有度【登录】

ok8.org > 《韩非子》 > 《有度》 > 拼音版

国(guó )无(wú )常(cháng )强(qiáng ),无(wú )常(cháng )弱(ruò )。奉(fèng )法(fǎ )者(zhě )强(qiáng ),则(zé )国(guó )强(qiáng );奉(fèng )法(fǎ )者(zhě )弱(ruò ),则(zé )国(guó )弱(ruò )。荆(jīng )庄(zhuāng )王(wáng )并(bìng )国(guó )二(èr )十(shí )六(liù ),开(kāi )地(dì )三(sān )千(qiān )里(lǐ );庄(zhuāng )王(wáng )之(zhī )氓(máng )社(shè )稷(jì )也(yě ),而(ér )荆(jīng )以(yǐ )亡(wáng )。齐(qí )桓(huán )公(gōng )并(bìng )国(guó )三(sān )十(shí ),启(qǐ )地(dì )三(sān )千(qiān )里(lǐ );桓(huán )公(gōng )之(zhī )氓(máng )社(shè )稷(jì )也(yě ),而(ér )齐(qí )以(yǐ )亡(wáng )。燕(yàn )襄(xiāng )王(wáng )以(yǐ )河(hé )为(wéi )境(jìng ),以(yǐ )蓟(jì )为(wéi )国(guó ),袭(xí )涿(zhuō )、方(fāng )城(chéng ),残(cán )齐(qí ),平(píng )中(zhōng )山(shān ),有(yǒu )燕(yàn )者(zhě )重(zhòng ),无(wú )燕(yàn )者(zhě )轻(qīng );襄(xiāng )王(wáng )之(zhī )氓(máng )社(shè )稷(jì )也(yě ),而(ér )燕(yàn )以(yǐ )亡(wáng )。魏(wèi )安(ān )釐(lí )王(wáng )攻(gōng )燕(yàn )救(jiù )赵(zhào ),取(qǔ )地(dì )河(hé )东(dōng );攻(gōng )尽(jìn )陶(táo )、魏(wèi )之(zhī )地(dì );加(jiā )兵(bīng )于(yú )齐(qí ),私(sī )平(píng )陆(lù )之(zhī )都(dōu );攻(gōng )韩(hán )拔(bá )管(guǎn ),胜(shèng )于(yú )淇(qí )下(xià );睢(suī )阳(yáng )之(zhī )事(shì ),荆(jīng )军(jūn )老(lǎo )而(ér )走(zǒu );蔡(cài )、召(zhào )陵(líng )之(zhī )事(shì ),荆(jīng )军(jūn )破(pò );兵(bīng )四(sì )布(bù )于(yú )天(tiān )下(xià ),威(wēi )行(háng )于(yú )冠(guàn )带(dài )之(zhī )国(guó );安(ān )釐(lí )王(wáng )死(sǐ )而(ér )魏(wèi )以(yǐ )亡(wáng )。故(gù )有(yǒu )荆(jīng )庄(zhuāng )、齐(qí )桓(huán )公(gōng ),则(zé )荆(jīng )、齐(qí )可(kě )以(yǐ )霸(bà );有(yǒu )燕(yàn )襄(xiāng )、魏(wèi )安(ān )釐(lí ),则(zé )燕(yàn )、魏(wèi )可(kě )以(yǐ )强(qiáng )。今(jīn )皆(jiē )亡(wáng )国(guó )者(zhě ),其(qí )群(qún )臣(chén )官(guān )吏(lì )皆(jiē )务(wù )所(suǒ )以(yǐ )乱(luàn )而(ér )不(bú )务(wù )所(suǒ )以(yǐ )治(zhì )也(yě )。其(qí )国(guó )乱(luàn )弱(ruò )矣(yǐ ),又(yòu )皆(jiē )释(shì )国(guó )法(fǎ )而(ér )私(sī )其(qí )外(wài ),则(zé )是(shì )负(fù )薪(xīn )而(ér )救(jiù )火(huǒ )也(yě ),乱(luàn )弱(ruò )甚(shèn )矣(yǐ )!

