帝(dì )以(yǐ )收(shōu )天(tiān )下(xià )之(zhī )望(wàng ),发(fā )兵(bīng )以(yǐ )伐(fá )桀(jié )宋(sòng ),宋(sòng )举(jǔ )则(zé )楚(chǔ )、赵(zhào )、梁(liáng )、卫(wèi )皆(jiē )惧(jù )矣(yǐ )。是(shì )我(wǒ )以(yǐ )名(míng )尊(zūn )秦(qín )而(ér )令(lìng )天(tiān )下(xià )憎(zēng )之(zhī ),所(suǒ )谓(wèi )以(yǐ )卑(bēi )为(wéi )尊(zūn )也(yě )。”齐(qí )王(wáng )从(cóng )之(zhī ),称(chēng )帝(dì )二(èr )日(rì )而(ér )复(fù )归(guī )之(zhī )。十(shí )二(èr )月(yuè ),吕(lǚ )礼(lǐ )自(zì )齐(qí )入(rù )秦(qín ),秦(qín )王(wáng )亦(yì )去(qù )帝(dì )复(fù )称(chēng )王(wáng )。

秦(qín )攻(gōng )赵(zhào ),拔(bá )杜(dù )阳(yáng )。

赧(nǎn )王(wáng )中(zhōng )二(èr )十(shí )八(bā )年(nián )(甲(jiǎ )戌(xū ),公(gōng )元(yuán )前(qián )二(èr )八(bā )七(qī )年(nián ))

秦(qín )攻(gōng )魏(wèi ),拔(bá )新(xīn )垣(yuán )、曲(qǔ )阳(yáng )。

赧(nǎn )王(wáng )中(zhōng )二(èr )十(shí )九(jiǔ )年(nián )(乙(yǐ )亥(hài ),公(gōng )元(yuán )前(qián )二(èr )八(bā )六(liù )年(nián ))

秦(qín )司(sī )马(mǎ )错(cuò )击(jī )魏(wèi )河(hé )内(nèi )。魏(wèi )献(xiàn )安(ān )邑(yì )以(yǐ )和(hé ),秦(qín )出(chū )其(qí )人(rén )归(guī )之(zhī )魏(wèi )。

秦(qín )败(bài )韩(hán )师(shī )于(yú )夏(xià )山(shān )。

宋(sòng )有(yǒu )雀(què )生(shēng )鸇(zhān )于(yú )城(chéng )之(zhī )陬(zōu )。史(shǐ )占(zhàn )之(zhī ),曰(yuē ):“吉(jí )。小(xiǎo )而(ér )生(shēng )巨(jù ),必(bì )霸(bà )天(tiān )下(xià )。”宋(sòng )康(kāng )王(wáng )喜(xǐ ),起(qǐ )兵(bīng )灭(miè )滕(téng );伐(fá )薛(xuē );东(dōng )败(bài )齐(qí ),取(qǔ )五(wǔ )城(chéng );南(nán )败(bài )楚(chǔ ),取(qǔ )地(dì )三(sān )百(bǎi )里(lǐ ),西(xī )败(bài )魏(wèi )军(jūn )。与(yǔ )齐(qí )、魏(wèi )为(wéi )敌(dí )国(guó ),乃(nǎi )愈(yù )自(zì )信(xìn )其(qí )霸(bà )。欲(yù )霸(bà )之(zhī )亟(jí )成(chéng ),故(gù )射(shè )天(tiān )笞(chī )地(dì ),斩(zhǎn )社(shè )稷(jì )而(ér )焚(fén )灭(miè )之(zhī ),以(yǐ )示(shì )威(wēi )服(fú )鬼(guǐ )神(shén )。为(wéi )长(zhǎng )夜(yè )之(zhī )饮(yǐn )于(yú )室(shì )中(zhōng ),室(shì )中(zhōng )人(rén )呼(hū )万(wàn )岁(suì ),则(zé )堂(táng )上(shàng )之(zhī )人(rén )应(yīng )之(zhī ),堂(táng )下(xià )之(zhī )人(rén )又(yòu )应(yīng )之(zhī ),门(mén )外(wài )之(zhī )人(rén )又(yòu )应(yīng )之(zhī ),以(yǐ )至(zhì )于(yú )国(guó )中(zhōng ),无(wú )敢(gǎn )不(bú )呼(hū )万(wàn )岁(suì )者(zhě )。天(tiān )下(xià )之(zhī )人(rén )谓(wèi )之(zhī )“桀(jié )宋(sòng )”。齐(qí )湣(mǐn )王(wáng )起(qǐ )兵(bīng )伐(fá )之(zhī ),民(mín )散(sàn ),城(chéng )不(bú )守(shǒu )。宋(sòng )王(wáng )奔(bēn )魏(wèi ),死(sǐ )于(yú )温(wēn )。

赧(nǎn )王(wáng )中(zhōng )三(sān )十(shí )年(nián )(丙(bǐng )子(zǐ ),公(gōng )元(yuán )前(qián )二(èr )八(bā )五(wǔ )年(nián ))

秦(qín )王(wáng )会(huì )楚(chǔ )王(wáng )于(yú )宛(wǎn ),会(huì )赵(zhào )王(wáng )于(yú )中(zhōng )阳(yáng )。

秦(qín )蒙(méng )武(wǔ )击(jī )齐(qí ),拔(bá )九(jiǔ )城(chéng )。

齐(qí )湣(mǐn )王(wáng )既(jì )灭(miè )宋(sòng )而(ér )骄(jiāo ),乃(nǎi )南(nán )侵(qīn )楚(chǔ ),西(xī )侵(qīn )三(sān )晋(jìn ),欲(yù )并(bìng )二(èr )周(zhōu ),为(wéi )天(tiān )子(zǐ )。狐(hú )咺(xuān )正(zhèng )议(yì ),斫(zhuó )之(zhī )檀(tán )衢(qú ),陈(chén )举(jǔ )直(zhí )言(yán ),杀(shā )之(zhī )东(dōng )闾(lǘ )。燕(yàn )昭(zhāo )王(wáng )日(rì )夜(yè )抚(fǔ )循(xún )其(qí )人(rén ),益(yì )为(wéi )富(fù )实(shí ),乃(nǎi )与(yǔ )乐(lè )毅(yì )谋(móu )伐(fá )齐(qí )。乐(lè )毅(yì )曰(yuē ):“齐(qí ),霸(bà )国(guó )之(zhī )馀(yú )业(yè )也(yě )。地(dì )大(dà )人(rén )众(zhòng ),未(wèi )易(yì )独(dú )攻(gōng )也(yě )。王(wáng )必(bì )欲(yù )伐(fá )之(zhī )。莫(mò )如(rú )约(yuē )赵(zhào )及(jí )楚(chǔ )、魏(wèi )。”于(yú )是(shì )使(shǐ )乐(lè )毅(yì )约(yuē )赵(zhào ),别(bié )使(shǐ )使(shǐ )者(zhě )连(lián )楚(chǔ )、魏(wèi ),且(qiě )令(lìng )赵(zhào )啖(dàn )秦(qín )以(yǐ )伐(fá )齐(qí )之(zhī )利(lì )。诸(zhū )侯(hóu )害(hài )齐(qí )王(wáng )之(zhī )骄(jiāo )暴(bào ),皆(jiē )争(zhēng )合(hé )谋(móu )与(yǔ )燕(yàn )伐(fá )齐(qí )。

赧(nǎn )王(wáng )中(zhōng )三(sān )十(shí )一(yī )年(nián )(丁(dīng )丑(chǒu ),公(gōng )元(yuán )前(qián )二(èr )八(bā )四(sì )年(nián ))

燕(yàn )王(wáng )悉(xī )起(qǐ )兵(bīng ),以(yǐ )乐(lè )毅(yì )为(wéi )上(shàng )将(jiāng )军(jūn )。秦(qín )尉(wèi )斯(sī )离(lí )帅(shuài )师(shī )与(yǔ )三(sān )晋(jìn )之(zhī )师(shī )会(huì )之(zhī )。赵(zhào )王(wáng )以(yǐ )相(xiàng )国(guó )印(yìn )授(shòu )乐(lè )毅(yì ),乐(lè )毅(yì )并(bìng )将(jiāng )秦(qín )、魏(wèi )、韩(hán )、赵(zhào )之(zhī )兵(bīng )以(yǐ )伐(fá )齐(qí )。齐(qí )湣(mǐn )王(wáng )悉(xī )国(guó )中(zhōng )之(zhī )众(zhòng )以(yǐ )拒(jù )之(zhī ),战(zhàn )于(yú )济(jì )西(xī ),齐(qí )师(shī )大(dà )败(bài )。乐(lè )毅(yì )还(hái )秦(qín )、韩(hán )之(zhī )师(shī ),分(fèn )魏(wèi )师(shī )以(yǐ )略(luè )宋(sòng )地(dì ),部(bù )赵(zhào )师(shī )以(yǐ )收(shōu )河(hé )间(jiān ),身(shēn )率(lǜ )燕(yàn )师(shī ),长(zhǎng )驱(qū )逐(zhú )北(běi )。剧(jù )辛(xīn )曰(yuē ):“齐(qí )大(dà )而(ér )燕(yàn )小(xiǎo ),赖(lài )诸(zhū )侯(hóu )之(zhī )助(zhù )以(yǐ )破(pò )其(qí )军(jūn ),宜(yí )及(jí )时(shí )攻(gōng )取(qǔ )其(qí )边(biān )城(chéng )以(yǐ )自(zì )益(yì ),此(cǐ )长(zhǎng )久(jiǔ )之(zhī )利(lì )也(yě )。今(jīn )过(guò )而(ér )不(bú )攻(gōng ),以(yǐ )深(shēn )入(rù )为(wéi )名(míng ),无(wú )损(sǔn )于(yú )齐(qí ),无(wú )益(yì )于(yú )燕(yàn ),而(ér )结(jié )深(shēn )怨(yuàn ),后(hòu )必(bì )悔(huǐ )之(zhī )。”乐(lè )毅(yì )曰(yuē ):“齐(qí )王(wáng )伐(fá )功(gōng )矜(jīn )能(néng ),谋(móu )不(bú )逮(dǎi )下(xià ),废(fèi )黜(chù )贤(xián )良(liáng ),信(xìn )任(rèn )谄(chǎn )谀(yú ),政(zhèng )令(lìng )戾(lì )虐(nuè ),百(bǎi )姓(xìng )怨(yuàn )怼(duì )。今(jīn )军(jūn )皆(jiē )破(pò )亡(wáng ),若(ruò )因(yīn )而(ér )乘(chéng )之(zhī ),其(qí )民(mín )必(bì )叛(pàn ),祸(huò )乱(luàn )内(nèi )作(zuò ),则(zé )齐(qí )可(kě )图(tú )也(yě )。若(ruò )不(bú )遂(suí )乘(chéng )之(zhī ),待(dài )彼(bǐ )悔(huǐ )前(qián )之(zhī )非(fēi ),改(gǎi )过(guò )恤(xù )下(xià )而(ér )抚(fǔ )其(qí )民(mín ),则(zé )难(nán )虑(lǜ )也(yě )。”遂(suí )进(jìn )军(jūn )深(shēn )入(rù )。齐(qí )人(rén )果(guǒ )大(dà )乱(luàn )失(shī )度(dù ),湣(mǐn )王(wáng )出(chū )走(zǒu )。乐(lè )毅(yì )入(rù )临(lín )淄(zī ),取(qǔ )宝(bǎo )物(wù )、祭(jì )器(qì ),输(shū )之(zhī )于(yú )燕(yàn )。燕(yàn )王(wáng )亲(qīn )至(zhì )济(jì )上(shàng )劳(láo )军(jūn ),行(háng )赏(shǎng )飨(xiǎng )士(shì ),封(fēng )乐(lè )毅(yì )为(wéi )昌(chāng )国(guó )君(jūn ),遂(suí )使(shǐ )留(liú )徇(xùn )齐(qí )城(chéng )之(zhī )未(wèi )下(xià )者(zhě )。齐(qí )王(wáng )出(chū )亡(wáng )之(zhī )卫(wèi ),卫(wèi )君(jūn )辟(pì )宫(gōng )舍(shě )之(zhī ),称(chēng )臣(chén )而(ér )共(gòng )具(jù )。齐(qí )王(wáng )不(bú )逊(xùn ),卫(wèi )人(rén )侵(qīn )之(zhī )。齐(qí )王(wáng )去(qù )奔(bēn )邹(zōu )、鲁(lǔ ),有(yǒu )骄(jiāo )色(sè ),邹(zōu )、鲁(lǔ )弗(fú )内(nèi ),遂(suí )走(zǒu )莒(jǔ )。楚(chǔ )使(shǐ )淖(nào )齿(chǐ )将(jiāng )兵(bīng )救(jiù )齐(qí ),因(yīn )为(wéi )齐(qí )相(xiàng )。淖(nào )齿(chǐ )欲(yù )与(yǔ )燕(yàn )分(fèn )齐(qí )地(dì ),乃(nǎi )执(zhí )湣(mǐn )王(wáng )而(ér )数(shù )之(zhī )曰(yuē ):“千(qiān )乘(chéng )、博(bó )昌(chāng )之(zhī )间(jiān ),方(fāng )数(shù )百(bǎi )里(lǐ ),雨(yǔ )血(xuè )沾(zhān )衣(yī ),王(wáng )知(zhī )之(zhī )乎(hū )?”曰(yuē ):“知(zhī )之(zhī )。”“赢(yíng )、博(bó )之(zhī )间(jiān ),地(dì )坼(chè )及(jí )泉(quán ),王(wáng )知(zhī )之(zhī )乎(hū )?”曰(yuē ):“知(zhī )之(zhī )。”“有(yǒu )人(rén )当(dāng )阙(què )而(ér )哭(kū )者(zhě ),求(qiú )之(zhī )不(bú )得(dé ),去(qù )则(zé )闻(wén )其(qí )声(shēng ),王(wáng )知(zhī )之(zhī )乎(hū )?”曰(yuē ):“知(zhī )之(zhī )。”淖(nào )齿(chǐ )曰(yuē ):“天(tiān )雨(yǔ )血(xuè )沾(zhān )衣(yī )者(zhě ),天(tiān )以(yǐ )告(gào )也(yě );地(dì )坼(chè )及(jí )泉(quán )者(zhě ),地(dì )以(yǐ )告(gào )也(yě );有(yǒu )人(rén )当(dāng )阙(què )而(ér )哭(kū )者(zhě ),人(rén )以(yǐ )告(gào )也(yě )。天(tiān )、地(dì )、人(rén )皆(jiē )告(gào )矣(yǐ ),而(ér )王(wáng )不(bú )知(zhī )诫(jiè )焉(yān ),何(hé )得(dé )无(wú )诛(zhū )!”遂(suí )弑(shì )王(wáng )于(yú )鼓(gǔ )里(lǐ )。

