人间世【登录】

《庄子》 > 内篇 > 《人间世》 > 拼音版

颜(yán )回(huí )见(jiàn )仲(zhòng )尼(ní ),请(qǐng )行(háng )。曰(yuē ):“奚(xī )之(zhī )?”曰(yuē ):“将(jiāng )之(zhī )卫(wèi )。”曰(yuē ):“奚(xī )为(wéi )焉(yān )?”曰(yuē ):“回(huí )闻(wén )卫(wèi )君(jūn ),其(qí )年(nián )壮(zhuàng ),其(qí )行(háng )独(dú )。轻(qīng )用(yòng )其(qí )国(guó )而(ér )不(bú )见(jiàn )其(qí )过(guò )。轻(qīng )用(yòng )民(mín )死(sǐ ),死(sǐ )者(zhě )以(yǐ )国(guó )量(liàng ),乎(hū )泽(zé )若(ruò )蕉(jiāo ),民(mín )其(qí )无(wú )如(rú )矣(yǐ )!回(huí )尝(cháng )闻(wén )之(zhī )夫(fū )子(zǐ )曰(yuē ):‘治(zhì )国(guó )去(qù )之(zhī ),乱(luàn )国(guó )就(jiù )之(zhī )。医(yī )门(mén )多(duō )疾(jí )。’愿(yuàn )以(yǐ )所(suǒ )闻(wén )思(sī )其(qí )则(zé ),庶(shù )几(jǐ )其(qí )国(guó )有(yǒu )瘳(chōu )乎(hū )!”

仲(zhòng )尼(ní )曰(yuē ):“嘻(xī ),若(ruò )殆(dài )往(wǎng )而(ér )刑(xíng )耳(ěr )!夫(fū )道(dào )不(bú )欲(yù )杂(zá ),杂(zá )则(zé )多(duō ),多(duō )则(zé )扰(rǎo ),扰(rǎo )则(zé )忧(yōu ),忧(yōu )而(ér )不(bú )救(jiù )。古(gǔ )之(zhī )至(zhì )人(rén ),先(xiān )存(cún )诸(zhū )己(jǐ )而(ér )后(hòu )存(cún )诸(zhū )人(rén )。所(suǒ )存(cún )于(yú )己(jǐ )者(zhě )未(wèi )定(dìng ),何(hé )暇(xiá )至(zhì )于(yú )暴(bào )人(rén )之(zhī )所(suǒ )行(háng )!且(qiě )若(ruò )亦(yì )知(zhī )夫(fū )德(dé )之(zhī )所(suǒ )荡(dàng )而(ér )知(zhī )之(zhī )所(suǒ )为(wéi )出(chū )乎(hū )哉(zāi )?德(dé )荡(dàng )乎(hū )名(míng ),知(zhī )出(chū )乎(hū )争(zhēng )。名(míng )也(yě )者(zhě ),相(xiàng )札(zhá )也(yě );知(zhī )也(yě )者(zhě )争(zhēng )之(zhī )器(qì )也(yě )。二(èr )者(zhě )凶(xiōng )器(qì ),非(fēi )所(suǒ )以(yǐ )尽(jìn )行(háng )也(yě )。

且(qiě )德(dé )厚(hòu )信(xìn )矼(gāng ),未(wèi )达(dá )人(rén )气(qì );名(míng )闻(wén )不(bú )争(zhēng ),未(wèi )达(dá )人(rén )心(xīn )。而(ér )强(qiáng )以(yǐ )仁(rén )义(yì )绳(shéng )墨(mò )之(zhī )言(yán )術(shù )暴(bào )人(rén )之(zhī )前(qián )者(zhě ),是(shì )以(yǐ )人(rén )恶(è )有(yǒu )其(qí )美(měi )也(yě ),命(mìng )之(zhī )曰(yuē )灾(zāi )人(rén )。灾(zāi )人(rén )者(zhě ),人(rén )必(bì )反(fǎn )灾(zāi )之(zhī )。若(ruò )殆(dài )为(wéi )人(rén )灾(zāi )夫(fū )。

且(qiě )苟(gǒu )为(wéi )人(rén )悦(yuè )贤(xián )而(ér )恶(è )不(bú )肖(xiāo ),恶(è )用(yòng )而(ér )求(qiú )有(yǒu )以(yǐ )异(yì )?若(ruò )唯(wéi )无(wú )诏(zhào ),王(wáng )公(gōng )必(bì )将(jiāng )乘(chéng )人(rén )而(ér )斗(dòu )其(qí )捷(jié )。而(ér )目(mù )将(jiāng )荧(yíng )之(zhī ),而(ér )色(sè )将(jiāng )平(píng )之(zhī ),口(kǒu )将(jiāng )营(yíng )之(zhī ),容(róng )将(jiāng )形(xíng )之(zhī ),心(xīn )且(qiě )成(chéng )之(zhī )。是(shì )以(yǐ )火(huǒ )救(jiù )火(huǒ ),以(yǐ )水(shuǐ )救(jiù )水(shuǐ ),名(míng )之(zhī )曰(yuē )益(yì )多(duō )。顺(shùn )始(shǐ )无(wú )穷(qióng ),若(ruò )殆(dài )以(yǐ )不(bú )信(xìn )厚(hòu )言(yán ),必(bì )死(sǐ )于(yú )暴(bào )人(rén )之(zhī )前(qián )矣(yǐ )!

