杜栾刘李刘谢列传【登录】

《后汉书》 > 列传 > 《杜栾刘李刘谢列传》 > 拼音版

杜(dù )根(gēn )、栾(luán )巴(bā )、刘(liú )陶(táo )、李(lǐ )云(yún )、刘(liú )瑜(yú )、谢(xiè )弼(bì )。

杜(dù )根(gēn )字(zì )伯(bó )坚(jiān ),颍(yǐng )川(chuān )定(dìng )陵(líng )人(rén )也(yě )。父(fù )安(ān ),字(zì )伯(bó )夷(yí ),少(shǎo )有(yǒu )志(zhì )节(jiē ),年(nián )十(shí )三(sān )入(rù )太(tài )学(xué ),号(hào )奇(qí )童(tóng )。京(jīng )师(shī )贵(guì )戚(qī )慕(mù )其(qí )名(míng ),或(huò )遣(qiǎn )之(zhī )书(shū ),安(ān )不(bú )发(fā ),悉(xī )壁(bì )藏(cáng )之(zhī )。及(jí )后(hòu )捕(bǔ )案(àn )贵(guì )戚(qī )宾(bīn )客(kè ),安(ān )开(kāi )壁(bì )出(chū )书(shū ),印(yìn )封(fēng )如(rú )故(gù ),竟(jìng )不(bú )离(lí )其(qí )患(huàn ),时(shí )人(rén )贵(guì )之(zhī )。位(wèi )至(zhì )巴(bā )郡(jùn )太(tài )守(shǒu ),政(zhèng )甚(shèn )有(yǒu )声(shēng )。

根(gēn )性(xìng )方(fāng )实(shí ),好(hǎo )绞(jiǎo )直(zhí )。永(yǒng )初(chū )元(yuán )年(nián ),举(jǔ )孝(xiào )廉(lián ),为(wéi )郎(láng )中(zhōng )。时(shí )和(hé )熹(xī )邓(dèng )后(hòu )临(lín )朝(cháo ),权(quán )在(zài )外(wài )戚(qī )。根(gēn )以(yǐ )安(ān )帝(dì )年(nián )长(zhǎng ),宜(yí )亲(qīn )政(zhèng )事(shì ),乃(nǎi )与(yǔ )同(tóng )时(shí )郎(láng )上(shàng )书(shū )直(zhí )谏(jiàn )。太(tài )后(hòu )大(dà )怒(nù ),收(shōu )执(zhí )根(gēn )等(děng ),令(lìng )盛(shèng )以(yǐ )缣(jiān )囊(náng ),于(yú )殿(diàn )上(shàng )扑(pū )杀(shā )之(zhī )。执(zhí )法(fǎ )者(zhě )以(yǐ )根(gēn )知(zhī )名(míng ),私(sī )语(yǔ )行(háng )事(shì )人(rén )使(shǐ )不(bú )加(jiā )力(lì ),既(jì )而(ér )载(zǎi )出(chū )城(chéng )外(wài ),根(gēn )得(dé )苏(sū )。太(tài )后(hòu )使(shǐ )人(rén )检(jiǎn )视(shì ),根(gēn )遂(suí )诈(zhà )死(sǐ ),三(sān )日(rì ),目(mù )中(zhōng )生(shēng )蛆(qū ),因(yīn )得(dé )逃(táo )窜(cuàn ),为(wéi )宜(yí )城(chéng )山(shān )中(zhōng )酒(jiǔ )家(jiā )保(bǎo )。积(jī )十(shí )五(wǔ )年(nián ),酒(jiǔ )家(jiā )知(zhī )其(qí )贤(xián ),厚(hòu )敬(jìng )待(dài )之(zhī )。

及(jí )邓(dèng )氏(shì )诛(zhū ),左(zuǒ )右(yòu )皆(jiē )言(yán )根(gēn )等(děng )之(zhī )忠(zhōng )。帝(dì )谓(wèi )根(gēn )已(yǐ )死(sǐ ),乃(nǎi )下(xià )诏(zhào )布(bù )告(gào )天(tiān )下(xià ),录(lù )其(qí )子(zǐ )孙(sūn )。根(gēn )方(fāng )归(guī )乡(xiāng )里(lǐ ),征(zhēng )诣(yì )公(gōng )车(chē ),拜(bài )侍(shì )御(yù )史(shǐ )。初(chū ),平(píng )原(yuán )郡(jùn )吏(lì )成(chéng )翊(yì )世(shì )亦(yì )谏(jiàn )太(tài )后(hòu )归(guī )政(zhèng ),坐(zuò )抵(dǐ )罪(zuì ),与(yǔ )根(gēn )俱(jù )征(zhēng ),擢(zhuó )为(wéi )尚(shàng )书(shū )郎(láng ),并(bìng )见(jiàn )纳(nà )用(yòng )。或(huò )问(wèn )根(gēn )曰(yuē ):“往(wǎng )者(zhě )遇(yù )祸(huò ),天(tiān )下(xià )同(tóng )义(yì ),知(zhī )故(gù )不(bú )少(shǎo ),何(hé )至(zhì )自(zì )苦(kǔ )如(rú )此(cǐ )?”根(gēn )曰(yuē ):“周(zhōu )旋(xuán )民(mín )间(jiān ),非(fēi )绝(jué )迹(jì )之(zhī )处(chù ),邂(xiè )逅(hòu )发(fā )露(lù ),祸(huò )及(jí )知(zhī )亲(qīn ),故(gù )不(bú )为(wéi )也(yě )。”顺(shùn )帝(dì )时(shí ),稍(shāo )迁(qiān )济(jì )阴(yīn )太(tài )守(shǒu )。去(qù )官(guān )还(hái )家(jiā ),年(nián )七(qī )十(shí )八(bā )卒(zú )。

翊(yì )世(shì )字(zì )秀(xiù )明(míng ),少(shǎo )好(hǎo )学(xué ),深(shēn )明(míng )道(dào )术(shù )。延(yán )光(guāng )中(zhōng ),中(zhōng )常(cháng )侍(shì )樊(fán )丰(fēng )、帝(dì )乳(rǔ )母(mǔ )王(wáng )圣(shèng )共(gòng )谮(zèn )皇(huáng )太(tài )子(zǐ ),废(fèi )为(wéi )济(jì )阴(yīn )王(wáng )。翊(yì )世(shì )连(lián )上(shàng )书(shū )讼(sòng )之(zhī ),又(yòu )言(yán )樊(fán )丰(fēng )、王(wáng )圣(shèng )诬(wū )罔(wǎng )之(zhī )状(zhuàng )。帝(dì )既(jì )不(bú )从(cóng ),而(ér )丰(fēng )等(děng )陷(xiàn )以(yǐ )重(zhòng )罪(zuì ),下(xià )狱(yù )当(dāng )死(sǐ ),有(yǒu )诏(zhào )免(miǎn )官(guān )归(guī )本(běn )郡(jùn )。及(jí )济(jì )阴(yīn )王(wáng )立(lì ),是(shì )为(wéi )顺(shùn )帝(dì ),司(sī )空(kōng )张(zhāng )告(gào )辟(pì )之(zhī )。晧(hào )以(yǐ )翊(yì )世(shì )前(qián )讼(sòng )太(tài )子(zǐ )之(zhī )废(fèi ),荐(jiàn )为(wéi )议(yì )郎(láng )。翊(yì )世(shì )自(zì )以(yǐ )其(qí )功(gōng )不(bú )显(xiǎn ),耻(chǐ )于(yú )受(shòu )位(wèi ),自(zì )劾(hé )归(guī )。三(sān )公(gōng )比(bǐ )辟(pì ),不(bú )应(yīng )。尚(shàng )书(shū )仆(pú )射(shè )虞(yú )诩(xǔ )雅(yǎ )重(zhòng )之(zhī ),欲(yù )引(yǐn )与(yǔ )共(gòng )参(cān )朝(cháo )政(zhèng ),乃(nǎi )上(shàng )书(shū )荐(jiàn )之(zhī ),征(zhēng )拜(bài )议(yì )郎(láng )。后(hòu )尚(shàng )书(shū )令(lìng )左(zuǒ )雄(xióng )、仆(pú )射(shè )郭(guō )虔(qián )复(fù )举(jǔ )为(wéi )尚(shàng )书(shū )。在(zài )朝(cháo )正(zhèng )色(sè ),百(bǎi )僚(liáo )敬(jìng )之(zhī )。

栾(luán )巴(bā )字(zì )叔(shū )元(yuán ),魏(wèi )郡(jùn )内(nèi )黄(huáng )人(rén )也(yě )。好(hǎo )道(dào )。顺(shùn )帝(dì )世(shì ),以(yǐ )宦(huàn )者(zhě )给(gěi )事(shì )掖(yè )庭(tíng ),补(bǔ )黄(huáng )门(mén )令(lìng ),非(fēi )其(qí )好(hǎo )也(yě )。性(xìng )质(zhì )直(zhí ),学(xué )览(lǎn )经(jīng )典(diǎn ),虽(suī )在(zài )中(zhōng )官(guān ),不(bú )与(yǔ )诸(zhū )常(cháng )侍(shì )交(jiāo )接(jiē )。后(hòu )阳(yáng )气(qì )通(tōng )暢(chàng ),白(bái )上(shàng )乞(qǐ )退(tuì ),擢(zhuó )拜(bài )郎(láng )中(zhōng ),四(sì )迁(qiān )桂(guì )杨(yáng )太(tài )守(shǒu )。以(yǐ )郡(jùn )处(chù )南(nán )垂(chuí ),不(bú )闲(xián )典(diǎn )训(xùn ),为(wéi )吏(lì )人(rén )定(dìng )婚(hūn )姻(yīn )丧(sàng )纪(jì )之(zhī )礼(lǐ ),兴(xìng )立(lì )学(xué )校(xiào ),以(yǐ )奖(jiǎng )进(jìn )之(zhī )。虽(suī )干(gàn )吏(lì )卑(bēi )末(mò ),皆(jiē )课(kè )令(lìng )习(xí )读(dú ),程(chéng )试(shì )殿(diàn )最(zuì ),随(suí )能(néng )升(shēng )授(shòu )。政(zhèng )事(shì )明(míng )察(chá )。视(shì )事(shì )七(qī )年(nián ),以(yǐ )病(bìng )乞(qǐ )骸(hái )骨(gǔ )。

荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )李(lǐ )固(gù )荐(jiàn )巴(bā )治(zhì )迹(jì ),征(zhēng )拜(bài )议(yì )郎(láng ),守(shǒu )光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū ),与(yǔ )杜(dù )乔(qiáo )、周(zhōu )举(jǔ )等(děng )八(bā )人(rén )徇(xùn )行(háng )州(zhōu )郡(jùn )。

巴(bā )使(shǐ )徐(xú )州(zhōu )还(hái ),再(zài )迁(qiān )豫(yù )章(zhāng )太(tài )守(shǒu )。郡(jùn )土(tǔ )多(duō )山(shān )川(chuān )鬼(guǐ )怪(guài ),小(xiǎo )人(rén )常(cháng )破(pò )赀(zī )产(chǎn )以(yǐ )祈(qí )祷(dǎo )。巴(bā )素(sù )有(yǒu )道(dào )术(shù ),能(néng )役(yì )鬼(guǐ )神(shén ),乃(nǎi )悉(xī )毁(huǐ )坏(huài )房(fáng )祀(sì ),剪(jiǎn )理(lǐ )奸(jiān )巫(wū ),于(yú )是(shì )妖(yāo )异(yì )自(zì )消(xiāo )。百(bǎi )姓(xìng )始(shǐ )颇(pō )为(wéi )惧(jù ),终(zhōng )皆(jiē )安(ān )之(zhī )。迁(qiān )沛(pèi )相(xiàng )。所(suǒ )在(zài )有(yǒu )绩(jì ),征(zhēng )拜(bài )尚(shàng )书(shū )。会(huì )帝(dì )崩(bēng ),营(yíng )起(qǐ )宪(xiàn )陵(líng )。陵(líng )左(zuǒ )右(yòu )或(huò )有(yǒu )小(xiǎo )人(rén )坟(fén )冢(zhǒng ),主(zhǔ )者(zhě )欲(yù )有(yǒu )所(suǒ )侵(qīn )毁(huǐ ),巴(bā )连(lián )上(shàng )书(shū )苦(kǔ )谏(jiàn )。时(shí )梁(liáng )太(tài )后(hòu )临(lín )朝(cháo ),诏(zhào )诘(jié )巴(bā )曰(yuē ):“大(dà )行(háng )皇(huáng )帝(dì )晏(yàn )驾(jià )有(yǒu )日(rì ),卜(bo )择(zé )陵(líng )园(yuán ),务(wù )从(cóng )省(shěng )约(yuē ),茔(yíng )域(yù )所(suǒ )极(jí ),裁(cái )二(èr )十(shí )顷(qǐng ),而(ér )巴(bā )虚(xū )言(yán )主(zhǔ )者(zhě )坏(huài )人(rén )冢(zhǒng )墓(mù )。事(shì )既(jì )非(fēi )实(shí ),寝(qǐn )不(bú )报(bào )下(xià ),巴(bā )犹(yóu )固(gù )遂(suí )其(qí )愚(yú ),复(fù )上(shàng )诽(fěi )谤(bàng )。苟(gǒu )肆(sì )狂(kuáng )瞽(gǔ ),益(yì )不(bú )可(kě )长(zhǎng )。”巴(bā )坐(zuò )下(xià )狱(yù ),抵(dǐ )罪(zuì ),禁(jìn )锢(gù )还(hái )家(jiā )。

二(èr )十(shí )余(yú )年(nián ),灵(líng )帝(dì )即(jí )位(wèi ),大(dà )将(jiāng )军(jūn )窦(dòu )武(wǔ )、太(tài )傅(fù )陈(chén )蕃(fān )辅(fǔ )政(zhèng ),征(zhēng )拜(bài )议(yì )郎(láng )。蕃(fān )、武(wǔ )被(bèi )诛(zhū ),巴(bā )以(yǐ )其(qí )党(dǎng ),复(fù )谪(zhé )为(wéi )永(yǒng )昌(chāng )太(tài )守(shǒu )。以(yǐ )功(gōng )自(zì )劾(hé ),辞(cí )病(bìng )不(bú )行(háng ),上(shàng )书(shū )极(jí )谏(jiàn ),理(lǐ )陈(chén )、窦(dòu )之(zhī )冤(yuān )。帝(dì )怒(nù ),下(xià )诏(zhào )切(qiē )责(zé ),收(shōu )付(fù )廷(tíng )尉(wèi )。巴(bā )自(zì )杀(shā )。子(zǐ )贺(hè ),官(guān )至(zhì )云(yún )中(zhōng )太(tài )守(shǒu )。

刘(liú )陶(táo )字(zì )子(zǐ )奇(qí ),一(yī )名(míng )伟(wěi ),颍(yǐng )川(chuān )颍(yǐng )阴(yīn )人(rén ),济(jì )北(běi )贞(zhēn )王(wáng )勃(bó )之(zhī )后(hòu )。陶(táo )为(wéi )人(rén )居(jū )简(jiǎn ),不(bú )修(xiū )上(shàng )节(jiē )。所(suǒ )与(yǔ )交(jiāo )友(yǒu ),必(bì )也(yě )同(tóng )志(zhì )。好(hǎo )尚(shàng )或(huò )殊(shū ),富(fù )贵(guì )不(bú )求(qiú )合(hé );情(qíng )趣(qù )苟(gǒu )同(tóng ),贫(pín )贱(jiàn )不(bú )易(yì )意(yì )。同(tóng )宗(zōng )刘(liú )恺(kǎi ),以(yǐ )雅(yǎ )德(dé )知(zhī )名(míng ),独(dú )深(shēn )器(qì )陶(táo )。

时(shí ),大(dà )将(jiāng )军(jūn )梁(liáng )冀(jì )专(zhuān )朝(cháo ),而(ér )桓(huán )帝(dì )无(wú )子(zǐ ),连(lián )岁(suì )荒(huāng )饥(jī ),灾(zāi )异(yì )数(shù )见(jiàn )。陶(táo )时(shí )游(yóu )太(tài )学(xué ),乃(nǎi )上(shàng )疏(shū )陈(chén )事(shì )曰(yuē ):

