陈纪九【登录】

《资治通鉴》 > 《陈纪》·十卷 > 《陈纪九》 > 拼音版

起(qǐ )重(zhòng )光(guāng )赤(chì )奋(fèn )若(ruò ),尽(jìn )昭(zhāo )阳(yáng )单(dān )阏(è ),凡(fán )三(sān )年(nián )。

高(gāo )宗(zōng )宣(xuān )皇(huáng )帝(dì )下(xià )之(zhī )下(xià )太(tài )建(jiàn )十(shí )三(sān )年(nián )(辛(xīn )丑(chǒu ),公(gōng )元(yuán )五(wǔ )八(bā )一(yī )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),壬(rén )午(wǔ ),以(yǐ )晋(jìn )安(ān )王(wáng )伯(bó )恭(gōng )为(wéi )尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )仆(pú )射(shè ),吏(lì )部(bù )尚(shàng )书(shū )袁(yuán )宪(xiàn )为(wéi )右(yòu )仆(pú )射(shè )。宪(xiàn ),枢(shū )之(zhī )弟(dì )也(yě )。

周(zhōu )改(gǎi )元(yuán )大(dà )定(dìng )。

二(èr )月(yuè ),甲(jiǎ )寅(yín ),隋(suí )王(wáng )始(shǐ )受(shòu )相(xiàng )国(guó )、百(bǎi )揆(kuí )、九(jiǔ )锡(xī )之(zhī )命(mìng ),建(jiàn )台(tái )置(zhì )官(guān )。丙(bǐng )辰(chén ),诏(zhào )进(jìn )王(wáng )妃(fēi )独(dú )孤(gū )氏(shì )为(wéi )王(wáng )后(hòu ),世(shì )子(zǐ )勇(yǒng )为(wéi )太(tài )子(zǐ )。

开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )大(dà )将(jiāng )军(jūn )庾(yǔ )季(jì )才(cái ),劝(quàn )隋(suí )王(wáng )宜(yí )以(yǐ )今(jīn )月(yuè )甲(jiǎ )子(zǐ )应(yīng )天(tiān )受(shòu )命(mìng )。太(tài )傅(fù )李(lǐ )穆(mù )、开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )大(dà )将(jiāng )军(jūn )卢(lú )贲(bēn )亦(yì )劝(quàn )之(zhī )。于(yú )是(shì )周(zhōu )主(zhǔ )下(xià )诏(zhào ),逊(xùn )居(jū )别(bié )宫(gōng )。甲(jiǎ )子(zǐ ),命(mìng )兼(jiān )太(tài )傅(fù )巳(sì )公(gōng )椿(chūn )奉(fèng )册(cè ),大(dà )宗(zōng )伯(bó )赵(zhào )煚(jiǒng )奉(fèng )皇(huáng )帝(dì )玺(xǐ )绂(fú ),禅(chán )位(wèi )于(yú )隋(suí )。隋(suí )主(zhǔ )冠(guàn )远(yuǎn )游(yóu )冠(guàn );受(shòu )册(cè )、玺(xǐ ),改(gǎi )服(fú )纱(shā )帽(mào )、黄(huáng )袍(páo );入(rù )御(yù )临(lín )光(guāng )殿(diàn ),服(fú )衮(gǔn )冕(miǎn ),如(rú )元(yuán )会(huì )之(zhī )仪(yí )。大(dà )赦(shè ),改(gǎi )元(yuán )开(kāi )皇(huáng )。命(mìng )有(yǒu )司(sī )奉(fèng )册(cè )祀(sì )于(yú )南(nán )郊(jiāo )。遣(qiǎn )少(shǎo )冢(zhǒng )宰(zǎi )元(yuán )孝(xiào )矩(jǔ )代(dài )太(tài )子(zǐ )勇(yǒng )镇(zhèn )洛(luò )阳(yáng )。孝(xiào )矩(jǔ )名(míng )矩(jǔ ),以(yǐ )字(zì )行(háng ),天(tiān )赐(cì )之(zhī )孙(sūn )也(yě );女(nǚ )为(wéi )太(tài )子(zǐ )妃(fēi )。

少(shǎo )内(nèi )史(shǐ )崔(cuī )仲(zhòng )方(fāng )劝(quàn )隋(suí )主(zhǔ )除(chú )周(zhōu )六(liù )官(guān ),依(yī )汉(hàn )、魏(wèi )之(zhī )旧(jiù ),从(cóng )之(zhī )。置(zhì )三(sān )师(shī )、三(sān )公(gōng )及(jí )尚(shàng )书(shū )、门(mén )下(xià )、内(nèi )史(shǐ )、秘(mì )书(shū )、内(nèi )侍(shì )五(wǔ )省(shěng ),御(yù )史(shǐ )、都(dōu )水(shuǐ )二(èr )台(tái ),太(tài )常(cháng )等(děng )十(shí )一(yī )寺(sì ),左(zuǒ )右(yòu )卫(wèi )等(děng )十(shí )二(èr )府(fǔ ),以(yǐ )分(fèn )司(sī )统(tǒng )职(zhí )。又(yòu )置(zhì )上(shàng )柱(zhù )国(guó )至(zhì )都(dōu )督(dū )十(shí )一(yī )等(děng )勋(xūn )官(guān ),以(yǐ )酬(chóu )勤(qín )劳(láo );特(tè )进(jìn )至(zhì )朝(cháo )散(sàn )大(dà )夫(fū )七(qī )等(děng )散(sàn )官(guān ),以(yǐ )加(jiā )文(wén )武(wǔ )官(guān )之(zhī )有(yǒu )德(dé )声(shēng )者(zhě )。改(gǎi )侍(shì )中(zhōng )为(wéi )纳(nà )言(yán )。以(yǐ )相(xiàng )国(guó )司(sī )马(mǎ )高(gāo )颎(jiǒng )为(wéi )尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )仆(pú )射(shè ),兼(jiān )纳(nà )言(yán ),相(xiàng )国(guó )司(sī )录(lù )京(jīng )兆(zhào )虞(yú )庆(qìng )则(zé )为(wéi )内(nèi )史(shǐ )监(jiān ),兼(jiān )吏(lì )部(bù )尚(shàng )书(shū ),相(xiàng )国(guó )内(nèi )郎(láng )李(lǐ )德(dé )林(lín )为(wéi )内(nèi )史(shǐ )令(lìng )。

乙(yǐ )丑(chǒu ),追(zhuī )尊(zūn )皇(huáng )考(kǎo )为(wéi )武(wǔ )元(yuán )皇(huáng )帝(dì ),庙(miào )号(hào )太(tài )祖(zǔ );皇(huáng )妣(bǐ )吕(lǚ )氏(shì )为(wéi )元(yuán )明(míng )皇(huáng )后(hòu )。丙(bǐng )寅(yín ),修(xiū )庙(miào )社(shè )。立(lì )王(wáng )后(hòu )独(dú )孤(gū )为(wéi )皇(huáng )后(hòu ),王(wáng )太(tài )子(zǐ )勇(yǒng )为(wéi )皇(huáng )太(tài )子(zǐ )。丁(dīng )卯(mǎo ),以(yǐ )大(dà )将(jiāng )军(jūn )赵(zhào )煚(jiǒng )为(wéi )尚(shàng )书(shū )右(yòu )仆(pú )射(shè )。己(jǐ )巳(sì ),封(fēng )周(zhōu )静(jìng )帝(dì )为(wéi )介(jiè )公(gōng )。周(zhōu )氏(shì )诸(zhū )王(wáng )皆(jiē )降(jiàng )爵(jué )为(wéi )公(gōng )。

初(chū ),刘(liú )、郑(zhèng )矫(jiǎo )诏(zhào )以(yǐ )隋(suí )主(zhǔ )辅(fǔ )政(zhèng ),杨(yáng )后(hòu )虽(suī )不(bú )预(yù )谋(móu ),然(rán )以(yǐ )嗣(sì )子(zǐ )幼(yòu )冲(chōng ),恐(kǒng )权(quán )在(zài )他(tā )族(zú ),闻(wén )之(zhī ),甚(shèn )喜(xǐ )。后(hòu )知(zhī )其(qí )父(fù )有(yǒu )异(yì )图(tú ),意(yì )颇(pō )不(bú )平(píng ),形(xíng )于(yú )言(yán )色(sè ),及(jí )禅(chán )位(wèi ),愤(fèn )惋(wǎn )逾(yú )甚(shèn )。隋(suí )主(zhǔ )内(nèi )甚(shèn )愧(kuì )之(zhī ),改(gǎi )封(fēng )乐(lè )平(píng )公(gōng )主(zhǔ ),久(jiǔ )之(zhī ),欲(yù )夺(duó )其(qí )志(zhì )。公(gōng )主(zhǔ )誓(shì )不(bú )许(xǔ ),乃(nǎi )止(zhǐ )。

隋(suí )主(zhǔ )与(yǔ )周(zhōu )载(zǎi )下(xià )大(dà )夫(fū )北(běi )平(píng )荣(róng )建(jiàn )绪(xù )有(yǒu )旧(jiù ),隋(suí )主(zhǔ )将(jiāng )受(shòu )禅(chán ),建(jiàn )绪(xù )为(wéi )息(xī )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。将(jiāng )之(zhī )官(guān ),隋(suí )主(zhǔ )谓(wèi )曰(yuē ):“且(qiě )踌(chóu )躇(chú ),当(dāng )共(gòng )取(qǔ )富(fù )贵(guì )。”建(jiàn )绪(xù )正(zhèng )色(sè )曰(yuē ):“明(míng )公(gōng )此(cǐ )旨(zhǐ ),非(fēi )仆(pú )所(suǒ )闻(wén )。”及(jí )即(jí )位(wèi ),来(lái )朝(cháo ),帝(dì )谓(wèi )之(zhī )曰(yuē ):“卿(qīng )亦(yì )悔(huǐ )不(bú )?”建(jiàn )绪(xù )稽(jī )首(shǒu )曰(yuē ):“臣(chén )位(wèi )非(fēi )徐(xú )广(guǎng ),情(qíng )类(lèi )杨(yáng )彪(biāo )。”帝(dì )笑(xiào )曰(yuē ):“朕(zhèn )虽(suī )不(bú )晓(xiǎo )书(shū )语(yǔ ),亦(yì )知(zhī )卿(qīng )此(cǐ )言(yán )不(bú )逊(xùn )!”

上(shàng )柱(zhù )国(guó )窦(dòu )毅(yì )之(zhī )女(nǚ ),闻(wén )隋(suí )受(shòu )禅(chán ),自(zì )投(tóu )堂(táng )下(xià ),抚(fǔ )膺(yīng )太(tài )息(xī )曰(yuē ):“恨(hèn )我(wǒ )不(bú )为(wéi )男(nán )子(zǐ ),救(jiù )舅(jiù )氏(shì )之(zhī )患(huàn )!”毅(yì )及(jí )襄(xiāng )阳(yáng )公(gōng )主(zhǔ )掩(yǎn )其(qí )口(kǒu )曰(yuē );“汝(rǔ )勿(wù )妄(wàng )言(yán ),灭(miè )吾(wú )族(zú )!”毅(yì )由(yóu )是(shì )奇(qí )之(zhī )。及(jí )长(zhǎng ),以(yǐ )适(shì )唐(táng )公(gōng )李(lǐ )渊(yuān )。渊(yuān ),昞(bǐng )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。

虞(yú )庆(qìng )则(zé )劝(quàn )隋(suí )主(zhǔ )尽(jìn )灭(miè )宇(yǔ )文(wén )氏(shì ),高(gāo )颎(jiǒng )、杨(yáng )惠(huì )亦(yì )依(yī )违(wéi )从(cóng )之(zhī )。李(lǐ )德(dé )林(lín )固(gù )争(zhēng ),以(yǐ )为(wéi )不(bú )可(kě )。隋(suí )主(zhǔ )作(zuò )色(sè )曰(yuē ):“君(jūn )书(shū )生(shēng ),不(bú )足(zú )与(yǔ )议(yì )此(cǐ )!”于(yú )是(shì )周(zhōu )太(tài )祖(zǔ )孙(sūn )谯(qiáo )公(gōng )乾(qián )恽(yùn )、冀(jì )公(gōng )绚(xuàn ),闵(mǐn )帝(dì )子(zǐ )纪(jì )公(gōng )湜(shí ),明(míng )帝(dì )子(zǐ )酆(fēng )公(gōng )贞(zhēn )、宋(sòng )公(gōng )实(shí ),高(gāo )祖(zǔ )子(zǐ )汉(hàn )公(gōng )赞(zàn )、秦(qín )公(gōng )贽(zhì )、曹(cáo )公(gōng )允(yǔn )、道(dào )公(gōng )充(chōng )、蔡(cài )公(gōng )兑(duì )、荆(jīng )公(gōng )元(yuán ),宣(xuān )帝(dì )子(zǐ )莱(lái )公(gōng )衍(yǎn )、郢(yǐng )公(gōng )术(shù )皆(jiē )死(sǐ )。德(dé )林(lín )由(yóu )是(shì )品(pǐn )位(wèi )不(bú )进(jìn )。

乙(yǐ )亥(hài ),上(shàng )耕(gēng )藉(jiè )田(tián )。

隋(suí )主(zhǔ )封(fēng )其(qí )弟(dì )邵(shào )公(gōng )慧(huì )为(wéi )滕(téng )王(wáng ),安(ān )公(gōng )爽(shuǎng )为(wéi )卫(wèi )王(wáng ),子(zǐ )雁(yàn )门(mén )公(gōng )广(guǎng )为(wéi )晋(jìn )王(wáng ),俊(jùn )为(wéi )秦(qín )王(wáng ),秀(xiù )为(wéi )越(yuè )王(wáng ),谅(liàng )为(wéi )汉(hàn )王(wáng )。

隋(suí )主(zhǔ )赐(cì )李(lǐ )穆(mù )诏(zhào )曰(yuē ):“公(gōng )既(jì )旧(jiù )德(dé ),且(qiě )又(yòu )父(fù )党(dǎng )。敬(jìng )惠(huì )来(lái )旨(zhǐ ),义(yì )无(wú )有(yǒu )违(wéi )。即(jí )以(yǐ )今(jīn )月(yuè )十(shí )三(sān )日(rì )恭(gōng )膺(yīng )天(tiān )命(mìng )。”俄(é )而(ér )穆(mù )入(rù )朝(cháo ),帝(dì )以(yǐ )穆(mù )为(wéi )太(tài )师(shī ),赞(zàn )拜(bài )不(bú )名(míng );子(zǐ )孙(sūn )虽(suī )在(zài )襁(qiǎng )褓(bǎo ),悉(xī )拜(bài )仪(yí )同(tóng ),一(yī )门(mén )执(zhí )象(xiàng )笏(hù )者(zhě )百(bǎi )余(yú )人(rén ),贵(guì )盛(shèng )无(wú )比(bǐ )。又(yòu )以(yǐ )上(shàng )柱(zhù )国(guó )窦(dòu )炽(chì )为(wéi )太(tài )傅(fù ),幽(yōu )州(zhōu )总(zǒng )管(guǎn )于(yú )翼(yì )为(wéi )太(tài )尉(wèi )。李(lǐ )穆(mù )上(shàng )表(biǎo )乞(qǐ )骸(hái )骨(gǔ ),诏(zhào )曰(yuē ):“吕(lǚ )尚(shàng )以(yǐ )期(qī )颐(yí )佐(zuǒ )周(zhōu ),张(zhāng )苍(cāng )以(yǐ )华(huá )皓(hào )相(xiàng )汉(hàn ),高(gāo )才(cái )命(mìng )世(shì ),不(bú )拘(jū )常(cháng )礼(lǐ )。”仍(réng )以(yǐ )穆(mù )年(nián )耆(qí ),敕(chì )蠲(juān )朝(cháo )集(jí ),有(yǒu )大(dà )事(shì ),就(jiù )第(dì )询(xún )访(fǎng )。

美(měi )阳(yáng )公(gōng )苏(sū )威(wēi ),绰(chāo )之(zhī )子(zǐ )也(yě ),少(shǎo )有(yǒu )令(lìng )名(míng ),周(zhōu )晋(jìn )公(gōng )护(hù )强(qiáng )以(yǐ )女(nǚ )妻(qī )之(zhī )。威(wēi )见(jiàn )护(hù )专(zhuān )权(quán ),恐(kǒng )祸(huò )及(jí )己(jǐ ),屏(píng )居(jū )山(shān )寺(sì ),以(yǐ )讽(fěng )读(dú )为(wéi )娱(yú )。周(zhōu )高(gāo )祖(zǔ )闻(wén )其(qí )贤(xián ),除(chú )车(chē )骑(qí )大(dà )将(jiāng )军(jūn )、仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī ),又(yòu )除(chú )稍(shāo )伯(bó )下(xià )大(dà )夫(fū ),皆(jiē )辞(cí )疾(jí )不(bú )拜(bài );宣(xuān )帝(dì )就(jiù )除(chú )开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )大(dà )将(jiāng )军(jūn )。隋(suí )主(zhǔ )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng ),高(gāo )颎(jiǒng )荐(jiàn )之(zhī ),隋(suí )主(zhǔ )召(zhào )见(jiàn ),与(yǔ )语(yǔ ),大(dà )悦(yuè );居(jū )月(yuè )馀(yú ),闻(wén )将(jiāng )受(shòu )禅(chán ),遁(dùn )归(guī )田(tián )里(lǐ )。颎(jiǒng )请(qǐng )追(zhuī )之(zhī ),隋(suí )主(zhǔ )曰(yuē ):“此(cǐ )不(bú )欲(yù )预(yù )吾(wú )事(shì )耳(ěr ),置(zhì )之(zhī )。”及(jí )受(shòu )禅(chán ),征(zhēng )拜(bài )太(tài )子(zǐ )少(shǎo )保(bǎo ),追(zhuī )封(fēng )其(qí )父(fù )为(wéi )邳(pī )公(gōng ),以(yǐ )威(wēi )袭(xí )爵(jué )。

丁(dīng )丑(chǒu ),隋(suí )以(yǐ )晋(jìn )王(wáng )广(guǎng )为(wéi )并(bìng )州(zhōu )总(zǒng )管(guǎn )。三(sān )月(yuè ),戊(wù )子(zǐ ),以(yǐ )上(shàng )开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )贺(hè )若(ruò )弼(bì )为(wéi )吴(wú )州(zhōu )总(zǒng )管(guǎn ),镇(zhèn )广(guǎng )陵(líng );和(hé )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )河(hé )南(nán )韩(hán )擒(qín )虎(hǔ )为(wéi )庐(lú )州(zhōu )总(zǒng )管(guǎn ),镇(zhèn )庐(lú )江(jiāng )。隋(suí )主(zhǔ )有(yǒu )并(bìng )吞(tūn )江(jiāng )南(nán )之(zhī )志(zhì ),问(wèn )将(jiāng )帅(shuài )于(yú )高(gāo )颎(jiǒng ),颎(jiǒng )荐(jiàn )弼(bì )与(yǔ )擒(qín )虎(hǔ ),故(gù )置(zhì )于(yú )南(nán )边(biān ),使(shǐ )潜(qián )为(wéi )经(jīng )略(luè )。

