天道【登录】

《庄子》 > 外篇 > 《天道》 > 拼音版

天(tiān )道(dào )运(yùn )而(ér )无(wú )所(suǒ )积(jī ),故(gù )万(wàn )物(wù )成(chéng );帝(dì )道(dào )运(yùn )而(ér )无(wú )所(suǒ )积(jī ),故(gù )天(tiān )下(xià )归(guī );圣(shèng )道(dào )运(yùn )而(ér )无(wú )所(suǒ )积(jī ),故(gù )海(hǎi )内(nèi )服(fú )。明(míng )于(yú )天(tiān ),通(tōng )于(yú )圣(shèng ),六(liù )通(tōng )四(sì )辟(pì )于(yú )帝(dì )王(wáng )之(zhī )德(dé )者(zhě ),其(qí )自(zì )为(wéi )也(yě ),昧(mèi )然(rán )无(wú )不(bú )静(jìng )者(zhě )矣(yǐ )。圣(shèng )人(rén )之(zhī )静(jìng )也(yě ),非(fēi )曰(yuē )静(jìng )也(yě )善(shàn ),故(gù )静(jìng )也(yě );万(wàn )物(wù )无(wú )足(zú )以(yǐ )铙(náo )心(xīn )者(zhě ),故(gù )静(jìng )也(yě )。水(shuǐ )静(jìng )则(zé )明(míng )烛(zhú )须(xū )眉(méi ),平(píng )中(zhōng )准(zhǔn ),大(dà )匠(jiàng )取(qǔ )法(fǎ )焉(yān )。水(shuǐ )静(jìng )犹(yóu )明(míng ),而(ér )况(kuàng )精(jīng )神(shén )!圣(shèng )人(rén )之(zhī )心(xīn )静(jìng )乎(hū )!天(tiān )地(dì )之(zhī )鉴(jiàn )也(yě );万(wàn )物(wù )之(zhī )镜(jìng )也(yě )。夫(fū )虚(xū )静(jìng )恬(tián )淡(dàn )寂(jì )漠(mò )无(wú )为(wéi )者(zhě ),天(tiān )地(dì )之(zhī )平(píng )而(ér )道(dào )德(dé )之(zhī )至(zhì ),故(gù )帝(dì )王(wáng )圣(shèng )人(rén )休(xiū )焉(yān )。休(xiū )则(zé )虚(xū ),虚(xū )则(zé )实(shí ),实(shí )则(zé )伦(lún )矣(yǐ )。虚(xū )则(zé )静(jìng ),静(jìng )则(zé )动(dòng ),动(dòng )则(zé )得(dé )矣(yǐ )。静(jìng )则(zé )无(wú )为(wéi ),无(wú )为(wéi )也(yě )则(zé )任(rèn )事(shì )者(zhě )责(zé )矣(yǐ )。无(wú )为(wéi )则(zé )俞(yú )俞(yú ),俞(yú )俞(yú )者(zhě )忧(yōu )患(huàn )不(bú )能(néng )处(chù ),年(nián )寿(shòu )长(zhǎng )矣(yǐ )。夫(fū )虚(xū )静(jìng )恬(tián )淡(dàn )寂(jì )漠(mò )无(wú )为(wéi )者(zhě ),万(wàn )物(wù )之(zhī )本(běn )也(yě )。明(míng )此(cǐ )以(yǐ )南(nán )乡(xiāng ),尧(yáo )之(zhī )为(wéi )君(jūn )也(yě );明(míng )此(cǐ )以(yǐ )北(běi )面(miàn ),舜(shùn )之(zhī )为(wéi )臣(chén )也(yě )。以(yǐ )此(cǐ )处(chù )上(shàng ),帝(dì )王(wáng )天(tiān )子(zǐ )之(zhī )德(dé )也(yě );以(yǐ )此(cǐ )处(chù )下(xià ),玄(xuán )圣(shèng )素(sù )王(wáng )之(zhī )道(dào )也(yě )。以(yǐ )此(cǐ )退(tuì )居(jū )而(ér )闲(xián )游(yóu )江(jiāng )海(hǎi ),山(shān )林(lín )之(zhī )士(shì )服(fú );以(yǐ )此(cǐ )进(jìn )为(wéi )而(ér )抚(fǔ )世(shì ),则(zé )功(gōng )大(dà )名(míng )显(xiǎn )而(ér )天(tiān )下(xià )一(yī )也(yě )。静(jìng )而(ér )圣(shèng ),动(dòng )而(ér )王(wáng ),无(wú )为(wéi )也(yě )而(ér )尊(zūn ),朴(pǔ )素(sù )而(ér )天(tiān )下(xià )莫(mò )能(néng )与(yǔ )之(zhī )争(zhēng )美(měi )。夫(fū )明(míng )白(bái )于(yú )天(tiān )地(dì )之(zhī )德(dé )者(zhě ),此(cǐ )之(zhī )谓(wèi )大(dà )本(běn )大(dà )宗(zōng ),与(yǔ )天(tiān )和(hé )者(zhě )也(yě );所(suǒ )以(yǐ )均(jūn )调(diào )天(tiān )下(xià ),与(yǔ )人(rén )和(hé )者(zhě )也(yě )。与(yǔ )人(rén )和(hé )者(zhě ),谓(wèi )之(zhī )人(rén )乐(lè );与(yǔ )天(tiān )和(hé )者(zhě ),谓(wèi )之(zhī )天(tiān )乐(lè )。