臣(chén )闻(wén )人(rén )非(fēi )天(tiān )地(dì )无(wú )以(yǐ )为(wéi )生(shēng ),天(tiān )地(dì )非(fēi )人(rén )无(wú )以(yǐ )为(wéi )灵(líng ),是(shì )故(gù )帝(dì )非(fēi )人(rén )不(bú )立(lì ),人(rén )非(fēi )帝(dì )不(bú )宁(níng )。夫(fū )天(tiān )之(zhī )与(yǔ )帝(dì ),帝(dì )之(zhī )与(yǔ )人(rén ),犹(yóu )头(tóu )之(zhī )与(yǔ )足(zú ),相(xiàng )须(xū )而(ér )行(háng )也(yě )。伏(fú )惟(wéi )陛(bì )下(xià )年(nián )隆(lóng )德(dé )茂(mào ),中(zhōng )天(tiān )称(chēng )号(hào ),袭(xí )常(cháng )存(cún )之(zhī )庆(qìng ),循(xún )不(bú )易(yì )之(zhī )制(zhì ),目(mù )不(bú )视(shì )鸣(míng )条(tiáo )之(zhī )事(shì ),耳(ěr )不(bú )闻(wén )檀(tán )车(chē )之(zhī )声(shēng ),天(tiān )灾(zāi )不(bú )有(yǒu )痛(tòng )于(yú )肌(jī )肤(fū ),震(zhèn )食(shí )不(bú )即(jí )损(sǔn )于(yú )圣(shèng )体(tǐ ),故(gù )蔑(miè )三(sān )光(guāng )之(zhī )谬(miù ),轻(qīng )上(shàng )天(tiān )之(zhī )怒(nù )。伏(fú )念(niàn )高(gāo )祖(zǔ )之(zhī )起(qǐ ),始(shǐ )自(zì )布(bù )衣(yī ),拾(shí )暴(bào )秦(qín )之(zhī )敞(chǎng ),追(zhuī )亡(wáng )周(zhōu )之(zhī )鹿(lù ),合(hé )散(sàn )扶(fú )伤(shāng ),克(kè )成(chéng )帝(dì )业(yè )。功(gōng )既(jì )显(xiǎn )矣(yǐ ),勤(qín )亦(yì )至(zhì )矣(yǐ )。流(liú )福(fú )遣(qiǎn )祚(zuò ),至(zhì )于(yú )陛(bì )下(xià )。陛(bì )下(xià )既(jì )不(bú )能(néng )增(zēng )明(míng )烈(liè )考(kǎo )之(zhī )轨(guǐ ),而(ér )忽(hū )高(gāo )祖(zǔ )之(zhī )勤(qín ),妄(wàng )假(jiǎ )利(lì )器(qì ),委(wěi )授(shòu )国(guó )柄(bǐng ),使(shǐ )群(qún )丑(chǒu )刑(xíng )隶(lì ),芟(shān )刈(yì )小(xiǎo )民(mín ),雕(diāo )敞(chǎng )诸(zhū )夏(xià ),虐(nuè )流(liú )远(yuǎn )近(jìn ),故(gù )天(tiān )降(jiàng )众(zhòng )异(yì ),以(yǐ )戒(jiè )陛(bì )下(xià )。陛(bì )下(xià )不(bú )悟(wù ),而(ér )竞(jìng )令(lìng )虎(hǔ )豹(bào )窟(kū )于(yú )ED47场(chǎng ),豺(chái )狼(láng )乳(rǔ )于(yú )春(chūn )囿(yòu )。斯(sī )岂(qǐ )唐(táng )咨(zī )禹(yǔ )、稷(jì ),益(yì )典(diǎn )朕(zhèn )虞(yú ),议(yì )物(wù )赋(fù )土(tǔ )蒸(zhēng )民(mín )之(zhī )意(yì )哉(zāi )?又(yòu )今(jīn )牧(mù )守(shǒu )长(zhǎng )吏(lì ),上(shàng )下(xià )交(jiāo )竟(jìng );封(fēng )豕(shǐ )长(zhǎng )蛇(shé ),蚕(cán )食(shí )天(tiān )下(xià );货(huò )殖(zhí )者(zhě )为(wéi )穷(qióng )冤(yuān )之(zhī )魂(hún ),贫(pín )馁(něi )者(zhě )作(zuò )饥(jī )寒(hán )之(zhī )鬼(guǐ );高(gāo )门(mén )获(huò )东(dōng )观(guān )之(zhī )辜(gū ),丰(fēng )室(shì )罗(luó )妖(yāo )叛(pàn )之(zhī )罪(zuì );死(sǐ )者(zhě )悲(bēi )于(yú )窀(zhūn )穸(xī ),生(shēng )者(zhě )戚(qī )于(yú )朝(cháo )野(yě ):是(shì )愚(yú )臣(chén )所(suǒ )为(wéi )咨(zī )嗟(jiē )长(zhǎng )怀(huái )叹(tàn )息(xī )者(zhě )也(yě )。且(qiě )秦(qín )之(zhī )将(jiāng )亡(wáng ),正(zhèng )谏(jiàn )者(zhě )诛(zhū ),谀(yú )进(jìn )者(zhě )赏(shǎng ),嘉(jiā )言(yán )结(jié )于(yú )忠(zhōng )舌(shé ),国(guó )命(mìng )出(chū )于(yú )谗(chán )口(kǒu ),擅(shàn )阎(yán )乐(lè )于(yú )咸(xián )阳(yáng ),授(shòu )赵(zhào )高(gāo )以(yǐ )车(chē )府(fǔ )。权(quán )去(qù )已(yǐ )而(ér )不(bú )知(zhī ),威(wēi )离(lí )身(shēn )而(ér )不(bú )顾(gù )。古(gǔ )今(jīn )一(yī )揆(kuí ),成(chéng )败(bài )同(tóng )势(shì )。原(yuán )陛(bì )下(xià )远(yuǎn )览(lǎn )强(qiáng )秦(qín )之(zhī )倾(qīng ),近(jìn )察(chá )哀(āi )、平(píng )之(zhī )变(biàn ),得(dé )失(shī )昭(zhāo )然(rán ),祸(huò )福(fú )可(kě )见(jiàn )。

臣(chén )又(yòu )闻(wén )危(wēi )非(fēi )仁(rén )不(bú )扶(fú ),乱(luàn )非(fēi )智(zhì )不(bú )救(jiù ),故(gù )武(wǔ )丁(dīng )得(dé )傅(fù )说(shuō ),以(yǐ )消(xiāo )鼎(dǐng )雉(zhì )之(zhī )灾(zāi ),周(zhōu )宣(xuān )用(yòng )申(shēn )、甫(fǔ ),以(yǐ )济(jì )夷(yí )、厉(lì )之(zhī )荒(huāng )。窃(qiè )见(jiàn )故(gù )冀(jì )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )南(nán )阳(yáng )朱(zhū )穆(mù ),前(qián )乌(wū )桓(huán )校(xiào )尉(wèi )臣(chén )同(tóng )郡(jùn )李(lǐ )膺(yīng ),皆(jiē )履(lǚ )正(zhèng )清(qīng )平(píng ),贞(zhēn )高(gāo )绝(jué )俗(sú )。穆(mù )前(qián )在(zài )冀(jì )州(zhōu ),奉(fèng )宪(xiàn )操(cāo )平(píng ),摧(cuī )破(pò )奸(jiān )党(dǎng ),扫(sǎo )清(qīng )万(wàn )里(lǐ )。膺(yīng )历(lì )典(diǎn )牧(mù )守(shǒu ),正(zhèng )身(shēn )率(lǜ )下(xià ),及(jí )掌(zhǎng )戎(róng )马(mǎ ),威(wēi )扬(yáng )朔(shuò )北(běi )。斯(sī )实(shí )中(zhōng )兴(xìng )之(zhī )良(liáng )佐(zuǒ ),国(guó )家(jiā )之(zhī )柱(zhù )臣(chén )也(yě )。宜(yí )还(hái )本(běn )朝(cháo ),挟(jiā )辅(fǔ )王(wáng )室(shì ),上(shàng )齐(qí )七(qī )燿(shuò ),下(xià )镇(zhèn )万(wàn )国(guó )。臣(chén )敢(gǎn )吐(tǔ )不(bú )时(shí )之(zhī )义(yì )于(yú )讳(huì )言(yán )之(zhī )朝(cháo ),犹(yóu )冰(bīng )霜(shuāng )见(jiàn )日(rì ),必(bì )至(zhì )消(xiāo )灭(miè )。臣(chén )始(shǐ )悲(bēi )天(tiān )下(xià )之(zhī )可(kě )悲(bēi ),今(jīn )天(tiān )下(xià )亦(yì )悲(bēi )臣(chén )之(zhī )愚(yú )惑(huò )也(yě )。

书(shū )奏(zòu )不(bú )省(shěng )。

时(shí ),有(yǒu )上(shàng )书(shū )言(yán )人(rén )以(yǐ )货(huò )轻(qīng )钱(qián )薄(báo ),故(gù )致(zhì )贫(pín )困(kùn ),宜(yí )改(gǎi )铸(zhù )大(dà )钱(qián )。事(shì )下(xià )四(sì )府(fǔ )群(qún )僚(liáo )及(jí )太(tài )学(xué )能(néng )言(yán )之(zhī )士(shì )。陶(táo )上(shàng )议(yì )曰(yuē ):

圣(shèng )王(wáng )承(chéng )天(tiān )制(zhì )物(wù ),与(yǔ )人(rén )行(háng )止(zhǐ ),建(jiàn )功(gōng )则(zé )众(zhòng )悦(yuè )其(qí )事(shì ),兴(xìng )戎(róng )而(ér )师(shī )乐(lè )其(qí )旅(lǚ )。是(shì )故(gù )灵(líng )台(tái )有(yǒu )子(zǐ )来(lái )之(zhī )人(rén ),武(wǔ )旅(lǚ )有(yǒu )凫(fú )藻(zǎo )之(zhī )士(shì ),皆(jiē )举(jǔ )合(hé )时(shí )宜(yí ),动(dòng )顺(shùn )人(rén )道(dào )也(yě )。臣(chén )伏(fú )读(dú )铸(zhù )钱(qián )之(zhī )诏(zhào ),平(píng )轻(qīng )重(zhòng )之(zhī )议(yì ),访(fǎng )覃(tán )幽(yōu )微(wēi ),不(bú )遗(yí )穷(qióng )贱(jiàn ),是(shì )以(yǐ )藿(huò )食(shí )之(zhī )人(rén ),谬(miù )延(yán )逮(dǎi )及(jí )。