荀(xún )子(zǐ )论(lùn )之(zhī )曰(yuē ):国(guó )者(zhě ),天(tiān )下(xià )之(zhī )利(lì )势(shì )也(yě )。得(dé )道(dào )以(yǐ )持(chí )之(zhī ),则(zé )大(dà )安(ān )也(yě ),大(dà )荣(róng )也(yě ),积(jī )美(měi )之(zhī )源(yuán )也(yě )。不(bú )得(dé )道(dào )以(yǐ )持(chí )之(zhī ),则(zé )大(dà )危(wēi )也(yě ),大(dà )累(lèi )也(yě ),有(yǒu )之(zhī )不(bú )如(rú )无(wú )之(zhī )。及(jí )其(qí )綦(qí )也(yě ),索(suǒ )为(wéi )匹(pǐ )夫(fū ),不(bú )可(kě )得(dé )也(yě )。齐(qí )湣(mǐn )、宋(sòng )献(xiàn )是(shì )也(yě )。故(gù )用(yòng )国(guó )者(zhě )义(yì )立(lì )而(ér )王(wáng ),信(xìn )立(lì )而(ér )霸(bà ),权(quán )谋(móu )立(lì )而(ér )亡(wáng )。

挈(qiè )国(guó )以(yǐ )呼(hū )礼(lǐ )义(yì )也(yě ),而(ér )无(wú )以(yǐ )害(hài )之(zhī )。行(háng )一(yī )不(bú )义(yì ),杀(shā )一(yī )无(wú )罪(zuì ),而(ér )得(dé )天(tiān )下(xià ),仁(rén )者(zhě )不(bú )为(wéi )也(yě )。擽(luè )然(rán )扶(fú )持(chí )心(xīn )国(guó ),且(qiě )若(ruò )是(shì )其(qí )固(gù )也(yě )。之(zhī )所(suǒ )与(yǔ )为(wéi )之(zhī )者(zhě )之(zhī )人(rén ),则(zé )举(jǔ )义(yì )士(shì )也(yě );之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )为(wéi )布(bù )陈(chén )于(yú )国(guó )家(jiā )刑(xíng )法(fǎ )者(zhě ),则(zé )举(jǔ )义(yì )法(fǎ )也(yě );主(zhǔ )之(zhī )所(suǒ )极(jí )然(rán ),帅(shuài )群(qún )臣(chén )而(ér )首(shǒu )向(xiàng )之(zhī )者(zhě ),则(zé )举(jǔ )义(yì )志(zhì )也(yě )。如(rú )是(shì ),则(zé )下(xià )仰(yǎng )上(shàng )以(yǐ )义(yì )矣(yǐ ),是(shì )綦(qí )定(dìng )也(yě )。綦(qí )定(dìng )而(ér )国(guó )定(dìng ),国(guó )定(dìng )而(ér )天(tiān )下(xià )定(dìng )。故(gù )曰(yuē ):以(yǐ )国(guó )济(jì )义(yì ),一(yī )日(rì )而(ér )白(bái ),汤(tāng )、武(wǔ )是(shì )也(yě )。是(shì )所(suǒ )谓(wèi )义(yì )立(lì )而(ér )王(wáng )也(yě )。

德(dé )虽(suī )未(wèi )至(zhì )也(yě ),义(yì )虽(suī )未(wèi )济(jì )也(yě ),然(rán )而(ér )天(tiān )下(xià )之(zhī )理(lǐ )略(luè )奏(zòu )矣(yǐ ),刑(xíng )赏(shǎng )已(yǐ )诺(nuò )信(xìn )乎(hū )天(tiān )下(xià )矣(yǐ ),臣(chén )下(xià )晓(xiǎo )然(rán )皆(jiē )知(zhī )其(qí )可(kě )要(yào )也(yě )。政(zhèng )令(lìng )已(yǐ )陈(chén ),虽(suī )睹(dǔ )利(lì )败(bài ),不(bú )欺(qī )其(qí )民(mín );约(yuē )结(jié )已(yǐ )定(dìng ),虽(suī )睹(dǔ )利(lì )败(bài ),不(bú )欺(qī )其(qí )与(yǔ )。如(rú )是(shì ),则(zé )兵(bīng )劲(jìn )城(chéng )固(gù ),敌(dí )国(guó )畏(wèi )之(zhī );国(guó )一(yī )綦(qí )明(míng ),与(yǔ )国(guó )信(xìn )之(zhī )。虽(suī )在(zài )僻(pì )陋(lòu )之(zhī )国(guó ),威(wēi )动(dòng )天(tiān )下(xià ),五(wǔ )伯(bó )是(shì )也(yě )。是(shì )所(suǒ )谓(wèi )信(xìn )立(lì )而(ér )而(ér )霸(bà )也(yě )。

挈(qiè )国(guó )以(yǐ )呼(hū )功(gōng )利(lì ),不(bú )务(wù )张(zhāng )其(qí )义(yì ),齐(qí )其(qí )信(xìn ),唯(wéi )利(lì )之(zhī )求(qiú );内(nèi )则(zé )不(bú )惮(dàn )诈(zhà )其(qí )民(mín )而(ér )求(qiú )小(xiǎo )利(lì )焉(yān ),外(wài )则(zé )不(bú )惮(dàn )诈(zhà )其(qí )与(yǔ )而(ér )求(qiú )大(dà )利(lì )焉(yān )。内(nèi )不(bú )修(xiū )正(zhèng )其(qí )所(suǒ )以(yǐ )有(yǒu ),然(rán )常(cháng )欲(yù )人(rén )之(zhī )有(yǒu ),如(rú )是(shì ),则(zé )臣(chén )下(xià )百(bǎi )姓(xìng )莫(mò )不(bú )以(yǐ )诈(zhà )心(xīn )待(dài )其(qí )上(shàng )矣(yǐ )。上(shàng )诈(zhà )其(qí )下(xià ),下(xià )诈(zhà )其(qí )上(shàng ),则(zé )是(shì )上(shàng )下(xià )析(xī )也(yě )。如(rú )是(shì ),则(zé )敌(dí )国(guó )轻(qīng )之(zhī ),与(yǔ )国(guó )疑(yí )之(zhī ),权(quán )谋(móu )日(rì )行(háng )而(ér )国(guó )不(bú )免(miǎn )危(wēi )削(xuē ),綦(qí )之(zhī )而(ér )亡(wáng ),齐(qí )湣(mǐn )、薛(xuē )公(gōng )是(shì )也(yě )。故(gù )用(yòng )强(qiáng )齐(qí ),非(fēi )以(yǐ )修(xiū )礼(lǐ )义(yì )也(yě ),非(fēi )以(yǐ )本(běn )政(zhèng )教(jiāo )也(yě ),非(fēi )以(yǐ )一(yī )天(tiān )下(xià )也(yě ),绵(mián )绵(mián )常(cháng )以(yǐ )结(jié )引(yǐn )驰(chí )外(wài )为(wéi )务(wù )。故(gù )强(qiáng ),南(nán )足(zú )以(yǐ )破(pò )楚(chǔ ),西(xī )足(zú )以(yǐ )诎(qū )秦(qín ),北(běi )足(zú )以(yǐ )败(bài )燕(yàn ),中(zhōng )足(zú )以(yǐ )举(jǔ )宋(sòng )。及(jí )以(yǐ )燕(yàn )、赵(zhào )起(qǐ )而(ér )攻(gōng )之(zhī ),若(ruò )振(zhèn )槁(gǎo )然(rán ),而(ér )身(shēn )死(sǐ )国(guó )亡(wáng ),为(wéi )天(tiān )下(xià )大(dà )戮(lù ),后(hòu )世(shì )言(yán )恶(è )则(zé )必(bì )稽(jī )焉(yān )。是(shì )无(wú )他(tā )故(gù )焉(yān ),唯(wéi )其(qí )不(bú )由(yóu )礼(lǐ )义(yì )而(ér )由(yóu )权(quán )谋(móu )也(yě )。

三(sān )者(zhě ),明(míng )主(zhǔ )之(zhī )所(suǒ )谨(jǐn )择(zé )也(yě ),仁(rén )人(rén )之(zhī )所(suǒ )务(wù )白(bái )也(yě )。善(shàn )择(zé )者(zhě )制(zhì )人(rén ),不(bú )善(shàn )择(zé )者(zhě )人(rén )制(zhì )之(zhī )。

乐(lè )毅(yì )闻(wén )昼(zhòu )邑(yì )人(rén )王(wáng )蠋(zhú )贤(xián ),令(lìng )军(jūn )中(zhōng )环(huán )画(huà )邑(yì )三(sān )十(shí )里(lǐ )无(wú )入(rù )。使(shǐ )人(rén )请(qǐng )蠋(zhú ),蠋(zhú )谢(xiè )不(bú )往(wǎng )。燕(yàn )人(rén )曰(yuē ):“不(bú )来(lái ),吾(wú )且(qiě )屠(tú )画(huà )邑(yì )!”蠋(zhú )曰(yuē ):“忠(zhōng )臣(chén )不(bú )事(shì )二(èr )君(jūn ),烈(liè )女(nǚ )不(bú )更(gèng )二(èr )夫(fū )。齐(qí )王(wáng )不(bú )用(yòng )吾(wú )谏(jiàn ),故(gù )退(tuì )而(ér )耕(gēng )于(yú )野(yě )。国(guó )破(pò )君(jūn )亡(wáng ),吾(wú )不(bú )能(néng )存(cún ),而(ér )又(yòu )欲(yù )劫(jié )之(zhī )以(yǐ )兵(bīng ),吾(wú )与(yǔ )其(qí )不(bú )义(yì )而(ér )生(shēng ),不(bú )若(ruò )死(sǐ )!”遂(suí )经(jīng )其(qí )颈(jǐng )于(yú )树(shù )枝(zhī ),自(zì )奋(fèn )绝(jué )脰(dòu )而(ér )死(sǐ )。燕(yàn )师(shī )乘(chéng )胜(shèng )长(zhǎng )驱(qū ),齐(qí )城(chéng )皆(jiē )望(wàng )风(fēng )奔(bēn )溃(kuì )。乐(lè )毅(yì )修(xiū )整(zhěng )燕(yàn )军(jūn ),禁(jìn )止(zhǐ )侵(qīn )掠(luě ),求(qiú )齐(qí )之(zhī )逸(yì )民(mín ),显(xiǎn )而(ér )礼(lǐ )之(zhī )。宽(kuān )其(qí )赋(fù )敛(liǎn ),除(chú )其(qí )暴(bào )令(lìng ),修(xiū )其(qí )旧(jiù )政(zhèng ),齐(qí )民(mín )喜(xǐ )悦(yuè )。乃(nǎi )遣(qiǎn )左(zuǒ )军(jūn )渡(dù )胶(jiāo )东(dōng )、东(dōng )莱(lái );前(qián )军(jūn )循(xún )太(tài )山(shān )以(yǐ )东(dōng )至(zhì )海(hǎi ),略(luè )琅(láng )邪(xié );右(yòu )军(jūn )循(xún )河(hé )、济(jì ),屯(tún )阿(ā )、鄄(juàn )以(yǐ )连(lián )魏(wèi )师(shī );后(hòu )军(jūn )旁(páng )北(běi )海(hǎi )以(yǐ )抚(fǔ )千(qiān )乘(chéng );中(zhōng )军(jūn )据(jù )临(lín )淄(zī )而(ér )镇(zhèn )齐(qí )都(dōu )。祀(sì )桓(huán )公(gōng )、管(guǎn )仲(zhòng )于(yú )郊(jiāo ),表(biǎo )贤(xián )者(zhě )之(zhī )闾(lǘ ),封(fēng )王(wáng )蠋(zhú )之(zhī )墓(mù )。齐(qí )人(rén )食(shí )邑(yì )于(yú )燕(yàn )者(zhě )二(èr )十(shí )馀(yú )君(jūn ),有(yǒu )爵(jué )位(wèi )于(yú )蓟(jì )者(zhě )百(bǎi )有(yǒu )馀(yú )人(rén )。六(liù )月(yuè )之(zhī )间(jiān ),下(xià )齐(qí )七(qī )十(shí )馀(yú )城(chéng ),皆(jiē )为(wéi )郡(jùn )县(xiàn )。秦(qín )王(wáng )、魏(wèi )王(wáng )、韩(hán )王(wáng )会(huì )于(yú )京(jīng )师(shī )。