戊(wù )戌(xū ),以(yǐ )太(tài )子(zǐ )少(shǎo )保(bǎo )苏(sū )威(wēi )兼(jiān )纳(nà )言(yán )、度(dù )支(zhī )尚(shàng )书(shū )。

初(chū ),苏(sū )绰(chāo )在(zài )西(xī )魏(wèi ),以(yǐ )国(guó )用(yòng )不(bú )足(zú ),制(zhì )征(zhēng )税(shuì )法(fǎ )颇(pō )重(zhòng ),既(jì )而(ér )叹(tàn )曰(yuē ):“今(jīn )所(suǒ )为(wéi )者(zhě ),譬(pì )如(rú )张(zhāng )弓(gōng ),非(fēi )平(píng )世(shì )法(fǎ )也(yě )。后(hòu )之(zhī )君(jūn )子(zǐ ),谁(shuí )能(néng )弛(chí )之(zhī )!”威(wēi )闻(wén )其(qí )言(yán ),每(měi )以(yǐ )为(wéi )己(jǐ )任(rèn )。至(zhì )是(shì ),奏(zòu )减(jiǎn )赋(fù )役(yì ),务(wù )从(cóng )轻(qīng )简(jiǎn ),隋(suí )主(zhǔ )悉(xī )从(cóng )之(zhī ),渐(jiàn )见(jiàn )亲(qīn )重(zhòng ),与(yǔ )高(gāo )颎(jiǒng )参(cān )掌(zhǎng )朝(cháo )政(zhèng )。帝(dì )尝(cháng )怒(nù )一(yī )人(rén ),将(jiāng )杀(shā )之(zhī );威(wēi )入(rù )邠(bīn )进(jìn )谏(jiàn ),帝(dì )不(bú )纳(nà ),将(jiāng )自(zì )出(chū )斩(zhǎn )之(zhī ),威(wēi )当(dāng )帝(dì )前(qián )不(bú )去(qù );帝(dì )避(bì )之(zhī )而(ér )出(chū ),威(wēi )又(yòu )遮(zhē )止(zhǐ )。帝(dì )拂(fú )衣(yī )而(ér )入(rù ),良(liáng )久(jiǔ ),乃(nǎi )召(zhào )威(wēi )谢(xiè )曰(yuē ):“公(gōng )能(néng )若(ruò )是(shì ),吾(wú )无(wú )忧(yōu )矣(yǐ )。”赐(cì )马(mǎ )二(èr )匹(pǐ ),钱(qián )十(shí )余(yú )万(wàn )。寻(xún )复(fù )兼(jiān )大(dà )理(lǐ )卿(qīng )、京(jīng )兆(zhào )尹(yǐn )、御(yù )史(shǐ )大(dà )夫(fū ),本(běn )官(guān )悉(xī )如(rú )故(gù )。

治(zhì )书(shū )侍(shì )御(yù )史(shǐ )安(ān )定(dìng )梁(liáng )毘(pí ),以(yǐ )威(wēi )兼(jiān )领(lǐng )五(wǔ )职(zhí ),安(ān )繁(fán )恋(liàn )剧(jù ),无(wú )举(jǔ )贤(xián )自(zì )代(dài )之(zhī )心(xīn ),抗(kàng )表(biǎo )劾(hé )威(wēi )。帝(dì )曰(yuē ):“苏(sū )威(wēi )朝(cháo )夕(xī )孜(zī )孜(zī ),志(zhì )存(cún )远(yuǎn )大(dà ),何(hé )遽(jù )迫(pò )之(zhī )!”因(yīn )谓(wèi )朝(cháo )臣(chén )曰(yuē ):“苏(sū )威(wēi )不(bú )值(zhí )我(wǒ ),无(wú )以(yǐ )措(cuò )其(qí )言(yán );我(wǒ )不(bú )得(dé )苏(sū )威(wēi ),何(hé )以(yǐ )行(háng )其(qí )道(dào )。杨(yáng )素(sù )才(cái )辩(biàn )无(wú )双(shuāng ),至(zhì )于(yú )斟(zhēn )酌(zhuó )古(gǔ )今(jīn ),助(zhù )我(wǒ )宣(xuān )化(huà ),非(fēi )威(wēi )之(zhī )匹(pǐ )也(yě )。威(wēi )若(ruò )逢(féng )乱(luàn )世(shì ),南(nán )山(shān )四(sì )皓(hào ),岂(qǐ )易(yì )屈(qū )哉(zāi )!”威(wēi )尝(cháng )言(yán )于(yú )帝(dì )曰(yuē ):“臣(chén )先(xiān )人(rén )每(měi )戒(jiè )臣(chén )云(yún ):‘唯(wéi )读(dú )《孝(xiào )经(jīng )》一(yī )卷(juàn ),足(zú )以(yǐ )立(lì )身(shēn )治(zhì )国(guó ),何(hé )用(yòng )多(duō )为(wéi )!’”帝(dì )深(shēn )然(rán )之(zhī )。

高(gāo )颎(jiǒng )深(shēn )避(bì )权(quán )势(shì ),上(shàng )表(biǎo )逊(xùn )位(wèi ),让(ràng )于(yú )苏(sū )威(wēi ),帝(dì )欲(yù )成(chéng )其(qí )美(měi ),听(tīng )解(jiě )仆(pú )射(shè )。数(shù )日(rì ),帝(dì )曰(yuē ):“苏(sū )威(wēi )高(gāo )蹈(dǎo )前(qián )朝(cháo ),颎(jiǒng )能(néng )推(tuī )举(jǔ )。吾(wú )闻(wén )进(jìn )贤(xián )受(shòu )上(shàng )赏(shǎng ),宁(níng )可(kě )使(shǐ )之(zhī )去(qù )官(guān )!”命(mìng )颎(jiǒng )复(fù )位(wèi )。颎(jiǒng )、威(wēi )同(tóng )心(xīn )协(xié )赞(zàn ),政(zhèng )刑(xíng )大(dà )小(xiǎo ),帝(dì )无(wú )不(bú )与(yǔ )之(zhī )谋(móu )议(yì ),然(rán )后(hòu )行(háng )之(zhī )。故(gù )革(gé )命(mìng )数(shù )年(nián ),天(tiān )下(xià )称(chēng )平(píng )。

太(tài )子(zǐ )左(zuǒ )庶(shù )子(zǐ )卢(lú )贲(bēn ),以(yǐ )颎(jiǒng )、威(wēi )执(zhí )政(zhèng ),心(xīn )甚(shèn )不(bú )平(píng ),时(shí )柱(zhù )国(guó )刘(liú )昉(fǎng )亦(yì )被(bèi )疏(shū )忌(jì )。贲(bēn )因(yīn )讽(fěng )昉(fǎng )及(jí )上(shàng )柱(zhù )国(guó )元(yuán )谐(xié )、李(lǐ )询(xún )、华(huá )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )张(zhāng )宾(bīn )等(děng )谋(móu )黜(chù )颎(jiǒng )、威(wēi ),五(wǔ )人(rén )相(xiàng )与(yǔ )辅(fǔ )政(zhèng )。又(yòu )以(yǐ )晋(jìn )王(wáng )广(guǎng )有(yǒu )宠(chǒng )于(yú )帝(dì ),私(sī )谓(wèi )太(tài )子(zǐ )曰(yuē ):“贲(bēn )欲(yù )数(shù )谒(yè )殿(diàn )下(xià ),恐(kǒng )为(wéi )上(shàng )所(suǒ )谴(qiǎn ),愿(yuàn )察(chá )区(qū )区(qū )之(zhī )心(xīn )。”谋(móu )泄(xiè ),帝(dì )穷(qióng )治(zhì )其(qí )事(shì ),昉(fǎng )等(děng )委(wěi )罪(zuì )于(yú )宾(bīn )、贲(bēn )。公(gōng )卿(qīng )奏(zòu )二(èr )人(rén )当(dāng )死(sǐ ),帝(dì )以(yǐ )故(gù )旧(jiù ),不(bú )忍(rěn )诛(zhū ),并(bìng )除(chú )名(míng )为(wéi )民(mín )。

庚(gēng )子(zǐ ),隋(suí )诏(zhào )前(qián )代(dài )品(pǐn )爵(jué ),悉(xī )依(yī )旧(jiù )不(bú )降(jiàng )。

丁(dīng )未(wèi ),梁(liáng )主(zhǔ )遣(qiǎn )其(qí )弟(dì )太(tài )宰(zǎi )岩(yán )入(rù )贺(hè )于(yú )隋(suí )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),辛(xīn )巳(sì ),隋(suí )大(dà )赦(shè )。戊(wù )戌(xū ),悉(xī )放(fàng )太(tài )常(cháng )散(sàn )乐(lè )为(wéi )民(mín ),仍(réng )禁(jìn )杂(zá )戏(xì )。

散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )韦(wéi )鼎(dǐng )、兼(jiān )通(tōng )直(zhí )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )王(wáng )瑳(cuō )聘(pìn )于(yú )周(zhōu )。辛(xīn )丑(chǒu ),至(zhì )长(zhǎng )安(ān ),隋(suí )已(yǐ )受(shòu )禅(chán ),隋(suí )主(zhǔ )致(zhì )之(zhī )介(jiè )国(guó )。

隋(suí )主(zhǔ )召(zhào )汾(fén )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )韦(wéi )冲(chōng )为(wéi )兼(jiān )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )。时(shí )发(fā )稽(jī )胡(hú )筑(zhù )长(zhǎng )城(chéng ),汾(fén )州(zhōu )胡(hú )千(qiān )余(yú )人(rén ),在(zài )涂(tú )亡(wáng )叛(pàn )。帝(dì )召(zhào )冲(chōng )问(wèn )计(jì ),对(duì )曰(yuē ):“夷(yí )狄(dí )之(zhī )性(xìng ),易(yì )为(wéi )反(fǎn )覆(fù ),皆(jiē )由(yóu )牧(mù )宰(zǎi )不(bú )称(chēng )之(zhī )所(suǒ )致(zhì )。臣(chén )请(qǐng )以(yǐ )理(lǐ )绥(suí )静(jìng ),可(kě )不(bú )劳(láo )兵(bīng )而(ér )定(dìng )。”帝(dì )然(rán )之(zhī ),命(mìng )冲(chōng )绥(suí )怀(huái )叛(pàn )者(zhě ),月(yuè )余(yú )皆(jiē )至(zhì ),并(bìng )赴(fù )长(zhǎng )城(chéng )之(zhī )役(yì )。冲(chōng ),夐(xuàn )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。

五(wǔ )月(yuè ),戊(wù )午(wǔ ),隋(suí )封(fēng )邗(hán )公(gōng )雄(xióng )为(wéi )广(guǎng )平(píng )王(wáng ),永(yǒng )康(kāng )公(gōng )弘(hóng )为(wéi )河(hé )间(jiān )王(wáng )。雄(xióng ),高(gāo )祖(zǔ )之(zhī )族(zú )子(zǐ )也(yě )。

隋(suí )主(zhǔ )潜(qián )害(hài )周(zhōu )静(jìng )帝(dì )而(ér )为(wéi )之(zhī )举(jǔ )哀(āi ),葬(zàng )于(yú )恭(gōng )陵(líng );以(yǐ )其(qí )族(zú )人(rén )洛(luò )为(wéi )嗣(sì )。

六(liù )月(yuè ),癸(guǐ )未(wèi ),隋(suí )诏(zhào )郊(jiāo )庙(miào )冕(miǎn )服(fú )必(bì )依(yī )《礼(lǐ )经(jīng )》。其(qí )朝(cháo )会(huì )之(zhī )服(fú )、旗(qí )帜(zhì )、牺(xī )牲(shēng )皆(jiē )尚(shàng )赤(chì ),戎(róng )服(fú )以(yǐ )黄(huáng ),常(cháng )服(fú )通(tōng )用(yòng )杂(zá )色(sè )。秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),乙(yǐ )卯(mǎo ),隋(suí )主(zhǔ )始(shǐ )服(fú )黄(huáng ),百(bǎi )僚(liáo )毕(bì )贺(hè )。于(yú )是(shì )百(bǎi )官(guān )常(cháng )服(fú ),同(tóng )于(yú )庶(shù )人(rén ),皆(jiē )著(zhe )黄(huáng )袍(páo )。隋(suí )主(zhǔ )朝(cháo )服(fú )亦(yì )如(rú )之(zhī ),唯(wéi )以(yǐ )十(shí )三(sān )环(huán )带(dài )为(wéi )异(yì )。

八(bā )月(yuè ),壬(rén )午(wǔ ),隋(suí )废(fèi )东(dōng )京(jīng )官(guān )。

吐(tǔ )谷(gǔ )浑(hún )寇(kòu )凉(liáng )州(zhōu ),隋(suí )主(zhǔ )遣(qiǎn )行(háng )军(jūn )元(yuán )帅(shuài )乐(lè )安(ān )公(gōng )元(yuán )谐(xié )等(děng )步(bù )骑(qí )数(shù )万(wàn )击(jī )之(zhī )。谐(xié )击(jī )破(pò )吐(tǔ )谷(gǔ )浑(hún )于(yú )丰(fēng )利(lì )山(shān ),又(yòu )败(bài )其(qí )太(tài )子(zǐ )可(kě )博(bó )汗(hàn )于(yú )青(qīng )海(hǎi ),俘(fú )斩(zhǎn )万(wàn )计(jì )。吐(tǔ )谷(gǔ )浑(hún )震(zhèn )骇(hài ),其(qí )王(wáng )侯(hóu )三(sān )十(shí )人(rén )各(gè )帅(shuài )所(suǒ )部(bù )来(lái )降(jiàng )。吐(tǔ )谷(gǔ )浑(hún )可(kě )汗(hàn )夸(kuā )吕(lǚ )帅(shuài )亲(qīn )兵(bīng )远(yuǎn )循(xún )。隋(suí )主(zhǔ )以(yǐ )其(qí )高(gāo )宁(níng )王(wáng )移(yí )兹(zī )裒(póu )为(wéi )河(hé )南(nán )王(wáng ),使(shǐ )统(tǒng )降(jiàng )众(zhòng )。以(yǐ )元(yuán )谐(xié )为(wéi )宁(níng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),留(liú )行(háng )军(jūn )总(zǒng )管(guǎn )贺(hè )娄(lóu )子(zǐ )干(gàn )镇(zhèn )凉(liáng )州(zhōu )。

九(jiǔ )月(yuè ),庚(gēng )午(wǔ ),将(jiāng )军(jūn )周(zhōu )罗(luó )睺(hóu )攻(gōng )隋(suí )故(gù )墅(shù ),拔(bá )之(zhī )。萧(xiāo )摩(mó )诃(hē )攻(gōng )江(jiāng )北(běi )。

隋(suí )奉(fèng )车(chē )都(dōu )尉(wèi )于(yú )宣(xuān )敏(mǐn )奉(fèng )使(shǐ )巴(bā )、蜀(shǔ )还(hái ),奏(zòu )称(chēng ):“蜀(shǔ )土(tǔ )沃(wò )饶(ráo ),人(rén )物(wù )殷(yīn )阜(fù )。周(zhōu )德(dé )之(zhī )衰(shuāi ),遂(suí )成(chéng )戎(róng )首(shǒu )。宜(yí )树(shù )建(jiàn )籓(bān )屏(píng ),封(fēng )殖(zhí )子(zǐ )孙(sūn )。”隋(suí )主(zhǔ )善(shàn )之(zhī )。辛(xīn )未(wèi ),以(yǐ )越(yuè )王(wáng )秀(xiù )为(wéi )益(yì )州(zhōu )总(zǒng )管(guǎn ),改(gǎi )封(fēng )蜀(shǔ )王(wáng )。宣(xuān )敏(mǐn ),谨(jǐn )之(zhī )孙(sūn )也(yě )。

壬(rén )申(shēn ),隋(suí )以(yǐ )上(shàng )柱(zhù )国(guó )长(zhǎng )孙(sūn )览(lǎn )、元(yuán )景(jǐng )山(shān )并(bìng )为(wéi )行(háng )军(jūn )元(yuán )帅(shuài ),发(fā )兵(bīng )入(rù )寇(kòu );命(mìng )尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )仆(pú )射(shè )高(gāo )颎(jiǒng )节(jiē )度(dù )诸(zhū )军(jūn )。

初(chū ),周(zhōu )、齐(qí )所(suǒ )铸(zhù )钱(qián )凡(fán )四(sì )等(děng ),及(jí )民(mín )间(jiān )私(sī )钱(qián ),名(míng )品(pǐn )甚(shèn )众(zhòng ),轻(qīng )重(zhòng )不(bú )等(děng )。隋(suí )主(zhǔ )患(huàn )之(zhī ),更(gèng )铸(zhù )五(wǔ )铢(zhū )钱(qián ),背(bèi )、面(miàn )、好(hǎo )、肉(ròu )皆(jiē )有(yǒu )周(zhōu )郭(guō ),每(měi )一(yī )千(qiān )重(zhòng )四(sì )斤(jīn )二(èr )两(liǎng )。悉(xī )禁(jìn )古(gǔ )钱(qián )及(jí )私(sī )钱(qián )。置(zhì )样(yàng )于(yú )关(guān );不(bú )如(rú )样(yàng )者(zhě ),没(méi )官(guān )销(xiāo )毁(huǐ )之(zhī )。自(zì )是(shì )钱(qián )币(bì )始(shǐ )壹(yī ),民(mín )间(jiān )便(biàn )之(zhī )。

隋(suí )郑(zhèng )译(yì )以(yǐ )上(shàng )柱(zhù )国(guó )归(guī )第(dì ),赏(shǎng )赐(cì )丰(fēng )厚(hòu )。译(yì )自(zì )以(yǐ )被(bèi )疏(shū ),呼(hū )道(dào )士(shì )醮(jiào )章(zhāng )祈(qí )福(fú ),为(wéi )婢(bì )所(suǒ )告(gào ),以(yǐ )为(wéi )巫(wū )蛊(gǔ ),译(yì )又(yòu )与(yǔ )母(mǔ )别(bié )居(jū ),为(wéi )宪(xiàn )司(sī )所(suǒ )劾(hé ),由(yóu )是(shì )除(chú )名(míng )。隋(suí )主(zhǔ )下(xià )诏(zhào )曰(yuē ):“译(yì )若(ruò )留(liú )之(zhī )于(yú )世(shì ),在(zài )人(rén )为(wéi )不(bú )道(dào )之(zhī )臣(chén );戮(lù )之(zhī )于(yú )朝(cháo ),入(rù )地(dì )为(wéi )不(bú )孝(xiào )之(zhī )鬼(guǐ )。有(yǒu )累(lèi )幽(yōu )显(xiǎn ),无(wú )所(suǒ )置(zhì )之(zhī )。宜(yí )赐(cì )以(yǐ )《孝(xiào )经(jīng )》,令(lìng )其(qí )熟(shú )读(dú )。”仍(réng )遣(qiǎn )与(yǔ )母(mǔ )共(gòng )居(jū )。