庄(zhuāng )子(zǐ )曰(yuē ):“吾(wú )师(shī )乎(hū )!吾(wú )师(shī )乎(hū )!赍(jī )万(wàn )物(wù )而(ér )不(bú )为(wéi )戾(lì ),泽(zé )及(jí )万(wàn )世(shì )而(ér )不(bú )为(wéi )仁(rén ),长(zhǎng )于(yú )上(shàng )古(gǔ )而(ér )不(bú )为(wéi )寿(shòu ),覆(fù )载(zǎi )天(tiān )地(dì )刻(kè )雕(diāo )众(zhòng )形(xíng )而(ér )不(bú )为(wéi )巧(qiǎo ),此(cǐ )之(zhī )谓(wèi )天(tiān )乐(lè )。故(gù )曰(yuē ):‘知(zhī )天(tiān )乐(lè )者(zhě ),其(qí )生(shēng )也(yě )天(tiān )行(háng ),其(qí )死(sǐ )也(yě )物(wù )化(huà )。静(jìng )而(ér )与(yǔ )阴(yīn )同(tóng )德(dé ),动(dòng )而(ér )与(yǔ )阳(yáng )同(tóng )波(bō )。’故(gù )知(zhī )天(tiān )乐(lè )者(zhě ),无(wú )天(tiān )怨(yuàn ),无(wú )人(rén )非(fēi ),无(wú )物(wù )累(lèi ),无(wú )鬼(guǐ )责(zé )。故(gù )曰(yuē ):‘其(qí )动(dòng )也(yě )天(tiān ),其(qí )静(jìng )也(yě )地(dì ),一(yī )心(xīn )定(dìng )而(ér )王(wáng )天(tiān )下(xià );其(qí )鬼(guǐ )不(bú )祟(suì ),其(qí )魂(hún )不(bú )疲(pí ),一(yī )心(xīn )定(dìng )而(ér )万(wàn )物(wù )服(fú )。’言(yán )以(yǐ )虚(xū )静(jìng )推(tuī )于(yú )天(tiān )地(dì ),通(tōng )于(yú )万(wàn )物(wù ),此(cǐ )之(zhī )谓(wèi )天(tiān )乐(lè )。天(tiān )乐(lè )者(zhě ),圣(shèng )人(rén )之(zhī )心(xīn ),以(yǐ )畜(chù )天(tiān )下(xià )也(yě )。”