赧(nǎn )王(wáng )中(zhōng )三(sān )十(shí )二(èr )年(nián )(戊(wù )寅(yín ),公(gōng )元(yuán )前(qián )二(èr )八(bā )三(sān )年(nián ))

秦(qín )、赵(zhào )会(huì )于(yú )穰(ráng )。秦(qín )拔(bá )魏(wèi )安(ān )城(chéng ),兵(bīng )至(zhì )大(dà )梁(liáng )而(ér )还(hái )。

齐(qí )淖(nào )齿(chǐ )之(zhī )乱(luàn ),湣(mǐn )王(wáng )子(zǐ )法(fǎ )章(zhāng )变(biàn )名(míng )姓(xìng )为(wéi )莒(jǔ )太(tài )史(shǐ )敫(jiǎo )家(jiā )佣(yòng )。太(tài )史(shǐ )敫(jiǎo )女(nǚ )奇(qí )法(fǎ )章(zhāng )状(zhuàng )貌(mào ),以(yǐ )为(wéi )非(fēi )常(cháng )人(rén ),怜(lián )而(ér )常(cháng )窃(qiè )衣(yī )食(shí )之(zhī ),因(yīn )与(yǔ )私(sī )通(tōng )。王(wáng )孙(sūn )贾(jiǎ )从(cóng )湣(mǐn )王(wáng ),失(shī )王(wáng )之(zhī )处(chù ),其(qí )母(mǔ )曰(yuē ):“汝(rǔ )朝(cháo )出(chū )而(ér )晚(wǎn )来(lái ),则(zé )吾(wú )倚(yǐ )门(mén )而(ér )望(wàng );汝(rǔ )暮(mù )出(chū )而(ér )不(bú )还(hái ),则(zé )吾(wú )倚(yǐ )闾(lǘ )而(ér )望(wàng )。汝(rǔ )今(jīn )事(shì )王(wáng ),王(wáng )走(zǒu ),汝(rǔ )不(bú )知(zhī )其(qí )处(chù ),汝(rǔ )尚(shàng )何(hé )归(guī )焉(yān )!”王(wáng )孙(sūn )贾(jiǎ )乃(nǎi )入(rù )市(shì )中(zhōng )呼(hū )曰(yuē ):“淖(nào )齿(chǐ )乱(luàn )齐(qí )国(guó ),杀(shā )湣(mǐn )王(wáng )。欲(yù )与(yǔ )我(wǒ )诛(zhū )之(zhī )者(zhě )袒(tǎn )右(yòu )!”市(shì )人(rén )从(cóng )者(zhě )四(sì )百(bǎi )人(rén ),与(yǔ )攻(gōng )淖(nào )齿(chǐ ),杀(shā )之(zhī )。于(yú )是(shì )齐(qí )亡(wáng )臣(chén )相(xiàng )与(yǔ )求(qiú )湣(mǐn )王(wáng )子(zǐ ),欲(yù )立(lì )之(zhī )。法(fǎ )章(zhāng )惧(jù )其(qí )诛(zhū )己(jǐ ),久(jiǔ )之(zhī )乃(nǎi )敢(gǎn )自(zì )言(yán ),遂(suí )立(lì )以(yǐ )为(wéi )齐(qí )王(wáng ),保(bǎo )莒(jǔ )城(chéng )以(yǐ )拒(jù )燕(yàn ),布(bù )告(gào )国(guó )中(zhōng )曰(yuē ):“王(wáng )已(yǐ )立(lì )在(zài )莒(jǔ )矣(yǐ )!”

赵(zhào )王(wáng )得(dé )楚(chǔ )和(hé )氏(shì )璧(bì ),秦(qín )昭(zhāo )王(wáng )欲(yù )之(zhī ),请(qǐng )易(yì )以(yǐ )十(shí )五(wǔ )城(chéng )。赵(zhào )王(wáng )欲(yù )勿(wù )与(yǔ ),畏(wèi )秦(qín )强(qiáng ),欲(yù )与(yǔ )之(zhī ),恐(kǒng )见(jiàn )欺(qī )。以(yǐ )问(wèn )蔺(lìn )相(xiàng )如(rú ),对(duì )曰(yuē ):“秦(qín )以(yǐ )城(chéng )求(qiú )璧(bì )而(ér )王(wáng )不(bú )许(xǔ ),曲(qǔ )在(zài )我(wǒ )矣(yǐ );我(wǒ )与(yǔ )之(zhī )璧(bì )而(ér )秦(qín )不(bú )与(yǔ )我(wǒ )城(chéng ),则(zé )曲(qǔ )在(zài )秦(qín )。均(jūn )之(zhī )二(èr )策(cè ),宁(níng )许(xǔ )以(yǐ )负(fù )秦(qín )。臣(chén )愿(yuàn )奉(fèng )璧(bì )而(ér )往(wǎng );使(shǐ )秦(qín )城(chéng )不(bú )入(rù ),臣(chén )请(qǐng )完(wán )璧(bì )而(ér )归(guī )之(zhī )。”赵(zhào )王(wáng )遣(qiǎn )之(zhī )。相(xiàng )如(rú )至(zhì )秦(qín ),秦(qín )王(wáng )无(wú )意(yì )偿(cháng )赵(zhào )城(chéng )。相(xiàng )如(rú )乃(nǎi )以(yǐ )诈(zhà )绐(dài )秦(qín )王(wáng ),复(fù )取(qǔ )璧(bì ),遣(qiǎn )从(cóng )者(zhě )怀(huái )之(zhī ),间(jiān )行(háng )归(guī )赵(zhào ),而(ér )以(yǐ )身(shēn )待(dài )命(mìng )于(yú )秦(qín )。秦(qín )王(wáng )以(yǐ )为(wéi )贤(xián )而(ér )弗(fú )诛(zhū ),礼(lǐ )而(ér )归(guī )之(zhī )。赵(zhào )王(wáng )以(yǐ )相(xiàng )如(rú )为(wéi )上(shàng )大(dà )夫(fū )。

卫(wèi )嗣(sì )君(jūn )薨(hōng ),子(zǐ )怀(huái )君(jūn )立(lì )。嗣(sì )君(jūn )好(hǎo )察(chá )微(wēi )隐(yǐn ),县(xiàn )令(lìng )有(yǒu )发(fā )褥(rù )而(ér )席(xí )敝(bì )者(zhě ),嗣(sì )君(jūn )闻(wén )之(zhī ),乃(nǎi )赐(cì )之(zhī )席(xí )。令(lìng )大(dà )惊(jīng ),以(yǐ )君(jūn )为(wéi )神(shén )。又(yòu )使(shǐ )人(rén )过(guò )关(guān )市(shì ),赂(lù )之(zhī )以(yǐ )金(jīn ),既(jì )而(ér )召(zhào )关(guān )市(shì ),问(wèn )有(yǒu )客(kè )过(guò )与(yǔ )汝(rǔ )金(jīn ),汝(rǔ )回(huí )遣(qiǎn )之(zhī ),关(guān )市(shì )大(dà )恐(kǒng )。又(yòu )爱(ài )泄(xiè )姬(jī ),重(zhòng )如(rú )耳(ěr ),而(ér )恐(kǒng )其(qí )因(yīn )爱(ài )重(zhòng )以(yǐ )壅(yōng )己(jǐ )也(yě ),乃(nǎi )贵(guì )薄(báo )疑(yí )以(yǐ )敌(dí )如(rú )耳(ěr ),尊(zūn )魏(wèi )妃(fēi )以(yǐ )偶(ǒu )泄(xiè )姬(jī ),曰(yuē ):“以(yǐ )是(shì )相(xiàng )参(cān )也(yě )。”

荀(xún )子(zǐ )论(lùn )之(zhī )曰(yuē ):成(chéng )侯(hóu )、嗣(sì )君(jūn ),聚(jù )敛(liǎn )计(jì )数(shù )之(zhī )君(jūn )也(yě ),未(wèi )及(jí )取(qǔ )民(mín )也(yě )。子(zǐ )产(chǎn ),取(qǔ )民(mín )者(zhě )也(yě ),未(wèi )及(jí )为(wéi )政(zhèng )也(yě )。管(guǎn )仲(zhòng ),为(wéi )政(zhèng )者(zhě )也(yě ),未(wèi )及(jí )修(xiū )礼(lǐ )也(yě )。故(gù )修(xiū )礼(lǐ )者(zhě )王(wáng ),为(wéi )政(zhèng )者(zhě )强(qiáng ),取(qǔ )民(mín )者(zhě )安(ān ),聚(jù )敛(liǎn )者(zhě )亡(wáng )。

赧(nǎn )王(wáng )中(zhōng )三(sān )十(shí )三(sān )年(nián )(己(jǐ )卯(mǎo ),公(gōng )元(yuán )前(qián )二(èr )八(bā )二(èr )年(nián ))

秦(qín )伐(fá )赵(zhào ),拔(bá )两(liǎng )城(chéng )。

赧(nǎn )王(wáng )中(zhōng )三(sān )十(shí )四(sì )年(nián )(庚(gēng )辰(chén ),公(gōng )元(yuán )前(qián )二(èr )八(bā )一(yī )年(nián ))

秦(qín )伐(fá )赵(zhào ),拔(bá )石(shí )城(chéng )。

秦(qín )穰(ráng )侯(hóu )复(fù )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng )。

楚(chǔ )欲(yù )与(yǔ )齐(qí )、韩(hán )共(gòng )伐(fá )秦(qín ),因(yīn )欲(yù )图(tú )周(zhōu )。王(wáng )使(shǐ )东(dōng )周(zhōu )武(wǔ )公(gōng )谓(wèi )楚(chǔ )令(lìng )尹(yǐn )昭(zhāo )子(zǐ )曰(yuē ):“周(zhōu )不(bú )可(kě )图(tú )也(yě )。”昭(zhāo )子(zǐ )曰(yuē ):“乃(nǎi )图(tú )周(zhōu ),则(zé )无(wú )之(zhī );虽(suī )然(rán ),何(hé )不(bú )可(kě )图(tú )?”武(wǔ )公(gōng )曰(yuē ):“西(xī )周(zhōu )之(zhī )地(dì ),绝(jué )长(zhǎng )补(bǔ )短(duǎn ),不(bú )过(guò )百(bǎi )里(lǐ )。名(míng )为(wéi )天(tiān )下(xià )共(gòng )主(zhǔ ),裂(liè )其(qí )地(dì )不(bú )足(zú )以(yǐ )肥(féi )国(guó ),得(dé )其(qí )众(zhòng )不(bú )足(zú )以(yǐ )劲(jìn )兵(bīng )。虽(suī )然(rán ),攻(gōng )之(zhī )者(zhě )名(míng )为(wéi )弑(shì )君(jūn )。然(rán )而(ér )犹(yóu )有(yǒu )欲(yù )攻(gōng )之(zhī )者(zhě ),见(jiàn )祭(jì )器(qì )在(zài )焉(yān )故(gù )也(yě )。夫(fū )虎(hǔ )肉(ròu )臊(sào )而(ér )兵(bīng )利(lì )身(shēn ),人(rén )犹(yóu )攻(gōng )之(zhī );若(ruò )使(shǐ )泽(zé )中(zhōng )之(zhī )麋(mí )蒙(méng )虎(hǔ )之(zhī )皮(pí ),人(rén )之(zhī )攻(gōng )之(zhī )也(yě )必(bì )万(wàn )倍(bèi )矣(yǐ )。裂(liè )楚(chǔ )之(zhī )地(dì ),足(zú )以(yǐ )肥(féi )国(guó );诎(qū )楚(chǔ )之(zhī )名(míng ),足(zú )以(yǐ )尊(zūn )主(zhǔ )。今(jīn )子(zǐ )欲(yù )诛(zhū )残(cán )天(tiān )下(xià )之(zhī )共(gòng )主(zhǔ ),居(jū )三(sān )代(dài )之(zhī )传(chuán )器(qì ),器(qì )南(nán ),则(zé )兵(bīng )至(zhì )矣(yǐ )。”于(yú )是(shì )楚(chǔ )计(jì )辍(chuò )不(bú )行(háng )。

赧(nǎn )王(wáng )中(zhōng )三(sān )十(shí )五(wǔ )年(nián )(辛(xīn )巳(sì ),公(gōng )元(yuán )前(qián )二(èr )八(bā )零(líng )年(nián ))

秦(qín )白(bái )起(qǐ )败(bài )赵(zhào )军(jūn ),斩(zhǎn )首(shǒu )二(èr )万(wàn ),取(qǔ )代(dài )光(guāng )狼(láng )城(chéng )。又(yòu )使(shǐ )司(sī )马(mǎ )错(cuò )发(fā )陇(lǒng )西(xī )兵(bīng ),因(yīn )蜀(shǔ )攻(gōng )楚(chǔ )黔(qián )中(zhōng ),拔(bá )之(zhī )。楚(chǔ )献(xiàn )汉(hàn )北(běi )及(jí )上(shàng )庸(yōng )地(dì )。