且(qiě )昔(xī )者(zhě )桀(jié )杀(shā )关(guān )龙(lóng )逢(féng ),纣(zhòu )杀(shā )王(wáng )子(zǐ )比(bǐ )干(gàn ),是(shì )皆(jiē )修(xiū )其(qí )身(shēn )以(yǐ )下(xià )伛(yǔ )拊(fǔ )人(rén )之(zhī )民(mín ),以(yǐ )下(xià )拂(fú )其(qí )上(shàng )者(zhě )也(yě ),故(gù )其(qí )君(jūn )因(yīn )其(qí )修(xiū )以(yǐ )挤(jǐ )之(zhī )。是(shì )好(hǎo )名(míng )者(zhě )也(yě )。

昔(xī )者(zhě )尧(yáo )攻(gōng )丛(cóng )枝(zhī )、胥(xū )、敖(áo ),禹(yǔ )攻(gōng )有(yǒu )扈(hù )。国(guó )为(wéi )虚(xū )厉(lì ),身(shēn )为(wéi )刑(xíng )戮(lù )。其(qí )用(yòng )兵(bīng )不(bú )止(zhǐ ),其(qí )求(qiú )实(shí )无(wú )已(yǐ ),是(shì )皆(jiē )求(qiú )名(míng )实(shí )者(zhě )也(yě ),而(ér )独(dú )不(bú )闻(wén )之(zhī )乎(hū )?名(míng )实(shí )者(zhě ),圣(shèng )人(rén )之(zhī )所(suǒ )不(bú )能(néng )胜(shèng )也(yě ),而(ér )况(kuàng )若(ruò )乎(hū )!虽(suī )然(rán ),若(ruò )必(bì )有(yǒu )以(yǐ )也(yě ),尝(cháng )以(yǐ )语(yǔ )我(wǒ )来(lái )。”

颜(yán )回(huí )曰(yuē ):“端(duān )而(ér )虚(xū ),勉(miǎn )而(ér )一(yī ),则(zé )可(kě )乎(hū )?”曰(yuē ):“恶(è )!恶(è )可(kě )!夫(fū )以(yǐ )阳(yáng )为(wéi )充(chōng )孔(kǒng )扬(yáng ),采(cǎi )色(sè )不(bú )定(dìng ),常(cháng )人(rén )之(zhī )所(suǒ )不(bú )违(wéi ),因(yīn )案(àn )人(rén )之(zhī )所(suǒ )感(gǎn ),以(yǐ )求(qiú )容(róng )与(yǔ )其(qí )心(xīn ),名(míng )之(zhī )曰(yuē )日(rì )渐(jiàn )之(zhī )德(dé )不(bú )成(chéng ),而(ér )况(kuàng )大(dà )德(dé )乎(hū )!将(jiāng )执(zhí )而(ér )不(bú )化(huà ),外(wài )合(hé )而(ér )内(nèi )不(bú )訾(zī ),其(qí )庸(yōng )讵(jù )可(kě )乎(hū )!”

“然(rán )则(zé )我(wǒ )内(nèi )直(zhí )而(ér )外(wài )曲(qǔ ),成(chéng )而(ér )上(shàng )比(bǐ )。内(nèi )直(zhí )者(zhě ),与(yǔ )天(tiān )为(wéi )徒(tú )。与(yǔ )天(tiān )为(wéi )徒(tú )者(zhě ),知(zhī )天(tiān )子(zǐ )之(zhī )与(yǔ )己(jǐ ),皆(jiē )天(tiān )之(zhī )所(suǒ )子(zǐ ),而(ér )独(dú )以(yǐ )己(jǐ )言(yán )蕲(qí )乎(hū )而(ér )人(rén )善(shàn )之(zhī ),蕲(qí )乎(hū )而(ér )人(rén )不(bú )善(shàn )之(zhī )邪(xié )?若(ruò )然(rán )者(zhě ),人(rén )谓(wèi )之(zhī )童(tóng )子(zǐ ),是(shì )之(zhī )谓(wèi )与(yǔ )天(tiān )为(wéi )徒(tú )。外(wài )曲(qǔ )者(zhě ),与(yǔ )人(rén )之(zhī )为(wéi )徒(tú )也(yě )。擎(qíng )跽(jì )曲(qǔ )拳(quán ),人(rén )臣(chén )之(zhī )礼(lǐ )也(yě )。人(rén )皆(jiē )为(wéi )之(zhī ),吾(wú )敢(gǎn )不(bú )为(wéi )邪(xié )?为(wéi )人(rén )之(zhī )所(suǒ )为(wéi )者(zhě ),人(rén )亦(yì )无(wú )疵(cī )焉(yān ),是(shì )之(zhī )谓(wèi )与(yǔ )人(rén )为(wéi )徒(tú )。成(chéng )而(ér )上(shàng )比(bǐ )者(zhě ),与(yǔ )古(gǔ )为(wéi )徒(tú )。其(qí )言(yán )虽(suī )教(jiāo ),谪(zhé )之(zhī )实(shí )也(yě ),古(gǔ )之(zhī )有(yǒu )也(yě ),非(fēi )吾(wú )有(yǒu )也(yě )。若(ruò )然(rán )者(zhě ),虽(suī )直(zhí )而(ér )不(bú )病(bìng ),是(shì )之(zhī )谓(wèi )与(yǔ )古(gǔ )为(wéi )徒(tú )。若(ruò )是(shì )则(zé )可(kě )乎(hū )?”仲(zhòng )尼(ní )曰(yuē ):“恶(è )!恶(è )可(kě )!大(dà )多(duō )政(zhèng )法(fǎ )而(ér )不(bú )谍(dié )。虽(suī )固(gù ),亦(yì )无(wú )罪(zuì )。虽(suī )然(rán ),止(zhǐ )是(shì )耳(ěr )矣(yǐ ),夫(fū )胡(hú )可(kě )以(yǐ )及(jí )化(huà )!犹(yóu )师(shī )心(xīn )者(zhě )也(yě )。”