初(chū ),周(zhōu )法(fǎ )比(bǐ )于(yú )齐(qí )律(lǜ ),烦(fán )而(ér )不(bú )要(yào ),隋(suí )主(zhǔ )命(mìng )高(gāo )颎(jiǒng )、郑(zhèng )译(yì )及(jí )上(shàng )柱(zhù )国(guó )杨(yáng )素(sù )、率(lǜ )更(gèng )令(lìng )裴(péi )政(zhèng )等(děng )更(gèng )加(jiā )修(xiū )定(dìng )。政(zhèng )练(liàn )习(xí )典(diǎn )故(gù ),达(dá )于(yú )从(cóng )政(zhèng ),乃(nǎi )采(cǎi )魏(wèi )、晋(jìn )旧(jiù )律(lǜ ),下(xià )至(zhì )齐(qí )、梁(liáng ),沿(yán )革(gé )重(zhòng )轻(qīng ),取(qǔ )其(qí )折(shé )衷(zhōng )。时(shí )同(tóng )修(xiū )者(zhě )十(shí )余(yú )人(rén ),凡(fán )有(yǒu )疑(yí )滞(zhì ),皆(jiē )取(qǔ )决(jué )于(yú )政(zhèng )。于(yú )是(shì )去(qù )前(qián )世(shì )枭(xiāo )、轘(huán )及(jí )鞭(biān )法(fǎ ),自(zì )非(fēi )谋(móu )叛(pàn )以(yǐ )上(shàng ),无(wú )收(shōu )族(zú )之(zhī )罪(zuì )。始(shǐ )制(zhì )死(sǐ )刑(xíng )二(èr ),绞(jiǎo )、斩(zhǎn );流(liú )刑(xíng )三(sān ),自(zì )二(èr )千(qiān )里(lǐ )至(zhì )三(sān )千(qiān )里(lǐ );徒(tú )刑(xíng )五(wǔ ),自(zì )一(yī )年(nián )至(zhì )三(sān )年(nián );杖(zhàng )刑(xíng )五(wǔ ),自(zì )六(liù )十(shí )至(zhì )百(bǎi );笞(chī )刑(xíng )五(wǔ ),自(zì )十(shí )至(zhì )五(wǔ )十(shí )。又(yòu )制(zhì )议(yì )、请(qǐng )、减(jiǎn )、赎(shú )、官(guān )当(dāng )之(zhī )科(kē )以(yǐ )优(yōu )士(shì )大(dà )夫(fū )。除(chú )前(qián )世(shì )讯(xùn )囚(qiú )酷(kù )法(fǎ ),考(kǎo )掠(luě )不(bú )得(dé )过(guò )二(èr )百(bǎi );枷(jiā )杖(zhàng )大(dà )小(xiǎo ),咸(xián )有(yǒu )程(chéng )式(shì )。民(mín )有(yǒu )枉(wǎng )屈(qū ),县(xiàn )不(bú )为(wéi )理(lǐ )者(zhě ),听(tīng )以(yǐ )次(cì )经(jīng )郡(jùn )及(jí )州(zhōu )省(shěng );若(ruò )仍(réng )不(bú )为(wéi )理(lǐ ),听(tīng )诣(yì )阙(què )伸(shēn )诉(sù )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),戊(wù )子(zǐ ),始(shǐ )行(háng )新(xīn )律(lǜ )。诏(zhào )曰(yuē ):“夫(fū )绞(jiǎo )以(yǐ )致(zhì )毙(bì ),斩(zhǎn )则(zé )殊(shū )形(xíng ),除(chú )恶(è )之(zhī )体(tǐ ),于(yú )斯(sī )已(yǐ )极(jí )。枭(xiāo )首(shǒu )、轘(huán )身(shēn ),义(yì )无(wú )所(suǒ )取(qǔ ),不(bú )益(yì )惩(chéng )肃(sù )之(zhī )理(lǐ ),徒(tú )表(biǎo )安(ān )忍(rěn )之(zhī )杯(bēi )。鞭(biān )之(zhī )为(wéi )用(yòng ),残(cán )剥(bāo )肤(fū )体(tǐ ),彻(chè )骨(gǔ )侵(qīn )肌(jī ),酷(kù )均(jūn )脔(luán )切(qiē )。虽(suī )云(yún )远(yuǎn )古(gǔ )之(zhī )式(shì ),事(shì )乖(guāi )仁(rén )者(zhě )之(zhī )刑(xíng )。枭(xiāo )、轘(huán )及(jí )鞭(biān ),并(bìng )令(lìng )去(qù )之(zhī )。贵(guì )砺(lì )带(dài )之(zhī )书(shū ),不(bú )当(dāng )徒(tú )罚(fá );广(guǎng )轩(xuān )冕(miǎn )之(zhī )廕(yìn ),旁(páng )及(jí )诸(zhū )亲(qīn )。流(liú )役(yì )六(liù )年(nián ),改(gǎi )为(wéi )五(wǔ )载(zǎi );刑(xíng )徒(tú )三(sān )岁(suì ),变(biàn )从(cóng )三(sān )祀(sì )。其(qí )余(yú )以(yǐ )轻(qīng )代(dài )重(zhòng ),化(huà )死(sǐ )为(wéi )生(shēng ),条(tiáo )目(mù )甚(shèn )多(duō ),备(bèi )于(yú )简(jiǎn )策(cè )。杂(zá )格(gé )、严(yán )科(kē ),并(bìng )宜(yí )除(chú )削(xuē )。”自(zì )是(shì )法(fǎ )制(zhì )遂(suí )定(dìng ),后(hòu )世(shì )多(duō )遵(zūn )用(yòng )之(zhī )。

隋(suí )主(zhǔ )尝(cháng )怒(nù )一(yī )郎(láng ),于(yú )殿(diàn )前(qián )笞(chī )之(zhī )。谏(jiàn )议(yì )大(dà )夫(fū )刘(liú )行(háng )本(běn )进(jìn )曰(yuē ):“此(cǐ )人(rén )素(sù )清(qīng ),其(qí )过(guò )又(yòu )小(xiǎo ),愿(yuàn )少(shǎo )宽(kuān )之(zhī )。”帝(dì )不(bú )顾(gù )。行(háng )本(běn )于(yú )是(shì )正(zhèng )当(dāng )帝(dì )前(qián )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )不(bú )以(yǐ )臣(chén )不(bú )肖(xiāo ),置(zhì )臣(chén )左(zuǒ )右(yòu ),臣(chén )言(yán )若(ruò )是(shì ),陛(bì )下(xià )安(ān )得(dé )不(bú )听(tīng );若(ruò )非(fēi ),当(dāng )致(zhì )之(zhī )于(yú )理(lǐ )。岂(qǐ )得(dé )轻(qīng )臣(chén )而(ér )不(bú )顾(gù )也(yě )?”因(yīn )置(zhì )笏(hù )于(yú )地(dì )而(ér )退(tuì )。帝(dì )敛(liǎn )容(róng )谢(xiè )之(zhī )。遂(suí )原(yuán )所(suǒ )笞(chī )者(zhě )。行(háng )本(běn ),璠(fán )之(zhī )兄(xiōng )子(zǐ )也(yě )。

独(dú )孤(gū )皇(huáng )后(hòu ),家(jiā )世(shì )贵(guì )盛(shèng )而(ér )能(néng )谦(qiān )恭(gōng ),雅(yǎ )好(hǎo )读(dú )书(shū ),言(yán )事(shì )多(duō )与(yǔ )隋(suí )主(zhǔ )意(yì )合(hé ),帝(dì )甚(shèn )宠(chǒng )惮(dàn )之(zhī ),宫(gōng )中(zhōng )称(chēng )为(wéi )“二(èr )圣(shèng )”。帝(dì )每(měi )临(lín )朝(cháo ),后(hòu )辄(zhé )与(yǔ )帝(dì )方(fāng )辇(niǎn )而(ér )进(jìn ),至(zhì )阁(gé )乃(nǎi )止(zhǐ )。使(shǐ )宦(huàn )官(guān )伺(sì )帝(dì ),政(zhèng )有(yǒu )所(suǒ )失(shī ),随(suí )则(zé )匡(kuāng )谏(jiàn )。候(hòu )帝(dì )退(tuì )朝(cháo )。同(tóng )反(fǎn )燕(yàn )寝(qǐn )。有(yǒu )司(sī )奏(zòu )称(chēng ):“《周(zhōu )礼(lǐ )》:百(bǎi )官(guān )之(zhī )妻(qī ),命(mìng )于(yú )王(wáng )后(hòu ),请(qǐng )依(yī )古(gǔ )制(zhì )。”后(hòu )曰(yuē ):“妇(fù )人(rén )预(yù )政(zhèng ),或(huò )从(cóng )此(cǐ )为(wéi )渐(jiàn ),不(bú )可(kě )开(kāi )其(qí )源(yuán )也(yě )。”大(dà )都(dōu )督(dū )崔(cuī )长(zhǎng )仁(rén ),后(hòu )之(zhī )中(zhōng )外(wài )兄(xiōng )弟(dì )也(yě ),犯(fàn )法(fǎ )当(dāng )斩(zhǎn ),帝(dì )以(yǐ )后(hòu )故(gù ),欲(yù )免(miǎn )其(qí )罪(zuì )。后(hòu )曰(yuē ):“国(guó )家(jiā )之(zhī )事(shì ),焉(yān )可(kě )顾(gù )私(sī )!”长(zhǎng )仁(rén )竟(jìng )坐(zuò )死(sǐ )。后(hòu )性(xìng )俭(jiǎn )约(yuē ),帝(dì )尝(cháng )合(hé )止(zhǐ )利(lì )药(yào ),须(xū )胡(hú )粉(fěn )一(yī )两(liǎng )。宫(gōng )内(nèi )不(bú )用(yòng ),求(qiú )之(zhī ),竟(jìng )不(bú )得(dé )。又(yòu )欲(yù )赐(cì )柱(zhù )国(guó )刘(liú )嵩(sōng )妻(qī )织(zhī )成(chéng )衣(yī )领(lǐng ),宫(gōng )内(nèi )亦(yì )无(wú )之(zhī )。

然(rán )帝(dì )惩(chéng )周(zhōu )氏(shì )之(zhī )失(shī ),不(bú )以(yǐ )权(quán )任(rèn )假(jiǎ )借(jiè )外(wài )戚(qī ),后(hòu )兄(xiōng )弟(dì )不(bú )过(guò )将(jiāng )军(jūn )、刺(cì )史(shǐ )。帝(dì )外(wài )家(jiā )吕(lǚ )氏(shì ),济(jì )南(nán )人(rén ),素(sù )微(wēi )贱(jiàn )。齐(qí )亡(wáng )以(yǐ )来(lái ),帝(dì )求(qiú )访(fǎng ),不(bú )知(zhī )所(suǒ )在(zài )。及(jí )即(jí )位(wèi ),始(shǐ )求(qiú )得(dé )舅(jiù )子(zǐ )吕(lǚ )永(yǒng )吉(jí ),追(zhuī )赠(zèng )外(wài )祖(zǔ )双(shuāng )周(zhōu )为(wéi )太(tài )尉(wèi ),封(fēng )齐(qí )郡(jùn )公(gōng ),以(yǐ )永(yǒng )吉(jí )袭(xí )爵(jué )。永(yǒng )吉(jí )从(cóng )父(fù )道(dào )贵(guì ),性(xìng )尤(yóu )顽(wán )呆(dāi ),言(yán )词(cí )鄙(bǐ )陋(lòu ),帝(dì )厚(hòu )加(jiā )供(gòng )给(gěi ),而(ér )不(bú )许(xǔ )接(jiē )对(duì )朝(cháo )士(shì )。拜(bài )上(shàng )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī ),出(chū )为(wéi )济(jì )南(nán )太(tài )守(shǒu );后(hòu )郡(jùn )废(fèi ),终(zhōng )于(yú )家(jiā )。

壬(rén )辰(chén ),隋(suí )主(zhǔ )如(rú )岐(qí )州(zhōu )。

岐(qí )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )安(ān )定(dìng )梁(liáng )彦(yàn )光(guāng ),有(yǒu )惠(huì )政(zhèng ),隋(suí )主(zhǔ )下(xià )诏(zhào )褒(bāo )美(měi ),赐(cì )束(shù )帛(bó )及(jí )御(yù )伞(sǎn ),以(yǐ )厉(lì )天(tiān )下(xià )之(zhī )吏(lì );久(jiǔ )之(zhī ),徙(xǐ )相(xiàng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。岐(qí )俗(sú )质(zhì )厚(hòu ),彦(yàn )光(guāng )以(yǐ )静(jìng )镇(zhèn )之(zhī ),奏(zòu )课(kè )连(lián )为(wéi )天(tiān )下(xià )最(zuì )。及(jí )居(jū )相(xiàng ),部(bù )如(rú )岐(qí )州(zhōu )法(fǎ )。鄴(yè )自(zì )齐(qí )亡(wáng ),衣(yī )冠(guàn )士(shì )人(rén )多(duō )迁(qiān )入(rù )关(guān ),唯(wéi )工(gōng )商(shāng )乐(lè )户(hù )移(yí )实(shí )州(zhōu )郭(guō )。风(fēng )俗(sú )险(xiǎn )诐(bì ),好(hǎo )兴(xìng )谣(yáo )讼(sòng ),目(mù )彦(yàn )光(guāng )为(wéi )“著(zhe )帽(mào )饧(táng )”。帝(dì )闻(wén )之(zhī ),免(miǎn )彦(yàn )光(guāng )官(guān )。岁(suì )余(yú ),拜(bài )赵(zhào )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。彦(yàn )光(guāng )自(zì )请(qǐng )复(fù )为(wéi )相(xiàng )州(zhōu ),帝(dì )许(xǔ )之(zhī )。豪(háo )猾(huá )闻(wén )彦(yàn )光(guāng )再(zài )来(lái ),皆(jiē )嗤(chī )之(zhī )。彦(yàn )光(guāng )至(zhì ),发(fā )擿(tī )奸(jiān )伏(fú ),有(yǒu )若(ruò )神(shén )明(míng ),豪(háo )猾(huá )潜(qián )窜(cuàn ),阖(hé )境(jìng )大(dà )治(zhì )。于(yú )是(shì )招(zhāo )致(zhì )名(míng )儒(rú ),每(měi )乡(xiāng )立(lì )学(xué ),亲(qīn )临(lín )策(cè )试(shì ),褒(bāo )勤(qín )黜(chù )怠(dài )。及(jí )举(jǔ )秀(xiù )才(cái ),祖(zǔ )道(dào )于(yú )郊(jiāo ),以(yǐ )财(cái )物(wù )资(zī )之(zhī )。于(yú )是(shì )风(fēng )化(huà )大(dà )变(biàn ),吏(lì )民(mín )感(gǎn )悦(yuè ),无(wú )复(fù )讼(sòng )者(zhě )。

时(shí )又(yòu )有(yǒu )相(xiàng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )陈(chén )留(liú )樊(fán )叔(shū )略(luè ),有(yǒu )异(yì )政(zhèng ),帝(dì )以(yǐ )玺(xǐ )书(shū )褒(bāo )美(měi ),班(bān )示(shì )天(tiān )下(xià ),征(zhēng )拜(bài )司(sī )农(nóng )。

新(xīn )丰(fēng )令(lìng )房(fáng )恭(gōng )懿(yì ),政(zhèng )为(wéi )三(sān )辅(fǔ )之(zhī )最(zuì ),帝(dì )赐(cì )以(yǐ )粟(sù )帛(bó )。雍(yōng )州(zhōu )诸(zhū )县(xiàn )令(lìng )朝(cháo )谒(yè ),帝(dì )见(jiàn )恭(gōng )懿(yì ),必(bì )呼(hū )至(zhì )榻(tà )前(qián ),访(fǎng )以(yǐ )治(zhì )民(mín )之(zhī )术(shù )。累(lèi )迁(qiān )德(dé )州(zhōu )司(sī )马(mǎ )。帝(dì )谓(wèi )诸(zhū )州(zhōu )朝(cháo )集(jí )使(shǐ )曰(yuē ):“房(fáng )恭(gōng )懿(yì )志(zhì )存(cún )体(tǐ )国(guó ),爱(ài )养(yǎng )我(wǒ )民(mín ),此(cǐ )乃(nǎi )上(shàng )天(tiān )宗(zōng )庙(miào )之(zhī )所(suǒ )祐(yòu )。朕(zhèn )若(ruò )置(zhì )而(ér )不(bú )赏(shǎng ),上(shàng )天(tiān )宗(zōng )庙(miào )必(bì )当(dāng )责(zé )我(wǒ )。卿(qīng )等(děng )宜(yí )师(shī )范(fàn )之(zhī )。”因(yīn )擢(zhuó )为(wéi )海(hǎi )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。由(yóu )是(shì )州(zhōu )县(xiàn )吏(lì )多(duō )称(chēng )职(zhí ),百(bǎi )姓(xìng )富(fù )庶(shù )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),丁(dīng )卯(mǎo ),隋(suí )遣(qiǎn )兼(jiān )散(sàn )骑(qí )侍(shì )郎(láng )郑(zhèng )捴(zǒng )来(lái )聘(pìn )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),庚(gēng )子(zǐ ),隋(suí )主(zhǔ )还(hái )长(zhǎng )安(ān ),复(fù )郑(zhèng )译(yì )官(guān )爵(jué )。

广(guǎng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )马(mǎ )靖(jìng ),得(dé )岭(lǐng )表(biǎo )人(rén )心(xīn ),兵(bīng )甲(jiǎ )精(jīng )练(liàn ),数(shù )有(yǒu )战(zhàn )功(gōng )。朝(cháo )廷(tíng )疑(yí )之(zhī ),遣(qiǎn )吏(lì )部(bù )侍(shì )郎(láng )萧(xiāo )引(yǐn )观(guān )靖(jìng )举(jǔ )措(cuò ),讽(fěng )令(lìng )送(sòng )质(zhì ),外(wài )托(tuō )收(shōu )督(dū )赕(dǎn )物(wù ),引(yǐn )至(zhì )番(fān )禺(yú )。靖(jìng )即(jí )遣(qiǎn )子(zǐ )弟(dì )入(rù )质(zhì )。