夫(fū )帝(dì )王(wáng )之(zhī )德(dé ),以(yǐ )天(tiān )地(dì )为(wéi )宗(zōng ),以(yǐ )道(dào )德(dé )为(wéi )主(zhǔ ),以(yǐ )无(wú )为(wéi )为(wéi )常(cháng )。无(wú )为(wéi )也(yě ),则(zé )用(yòng )天(tiān )下(xià )而(ér )有(yǒu )余(yú );有(yǒu )为(wéi )也(yě ),则(zé )为(wéi )天(tiān )下(xià )用(yòng )而(ér )不(bú )足(zú )。故(gù )古(gǔ )之(zhī )人(rén )贵(guì )夫(fū )无(wú )为(wéi )也(yě )。上(shàng )无(wú )为(wéi )也(yě ),下(xià )亦(yì )无(wú )为(wéi )也(yě ),是(shì )下(xià )与(yǔ )上(shàng )同(tóng )德(dé ),下(xià )与(yǔ )上(shàng )同(tóng )德(dé )则(zé )不(bú )臣(chén );下(xià )有(yǒu )为(wéi )也(yě ),上(shàng )亦(yì )有(yǒu )为(wéi )也(yě ),是(shì )上(shàng )与(yǔ )下(xià )同(tóng )道(dào ),上(shàng )与(yǔ )下(xià )同(tóng )道(dào )则(zé )不(bú )主(zhǔ )。上(shàng )必(bì )无(wú )为(wéi )而(ér )用(yòng )天(tiān )下(xià ),下(xià )必(bì )有(yǒu )为(wéi )为(wéi )天(tiān )下(xià )用(yòng ),此(cǐ )不(bú )易(yì )之(zhī )道(dào )也(yě )。故(gù )古(gǔ )之(zhī )王(wáng )天(tiān )下(xià )者(zhě ),知(zhī )虽(suī )落(luò )天(tiān )地(dì ),不(bú )自(zì )虑(lǜ )也(yě );辩(biàn )虽(suī )雕(diāo )万(wàn )物(wù ),不(bú )自(zì )说(shuō )也(yě );能(néng )虽(suī )穷(qióng )海(hǎi )内(nèi ),不(bú )自(zì )为(wéi )也(yě )。天(tiān )不(bú )产(chǎn )而(ér )万(wàn )物(wù )化(huà ),地(dì )不(bú )长(zhǎng )而(ér )万(wàn )物(wù )育(yù ),帝(dì )王(wáng )无(wú )为(wéi )而(ér )天(tiān )下(xià )功(gōng )。故(gù )曰(yuē )莫(mò )神(shén )于(yú )天(tiān ),莫(mò )富(fù )于(yú )地(dì ),莫(mò )大(dà )于(yú )帝(dì )王(wáng )。故(gù )曰(yuē )帝(dì )王(wáng )之(zhī )德(dé )配(pèi )天(tiān )地(dì )。此(cǐ )乘(chéng )天(tiān )地(dì )驰(chí )万(wàn )物(wù ),而(ér )用(yòng )人(rén )群(qún )之(zhī )道(dào )也(yě )。

本(běn )在(zài )于(yú )上(shàng ),末(mò )在(zài )于(yú )下(xià ),要(yào )在(zài )于(yú )主(zhǔ ),详(xiáng )在(zài )于(yú )臣(chén )。三(sān )军(jūn )五(wǔ )兵(bīng )之(zhī )运(yùn ),德(dé )之(zhī )末(mò )也(yě );赏(shǎng )罚(fá )利(lì )害(hài ),五(wǔ )刑(xíng )之(zhī )辟(pì ),教(jiāo )之(zhī )末(mò )也(yě );礼(lǐ )法(fǎ )度(dù )数(shù ),形(xíng )名(míng )比(bǐ )详(xiáng ),治(zhì )之(zhī )末(mò )也(yě );钟(zhōng )鼓(gǔ )之(zhī )音(yīn ),羽(yǔ )旄(máo )之(zhī )容(róng ),乐(lè )之(zhī )末(mò )也(yě );哭(kū )泣(qì )衰(shuāi )绖(dié ),隆(lóng )杀(shā )之(zhī )服(fú ),哀(āi )之(zhī )末(mò )也(yě )。此(cǐ )五(wǔ )末(mò )者(zhě ),须(xū )精(jīng )神(shén )之(zhī )运(yùn ),心(xīn )术(shù )之(zhī )动(dòng ),然(rán )后(hòu )从(cóng )之(zhī )者(zhě )也(yě )。