盖(gài )以(yǐ )为(wéi )当(dāng )今(jīn )之(zhī )忧(yōu ),不(bú )在(zài )于(yú )货(huò ),在(zài )乎(hū )民(mín )饥(jī )。夫(fū )生(shēng )养(yǎng )之(zhī )道(dào ),先(xiān )食(shí )后(hòu )货(huò )。是(shì )以(yǐ )先(xiān )王(wáng )观(guān )象(xiàng )育(yù )物(wù ),敬(jìng )授(shòu )民(mín )时(shí ),使(shǐ )男(nán )不(bú )逋(bū )亩(mǔ ),女(nǚ )不(bú )下(xià )机(jī )。故(gù )君(jūn )臣(chén )之(zhī )道(dào )行(háng ),王(wáng )路(lù )之(zhī )教(jiāo )通(tōng )。由(yóu )是(shì )言(yán )之(zhī ),食(shí )者(zhě )乃(nǎi )有(yǒu )国(guó )之(zhī )所(suǒ )宝(bǎo ),生(shēng )民(mín )之(zhī )至(zhì )贵(guì )也(yě )。窃(qiè )见(jiàn )比(bǐ )年(nián )已(yǐ )来(lái ),良(liáng )苗(miáo )尽(jìn )于(yú )蝗(huáng )螟(míng )之(zhī )口(kǒu ),杼(zhù )柚(yòu )空(kōng )于(yú )公(gōng )私(sī )之(zhī )求(qiú ),所(suǒ )急(jí )朝(cháo )夕(xī )之(zhī )餐(cān ),所(suǒ )患(huàn )靡(mí )E827之(zhī )事(shì ),岂(qǐ )谓(wèi )钱(qián )货(huò )之(zhī )厚(hòu )薄(báo ),铢(zhū )两(liǎng )之(zhī )轻(qīng )重(zhòng )哉(zāi )?就(jiù )使(shǐ )当(dāng )今(jīn )沙(shā )砾(lì )化(huà )为(wéi )南(nán )金(jīn ),瓦(wǎ )石(shí )变(biàn )为(wéi )和(hé )玉(yù ),使(shǐ )百(bǎi )姓(xìng )渴(kě )无(wú )所(suǒ )饮(yǐn ),饥(jī )无(wú )所(suǒ )食(shí ),虽(suī )皇(huáng )、羲(xī )之(zhī )纯(chún )德(dé ),唐(táng )、虞(yú )之(zhī )文(wén )明(míng ),犹(yóu )不(bú )能(néng )以(yǐ )保(bǎo )萧(xiāo )墙(qiáng )之(zhī )内(nèi )也(yě )。盖(gài )民(mín )可(kě )百(bǎi )年(nián )无(wú )货(huò ),不(bú )可(kě )一(yī )朝(cháo )有(yǒu )饥(jī ),故(gù )食(shí )为(wéi )至(zhì )急(jí )也(yě )。议(yì )者(zhě )不(bú )达(dá )农(nóng )殖(zhí )之(zhī )本(běn ),多(duō )言(yán )铸(zhù )冶(yě )之(zhī )便(biàn ),或(huò )欲(yù )因(yīn )缘(yuán )行(háng )诈(zhà ),以(yǐ )贾(jiǎ )国(guó )利(lì )。国(guó )利(lì )将(jiāng )尽(jìn ),取(qǔ )者(zhě )争(zhēng )竞(jìng ),造(zào )铸(zhù )之(zhī )端(duān )于(yú )是(shì )乎(hū )生(shēng )。盖(gài )万(wàn )人(rén )铸(zhù )之(zhī ),一(yī )人(rén )夺(duó )之(zhī ),犹(yóu )不(bú )能(néng )给(gěi );况(kuàng )今(jīn )一(yī )人(rén )铸(zhù )之(zhī ),则(zé )万(wàn )人(rén )夺(duó )之(zhī )乎(hū )?虽(suī )以(yǐ )阴(yīn )阳(yáng )为(wéi )炭(tàn ),万(wàn )物(wù )为(wéi )铜(tóng ),役(yì )不(bú )食(shí )之(zhī )民(mín ),使(shǐ )不(bú )饥(jī )之(zhī )士(shì ),犹(yóu )不(bú )能(néng )足(zú )无(wú )CA75之(zhī )求(qiú )也(yě )。夫(fū )欲(yù )民(mín )殷(yīn )财(cái )阜(fù ),要(yào )在(zài )纸(zhǐ )役(yì )禁(jìn )夺(duó ),则(zé )百(bǎi )姓(xìng )不(bú )劳(láo )饵(ěr )足(zú )。陛(bì )掀(xiān )圣(shèng )灯(dēng ),愍(mǐn )海(hǎi )内(nèi )之(zhī )忧(yōu )戚(qī ),伤(shāng )天(tiān )下(xià )之(zhī )艰(jiān )难(nán ),欲(yù )铸(zhù )钱(qián )齐(qí )货(huò )以(yǐ )救(jiù )其(qí )敞(chǎng ),此(cǐ )犹(yóu )养(yǎng )鱼(yú )沸(fèi )鼎(dǐng )之(zhī )中(zhōng ),栖(qī )鸟(niǎo )烈(liè )火(huǒ )之(zhī )上(shàng )。水(shuǐ )木(mù )本(běn )鱼(yú )鸟(niǎo )之(zhī )所(suǒ )生(shēng )也(yě ),用(yòng )之(zhī )不(bú )时(shí ),必(bì )至(zhì )焦(jiāo )烂(làn )。愿(yuàn )陛(bì )下(xià )宽(kuān )锲(qiè )薄(báo )之(zhī )禁(jìn ),后(hòu )冶(yě )铸(zhù )之(zhī )议(yì ),听(tīng )民(mín )庶(shù )之(zhī )谣(yáo )吟(yín ),问(wèn )路(lù )叟(sǒu )之(zhī )所(suǒ )忧(yōu ),瞰(kàn )三(sān )光(guāng )之(zhī )文(wén )耀(yào ),视(shì )山(shān )河(hé )之(zhī )分(fèn )流(liú )。天(tiān )下(xià )之(zhī )心(xīn ),国(guó )家(jiā )大(dà )事(shì ),粲(càn )然(rán )皆(jiē )见(jiàn ),无(wú )有(yǒu )遗(yí )惑(huò )者(zhě )矣(yǐ )。

臣(chén )尝(cháng )诵(sòng )《诗(shī )》,至(zhì )于(yú )鸿(hóng )雁(yàn )于(yú )野(yě )之(zhī )劳(láo ),哀(āi )勤(qín )堵(dǔ )之(zhī )事(shì ),每(měi )喟(kuì )尔(ěr )长(zhǎng )怀(huái ),中(zhōng )篇(piān )而(ér )叹(tàn )。近(jìn )听(tīng )征(zhēng )夫(fū )饥(jī )劳(láo )之(zhī )声(shēng ),甚(shèn )于(yú )斯(sī )歌(gē )。是(shì )以(yǐ )追(zhuī )悟(wù )四(sì )妇(fù )吟(yín )鲁(lǔ )之(zhī )忧(yōu ),始(shǐ )于(yú )此(cǐ )乎(hū )?见(jiàn )白(bái )驹(jū )之(zhī )意(yì ),屏(píng )营(yíng )傍(bàng )徨(huáng ),不(bú )能(néng )监(jiān )寐(mèi )。伏(fú )念(niàn )当(dāng )今(jīn )地(dì )广(guǎng )而(ér )不(bú )得(dé )耕(gēng ),民(mín )众(zhòng )而(ér )无(wú )所(suǒ )食(shí )。群(qún )小(xiǎo )竞(jìng )进(jìn ),秉(bǐng )国(guó )之(zhī )位(wèi ),鹰(yīng )扬(yáng )天(tiān )下(xià ),乌(wū )抄(chāo )求(qiú )饱(bǎo ),吞(tūn )肌(jī )及(jí )骨(gǔ ),并(bìng )释(shì )无(wú )CA75。诚(chéng )恐(kǒng )卒(zú )有(yǒu )役(yì )夫(fū )穷(qióng )匠(jiàng ),起(qǐ )于(yú )板(bǎn )筑(zhù )之(zhī )间(jiān ),投(tóu )斤(jīn )攘(rǎng )臂(bì ),登(dēng )高(gāo )远(yuǎn )呼(hū ),使(shǐ )愁(chóu )怨(yuàn )之(zhī )民(mín ),响(xiǎng )应(yīng )云(yún )合(hé ),八(bā )方(fāng )分(fèn )崩(bēng ),中(zhōng )夏(xià )鱼(yú )渍(zì )。虽(suī )方(fāng )尺(chǐ )之(zhī )钱(qián )。何(hé )能(néng )有(yǒu )救(jiù )!其(qí )危(wēi )犹(yóu )举(jǔ )函(hán )牛(niú )之(zhī )鼎(dǐng ),絓(guà )纤(xiān )枯(kū )之(zhī )末(mò ),诗(shī )人(rén )所(suǒ )以(yǐ )眷(juàn )袒(tǎn )顾(gù )之(zhī ),潸(shān )焉(yān )出(chū )涕(tì )者(zhě )也(yě )。

臣(chén )东(dōng )野(yě )狂(kuáng )暗(àn ),不(bú )达(dá )大(dà )义(yì ),缘(yuán )广(guǎng )及(jí )之(zhī )时(shí ),对(duì )过(guò )所(suǒ )问(wèn ),知(zhī )必(bì )以(yǐ )身(shēn )脂(zhī )鼎(dǐng )镬(huò ),为(wéi )天(tiān )下(xià )笑(xiào )。

帝(dì )竟(jìng )不(bú )铸(zhù )钱(qián )。

后(hòu )陶(táo )举(jǔ )孝(xiào )廉(lián ),除(chú )顺(shùn )阳(yáng )长(zhǎng )。县(xiàn )多(duō )奸(jiān )猾(huá ),陶(táo )到(dào )官(guān ),宣(xuān )募(mù )吏(lì )民(mín )有(yǒu )气(qì )力(lì )勇(yǒng )猛(měng ),能(néng )以(yǐ )死(sǐ )易(yì )生(shēng )者(zhě ),不(bú )拘(jū )亡(wáng )命(mìng )奸(jiān )臧(zāng ),于(yú )是(shì )剽(piāo )轻(qīng )剑(jiàn )客(kè )之(zhī )徒(tú )过(guò )晏(yàn )等(děng )十(shí )余(yú )人(rén ),皆(jiē )来(lái )应(yīng )募(mù )。陶(táo )责(zé )其(qí )先(xiān )过(guò ),要(yào )以(yǐ )后(hòu )效(xiào ),使(shǐ )各(gè )结(jié )所(suǒ )厚(hòu )少(shǎo )年(nián ),得(dé )数(shù )百(bǎi )人(rén ),皆(jiē )严(yán )兵(bīng )待(dài )命(mìng )。于(yú )是(shì )复(fù )案(àn )奸(jiān )轨(guǐ ),所(suǒ )发(fā )若(ruò )神(shén )。以(yǐ )病(bìng )免(miǎn ),吏(lì )民(mín )思(sī )而(ér )歌(gē )之(zhī )曰(yuē ):“邑(yì )然(rán )不(bú )乐(lè ),思(sī )我(wǒ )刘(liú )君(jūn )。何(hé )时(shí )复(fù )来(lái ),安(ān )此(cǐ )下(xià )民(mín )。”