故(gù )当(dāng )今(jīn )之(zhī )时(shí ),能(néng )去(qù )私(sī )曲(qǔ )就(jiù )公(gōng )法(fǎ )者(zhě ),民(mín )安(ān )而(ér )国(guó )治(zhì );能(néng )去(qù )私(sī )行(háng )行(háng )公(gōng )法(fǎ )者(zhě ),则(zé )兵(bīng )强(qiáng )而(ér )敌(dí )弱(ruò )。故(gù )审(shěn )得(dé )失(shī )有(yǒu )法(fǎ )度(dù )之(zhī )制(zhì )者(zhě ),加(jiā )以(yǐ )群(qún )臣(chén )之(zhī )上(shàng ),则(zé )主(zhǔ )不(bú )可(kě )欺(qī )以(yǐ )诈(zhà )伪(wěi );审(shěn )得(dé )失(shī )有(yǒu )权(quán )衡(héng )之(zhī )称(chēng )者(zhě ),以(yǐ )听(tīng )远(yuǎn )事(shì ),则(zé )主(zhǔ )不(bú )可(kě )欺(qī )以(yǐ )天(tiān )下(xià )之(zhī )轻(qīng )重(zhòng )。今(jīn )若(ruò )以(yǐ )誉(yù )进(jìn )能(néng ),则(zé )臣(chén )离(lí )上(shàng )而(ér )下(xià )比(bǐ )周(zhōu );若(ruò )以(yǐ )党(dǎng )举(jǔ )官(guān ),则(zé )民(mín )务(wù )交(jiāo )而(ér )不(bú )求(qiú )用(yòng )于(yú )法(fǎ )。故(gù )官(guān )之(zhī )失(shī )能(néng )者(zhě )其(qí )国(guó )乱(luàn )。以(yǐ )誉(yù )为(wéi )赏(shǎng ),以(yǐ )毁(huǐ )为(wéi )罚(fá )也(yě ),则(zé )好(hǎo )赏(shǎng )恶(è )罚(fá )之(zhī )人(rén ),释(shì )公(gōng )行(háng ),行(háng )私(sī )术(shù ),比(bǐ )周(zhōu )以(yǐ )相(xiàng )为(wéi )也(yě )。忘(wàng )主(zhǔ )外(wài )交(jiāo ),以(yǐ )进(jìn )其(qí )与(yǔ ),则(zé )其(qí )下(xià )所(suǒ )以(yǐ )为(wéi )上(shàng )者(zhě )薄(báo )也(yě )。交(jiāo )众(zhòng )、与(yǔ )多(duō ),外(wài )内(nèi )朋(péng )党(dǎng ),虽(suī )有(yǒu )大(dà )过(guò ),其(qí )蔽(bì )多(duō )矣(yǐ )。故(gù )忠(zhōng )臣(chén )危(wēi )死(sǐ )于(yú )非(fēi )罪(zuì ),奸(jiān )邪(xié )之(zhī )臣(chén )安(ān )利(lì )于(yú )无(wú )功(gōng )。忠(zhōng )臣(chén )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )危(wēi )死(sǐ )而(ér )不(bú )以(yǐ )其(qí )罪(zuì ),则(zé )良(liáng )臣(chén )伏(fú )矣(yǐ );奸(jiān )邪(xié )之(zhī )臣(chén )安(ān )利(lì )不(bú )以(yǐ )功(gōng ),则(zé )奸(jiān )臣(chén )进(jìn )矣(yǐ )。此(cǐ )亡(wáng )之(zhī )本(běn )也(yě )。若(ruò )是(shì ),则(zé )群(qún )臣(chén )废(fèi )庆(qìng )法(fǎ )而(ér )行(háng )私(sī )重(zhòng ),轻(qīng )公(gōng )法(fǎ )矣(yǐ )。数(shù )至(zhì )能(néng )人(rén )之(zhī )门(mén ),不(bú )一(yī )至(zhì )主(zhǔ )之(zhī )廷(tíng );百(bǎi )虑(lǜ )私(sī )家(jiā )之(zhī )便(biàn ),不(bú )一(yī )图(tú )主(zhǔ )之(zhī )国(guó )。属(shǔ )数(shù )虽(suī )多(duō ),非(fēi )所(suǒ )尊(zūn )君(jūn )也(yě );百(bǎi )官(guān )虽(suī )具(jù ),非(fēi )所(suǒ )以(yǐ )任(rèn )国(guó )也(yě )。然(rán )则(zé )主(zhǔ )有(yǒu )人(rén )主(zhǔ )之(zhī )名(míng ),而(ér )实(shí )托(tuō )于(yú )群(qún )臣(chén )之(zhī )家(jiā )也(yě )。故(gù )臣(chén )曰(yuē ):亡(wáng )国(guó )之(zhī )廷(tíng )无(wú )人(rén )焉(yān )。廷(tíng )无(wú )人(rén )者(zhě ),非(fēi )朝(cháo )廷(tíng )之(zhī )衰(shuāi )也(yě );家(jiā )务(wù )相(xiàng )益(yì ),不(bú )务(wù )厚(hòu )国(guó );大(dà )臣(chén )务(wù )相(xiàng )尊(zūn ),而(ér )不(bú )务(wù )尊(zūn )君(jūn );小(xiǎo )臣(chén )奉(fèng )禄(lù )养(yǎng )交(jiāo ),不(bú )以(yǐ )官(guān )为(wéi )事(shì )。此(cǐ )其(qí )所(suǒ )以(yǐ )然(rán )者(zhě ),由(yóu )主(zhǔ )之(zhī )不(bú )上(shàng )断(duàn )于(yú )法(fǎ ),而(ér )信(xìn )下(xià )为(wéi )之(zhī )也(yě )。故(gù )明(míng )主(zhǔ )使(shǐ )法(fǎ )择(zé )人(rén ),不(bú )自(zì )举(jǔ )也(yě );使(shǐ )法(fǎ )量(liàng )功(gōng ),不(bú )自(zì )度(dù )也(yě )。能(néng )者(zhě )不(bú )可(kě )弊(bì ),败(bài )者(zhě )不(bú )可(kě )饰(shì ),誉(yù )者(zhě )不(bú )能(néng )进(jìn ),非(fēi )者(zhě )弗(fú )能(néng )退(tuì ),则(zé )君(jūn )臣(chén )之(zhī )间(jiān )明(míng )辩(biàn )而(ér )易(yì )治(zhì ),故(gù )主(zhǔ )仇(chóu )法(fǎ )则(zé )可(kě )也(yě )。