赧(nǎn )王(wáng )中(zhōng )三(sān )十(shí )六(liù )年(nián )(壬(rén )午(wǔ ),公(gōng )元(yuán )前(qián )二(èr )七(qī )九(jiǔ )年(nián ))

秦(qín )白(bái )起(qǐ )伐(fá )楚(chǔ ),取(qǔ )鄢(yān )、邓(dèng )、西(xī )陵(líng )。

秦(qín )王(wáng )使(shǐ )使(shǐ )者(zhě )告(gào )赵(zhào )王(wáng ),愿(yuàn )为(wéi )好(hǎo )会(huì )于(yú )河(hé )外(wài )渑(miǎn )池(chí )。赵(zhào )王(wáng )欲(yù )毋(wú )行(háng ),廉(lián )颇(pō )、蔺(lìn )相(xiàng )如(rú )计(jì )曰(yuē ):“王(wáng )不(bú )行(háng ),示(shì )赵(zhào )弱(ruò )且(qiě )怯(qiè )也(yě )。”赵(zhào )王(wáng )遂(suí )行(háng ),相(xiàng )如(rú )从(cóng )。廉(lián )颇(pō )送(sòng )至(zhì )境(jìng ),与(yǔ )王(wáng )诀(jué )曰(yuē ):“王(wáng )行(háng ),度(dù )道(dào )里(lǐ )会(huì )遇(yù )之(zhī )礼(lǐ )毕(bì ),还(hái ),不(bú )过(guò )三(sān )十(shí )日(rì )。三(sān )十(shí )日(rì )不(bú )还(hái ),则(zé )请(qǐng )立(lì )太(tài )子(zǐ ),以(yǐ )绝(jué )秦(qín )望(wàng )。”王(wáng )许(xǔ )之(zhī )。会(huì )于(yú )渑(miǎn )池(chí )。王(wáng )与(yǔ )赵(zhào )王(wáng )饮(yǐn ),酒(jiǔ )酣(hān ),秦(qín )王(wáng )请(qǐng )赵(zhào )王(wáng )鼓(gǔ )瑟(sè ),赵(zhào )王(wáng )鼓(gǔ )之(zhī )。蔺(lìn )相(xiàng )如(rú )复(fù )请(qǐng )秦(qín )王(wáng )击(jī )缶(fǒu ),秦(qín )王(wáng )不(bú )肯(kěn )。相(xiàng )如(rú )曰(yuē ):“五(wǔ )步(bù )之(zhī )内(nèi ),臣(chén )请(qǐng )得(dé )以(yǐ )颈(jǐng )血(xuè )溅(jiàn )大(dà )王(wáng )矣(yǐ )!”左(zuǒ )右(yòu )欲(yù )刃(rèn )相(xiàng )如(rú ),相(xiàng )如(rú )张(zhāng )目(mù )叱(chì )之(zhī ),左(zuǒ )右(yòu )皆(jiē )靡(mí )。王(wáng )不(bú )怿(yì ),为(wéi )一(yī )击(jī )缶(fǒu )。罢(bà )酒(jiǔ ),秦(qín )终(zhōng )不(bú )能(néng )有(yǒu )加(jiā )于(yú )赵(zhào )。赵(zhào )人(rén )亦(yì )盛(shèng )为(wéi )之(zhī )备(bèi ),秦(qín )不(bú )敢(gǎn )动(dòng )。赵(zhào )王(wáng )归(guī )国(guó ),以(yǐ )蔺(lìn )相(xiàng )如(rú )为(wéi )上(shàng )卿(qīng ),位(wèi )在(zài )廉(lián )颇(pō )之(zhī )右(yòu )。廉(lián )颇(pō )曰(yuē ):“我(wǒ )为(wéi )赵(zhào )将(jiāng ),有(yǒu )攻(gōng )城(chéng )野(yě )战(zhàn )之(zhī )功(gōng )。蔺(lìn )相(xiàng )如(rú )素(sù )贱(jiàn )人(rén ),徒(tú )以(yǐ )口(kǒu )舌(shé )而(ér )位(wèi )居(jū )我(wǒ )上(shàng )。吾(wú )羞(xiū ),不(bú )忍(rěn )为(wéi )之(zhī )下(xià )!”宣(xuān )言(yán )曰(yuē ):“我(wǒ )见(jiàn )相(xiàng )如(rú ),必(bì )辱(rǔ )之(zhī )!”相(xiàng )如(rú )闻(wén )之(zhī ),不(bú )肯(kěn )与(yǔ )会(huì );每(měi )朝(cháo ),常(cháng )称(chēng )病(bìng ),不(bú )欲(yù )争(zhēng )列(liè )。出(chū )而(ér )望(wàng )见(jiàn ),辄(zhé )引(yǐn )车(chē )避(bì )匿(nì )。其(qí )舍(shě )人(rén )皆(jiē )以(yǐ )为(wéi )耻(chǐ )。相(xiàng )如(rú )曰(yuē ):“子(zǐ )视(shì )廉(lián )将(jiāng )军(jūn )孰(shú )与(yǔ )秦(qín )王(wáng )?”曰(yuē ):“不(bú )若(ruò )。”相(xiàng )如(rú )曰(yuē ):“夫(fū )以(yǐ )秦(qín )王(wáng )之(zhī )威(wēi )而(ér )相(xiàng )如(rú )廷(tíng )叱(chì )之(zhī ),辱(rǔ )其(qí )群(qún )臣(chén )。相(xiàng )如(rú )虽(suī )驽(nú ),独(dú )畏(wèi )廉(lián )将(jiāng )军(jūn )哉(zāi )!顾(gù )吾(wú )念(niàn )之(zhī ),强(qiáng )秦(qín )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )不(bú )敢(gǎn )加(jiā )兵(bīng )于(yú )赵(zhào )者(zhě ),徒(tú )以(yǐ )吾(wú )两(liǎng )人(rén )在(zài )也(yě )。今(jīn )两(liǎng )虎(hǔ )共(gòng )斗(dòu ),其(qí )势(shì )不(bú )俱(jù )生(shēng )。吾(wú )所(suǒ )以(yǐ )为(wéi )此(cǐ )者(zhě ),先(xiān )国(guó )家(jiā )之(zhī )急(jí )而(ér )后(hòu )私(sī )仇(chóu )也(yě )。”廉(lián )颇(pō )闻(wén )之(zhī ),肉(ròu )袒(tǎn )负(fù )荆(jīng )至(zhì )门(mén )谢(xiè )罪(zuì ),遂(suí )为(wéi )刎(wěn )颈(jǐng )之(zhī )交(jiāo )。

初(chū ),燕(yàn )人(rén )攻(gōng )安(ān )平(píng ),临(lín )淄(zī )市(shì )掾(yuàn )田(tián )单(dān )在(zài )安(ān )平(píng ),使(shǐ )其(qí )宗(zōng )人(rén )皆(jiē )以(yǐ )铁(tiě )笼(lóng )傅(fù )车(chē )轊(wèi )。及(jí )城(chéng )溃(kuì ),人(rén )争(zhēng )门(mén )而(ér )出(chū ),皆(jiē )以(yǐ )轊(wèi )折(shé )车(chē )败(bài ),为(wéi )燕(yàn )所(suǒ )禽(qín );独(dú )田(tián )单(dān )宗(zōng )人(rén )以(yǐ )铁(tiě )笼(lóng )得(dé )免(miǎn ),遂(suí )奔(bēn )即(jí )墨(mò )。是(shì )时(shí )齐(qí )地(dì )皆(jiē )属(shǔ )燕(yàn ),独(dú )莒(jǔ )、即(jí )墨(mò )未(wèi )下(xià ),乐(lè )毅(yì )及(jí )并(bìng )右(yòu )军(jūn )、前(qián )军(jūn )以(yǐ )围(wéi )莒(jǔ ),左(zuǒ )军(jūn )、后(hòu )军(jūn )围(wéi )即(jí )墨(mò )。即(jí )墨(mò )大(dà )夫(fū )出(chū )战(zhàn )而(ér )死(sǐ )。即(jí )墨(mò )人(rén )曰(yuē ):“安(ān )平(píng )之(zhī )战(zhàn ),田(tián )单(dān )宗(zōng )人(rén )以(yǐ )铁(tiě )笼(lóng )得(dé )全(quán ),是(shì )多(duō )智(zhì )习(xí )兵(bīng )。”因(yīn )共(gòng )立(lì )以(yǐ )为(wéi )将(jiāng )以(yǐ )拒(jù )燕(yàn )。乐(lè )毅(yì )围(wéi )二(èr )邑(yì ),期(qī )年(nián )不(bú )克(kè ),及(jí )令(lìng )解(jiě )围(wéi ),各(gè )去(qù )城(chéng )九(jiǔ )里(lǐ )而(ér )为(wéi )垒(lěi ),令(lìng )曰(yuē ):“城(chéng )中(zhōng )民(mín )出(chū )者(zhě )勿(wù )获(huò ),困(kùn )者(zhě )赈(zhèn )之(zhī ),使(shǐ )即(jí )旧(jiù )业(yè ),以(yǐ )镇(zhèn )新(xīn )民(mín )。”三(sān )年(nián )而(ér )犹(yóu )未(wèi )下(xià )。或(huò )谗(chán )之(zhī )于(yú )燕(yàn )昭(zhāo )王(wáng )曰(yuē ):“乐(lè )毅(yì )智(zhì )谋(móu )过(guò )人(rén ),伐(fá )齐(qí ),呼(hū )吸(xī )之(zhī )间(jiān )克(kè )七(qī )十(shí )馀(yú )城(chéng )。今(jīn )不(bú )下(xià )者(zhě )两(liǎng )城(chéng )耳(ěr ),非(fēi )其(qí )力(lì )不(bú )能(néng )拔(bá ),所(suǒ )以(yǐ )三(sān )年(nián )不(bú )攻(gōng )者(zhě ),欲(yù )久(jiǔ )仗(zhàng )兵(bīng )威(wēi )以(yǐ )服(fú )齐(qí )人(rén ),南(nán )面(miàn )而(ér )王(wáng )耳(ěr )。今(jīn )齐(qí )人(rén )已(yǐ )服(fú ),所(suǒ )以(yǐ )未(wèi )发(fā )者(zhě ),以(yǐ )其(qí )妻(qī )子(zǐ )在(zài )燕(yàn )故(gù )也(yě )。且(qiě )齐(qí )多(duō )美(měi )女(nǚ ),又(yòu )将(jiāng )忘(wàng )其(qí )妻(qī )子(zǐ )。愿(yuàn )王(wáng )图(tú )之(zhī )!”昭(zhāo )王(wáng )于(yú )是(shì )置(zhì )酒(jiǔ )大(dà )会(huì ),引(yǐn )言(yán )者(zhě )而(ér )让(ràng )之(zhī )曰(yuē ):“先(xiān )王(wáng )举(jǔ )国(guó )以(yǐ )礼(lǐ )贤(xián )者(zhě ),非(fēi )贪(tān )土(tǔ )地(dì )以(yǐ )遗(yí )子(zǐ )孙(sūn )也(yě )。遭(zāo )所(suǒ )传(chuán )德(dé )薄(báo ),不(bú )能(néng )堪(kān )命(mìng ),国(guó )人(rén )不(bú )顺(shùn )。齐(qí )为(wéi )无(wú )道(dào ),乘(chéng )孤(gū )国(guó )之(zhī )乱(luàn )以(yǐ )害(hài )先(xiān )王(wáng )。寡(guǎ )人(rén )统(tǒng )位(wèi ),痛(tòng )之(zhī )入(rù )骨(gǔ ),故(gù )广(guǎng )延(yán )群(qún )臣(chén ),外(wài )招(zhāo )宾(bīn )客(kè ),以(yǐ )求(qiú )报(bào )仇(chóu )。其(qí )有(yǒu )成(chéng )功(gōng )者(zhě ),尚(shàng )欲(yù )与(yǔ )之(zhī )同(tóng )共(gòng )燕(yàn )国(guó )。今(jīn )乐(lè )君(jūn )亲(qīn )为(wéi )寡(guǎ )人(rén )破(pò )齐(qí ),夷(yí )其(qí )宗(zōng )庙(miào ),报(bào )塞(sāi )先(xiān )仇(chóu ),齐(qí )国(guó )固(gù )乐(lè )君(jūn )所(suǒ )有(yǒu ),非(fēi )燕(yàn )之(zhī )所(suǒ )得(dé )也(yě )。乐(lè )君(jūn )若(ruò )能(néng )有(yǒu )齐(qí ),与(yǔ )燕(yàn )并(bìng )为(wéi )列(liè )国(guó ),结(jié )欢(huān )同(tóng )好(hǎo ),以(yǐ )抗(kàng )诸(zhū )侯(hóu )之(zhī )难(nán ),燕(yàn )国(guó )之(zhī )福(fú ),寡(guǎ )人(rén )之(zhī )愿(yuàn )也(yě )。汝(rǔ )何(hé )敢(gǎn )言(yán )若(ruò )此(cǐ )!”乃(nǎi )斩(zhǎn )之(zhī )。赐(cì )乐(lè )毅(yì )妻(qī )以(yǐ )后(hòu )服(fú ),赐(cì )其(qí )子(zǐ )以(yǐ )公(gōng )子(zǐ )之(zhī )服(fú );辂(lù )车(chē )乘(chéng )马(mǎ ),后(hòu )属(shǔ )百(bǎi )两(liǎng ),遣(qiǎn )国(guó )相(xiàng )奉(fèng )而(ér )致(zhì )之(zhī )乐(lè )毅(yì ),立(lì )乐(lè )毅(yì )为(wéi )齐(qí )王(wáng )。乐(lè )毅(yì )惶(huáng )恐(kǒng )不(bú )受(shòu ),拜(bài )书(shū ),以(yǐ )死(sǐ )自(zì )誓(shì )。由(yóu )是(shì )齐(qí )人(rén )服(fú )其(qí )义(yì ),诸(zhū )侯(hóu )畏(wèi )其(qí )信(xìn ),莫(mò )敢(gǎn )复(fù )有(yǒu )谋(móu )者(zhě )。顷(qǐng )之(zhī ),昭(zhāo )王(wáng )薨(hōng ),惠(huì )王(wáng )立(lì )。惠(huì )王(wáng )自(zì )为(wéi )太(tài )子(zǐ )时(shí ),尝(cháng )不(bú )快(kuài )于(yú )乐(lè )毅(yì )。田(tián )单(dān )闻(wén )之(zhī ),乃(nǎi )纵(zòng )反(fǎn )间(jiān )于(yú )燕(yàn ),宣(xuān )言(yán )曰(yuē ):“齐(qí )王(wáng )已(yǐ )死(sǐ ),城(chéng )之(zhī )不(bú )拔(bá )者(zhě )二(èr )耳(ěr )。乐(lè )毅(yì )与(yǔ )燕(yàn )新(xīn )王(wáng )有(yǒu )隙(xì ),畏(wèi )诛(zhū )而(ér )不(bú )敢(gǎn )归(guī ),以(yǐ )伐(fá )齐(qí )为(wéi )名(míng ),实(shí )欲(yù )连(lián )兵(bīng )南(nán )面(miàn )王(wáng )齐(qí )。齐(qí )人(rén )未(wèi )附(fù ),故(gù )且(qiě )缓(huǎn )攻(gōng )即(jí )墨(mò )以(yǐ )待(dài )其(qí )事(shì )。齐(qí )人(rén )所(suǒ )惧(jù ),唯(wéi )恐(kǒng )他(tā )将(jiāng )之(zhī )来(lái ),即(jí )墨(mò )残(cán )矣(yǐ )。”燕(yàn )王(wáng )固(gù )已(yǐ )疑(yí )乐(lè )毅(yì ),得(dé )齐(qí )反(fǎn )间(jiān ),乃(nǎi )使(shǐ )骑(qí )劫(jié )代(dài )将(jiāng )而(ér )召(zhào )乐(lè )毅(yì )。乐(lè )毅(yì )知(zhī )王(wáng )不(bú )善(shàn )代(dài )之(zhī ),遂(suí )奔(bēn )赵(zhào )。燕(yàn )将(jiāng )士(shì )由(yóu )是(shì )愤(fèn )惋(wǎn )不(bú )和(hé )。