是(shì )岁(suì ),隋(suí )主(zhǔ )诏(zhào )境(jìng )内(nèi )之(zhī )民(mín )任(rèn )听(tīng )出(chū )家(jiā ),仍(réng )令(lìng )计(jì )口(kǒu )出(chū )钱(qián ),营(yíng )造(zào )经(jīng )像(xiàng )。于(yú )是(shì )时(shí )俗(sú )从(cóng )风(fēng )而(ér )靡(mí ),民(mín )间(jiān )佛(fó )书(shū ),多(duō )于(yú )《六(liù )经(jīng )》数(shù )十(shí )百(bǎi )倍(bèi )。

突(tū )厥(jué )佗(tuó )钵(bō )可(kě )汗(hàn )病(bìng )且(qiě )卒(zú ),谓(wèi )其(qí )子(zǐ )庵(ān )逻(luó )曰(yuē ):“吾(wú )兄(xiōng )不(bú )立(lì )其(qí )子(zǐ ),委(wěi )位(wèi )于(yú )我(wǒ )。我(wǒ )死(sǐ ),汝(rǔ )曹(cáo )当(dāng )避(bì )大(dà )逻(luó )便(biàn )。”及(jí )卒(zú ),国(guó )人(rén )将(jiāng )立(lì )大(dà )逻(luó )便(biàn )。以(yǐ )其(qí )母(mǔ )贱(jiàn ),众(zhòng )不(bú )服(fú );庵(ān )逻(luó )实(shí )贵(guì ),突(tū )厥(jué )素(sù )重(zhòng )之(zhī )。摄(shè )图(tú )最(zuì )后(hòu )至(zhì ),谓(wèi )国(guó )人(rén )曰(yuē ):“若(ruò )立(lì )庵(ān )逻(luó )者(zhě ),我(wǒ )当(dāng )帅(shuài )兄(xiōng )弟(dì )事(shì )之(zhī )。若(ruò )立(lì )大(dà )逻(luó )便(biàn ),我(wǒ )必(bì )守(shǒu )境(jìng ),利(lì )刃(rèn )长(zhǎng )矛(máo )以(yǐ )相(xiàng )待(dài )。”摄(shè )图(tú )长(zhǎng ),且(qiě )雄(xióng )勇(yǒng ),国(guó )人(rén )莫(mò )敢(gǎn )拒(jù ),竟(jìng )立(lì )庵(ān )逻(luó )为(wéi )嗣(sì )。大(dà )逻(luó )便(biàn )不(bú )得(dé )立(lì ),心(xīn )不(bú )服(fú )庵(ān )逻(luó ),每(měi )遣(qiǎn )人(rén )詈(lì )辱(rǔ )之(zhī )。庵(ān )逻(luó )不(bú )能(néng )制(zhì ),因(yīn )以(yǐ )国(guó )让(ràng )摄(shè )图(tú )。国(guó )中(zhōng )相(xiàng )与(yǔ )议(yì )曰(yuē ):“四(sì )可(kě )汗(hàn )子(zǐ ),摄(shè )图(tú )最(zuì )贤(xián )。”共(gòng )迎(yíng )立(lì )之(zhī ),号(hào )沙(shā )钵(bō )略(luè )可(kě )汗(hàn ),居(jū )都(dōu )斤(jīn )山(shān )。庵(ān )逻(luó )降(jiàng )居(jū )独(dú )洛(luò )水(shuǐ ),称(chēng )第(dì )二(èr )可(kě )汗(hàn )。大(dà )逻(luó )便(biàn )乃(nǎi )谓(wèi )沙(shā )钵(bō )略(luè )曰(yuē ):“我(wǒ )与(yǔ )尔(ěr )俱(jù )可(kě )汗(hàn )子(zǐ ),各(gè )承(chéng )父(fù )后(hòu )。尔(ěr )今(jīn )极(jí )尊(zūn ),我(wǒ )独(dú )无(wú )位(wèi ),何(hé )也(yě )?”沙(shā )钵(bō )略(luè )患(huàn )之(zhī ),以(yǐ )为(wéi )阿(ā )波(bō )可(kě )汗(hàn ),还(hái )领(lǐng )所(suǒ )部(bù )。又(yòu )沙(shā )钵(bō )略(luè )从(cóng )父(fù )玷(diàn )厥(jué ),居(jū )西(xī )面(miàn ),号(hào )达(dá )头(tóu )可(kě )汗(hàn )。诸(zhū )可(kě )汗(hàn )各(gè )统(tǒng )部(bù )众(zhòng ),分(fèn )居(jū )四(sì )面(miàn )。沙(shā )钵(bō )略(luè )勇(yǒng )而(ér )得(dé )众(zhòng ),北(běi )方(fāng )皆(jiē )畏(wèi )附(fù )之(zhī )。

隋(suí )主(zhǔ )既(jì )立(lì ),待(dài )突(tū )厥(jué )礼(lǐ )薄(báo ),突(tū )厥(jué )大(dà )怨(yuàn )。千(qiān )金(jīn )公(gōng )主(zhǔ )伤(shāng )其(qí )宗(zōng )祀(sì )覆(fù )没(méi ),日(rì )夜(yè )言(yán )于(yú )沙(shā )钵(bō )略(luè ),请(qǐng )为(wéi )周(zhōu )室(shì )复(fù )雠(chóu )。沙(shā )钵(bō )略(luè )谓(wèi )其(qí )臣(chén )曰(yuē ):“我(wǒ ),周(zhōu )之(zhī )亲(qīn )也(yě )。今(jīn )隋(suí )公(gōng )自(zì )立(lì )而(ér )不(bú )能(néng )制(zhì ),复(fù )何(hé )面(miàn )目(mù )见(jiàn )可(kě )贺(hè )敦(dūn )乎(hū )!”乃(nǎi )与(yǔ )故(gù )齐(qí )营(yíng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )高(gāo )宝(bǎo )宁(níng )合(hé )兵(bīng )为(wéi )寇(kòu )。隋(suí )主(zhǔ )患(huàn )之(zhī ),敕(chì )缘(yuán )边(biān )修(xiū )保(bǎo )障(zhàng ),峻(jùn )长(zhǎng )城(chéng ),命(mìng )上(shàng )柱(zhù )国(guó )武(wǔ )威(wēi )阴(yīn )寿(shòu )镇(zhèn )幽(yōu )州(zhōu ),京(jīng )兆(zhào )尹(yǐn )虞(yú )庆(qìng )则(zé )镇(zhèn )并(bìng )州(zhōu ),屯(tún )兵(bīng )数(shù )万(wàn )以(yǐ )备(bèi )之(zhī )。

初(chū ),奉(fèng )车(chē )都(dōu )尉(wèi )长(zhǎng )孙(sūn )晟(shèng )送(sòng )千(qiān )金(jīn )公(gōng )主(zhǔ )入(rù )突(tū )厥(jué ),突(tū )厥(jué )可(kě )汗(hàn )爱(ài )其(qí )善(shàn )射(shè ),留(liú )之(zhī )竟(jìng )岁(suì ),命(mìng )诸(zhū )子(zǐ )弟(dì )贵(guì )人(rén )与(yǔ )之(zhī )亲(qīn )友(yǒu ),冀(jì )得(dé )其(qí )射(shè )法(fǎ )。沙(shā )钵(bō )略(luè )弟(dì )处(chù )罗(luó )侯(hóu ),号(hào )突(tū )利(lì )设(shè ),尤(yóu )得(dé )众(zhòng )心(xīn ),为(wéi )沙(shā )钵(bō )略(luè )所(suǒ )忌(jì ),密(mì )托(tuō )心(xīn )腹(fù )阴(yīn )与(yǔ )晟(shèng )盟(méng )。晟(shèng )与(yǔ )之(zhī )游(yóu )猎(liè ),因(yīn )察(chá )山(shān )川(chuān )形(xíng )势(shì ),部(bù )众(zhòng )强(qiáng )弱(ruò ),靡(mí )不(bú )知(zhī )之(zhī )。及(jí )突(tū )厥(jué )入(rù )寇(kòu ),晟(shèng )上(shàng )书(shū )曰(yuē ):“今(jīn )诸(zhū )夏(xià )虽(suī )安(ān ),戎(róng )虏(lǔ )尚(shàng )梗(gěng ),兴(xìng )师(shī )致(zhì )讨(tǎo ),未(wèi )是(shì )其(qí )时(shí ),弃(qì )于(yú )度(dù )外(wài ),又(yòu )相(xiàng )侵(qīn )扰(rǎo ),故(gù )宜(yí )密(mì )运(yùn )筹(chóu )策(cè ),有(yǒu )以(yǐ )攘(rǎng )之(zhī )。玷(diàn )厥(jué )之(zhī )于(yú )摄(shè )图(tú ),兵(bīng )强(qiáng )而(ér )位(wèi )下(xià ),外(wài )名(míng )相(xiàng )属(shǔ ),内(nèi )隙(xì )已(yǐ )彰(zhāng );鼓(gǔ )动(dòng )其(qí )情(qíng ),必(bì )将(jiāng )自(zì )战(zhàn )。又(yòu ),处(chù )罗(luó )侯(hóu )者(zhě ),摄(shè )图(tú )之(zhī )弟(dì ),奸(jiān )多(duō )势(shì )弱(ruò ),曲(qǔ )取(qǔ )众(zhòng )心(xīn ),国(guó )人(rén )爱(ài )之(zhī ),因(yīn )为(wéi )摄(shè )图(tú )所(suǒ )忌(jì ),其(qí )心(xīn )殊(shū )不(bú )自(zì )安(ān ),迹(jì )示(shì )弥(mí )缝(féng ),实(shí )怀(huái )疑(yí )惧(jù )。又(yòu ),阿(ā )波(bō )首(shǒu )鼠(shǔ ),介(jiè )在(zài )其(qí )间(jiān ),颇(pō )畏(wèi )摄(shè )图(tú ),受(shòu )其(qí )牵(qiān )率(lǜ ),唯(wéi )强(qiáng )是(shì )与(yǔ ),未(wèi )有(yǒu )定(dìng )心(xīn )。今(jīn )宜(yí )远(yuǎn )交(jiāo )而(ér )近(jìn )攻(gōng ),离(lí )强(qiáng )而(ér )合(hé )弱(ruò )。通(tōng )使(shǐ )玷(diàn )厥(jué ),说(shuō )合(hé )阿(ā )波(bō ),则(zé )摄(shè )图(tú )回(huí )兵(bīng ),自(zì )防(fáng )右(yòu )地(dì )。又(yòu )引(yǐn )处(chù )罗(luó ),遣(qiǎn )连(lián )奚(xī )、则(zé )摄(shè )图(tú )分(fèn )众(zhòng ),还(hái )备(bèi )左(zuǒ )方(fāng )。首(shǒu )尾(wěi )猜(cāi )嫌(xián ),腹(fù )心(xīn )离(lí )阻(zǔ ),十(shí )数(shù )年(nián )后(hòu ),乘(chéng )衅(xìn )讨(tǎo )之(zhī ),必(bì )可(kě )一(yī )举(jǔ )而(ér )空(kōng )其(qí )国(guó )矣(yǐ )。”帝(dì )省(shěng )表(biǎo ),大(dà )悦(yuè ),因(yīn )召(zhào )与(yǔ )语(yǔ )。晟(shèng )复(fù )口(kǒu )陈(chén )形(xíng )势(shì ),手(shǒu )画(huà )山(shān )川(chuān ),写(xiě )其(qí )虚(xū )实(shí ),皆(jiē )如(rú )指(zhǐ )掌(zhǎng ),帝(dì )深(shēn )嗟(jiē )异(yì ),皆(jiē )纳(nà )用(yòng )之(zhī )。遣(qiǎn )太(tài )仆(pú )元(yuán )晖(huī )出(chū )伊(yī )吾(wú )道(dào ),诣(yì )达(dá )头(tóu ),赐(cì )以(yǐ )狼(láng )头(tóu )纛(dào )。达(dá )头(tóu )使(shǐ )来(lái ),引(yǐn )居(jū )沙(shā )钵(bō )略(luè )使(shǐ )上(shàng )。以(yǐ )晟(shèng )为(wéi )车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn ),出(chū )黄(huáng )龙(lóng )道(dào ),赍(jī )币(bì )赐(cì )奚(xī )、、契(qì )丹(dān ),遣(qiǎn )为(wéi )乡(xiāng )导(dǎo ),得(dé )至(zhì )处(chù )罗(luó )侯(hóu )所(suǒ ),深(shēn )布(bù )心(xīn )腹(fù ),诱(yòu )之(zhī )内(nèi )附(fù )。反(fǎn )间(jiān )既(jì )行(háng ),果(guǒ )相(xiàng )猜(cāi )贰(èr )。

始(shǐ )兴(xìng )王(wáng )叔(shū )陵(líng ),太(tài )子(zǐ )之(zhī )次(cì )弟(dì )也(yě ),与(yǔ )太(tài )子(zǐ )异(yì )母(mǔ ),母(mǔ )曰(yuē )彭(péng )贵(guì )人(rén )。叔(shū )陵(líng )为(wéi )江(jiāng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),性(xìng )苛(kē )刻(kè )狡(jiǎo )险(xiǎn )。新(xīn )安(ān )王(wáng )伯(bó )固(gù ),以(yǐ )善(shàn )谐(xié )谑(xuè ),有(yǒu )宠(chǒng )于(yú )上(shàng )及(jí )太(tài )子(zǐ );叔(shū )陵(líng )疾(jí )之(zhī ),阴(yīn )求(qiú )其(qí )过(guò )失(shī ),欲(yù )中(zhōng )之(zhī )以(yǐ )法(fǎ )。叔(shū )陵(líng )入(rù )为(wéi )扬(yáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),事(shì )务(wù )多(duō )关(guān )涉(shè )省(shěng )阁(gé ),执(zhí )事(shì )承(chéng )意(yì )顺(shùn )旨(zhǐ ),即(jí )讽(fěng )上(shàng )进(jìn )用(yòng )之(zhī );微(wēi )致(zhì )违(wéi )忤(wǔ ),必(bì )抵(dǐ )以(yǐ )大(dà )罪(zuì ),重(zhòng )者(zhě )至(zhì )殊(shū )死(sǐ )。伯(bó )固(gù )惮(dàn )之(zhī ),乃(nǎi )谄(chǎn )求(qiú )其(qí )意(yì )。叔(shū )陵(líng )好(hǎo )发(fā )古(gǔ )冢(zhǒng ),伯(bó )固(gù )好(hǎo )射(shè )雉(zhì ),常(cháng )相(xiàng )从(cóng )郊(jiāo )野(yě ),大(dà )相(xiàng )款(kuǎn )狎(xiá ),因(yīn )密(mì )图(tú )不(bú )轨(guǐ )。伯(bó )固(gù )为(wéi )侍(shì )中(zhōng ),每(měi )得(dé )密(mì )语(yǔ ),必(bì )告(gào )叔(shū )陵(líng )。

高(gāo )宗(zōng )宣(xuān )皇(huáng )帝(dì )下(xià )之(zhī )下(xià )太(tài )建(jiàn )十(shí )四(sì )年(nián )(壬(rén )寅(yín ),公(gōng )元(yuán )五(wǔ )八(bā )二(èr )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),己(jǐ )酉(yǒu ),上(shàng )不(bú )豫(yù ),太(tài )子(zǐ )与(yǔ )始(shǐ )兴(xìng )王(wáng )叔(shū )陵(líng )、长(zhǎng )沙(shā )王(wáng )叔(shū )坚(jiān )并(bìng )入(rù )侍(shì )疾(jí )。叔(shū )陵(líng )阴(yīn )有(yǒu )异(yì )志(zhì ),命(mìng )典(diǎn )药(yào )吏(lì )曰(yuē ):“切(qiē )药(yào )刀(dāo )甚(shèn )钝(dùn ),可(kě )砺(lì )之(zhī )!”甲(jiǎ )寅(yín ),上(shàng )殂(cú )。仓(cāng )猝(cù )之(zhī )际(jì ),叔(shū )陵(líng )命(mìng )左(zuǒ )右(yòu )于(yú )外(wài )取(qǔ )剑(jiàn )。左(zuǒ )右(yòu )弗(fú )悟(wù ),取(qǔ )朝(cháo )服(fú )木(mù )剑(jiàn )以(yǐ )进(jìn ),叔(shū )陵(líng )怒(nù )。叔(shū )坚(jiān )在(zài )侧(cè ),闻(wén )之(zhī ),疑(yí )有(yǒu )变(biàn ),伺(sì )其(qí )所(suǒ )为(wéi )。乙(yǐ )卯(mǎo ),小(xiǎo )敛(liǎn )。太(tài )子(zǐ )哀(āi )哭(kū )俯(fǔ )伏(fú )。叔(shū )陵(líng )抽(chōu )剉(cuò )药(yào )刀(dāo )斫(zhuó )太(tài )子(zǐ ),中(zhōng )项(xiàng ),太(tài )子(zǐ )闷(mèn )绝(jué )于(yú )地(dì );母(mǔ )柳(liǔ )皇(huáng )后(hòu )走(zǒu )来(lái )救(jiù )之(zhī ),又(yòu )斫(zhuó )后(hòu )数(shù )下(xià )。乳(rǔ )媪(ǎo )吴(wú )氏(shì )自(zì )后(hòu )掣(chè )其(qí )肘(zhǒu ),太(tài )子(zǐ )乃(nǎi )得(dé )起(qǐ );叔(shū )陵(líng )持(chí )太(tài )子(zǐ )衣(yī ),太(tài )子(zǐ )自(zì )奋(fèn )得(dé )免(miǎn )。叔(shū )坚(jiān )手(shǒu )扼(è )叔(shū )陵(líng ),夺(duó )去(qù )其(qí )刀(dāo ),仍(réng )牵(qiān )就(jiù )柱(zhù ),以(yǐ )其(qí )褶(zhě )袖(xiù )缚(fù )之(zhī )。时(shí )吴(wú )媪(ǎo )已(yǐ )扶(fú )太(tài )子(zǐ )避(bì )贼(zéi ),叔(shū )坚(jiān )求(qiú )太(tài )子(zǐ )所(suǒ )在(zài ),欲(yù )受(shòu )生(shēng )杀(shā )之(zhī )命(mìng )。叔(shū )陵(líng )多(duō )力(lì ),奋(fèn )袖(xiù )得(dé )脱(tuō ),突(tū )走(zǒu )出(chū )云(yún )龙(lóng )门(mén ),驰(chí )车(chē )还(hái )东(dōng )府(fǔ ),召(zhào )左(zuǒ )右(yòu )断(duàn )青(qīng )溪(xī )道(dào ),赦(shè )东(dōng )城(chéng )囚(qiú )以(yǐ )充(chōng )战(zhàn )士(shì ),散(sàn )金(jīn )帛(bó )赏(shǎng )赐(cì );又(yòu )遣(qiǎn )人(rén )往(wǎng )新(xīn )林(lín )追(zhuī )其(qí )所(suǒ )部(bù )兵(bīng );仍(réng )自(zì )被(bèi )甲(jiǎ ),著(zhe )白(bái )布(bù )帽(mào ),登(dēng )城(chéng )西(xī )门(mén )招(zhāo )募(mù )百(bǎi )姓(xìng );又(yòu )召(zhào )诸(zhū )王(wáng )将(jiāng )帅(shuài ),莫(mò )有(yǒu )至(zhì )者(zhě ),唯(wéi )新(xīn )安(ān )王(wáng )伯(bó )固(gù )单(dān )马(mǎ )赴(fù )之(zhī ),助(zhù )叔(shū )陵(líng )指(zhǐ )挥(huī )。叔(shū )陵(líng )兵(bīng )可(kě )千(qiān )人(rén ),欲(yù )据(jù )城(chéng )自(zì )守(shǒu )。