末(mò )学(xué )者(zhě ),古(gǔ )人(rén )有(yǒu )之(zhī ),而(ér )非(fēi )所(suǒ )以(yǐ )先(xiān )也(yě )。君(jūn )先(xiān )而(ér )臣(chén )从(cóng ),父(fù )先(xiān )而(ér )子(zǐ )从(cóng ),兄(xiōng )先(xiān )而(ér )弟(dì )从(cóng ),长(zhǎng )先(xiān )而(ér )少(shǎo )从(cóng ),男(nán )先(xiān )而(ér )女(nǚ )从(cóng ),夫(fū )先(xiān )而(ér )妇(fù )从(cóng )。夫(fū )尊(zūn )卑(bēi )先(xiān )后(hòu ),天(tiān )地(dì )之(zhī )行(háng )也(yě ),故(gù )圣(shèng )人(rén )取(qǔ )象(xiàng )焉(yān )。天(tiān )尊(zūn )地(dì )卑(bēi ),神(shén )明(míng )之(zhī )位(wèi )也(yě );春(chūn )夏(xià )先(xiān ),秋(qiū )冬(dōng )后(hòu ),四(sì )时(shí )之(zhī )序(xù )也(yě )。万(wàn )物(wù )化(huà )作(zuò ),萌(méng )区(qū )有(yǒu )状(zhuàng ),盛(shèng )衰(shuāi )之(zhī )杀(shā ),变(biàn )化(huà )之(zhī )流(liú )也(yě )。夫(fū )天(tiān )地(dì )至(zhì )神(shén ),而(ér )有(yǒu )尊(zūn )卑(bēi )先(xiān )后(hòu )之(zhī )序(xù ),而(ér )况(kuàng )人(rén )道(dào )乎(hū )!宗(zōng )庙(miào )尚(shàng )亲(qīn ),朝(cháo )廷(tíng )尚(shàng )尊(zūn ),乡(xiāng )党(dǎng )尚(shàng )齿(chǐ ),行(háng )事(shì )尚(shàng )贤(xián ),大(dà )道(dào )之(zhī )序(xù )也(yě )。语(yǔ )道(dào )而(ér )非(fēi )其(qí )序(xù )者(zhě ),非(fēi )其(qí )道(dào )也(yě );语(yǔ )道(dào )而(ér )非(fēi )其(qí )道(dào )者(zhě ),安(ān )取(qǔ )道(dào )!

是(shì )故(gù )古(gǔ )之(zhī )明(míng )大(dà )道(dào )者(zhě ),先(xiān )明(míng )天(tiān )而(ér )道(dào )德(dé )次(cì )之(zhī ),道(dào )德(dé )已(yǐ )明(míng )而(ér )仁(rén )义(yì )次(cì )之(zhī ),仁(rén )义(yì )已(yǐ )明(míng )而(ér )分(fèn )守(shǒu )次(cì )之(zhī ),分(fèn )守(shǒu )已(yǐ )明(míng )而(ér )形(xíng )名(míng )次(cì )之(zhī ),形(xíng )名(míng )已(yǐ )明(míng )而(ér )因(yīn )任(rèn )次(cì )之(zhī ),因(yīn )任(rèn )已(yǐ )明(míng )而(ér )原(yuán )省(shěng )次(cì )之(zhī ),原(yuán )省(shěng )已(yǐ )明(míng )而(ér )是(shì )非(fēi )次(cì )之(zhī ),是(shì )非(fēi )已(yǐ )明(míng )而(ér )赏(shǎng )罚(fá )次(cì )之(zhī )。赏(shǎng )罚(fá )已(yǐ )明(míng )而(ér )愚(yú )知(zhī )处(chù )宜(yí ),贵(guì )贱(jiàn )履(lǚ )位(wèi ),仁(rén )贤(xián )不(bú )肖(xiāo )袭(xí )情(qíng )。必(bì )分(fèn )其(qí )能(néng ),必(bì )由(yóu )其(qí )名(míng )。以(yǐ )此(cǐ )事(shì )上(shàng ),以(yǐ )此(cǐ )畜(chù )下(xià ),以(yǐ )此(cǐ )治(zhì )物(wù ),以(yǐ )此(cǐ )修(xiū )身(shēn );知(zhī )谋(móu )不(bú )用(yòng ),必(bì )归(guī )其(qí )天(tiān ),此(cǐ )之(zhī )谓(wèi )太(tài )平(píng ),治(zhì )之(zhī )至(zhì )也(yě )。