田(tián )单(dān )令(lìng )城(chéng )中(zhōng )人(rén ),食(shí )必(bì )祭(jì )其(qí )先(xiān )祖(zǔ )于(yú )庭(tíng ),飞(fēi )鸟(niǎo )皆(jiē )翔(xiáng )舞(wǔ )而(ér )下(xià )城(chéng )中(zhōng )。燕(yàn )人(rén )怪(guài )之(zhī ),田(tián )单(dān )因(yīn )宣(xuān )言(yán )曰(yuē ):“当(dāng )有(yǒu )神(shén )师(shī )下(xià )教(jiāo )我(wǒ )。”有(yǒu )一(yī )卒(zú )曰(yuē ):“臣(chén )可(kě )以(yǐ )为(wéi )师(shī )乎(hū )?”因(yīn )反(fǎn )走(zǒu )。田(tián )单(dān )起(qǐ )引(yǐn )还(hái ),坐(zuò )东(dōng )乡(xiāng ),师(shī )事(shì )之(zhī )。卒(zú )曰(yuē ):“臣(chén )欺(qī )君(jūn )。”田(tián )单(dān )曰(yuē ):“子(zǐ )勿(wù )言(yán )也(yě )。”因(yīn )师(shī )之(zhī ),每(měi )出(chū )约(yuē )束(shù ),必(bì )称(chēng )神(shén )师(shī )。乃(nǎi )宣(xuān )言(yán )曰(yuē ):“吾(wú )唯(wéi )惧(jù )燕(yàn )军(jūn )之(zhī )劓(yì )所(suǒ )得(dé )齐(qí )卒(zú ),置(zhì )之(zhī )前(qián )行(háng ),即(jí )墨(mò )败(bài )矣(yǐ )!”燕(yàn )人(rén )闻(wén )之(zhī ),如(rú )其(qí )言(yán )。城(chéng )中(zhōng )见(jiàn )降(jiàng )者(zhě )尽(jìn )劓(yì ),皆(jiē )怒(nù ),坚(jiān )守(shǒu ),唯(wéi )恐(kǒng )见(jiàn )得(dé )。单(dān )又(yòu )纵(zòng )反(fǎn )间(jiān ),言(yán ):“吾(wú )惧(jù )燕(yàn )人(rén )掘(jué )吾(wú )城(chéng )外(wài )冢(zhǒng )墓(mù ),可(kě )为(wéi )寒(hán )心(xīn )!”燕(yàn )军(jūn )尽(jìn )掘(jué )冢(zhǒng )墓(mù ),烧(shāo )死(sǐ )人(rén )。齐(qí )人(rén )从(cóng )城(chéng )上(shàng )望(wàng )见(jiàn ),皆(jiē )涕(tì )泣(qì ),共(gòng )欲(yù )出(chū )战(zhàn ),怒(nù )自(zì )十(shí )倍(bèi )。田(tián )单(dān )知(zhī )士(shì )卒(zú )之(zhī )可(kě )用(yòng ),乃(nǎi )身(shēn )操(cāo )版(bǎn )、锸(chā ),与(yǔ )士(shì )卒(zú )分(fèn )功(gōng );妻(qī )妾(qiè )编(biān )于(yú )行(háng )伍(wǔ )之(zhī )间(jiān );尽(jìn )散(sàn )饮(yǐn )食(shí )飨(xiǎng )士(shì )。令(lìng )甲(jiǎ )卒(zú )皆(jiē )伏(fú ),使(shǐ )老(lǎo )、弱(ruò )、女(nǚ )子(zǐ )乘(chéng )城(chéng ),遣(qiǎn )使(shǐ )约(yuē )降(jiàng )于(yú )燕(yàn ),燕(yàn )军(jūn )皆(jiē )呼(hū )万(wàn )岁(suì )。田(tián )单(dān )又(yòu )收(shōu )民(mín )金(jīn )得(dé )千(qiān )镒(yì ),令(lìng )即(jí )墨(mò )富(fù )豪(háo )遗(yí )燕(yàn )将(jiāng ),曰(yuē ):“即(jí )降(jiàng ),愿(yuàn )无(wú )虏(lǔ )掠(luě )吾(wú )族(zú )家(jiā )。”燕(yàn )将(jiāng )大(dà )喜(xǐ ),许(xǔ )之(zhī )。燕(yàn )军(jūn )益(yì )懈(xiè )。田(tián )单(dān )乃(nǎi )收(shōu )城(chéng )中(zhōng ),得(dé )牛(niú )千(qiān )馀(yú ),为(wéi )绛(jiàng )缯(zēng )衣(yī ),画(huà )以(yǐ )五(wǔ )采(cǎi )龙(lóng )文(wén ),束(shù )兵(bīng )刃(rèn )于(yú )其(qí )角(jiǎo ),而(ér )灌(guàn )脂(zhī )束(shù )苇(wěi )于(yú )其(qí )尾(wěi ),烧(shāo )其(qí )端(duān ),凿(záo )城(chéng )数(shù )十(shí )穴(xué ),夜(yè )纵(zòng )牛(niú ),壮(zhuàng )士(shì )五(wǔ )千(qiān )人(rén )随(suí )其(qí )后(hòu )。牛(niú )尾(wěi )热(rè ),怒(nù )而(ér )奔(bēn )燕(yàn )军(jūn )。燕(yàn )军(jūn )大(dà )惊(jīng ),视(shì )牛(niú )皆(jiē )龙(lóng )文(wén ),所(suǒ )触(chù )尽(jìn )死(sǐ )伤(shāng )。而(ér )城(chéng )中(zhōng )鼓(gǔ )噪(zào )从(cóng )之(zhī ),老(lǎo )弱(ruò )皆(jiē )击(jī )铜(tóng )器(qì )为(wéi )声(shēng ),声(shēng )动(dòng )天(tiān )地(dì )。燕(yàn )军(jūn )大(dà )骇(hài ),败(bài )走(zǒu )。齐(qí )人(rén )杀(shā )骑(qí )劫(jié ),追(zhuī )亡(wáng )逐(zhú )北(běi ),所(suǒ )过(guò )城(chéng )邑(yì )皆(jiē )叛(pàn )燕(yàn ),复(fù )为(wéi )齐(qí )。田(tián )单(dān )兵(bīng )日(rì )益(yì )多(duō ),乘(chéng )胜(shèng ),燕(yàn )日(rì )败(bài )亡(wáng ),走(zǒu )至(zhì )河(hé )上(shàng ),而(ér )齐(qí )七(qī )十(shí )馀(yú )城(chéng )皆(jiē )复(fù )焉(yān )。乃(nǎi )迎(yíng )襄(xiāng )王(wáng )于(yú )莒(jǔ )。入(rù )临(lín )淄(zī ),封(fēng )田(tián )单(dān )为(wéi )安(ān )平(píng )君(jūn )。齐(qí )王(wáng )以(yǐ )太(tài )史(shǐ )敫(jiǎo )之(zhī )女(nǚ )为(wéi )后(hòu ),生(shēng )太(tài )子(zǐ )建(jiàn )。太(tài )史(shǐ )敫(jiǎo )曰(yuē ):“女(nǚ )不(bú )取(qǔ )媒(méi ),因(yīn )自(zì )嫁(jià ),非(fēi )吾(wú )种(zhǒng )也(yě ),污(wū )吾(wú )世(shì )!”终(zhōng )身(shēn )不(bú )见(jiàn )君(jūn )王(wáng )后(hòu ),君(jūn )王(wáng )后(hòu )亦(yì )不(bú )以(yǐ )不(bú )见(jiàn )故(gù )失(shī )人(rén )子(zǐ )之(zhī )礼(lǐ )。

赵(zhào )王(wáng )封(fēng )乐(lè )毅(yì )于(yú )观(guān )津(jīn ),尊(zūn )宠(chǒng )之(zhī ),以(yǐ )警(jǐng )动(dòng )于(yú )燕(yàn )、齐(qí )。燕(yàn )惠(huì )王(wáng )乃(nǎi )使(shǐ )人(rén )让(ràng )乐(lè )毅(yì ),且(qiě )谢(xiè )之(zhī )曰(yuē ):“将(jiāng )军(jūn )过(guò )听(tīng ),以(yǐ )与(yǔ )寡(guǎ )人(rén )有(yǒu )隙(xì ),遂(suí )捐(juān )燕(yàn )归(guī )赵(zhào )。将(jiāng )军(jūn )自(zì )为(wéi )计(jì )则(zé )可(kě )矣(yǐ ),而(ér )亦(yì )何(hé )以(yǐ )报(bào )先(xiān )王(wáng )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )遇(yù )将(jiāng )军(jūn )之(zhī )意(yì )乎(hū )?”乐(lè )毅(yì )报(bào )书(shū )曰(yuē ):“昔(xī )伍(wǔ )子(zǐ )胥(xū )说(shuō )听(tīng )于(yú )阖(hé )闾(lǘ )而(ér )吴(wú )远(yuǎn )迹(jì )至(zhì )郢(yǐng );夫(fū )差(chà )弗(fú )是(shì )也(yě ),赐(cì )之(zhī )鸱(chī )夷(yí )而(ér )浮(fú )之(zhī )江(jiāng )。吴(wú )王(wáng )不(bú )寤(wù )先(xiān )论(lùn )之(zhī )可(kě )以(yǐ )立(lì )功(gōng ),故(gù )沈(shěn )子(zǐ )胥(xū )而(ér )不(bú )悔(huǐ );子(zǐ )胥(xū )不(bú )蚤(zǎo )见(jiàn )主(zhǔ )之(zhī )不(bú )同(tóng )量(liàng ),是(shì )以(yǐ )至(zhì )于(yú )入(rù )江(jiāng )而(ér )不(bú )化(huà )。夫(fū )免(miǎn )自(zì )立(lì )功(gōng )以(yǐ )明(míng )先(xiān )王(wáng )之(zhī )迹(jì ),臣(chén )之(zhī )上(shàng )计(jì )也(yě )。离(lí )毁(huǐ )辱(rǔ )之(zhī )诽(fěi )谤(bàng ),堕(duò )先(xiān )王(wáng )之(zhī )名(míng ),臣(chén )之(zhī )所(suǒ )大(dà )恐(kǒng )也(yě )。临(lín )不(bú )测(cè )之(zhī )罪(zuì ),以(yǐ )幸(xìng )为(wéi )利(lì ),义(yì )之(zhī )所(suǒ )不(bú )敢(gǎn )出(chū )也(yě )。臣(chén )闻(wén )古(gǔ )之(zhī )君(jūn )子(zǐ ),交(jiāo )绝(jué )不(bú )出(chū )恶(è )声(shēng ),忠(zhōng )臣(chén )去(qù )国(guó ),不(bú )洁(jié )其(qí )名(míng )。臣(chén )虽(suī )不(bú )佞(nìng ),数(shù )奉(fèng )教(jiāo )于(yú )君(jūn )子(zǐ )矣(yǐ )。唯(wéi )君(jūn )王(wáng )之(zhī )留(liú )意(yì )焉(yān )!”于(yú )是(shì )燕(yàn )王(wáng )复(fù )以(yǐ )乐(lè )毅(yì )子(zǐ )闲(xián )为(wéi )昌(chāng )国(guó )君(jūn ),而(ér )乐(lè )毅(yì )往(wǎng )来(lái )复(fù )通(tōng )燕(yàn ),卒(zú )于(yú )赵(zhào ),号(hào )曰(yuē )望(wàng )诸(zhū )君(jūn )。