时(shí )众(zhòng )军(jūn )并(bìng )缘(yuán )江(jiāng )防(fáng )守(shǒu ),台(tái )内(nèi )空(kōng )虚(xū )。叔(shū )坚(jiān )白(bái )柳(liǔ )后(hòu ),使(shǐ )太(tài )子(zǐ )舍(shě )人(rén )河(hé )内(nèi )司(sī )马(mǎ )申(shēn ),以(yǐ )太(tài )子(zǐ )命(mìng )召(zhào )右(yòu )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )萧(xiāo )摩(mó )诃(hē )入(rù )见(jiàn )受(shòu )敕(chì ),帅(shuài )马(mǎ )步(bù )数(shù )百(bǎi )趣(qù )东(dōng )府(fǔ ),屯(tún )城(chéng )西(xī )门(mén )。叔(shū )陵(líng )惶(huáng )恐(kǒng ),遣(qiǎn )记(jì )室(shì )韦(wéi )谅(liàng )送(sòng )其(qí )鼓(gǔ )吹(chuī )与(yǔ )摩(mó )诃(hē ),谓(wèi )之(zhī )曰(yuē ):“事(shì )捷(jié ),必(bì )以(yǐ )公(gōng )为(wéi )台(tái )鼎(dǐng )。”摩(mó )诃(hē )绐(dài )报(bào )之(zhī )曰(yuē ):“须(xū )王(wáng )心(xīn )膂(lǚ )节(jiē )将(jiāng )自(zì )来(lái ),方(fāng )敢(gǎn )从(cóng )命(mìng )。”步(bù )陵(líng )遣(qiǎn )其(qí )所(suǒ )亲(qīn )戴(dài )温(wēn )、谭(tán )骐(qí )诣(yì )摩(mó )诃(hē ),摩(mó )诃(hē )执(zhí )以(yǐ )送(sòng )台(tái ),斩(zhǎn )其(qí )首(shǒu ),徇(xùn )东(dōng )城(chéng )。

叔(shū )陵(líng )自(zì )知(zhī )不(bú )济(jì ),入(rù )内(nèi ),沉(chén )其(qí )妃(fēi )张(zhāng )氏(shì )及(jí )宠(chǒng )妾(qiè )七(qī )人(rén )于(yú )井(jǐng ),帅(shuài )步(bù )骑(qí )数(shù )百(bǎi )自(zì )小(xiǎo )航(háng )渡(dù ),欲(yù )趣(qù )新(xīn )林(lín ),乘(chéng )舟(zhōu )奔(bēn )隋(suí )。行(háng )至(zhì )白(bái )杨(yáng )路(lù ),为(wéi )台(tái )军(jūn )所(suǒ )邀(yāo )。伯(bó )固(gù )见(jiàn )兵(bīng )至(zhì ),旋(xuán )避(bì )入(rù )巷(xiàng ),叔(shū )陵(líng )驰(chí )骑(qí )拔(bá )刃(rèn )追(zhuī )之(zhī ),伯(bó )固(gù )复(fù )还(hái ),叔(shū )陵(líng )部(bù )下(xià )多(duō )弃(qì )甲(jiǎ )溃(kuì )去(qù )。摩(mó )诃(hē )马(mǎ )容(róng )陈(chén )智(zhì )深(shēn )迎(yíng )刺(cì )叔(shū )陵(líng ),僵(jiāng )仆(pú ),陈(chén )仲(zhòng )华(huá )就(jiù )斩(zhǎn )其(qí )首(shǒu ),伯(bó )固(gù )为(wéi )乱(luàn )兵(bīng )所(suǒ )杀(shā ),自(zì )寅(yín )至(zhì )巳(sì )乃(nǎi )定(dìng )。叔(shū )陵(líng )诸(zhū )子(zǐ )并(bìng )赐(cì )死(sǐ ),伯(bó )固(gù )诸(zhū )子(zǐ )宥(yòu )为(wéi )庶(shù )人(rén )。韦(wéi )谅(liàng )及(jí )前(qián )衡(héng )阳(yáng )内(nèi )史(shǐ )彭(péng )暠(gào )、咨(zī )议(yì )参(cān )军(jūn )兼(jiān )记(jì )室(shì )郑(zhèng )信(xìn )、典(diǎn )签(qiān )俞(yú )公(gōng )喜(xǐ )并(bìng )伏(fú )诛(zhū )。暠(gào ),叔(shū )陵(líng )舅(jiù )也(yě )。信(xìn )、谅(liàng )有(yǒu )宠(chǒng )于(yú )叔(shū )陵(líng ),常(cháng )参(cān )谋(móu )议(yì )。谅(liàng ),粲(càn )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。

丁(dīng )巳(sì ),太(tài )子(zǐ )即(jí )皇(huáng )帝(dì )位(wèi ),大(dà )赦(shè )。

辛(xīn )酉(yǒu ),隋(suí )置(zhì )河(hé )北(běi )道(dào )行(háng )台(tái )于(yú )并(bìng )州(zhōu ),以(yǐ )晋(jìn )王(wáng )广(guǎng )为(wéi )尚(shàng )书(shū )令(lìng );置(zhì )西(xī )南(nán )道(dào )行(háng )台(tái )于(yú )益(yì )州(zhōu ),以(yǐ )蜀(shǔ )王(wáng )秀(xiù )为(wéi )尚(shàng )书(shū )令(lìng )。隋(suí )主(zhǔ )惩(chéng )周(zhōu )氏(shì )孤(gū )弱(ruò )而(ér )亡(wáng ),故(gù )使(shǐ )二(èr )子(zǐ )分(fèn )莅(lì )方(fāng )面(miàn )。以(yǐ )二(èr )王(wáng )年(nián )少(shǎo ),盛(shèng )选(xuǎn )贞(zhēn )良(liáng )有(yǒu )才(cái )望(wàng )者(zhě )为(wéi )之(zhī )僚(liáo )佐(zuǒ );以(yǐ )灵(líng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )王(wáng )韶(sháo )为(wéi )并(bìng )省(shěng )右(yòu )仆(pú )射(shè ),鸿(hóng )胪(lú )卿(qīng )赵(zhào )郡(jùn )李(lǐ )雄(xióng )为(wéi )兵(bīng )部(bù )尚(shàng )书(shū ),左(zuǒ )武(wǔ )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )朔(shuò )方(fāng )李(lǐ )彻(chè )总(zǒng )晋(jìn )王(wáng )府(fǔ )军(jūn )事(shì ),兵(bīng )部(bù )尚(shàng )书(shū )元(yuán )岩(yán )为(wéi )益(yì )州(zhōu )总(zǒng )管(guǎn )府(fǔ )长(zhǎng )史(shǐ )。王(wáng )韶(sháo )、李(lǐ )雄(xióng )、元(yuán )岩(yán )俱(jù )有(yǒu )骨(gǔ )鲠(gěng )名(míng ),李(lǐ )彻(chè )前(qián )朝(cháo )旧(jiù )将(jiāng ),故(gù )用(yòng )之(zhī )。

初(chū ),李(lǐ )雄(xióng )家(jiā )世(shì )以(yǐ )学(xué )业(yè )自(zì )通(tōng ),雄(xióng )独(dú )习(xí )骑(qí )射(shè )。其(qí )兄(xiōng )子(zǐ )旦(dàn )让(ràng )之(zhī )曰(yuē ):“非(fēi )士(shì )大(dà )夫(fū )之(zhī )素(sù )业(yè )也(yě )。”雄(xióng )曰(yuē ):“自(zì )古(gǔ )圣(shèng )贤(xián ),文(wén )武(wǔ )不(bú )备(bèi )而(ér )能(néng )成(chéng )其(qí )功(gōng )业(yè )者(zhě )鲜(xiān )矣(yǐ )。雄(xióng )虽(suī )不(bú )敏(mǐn ),颇(pō )观(guān )前(qián )志(zhì ),但(dàn )不(bú )守(shǒu )章(zhāng )句(jù )耳(ěr )。既(jì )文(wén )且(qiě )武(wǔ ),兄(xiōng )何(hé )病(bìng )焉(yān )!”及(jí )将(jiāng )如(rú )并(bìng )省(shěng ),帝(dì )谓(wèi )雄(xióng )曰(yuē ):“吾(wú )儿(ér )更(gèng )事(shì )未(wèi )多(duō ),以(yǐ )卿(qīng )兼(jiān )文(wén )武(wǔ )才(cái ),吾(wú )无(wú )北(běi )顾(gù )之(zhī )忧(yōu )矣(yǐ )!”

二(èr )王(wáng )欲(yù )为(wéi )奢(shē )侈(chǐ )非(fēi )法(fǎ ),韶(sháo )、岩(yán )辄(zhé )不(bú )奉(fèng )教(jiāo ),或(huò )自(zì )锁(suǒ ),或(huò )排(pái )阁(gé )切(qiē )谏(jiàn )。二(èr )王(wáng )甚(shèn )惮(dàn )之(zhī ),每(měi )事(shì )咨(zī )而(ér )后(hòu )行(háng ),不(bú )敢(gǎn )违(wéi )法(fǎ )度(dù )。帝(dì )闻(wén )而(ér )赏(shǎng )之(zhī )。

又(yòu )以(yǐ )秦(qín )王(wáng )俊(jùn )为(wéi )河(hé )南(nán )道(dào )行(háng )台(tái )尚(shàng )书(shū )令(lìng )、洛(luò )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),领(lǐng )关(guān )东(dōng )兵(bīng )。

癸(guǐ )亥(hài ),以(yǐ )长(zhǎng )沙(shā )王(wáng )叔(shū )坚(jiān )为(wéi )骠(biāo )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )、开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )、扬(yáng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ );萧(xiāo )摩(mó )诃(hē )为(wéi )车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )、南(nán )徐(xú )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),封(fēng )绥(suí )远(yuǎn )公(gōng ),始(shǐ )兴(xìng )王(wáng )叔(shū )陵(líng )家(jiā )金(jīn )帛(bó )累(lèi )巨(jù )万(wàn ),悉(xī )以(yǐ )赐(cì )之(zhī )。以(yǐ )司(sī )马(mǎ )申(shēn )为(wéi )中(zhōng )书(shū )通(tōng )事(shì )舍(shě )人(rén )。

乙(yǐ )丑(chǒu ),尊(zūn )皇(huáng )后(hòu )为(wéi )皇(huáng )太(tài )后(hòu )。时(shí )帝(dì )病(bìng )创(chuàng ),卧(wò )承(chéng )香(xiāng )殿(diàn ),不(bú )能(néng )听(tīng )政(zhèng )。太(tài )后(hòu )居(jū )柏(bǎi )梁(liáng )殿(diàn ),百(bǎi )司(sī )众(zhòng )务(wù ),皆(jiē )决(jué )于(yú )太(tài )后(hòu ),帝(dì )创(chuàng )愈(yù ),乃(nǎi )归(guī )政(zhèng )焉(yān )。

丁(dīng )卯(mǎo ),封(fēng )皇(huáng )弟(dì )叔(shū )重(zhòng )为(wéi )始(shǐ )兴(xìng )王(wáng ),奉(fèng )昭(zhāo )烈(liè )王(wáng )祀(sì )。

隋(suí )元(yuán )景(jǐng )山(shān )出(chū )汉(hàn )口(kǒu ),遣(qiǎn )上(shàng )开(kāi )府(fǔ )仪(yí )同(tóng )三(sān )司(sī )邓(dèng )孝(xiào )儒(rú )将(jiāng )卒(zú )四(sì )千(qiān )攻(gōng )甑(zèng )山(shān )。镇(zhèn )将(jiāng )军(jūn )陆(lù )纶(lún )以(yǐ )舟(zhōu )师(shī )救(jiù )之(zhī ),为(wéi )孝(xiào )儒(rú )所(suǒ )败(bài );涢(yún )口(kǒu )、甑(zèng )山(shān )、沌(dùn )阳(yáng )守(shǒu )将(jiāng )皆(jiē )弃(qì )城(chéng )走(zǒu )。戊(wù )辰(chén ),遣(qiǎn )使(shǐ )请(qǐng )和(hé )于(yú )隋(suí ),归(guī )其(qí )胡(hú )墅(shù )。

己(jǐ )巳(sì ),立(lì )妃(fēi )沈(shěn )氏(shì )为(wéi )皇(huáng )后(hòu )。辛(xīn )未(wèi ),立(lì )皇(huáng )弟(dì )叔(shū )俨(yǎn )为(wéi )寻(xún )阳(yáng )王(wáng ),叔(shū )慎(shèn )为(wéi )岳(yuè )阳(yáng )王(wáng ),叔(shū )达(dá )为(wéi )义(yì )阳(yáng )王(wáng ),叔(shū )能(néng )为(wéi )巴(bā )山(shān )王(wáng ),叔(shū )虞(yú )为(wéi )武(wǔ )昌(chāng )王(wáng )。隋(suí )高(gāo )颎(jiǒng )奏(zòu ),礼(lǐ )不(bú )伐(fá )丧(sàng );二(èr )月(yuè ),己(jǐ )丑(chǒu ),隋(suí )主(zhǔ )诏(zhào )颎(jiǒng )等(děng )班(bān )师(shī )。

三(sān )月(yuè ),己(jǐ )巳(sì ),以(yǐ )尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )仆(pú )射(shè )晋(jìn )安(ān )王(wáng )伯(bó )恭(gōng )为(wéi )湘(xiāng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ ),永(yǒng )阳(yáng )王(wáng )伯(bó )智(zhì )为(wéi )尚(shàng )书(shū )仆(pú )射(shè )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),庚(gēng )寅(yín ),隋(suí )大(dà )将(jiāng )军(jūn )韩(hán )僧(sēng )寿(shòu )破(pò )突(tū )厥(jué )于(yú )鸡(jī )头(tóu )山(shān ),上(shàng )柱(zhù )国(guó )李(lǐ )充(chōng )破(pò )突(tū )厥(jué )于(yú )河(hé )北(běi )山(shān )。

丙(bǐng )申(shēn ),立(lì )皇(huáng )子(zǐ )永(yǒng )康(kāng )公(gōng )胤(yìn )为(wéi )太(tài )子(zǐ )。胤(yìn ),孙(sūn )姬(jī )之(zhī )子(zǐ )也(yě ),沈(shěn )后(hòu )养(yǎng )以(yǐ )为(wéi )子(zǐ )。

五(wǔ )月(yuè ),己(jǐ )未(wèi ),高(gāo )宝(bǎo )宁(níng )引(yǐn )突(tū )厥(jué )寇(kòu )隋(suí )平(píng )州(zhōu ),突(tū )厥(jué )悉(xī )发(fā )五(wǔ )可(kě )汗(hàn )控(kòng )弦(xián )之(zhī )士(shì )四(sì )十(shí )万(wàn )入(rù )长(zhǎng )城(chéng )。

壬(rén )戌(xū ),隋(suí )任(rèn )穆(mù )公(gōng )于(yú )翼(yì )卒(zú )。

甲(jiǎ )子(zǐ ),隋(suí )更(gèng )命(mìng )传(chuán )国(guó )玺(xǐ )曰(yuē )“受(shòu )命(mìng )玺(xǐ )”。

六(liù )月(yuè ),甲(jiǎ )申(shēn ),隋(suí )遣(qiǎn )使(shǐ )来(lái )吊(diào )。

乙(yǐ )酉(yǒu ),隋(suí )上(shàng )柱(zhù )国(guó )李(lǐ )光(guāng )败(bài )突(tū )厥(jué )于(yú )马(mǎ )邑(yì )。突(tū )厥(jué )又(yòu )寇(kòu )兰(lán )州(zhōu ),凉(liáng )州(zhōu )总(zǒng )管(guǎn )贺(hè )娄(lóu )子(zǐ )干(gàn )败(bài )之(zhī )于(yú )可(kě )洛(luò )峐(gāi )。

隋(suí )主(zhǔ )嫌(xián )长(zhǎng )安(ān )城(chéng )制(zhì )度(dù )狭(xiá )小(xiǎo ),又(yòu )宫(gōng )内(nèi )多(duō )妖(yāo )异(yì )。纳(nà )言(yán )苏(sū )威(wēi )劝(quàn )帝(dì )迁(qiān )都(dōu ),帝(dì )以(yǐ )初(chū )受(shòu )命(mìng ),难(nán )之(zhī );夜(yè ),与(yǔ )威(wēi )及(jí )高(gāo )颎(jiǒng )共(gòng )议(yì )。明(míng )旦(dàn ),通(tōng )直(zhí )散(sàn )骑(qí )庾(yǔ )季(jì )才(cái )奏(zòu )曰(yuē ):“臣(chén )仰(yǎng )观(guān )乾(qián )象(xiàng ),俯(fǔ )察(chá )图(tú )记(jì ),必(bì )有(yǒu )迁(qiān )都(dōu )之(zhī )事(shì )。且(qiě )汉(hàn )营(yíng )此(cǐ )城(chéng ),将(jiāng )八(bā )百(bǎi )岁(suì ),水(shuǐ )皆(jiē )咸(xián )卤(lǔ ),不(bú )甚(shèn )宜(yí )人(rén )。愿(yuàn )陛(bì )下(xià )协(xié )天(tiān )人(rén )之(zhī )心(xīn ),为(wéi )迁(qiān )徙(xǐ )之(zhī )计(jì )。”帝(dì )愕(è )然(rán ),谓(wèi )颎(jiǒng )、威(wēi )曰(yuē ):“是(shì )何(hé )神(shén )也(yě )!”太(tài )师(shī )李(lǐ )穆(mù )亦(yì )上(shàng )表(biǎo )请(qǐng )迁(qiān )都(dōu )。帝(dì )省(shěng )表(biǎo )曰(yuē ):“天(tiān )道(dào )聪(cōng )明(míng ),已(yǐ )有(yǒu )征(zhēng )应(yīng );太(tài )师(shī )人(rén )望(wàng ),复(fù )抗(kàng )此(cǐ )请(qǐng );无(wú )不(bú )可(kě )矣(yǐ )。”丙(bǐng )申(shēn ),诏(zhào )高(gāo )颎(jiǒng )等(děng )创(chuàng )造(zào )新(xīn )都(dōu )于(yú )龙(lóng )首(shǒu )山(shān )。以(yǐ )太(tài )子(zǐ )左(zuǒ )庶(shù )子(zǐ )宇(yǔ )文(wén )恺(kǎi )有(yǒu )巧(qiǎo )思(sī ),领(lǐng )营(yíng )新(xīn )都(dōu )副(fù )监(jiān )。恺(kǎi ),忻(xīn )之(zhī )弟(dì )也(yě )。

秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),辛(xīn )未(wèi ),大(dà )赦(shè )。

九(jiǔ )月(yuè ),丙(bǐng )午(wǔ ),设(shè )无(wú )碍(ài )大(dà )会(huì )于(yú )太(tài )极(jí )殿(diàn ),舍(shě )身(shēn )及(jí )乘(chéng )舆(yú )御(yù )服(fú )。大(dà )赦(shè )。

丙(bǐng )午(wǔ ),以(yǐ )长(zhǎng )沙(shā )王(wáng )叔(shū )坚(jiān )为(wéi )司(sī )空(kōng ),将(jiāng )军(jūn )、刺(cì )史(shǐ )如(rú )故(gù )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),癸(guǐ )酉(yǒu ),隋(suí )太(tài )子(zǐ )勇(yǒng )屯(tún )兵(bīng )咸(xián )阳(yáng )以(yǐ )备(bèi )突(tū )厥(jué )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),丙(bǐng )子(zǐ ),隋(suí )命(mìng )新(xīn )都(dōu )曰(yuē )大(dà )兴(xìng )城(chéng )。

乙(yǐ )酉(yǒu ),隋(suí )遣(qiǎn )沁(qìn )源(yuán )公(gōng )虞(yú )庆(qìng )则(zé )屯(tún )弘(hóng )化(huà )以(yǐ )备(bèi )突(tū )厥(jué )。

行(háng )军(jūn )总(zǒng )管(guǎn )达(dá )奚(xī )长(zhǎng )儒(rú )将(jiāng )兵(bīng )二(èr )千(qiān ),与(yǔ )突(tū )厥(jué )沙(shā )钵(bō )略(luè )可(kě )汗(hàn )遇(yù )于(yú )周(zhōu )槃(pán ),沙(shā )钵(bō )略(luè )有(yǒu )众(zhòng )十(shí )余(yú )万(wàn ),军(jūn )中(zhōng )大(dà )惧(jù )。长(zhǎng )儒(rú )神(shén )色(sè )慷(kāng )慨(kǎi ),且(qiě )战(zhàn )且(qiě )行(háng ),为(wéi )虏(lǔ )所(suǒ )冲(chōng )突(tū ),散(sàn )而(ér )复(fù )聚(jù ),四(sì )面(miàn )抗(kàng )拒(jù )。转(zhuǎn )斗(dòu )三(sān )日(rì ),昼(zhòu )夜(yè )凡(fán )十(shí )四(sì )战(zhàn ),五(wǔ )兵(bīng )咸(xián )尽(jìn )。士(shì )卒(zú )以(yǐ )拳(quán )殴(ōu )之(zhī ),手(shǒu )皆(jiē )骨(gǔ )见(jiàn ),杀(shā )伤(shāng )万(wàn )计(jì )。虏(lǔ )气(qì )稍(shāo )夺(duó ),于(yú )是(shì )解(jiě )去(qù )。长(zhǎng )儒(rú )身(shēn )被(bèi )五(wǔ )疮(chuāng ),通(tōng )中(zhōng )者(zhě )二(èr );其(qí )战(zhàn )士(shì )死(sǐ )伤(shāng )者(zhě )什(shí )八(bā )九(jiǔ )。诏(zhào )以(yǐ )长(zhǎng )儒(rú )为(wéi )上(shàng )柱(zhù )国(guó ),馀(yú )勋(xūn )回(huí )授(shòu )一(yī )子(zǐ )。

时(shí )柱(zhù )国(guó )冯(féng )昱(yù )屯(tún )乙(yǐ )弗(fú )泊(bó ),兰(lán )州(zhōu )总(zǒng )管(guǎn )叱(chì )列(liè )长(zhǎng )叉(chā )守(shǒu )临(lín )洮(táo ),上(shàng )柱(zhù )国(guó )李(lǐ )崇(chóng )屯(tún )幽(yōu )州(zhōu ),皆(jiē )为(wéi )突(tū )厥(jué )所(suǒ )败(bài )。于(yú )是(shì )突(tū )厥(jué )纵(zòng )兵(bīng )自(zì )木(mù )硖(xiá )、石(shí )门(mén )两(liǎng )道(dào )入(rù )寇(kòu ),武(wǔ )威(wēi )、天(tiān )水(shuǐ )、安(ān )定(dìng )、金(jīn )城(chéng )、上(shàng )郡(jùn )、弘(hóng )化(huà )、延(yán )安(ān ),六(liù )畜(chù )咸(xián )尽(jìn )。

沙(shā )钵(bō )略(luè )更(gèng )欲(yù )南(nán )入(rù ),达(dá )头(tóu )不(bú )从(cóng ),引(yǐn )兵(bīng )而(ér )去(qù )。长(zhǎng )孙(sūn )晟(shèng )又(yòu )说(shuō )沙(shā )钵(bō )略(luè )之(zhī )子(zǐ )染(rǎn )干(gàn )诈(zhà )告(gào )沙(shā )钵(bō )略(luè )曰(yuē ):“铁(tiě )勒(lè )等(děng )反(fǎn ),欲(yù )袭(xí )其(qí )牙(yá )。”沙(shā )钵(bō )略(luè )惧(jù ),回(huí )兵(bīng )出(chū )塞(sāi )。

隋(suí )主(zhǔ )既(jì )立(lì ),待(dài )遇(yù )梁(liáng )主(zhǔ ),恩(ēn )礼(lǐ )弥(mí )厚(hòu )。是(shì )岁(suì ),纳(nà )梁(liáng )主(zhǔ )女(nǚ )为(wéi )晋(jìn )王(wáng )妃(fēi ),又(yòu )欲(yù )以(yǐ )其(qí )子(zǐ )瑒(yáng )尚(shàng )兰(lán )陵(líng )公(gōng )主(zhǔ )。由(yóu )是(shì )罢(bà )江(jiāng )陵(líng )总(zǒng )管(guǎn ),梁(liáng )主(zhǔ )始(shǐ )得(dé )专(zhuān )制(zhì )其(qí )国(guó )。

长(zhǎng )城(chéng )公(gōng )上(shàng )

高(gāo )宗(zōng )宣(xuān )皇(huáng )帝(dì )下(xià )之(zhī )下(xià )至(zhì )德(dé )元(yuán )年(nián )(癸(guǐ )卯(mǎo )、公(gōng )元(yuán )五(wǔ )八(bā )三(sān )年(nián ))

春(chūn ),正(zhèng )月(yuè ),庚(gēng )子(zǐ ),隋(suí )将(jiāng )入(rù )新(xīn )都(dōu ),大(dà )赦(shè )。

壬(rén )寅(yín ),大(dà )赦(shè ),改(gǎi )元(yuán )。

初(chū ),上(shàng )病(bìng )创(chuàng ),不(bú )能(néng )视(shì )事(shì ),政(zhèng )无(wú )大(dà )小(xiǎo ),皆(jiē )决(jué )于(yú )长(zhǎng )沙(shā )王(wáng )叔(shū )坚(jiān ),权(quán )倾(qīng )朝(cháo )廷(tíng )。叔(shū )坚(jiān )颇(pō )骄(jiāo )纵(zòng ),上(shàng )由(yóu )是(shì )忌(jì )之(zhī )。都(dōu )官(guān )尚(shàng )书(shū )山(shān )阴(yīn )孔(kǒng )范(fàn ),中(zhōng )书(shū )舍(shě )人(rén )施(shī )文(wén )庆(qìng ),皆(jiē )恶(è )叔(shū )坚(jiān )而(ér )有(yǒu )宠(chǒng )于(yú )上(shàng ),日(rì )夕(xī )求(qiú )其(qí )短(duǎn ),构(gòu )之(zhī )于(yú )上(shàng )。上(shàng )乃(nǎi )即(jí )叔(shū )坚(jiān )骠(biāo )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )本(běn )号(hào ),用(yòng )三(sān )司(sī )之(zhī )仪(yí ),出(chū )为(wéi )江(jiāng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。以(yǐ )祠(cí )部(bù )尚(shàng )书(shū )江(jiāng )总(zǒng )为(wéi )吏(lì )部(bù )尚(shàng )书(shū )。

癸(guǐ )卯(mǎo ),立(lì )皇(huáng )子(zǐ )深(shēn )为(wéi )始(shǐ )安(ān )王(wáng )。

二(èr )月(yuè ),己(jǐ )巳(sì )朔(shuò ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。

癸(guǐ )酉(yǒu ),遣(qiǎn )兼(jiān )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )贺(hè )彻(chè )等(děng )聘(pìn )于(yú )隋(suí )。

突(tū )厥(jué )寇(kòu )隋(suí )北(běi )边(biān )。

癸(guǐ )巳(sì ),葬(zàng )孝(xiào )宣(xuān )皇(huáng )帝(dì )显(xiǎn )宁(níng )陵(líng ),庙(miào )号(hào )高(gāo )宗(zōng )。

右(yòu )卫(wèi )将(jiāng )军(jūn )兼(jiān )中(zhōng )书(shū )通(tōng )事(shì )舍(shě )人(rén )司(sī )马(mǎ )申(shēn )既(jì )掌(zhǎng )机(jī )密(mì ),颇(pō )作(zuò )威(wēi )福(fú ),多(duō )所(suǒ )谮(zèn )毁(huǐ )。能(néng )候(hòu )人(rén )主(zhǔ )颜(yán )色(sè ),有(yǒu )忤(wǔ )己(jǐ )者(zhě ),必(bì )以(yǐ )微(wēi )言(yán )谮(zèn )之(zhī );附(fù )已(yǐ )者(zhě ),因(yīn )机(jī )进(jìn )之(zhī )。是(shì )以(yǐ )朝(cháo )廷(tíng )内(nèi )外(wài ),皆(jiē )从(cóng )风(fēng )而(ér )靡(mí )。

上(shàng )欲(yù )用(yòng )侍(shì )中(zhōng )、吏(lì )部(bù )尚(shàng )书(shū )毛(máo )喜(xǐ )为(wéi )仆(pú )射(shè ),申(shēn )恶(è )喜(xǐ )强(qiáng )直(zhí ),言(yán )于(yú )上(shàng )曰(yuē ):“喜(xǐ ),臣(chén )之(zhī )妻(qī )兄(xiōng ),高(gāo )宗(zōng )时(shí )称(chēng )陛(bì )下(xià )有(yǒu )酒(jiǔ )德(dé ),请(qǐng )逐(zhú )去(qù )宫(gōng )臣(chén ),陛(bì )下(xià )宁(níng )忘(wàng )之(zhī )邪(xié )?”上(shàng )乃(nǎi )止(zhǐ )。

上(shàng )创(chuàng )愈(yù ),置(zhì )酒(jiǔ )于(yú )后(hòu )殿(diàn )以(yǐ )自(zì )庆(qìng ),引(yǐn )吏(lì )部(bù )尚(shàng )书(shū )江(jiāng )总(zǒng )以(yǐ )下(xià )展(zhǎn )乐(lè )赋(fù )诗(shī )。既(jì )醉(zuì )而(ér )命(mìng )毛(máo )喜(xǐ )。于(yú )时(shí )山(shān )陵(líng )初(chū )毕(bì ),喜(xǐ )见(jiàn )之(zhī ),不(bú )怿(yì );欲(yù )谏(jiàn ),则(zé )上(shàng )已(yǐ )醉(zuì )。喜(xǐ )升(shēng )阶(jiē ),阳(yáng )为(wéi )心(xīn )疾(jí ),仆(pú )于(yú )阶(jiē )下(xià ),移(yí )出(chū )省(shěng )中(zhōng )。上(shàng )醒(xǐng ),谓(wèi )江(jiāng )总(zǒng )曰(yuē ):“我(wǒ )悔(huǐ )召(zhào )毛(máo )喜(xǐ ),彼(bǐ )实(shí )无(wú )疾(jí ),但(dàn )欲(yù )阻(zǔ )我(wǒ )欢(huān )宴(yàn ),非(fēi )我(wǒ )所(suǒ )为(wéi )耳(ěr )。”乃(nǎi )与(yǔ )司(sī )马(mǎ )申(shēn )谋(móu )曰(yuē ):“此(cǐ )人(rén )负(fù )气(qì ),吾(wú )欲(yù )乞(qǐ )鄱(pó )阳(yáng )兄(xiōng )弟(dì ),听(tīng )其(qí )报(bào )仇(chóu ),可(kě )乎(hū )?”对(duì )曰(yuē ):“彼(bǐ )终(zhōng )不(bú )为(wéi )官(guān )用(yòng ),愿(yuàn )如(rú )圣(shèng )旨(zhǐ )。”中(zhōng )书(shū )通(tōng )事(shì )舍(shě )人(rén )北(běi )地(dì )傅(fù )縡(zēng )争(zhēng )之(zhī )曰(yuē ):“不(bú )然(rán )。若(ruò )许(xǔ )报(bào )仇(chóu ),欲(yù )置(zhì )先(xiān )皇(huáng )何(hé )地(dì )?”上(shàng )曰(yuē ):“当(dāng )乞(qǐ )一(yī )小(xiǎo )郡(jùn ),勿(wù )令(lìng )见(jiàn )人(rén )事(shì )耳(ěr )。”乃(nǎi )以(yǐ )喜(xǐ )为(wéi )永(yǒng )嘉(jiā )内(nèi )史(shǐ )。

三(sān )月(yuè ),丙(bǐng )辰(chén ),隋(suí )迁(qiān )于(yú )新(xīn )都(dōu )。

初(chū )令(lìng )民(mín )二(èr )十(shí )一(yī )成(chéng )丁(dīng ),减(jiǎn )役(yì )者(zhě )每(měi )岁(suì )十(shí )二(èr )番(fān )为(wéi )二(èr )十(shí )日(rì )役(yì ),减(jiǎn )调(diào )绢(juàn )一(yī )匹(pǐ )为(wéi )二(èr )丈(zhàng )。周(zhōu )末(mò )榷(què )酒(jiǔ )坊(fāng )、盐(yán )池(chí )、盐(yán )井(jǐng ),至(zhì )是(shì )皆(jiē )罢(bà )之(zhī )。秘(mì )书(shū )监(jiān )牛(niú )弘(hóng )上(shàng )表(biǎo ),以(yǐ )“典(diǎn )籍(jí )屡(lǚ )经(jīng )丧(sàng )乱(luàn ),率(lǜ )多(duō )散(sàn )逸(yì )。周(zhōu )氏(shì )聚(jù )书(shū ),仅(jǐn )盈(yíng )万(wàn )卷(juàn )。平(píng )齐(qí )所(suǒ )得(dé ),除(chú )其(qí )重(zhòng )杂(zá ),裁(cái )益(yì )五(wǔ )千(qiān )。兴(xìng )集(jí )之(zhī )期(qī ),属(shǔ )膺(yīng )圣(shèng )世(shì )。为(wéi )国(guó )之(zhī )本(běn ),莫(mò )此(cǐ )为(wéi )先(xiān )。岂(qǐ )可(kě )使(shǐ )之(zhī )流(liú )落(luò )私(sī )家(jiā ),不(bú )归(guī )王(wáng )府(fǔ )!必(bì )须(xū )勒(lè )之(zhī )以(yǐ )天(tiān )威(wēi ),引(yǐn )之(zhī )以(yǐ )微(wēi )利(lì ),则(zé )异(yì )典(diǎn )必(bì )臻(zhēn ),观(guān )阁(gé )斯(sī )积(jī )。”隋(suí )主(zhǔ )从(cóng )之(zhī )。丁(dīng )巳(sì ),诏(zhào )购(gòu )求(qiú )遗(yí )书(shū )于(yú )天(tiān )下(xià ),每(měi )献(xiàn )书(shū )一(yī )卷(juàn ),赉(lài )缣(jiān )一(yī )匹(pǐ )。

夏(xià ),四(sì )月(yuè ),庚(gēng )午(wǔ ),吐(tǔ )谷(gǔ )浑(hún )寇(kòu )隋(suí )临(lín )洮(táo )。洮(táo )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )皮(pí )子(zǐ )信(xìn )出(chū )战(zhàn ),败(bài )死(sǐ );汶(wèn )州(zhōu )总(zǒng )管(guǎn )梁(liáng )远(yuǎn )击(jī )走(zǒu )之(zhī )。又(yòu )寇(kòu )廓(kuò )州(zhōu ),州(zhōu )兵(bīng )击(jī )走(zǒu )之(zhī )。

壬(rén )申(shēn ),隋(suí )以(yǐ )尚(shàng )书(shū )右(yòu )仆(pú )射(shè )赵(zhào )煚(jiǒng )兼(jiān )内(nèi )史(shǐ )令(lìng )。

突(tū )厥(jué )数(shù )为(wéi )隋(suí )寇(kòu )。隋(suí )主(zhǔ )下(xià )诏(zhào )曰(yuē ):“往(wǎng )者(zhě )周(zhōu )、齐(qí )抗(kàng )衡(héng ),分(fèn )割(gē )诸(zhū )夏(xià ),突(tū )厥(jué )之(zhī )虏(lǔ ),俱(jù )通(tōng )二(èr )国(guó )。周(zhōu )人(rén )东(dōng )虑(lǜ ),恐(kǒng )齐(qí )好(hǎo )之(zhī )深(shēn ),齐(qí )氏(shì )西(xī )虑(lǜ ),惧(jù )周(zhōu )交(jiāo )之(zhī )厚(hòu );谓(wèi )虏(lǔ )意(yì )轻(qīng )重(zhòng ),国(guó )遂(suí )安(ān )危(wēi ),盖(gài )并(bìng )有(yǒu )大(dà )敌(dí )之(zhī )忧(yōu ),思(sī )减(jiǎn )一(yī )边(biān )之(zhī )防(fáng )也(yě )。朕(zhèn )以(yǐ )为(wéi )厚(hòu )敛(liǎn )兆(zhào )庶(shù ),多(duō )惠(huì )豺(chái )狼(láng ),未(wèi )尝(cháng )感(gǎn )恩(ēn ),资(zī )而(ér )为(wéi )贼(zéi )。节(jiē )之(zhī )以(yǐ )礼(lǐ ),不(bú )为(wéi )虚(xū )费(fèi ),省(shěng )徭(yáo )薄(báo )赋(fù ),国(guó )用(yòng )有(yǒu )余(yú )。因(yīn )入(rù )贼(zéi )之(zhī )物(wù ),加(jiā )赐(cì )将(jiāng )士(shì );息(xī )道(dào )路(lù )之(zhī )民(mín ),务(wù )为(wéi )耕(gēng )织(zhī );清(qīng )边(biān )制(zhì )胜(shèng ),成(chéng )策(cè )在(zài )心(xīn )。凶(xiōng )丑(chǒu )愚(yú )暗(àn ),未(wèi )知(zhī )深(shēn )旨(zhǐ ),将(jiāng )大(dà )定(dìng )之(zhī )日(rì ),比(bǐ )战(zhàn )国(guó )之(zhī )时(shí );乘(chéng )昔(xī )世(shì )之(zhī )骄(jiāo ),结(jié )今(jīn )时(shí )之(zhī )恨(hèn )。近(jìn )者(zhě )尽(jìn )其(qí )巢(cháo )窟(kū ),俱(jù )犯(fàn )北(běi )边(biān ),盖(gài )上(shàng )天(tiān )所(suǒ )忿(fèn ),驱(qū )就(jiù )齐(qí )斧(fǔ )。诸(zhū )将(jiāng )今(jīn )行(háng ),义(yì )兼(jiān )含(hán )育(yù ),有(yǒu )降(jiàng )者(zhě )纳(nà ),有(yǒu )违(wéi )者(zhě )死(sǐ ),使(shǐ )其(qí )不(bú )敢(gǎn )南(nán )望(wàng ),永(yǒng )服(fú )威(wēi )刑(xíng )。何(hé )用(yòng )侍(shì )子(zǐ )之(zhī )朝(cháo ),宁(níng )劳(láo )渭(wèi )桥(qiáo )之(zhī )拜(bài )!”