颜(yán )回(huí )曰(yuē ):“吾(wú )无(wú )以(yǐ )进(jìn )矣(yǐ ),敢(gǎn )问(wèn )其(qí )方(fāng )。”仲(zhòng )尼(ní )曰(yuē ):“斋(zhāi ),吾(wú )将(jiāng )语(yǔ )若(ruò )。有(yǒu )心(xīn )而(ér )为(wéi )之(zhī ),其(qí )易(yì )邪(xié )?易(yì )之(zhī )者(zhě ),皞(hào )天(tiān )不(bú )宜(yí )。”颜(yán )回(huí )曰(yuē ):“回(huí )之(zhī )家(jiā )贫(pín ),唯(wéi )不(bú )饮(yǐn )酒(jiǔ )不(bú )茹(rú )荤(hūn )者(zhě )数(shù )月(yuè )矣(yǐ )。如(rú )此(cǐ )则(zé )可(kě )以(yǐ )为(wéi )斋(zhāi )乎(hū )?”曰(yuē ):“是(shì )祭(jì )祀(sì )之(zhī )斋(zhāi ),非(fēi )心(xīn )斋(zhāi )也(yě )。”

回(huí )曰(yuē ):“敢(gǎn )问(wèn )心(xīn )斋(zhāi )。”仲(zhòng )尼(ní )曰(yuē ):“若(ruò )一(yī )志(zhì ),无(wú )听(tīng )之(zhī )以(yǐ )耳(ěr )而(ér )听(tīng )之(zhī )以(yǐ )心(xīn );无(wú )听(tīng )之(zhī )以(yǐ )心(xīn )而(ér )听(tīng )之(zhī )以(yǐ )气(qì )。听(tīng )止(zhǐ )于(yú )耳(ěr ),心(xīn )止(zhǐ )于(yú )符(fú )。气(qì )也(yě )者(zhě ),虚(xū )而(ér )待(dài )物(wù )者(zhě )也(yě )。唯(wéi )道(dào )集(jí )虚(xū )。虚(xū )者(zhě ),心(xīn )斋(zhāi )也(yě )”

颜(yán )回(huí )曰(yuē ):“回(huí )之(zhī )未(wèi )始(shǐ )得(dé )使(shǐ ),实(shí )自(zì )回(huí )也(yě );得(dé )使(shǐ )之(zhī )也(yě ),未(wèi )始(shǐ )有(yǒu )回(huí )也(yě ),可(kě )谓(wèi )虚(xū )乎(hū )?”夫(fū )子(zǐ )曰(yuē ):“尽(jìn )矣(yǐ )!吾(wú )语(yǔ )若(ruò ):若(ruò )能(néng )入(rù )游(yóu )其(qí )樊(fán )而(ér )无(wú )感(gǎn )其(qí )名(míng ),入(rù )则(zé )鸣(míng ),不(bú )入(rù )则(zé )止(zhǐ )。无(wú )门(mén )无(wú )毒(dú ),一(yī )宅(zhái )而(ér )寓(yù )于(yú )不(bú )得(dé )已(yǐ )则(zé )几(jǐ )矣(yǐ )。绝(jué )迹(jì )易(yì ),无(wú )行(háng )地(dì )难(nán )。为(wéi )人(rén )使(shǐ )易(yì )以(yǐ )伪(wěi ),为(wéi )天(tiān )使(shǐ )难(nán )以(yǐ )伪(wěi )。闻(wén )以(yǐ )有(yǒu )翼(yì )飞(fēi )者(zhě )矣(yǐ ),未(wèi )闻(wén )以(yǐ )无(wú )翼(yì )飞(fēi )者(zhě )也(yě );闻(wén )以(yǐ )有(yǒu )知(zhī )知(zhī )者(zhě )矣(yǐ ),未(wèi )闻(wén )以(yǐ )无(wú )知(zhī )知(zhī )者(zhě )也(yě )。瞻(zhān )彼(bǐ )阕(què )者(zhě ),虚(xū )室(shì )生(shēng )白(bái ),吉(jí )祥(xiáng )止(zhǐ )止(zhǐ )。夫(fū )且(qiě )不(bú )止(zhǐ ),是(shì )之(zhī )谓(wèi )坐(zuò )驰(chí )。夫(fū )徇(xùn )耳(ěr )目(mù )内(nèi )通(tōng )而(ér )外(wài )于(yú )心(xīn )知(zhī ),鬼(guǐ )神(shén )将(jiāng )来(lái )舍(shě ),而(ér )况(kuàng )人(rén )乎(hū )!是(shì )万(wàn )物(wù )之(zhī )化(huà )也(yě ),禹(yǔ )、舜(shùn )之(zhī )所(suǒ )纽(niǔ )也(yě ),伏(fú )戏(xì )、几(jǐ )蘧(qú )之(zhī )所(suǒ )行(háng )终(zhōng ),而(ér )况(kuàng )散(sàn )焉(yān )者(zhě )乎(hū )!”