田(tián )单(dān )相(xiàng )齐(qí ),过(guò )淄(zī )水(shuǐ ),有(yǒu )老(lǎo )人(rén )涉(shè )淄(zī )而(ér )寒(hán ),出(chū )水(shuǐ )不(bú )能(néng )行(háng )。田(tián )单(dān )解(jiě )其(qí )裘(qiú )而(ér )衣(yī )之(zhī )。襄(xiāng )王(wáng )恶(è )之(zhī ),曰(yuē ):“田(tián )单(dān )之(zhī )施(shī )于(yú )人(rén ),将(jiāng )欲(yù )以(yǐ )取(qǔ )我(wǒ )国(guó )乎(hū )?不(bú )早(zǎo )图(tú ),恐(kǒng )后(hòu )之(zhī )变(biàn )也(yě )。”左(zuǒ )右(yòu )顾(gù )无(wú )人(rén ),岩(yán )下(xià )有(yǒu )贯(guàn )珠(zhū )者(zhě ),襄(xiāng )王(wáng )呼(hū )而(ér )问(wèn )之(zhī )曰(yuē ):“汝(rǔ )闻(wén )吾(wú )言(yán )乎(hū )?”对(duì )曰(yuē ):“闻(wén )之(zhī )。”王(wáng )曰(yuē ):“汝(rǔ )以(yǐ )为(wéi )何(hé )如(rú )?”对(duì )曰(yuē ):“王(wáng )不(bú )如(rú )因(yīn )以(yǐ )为(wéi )己(jǐ )善(shàn )。王(wáng )嘉(jiā )单(dān )之(zhī )善(shàn ),下(xià )令(lìng )曰(yuē ):‘寡(guǎ )人(rén )忧(yōu )民(mín )之(zhī )饥(jī )也(yě ),单(dān )收(shōu )而(ér )食(shí )之(zhī );寡(guǎ )人(rén )忧(yōu )民(mín )之(zhī )寒(hán )也(yě ),单(dān )解(jiě )裘(qiú )而(ér )衣(yī )之(zhī );寡(guǎ )人(rén )忧(yōu )劳(láo )百(bǎi )姓(xìng ),而(ér )单(dān )亦(yì )忧(yōu )之(zhī ),称(chēng )寡(guǎ )人(rén )之(zhī )意(yì )。’单(dān )有(yǒu )是(shì )善(shàn )而(ér )王(wáng )嘉(jiā )之(zhī ),单(dān )之(zhī )善(shàn )亦(yì )王(wáng )之(zhī )善(shàn )也(yě )。”王(wáng )曰(yuē ):“善(shàn )。”乃(nǎi )赐(cì )单(dān )牛(niú )酒(jiǔ )。后(hòu )数(shù )日(rì ),贯(guàn )珠(zhū )者(zhě )复(fù )见(jiàn )王(wáng )曰(yuē ):“王(wáng )朝(cháo )日(rì )宜(yí )召(zhào )田(tián )单(dān )而(ér )揖(yī )之(zhī )于(yú )庭(tíng ),口(kǒu )劳(láo )之(zhī )。乃(nǎi )布(bù )令(lìng )求(qiú )百(bǎi )姓(xìng )之(zhī )饥(jī )寒(hán )者(zhě ),收(shōu )穀(yù )之(zhī )。”乃(nǎi )使(shǐ )人(rén )听(tīng )于(yú )闾(lǘ )里(lǐ ),闻(wén )大(dà )夫(fū )之(zhī )相(xiàng )与(yǔ )语(yǔ )者(zhě )曰(yuē ):“田(tián )单(dān )之(zhī )爱(ài )人(rén ),嗟(jiē ),乃(nǎi )王(wáng )之(zhī )教(jiāo )也(yě )!”

田(tián )单(dān )任(rèn )貂(diāo )勃(bó )于(yú )王(wáng )。王(wáng )有(yǒu )所(suǒ )幸(xìng )臣(chén )九(jiǔ )人(rén ),欲(yù )伤(shāng )安(ān )平(píng )君(jūn ),相(xiàng )与(yǔ )语(yǔ )于(yú )王(wáng )曰(yuē ):“燕(yàn )之(zhī )伐(fá )齐(qí )之(zhī )时(shí ),楚(chǔ )王(wáng )使(shǐ )将(jiāng )军(jūn )将(jiāng )万(wàn )人(rén )而(ér )佐(zuǒ )齐(qí )。今(jīn )国(guó )已(yǐ )定(dìng )而(ér )社(shè )稷(jì )已(yǐ )安(ān )矣(yǐ ),何(hé )不(bú )使(shǐ )使(shǐ )者(zhě )谢(xiè )于(yú )楚(chǔ )王(wáng )?”王(wáng )曰(yuē ):“左(zuǒ )右(yòu )孰(shú )可(kě )?”九(jiǔ )人(rén )之(zhī )属(shǔ )曰(yuē ):“貂(diāo )勃(bó )可(kě )。”貂(diāo )勃(bó )使(shǐ )楚(chǔ ),楚(chǔ )王(wáng )受(shòu )而(ér )觞(shāng )之(zhī ),数(shù )月(yuè )不(bú )反(fǎn )。九(jiǔ )人(rén )之(zhī )属(shǔ )相(xiàng )与(yǔ )语(yǔ )于(yú )王(wáng )曰(yuē ):“夫(fū )一(yī )人(rén )之(zhī )身(shēn )而(ér )牵(qiān )留(liú )万(wàn )乘(chéng )者(zhě ),岂(qǐ )不(bú )以(yǐ )据(jù )势(shì )也(yě )哉(zāi )!且(qiě )安(ān )平(píng )君(jūn )之(zhī )与(yǔ )王(wáng )也(yě ),君(jūn )臣(chén )无(wú )异(yì )而(ér )上(shàng )下(xià )无(wú )别(bié )。且(qiě )其(qí )志(zhì )欲(yù )为(wéi )不(bú )善(shàn ),内(nèi )抚(fǔ )百(bǎi )姓(xìng ),外(wài )怀(huái )戎(róng )翟(zhái ),礼(lǐ )天(tiān )下(xià )之(zhī )贤(xián )士(shì ),其(qí )志(zhì )欲(yù )有(yǒu )为(wéi )也(yě ),愿(yuàn )王(wáng )之(zhī )察(chá )之(zhī )!”异(yì )日(rì ),王(wáng )曰(yuē ):“召(zhào )相(xiàng )单(dān )而(ér )来(lái )!”田(tián )单(dān )免(miǎn )冠(guàn )、徒(tú )跣(xiǎn )、肉(ròu )袒(tǎn )而(ér )进(jìn ),退(tuì )而(ér )请(qǐng )死(sǐ )罪(zuì ),五(wǔ )日(rì )而(ér )王(wáng )曰(yuē ):“子(zǐ )无(wú )罪(zuì )于(yú )寡(guǎ )人(rén )。子(zǐ )为(wéi )子(zǐ )之(zhī )臣(chén )礼(lǐ ),吾(wú )为(wéi )吾(wú )之(zhī )王(wáng )礼(lǐ )而(ér )已(yǐ )矣(yǐ )。”貂(diāo )勃(bó )从(cóng )楚(chǔ )来(lái ),王(wáng )赐(cì )之(zhī )酒(jiǔ )。酒(jiǔ )酣(hān ),王(wáng )曰(yuē ):“召(zhào )相(xiàng )单(dān )而(ér )来(lái )!”貂(diāo )勃(bó )避(bì )席(xí )稽(jī )首(shǒu )曰(yuē ):“王(wáng )上(shàng )者(zhě )孰(shú )与(yǔ )周(zhōu )文(wén )王(wáng )?”王(wáng )曰(yuē ):“吾(wú )不(bú )若(ruò )也(yě )。”貂(diāo )勃(bó )曰(yuē ):“然(rán ),臣(chén )固(gù )知(zhī )王(wáng )不(bú )若(ruò )也(yě )。下(xià )者(zhě )孰(shú )与(yǔ )齐(qí )桓(huán )公(gōng )?”王(wáng )曰(yuē ):“吾(wú )不(bú )若(ruò )也(yě )。”貂(diāo )勃(bó )曰(yuē ):“然(rán ),臣(chén )固(gù )知(zhī )王(wáng )不(bú )若(ruò )也(yě )。然(rán )则(zé )周(zhōu )文(wén )王(wáng )得(dé )吕(lǚ )尚(shàng )以(yǐ )为(wéi )太(tài )公(gōng ),齐(qí )桓(huán )公(gōng )得(dé )管(guǎn )夷(yí )吾(wú )以(yǐ )为(wéi )仲(zhòng )父(fù ),今(jīn )王(wáng )得(dé )安(ān )平(píng )君(jūn )而(ér )独(dú )曰(yuē )‘单(dān )’,安(ān )得(dé )此(cǐ )亡(wáng )国(guó )之(zhī )言(yán )乎(hū )!且(qiě )自(zì )天(tiān )地(dì )之(zhī )辟(pì ),民(mín )人(rén )之(zhī )始(shǐ ),为(wéi )人(rén )臣(chén )之(zhī )功(gōng )者(zhě ),谁(shuí )有(yǒu )厚(hòu )于(yú )安(ān )平(píng )君(jūn )者(zhě )哉(zāi )?王(wáng )不(bú )能(néng )守(shǒu )王(wáng )之(zhī )社(shè )稷(jì ),燕(yàn )人(rén )兴(xìng )师(shī )而(ér )袭(xí )齐(qí ),王(wáng )走(zǒu )而(ér )之(zhī )城(chéng )阳(yáng )之(zhī )山(shān )中(zhōng ),安(ān )平(píng )君(jūn )以(yǐ )惴(zhuì )惴(zhuì )即(jí )墨(mò )三(sān )里(lǐ )之(zhī )城(chéng ),五(wǔ )里(lǐ )之(zhī )郭(guō ),敝(bì )卒(zú )七(qī )千(qiān )人(rén ),禽(qín )其(qí )司(sī )马(mǎ )而(ér )反(fǎn )千(qiān )里(lǐ )之(zhī )齐(qí ),安(ān )平(píng )君(jūn )之(zhī )功(gōng )也(yě )。当(dāng )是(shì )之(zhī )时(shí ),舍(shě )城(chéng )阳(yáng )而(ér )自(zì )王(wáng ),天(tiān )下(xià )莫(mò )之(zhī )能(néng )止(zhǐ )。然(rán )而(ér )计(jì )之(zhī )于(yú )道(dào ),归(guī )之(zhī )于(yú )义(yì ),以(yǐ )为(wéi )不(bú )可(kě ),故(gù )栈(zhàn )道(dào )木(mù )阁(gé )而(ér )迎(yíng )王(wáng )与(yǔ )后(hòu )于(yú )城(chéng )阳(yáng )山(shān )中(zhōng ),王(wáng )乃(nǎi )得(dé )反(fǎn ),子(zǐ )临(lín )百(bǎi )姓(xìng )。今(jīn )国(guó )已(yǐ )定(dìng ),民(mín )已(yǐ )安(ān )矣(yǐ ),王(wáng )乃(nǎi )曰(yuē )‘单(dān )’,婴(yīng )儿(ér )之(zhī )计(jì )不(bú )为(wéi )此(cǐ )也(yě )。王(wáng )亟(jí )杀(shā )此(cǐ )九(jiǔ )子(zǐ )者(zhě )以(yǐ )谢(xiè )安(ān )平(píng )君(jūn ),不(bú )然(rán ),国(guó )其(qí )危(wēi )矣(yǐ )!”乃(nǎi )杀(shā )九(jiǔ )子(zǐ )而(ér )逐(zhú )其(qí )家(jiā ),益(yì )封(fēng )安(ān )平(píng )君(jūn )以(yǐ )夜(yè )邑(yì )万(wàn )户(hù )。