故(gù )书(shū )曰(yuē ):“有(yǒu )形(xíng )有(yǒu )名(míng )。”形(xíng )名(míng )者(zhě ),古(gǔ )人(rén )有(yǒu )之(zhī ),而(ér )非(fēi )所(suǒ )以(yǐ )先(xiān )也(yě )。古(gǔ )之(zhī )语(yǔ )大(dà )道(dào )者(zhě ),五(wǔ )变(biàn )而(ér )形(xíng )名(míng )可(kě )举(jǔ ),九(jiǔ )变(biàn )而(ér )赏(shǎng )罚(fá )可(kě )言(yán )也(yě )。骤(zhòu )而(ér )语(yǔ )形(xíng )名(míng ),不(bú )知(zhī )其(qí )本(běn )也(yě );骤(zhòu )而(ér )语(yǔ )赏(shǎng )罚(fá ),不(bú )知(zhī )其(qí )始(shǐ )也(yě )。倒(dǎo )道(dào )而(ér )言(yán ),迕(wǔ )道(dào )而(ér )说(shuō )者(zhě ),人(rén )之(zhī )所(suǒ )治(zhì )也(yě ),安(ān )能(néng )治(zhì )人(rén )!骤(zhòu )而(ér )语(yǔ )形(xíng )名(míng )赏(shǎng )罚(fá ),此(cǐ )有(yǒu )知(zhī )治(zhì )之(zhī )具(jù ),非(fēi )知(zhī )治(zhì )之(zhī )道(dào );可(kě )用(yòng )于(yú )天(tiān )下(xià ),不(bú )足(zú )以(yǐ )用(yòng )天(tiān )下(xià ),此(cǐ )之(zhī )谓(wèi )辩(biàn )士(shì ),一(yī )曲(qǔ )之(zhī )人(rén )也(yě )。礼(lǐ )法(fǎ )数(shù )度(dù ),形(xíng )名(míng )比(bǐ )详(xiáng ),古(gǔ )人(rén )有(yǒu )之(zhī ),此(cǐ )下(xià )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )事(shì )上(shàng ),非(fēi )上(shàng )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )畜(chù )下(xià )也(yě )。

昔(xī )者(zhě )舜(shùn )问(wèn )于(yú )尧(yáo )曰(yuē ):“天(tiān )王(wáng )之(zhī )用(yòng )心(xīn )何(hé )如(rú )?”尧(yáo )曰(yuē ):“吾(wú )不(bú )敖(áo )无(wú )告(gào ),不(bú )废(fèi )穷(qióng )民(mín ),苦(kǔ )死(sǐ )者(zhě ),嘉(jiā )孺(rú )子(zǐ )而(ér )哀(āi )妇(fù )人(rén )。此(cǐ )吾(wú )所(suǒ )以(yǐ )用(yòng )心(xīn )已(yǐ )。”舜(shùn )曰(yuē ):“美(měi )则(zé )美(měi )矣(yǐ ),而(ér )未(wèi )大(dà )也(yě )。”尧(yáo )曰(yuē ):“然(rán )则(zé )何(hé )如(rú )?”舜(shùn )曰(yuē ):“天(tiān )德(dé )而(ér )出(chū )宁(níng ),日(rì )月(yuè )照(zhào )而(ér )四(sì )时(shí )行(háng ),若(ruò )昼(zhòu )夜(yè )之(zhī )有(yǒu )经(jīng ),云(yún )行(háng )而(ér )雨(yǔ )施(shī )矣(yǐ )。”尧(yáo )曰(yuē ):“胶(jiāo )胶(jiāo )扰(rǎo )扰(rǎo )乎(hū )!子(zǐ ),天(tiān )之(zhī )合(hé )也(yě );我(wǒ ),人(rén )之(zhī )合(hé )也(yě )。”夫(fū )天(tiān )地(dì )者(zhě ),古(gǔ )之(zhī )所(suǒ )大(dà )也(yě ),而(ér )黄(huáng )帝(dì )尧(yáo )舜(shùn )之(zhī )所(suǒ )共(gòng )美(měi )也(yě )。故(gù )古(gǔ )之(zhī )王(wáng )天(tiān )下(xià )者(zhě ),奚(xī )为(wéi )哉(zāi )?天(tiān )地(dì )而(ér )已(yǐ )矣(yǐ )。