叶(yè )公(gōng )子(zǐ )高(gāo )将(jiāng )使(shǐ )于(yú )齐(qí ),问(wèn )于(yú )仲(zhòng )尼(ní )曰(yuē ):“王(wáng )使(shǐ )诸(zhū )梁(liáng )也(yě )甚(shèn )重(zhòng )。齐(qí )之(zhī )待(dài )使(shǐ )者(zhě ),盖(gài )将(jiāng )甚(shèn )敬(jìng )而(ér )不(bú )急(jí )。匹(pǐ )夫(fū )犹(yóu )未(wèi )可(kě )动(dòng )也(yě ),而(ér )况(kuàng )诸(zhū )侯(hóu )乎(hū )!吾(wú )甚(shèn )栗(lì )之(zhī )。子(zǐ )常(cháng )语(yǔ )诸(zhū )梁(liáng )也(yě )曰(yuē ):‘凡(fán )事(shì )若(ruò )小(xiǎo )若(ruò )大(dà ),寡(guǎ )不(bú )道(dào )以(yǐ )欢(huān )成(chéng )。事(shì )若(ruò )不(bú )成(chéng ),则(zé )必(bì )有(yǒu )人(rén )道(dào )之(zhī )患(huàn );事(shì )若(ruò )成(chéng ),则(zé )必(bì )有(yǒu )阴(yīn )阳(yáng )之(zhī )患(huàn )。若(ruò )成(chéng )若(ruò )不(bú )成(chéng )而(ér )后(hòu )无(wú )患(huàn )者(zhě ),唯(wéi )有(yǒu )德(dé )者(zhě )能(néng )之(zhī )。’吾(wú )食(shí )也(yě )执(zhí )粗(cū )而(ér )不(bú )臧(zāng ),爨(cuàn )无(wú )欲(yù )清(qīng )之(zhī )人(rén )。今(jīn )吾(wú )朝(cháo )受(shòu )命(mìng )而(ér )夕(xī )饮(yǐn )冰(bīng ),我(wǒ )其(qí )内(nèi )热(rè )与(yǔ )!吾(wú )未(wèi )至(zhì )乎(hū )事(shì )之(zhī )情(qíng )而(ér )既(jì )有(yǒu )阴(yīn )阳(yáng )之(zhī )患(huàn )矣(yǐ )!事(shì )若(ruò )不(bú )成(chéng ),必(bì )有(yǒu )人(rén )道(dào )之(zhī )患(huàn ),是(shì )两(liǎng )也(yě )。为(wéi )人(rén )臣(chén )者(zhě )不(bú )足(zú )以(yǐ )任(rèn )之(zhī ),子(zǐ )其(qí )有(yǒu )以(yǐ )语(yǔ )我(wǒ )来(lái )!”

仲(zhòng )尼(ní )曰(yuē ):“天(tiān )下(xià )有(yǒu )大(dà )戒(jiè )二(èr ):其(qí )一(yī )命(mìng )也(yě ),其(qí )一(yī )义(yì )也(yě )。子(zǐ )之(zhī )爱(ài )亲(qīn ),命(mìng )也(yě ),不(bú )可(kě )解(jiě )于(yú )心(xīn );臣(chén )之(zhī )事(shì )君(jūn ),义(yì )也(yě ),无(wú )适(shì )而(ér )非(fēi )君(jūn )也(yě ),无(wú )所(suǒ )逃(táo )于(yú )天(tiān )地(dì )之(zhī )间(jiān )。是(shì )之(zhī )谓(wèi )大(dà )戒(jiè )。是(shì )以(yǐ )夫(fū )事(shì )其(qí )亲(qīn )者(zhě ),不(bú )择(zé )地(dì )而(ér )安(ān )之(zhī ),孝(xiào )之(zhī )至(zhì )也(yě );夫(fū )事(shì )其(qí )君(jūn )者(zhě ),不(bú )择(zé )事(shì )而(ér )安(ān )之(zhī ),忠(zhōng )之(zhī )盛(shèng )也(yě );自(zì )事(shì )其(qí )心(xīn )者(zhě ),哀(āi )乐(lè )不(bú )易(yì )施(shī )乎(hū )前(qián ),知(zhī )其(qí )不(bú )可(kě )奈(nài )何(hé )而(ér )安(ān )之(zhī )若(ruò )命(mìng ),德(dé )之(zhī )至(zhì )也(yě )。为(wéi )人(rén )臣(chén )子(zǐ )者(zhě ),固(gù )有(yǒu )所(suǒ )不(bú )得(dé )已(yǐ )。行(háng )事(shì )之(zhī )情(qíng )而(ér )忘(wàng )其(qí )身(shēn ),何(hé )暇(xiá )至(zhì )于(yú )悦(yuè )生(shēng )而(ér )恶(è )死(sǐ )!夫(fū )子(zǐ )其(qí )行(háng )可(kě )矣(yǐ )!