贤(xián )者(zhě )之(zhī )为(wéi )人(rén )臣(chén ),北(běi )面(miàn )委(wěi )质(zhì ),无(wú )有(yǒu )二(èr )心(xīn )。朝(cháo )廷(tíng )不(bú )敢(gǎn )辞(cí )贱(jiàn ),军(jūn )旅(lǚ )不(bú )敢(gǎn )辞(cí )难(nán );顺(shùn )上(shàng )之(zhī )为(wéi ),从(cóng )主(zhǔ )之(zhī )法(fǎ ),虚(xū )心(xīn )以(yǐ )待(dài )令(lìng ),而(ér )无(wú )是(shì )非(fēi )也(yě )。故(gù )有(yǒu )口(kǒu )不(bú )以(yǐ )私(sī )言(yán ),有(yǒu )目(mù )不(bú )以(yǐ )私(sī )视(shì ),而(ér )上(shàng )尽(jìn )制(zhì )之(zhī )。为(wéi )人(rén )臣(chén )者(zhě ),譬(pì )之(zhī )若(ruò )手(shǒu ),上(shàng )以(yǐ )修(xiū )头(tóu ),下(xià )以(yǐ )修(xiū )足(zú );清(qīng )暖(nuǎn )寒(hán )热(rè ),不(bú )得(dé )不(bú )救(jiù );镆(mò )铘(yé )传(chuán )体(tǐ ),不(bú )敢(gǎn )弗(fú )搏(bó )慼(qì ),无(wú )私(sī )贤(xián )哲(zhé )之(zhī )臣(chén ),无(wú )私(sī )事(shì )能(néng )之(zhī )士(shì )。故(gù )民(mín )不(bú )越(yuè )乡(xiāng )而(ér )交(jiāo ),无(wú )百(bǎi )里(lǐ )之(zhī )感(gǎn )。贵(guì )贱(jiàn )不(bú )相(xiàng )逾(yú ),愚(yú )智(zhì )提(tí )衡(héng )而(ér )立(lì ),治(zhì )之(zhī )至(zhì )也(yě )。今(jīn )夫(fū )轻(qīng )爵(jué )禄(lù ),易(yì )去(qù )亡(wáng ),以(yǐ )择(zé )其(qí )主(zhǔ ),臣(chén )不(bú )谓(wèi )廉(lián )。诈(zhà )说(shuō )逆(nì )法(fǎ ),倍(bèi )主(zhǔ )强(qiáng )谏(jiàn ),臣(chén )不(bú )谓(wèi )忠(zhōng )。行(háng )惠(huì )施(shī )利(lì ),收(shōu )下(xià )为(wéi )名(míng ),臣(chén )不(bú )谓(wèi )仁(rén )。离(lí )俗(sú )隐(yǐn )居(jū ),而(ér )以(yǐ )诈(zhà )非(fēi )上(shàng ),臣(chén )不(bú )谓(wèi )义(yì )。外(wài )使(shǐ )诸(zhū )候(hòu ),内(nèi )耗(hào )其(qí )国(guó ),伺(sì )其(qí )危(wēi )险(xiǎn )之(zhī )陂(bēi ),以(yǐ )恐(kǒng )其(qí )主(zhǔ )曰(yuē );"交(jiāo )非(fēi )我(wǒ )不(bú )亲(qīn ),怨(yuàn )非(fēi )我(wǒ )不(bú )解(jiě )"。而(ér )主(zhǔ )乃(nǎi )信(xìn )之(zhī ),以(yǐ )国(guó )听(tīng )之(zhī )。卑(bēi )主(zhǔ )之(zhī )名(míng )以(yǐ )显(xiǎn )其(qí )身(shēn ),毁(huǐ )国(guó )之(zhī )厚(hòu )以(yǐ )利(lì )其(qí )家(jiā ),臣(chén )不(bú )谓(wèi )智(zhì )。此(cǐ )数(shù )物(wù )者(zhě ),险(xiǎn )世(shì )之(zhī )说(shuō )也(yě ),而(ér )先(xiān )王(wáng )之(zhī )法(fǎ )所(suǒ )简(jiǎn )也(yě )。先(xiān )王(wáng )之(zhī )法(fǎ )曰(yuē ):"臣(chén )毋(wú )或(huò )作(zuò )威(wēi ),毋(wú )或(huò )作(zuò )利(lì ),从(cóng )王(wáng )之(zhī )指(zhǐ );无(wú )或(huò )作(zuò )恶(è ),从(cóng )王(wáng )之(zhī )路(lù )。"古(gǔ )者(zhě )世(shì )治(zhì )之(zhī )民(mín ),奉(fèng )公(gōng )法(fǎ ),废(fèi )私(sī )术(shù ),专(zhuān )意(yì )一(yī )行(háng ),具(jù )以(yǐ )待(dài )任(rèn )。"