孔(kǒng )子(zǐ )西(xī )藏(cáng )书(shū )于(yú )周(zhōu )室(shì )。子(zǐ )路(lù )谋(móu )曰(yuē ):“由(yóu )闻(wén )周(zhōu )之(zhī )徵(zhēng )藏(cáng )史(shǐ )有(yǒu )老(lǎo )聃(dān )者(zhě ),免(miǎn )而(ér )归(guī )居(jū ),夫(fū )子(zǐ )欲(yù )藏(cáng )书(shū ),则(zé )试(shì )往(wǎng )因(yīn )焉(yān )。”孔(kǒng )子(zǐ )往(wǎng )见(jiàn )老(lǎo )聃(dān ),而(ér )老(lǎo )聃(dān )不(bú )许(xǔ ),于(yú )是(shì )繙(fán )十(shí )二(èr )经(jīng )以(yǐ )说(shuō )。老(lǎo )聃(dān )中(zhōng )其(qí )说(shuō ),曰(yuē ):“大(dà )谩(màn ),愿(yuàn )闻(wén )其(qí )要(yào )。”孔(kǒng )子(zǐ )曰(yuē ):“要(yào )在(zài )仁(rén )义(yì )。”老(lǎo )聃(dān )曰(yuē ):“请(qǐng )问(wèn ),仁(rén )义(yì ),人(rén )之(zhī )性(xìng )邪(xié )?”孔(kǒng )子(zǐ )曰(yuē ):“然(rán )。君(jūn )子(zǐ )不(bú )仁(rén )则(zé )不(bú )成(chéng ),不(bú )义(yì )则(zé )不(bú )生(shēng )。仁(rén )义(yì ),真(zhēn )人(rén )之(zhī )性(xìng )也(yě ),又(yòu )将(jiāng )奚(xī )为(wéi )矣(yǐ )?”老(lǎo )聃(dān )曰(yuē ):“请(qǐng )问(wèn ),何(hé )谓(wèi )仁(rén )义(yì )?”孔(kǒng )子(zǐ )曰(yuē ):“中(zhōng )心(xīn )物(wù )恺(kǎi ),兼(jiān )爱(ài )无(wú )私(sī ),此(cǐ )仁(rén )义(yì )之(zhī )情(qíng )也(yě )。”老(lǎo )聃(dān )曰(yuē ):“意(yì ),几(jǐ )乎(hū )后(hòu )言(yán )!夫(fū )兼(jiān )爱(ài ),不(bú )亦(yì )迂(yū )乎(hū )!无(wú )私(sī )焉(yān ),乃(nǎi )私(sī )也(yě )。夫(fū )子(zǐ )若(ruò )欲(yù )使(shǐ )天(tiān )下(xià )无(wú )失(shī )其(qí )牧(mù )乎(hū )?则(zé )天(tiān )地(dì )固(gù )有(yǒu )常(cháng )矣(yǐ ),日(rì )月(yuè )固(gù )有(yǒu )明(míng )矣(yǐ ),星(xīng )辰(chén )固(gù )有(yǒu )列(liè )矣(yǐ ),禽(qín )兽(shòu )固(gù )有(yǒu )群(qún )矣(yǐ ),树(shù )木(mù )固(gù )有(yǒu )立(lì )矣(yǐ )。夫(fū )子(zǐ )亦(yì )放(fàng )德(dé )而(ér )行(háng ),循(xún )道(dào )而(ér )趋(qū ),已(yǐ )至(zhì )矣(yǐ );又(yòu )何(hé )偈(jì )偈(jì )乎(hū )揭(jiē )仁(rén )义(yì )意(yì ),夫(fū )子(zǐ )乱(luàn )人(rén )之(zhī )性(xìng )也(yě )!”

士(shì )成(chéng )绮(qǐ )见(jiàn )老(lǎo )子(zǐ )而(ér )问(wèn )曰(yuē ):“吾(wú )闻(wén )夫(fū )子(zǐ )圣(shèng )人(rén )也(yě ),吾(wú )固(gù )不(bú )辞(cí )远(yuǎn )道(dào )而(ér )来(lái )愿(yuàn )见(jiàn ),百(bǎi )舍(shě )重(zhòng )趼(jiǎn )而(ér )不(bú )敢(gǎn )息(xī )。今(jīn )吾(wú )观(guān )子(zǐ ),非(fēi )圣(shèng )人(rén )也(yě )。鼠(shǔ )壤(rǎng )而(ér )余(yú )蔬(shū ),而(ér )弃(qì )妹(mèi )之(zhī )者(zhě ),不(bú )仁(rén )也(yě ),生(shēng )熟(shú )不(bú )尽(jìn )于(yú )前(qián ),而(ér )积(jī )敛(liǎn )无(wú )崖(yá )。”老(lǎo )子(zǐ )漠(mò )然(rán )不(bú )应(yīng )。