于(yú )是(shì )命(mìng )卫(wèi )王(wáng )爽(shuǎng )等(děng )为(wéi )行(háng )军(jūn )元(yuán )帅(shuài ),分(fèn )八(bā )道(dào )出(chū )塞(sāi )击(jī )之(zhī )。爽(shuǎng )督(dū )总(zǒng )管(guǎn )李(lǐ )充(chōng )等(děng )四(sì )将(jiāng )出(chū )朔(shuò )州(zhōu )道(dào ),己(jǐ )卯(mǎo ),与(yǔ )沙(shā )钵(bō )略(luè )可(kě )汗(hàn )遇(yù )于(yú )白(bái )道(dào )。李(lǐ )充(chōng )言(yán )于(yú )爽(shuǎng )曰(yuē ):“突(tū )厥(jué )狃(niǔ )于(yú )骤(zhòu )胜(shèng ),必(bì )轻(qīng )我(wǒ )而(ér )无(wú )备(bèi )。以(yǐ )精(jīng )兵(bīng )袭(xí )之(zhī ),可(kě )破(pò )也(yě )。”诸(zhū )将(jiāng )多(duō )以(yǐ )为(wéi )疑(yí ),唯(wéi )长(zhǎng )史(shǐ )李(lǐ )彻(chè )赞(zàn )成(chéng )之(zhī ),遂(suí )与(yǔ )充(chōng )帅(shuài )精(jīng )骑(qí )五(wǔ )千(qiān )掩(yǎn )击(jī )突(tū )厥(jué ),大(dà )破(pò )之(zhī )。沙(shā )钵(bō )略(luè )弃(qì )所(suǒ )服(fú )金(jīn )甲(jiǎ ),潜(qián )草(cǎo )中(zhōng )而(ér )遁(dùn )。其(qí )军(jūn )中(zhōng )无(wú )食(shí ),粉(fěn )骨(gǔ )为(wéi )粮(liáng ),加(jiā )以(yǐ )疾(jí )疫(yì ),死(sǐ )者(zhě )甚(shèn )众(zhòng )。

幽(yōu )州(zhōu )总(zǒng )管(guǎn )阴(yīn )寿(shòu )帅(shuài )步(bù )骑(qí )十(shí )万(wàn )出(chū )卢(lú )龙(lóng )塞(sāi ),击(jī )高(gāo )宝(bǎo )宁(níng )。宝(bǎo )宁(níng )求(qiú )救(jiù )于(yú )突(tū )厥(jué ),突(tū )厥(jué )方(fāng )御(yù )隋(suí )师(shī ),不(bú )能(néng )救(jiù )。庚(gēng )辰(chén ),宝(bǎo )宁(níng )弃(qì )城(chéng )奔(bēn )碛(qì )北(běi ),和(hé )龙(lóng )诸(zhū )县(xiàn )悉(xī )平(píng )。寿(shòu )设(shè )重(zhòng )赏(shǎng )以(yǐ )购(gòu )宝(bǎo )宁(níng ),又(yòu )遣(qiǎn )人(rén )离(lí )其(qí )腹(fù )心(xīn );宝(bǎo )宁(níng )奔(bēn )契(qì )丹(dān ),为(wéi )其(qí )麾(huī )下(xià )所(suǒ )杀(shā )。

己(jǐ )丑(chǒu ),郢(yǐng )州(zhōu )城(chéng )主(zhǔ )张(zhāng )子(zǐ )讥(jī )遣(qiǎn )使(shǐ )请(qǐng )降(jiàng )于(yú )隋(suí ),隋(suí )主(zhǔ )以(yǐ )和(hé )好(hǎo ),不(bú )纳(nà )。

辛(xīn )卯(mǎo ),隋(suí )主(zhǔ )遣(qiǎn )兼(jiān )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )薛(xuē )舒(shū )、兼(jiān )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )王(wáng )劭(shào )来(lái )聘(pìn )。劭(shào ),松(sōng )年(nián )之(zhī )子(zǐ )也(yě )。

癸(guǐ )巳(sì ),隋(suí )主(zhǔ )大(dà )雩(yú )。

甲(jiǎ )子(zǐ ),突(tū )厥(jué )遣(qiǎn )使(shǐ )入(rù )见(jiàn )于(yú )隋(suí )。

隋(suí )改(gǎi )度(dù )支(zhī )尚(shàng )书(shū )为(wéi )民(mín )部(bù ),都(dōu )官(guān )尚(shàng )书(shū )为(wéi )刑(xíng )部(bù )。命(mìng )左(zuǒ )仆(pú )射(shè )判(pàn )吏(lì )、礼(lǐ )、兵(bīng )三(sān )部(bù )事(shì ),右(yòu )仆(pú )射(shè )判(pàn )民(mín )、刑(xíng )、工(gōng )三(sān )部(bù )事(shì )。废(fèi )光(guāng )禄(lù )、卫(wèi )尉(wèi )、鸿(hóng )胪(lú )寺(sì )及(jí )都(dōu )水(shuǐ )台(tái )。

五(wǔ )月(yuè ),癸(guǐ )卯(mǎo ),隋(suí )行(háng )军(jūn )总(zǒng )管(guǎn )李(lǐ )晃(huǎng )破(pò )突(tū )厥(jué )于(yú )摩(mó )那(nà )度(dù )口(kǒu )。乙(yǐ )巳(sì ),梁(liáng )太(tài )子(zǐ )琮(cóng )入(rù )朝(cháo )于(yú )隋(suí ),贺(hè )迁(qiān )都(dōu )。

辛(xīn )酉(yǒu ),隋(suí )主(zhǔ )祀(sì )方(fāng )泽(zé )。

隋(suí )秦(qín )州(zhōu )总(zǒng )管(guǎn )窦(dòu )荣(róng )定(dìng )帅(shuài )九(jiǔ )总(zǒng )管(guǎn )步(bù )骑(qí )三(sān )万(wàn )出(chū )凉(liáng )州(zhōu ),与(yǔ )突(tū )厥(jué )阿(ā )波(bō )可(kě )汗(hàn )相(xiàng )拒(jù )于(yú )高(gāo )越(yuè )原(yuán ),阿(ā )波(bō )屡(lǚ )败(bài )。荣(róng )定(dìng ),炽(chì )之(zhī )兄(xiōng )子(zǐ )也(yě )。

前(qián )上(shàng )大(dà )将(jiāng )军(jūn )京(jīng )兆(zhào )史(shǐ )万(wàn )岁(suì ),坐(zuò )事(shì )配(pèi )敦(dūn )煌(huáng )为(wéi )戍(shù )卒(zú ),诣(yì )荣(róng )定(dìng )军(jūn )门(mén ),请(qǐng )自(zì )效(xiào )。荣(róng )定(dìng )素(sù )闻(wén )其(qí )名(míng ),见(jiàn )而(ér )大(dà )悦(yuè )。壬(rén )戌(xū ),将(jiāng )战(zhàn ),荣(róng )定(dìng )遣(qiǎn )人(rén )谓(wèi )突(tū )厥(jué )曰(yuē ):“士(shì )卒(zú )何(hé )罪(zuì )而(ér )杀(shā )之(zhī )!但(dàn )当(dāng )各(gè )遣(qiǎn )一(yī )壮(zhuàng )土(tǔ )决(jué )胜(shèng )负(fù )耳(ěr )。”突(tū )厥(jué )许(xǔ )诺(nuò ),因(yīn )遣(qiǎn )一(yī )骑(qí )挑(tiāo )战(zhàn )。荣(róng )定(dìng )遣(qiǎn )万(wàn )岁(suì )出(chū )应(yīng )之(zhī ),万(wàn )岁(suì )驰(chí )斩(zhǎn )其(qí )首(shǒu )而(ér )还(hái )。突(tū )厥(jué )大(dà )惊(jīng ),不(bú )敢(gǎn )复(fù )战(zhàn ),遂(suí )请(qǐng )盟(méng ),引(yǐn )军(jūn )而(ér )去(qù )。

长(zhǎng )孙(sūn )晟(shèng )时(shí )在(zài )荣(róng )定(dìng )军(jūn )中(zhōng )为(wéi )偏(piān )将(jiāng ),使(shǐ )谓(wèi )阿(ā )波(bō )曰(yuē ):“摄(shè )图(tú )每(měi )来(lái ),战(zhàn )皆(jiē )大(dà )胜(shèng )。阿(ā )波(bō )才(cái )入(rù ),遽(jù )即(jí )奔(bēn )败(bài ),此(cǐ )乃(nǎi )突(tū )厥(jué )之(zhī )耻(chǐ )也(yě )。且(qiě )摄(shè )图(tú )之(zhī )与(yǔ )阿(ā )波(bō ),兵(bīng )势(shì )本(běn )敌(dí )。今(jīn )摄(shè )图(tú )日(rì )胜(shèng ),为(wéi )众(zhòng )所(suǒ )崇(chóng );阿(ā )波(bō )不(bú )利(lì ),为(wéi )国(guó )生(shēng )辱(rǔ )。摄(shè )图(tú )必(bì )当(dāng )以(yǐ )罪(zuì )归(guī )阿(ā )波(bō ),成(chéng )其(qí )宿(xiǔ )计(jì ),灭(miè )北(běi )牙(yá )矣(yǐ )。愿(yuàn )自(zì )量(liàng )度(dù ),能(néng )御(yù )之(zhī )乎(hū )?”阿(ā )波(bō )使(shǐ )至(zhì ),晟(shèng )又(yòu )谓(wèi )之(zhī )曰(yuē ):“今(jīn )达(dá )头(tóu )与(yǔ )隋(suí )连(lián )和(hé ),而(ér )摄(shè )图(tú )不(bú )能(néng )制(zhì ),可(kě )汗(hàn )何(hé )不(bú )依(yī )附(fù )天(tiān )子(zǐ ),连(lián )结(jié )达(dá )头(tóu ),相(xiàng )合(hé )为(wéi )强(qiáng ),此(cǐ )万(wàn )全(quán )计(jì )也(yě ),岂(qǐ )若(ruò )丧(sàng )兵(bīng )负(fù )罪(zuì ),归(guī )就(jiù )摄(shè )图(tú ),受(shòu )其(qí )戮(lù )辱(rǔ )邪(xié )!”阿(ā )波(bō )然(rán )之(zhī ),遣(qiǎn )使(shǐ )随(suí )晟(shèng )入(rù )朝(cháo )。

沙(shā )钵(bō )略(luè )素(sù )忌(jì )阿(ā )波(bō )骁(xiāo )悍(hàn );自(zì )白(bái )道(dào )败(bài )归(guī ),又(yòu )闻(wén )阿(ā )波(bō )贰(èr )于(yú )隋(suí ),因(yīn )先(xiān )归(guī ),袭(xí )击(jī )北(běi )牙(yá ),大(dà )破(pò )之(zhī ),杀(shā )阿(ā )波(bō )之(zhī )母(mǔ )。阿(ā )波(bō )还(hái ),无(wú )所(suǒ )归(guī ),西(xī )奔(bēn )达(dá )头(tóu )。达(dá )头(tóu )大(dà )怒(nù ),遣(qiǎn )阿(ā )波(bō )帅(shuài )兵(bīng )而(ér )东(dōng ),其(qí )部(bù )落(luò )归(guī )之(zhī )者(zhě )将(jiāng )十(shí )万(wàn )骑(qí ),遂(suí )与(yǔ )沙(shā )钵(bō )略(luè )相(xiàng )攻(gōng ),屡(lǚ )破(pò )之(zhī ),复(fù )得(dé )故(gù )地(dì ),兵(bīng )势(shì )益(yì )强(qiáng )。贪(tān )汗(hàn )可(kě )汗(hàn )素(sù )睦(mù )于(yú )阿(ā )波(bō ),沙(shā )钵(bō )略(luè )夺(duó )其(qí )众(zhòng )而(ér )废(fèi )之(zhī ),贪(tān )汗(hàn )亡(wáng )奔(bēn )达(dá )头(tóu )。沙(shā )钵(bō )略(luè )从(cóng )弟(dì )地(dì )勤(qín )察(chá ),别(bié )统(tǒng )部(bù )落(luò ),与(yǔ )沙(shā )钵(bō )略(luè )有(yǒu )隙(xì ),复(fù )以(yǐ )众(zhòng )叛(pàn )归(guī )阿(ā )波(bō )。连(lián )兵(bīng )不(bú )已(yǐ ),各(gè )遣(qiǎn )使(shǐ )诣(yì )长(zhǎng )安(ān )请(qǐng )和(hé )求(qiú )援(yuán )。隋(suí )主(zhǔ )皆(jiē )不(bú )许(xǔ )。

六(liù )月(yuè ),庚(gēng )辰(chén ),隋(suí )行(háng )军(jūn )总(zǒng )管(guǎn )梁(liáng )远(yuǎn )破(pò )吐(tǔ )谷(gǔ )浑(hún )于(yú )尔(ěr )汗(hàn )山(shān )。

突(tū )厥(jué )寇(kòu )幽(yōu )州(zhōu ),隋(suí )幽(yōu )州(zhōu )总(zǒng )管(guǎn )广(guǎng )宗(zōng )壮(zhuàng )公(gōng )李(lǐ )崇(chóng )帅(shuài )步(bù )骑(qí )三(sān )千(qiān )拒(jù )之(zhī )。转(zhuǎn )战(zhàn )十(shí )余(yú )日(rì ),师(shī )人(rén )多(duō )死(sǐ ),遂(suí )保(bǎo )砂(shā )城(chéng )。突(tū )厥(jué )围(wéi )之(zhī ),城(chéng )荒(huāng )颓(tuí ),不(bú )可(kě )守(shǒu )御(yù )。晓(xiǎo )夕(xī )力(lì )战(zhàn ),又(yòu )无(wú )所(suǒ )食(shí )。每(měi )夜(yè )出(chū )掠(luě )虏(lǔ )营(yíng ),得(dé )六(liù )畜(chù )以(yǐ )继(jì )军(jūn )粮(liáng )。突(tū )厥(jué )畏(wèi )之(zhī ),厚(hòu )为(wéi )其(qí )备(bèi ),每(měi )夜(yè )中(zhōng )结(jié )陈(chén )以(yǐ )待(dài )之(zhī )。崇(chóng )军(jūn )苦(kǔ )饥(jī ),出(chū )辄(zhé )遇(yù )敌(dí ),死(sǐ )亡(wáng )略(luè )尽(jìn )。及(jí )明(míng ),奔(bēn )还(hái )城(chéng )者(zhě )尚(shàng )百(bǎi )许(xǔ )人(rén ),然(rán )多(duō )伤(shāng )重(zhòng ),不(bú )更(gèng )堪(kān )战(zhàn )。突(tū )厥(jué )意(yì )欲(yù )降(jiàng )之(zhī ),遣(qiǎn )使(shǐ )谓(wèi )崇(chóng )曰(yuē ):“若(ruò )来(lái )降(jiàng )者(zhě ),封(fēng )为(wéi )特(tè )勒(lè )。”崇(chóng )知(zhī )不(bú )免(miǎn ),令(lìng )其(qí )士(shì )卒(zú )曰(yuē ):“崇(chóng )丧(sàng )师(shī )徒(tú ),罪(zuì )当(dāng )万(wàn )死(sǐ )。今(jīn )日(rì )效(xiào )命(mìng ),以(yǐ )谢(xiè )国(guó )家(jiā )。汝(rǔ )俟(sì )吾(wú )死(sǐ ),且(qiě )可(kě )降(jiàng )贼(zéi ),便(biàn )散(sàn )走(zǒu ),努(nǔ )力(lì )还(hái )乡(xiāng )。若(ruò )见(jiàn )至(zhì )尊(zūn ),道(dào )崇(chóng )此(cǐ )意(yì )。”乃(nǎi )挺(tǐng )刃(rèn )突(tū )陈(chén ),复(fù )杀(shā )二(èr )人(rén ),突(tū )厥(jué )乱(luàn )射(shè ),杀(shā )之(zhī )。秋(qiū ),七(qī )月(yuè ),辛(xīn )丑(chǒu ),以(yǐ )豫(yù )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )代(dài )人(rén )周(zhōu )摇(yáo )为(wéi )幽(yōu )州(zhōu )总(zǒng )管(guǎn )。命(mìng )李(lǐ )崇(chóng )子(zǐ )敏(mǐn )袭(xí )爵(jué )。

敏(mǐn )娶(qǔ )乐(lè )平(píng )公(gōng )主(zhǔ )之(zhī )女(nǚ )娥(é )英(yīng ),诏(zhào )假(jiǎ )一(yī )品(pǐn )羽(yǔ )仪(yí ),礼(lǐ )如(rú )尚(shàng )帝(dì )女(nǚ )。既(jì )而(ér )将(jiāng )侍(shì )宴(yàn ),公(gōng )主(zhǔ )谓(wèi )敏(mǐn )曰(yuē ):“我(wǒ )以(yǐ )四(sì )海(hǎi )与(yǔ )至(zhì )尊(zūn ),唯(wéi )一(yī )婿(xù ),当(dāng )为(wéi )尔(ěr )求(qiú )柱(zhù )国(guó );若(ruò )余(yú )官(guān ),汝(rǔ )慎(shèn )勿(wù )谢(xiè )。”及(jí )进(jìn )见(jiàn ),帝(dì )授(shòu )以(yǐ )仪(yí )同(tóng )及(jí )开(kāi )府(fǔ ),皆(jiē )不(bú )谢(xiè )。帝(dì )曰(yuē ):“公(gōng )主(zhǔ )有(yǒu )大(dà )功(gōng )于(yú )我(wǒ ),我(wǒ )何(hé )得(dé )于(yú )其(qí )婿(xù )而(ér )惜(xī )官(guān )乎(hū )!今(jīn )授(shòu )汝(rǔ )柱(zhù )国(guó )。”敏(mǐn )乃(nǎi )拜(bài )而(ér )蹈(dǎo )舞(wǔ )。