丘(qiū )请(qǐng )复(fù )以(yǐ )所(suǒ )闻(wén ):凡(fán )交(jiāo )近(jìn )则(zé )必(bì )相(xiàng )靡(mí )以(yǐ )信(xìn ),远(yuǎn )则(zé )必(bì )忠(zhōng )之(zhī )以(yǐ )言(yán )。言(yán )必(bì )或(huò )传(chuán )之(zhī )。夫(fū )传(chuán )两(liǎng )喜(xǐ )两(liǎng )怒(nù )之(zhī )言(yán ),天(tiān )下(xià )之(zhī )难(nán )者(zhě )也(yě )。夫(fū )两(liǎng )喜(xǐ )必(bì )多(duō )溢(yì )美(měi )之(zhī )言(yán ),两(liǎng )怒(nù )必(bì )多(duō )溢(yì )恶(è )之(zhī )言(yán )。凡(fán )溢(yì )之(zhī )类(lèi )妄(wàng ),妄(wàng )则(zé )其(qí )信(xìn )之(zhī )也(yě )莫(mò ),莫(mò )则(zé )传(chuán )言(yán )者(zhě )殃(yāng )。故(gù )法(fǎ )言(yán )曰(yuē ):‘传(chuán )其(qí )常(cháng )情(qíng ),无(wú )传(chuán )其(qí )溢(yì )言(yán ),则(zé )几(jǐ )乎(hū )全(quán )。’且(qiě )以(yǐ )巧(qiǎo )斗(dòu )力(lì )者(zhě ),始(shǐ )乎(hū )阳(yáng ),常(cháng )卒(zú )乎(hū )阴(yīn ),泰(tài )至(zhì )则(zé )多(duō )奇(qí )巧(qiǎo );以(yǐ )礼(lǐ )饮(yǐn )酒(jiǔ )者(zhě ),始(shǐ )乎(hū )治(zhì ),常(cháng )卒(zú )乎(hū )乱(luàn ),泰(tài )至(zhì )则(zé )多(duō )奇(qí )乐(lè )。凡(fán )事(shì )亦(yì )然(rán ),始(shǐ )乎(hū )谅(liàng ),常(cháng )卒(zú )乎(hū )鄙(bǐ );其(qí )作(zuò )始(shǐ )也(yě )简(jiǎn ),其(qí )将(jiāng )毕(bì )也(yě )必(bì )巨(jù )。

言(yán )者(zhě ),风(fēng )波(bō )也(yě );行(háng )者(zhě ),实(shí )丧(sàng )也(yě )。夫(fū )风(fēng )波(bō )易(yì )以(yǐ )动(dòng ),实(shí )丧(sàng )易(yì )以(yǐ )危(wēi )。故(gù )忿(fèn )设(shè )无(wú )由(yóu ),巧(qiǎo )言(yán )偏(piān )辞(cí )。兽(shòu )死(sǐ )不(bú )择(zé )音(yīn ),气(qì )息(xī )勃(bó )然(rán )于(yú )是(shì )并(bìng )生(shēng )心(xīn )厉(lì )。剋(kè )核(hé )太(tài )至(zhì ),则(zé )必(bì )有(yǒu )不(bú )肖(xiāo )之(zhī )心(xīn )应(yīng )之(zhī )而(ér )不(bú )知(zhī )其(qí )然(rán )也(yě )。苟(gǒu )为(wéi )不(bú )知(zhī )其(qí )然(rán )也(yě ),孰(shú )知(zhī )其(qí )所(suǒ )终(zhōng )!故(gù )法(fǎ )言(yán )曰(yuē ):‘无(wú )迁(qiān )令(lìng ),无(wú )劝(quàn )成(chéng )。过(guò )度(dù )益(yì )也(yě )。’迁(qiān )令(lìng )劝(quàn )成(chéng )殆(dài )事(shì )。美(měi )成(chéng )在(zài )久(jiǔ ),恶(è )成(chéng )不(bú )及(jí )改(gǎi ),可(kě )不(bú )慎(shèn )与(yǔ )!且(qiě )夫(fū )乘(chéng )物(wù )以(yǐ )游(yóu )心(xīn ),托(tuō )不(bú )得(dé )已(yǐ )以(yǐ )养(yǎng )中(zhōng ),至(zhì )矣(yǐ )。何(hé )作(zuò )为(wéi )报(bào )也(yě )!莫(mò )若(ruò )为(wéi )致(zhì )命(mìng ),此(cǐ )其(qí )难(nán )者(zhě )?”

颜(yán )阖(hé )将(jiāng )傅(fù )卫(wèi )灵(líng )公(gōng )大(dà )子(zǐ ),而(ér )问(wèn )于(yú )蘧(qú )伯(bó )玉(yù )曰(yuē );“有(yǒu )人(rén )于(yú )此(cǐ ),其(qí )德(dé )天(tiān )杀(shā )。与(yǔ )之(zhī )为(wéi )无(wú )方(fāng )则(zé )危(wēi )吾(wú )国(guó ),与(yǔ )之(zhī )为(wéi )有(yǒu )方(fāng )则(zé )危(wēi )吾(wú )身(shēn )。其(qí )知(zhī )适(shì )足(zú )以(yǐ )知(zhī )人(rén )之(zhī )过(guò ),而(ér )不(bú )知(zhī )其(qí )所(suǒ )以(yǐ )过(guò )。若(ruò )然(rán )者(zhě ),吾(wú )奈(nài )之(zhī )何(hé )?”