士(shì )成(chéng )绮(qǐ )明(míng )日(rì )复(fù )见(jiàn ),曰(yuē ):“昔(xī )者(zhě )吾(wú )有(yǒu )刺(cì )于(yú )子(zǐ ),今(jīn )吾(wú )心(xīn )正(zhèng )却(què )矣(yǐ ),何(hé )故(gù )也(yě )?”老(lǎo )子(zǐ )曰(yuē ):“夫(fū )巧(qiǎo )知(zhī )神(shén )圣(shèng )之(zhī )人(rén ),吾(wú )自(zì )以(yǐ )为(wéi )脱(tuō )焉(yān )。昔(xī )者(zhě )子(zǐ )呼(hū )我(wǒ )牛(niú )也(yě )而(ér )谓(wèi )之(zhī )牛(niú ),呼(hū )我(wǒ )马(mǎ )也(yě )而(ér )谓(wèi )之(zhī )马(mǎ )。苟(gǒu )有(yǒu )其(qí )实(shí ),人(rén )与(yǔ )之(zhī )名(míng )而(ér )弗(fú )受(shòu ),再(zài )受(shòu )其(qí )殃(yāng )。吾(wú )服(fú )也(yě )恒(héng )服(fú ),吾(wú )非(fēi )以(yǐ )服(fú )有(yǒu )服(fú )。”士(shì )成(chéng )绮(qǐ )雁(yàn )行(háng )避(bì )影(yǐng ),履(lǚ )行(háng )遂(suí )进(jìn )而(ér )问(wèn ),“修(xiū )身(shēn )若(ruò )何(hé )?”老(lǎo )子(zǐ )曰(yuē ):“而(ér )容(róng )崖(yá )然(rán ),而(ér )目(mù )冲(chōng )然(rán ),而(ér )颡(sǎng )頯(kuí )然(rán ),而(ér )口(kǒu )阚(kàn )然(rán ),而(ér )状(zhuàng )义(yì )然(rán ),似(sì )系(xì )马(mǎ )而(ér )止(zhǐ )也(yě )。动(dòng )而(ér )持(chí ),发(fā )也(yě )机(jī ),察(chá )而(ér )审(shěn ),知(zhī )巧(qiǎo )而(ér )?于(yú )泰(tài ),凡(fán )以(yǐ )为(wéi )不(bú )信(xìn )。边(biān )竟(jìng )有(yǒu )人(rén )焉(yān ),其(qí )名(míng )为(wéi )窃(qiè )。”

夫(fū )子(zǐ )曰(yuē ):“夫(fū )道(dào ),于(yú )大(dà )不(bú )终(zhōng ),于(yú )小(xiǎo )不(bú )遗(yí ),故(gù )万(wàn )物(wù )备(bèi )。广(guǎng )广(guǎng )乎(hū )其(qí )无(wú )不(bú )容(róng )也(yě ),渊(yuān )乎(hū )其(qí )不(bú )可(kě )测(cè )也(yě )。形(xíng )德(dé )仁(rén )义(yì ),神(shén )之(zhī )末(mò )也(yě ),非(fēi )至(zhì )人(rén )孰(shú )能(néng )定(dìng )之(zhī )!夫(fū )至(zhì )人(rén )有(yǒu )世(shì ),不(bú )亦(yì )大(dà )乎(hū )!而(ér )不(bú )足(zú )以(yǐ )为(wéi )之(zhī )累(lèi )。天(tiān )下(xià )奋(fèn )棅(bǐng )而(ér )不(bú )与(yǔ )之(zhī )偕(xié ),审(shěn )乎(hū )无(wú )假(jiǎ )而(ér )不(bú )与(yǔ )利(lì )迁(qiān ),极(jí )物(wù )之(zhī )真(zhēn ),能(néng )守(shǒu )其(qí )本(běn ),故(gù )外(wài )天(tiān )地(dì ),遗(yí )万(wàn )物(wù ),而(ér )神(shén )未(wèi )尝(cháng )有(yǒu )所(suǒ )困(kùn )也(yě )。通(tōng )乎(hū )道(dào ),合(hé )乎(hū )德(dé ),退(tuì )仁(rén )义(yì ),宾(bīn )礼(lǐ )乐(lè ),至(zhì )人(rén )之(zhī )心(xīn )有(yǒu )所(suǒ )定(dìng )矣(yǐ )。”