陶(táo )明(míng )《尚(shàng )书(shū )》、《春(chūn )秋(qiū )》,为(wéi )之(zhī )训(xùn )诂(gǔ )。推(tuī )三(sān )家(jiā )《尚(shàng )书(shū )》及(jí )古(gǔ )文(wén ),是(shì )正(zhèng )文(wén )字(zì )七(qī )百(bǎi )余(yú )事(shì ),名(míng )曰(yuē )《中(zhōng )文(wén )尚(shàng )书(shū )》。

顷(qǐng )之(zhī ),拜(bài )侍(shì )御(yù )史(shǐ )。灵(líng )帝(dì )宿(xiǔ )闻(wén )其(qí )名(míng ),数(shù )引(yǐn )纳(nà )之(zhī )。时(shí ),巨(jù )鹿(lù )张(zhāng )角(jiǎo )伪(wěi )托(tuō )大(dà )道(dào ),妖(yāo )惑(huò )小(xiǎo )民(mín ),陶(táo )与(yǔ )奉(fèng )车(chē )都(dōu )尉(wèi )乐(lè )松(sōng )、议(yì )郎(láng )袁(yuán )贡(gòng )连(lián )名(míng )上(shàng )疏(shū )言(yán )之(zhī ),曰(yuē ):

圣(shèng )王(wáng )以(yǐ )天(tiān )下(xià )耳(ěr )目(mù )为(wéi )视(shì )听(tīng ),故(gù )能(néng )无(wú )不(bú )闻(wén )见(jiàn )。今(jīn )张(zhāng )角(jiǎo )支(zhī )党(dǎng )不(bú )可(kě )胜(shèng )计(jì )。前(qián )司(sī )徒(tú )杨(yáng )赐(cì )奏(zòu )下(xià )诏(zhào )书(shū ),切(qiē )敕(chì )州(zhōu )郡(jùn ),护(hù )送(sòng )流(liú )民(mín ),会(huì )赐(cì )去(qù )位(wèi ),不(bú )复(fù )捕(bǔ )录(lù )。虽(suī )会(huì )赦(shè )令(lìng ),而(ér )谋(móu )不(bú )解(jiě )散(sàn )。四(sì )方(fāng )私(sī )言(yán ),云(yún )角(jiǎo )等(děng )窃(qiè )入(rù )京(jīng )师(shī ),觇(chān )视(shì )朝(cháo )政(zhèng ),鸟(niǎo )声(shēng )兽(shòu )心(xīn ),私(sī )共(gòng )鸣(míng )呼(hū )。州(zhōu )郡(jùn )忌(jì )讳(huì ),不(bú )欲(yù )闻(wén )之(zhī ),但(dàn )更(gèng )相(xiàng )告(gào )语(yǔ ),莫(mò )肯(kěn )公(gōng )文(wén )。宜(yí )下(xià )明(míng )诏(zhào ),重(zhòng )募(mù )角(jiǎo )等(děng ),赏(shǎng )以(yǐ )国(guó )土(tǔ )。有(yǒu )敢(gǎn )回(huí )避(bì ),与(yǔ )之(zhī )同(tóng )罪(zuì )。

帝(dì )殊(shū )不(bú )悟(wù ),方(fāng )诏(zhào )陶(táo )次(cì )第(dì )《春(chūn )秋(qiū )》条(tiáo )例(lì )。明(míng )年(nián ),张(zhāng )角(jiǎo )反(fǎn )乱(luàn ),海(hǎi )内(nèi )鼎(dǐng )沸(fèi ),帝(dì )思(sī )陶(táo )言(yán ),封(fēng )中(zhōng )陵(líng )乡(xiāng )侯(hóu ),三(sān )迁(qiān )尚(shàng )书(shū )令(lìng )。以(yǐ )所(suǒ )举(jǔ )将(jiāng )为(wéi )尚(shàng )书(shū ),难(nán )与(yǔ )齐(qí )列(liè ),乞(qǐ )从(cóng )冗(rǒng )散(sàn ),拜(bài )侍(shì )中(zhōng )。以(yǐ )数(shù )切(qiē )谏(jiàn ),以(yǐ )权(quán )臣(chén )所(suǒ )惮(dàn ),徙(xǐ )为(wéi )京(jīng )兆(zhào )尹(yǐn )。到(dào )职(zhí ),当(dāng )出(chū )修(xiū )宫(gōng )钱(qián )直(zhí )千(qiān )万(wàn ),陶(táo )既(jì )清(qīng )贫(pín ),而(ér )耻(chǐ )以(yǐ )钱(qián )买(mǎi )职(zhí ),称(chēng )疾(jí )不(bú )听(tīng )政(zhèng )。帝(dì )宿(xiǔ )重(zhòng )陶(táo )才(cái ),原(yuán )其(qí )罪(zuì ),征(zhēng )拜(bài )谏(jiàn )议(yì )大(dà )夫(fū )。

是(shì )时(shí ),天(tiān )下(xià )日(rì )危(wēi ),寇(kòu )贼(zéi )方(fāng )炽(chì ),陶(táo )忧(yōu )致(zhì )崩(bēng )乱(luàn ),复(fù )上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):

臣(chén )闻(wén )事(shì )之(zhī )急(jí )者(zhě )不(bú )能(néng )安(ān )言(yán ),心(xīn )之(zhī )痛(tòng )者(zhě )不(bú )能(néng )缓(huǎn )声(shēng )。窃(qiè )见(jiàn )天(tiān )下(xià )前(qián )遇(yù )张(zhāng )角(jiǎo )之(zhī )乱(luàn ),后(hòu )遭(zāo )边(biān )章(zhāng )之(zhī )寇(kòu ),每(měi )闻(wén )羽(yǔ )书(shū )告(gào )急(jí )之(zhī )声(shēng ),心(xīn )灼(zhuó )内(nèi )忍(rěn ),四(sì )体(tǐ )惊(jīng )竦(sǒng )。今(jīn )西(xī )羌(qiāng )逆(nì )类(lèi ),私(sī )署(shǔ )将(jiāng )帅(shuài ),皆(jiē )多(duō )段(duàn )DA5E时(shí )吏(lì ),晓(xiǎo )习(xí )战(zhàn )陈(chén ),识(shí )知(zhī )山(shān )川(chuān ),变(biàn )诈(zhà )万(wàn )端(duān )。臣(chén )常(cháng )惧(jù )其(qí )轻(qīng )出(chū )河(hé )东(dōng )、冯(féng )翊(yì ),抄(chāo )西(xī )军(jūn )之(zhī )后(hòu ),东(dōng )之(zhī )函(hán )谷(gǔ ),据(jù )厄(è )高(gāo )望(wàng )。今(jīn )果(guǒ )已(yǐ )攻(gōng )河(hé )东(dōng ),恐(kǒng )遂(suí )转(zhuǎn )更(gèng )豕(shǐ )突(tū )上(shàng )京(jīng )。如(rú )是(shì )则(zé )南(nán )道(dào )断(duàn )绝(jué ),车(chē )骑(qí )之(zhī )军(jūn )孤(gū )立(lì ),关(guān )东(dōng )破(pò )胆(dǎn ),四(sì )方(fāng )动(dòng )摇(yáo ),威(wēi )之(zhī )不(bú )来(lái ),叫(jiào )之(zhī )不(bú )应(yīng ),虽(suī )有(yǒu )田(tián )单(dān )、陈(chén )平(píng )之(zhī )策(cè ),计(jì )无(wú )所(suǒ )用(yòng )。臣(chén )前(qián )驿(yì )马(mǎ )上(shàng )便(biàn )宜(yí ),急(jí )绝(jué )诸(zhū )郡(jùn )赋(fù )调(diào ),冀(jì )尚(shàng )可(kě )安(ān )¨事(shì )付(fù )主(zhǔ )者(zhě ),留(liú )连(lián )至(zhì )今(jīn ),莫(mò )肯(kěn )求(qiú )间(jiān )。今(jīn )三(sān )郡(jùn )之(zhī )民(mín )皆(jiē )以(yǐ )奔(bēn )亡(wáng ),南(nán )出(chū )武(wǔ )关(guān ),北(běi )徙(xǐ )壶(hú )谷(gǔ ),冰(bīng )解(jiě )风(fēng )散(sàn ),唯(wéi )恐(kǒng )在(zài )后(hòu )。今(jīn )共(gòng )存(cún )者(zhě )尚(shàng )十(shí )三(sān )四(sì ),军(jūn )吏(lì )士(shì )民(mín )悲(bēi )愁(chóu )相(xiàng )守(shǒu ),民(mín )有(yǒu )百(bǎi )走(zǒu )退(tuì )死(sǐ )之(zhī )心(xīn ),而(ér )无(wú )一(yī )前(qián )斗(dòu )生(shēng )之(zhī )计(jì )。西(xī )寇(kòu )浸(jìn )前(qián ),去(qù )营(yíng )咫(zhǐ )尺(chǐ ),胡(hú )骑(qí )分(fèn )布(bù ),已(yǐ )至(zhì )诸(zhū )陵(líng )。将(jiāng )军(jūn )张(zhāng )温(wēn ),天(tiān )性(xìng )精(jīng )勇(yǒng ),而(ér )主(zhǔ )者(zhě )旦(dàn )夕(xī )迫(pò )促(cù ),军(jūn )无(wú )后(hòu )殿(diàn ),假(jiǎ )令(lìng )失(shī )利(lì ),其(qí )败(bài )不(bú )救(jiù )。臣(chén )自(zì )知(zhī )言(yán )数(shù )见(jiàn )厌(yàn ),而(ér )言(yán )不(bú )自(zì )裁(cái )者(zhě ),以(yǐ )为(wéi )国(guó )安(ān )则(zé )臣(chén )蒙(méng )其(qí )庆(qìng ),国(guó )危(wēi )则(zé )臣(chén )亦(yì )先(xiān )亡(wáng )也(yě )。谨(jǐn )复(fù )陈(chén )当(dāng )今(jīn )要(yào )急(jí )入(rù )事(shì ),乞(qǐ )须(xū )臾(yú )之(zhī )间(jiān ),深(shēn )垂(chuí )纳(nà )省(shěng )。