蘧(qú )伯(bó )玉(yù )曰(yuē ):“善(shàn )哉(zāi )问(wèn )乎(hū )!戒(jiè )之(zhī ),慎(shèn )之(zhī ),正(zhèng )女(nǚ )身(shēn )哉(zāi )!形(xíng )莫(mò )若(ruò )就(jiù ),心(xīn )莫(mò )若(ruò )和(hé )。虽(suī )然(rán ),之(zhī )二(èr )者(zhě )有(yǒu )患(huàn )。就(jiù )不(bú )欲(yù )入(rù ),和(hé )不(bú )欲(yù )出(chū )。形(xíng )就(jiù )而(ér )入(rù ),且(qiě )为(wéi )颠(diān )为(wéi )灭(miè ),为(wéi )崩(bēng )为(wéi )蹶(juě );心(xīn )和(hé )而(ér )出(chū ),且(qiě )为(wéi )声(shēng )为(wéi )名(míng ),为(wéi )妖(yāo )为(wéi )孽(niè )。彼(bǐ )且(qiě )为(wéi )婴(yīng )儿(ér ),亦(yì )与(yǔ )之(zhī )为(wéi )婴(yīng )儿(ér );彼(bǐ )且(qiě )为(wéi )无(wú )町(dīng )畦(qí ),亦(yì )与(yǔ )之(zhī )为(wéi )无(wú )町(dīng )畦(qí );彼(bǐ )且(qiě )为(wéi )无(wú )崖(yá ),亦(yì )与(yǔ )之(zhī )为(wéi )无(wú )崖(yá );达(dá )之(zhī ),入(rù )于(yú )无(wú )疵(cī )。

汝(rǔ )不(bú )知(zhī )夫(fū )螳(táng )螂(láng )乎(hū )?怒(nù )其(qí )臂(bì )以(yǐ )当(dāng )车(chē )辙(zhé ),不(bú )知(zhī )其(qí )不(bú )胜(shèng )任(rèn )也(yě ),是(shì )其(qí )才(cái )之(zhī )美(měi )者(zhě )也(yě )。戒(jiè )之(zhī ),慎(shèn )之(zhī ),积(jī )伐(fá )而(ér )美(měi )者(zhě )以(yǐ )犯(fàn )之(zhī ),几(jǐ )矣(yǐ )!

汝(rǔ )不(bú )知(zhī )夫(fū )养(yǎng )虎(hǔ )者(zhě )乎(hū )?不(bú )敢(gǎn )以(yǐ )生(shēng )物(wù )与(yǔ )之(zhī ),为(wéi )其(qí )杀(shā )之(zhī )之(zhī )怒(nù )也(yě );不(bú )敢(gǎn )以(yǐ )全(quán )物(wù )与(yǔ )之(zhī ),为(wéi )其(qí )决(jué )之(zhī )之(zhī )怒(nù )也(yě )。时(shí )其(qí )饥(jī )饱(bǎo ),达(dá )其(qí )怒(nù )心(xīn )。虎(hǔ )之(zhī )与(yǔ )人(rén )异(yì )类(lèi ),而(ér )媚(mèi )养(yǎng )己(jǐ )者(zhě ),顺(shùn )也(yě );故(gù )其(qí )杀(shā )者(zhě ),逆(nì )也(yě )。

夫(fū )爱(ài )马(mǎ )者(zhě ),以(yǐ )筐(kuāng )盛(shèng )矢(shǐ ),以(yǐ )蜃(shèn )盛(shèng )溺(nì )。适(shì )有(yǒu )蚊(wén )虻(méng )仆(pú )缘(yuán ),而(ér )拊(fǔ )之(zhī )不(bú )时(shí ),则(zé )缺(quē )衔(xián )毁(huǐ )首(shǒu )碎(suì )胸(xiōng )。意(yì )有(yǒu )所(suǒ )至(zhì )而(ér )爱(ài )有(yǒu )所(suǒ )亡(wáng )。可(kě )不(bú )慎(shèn )邪(xié )?”

匠(jiàng )石(shí )之(zhī )齐(qí ),至(zhì )于(yú )曲(qǔ )辕(yuán ),见(jiàn )栎(lì )社(shè )树(shù )。其(qí )大(dà )蔽(bì )牛(niú ),絜(jié )之(zhī )百(bǎi )围(wéi ),其(qí )高(gāo )临(lín )山(shān )十(shí )仞(rèn )而(ér )后(hòu )有(yǒu )枝(zhī ),其(qí )可(kě )以(yǐ )舟(zhōu )者(zhě )旁(páng )十(shí )数(shù )。观(guān )者(zhě )如(rú )市(shì ),匠(jiàng )伯(bó )不(bú )顾(gù ),遂(suí )行(háng )不(bú )辍(chuò )。弟(dì )子(zǐ )厌(yàn )观(guān )之(zhī ),走(zǒu )及(jí )匠(jiàng )石(shí ),曰(yuē ):‘自(zì )吾(wú )执(zhí )斧(fǔ )斤(jīn )以(yǐ )随(suí )夫(fū )子(zǐ ),未(wèi )尝(cháng )见(jiàn )材(cái )如(rú )此(cǐ )其(qí )美(měi )也(yě )。先(xiān )生(shēng )不(bú )肯(kěn )视(shì ),行(háng )不(bú )辍(chuò ),何(hé )邪(xié )?”曰(yuē ):“已(yǐ )矣(yǐ ),勿(wù )言(yán )之(zhī )矣(yǐ )!散(sàn )木(mù )也(yě )。以(yǐ )为(wéi )舟(zhōu )则(zé )沉(chén ),以(yǐ )为(wéi )棺(guān )椁(guǒ )则(zé )速(sù )腐(fǔ ),以(yǐ )为(wéi )器(qì )则(zé )速(sù )毁(huǐ ),以(yǐ )为(wéi )门(mén )户(hù )则(zé )液(yè )瞒(mán ),以(yǐ )为(wéi )柱(zhù )则(zé )蠹(dù ),是(shì )不(bú )材(cái )之(zhī )木(mù )也(yě )。无(wú )所(suǒ )可(kě )用(yòng ),故(gù )能(néng )若(ruò )是(shì )之(zhī )寿(shòu )。”