田(tián )单(dān )将(jiāng )攻(gōng )狄(dí ),往(wǎng )见(jiàn )鲁(lǔ )仲(zhòng )连(lián )。鲁(lǔ )仲(zhòng )连(lián )曰(yuē ):“将(jiāng )军(jūn )攻(gōng )狄(dí ),不(bú )能(néng )下(xià )也(yě )。”田(tián )单(dān )曰(yuē ):“臣(chén )以(yǐ )即(jí )墨(mò )破(pò )亡(wáng )馀(yú )卒(zú )破(pò )万(wàn )乘(chéng )之(zhī )燕(yàn ),复(fù )齐(qí )之(zhī )墟(xū ),今(jīn )攻(gōng )狄(dí )而(ér )不(bú )下(xià ),何(hé )也(yě )?”上(shàng )车(chē )弗(fú )谢(xiè )而(ér )去(qù ),遂(suí )攻(gōng )狄(dí ),三(sān )月(yuè )不(bú )克(kè )。齐(qí )小(xiǎo )儿(ér )谣(yáo )曰(yuē ):“大(dà )冠(guàn )若(ruò )箕(jī ),修(xiū )剑(jiàn )拄(zhǔ )颐(yí )。攻(gōng )狄(dí )不(bú )能(néng )下(xià ),垒(lěi )枯(kū )骨(gǔ )成(chéng )丘(qiū )。”田(tián )单(dān )乃(nǎi )惧(jù ),问(wèn )鲁(lǔ )仲(zhòng )连(lián )曰(yuē ):“先(xiān )生(shēng )谓(wèi )单(dān )不(bú )能(néng )下(xià )狄(dí ),请(qǐng )问(wèn )其(qí )说(shuō )。”鲁(lǔ )仲(zhòng )连(lián )曰(yuē ):“将(jiāng )军(jūn )之(zhī )在(zài )即(jí )墨(mò ),坐(zuò )则(zé )织(zhī )蒉(kuì ),立(lì )则(zé )仗(zhàng )锸(chā ),为(wéi )士(shì )卒(zú )倡(chàng )曰(yuē ):‘无(wú )可(kě )往(wǎng )矣(yǐ )!宗(zōng )庙(miào )亡(wáng )矣(yǐ )!今(jīn )日(rì )尚(shàng )矣(yǐ )!归(guī )于(yú )何(hé )党(dǎng )矣(yǐ )!’当(dāng )此(cǐ )之(zhī )时(shí ),将(jiāng )军(jūn )有(yǒu )死(sǐ )之(zhī )心(xīn ),士(shì )卒(zú )先(xiān )无(wú )之(zhī )气(qì ),闻(wén )君(jūn )言(yán )莫(mò )不(bú )挥(huī )泣(qì )奋(fèn )臂(bì )而(ér )欲(yù )战(zhàn ),此(cǐ )所(suǒ )以(yǐ )破(pò )燕(yàn )也(yě )。当(dāng )今(jīn )将(jiāng )军(jūn )东(dōng )有(yǒu )夜(yè )邑(yì )之(zhī )奉(fèng ),西(xī )有(yǒu )淄(zī )上(shàng )之(zhī )娱(yú ),黄(huáng )金(jīn )横(héng )带(dài )而(ér )骋(chěng )乎(hū )淄(zī )、渑(miǎn )之(zhī )间(jiān ),有(yǒu )生(shēng )之(zhī )乐(lè ),无(wú )死(sǐ )之(zhī )心(xīn ),所(suǒ )以(yǐ )不(bú )胜(shèng )也(yě )。”田(tián )单(dān )曰(yuē ):“单(dān )之(zhī )有(yǒu )心(xīn ),先(xiān )生(shēng )志(zhì )之(zhī )矣(yǐ )。”明(míng )日(rì ),乃(nǎi )厉(lì )气(qì )循(xún )城(chéng ),立(lì )于(yú )矢(shǐ )石(shí )之(zhī )所(suǒ ),援(yuán )袍(páo )鼓(gǔ )之(zhī )。狄(dí )人(rén )乃(nǎi )下(xià )。

初(chū ),齐(qí )湣(mǐn )王(wáng )既(jì )灭(miè )宋(sòng ),欲(yù )去(qù )孟(mèng )尝(cháng )君(jūn )。孟(mèng )尝(cháng )君(jūn )奔(bēn )魏(wèi ),魏(wèi )昭(zhāo )王(wáng )以(yǐ )为(wéi )相(xiàng ),与(yǔ )诸(zhū )侯(hóu )共(gòng )伐(fá )破(pò )齐(qí )。湣(mǐn )王(wáng )死(sǐ ),襄(xiāng )王(wáng )复(fù )国(guó ),而(ér )孟(mèng )尝(cháng )君(jūn )中(zhōng )立(lì )为(wéi )诸(zhū )侯(hóu ),无(wú )所(suǒ )属(shǔ )。襄(xiāng )王(wáng )新(xīn )立(lì ),畏(wèi )孟(mèng )尝(cháng )君(jūn ),与(yǔ )之(zhī )连(lián )和(hé )。孟(mèng )尝(cháng )君(jūn )卒(zú ),诸(zhū )子(zǐ )争(zhēng )立(lì ),而(ér )齐(qí )、魏(wèi )共(gòng )灭(miè )薛(xuē ),孟(mèng )尝(cháng )君(jūn )绝(jué )嗣(sì )。

赧(nǎn )王(wáng )中(zhōng )三(sān )十(shí )七(qī )年(nián )(癸(guǐ )未(wèi ),公(gōng )元(yuán )前(qián )二(èr )七(qī )八(bā )年(nián ))

秦(qín )大(dà )良(liáng )造(zào )白(bái )起(qǐ )伐(fá )楚(chǔ ),拔(bá )郢(yǐng ),烧(shāo )夷(yí )陵(líng )。楚(chǔ )襄(xiāng )王(wáng )兵(bīng )散(sàn ),遂(suí )不(bú )复(fù )战(zhàn ),东(dōng )北(běi )徙(xǐ )都(dōu )于(yú )陈(chén )。秦(qín )以(yǐ )郢(yǐng )为(wéi )南(nán )郡(jùn ),封(fēng )白(bái )起(qǐ )为(wéi )武(wǔ )安(ān )君(jūn )。

赧(nǎn )王(wáng )中(zhōng )三(sān )十(shí )八(bā )年(nián )(甲(jiǎ )申(shēn ),公(gōng )元(yuán )前(qián )二(èr )七(qī )七(qī )年(nián ))

秦(qín )武(wǔ )安(ān )君(jūn )定(dìng )巫(wū )、黔(qián )中(zhōng ),初(chū )置(zhì )黔(qián )中(zhōng )郡(jùn )。

魏(wèi )昭(zhāo )王(wáng )薨(hōng ),子(zǐ )安(ān )釐(lí )王(wáng )立(lì )。

赧(nǎn )王(wáng )中(zhōng )三(sān )十(shí )九(jiǔ )年(nián )(乙(yǐ )酉(yǒu ),公(gōng )元(yuán )前(qián )二(èr )七(qī )六(liù )年(nián ))

秦(qín )武(wǔ )安(ān )君(jūn )伐(fá )魏(wèi ),拔(bá )两(liǎng )城(chéng )。

楚(chǔ )王(wáng )收(shōu )东(dōng )地(dì )兵(bīng ),得(dé )十(shí )馀(yú )万(wàn ),复(fù )西(xī )取(qǔ )江(jiāng )南(nán )十(shí )五(wǔ )邑(yì )。

魏(wèi )安(ān )釐(lí )王(wáng )封(fēng )其(qí )弟(dì )无(wú )忌(jì )为(wéi )信(xìn )陵(líng )君(jūn )。

赧(nǎn )王(wáng )中(zhōng )四(sì )十(shí )年(nián )(丙(bǐng )戌(xū ),公(gōng )元(yuán )前(qián )二(èr )七(qī )五(wǔ )年(nián ))

秦(qín )相(xiàng )国(guó )穰(ráng )侯(hóu )伐(fá )魏(wèi )。韩(hán )暴(bào )鸢(yuān )救(jiù )魏(wèi ),穰(ráng )侯(hóu )大(dà )破(pò )之(zhī ),斩(zhǎn )首(shǒu )四(sì )万(wàn )。暴(bào )鸢(yuān )走(zǒu )开(kāi )封(fēng )。魏(wèi )纳(nà )八(bā )城(chéng )以(yǐ )和(hé )。穰(ráng )侯(hóu )复(fù )伐(fá )魏(wèi ),走(zǒu )芒(máng )卯(mǎo ),入(rù )北(běi )宅(zhái )。遂(suí )围(wéi )大(dà )梁(liáng ),魏(wèi )人(rén )割(gē )温(wēn )以(yǐ )和(hé )。

赧(nǎn )王(wáng )中(zhōng )四(sì )十(shí )一(yī )年(nián )(丁(dīng )亥(hài ),公(gōng )元(yuán )前(qián )二(èr )七(qī )四(sì )年(nián ))

魏(wèi )复(fù )与(yǔ )齐(qí )合(hé )从(cóng )。秦(qín )穰(ráng )侯(hóu )伐(fá )魏(wèi ),拔(bá )四(sì )城(chéng ),斩(zhǎn )首(shǒu )四(sì )万(wàn )。

鲁(lǔ )缗(mín )公(gōng )薨(hōng ),子(zǐ )顷(qǐng )公(gōng )雠(chóu )立(lì )。

赧(nǎn )王(wáng )中(zhōng )四(sì )十(shí )二(èr )年(nián )(戊(wù )子(zǐ ),公(gōng )元(yuán )前(qián )二(èr )七(qī )三(sān )年(nián ))

赵(zhào )人(rén )、魏(wèi )人(rén )伐(fá )韩(hán )华(huá )阳(yáng )。韩(hán )人(rén )告(gào )急(jí )于(yú )秦(qín ),秦(qín )王(wáng )弗(fú )救(jiù )。韩(hán )相(xiàng )国(guó )谓(wèi )陈(chén )筮(shì )曰(yuē ):“事(shì )急(jí )矣(yǐ )!愿(yuàn )公(gōng )虽(suī )病(bìng ),为(wéi )一(yī )宿(xiǔ )之(zhī )行(háng )。”陈(chén )筮(shì )如(rú )秦(qín ),见(jiàn )穰(ráng )侯(hóu )。穰(ráng )侯(hóu )曰(yuē ):“事(shì )急(jí )乎(hū )?故(gù )使(shǐ )公(gōng )来(lái )。”陈(chén )筮(shì )曰(yuē ):“未(wèi )急(jí )也(yě )。”穰(ráng )侯(hóu )怒(nù )曰(yuē ):“何(hé )也(yě )?”陈(chén )筮(shì )曰(yuē ):“彼(bǐ )韩(hán )急(jí )则(zé )将(jiāng )变(biàn )而(ér )他(tā )从(cóng );以(yǐ )未(wèi )急(jí ),故(gù )复(fù )来(lái )耳(ěr )。”穰(ráng )侯(hóu )曰(yuē ):“请(qǐng )发(fā )兵(bīng )矣(yǐ )。”乃(nǎi )与(yǔ )武(wǔ )安(ān )君(jūn )及(jí )客(kè )卿(qīng )胡(hú )阳(yáng )救(jiù )韩(hán ),八(bā )日(rì )而(ér )至(zhì ),败(bài )魏(wèi )军(jūn )于(yú )华(huá )阳(yáng )之(zhī )下(xià ),走(zǒu )芒(máng )卯(mǎo ),虏(lǔ )三(sān )将(jiāng ),斩(zhǎn )首(shǒu )十(shí )三(sān )万(wàn )。武(wǔ )安(ān )君(jūn )又(yòu )与(yǔ )赵(zhào )将(jiāng )贾(jiǎ )偃(yǎn )战(zhàn ),沈(shěn )其(qí )卒(zú )二(èr )万(wàn )人(rén )于(yú )河(hé )。魏(wèi )段(duàn )干(gàn )子(zǐ )请(qǐng )割(gē )南(nán )阳(yáng )予(yǔ )秦(qín )以(yǐ )和(hé )。苏(sū )代(dài )谓(wèi )魏(wèi )王(wáng )曰(yuē ):“欲(yù )玺(xǐ )者(zhě ),段(duàn )干(gàn )子(zǐ )也(yě );欲(yù )地(dì )者(zhě ),秦(qín )也(yě )。今(jīn )王(wáng )使(shǐ )欲(yù )地(dì )者(zhě )制(zhì )玺(xǐ ),欲(yù )玺(xǐ )者(zhě )制(zhì )地(dì ),魏(wèi )地(dì )尽(jìn )矣(yǐ )!夫(fū )以(yǐ )地(dì )事(shì )秦(qín ),犹(yóu )抱(bào )薪(xīn )救(jiù )火(huǒ ),薪(xīn )不(bú )尽(jìn ),火(huǒ )不(bú )灭(miè )。”王(wáng )曰(yuē ):“是(shì )则(zé )然(rán )也(yě )。虽(suī )然(rán ),事(shì )始(shǐ )已(yǐ )行(háng ),不(bú )可(kě )更(gèng )矣(yǐ )!”对(duì )曰(yuē ):“夫(fū )博(bó )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )贵(guì )枭(xiāo )者(zhě ),便(biàn )则(zé )食(shí ),不(bú )便(biàn )则(zé )止(zhǐ )。今(jīn )何(hé )王(wáng )之(zhī )用(yòng )智(zhì )不(bú )如(rú )用(yòng )枭(xiāo )也(yě )?”魏(wèi )王(wáng )不(bú )听(tīng ),卒(zú )以(yǐ )南(nán )阳(yáng )为(wéi )和(hé ),实(shí )修(xiū )武(wǔ )。