世(shì )之(zhī )所(suǒ )贵(guì )道(dào )者(zhě )书(shū )也(yě ),书(shū )不(bú )过(guò )语(yǔ ),语(yǔ )有(yǒu )贵(guì )也(yě )。语(yǔ )之(zhī )所(suǒ )贵(guì )者(zhě )意(yì )也(yě ),意(yì )有(yǒu )所(suǒ )随(suí )。意(yì )之(zhī )所(suǒ )随(suí )者(zhě ),不(bú )可(kě )言(yán )传(chuán )也(yě ),而(ér )世(shì )因(yīn )贵(guì )言(yán )传(chuán )书(shū )。世(shì )虽(suī )贵(guì )之(zhī ),我(wǒ )犹(yóu )不(bú )足(zú )贵(guì )也(yě ),为(wéi )其(qí )贵(guì )非(fēi )其(qí )贵(guì )也(yě )。故(gù )视(shì )而(ér )可(kě )见(jiàn )者(zhě ),形(xíng )与(yǔ )色(sè )也(yě );听(tīng )而(ér )可(kě )闻(wén )者(zhě ),名(míng )与(yǔ )声(shēng )也(yě )。悲(bēi )夫(fū ),世(shì )人(rén )以(yǐ )形(xíng )色(sè )名(míng )声(shēng )为(wéi )足(zú )以(yǐ )得(dé )彼(bǐ )之(zhī )情(qíng )!夫(fū )形(xíng )色(sè )名(míng )声(shēng )果(guǒ )不(bú )足(zú )以(yǐ )得(dé )彼(bǐ )之(zhī )情(qíng ),则(zé )知(zhī )者(zhě )不(bú )言(yán ),言(yán )者(zhě )不(bú )知(zhī ),而(ér )世(shì )岂(qǐ )识(shí )之(zhī )哉(zāi )?

桓(huán )公(gōng )读(dú )书(shū )于(yú )堂(táng )上(shàng )。轮(lún )扁(biǎn )斲(zhuó )轮(lún )于(yú )堂(táng )下(xià ),释(shì )椎(zhuī )凿(záo )而(ér )上(shàng ),问(wèn )桓(huán )公(gōng )曰(yuē ):“敢(gǎn )问(wèn ),公(gōng )之(zhī )所(suǒ )读(dú )者(zhě )何(hé )言(yán )邪(xié )?”公(gōng )曰(yuē ):“圣(shèng )人(rén )之(zhī )言(yán )也(yě )。”曰(yuē ):“圣(shèng )人(rén )在(zài )乎(hū )?”公(gōng )曰(yuē ):“已(yǐ )死(sǐ )矣(yǐ )。”曰(yuē ):“然(rán )则(zé )君(jūn )之(zhī )所(suǒ )读(dú )者(zhě ),古(gǔ )人(rén )之(zhī )糟(zāo )魄(pò )已(yǐ )夫(fū )!”桓(huán )公(gōng )曰(yuē ):“寡(guǎ )人(rén )读(dú )书(shū ),轮(lún )人(rén )安(ān )得(dé )议(yì )乎(hū )!有(yǒu )说(shuō )则(zé )可(kě ),无(wú )说(shuō )则(zé )死(sǐ )。”轮(lún )扁(biǎn )曰(yuē ):“臣(chén )也(yě )以(yǐ )臣(chén )之(zhī )事(shì )观(guān )之(zhī )。斲(zhuó )轮(lún ),徐(xú )则(zé )甘(gān )而(ér )不(bú )可(kě ),疾(jí )则(zé )苦(kǔ )而(ér )不(bú )入(rù )。不(bú )徐(xú )不(bú )疾(jí ),得(dé )之(zhī )于(yú )手(shǒu )而(ér )应(yīng )于(yú )心(xīn ),口(kǒu )不(bú )能(néng )言(yán ),有(yǒu )数(shù )存(cún )焉(yān )于(yú )其(qí )间(jiān )。臣(chén )不(bú )能(néng )以(yǐ )喻(yù )臣(chén )之(zhī )子(zǐ ),臣(chén )之(zhī )子(zǐ )亦(yì )不(bú )能(néng )受(shòu )之(zhī )于(yú )臣(chén ),是(shì )以(yǐ )行(háng )年(nián )七(qī )十(shí )而(ér )老(lǎo )斲(zhuó )轮(lún )。古(gǔ )之(zhī )人(rén )与(yǔ )其(qí )不(bú )可(kě )传(chuán )也(yě )死(sǐ )矣(yǐ ),然(rán )则(zé )君(jūn )之(zhī )所(suǒ )读(dú )者(zhě ),古(gǔ )人(rén )之(zhī )糟(zāo )魄(pò )已(yǐ )夫(fū )!”

阅读:26726

打赏捐助〔Donate〕>>>

《天道》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库