其(qí )八(bā )事(shì ),大(dà )较(jiào )言(yán )天(tiān )下(xià )大(dà )乱(luàn ),皆(jiē )由(yóu )宦(huàn )官(guān )。宦(huàn )官(guān )事(shì )急(jí ),共(gòng )谗(chán )陶(táo )曰(yuē ):“前(qián )张(zhāng )解(jiě )事(shì )发(fā ),诏(zhào )书(shū )示(shì )以(yǐ )威(wēi )恩(ēn ),自(zì )此(cǐ )以(yǐ )来(lái ),各(gè )各(gè )改(gǎi )悔(huǐ )。今(jīn )者(zhě )四(sì )方(fāng )安(ān )静(jìng ),而(ér )陶(táo )疾(jí )害(hài )圣(shèng )政(zhèng ),专(zhuān )言(yán )妖(yāo )孽(niè )。州(zhōu )郡(jùn )不(bú )上(shàng ),陶(táo )何(hé )缘(yuán )知(zhī )?疑(yí )陶(táo )与(yǔ )贼(zéi )通(tōng )情(qíng )。”于(yú )是(shì )收(shōu )陶(táo ),下(xià )黄(huáng )门(mén )北(běi )寺(sì )狱(yù ),掠(luě )按(àn )日(rì )急(jí )。陶(táo )自(zì )知(zhī )必(bì )死(sǐ ),对(duì )使(shǐ )者(zhě )曰(yuē ):“朝(cháo )廷(tíng )前(qián )封(fēng )臣(chén )云(yún )何(hé )?今(jīn )反(fǎn )受(shòu )邪(xié )谮(zèn ),恨(hèn )不(bú )与(yǔ )伊(yī )、吕(lǚ )同(tóng )畴(chóu ),而(ér )以(yǐ )三(sān )仁(rén )为(wéi )辈(bèi )。”遂(suí )闭(bì )气(qì )而(ér )死(sǐ ),天(tiān )下(xià )莫(mò )不(bú )痛(tòng )之(zhī )。

陶(táo )著(zhe )书(shū )数(shù )十(shí )万(wàn )言(yán ),又(yòu )作(zuò )《七(qī )曜(yào )论(lùn )》、《匡(kuāng )老(lǎo )子(zǐ )》、《反(fǎn )韩(hán )非(fēi )》、《复(fù )孟(mèng )轲(kē )》,及(jí )上(shàng )书(shū )言(yán )当(dāng )世(shì )便(biàn )事(shì )、条(tiáo )教(jiāo )、赋(fù )、奏(zòu )、书(shū )、记(jì )、辩(biàn )疑(yí ),凡(fán )百(bǎi )余(yú )篇(piān )。

时(shí ),司(sī )徒(tú )东(dōng )海(hǎi )陈(chén )耽(dān ),亦(yì )以(yǐ )非(fēi )罪(zuì )与(yǔ )陶(táo )俱(jù )死(sǐ ),耽(dān )以(yǐ )忠(zhōng )正(zhèng )称(chēng ),历(lì )位(wèi )三(sān )司(sī )。光(guāng )和(hé )五(wǔ )年(nián ),诏(zhào )公(gōng )卿(qīng )以(yǐ )谣(yáo )言(yán )举(jǔ )刺(cì )史(shǐ )、二(èr )千(qiān )石(shí )为(wéi )民(mín )蠹(dù )害(hài )者(zhě )。时(shí )太(tài )尉(wèi )许(xǔ )戫(yù )、司(sī )空(kōng )张(zhāng )济(jì )承(chéng )望(wàng )内(nèi )官(guān ),受(shòu )取(qǔ )货(huò )赂(lù ),其(qí )宦(huàn )者(zhě )子(zǐ )弟(dì )宾(bīn )客(kè ),虽(suī )贪(tān )污(wū )秽(huì )浊(zhuó ),皆(jiē )不(bú )敢(gǎn )问(wèn ),而(ér )虚(xū )纠(jiū )边(biān )远(yuǎn )小(xiǎo )郡(jùn )清(qīng )修(xiū )有(yǒu )惠(huì )化(huà )者(zhě )二(èr )十(shí )六(liù )人(rén )。吏(lì )人(rén )诣(yì )阙(què )陈(chén )诉(sù ),耽(dān )与(yǔ )议(yì )郎(láng )曹(cáo )操(cāo )上(shàng )言(yán ):“公(gōng )卿(qīng )所(suǒ )举(jǔ ),率(lǜ )党(dǎng )其(qí )私(sī ),所(suǒ )谓(wèi )放(fàng )鸱(chī )枭(xiāo )而(ér )囚(qiú )鸾(luán )凤(fèng )。”其(qí )言(yán )忠(zhōng )切(qiē ),帝(dì )以(yǐ )让(ràng )戫(yù )、济(jì ),由(yóu )是(shì )诸(zhū )坐(zuò )谣(yáo )言(yán )征(zhēng )者(zhě )悉(xī )拜(bài )议(yì )郎(láng )。宦(huàn )官(guān )怨(yuàn )之(zhī ),遂(suí )诬(wū )陷(xiàn )耽(dān )死(sǐ )狱(yù )中(zhōng )。

李(lǐ )云(yún )字(zì )行(háng )祖(zǔ ),甘(gān )陵(líng )人(rén )也(yě )。性(xìng )好(hǎo )学(xué ),善(shàn )阴(yīn )阳(yáng )。初(chū )举(jǔ )孝(xiào )廉(lián ),再(zài )迁(qiān )白(bái )马(mǎ )令(lìng )。

桓(huán )帝(dì )延(yán )熹(xī )二(èr )年(nián ),诛(zhū )大(dà )将(jiāng )军(jūn )梁(liáng )冀(jì ),而(ér )中(zhōng )常(cháng )侍(shì )单(dān )超(chāo )等(děng )五(wǔ )人(rén )皆(jiē )以(yǐ )诛(zhū )冀(jì )功(gōng )并(bìng )封(fēng )列(liè )侯(hóu ),专(zhuān )权(quán )选(xuǎn )举(jǔ )。又(yòu )立(lì )掖(yè )庭(tíng )民(mín )女(nǚ )D9F1氏(shì )为(wéi )皇(huáng )后(hòu ),数(shù )月(yuè )间(jiān ),后(hòu )家(jiā )封(fēng )者(zhě )四(sì )人(rén ),赏(shǎng )赐(cì )巨(jù )万(wàn )。是(shì )时(shí ),地(dì )数(shù )震(zhèn )裂(liè ),众(zhòng )灾(zāi )频(pín )降(jiàng )。云(yún )素(sù )刚(gāng ),忧(yōu )国(guó )将(jiāng )危(wēi ),心(xīn )不(bú )能(néng )忍(rěn ),乃(nǎi )露(lù )布(bù )上(shàng )书(shū ),移(yí )副(fù )三(sān )府(fǔ ),曰(yuē ):