八(bā )月(yuè ),丁(dīng )卯(mǎo )朔(shuò ),日(rì )有(yǒu )食(shí )之(zhī )。

长(zhǎng )沙(shā )王(wáng )叔(shū )坚(jiān )未(wèi )之(zhī )江(jiāng )州(zhōu ),复(fù )留(liú )为(wéi )司(sī )空(kōng ),实(shí )夺(duó )之(zhī )权(quán )。

壬(rén )午(wǔ ),隋(suí )遣(qiǎn )尚(shàng )书(shū )左(zuǒ )仆(pú )射(shè )高(gāo )颎(jiǒng )出(chū )宁(níng )州(zhōu )道(dào ),内(nèi )史(shǐ )监(jiān )虞(yú )庆(qìng )则(zé )出(chū )原(yuán )州(zhōu )道(dào ),以(yǐ )击(jī )突(tū )厥(jué )。

九(jiǔ )月(yuè ),癸(guǐ )丑(chǒu ),隋(suí )大(dà )赦(shè )。

冬(dōng ),十(shí )月(yuè ),甲(jiǎ )戌(xū ),隋(suí )废(fèi )河(hé )南(nán )道(dào )行(háng )台(tái )省(shěng ),以(yǐ )秦(qín )王(wáng )俊(jùn )为(wéi )秦(qín )州(zhōu )总(zǒng )管(guǎn ),陇(lǒng )右(yòu )诸(zhū )州(zhōu )尽(jìn )隶(lì )焉(yān )。

丁(dīng )酉(yǒu ),立(lì )皇(huáng )弟(dì )叔(shū )平(píng )为(wéi )湘(xiāng )东(dōng )王(wáng ),叔(shū )敖(áo )为(wéi )临(lín )贺(hè )王(wáng ),叔(shū )宣(xuān )为(wéi )阳(yáng )山(shān )王(wáng ),叔(shū )穆(mù )为(wéi )西(xī )阳(yáng )王(wáng )。

戊(wù )戌(xū ),侍(shì )中(zhōng )建(jiàn )昌(chāng )侯(hóu )徐(xú )陵(líng )卒(zú )。

癸(guǐ )丑(chǒu ),立(lì )皇(huáng )弟(dì )叔(shū )俭(jiǎn )为(wéi )安(ān )南(nán )王(wáng ),叔(shū )澄(chéng )为(wéi )南(nán )郡(jùn )王(wáng ),叔(shū )兴(xìng )为(wéi )沅(yuán )陵(líng )王(wáng ),叔(shū )韶(sháo )为(wéi )岳(yuè )山(shān )王(wáng ),叔(shū )纯(chún )为(wéi )新(xīn )兴(xìng )王(wáng )。

十(shí )一(yī )月(yuè ),遣(qiǎn )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )周(zhōu )坟(fén )、通(tōng )直(zhí )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )袁(yuán )彦(yàn )聘(pìn )于(yú )隋(suí )。帝(dì )闻(wén )隋(suí )主(zhǔ )状(zhuàng )貌(mào )异(yì )人(rén ),使(shǐ )彦(yàn )画(huà )像(xiàng )而(ér )归(guī )。帝(dì )见(jiàn ),大(dà )骇(hài )曰(yuē ):“吾(wú )不(bú )欲(yù )见(jiàn )此(cǐ )人(rén )。”亟(jí )命(mìng )屏(píng )之(zhī )。

隋(suí )既(jì )班(bān )律(lǜ )令(lìng ),苏(sū )威(wēi )屡(lǚ )欲(yù )更(gèng )易(yì )事(shì )条(tiáo ),内(nèi )史(shǐ )令(lìng )李(lǐ )德(dé )林(lín )曰(yuē ):“修(xiū )律(lǜ )令(lìng )时(shí ),公(gōng )何(hé )不(bú )言(yán )?今(jīn )始(shǐ )颁(bān )行(háng ),且(qiě )宜(yí )专(zhuān )守(shǒu ),自(zì )非(fēi )大(dà )为(wéi )民(mín )害(hài ),不(bú )可(kě )数(shù )更(gèng )。”

河(hé )南(nán )道(dào )行(háng )台(tái )兵(bīng )部(bù )尚(shàng )书(shū )杨(yáng )尚(shàng )希(xī )曰(yuē ):“窃(qiè )见(jiàn )当(dāng )今(jīn )郡(jùn )县(xiàn ),倍(bèi )多(duō )于(yú )古(gǔ )。或(huò )地(dì )无(wú )百(bǎi )里(lǐ ),数(shù )县(xiàn )并(bìng )置(zhì );或(huò )户(hù )不(bú )满(mǎn )千(qiān ),二(èr )郡(jùn )分(fèn )领(lǐng )。具(jù )僚(liáo )已(yǐ )众(zhòng ),资(zī )费(fèi )日(rì )多(duō );吏(lì )卒(zú )增(zēng )培(péi ),租(zū )调(diào )岁(suì )减(jiǎn );民(mín )少(shǎo )官(guān )多(duō ),十(shí )羊(yáng )九(jiǔ )牧(mù )。今(jīn )存(cún )要(yào )去(qù )闲(xián ),并(bìng )小(xiǎo )为(wéi )大(dà ),国(guó )家(jiā )则(zé )不(bú )亏(kuī )粟(sù )帛(bó ),选(xuǎn )举(jǔ )则(zé )易(yì )得(dé )贤(xián )良(liáng )。”苏(sū )威(wēi )亦(yì )请(qǐng )废(fèi )郡(jùn )。帝(dì )从(cóng )之(zhī )。甲(jiǎ )午(wǔ ),悉(xī )罢(bà )诸(zhū )郡(jùn )为(wéi )州(zhōu )。

十(shí )二(èr )月(yuè ),乙(yǐ )卯(mǎo ),隋(suí )遣(qiǎn )兼(jiān )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )曹(cáo )令(lìng )则(zé )、通(tōng )直(zhí )散(sàn )骑(qí )常(cháng )侍(shì )魏(wèi )澹(dàn )来(lái )聘(pìn )。澹(dàn ),收(shōu )之(zhī )族(zú )也(yě )。

丙(bǐng )辰(chén ),司(sī )空(kōng )长(zhǎng )沙(shā )王(wáng )叔(shū )坚(jiān )免(miǎn )。叔(shū )坚(jiān )既(jì )失(shī )恩(ēn ),心(xīn )不(bú )自(zì )安(ān ),乃(nǎi )为(wéi )厌(yàn )媚(mèi ),醮(jiào )日(rì )月(yuè )以(yǐ )求(qiú )福(fú )。或(huò )上(shàng )书(shū )告(gào )其(qí )事(shì ),帝(dì )召(zhào )叔(shū )坚(jiān ),囚(qiú )于(yú )西(xī )省(shěng ),将(jiāng )杀(shā )之(zhī ),令(lìng )近(jìn )侍(shì )宣(xuān )敕(chì )数(shù )之(zhī )。叔(shū )坚(jiān )对(duì )曰(yuē ):“臣(chén )之(zhī )本(běn )心(xīn ),非(fēi )有(yǒu )他(tā )故(gù ),但(dàn )欲(yù )求(qiú )亲(qīn )媚(mèi )耳(ěr )。臣(chén )既(jì )犯(fàn )天(tiān )宪(xiàn ),罪(zuì )当(dāng )万(wàn )死(sǐ )。臣(chén )死(sǐ )之(zhī )日(rì ),必(bì )见(jiàn )叔(shū )陵(líng ),愿(yuàn )宣(xuān )明(míng )诏(zhào ),责(zé )之(zhī )于(yú )九(jiǔ )泉(quán )之(zhī )下(xià )。”帝(dì )乃(nǎi )赦(shè )之(zhī ),免(miǎn )官(guān )而(ér )已(yǐ )。

隋(suí )以(yǐ )上(shàng )柱(zhù )国(guó )窦(dòu )荣(róng )定(dìng )为(wéi )右(yòu )武(wǔ )卫(wèi )大(dà )将(jiāng )军(jūn )。荣(róng )定(dìng )妻(qī ),隋(suí )主(zhǔ )姊(zǐ )安(ān )成(chéng )公(gōng )主(zhǔ )也(yě )。隋(suí )主(zhǔ )欲(yù )以(yǐ )荣(róng )定(dìng )为(wéi )三(sān )公(gōng ),辞(cí )曰(yuē ):“卫(wèi )、霍(huò )、梁(liáng )、邓(dèng ),若(ruò )少(shǎo )自(zì )贬(biǎn )损(sǔn ),不(bú )至(zhì )覆(fù )宗(zōng )。”帝(dì )乃(nǎi )止(zhǐ )。

帝(dì )以(yǐ )李(lǐ )穆(mù )功(gōng )大(dà ),诏(zhào )曰(yuē ):“法(fǎ )备(bèi )小(xiǎo )人(rén ),不(bú )防(fáng )君(jūn )子(zǐ )。太(tài )师(shī )申(shēn )公(gōng ),自(zì )今(jīn )虽(suī )有(yǒu )罪(zuì ),但(dàn )非(fēi )谋(móu )逆(nì ),纵(zòng )有(yǒu )百(bǎi )死(sǐ ),终(zhōng )不(bú )推(tuī )问(wèn )。”

礼(lǐ )部(bù )尚(shàng )书(shū )牛(niú )弘(hóng )请(qǐng )立(lì )明(míng )堂(táng ),帝(dì )以(yǐ )时(shí )事(shì )草(cǎo )创(chuàng ),不(bú )许(xǔ )。

帝(dì )览(lǎn )刑(xíng )部(bù )奏(zòu ),断(duàn )狱(yù )数(shù )犹(yóu )至(zhì )万(wàn )。以(yǐ )为(wéi )律(lǜ )尚(shàng )严(yán )密(mì ),故(gù )人(rén )多(duō )陷(xiàn )罪(zuì )。又(yòu )敕(chì )苏(sū )威(wēi )、牛(niú )弘(hóng )等(děng )更(gèng )定(dìng )新(xīn )律(lǜ ),除(chú )死(sǐ )罪(zuì )八(bā )十(shí )一(yī )条(tiáo ),流(liú )罪(zuì )一(yī )百(bǎi )五(wǔ )十(shí )四(sì )条(tiáo ),徒(tú )杖(zhàng )等(děng )千(qiān )余(yú )条(tiáo ),唯(wéi )定(dìng )留(liú )五(wǔ )百(bǎi )条(tiáo ),凡(fán )十(shí )二(èr )卷(juàn )。自(zì )是(shì )刑(xíng )网(wǎng )简(jiǎn )要(yào ),疏(shū )而(ér )不(bú )失(shī )。仍(réng )置(zhì )律(lǜ )博(bó )士(shì )弟(dì )子(zǐ )员(yuán )。

隋(suí )主(zhǔ )以(yǐ )长(zhǎng )安(ān )仓(cāng )廪(lǐn )尚(shàng )虚(xū ),是(shì )岁(suì ),诏(zhào )西(xī )自(zì )蒲(pú )、陕(shǎn ),东(dōng )至(zhì )卫(wèi )、汴(biàn ),水(shuǐ )次(cì )十(shí )三(sān )州(zhōu ),募(mù )丁(dīng )运(yùn )米(mǐ )。又(yòu )于(yú )卫(wèi )州(zhōu )置(zhì )黎(lí )阳(yáng )仓(cāng ),陕(shǎn )州(zhōu )置(zhì )常(cháng )平(píng )仓(cāng ),华(huá )州(zhōu )置(zhì )广(guǎng )通(tōng )仓(cāng ),转(zhuǎn )相(xiàng )灌(guàn )输(shū )。漕(cáo )关(guān )东(dōng )及(jí )汾(fén )、晋(jìn )之(zhī )粟(sù )以(yǐ )给(gěi )长(zhǎng )安(ān )。

时(shí )刺(cì )史(shǐ )多(duō )任(rèn )武(wǔ )将(jiāng ),类(lèi )不(bú )称(chēng )职(zhí )。治(zhì )书(shū )侍(shì )御(yù )史(shǐ )柳(liǔ )彧(yù )上(shàng )表(biǎo )曰(yuē ):“昔(xī )汉(hàn )光(guāng )武(wǔ )与(yǔ )二(èr )十(shí )八(bā )将(jiāng ),披(pī )荆(jīng )棘(jí ),定(dìng )天(tiān )下(xià ),及(jí )功(gōng )成(chéng )之(zhī )后(hòu ),无(wú )所(suǒ )任(rèn )职(zhí )。伏(fú )见(jiàn )诏(zhào )书(shū ),以(yǐ )上(shàng )柱(zhù )国(guó )和(hé )千(qiān )子(zǐ )为(wéi )巳(sì )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。千(qiān )子(zǐ )前(qián )任(rèn )赵(zhào )州(zhōu ),百(bǎi )姓(xìng )歌(gē )之(zhī )曰(yuē ):‘老(lǎo )禾(hé )不(bú )早(zǎo )杀(shā ),余(yú )种(zhǒng )秽(huì )良(liáng )田(tián )。’千(qiān )子(zǐ ),弓(gōng )马(mǎ )武(wǔ )用(yòng ),是(shì )其(qí )所(suǒ )长(zhǎng );治(zhì )民(mín )莅(lì )职(zhí ),非(fēi )其(qí )所(suǒ )解(jiě )。如(rú )谓(wèi )优(yōu )老(lǎo )尚(shàng )年(nián ),自(zì )可(kě )厚(hòu )赐(cì )金(jīn )帛(bó );若(ruò )令(lìng )刺(cì )举(jǔ ),所(suǒ )损(sǔn )殊(shū )大(dà )。”帝(dì )善(shàn )之(zhī )。千(qiān )子(zǐ )竟(jìng )免(miǎn )。

彧(yù )见(jiàn )上(shàng )勤(qín )于(yú )听(tīng )受(shòu ),百(bǎi )僚(liáo )奏(zòu )请(qǐng ),多(duō )有(yǒu )烦(fán )碎(suì ),上(shàng )疏(shū )谏(jiàn )曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )上(shàng )古(gǔ )圣(shèng )帝(dì ),莫(mò )过(guò )唐(táng )、虞(yú ),不(bú )为(wéi )丛(cóng )脞(cuǒ ),是(shì )谓(wèi )钦(qīn )明(míng )。舜(shùn )任(rèn )五(wǔ )臣(chén ),尧(yáo )咨(zī )四(sì )岳(yuè ),垂(chuí )拱(gǒng )无(wú )为(wéi ),天(tiān )下(xià )以(yǐ )治(zhì )。所(suǒ )谓(wèi )劳(láo )于(yú )求(qiú )贤(xián ),逸(yì )于(yú )任(rèn )使(shǐ )。比(bǐ )见(jiàn )陛(bì )下(xià )留(liú )心(xīn )治(zhì )道(dào ),无(wú )惮(dàn )疲(pí )劳(láo ),亦(yì )由(yóu )群(qún )官(guān )惧(jù )罪(zuì ),不(bú )能(néng )自(zì )决(jué ),取(qǔ )判(pàn )天(tiān )旨(zhǐ ),闻(wén )奏(zòu )过(guò )多(duō )。乃(nǎi )至(zhì )营(yíng )造(zào )细(xì )小(xiǎo )之(zhī )事(shì ),出(chū )给(gěi )轻(qīng )微(wēi )之(zhī )物(wù ),一(yī )日(rì )之(zhī )内(nèi ),酬(chóu )答(dá )百(bǎi )司(sī )。至(zhì )乃(nǎi )日(rì )旰(gàn )忘(wàng )食(shí ),夜(yè )分(fèn )未(wèi )寝(qǐn ),动(dòng )以(yǐ )文(wén )簿(bù )忧(yōu )劳(láo )圣(shèng )躬(gōng )。伏(fú )愿(yuàn )察(chá )臣(chén )至(zhì )言(yán ),少(shǎo )减(jiǎn )烦(fán )务(wù ),若(ruò )经(jīng )国(guó )大(dà )事(shì ),非(fēi )臣(chén )下(xià )裁(cái )断(duàn )者(zhě ),伏(fú )愿(yuàn )详(xiáng )决(jué ),自(zì )余(yú )细(xì )务(wù ),责(zé )成(chéng )所(suǒ )司(sī );则(zé )圣(shèng )体(tǐ )尽(jìn )无(wú )疆(jiāng )之(zhī )寿(shòu ),臣(chén )下(xià )蒙(méng )覆(fù )育(yù )之(zhī )赐(cì )。”上(shàng )览(lǎn )而(ér )嘉(jiā )之(zhī ),因(yīn )曰(yuē ):“柳(liǔ )彧(yù )直(zhí )士(shì ),国(guó )之(zhī )宝(bǎo )也(yě )!”

彧(yù )以(yǐ )近(jìn )世(shì )风(fēng )俗(sú ),每(měi )正(zhèng )月(yuè )十(shí )五(wǔ )日(rì ),然(rán )灯(dēng )游(yóu )戏(xì ),奏(zòu )请(qǐng )禁(jìn )之(zhī ),曰(yuē ):“窃(qiè )见(jiàn )京(jīng )邑(yì ),爰(yuán )及(jí )外(wài )州(zhōu ),每(měi )以(yǐ )正(zhèng )月(yuè )望(wàng )夜(yè ),充(chōng )街(jiē )塞(sāi )陌(mò ),聚(jù )戏(xì )朋(péng )游(yóu ),鸣(míng )鼓(gǔ )聒(guō )天(tiān ),燎(liáo )炬(jù )照(zhào )地(dì ),竭(jié )赀(zī )破(pò )产(chǎn ),竞(jìng )此(cǐ )一(yī )时(shí )。尽(jìn )室(shì )并(bìng )孥(nú ),无(wú )问(wèn )贵(guì )贱(jiàn ),男(nán )女(nǚ )混(hún )杂(zá ),缁(zī )素(sù )不(bú )分(fèn )。秽(huì )行(háng )因(yīn )此(cǐ )而(ér )生(shēng ),盗(dào )贼(zéi )由(yóu )斯(sī )而(ér )起(qǐ ),因(yīn )循(xún )弊(bì )风(fēng ),会(huì )无(wú )先(xiān )觉(jiào )。无(wú )益(yì )于(yú )化(huà ),实(shí )损(sǔn )于(yú )民(mín )。请(qǐng )颁(bān )天(tiān )下(xià ),并(bìng )即(jí )禁(jìn )断(duàn )。”诏(zhào )从(cóng )之(zhī )。

阅读:26177

打赏捐助〔Donate〕>>>

《陈纪九》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库