夫(fū )为(wéi )人(rén )主(zhǔ )而(ér )身(shēn )察(chá )百(bǎi )官(guān ),则(zé )日(rì )不(bú )足(zú ),力(lì )不(bú )给(gěi )。且(qiě )上(shàng )用(yòng )目(mù ),则(zé )下(xià )饰(shì )观(guān );上(shàng )用(yòng )耳(ěr ),则(zé )下(xià )饰(shì )声(shēng );上(shàng )用(yòng )虑(lǜ ),则(zé )下(xià )繁(fán )辞(cí )。先(xiān )王(wáng )以(yǐ )三(sān )者(zhě )为(wéi )不(bú )足(zú ),故(gù )舍(shě )己(jǐ )能(néng )而(ér )因(yīn )法(fǎ )数(shù ),审(shěn )赏(shǎng )罚(fá )。先(xiān )王(wáng )之(zhī )所(suǒ )守(shǒu )要(yào ),故(gù )法(fǎ )省(shěng )而(ér )不(bú )侵(qīn )。独(dú )制(zhì )四(sì )海(hǎi )之(zhī )内(nèi ),聪(cōng )智(zhì )不(bú )得(dé )用(yòng )其(qí )诈(zhà ),险(xiǎn )躁(zào )不(bú )得(dé )关(guān )其(qí )佞(nìng ),奸(jiān )邪(xié )无(wú )所(suǒ )依(yī )。远(yuǎn )在(zài )千(qiān )里(lǐ )外(wài ),不(bú )敢(gǎn )易(yì )其(qí )辞(cí );势(shì )在(zài )郎(láng )中(zhōng ),不(bú )敢(gǎn )蔽(bì )善(shàn )饰(shì )非(fēi );朝(cháo )廷(tíng )群(qún )下(xià ),直(zhí )凑(còu )单(dān )微(wēi ),不(bú )敢(gǎn )相(xiàng )逾(yú )越(yuè )。故(gù )治(zhì )不(bú )足(zú )而(ér )日(rì )有(yǒu )馀(yú ),上(shàng )之(zhī )任(rèn )势(shì )使(shǐ )然(rán )之(zhī )。