臣(chén )闻(wén )皇(huáng )后(hòu )天(tiān )下(xià )母(mǔ ),德(dé )配(pèi )坤(kūn )灵(líng ),得(dé )其(qí )人(rén )则(zé )五(wǔ )氏(shì )来(lái )备(bèi ),不(bú )得(dé )其(qí )人(rén )则(zé )地(dì )动(dòng )摇(yáo )宫(gōng )。比(bǐ )年(nián )灾(zāi )异(yì ),可(kě )谓(wèi )多(duō )矣(yǐ ),皇(huáng )天(tiān )之(zhī )戒(jiè ),可(kě )谓(wèi )至(zhì )矣(yǐ )。高(gāo )祖(zǔ )受(shòu )命(mìng ),至(zhì )今(jīn )三(sān )百(bǎi )六(liù )十(shí )四(sì )岁(suì ),君(jūn )期(qī )一(yī )周(zhōu ),当(dāng )有(yǒu )黄(huáng )精(jīng )代(dài )见(jiàn ),姓(xìng )陈(chén )、项(xiàng )、虞(yú )、田(tián )、许(xǔ )氏(shì ),不(bú )可(kě )令(lìng )此(cǐ )人(rén )居(jū )太(tài )尉(wèi )、太(tài )傅(fù )典(diǎn )兵(bīng )之(zhī )官(guān )。举(jǔ )厝(cuò )至(zhì )重(zhòng ),不(bú )可(kě )不(bú )慎(shèn )。班(bān )功(gōng )行(háng )赏(shǎng ),宜(yí )应(yīng )其(qí )实(shí )。梁(liáng )冀(jì )虽(suī )持(chí )权(quán )专(zhuān )擅(shàn ),糯(nuò )流(liú )天(tiān )下(xià ),今(jīn )以(yǐ )罪(zuì )行(háng )诛(zhū ),犹(yóu )召(zhào )家(jiā )臣(chén )榏(yì )杀(shā )之(zhī )耳(ěr )。而(ér )猥(wěi )封(fēng )谋(móu )臣(chén )万(wàn )户(hù )以(yǐ )上(shàng ),高(gāo )祖(zǔ )闻(wén )之(zhī ),得(dé )无(wú )见(jiàn )非(fēi )?西(xī )钡(bèi )列(liè )将(jiāng ),得(dé )无(wú )解(jiě )体(tǐ )?孔(kǒng )子(zǐ )曰(yuē ):“帝(dì )者(zhě ),谛(dì )也(yě )。”今(jīn )官(guān )位(wèi )错(cuò )乱(luàn ),小(xiǎo )人(rén )谄(chǎn )进(jìn ),财(cái )货(huò )公(gōng )行(háng ),政(zhèng )化(huà )日(rì )损(sǔn ),尺(chǐ )一(yī )拜(bài )用(yòng )不(bú )经(jīng )御(yù )省(shěng )。是(shì )帝(dì )欲(yù )不(bú )谛(dì )乎(hū )?

帝(dì )得(dé )奏(zòu )震(zhèn )怒(nù ),下(xià )有(yǒu )司(sī )逮(dǎi )云(yún ),诏(zhào )尚(shàng )书(shū )都(dōu )护(hù )剑(jiàn )戟(jǐ )送(sòng )黄(huáng )门(mén )北(běi )寺(sì )狱(yù ),使(shǐ )中(zhōng )常(cháng )侍(shì )管(guǎn )霸(bà )与(yǔ )御(yù )史(shǐ )廷(tíng )尉(wèi )杂(zá )考(kǎo )之(zhī )。时(shí ),弘(hóng )农(nóng )五(wǔ )官(guān )掾(yuàn )杜(dù )众(zhòng )伤(shāng )云(yún )以(yǐ )忠(zhōng )谏(jiàn )获(huò )罪(zuì ),上(shàng )书(shū )愿(yuàn )与(yǔ )云(yún )同(tóng )日(rì )死(sǐ )。帝(dì )愈(yù )怒(nù ),遂(suí )并(bìng )下(xià )廷(tíng )尉(wèi )。大(dà )鸿(hóng )胪(lú )陈(chén )蕃(fān )上(shàng )疏(shū )救(jiù )云(yún )曰(yuē ):“李(lǐ )云(yún )所(suǒ )言(yán ),虽(suī )不(bú )识(shí )禁(jìn )忌(jì ),干(gàn )上(shàng )逆(nì )旨(zhǐ ),其(qí )意(yì )归(guī )于(yú )忠(zhōng )国(guó )而(ér )已(yǐ )。昔(xī )高(gāo )祖(zǔ )忍(rěn )周(zhōu )昌(chāng )不(bú )讳(huì )之(zhī )谏(jiàn ),成(chéng )帝(dì )赦(shè )朱(zhū )云(yún )腰(yāo )领(lǐng )之(zhī )诛(zhū )。今(jīn )日(rì )杀(shā )云(yún ),臣(chén )恐(kǒng )剖(pōu )心(xīn )之(zhī )讥(jī )即(jí )议(yì )于(yú )世(shì )矣(yǐ )。故(gù )敢(gǎn )触(chù )龙(lóng )鳞(lín ),冒(mào )昧(mèi )以(yǐ )请(qǐng )。”太(tài )常(cháng )杨(yáng )秉(bǐng )、洛(luò )阳(yáng )市(shì )长(zhǎng )沐(mù )茂(mào )、郎(láng )中(zhōng )上(shàng )官(guān )资(zī )并(bìng )上(shàng )疏(shū )请(qǐng )云(yún )。帝(dì )恚(huì )甚(shèn ),有(yǒu )司(sī )奏(zòu )以(yǐ )为(wéi )大(dà )不(bú )敬(jìng )。诏(zhào )切(qiē )责(zé )蕃(fān )、秉(bǐng ),免(miǎn )归(guī )田(tián )里(lǐ );茂(mào )、资(zī )贬(biǎn )秩(zhì )二(èr )等(děng )。时(shí ),帝(dì )在(zài )濯(zhuó )龙(lóng )池(chí ),管(guǎn )霸(bà )奏(zòu )云(yún )等(děng )事(shì )。霸(bà )诡(guǐ )言(yán )曰(yuē ):“李(lǐ )云(yún )野(yě )泽(zé )愚(yú )儒(rú ),杜(dù )众(zhòng )郡(jùn )中(zhōng )小(xiǎo )吏(lì ),出(chū )于(yú )狂(kuáng )戆(gàng ),不(bú )足(zú )加(jiā )罪(zuì )。”帝(dì )谓(wèi )霸(bà )曰(yuē ):“帝(dì )欲(yù )不(bú )谛(dì ),是(shì )何(hé )等(děng )语(yǔ ),而(ér )常(cháng )侍(shì )欲(yù )原(yuán )之(zhī )邪(xié )?”顾(gù )使(shǐ )小(xiǎo )黄(huáng )门(mén )可(kě )其(qí )奏(zòu ),云(yún )、众(zhòng )皆(jiē )死(sǐ )狱(yù )中(zhōng )。后(hòu )冀(jì )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )贾(jiǎ )琮(cóng )使(shǐ )行(háng )部(bù ),过(guò )祠(cí )云(yún )墓(mù ),刻(kè )石(shí )表(biǎo )之(zhī )。

论(lùn )曰(yuē ):礼(lǐ )有(yǒu )五(wǔ )谏(jiàn ),讽(fěng )为(wéi )上(shàng )。若(ruò )夫(fū )托(tuō )物(wù )见(jiàn )情(qíng ),因(yīn )文(wén )载(zǎi )旨(zhǐ ),使(shǐ )言(yán )之(zhī )者(zhě )无(wú )罪(zuì ),闻(wén )之(zhī )者(zhě )足(zú )以(yǐ )自(zì )戒(jiè ),贵(guì )在(zài )于(yú )意(yì )达(dá )言(yán )从(cóng ),理(lǐ )归(guī )乎(hū )正(zhèng )。曷(hé )其(qí )绞(jiǎo )讦(jié )摩(mó )上(shàng ),以(yǐ )C674沽(gū )成(chéng )名(míng )哉(zāi )?李(lǐ )云(yún )草(cǎo )茅(máo )之(zhī )生(shēng ),不(bú )识(shí )失(shī )身(shēn )之(zhī )义(yì ),遂(suí )乃(nǎi )露(lù )布(bù )帝(dì )者(zhě ),班(bān )檄(xí )三(sān )公(gōng ),至(zhì )于(yú )诛(zhū )死(sǐ )而(ér )不(bú )顾(gù ),斯(sī )岂(qǐ )古(gǔ )之(zhī )狂(kuáng )也(yě )!夫(fū )未(wèi )信(xìn )而(ér )谏(jiàn ),则(zé )以(yǐ )为(wéi )谤(bàng )己(jǐ ),故(gù )说(shuō )者(zhě )识(shí )其(qí )难(nán )焉(yān )。

刘(liú )瑜(yú )字(zì )季(jì )节(jiē ),广(guǎng )陵(líng )人(rén )也(yě )。高(gāo )祖(zǔ )父(fù )广(guǎng )陵(líng )靖(jìng )王(wáng )。父(fù )辩(biàn ),清(qīng )河(hé )太(tài )守(shǒu )。瑜(yú )少(shǎo )好(hǎo )经(jīng )学(xué ),尤(yóu )善(shàn )图(tú )谶(chèn )、天(tiān )文(wén )、历(lì )算(suàn )之(zhī )术(shù )。州(zhōu )郡(jùn )礼(lǐ )请(qǐng )不(bú )就(jiù )。

延(yán )熹(xī )八(bā )年(nián ),太(tài )尉(wèi )杨(yáng )秉(bǐng )举(jǔ )贤(xián )良(liáng )方(fāng )正(zhèng ),及(jí )到(dào )京(jīng )师(shī ),上(shàng )书(shū )陈(chén )事(shì )曰(yuē ):