匠(jiàng )石(shí )归(guī ),栎(lì )社(shè )见(jiàn )梦(mèng )曰(yuē ):“女(nǚ )将(jiāng )恶(è )乎(hū )比(bǐ )予(yǔ )哉(zāi )?若(ruò )将(jiāng )比(bǐ )予(yǔ )于(yú )文(wén )木(mù )邪(xié )?夫(fū )楂(zhā )梨(lí )橘(jú )柚(yòu )果(guǒ )蓏(luǒ )之(zhī )属(shǔ ),实(shí )熟(shú )则(zé )剥(bāo ),剥(bāo )则(zé )辱(rǔ )。大(dà )枝(zhī )折(shé ),小(xiǎo )枝(zhī )泄(xiè )。此(cǐ )以(yǐ )其(qí )能(néng )苦(kǔ )其(qí )生(shēng )者(zhě )也(yě )。故(gù )不(bú )终(zhōng )其(qí )天(tiān )年(nián )而(ér )中(zhōng )道(dào )夭(yāo ),自(zì )掊(póu )击(jī )于(yú )世(shì )俗(sú )者(zhě )也(yě )。物(wù )莫(mò )不(bú )若(ruò )是(shì )。且(qiě )予(yǔ )求(qiú )无(wú )所(suǒ )可(kě )用(yòng )久(jiǔ )矣(yǐ )!几(jǐ )死(sǐ ),乃(nǎi )今(jīn )得(dé )之(zhī ),为(wéi )予(yǔ )大(dà )用(yòng )。使(shǐ )予(yǔ )也(yě )而(ér )有(yǒu )用(yòng ),且(qiě )得(dé )有(yǒu )此(cǐ )大(dà )也(yě )邪(xié )?且(qiě )也(yě )若(ruò )与(yǔ )予(yǔ )也(yě )皆(jiē )物(wù )也(yě ),奈(nài )何(hé )哉(zāi )其(qí )相(xiàng )物(wù )也(yě )?而(ér )几(jǐ )死(sǐ )之(zhī )散(sàn )人(rén ),又(yòu )恶(è )知(zhī )散(sàn )木(mù )!”匠(jiàng )石(shí )觉(jiào )而(ér )诊(zhěn )其(qí )梦(mèng )。弟(dì )子(zǐ )曰(yuē ):“趣(qù )取(qǔ )无(wú )用(yòng ),则(zé )为(wéi )社(shè )何(hé )邪(xié )?”曰(yuē ):“密(mì )!若(ruò )无(wú )言(yán )!彼(bǐ )亦(yì )直(zhí )寄(jì )焉(yān )!以(yǐ )为(wéi )不(bú )知(zhī )己(jǐ )者(zhě )诟(gòu )厉(lì )也(yě )。不(bú )为(wéi )社(shè )者(zhě ),且(qiě )几(jǐ )有(yǒu )翦(jiǎn )乎(hū )!且(qiě )也(yě )彼(bǐ )其(qí )所(suǒ )保(bǎo )与(yǔ )众(zhòng )异(yì ),而(ér )以(yǐ )义(yì )喻(yù )之(zhī ),不(bú )亦(yì )远(yuǎn )乎(hū )!”

南(nán )伯(bó )子(zǐ )綦(qí )游(yóu )乎(hū )商(shāng )之(zhī )丘(qiū ),见(jiàn )大(dà )木(mù )焉(yān ),有(yǒu )异(yì ):结(jié )驷(sì )千(qiān )乘(chéng ),隐(yǐn ),将(jiāng )芘(pí )其(qí )所(suǒ )藾(lài )。子(zǐ )綦(qí )曰(yuē ):“此(cǐ )何(hé )木(mù )也(yě )哉(zāi )!此(cǐ )必(bì )有(yǒu )异(yì )材(cái )夫(fū )!”仰(yǎng )而(ér )视(shì )其(qí )细(xì )枝(zhī ),则(zé )拳(quán )曲(qǔ )而(ér )不(bú )可(kě )以(yǐ )为(wéi )栋(dòng )梁(liáng );俯(fǔ )而(ér )视(shì )其(qí )大(dà )根(gēn ),则(zé )轴(zhóu )解(jiě )而(ér )不(bú )可(kě )以(yǐ )为(wéi )棺(guān )椁(guǒ );舐(shì )其(qí )叶(yè ),则(zé )口(kǒu )烂(làn )而(ér )为(wéi )伤(shāng );嗅(xiù )之(zhī )则(zé )使(shǐ )人(rén )狂(kuáng )酲(chéng )三(sān )日(rì )而(ér )不(bú )已(yǐ )。子(zǐ )綦(qí )曰(yuē )“此(cǐ )果(guǒ )不(bú )材(cái )之(zhī )木(mù )也(yě ),以(yǐ )至(zhì )于(yú )此(cǐ )其(qí )大(dà )也(yě )。嗟(jiē )乎(hū )神(shén )人(rén ),以(yǐ )此(cǐ )不(bú )材(cái )。”