夫(fū )人(rén )臣(chén )之(zhī )侵(qīn )其(qí )主(zhǔ )也(yě ),如(rú )地(dì )形(xíng )焉(yān ),即(jí )渐(jiàn )以(yǐ )往(wǎng ),使(shǐ )人(rén )主(zhǔ )失(shī )端(duān ),东(dōng )西(xī )易(yì )面(miàn )而(ér )不(bú )自(zì )知(zhī )。故(gù )先(xiān )王(wáng )立(lì )司(sī )南(nán )以(yǐ )端(duān )朝(cháo )夕(xī )。故(gù )明(míng )主(zhǔ )使(shǐ )其(qí )群(qún )臣(chén )不(bú )游(yóu )意(yì )于(yú )法(fǎ )之(zhī )外(wài ),不(bú )为(wéi )惠(huì )于(yú )法(fǎ )之(zhī )内(nèi ),动(dòng )无(wú )非(fēi )法(fǎ )。峻(jùn )法(fǎ ),所(suǒ )以(yǐ )凌(líng )过(guò )游(yóu )外(wài )私(sī )也(yě );严(yán )刑(xíng ),所(suǒ )以(yǐ )遂(suí )令(lìng )惩(chéng )下(xià )也(yě )。威(wēi )不(bú )贰(èr )错(cuò ),制(zhì )不(bú )共(gòng )门(mén )。威(wēi )、制(zhì )共(gòng ),则(zé )众(zhòng )邪(xié )彰(zhāng )矣(yǐ );法(fǎ )不(bú )信(xìn ),则(zé )君(jūn )行(háng )危(wēi )矣(yǐ );刑(xíng )不(bú )断(duàn ),则(zé )邪(xié )不(bú )胜(shèng )矣(yǐ )。故(gù )曰(yuē ):巧(qiǎo )匠(jiàng )目(mù )意(yì )中(zhōng )绳(shéng ),然(rán )必(bì )先(xiān )以(yǐ )规(guī )矩(jǔ )为(wéi )度(dù );上(shàng )智(zhì )捷(jié )举(jǔ )中(zhōng )事(shì ),必(bì )以(yǐ )先(xiān )王(wáng )之(zhī )法(fǎ )为(wéi )比(bǐ )。故(gù )绳(shéng )直(zhí )而(ér )枉(wǎng )木(mù )断(duàn ),准(zhǔn )夷(yí )而(ér )高(gāo )科(kē )削(xuē ),权(quán )衡(héng )县(xiàn )而(ér )重(zhòng )益(yì )轻(qīng ),斗(dòu )石(shí )设(shè )而(ér )多(duō )益(yì )少(shǎo )。故(gù )以(yǐ )法(fǎ )治(zhì )国(guó ),举(jǔ )措(cuò )而(ér )已(yǐ )矣(yǐ )。法(fǎ )不(bú )阿(ā )贵(guì ),绳(shéng )不(bú )挠(náo )曲(qǔ )。法(fǎ )之(zhī )所(suǒ )加(jiā ),智(zhì )者(zhě )弗(fú )能(néng )辞(cí ),勇(yǒng )者(zhě )弗(fú )敢(gǎn )争(zhēng )。刑(xíng )过(guò )不(bú )辟(pì )大(dà )臣(chén ),赏(shǎng )善(shàn )不(bú )遗(yí )匹(pǐ )夫(fū )。故(gù )矫(jiǎo )上(shàng )之(zhī )失(shī ),诘(jié )下(xià )之(zhī )邪(xié ),治(zhì )乱(luàn )决(jué )缪(miù ),绌(chù )羡(xiàn )齐(qí )非(fēi ),一(yī )民(mín )之(zhī )轨(guǐ ),莫(mò )如(rú )法(fǎ )。厉(lì )官(guān )威(wēi )名(míng ),退(tuì )淫(yín )殆(dài ),止(zhǐ )诈(zhà )伪(wěi ),莫(mò )如(rú )刑(xíng )。刑(xíng )重(zhòng ),则(zé )不(bú )敢(gǎn )以(yǐ )贵(guì )易(yì )贱(jiàn );法(fǎ )审(shěn ),则(zé )上(shàng )尊(zūn )而(ér )不(bú )侵(qīn )。上(shàng )尊(zūn )而(ér )不(bú )侵(qīn ),则(zé )主(zhǔ )强(qiáng )而(ér )守(shǒu )要(yào ),故(gù )先(xiān )王(wáng )贵(guì )之(zhī )而(ér )传(chuán )之(zhī )。人(rén )主(zhǔ )释(shì )法(fǎ )用(yòng )私(sī ),则(zé )上(shàng )下(xià )不(bú )别(bié )矣(yǐ )。

阅读:26872

打赏捐助〔Donate〕>>>

《有度》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库