韩(hán )釐(lí )王(wáng )薨(hōng ),子(zǐ )桓(huán )惠(huì )王(wáng )立(lì )。

韩(hán )、魏(wèi )既(jì )服(fú )于(yú )秦(qín ),秦(qín )王(wáng )将(jiāng )使(shǐ )武(wǔ )安(ān )君(jūn )与(yǔ )韩(hán )、魏(wèi )伐(fá )楚(chǔ ),未(wèi )行(háng ),而(ér )楚(chǔ )使(shǐ )者(zhě )黄(huáng )歇(xiē )至(zhì ),闻(wén )之(zhī ),畏(wèi )秦(qín )乘(chéng )胜(shèng )一(yī )举(jǔ )而(ér )灭(miè )楚(chǔ )也(yě ),乃(nǎi )上(shàng )书(shū )曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )物(wù )至(zhì )则(zé )反(fǎn ),冬(dōng )、夏(xià )是(shì )也(yě );致(zhì )至(zhì )则(zé )危(wēi ),累(lèi )棋(qí )是(shì )也(yě )。今(jīn )大(dà )国(guó )之(zhī )地(dì ),遍(biàn )天(tiān )下(xià )有(yǒu )其(qí )二(èr )垂(chuí ),此(cǐ )从(cóng )生(shēng )民(mín )已(yǐ )来(lái ),万(wàn )乘(chéng )之(zhī )地(dì )未(wèi )尝(cháng )有(yǒu )也(yě )。先(xiān )王(wáng )三(sān )世(shì )不(bú )忘(wàng )接(jiē )地(dì )于(yú )齐(qí ),以(yǐ )绝(jué )从(cóng )亲(qīn )之(zhī )要(yào )。今(jīn )王(wáng )使(shǐ )盛(shèng )桥(qiáo )守(shǒu )事(shì )于(yú )韩(hán ),盛(shèng )桥(qiáo )以(yǐ )其(qí )地(dì )入(rù )秦(qín ),是(shì )王(wáng )不(bú )用(yòng )甲(jiǎ ),不(bú )信(xìn )威(wēi ),而(ér )得(dé )百(bǎi )里(lǐ )之(zhī )地(dì ),王(wáng )可(kě )谓(wèi )能(néng )矣(yǐ )!王(wáng )又(yòu )举(jǔ )甲(jiǎ )而(ér )攻(gōng )魏(wèi ),杜(dù )大(dà )梁(liáng )之(zhī )门(mén ),举(jǔ )河(hé )内(nèi ),拔(bá )燕(yàn )、酸(suān )枣(zǎo )、虚(xū )、桃(táo ),入(rù )邢(xíng ),魏(wèi )之(zhī )兵(bīng )云(yún )翔(xiáng )而(ér )不(bú )敢(gǎn )救(jiù ),王(wáng )之(zhī )功(gōng )亦(yì )多(duō )矣(yǐ )!王(wáng )休(xiū )甲(jiǎ )息(xī )众(zhòng ),二(èr )年(nián )而(ér )后(hòu )复(fù )之(zhī ),又(yòu )并(bìng )蒲(pú )、衍(yǎn )、首(shǒu )、垣(yuán )以(yǐ )临(lín )仁(rén )、平(píng )丘(qiū ),黄(huáng )、济(jì )阳(yáng )婴(yīng )城(chéng )而(ér )魏(wèi )氏(shì )服(fú )。王(wáng )又(yòu )割(gē )濮(pú )磨(mó )之(zhī )北(běi ),注(zhù )齐(qí )、秦(qín )之(zhī )要(yào ),绝(jué )楚(chǔ )、赵(zhào )之(zhī )脊(jǐ ),天(tiān )下(xià )五(wǔ )合(hé )六(liù )聚(jù )而(ér )不(bú )敢(gǎn )救(jiù ),王(wáng )之(zhī )威(wēi )亦(yì )单(dān )矣(yǐ )!王(wáng )若(ruò )能(néng )保(bǎo )功(gōng )守(shǒu )威(wēi ),绌(chù )攻(gōng )取(qǔ )之(zhī )心(xīn ),而(ér )肥(féi )仁(rén )义(yì )之(zhī )地(dì ),使(shǐ )无(wú )后(hòu )患(huàn ),三(sān )王(wáng )不(bú )足(zú )四(sì ),五(wǔ )伯(bó )不(bú )足(zú )六(liù )也(yě )!王(wáng )若(ruò )负(fù )人(rén )徒(tú )之(zhī )众(zhòng ),仗(zhàng )兵(bīng )革(gé )之(zhī )强(qiáng ),乘(chéng )毁(huǐ )魏(wèi )之(zhī )威(wēi ),而(ér )欲(yù )以(yǐ )力(lì )臣(chén )天(tiān )下(xià )之(zhī )主(zhǔ ),臣(chén )恐(kǒng )其(qí )有(yǒu )后(hòu )患(huàn )也(yě )。《诗(shī )》曰(yuē ):‘靡(mí )不(bú )有(yǒu )初(chū ),鲜(xiān )克(kè )有(yǒu )终(zhōng )。’《易(yì )》曰(yuē ):‘狐(hú )涉(shè )水(shuǐ ),濡(rú )其(qí )尾(wěi )。’此(cǐ )言(yán )始(shǐ )之(zhī )易(yì ),终(zhōng )之(zhī )难(nán )也(yě )。昔(xī )吴(wú )之(zhī )信(xìn )越(yuè )也(yě ),从(cóng )而(ér )伐(fá )齐(qí ),既(jì )胜(shèng )齐(qí )人(rén )于(yú )艾(ài )陵(líng ),还(hái )为(wéi )越(yuè )禽(qín )于(yú )三(sān )江(jiāng )之(zhī )浦(pǔ )。智(zhì )氏(shì )之(zhī )信(xìn )韩(hán )、魏(wèi )也(yě ),从(cóng )而(ér )伐(fá )赵(zhào ),攻(gōng )晋(jìn )阳(yáng )城(chéng ),胜(shèng )有(yǒu )日(rì )矣(yǐ ),韩(hán )、魏(wèi )叛(pàn )之(zhī ),杀(shā )智(zhì )伯(bó )瑶(yáo )于(yú )凿(záo )台(tái )之(zhī )下(xià )。今(jīn )王(wáng )妒(dù )楚(chǔ )之(zhī )不(bú )毁(huǐ ),而(ér )忘(wàng )毁(huǐ )楚(chǔ )之(zhī )强(qiáng )韩(hán )、魏(wèi )也(yě ),臣(chén )为(wéi )王(wáng )虑(lǜ )而(ér )不(bú )取(qǔ )也(yě )。夫(fū )楚(chǔ )国(guó ),援(yuán )也(yě );邻(lín )国(guó ),敌(dí )也(yě )。今(jīn )王(wáng )信(xìn )韩(hán )、魏(wèi )之(zhī )善(shàn )王(wáng ),此(cǐ )正(zhèng )吴(wú )之(zhī )信(xìn )越(yuè )也(yě ),臣(chén )恐(kǒng )韩(hán )、魏(wèi )卑(bēi )辞(cí )除(chú )患(huàn )而(ér )实(shí )欲(yù )欺(qī )大(dà )国(guó )也(yě )。何(hé )则(zé )?王(wáng )无(wú )重(zhòng )世(shì )之(zhī )德(dé )于(yú )韩(hán )、魏(wèi )而(ér )有(yǒu )累(lèi )世(shì )之(zhī )怨(yuàn )焉(yān )。夫(fū )韩(hán )、魏(wèi )父(fù )子(zǐ )兄(xiōng )弟(dì )接(jiē )踵(zhǒng )而(ér )死(sǐ )于(yú )秦(qín )者(zhě )将(jiāng )十(shí )世(shì )矣(yǐ ),故(gù )韩(hán )、魏(wèi )之(zhī )不(bú )亡(wáng ),秦(qín )社(shè )稷(jì )之(zhī )忧(yōu )也(yě )。今(jīn )王(wáng )资(zī )之(zhī )与(yǔ )攻(gōng )楚(chǔ ),不(bú )亦(yì )过(guò )乎(hū )!且(qiě )攻(gōng )楚(chǔ )将(jiāng )恶(è )出(chū )兵(bīng )?王(wáng )将(jiāng )借(jiè )路(lù )于(yú )仇(chóu )雠(chóu )之(zhī )韩(hán )、魏(wèi )乎(hū )?兵(bīng )出(chū )之(zhī )日(rì )而(ér )王(wáng )忧(yōu )其(qí )不(bú )反(fǎn )也(yě )。王(wáng )若(ruò )不(bú )借(jiè )路(lù )于(yú )仇(chóu )雠(chóu )之(zhī )韩(hán )、魏(wèi ),必(bì )攻(gōng )随(suí )水(shuǐ )右(yòu )壤(rǎng ),此(cǐ )皆(jiē )广(guǎng )川(chuān )、大(dà )水(shuǐ )、山(shān )林(lín )、溪(xī )谷(gǔ ),不(bú )食(shí )之(zhī )地(dì )。是(shì )王(wáng )有(yǒu )毁(huǐ )楚(chǔ )之(zhī )名(míng )而(ér )无(wú )得(dé )地(dì )之(zhī )实(shí )也(yě )。且(qiě )王(wáng )攻(gōng )楚(chǔ )之(zhī )日(rì ),四(sì )国(guó )必(bì )悉(xī )起(qǐ )兵(bīng )以(yǐ )应(yīng )王(wáng )。秦(qín )、楚(chǔ )之(zhī )兵(bīng )构(gòu )而(ér )不(bú )离(lí );魏(wèi )氏(shì )将(jiāng )出(chū )而(ér )攻(gōng )留(liú )、方(fāng )舆(yú )、铚(zhì )、湖(hú )陵(líng )、砀(dàng )、萧(xiāo )、相(xiàng ),故(gù )宋(sòng )必(bì )尽(jìn );齐(qí )人(rén )南(nán )面(miàn )攻(gōng )楚(chǔ ),泗(sì )上(shàng )必(bì )举(jǔ )。此(cǐ )皆(jiē )平(píng )原(yuán )四(sì )达(dá )膏(gāo )腴(yú )之(zhī )地(dì )。如(rú )此(cǐ ),则(zé )天(tiān )下(xià )之(zhī )国(guó )莫(mò )强(qiáng )于(yú )齐(qí )、魏(wèi )矣(yǐ )。臣(chén )为(wéi )王(wáng )虑(lǜ ),莫(mò )若(ruò )善(shàn )楚(chǔ )。秦(qín )、楚(chǔ )合(hé )而(ér )为(wéi )一(yī )以(yǐ )临(lín )韩(hán ),韩(hán )必(bì )敛(liǎn )手(shǒu )而(ér )朝(cháo );王(wáng )施(shī )以(yǐ )东(dōng )山(shān )之(zhī )险(xiǎn ),带(dài )以(yǐ )曲(qǔ )河(hé )之(zhī )利(lì ),韩(hán )必(bì )为(wéi )关(guān )内(nèi )之(zhī )侯(hóu )。若(ruò )是(shì )而(ér )王(wáng )以(yǐ )十(shí )万(wàn )戍(shù )郑(zhèng ),梁(liáng )氏(shì )寒(hán )心(xīn ),许(xǔ )、鄢(yān )陵(líng )婴(yīng )城(chéng )而(ér )上(shàng )蔡(cài )、召(zhào )陵(líng )不(bú )往(wǎng )来(lái )也(yě )。如(rú )此(cǐ ),魏(wèi )亦(yì )关(guān )内(nèi )侯(hóu )矣(yǐ )。王(wáng )壹(yī )善(shàn )楚(chǔ )而(ér )关(guān )内(nèi )两(liǎng )万(wàn )乘(chéng )之(zhī )主(zhǔ )注(zhù )地(dì )于(yú )齐(qí ),齐(qí )右(yòu )壤(rǎng )可(kě )拱(gǒng )手(shǒu )而(ér )取(qǔ )也(yě )。王(wáng )之(zhī )地(dì )一(yī )经(jīng )两(liǎng )海(hǎi ),要(yào )约(yuē )天(tiān )下(xià ),是(shì )燕(yàn )、赵(zhào )无(wú )齐(qí )、楚(chǔ ),齐(qí )、楚(chǔ )无(wú )燕(yàn )、赵(zhào )也(yě )。然(rán )后(hòu )危(wēi )动(dòng )燕(yàn )、赵(zhào ),直(zhí )摇(yáo )齐(qí )、楚(chǔ ),此(cǐ )四(sì )国(guó )者(zhě )不(bú )待(dài )痛(tòng )而(ér )服(fú )矣(yǐ )。”

王(wáng )从(cóng )之(zhī ),止(zhǐ )武(wǔ )安(ān )君(jūn )而(ér )谢(xiè )韩(hán )、魏(wèi ),使(shǐ )黄(huáng )歇(xiē )归(guī ),约(yuē )亲(qīn )于(yú )楚(chǔ )。

阅读:25448

打赏捐助〔Donate〕>>>

《周纪四》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库