宋(sòng )有(yǒu )荆(jīng )氏(shì )者(zhě ),宜(yí )楸(qiū )柏(bǎi )桑(sāng )。其(qí )拱(gǒng )把(bǎ )而(ér )上(shàng )者(zhě ),求(qiú )狙(jū )猴(hóu )之(zhī )杙(yì )斩(zhǎn )之(zhī );三(sān )围(wéi )四(sì )围(wéi ),求(qiú )高(gāo )名(míng )之(zhī )丽(lì )者(zhě )斩(zhǎn )之(zhī );七(qī )围(wéi )八(bā )围(wéi ),贵(guì )人(rén )富(fù )商(shāng )之(zhī )家(jiā )求(qiú )禅(chán )傍(bàng )者(zhě )斩(zhǎn )之(zhī )。故(gù )未(wèi )终(zhōng )其(qí )天(tiān )年(nián )而(ér )中(zhōng )道(dào )之(zhī )夭(yāo )于(yú )斧(fǔ )斤(jīn ),此(cǐ )材(cái )之(zhī )患(huàn )也(yě )。故(gù )解(jiě )之(zhī )以(yǐ )牛(niú )之(zhī )白(bái )颡(sǎng )者(zhě ),与(yǔ )豚(tún )之(zhī )亢(kàng )鼻(bí )者(zhě ),与(yǔ )人(rén )有(yǒu )痔(zhì )病(bìng )者(zhě ),不(bú )可(kě )以(yǐ )适(shì )河(hé )。此(cǐ )皆(jiē )巫(wū )祝(zhù )以(yǐ )知(zhī )之(zhī )矣(yǐ ),所(suǒ )以(yǐ )为(wéi )不(bú )祥(xiáng )也(yě )。此(cǐ )乃(nǎi )神(shén )人(rén )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )为(wéi )大(dà )祥(xiáng )也(yě )。

支(zhī )离(lí )疏(shū )者(zhě ),颐(yí )隐(yǐn )于(yú )齐(qí ),肩(jiān )高(gāo )于(yú )顶(dǐng ),会(huì )撮(cuō )指(zhǐ )天(tiān ),五(wǔ )管(guǎn )在(zài )上(shàng ),两(liǎng )髀(bì )为(wéi )胁(xié )。挫(cuò )针(zhēn )治(zhì )獬(xiè ),足(zú )以(yǐ )餬(hú )口(kǒu );鼓(gǔ )荚(jiá )播(bō )精(jīng ),足(zú )以(yǐ )食(shí )十(shí )人(rén )。上(shàng )征(zhēng )武(wǔ )士(shì ),则(zé )支(zhī )离(lí )攘(rǎng )臂(bì )于(yú )其(qí )间(jiān );上(shàng )有(yǒu )大(dà )役(yì ),则(zé )支(zhī )离(lí )以(yǐ )有(yǒu )常(cháng )疾(jí )不(bú )受(shòu )功(gōng );上(shàng )与(yǔ )病(bìng )者(zhě )粟(sù ),则(zé )受(shòu )三(sān )锺(zhōng )与(yǔ )十(shí )束(shù )薪(xīn )。夫(fū )支(zhī )离(lí )者(zhě )其(qí )形(xíng )者(zhě ),犹(yóu )足(zú )以(yǐ )养(yǎng )其(qí )身(shēn ),终(zhōng )其(qí )天(tiān )年(nián ),又(yòu )况(kuàng )支(zhī )离(lí )其(qí )德(dé )者(zhě )乎(hū )!

孔(kǒng )子(zǐ )适(shì )楚(chǔ ),楚(chǔ )狂(kuáng )接(jiē )舆(yú )游(yóu )其(qí )门(mén )曰(yuē ):“凤(fèng )兮(xī )凤(fèng )兮(xī ),何(hé )如(rú )德(dé )之(zhī )衰(shuāi )也(yě )。来(lái )世(shì )不(bú )可(kě )待(dài ),往(wǎng )世(shì )不(bú )可(kě )追(zhuī )也(yě )。天(tiān )下(xià )有(yǒu )道(dào ),圣(shèng )人(rén )成(chéng )焉(yān );天(tiān )下(xià )无(wú )道(dào ),圣(shèng )人(rén )生(shēng )焉(yān )。方(fāng )今(jīn )之(zhī )时(shí ),仅(jǐn )免(miǎn )刑(xíng )焉(yān )!福(fú )轻(qīng )乎(hū )羽(yǔ ),莫(mò )之(zhī )知(zhī )载(zǎi );祸(huò )重(zhòng )乎(hū )地(dì ),莫(mò )之(zhī )知(zhī )避(bì )。已(yǐ )乎(hū ),已(yǐ )乎(hū )!临(lín )人(rén )以(yǐ )德(dé )。殆(dài )乎(hū ),殆(dài )乎(hū )!画(huà )地(dì )而(ér )趋(qū )。迷(mí )阳(yáng )迷(mí )阳(yáng ),无(wú )伤(shāng )吾(wú )行(háng )。吾(wú )行(háng )郤(qiè )曲(qǔ ),无(wú )伤(shāng )吾(wú )足(zú )。”

山(shān )木(mù ),自(zì )寇(kòu )也(yě );膏(gāo )火(huǒ ),自(zì )煎(jiān )也(yě )。桂(guì )可(kě )食(shí ),故(gù )伐(fá )之(zhī );漆(qī )可(kě )用(yòng ),故(gù )割(gē )之(zhī )。人(rén )皆(jiē )知(zhī )有(yǒu )用(yòng )之(zhī )用(yòng ),而(ér )莫(mò )知(zhī )无(wú )用(yòng )之(zhī )用(yòng )也(yě )。

阅读:26133

打赏捐助〔Donate〕>>>

《人间世》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库