臣(chén )瑜(yú )自(zì )念(niàn )东(dōng )国(guó )鄙(bǐ )陋(lòu ),得(dé )以(yǐ )丰(fēng )沛(pèi )枝(zhī )胤(yìn ),被(bèi )蒙(méng )复(fù )除(chú ),不(bú )给(gěi )卒(zú )伍(wǔ )。故(gù )太(tài )尉(wèi )杨(yáng )秉(bǐng )知(zhī )臣(chén )窃(qiè )窥(kuī )典(diǎn )籍(jí ),猥(wěi )见(jiàn )显(xiǎn )举(jǔ ),诚(chéng )冀(jì )臣(chén )愚(yú )直(zhí ),有(yǒu )补(bǔ )万(wàn )一(yī )。而(ér )秉(bǐng )忠(zhōng )谟(mó )不(bú )遂(suí ),命(mìng )先(xiān )朝(cháo )露(lù )。臣(chén )在(zài )下(xià )土(tǔ ),听(tīng )闻(wén )歌(gē )谣(yáo ),骄(jiāo )臣(chén )虐(nuè )政(zhèng )之(zhī )事(shì ),远(yuǎn )近(jìn )呼(hū )嗟(jiē )之(zhī )音(yīn ),窃(qiè )为(wéi )辛(xīn )楚(chǔ ),泣(qì )血(xuè )涟(lián )如(rú )。幸(xìng )得(dé )引(yǐn )录(lù ),备(bèi )答(dá )圣(shèng )问(wèn ),泄(xiè )写(xiě )至(zhì )情(qíng ),不(bú )敢(gǎn )庸(yōng )回(huí )。诚(chéng )愿(yuàn )陛(bì )下(xià )且(qiě )以(yǐ )须(xū )臾(yú )之(zhī )虑(lǜ ),览(lǎn )今(jīn )往(wǎng )之(zhī )事(shì ),人(rén )何(hé )为(wéi )咨(zī )嗟(jiē ),天(tiān )曷(hé )为(wéi )动(dòng )变(biàn )。

盖(gài )诸(zhū )侯(hóu )之(zhī )位(wèi ),上(shàng )法(fǎ )四(sì )七(qī ),垂(chuí )文(wén )炳(bǐng )燿(shuò ),关(guān )之(zhī )盛(shèng )衰(shuāi )者(zhě )也(yě )。今(jīn )中(zhōng )官(guān )邪(xié )孽(niè ),比(bǐ )肩(jiān )裂(liè )土(tǔ ),皆(jiē )竞(jìng )立(lì )胤(yìn )嗣(sì ),继(jì )体(tǐ )传(chuán )爵(jué ),或(huò )乞(qǐ )子(zǐ )疏(shū )属(shǔ ),或(huò )买(mǎi )兒(ér )市(shì )道(dào ),殆(dài )乖(guāi )开(kāi )国(guó )承(chéng )家(jiā )之(zhī )义(yì )。

古(gǔ )者(zhě )天(tiān )子(zǐ )一(yī )娶(qǔ )九(jiǔ )女(nǚ ),娣(dì )侄(zhí )有(yǒu )序(xù ),《河(hé )图(tú )》授(shòu )嗣(sì ),正(zhèng )在(zài )九(jiǔ )房(fáng )。今(jīn )女(nǚ )嬖(bì )令(lìng )色(sè ),充(chōng )积(jī )闺(guī )帷(wéi ),皆(jiē )当(dāng )盛(shèng )其(qí )玩(wán )饰(shì ),冗(rǒng )食(shí )空(kōng )宫(gōng ),劳(láo )散(sàn )精(jīng )神(shén ),生(shēng )长(zhǎng )六(liù )疾(jí )。此(cǐ )国(guó )之(zhī )费(fèi )也(yě ),生(shēng )之(zhī )伤(shāng )也(yě )。且(qiě )天(tiān )地(dì )之(zhī )性(xìng ),阴(yīn )阳(yáng )正(zhèng )纪(jì ),隔(gé )绝(jué )其(qí )道(dào ),则(zé )水(shuǐ )旱(hàn )为(wéi )并(bìng )。《诗(shī )》云(yún ):“五(wǔ )日(rì )为(wéi )期(qī ),六(liù )日(rì )不(bú )詹(zhān )”。怨(yuàn )旷(kuàng )作(zuò )歌(gē ),仲(zhòng )尼(ní )所(suǒ )录(lù )。况(kuàng )从(cóng )幼(yòu )至(zhì )长(zhǎng ),幽(yōu )藏(cáng )殁(mò )身(shēn )。及(jí )常(cháng )侍(shì )、黄(huáng )门(mén ),亦(yì )广(guǎng )妻(qī )娶(qǔ )。怨(yuàn )毒(dú )之(zhī )气(qì ),结(jié )成(chéng )妖(yāo )眚(shěng )。行(háng )路(lù )之(zhī )言(yán ),官(guān )发(fā )略(luè )人(rén )女(nǚ ),取(qǔ )而(ér )复(fù )置(zhì ),转(zhuǎn )相(xiàng )惊(jīng )惧(jù )。熟(shú )不(bú )悉(xī )然(rán ),无(wú )缘(yuán )空(kōng )生(shēng )此(cǐ )谤(bàng )。邹(zōu )衍(yǎn )匹(pǐ )夫(fū ),杞(qǐ )氏(shì )匹(pǐ )妇(fù ),尚(shàng )有(yǒu )城(chéng )崩(bēng )霜(shuāng )陨(yǔn )之(zhī )异(yì );况(kuàng )乃(nǎi )群(qún )辈(bèi )咨(zī )怨(yuàn ),能(néng )无(wú )感(gǎn )乎(hū )!

昔(xī )秦(qín )作(zuò )阿(ā )房(fáng ),国(guó )多(duō )刑(xíng )人(rén )。今(jīn )第(dì )舍(shě )增(zēng )多(duō ),穷(qióng )极(jí )奇(qí )巧(qiǎo ),掘(jué )山(shān )攻(gōng )石(shí ),不(bú )避(bì )时(shí )令(lìng )。促(cù )以(yǐ )严(yán )刑(xíng ),威(wēi )以(yǐ )正(zhèng )法(fǎ )。民(mín )无(wú )罪(zuì )而(ér )复(fù )入(rù )之(zhī ),民(mín )有(yǒu )田(tián )而(ér )复(fù )夺(duó )之(zhī )。州(zhōu )郡(jùn )官(guān )府(fǔ ),各(gè )自(zì )考(kǎo )事(shì ),奸(jiān )情(qíng )赇(qiú )赂(lù ),皆(jiē )为(wéi )吏(lì )饵(ěr )。民(mín )愁(chóu )郁(yù )结(jié ),起(qǐ )入(rù )贼(zéi )党(dǎng ),官(guān )辄(zhé )兴(xìng )兵(bīng ),诛(zhū )讨(tǎo )其(qí )罪(zuì )。贫(pín )困(kùn )之(zhī )民(mín ),或(huò )有(yǒu )卖(mài )其(qí )首(shǒu )级(jí )以(yǐ )要(yào )酬(chóu )赏(shǎng ),父(fù )兄(xiōng )相(xiàng )代(dài )残(cán )身(shēn ),妻(qī )孥(nú )相(xiàng )视(shì )分(fèn )裂(liè )。穷(qióng )之(zhī )如(rú )彼(bǐ ),伐(fá )之(zhī )如(rú )此(cǐ ),岂(qǐ )不(bú )痛(tòng )哉(zāi )!

又(yòu )陛(bì )下(xià )以(yǐ )北(běi )辰(chén )之(zhī )尊(zūn ),神(shén )器(qì )之(zhī )宝(bǎo ),而(ér )微(wēi )行(háng )近(jìn )习(xí )之(zhī )家(jiā ),私(sī )幸(xìng )宦(huàn )者(zhě )之(zhī )舍(shě ),宾(bīn )客(kè )市(shì )买(mǎi ),熏(xūn )灼(zhuó )道(dào )路(lù ),因(yīn )此(cǐ )暴(bào )纵(zòng ),无(wú )所(suǒ )不(bú )容(róng )。今(jīn )三(sān )公(gōng )在(zài )位(wèi ),皆(jiē )博(bó )达(dá )道(dào )艺(yì ),而(ér )各(gè )正(zhèng )诸(zhū )己(jǐ ),莫(mò )或(huò )匡(kuāng )益(yì )者(zhě ),非(fēi )不(bú )智(zhì )也(yě ),畏(wèi )死(sǐ )罚(fá )也(yě )。惟(wéi )陛(bì )下(xià )设(shè )置(zhì )七(qī )臣(chén ),以(yǐ )广(guǎng )谏(jiàn )道(dào ),及(jí )开(kāi )东(dōng )序(xù )金(jīn )滕(téng )史(shǐ )官(guān )之(zhī )书(shū ),从(cóng )尧(yáo )、舜(shùn )、禹(yǔ )、汤(tāng )、文(wén )、武(wǔ )致(zhì )兴(xìng )之(zhī )道(dào ),远(yuǎn )佞(nìng )邪(xié )之(zhī )人(rén ),放(fàng )郑(zhèng )、卫(wèi )之(zhī )声(shēng ),则(zé )政(zhèng )致(zhì )和(hé )平(píng ),德(dé )感(gǎn )祥(xiáng )风(fēng )矣(yǐ )。臣(chén )悾(kōng )々推(tuī )情(qíng ),言(yán )不(bú )足(zú )采(cǎi ),惧(jù )以(yǐ )触(chù )忤(wǔ ),征(zhēng )营(yíng )慑(shè )悸(jì )。

于(yú )是(shì )特(tè )诏(zhào )召(zhào )瑜(yú )问(wèn )灾(zāi )咎(jiù )之(zhī )征(zhēng ),指(zhǐ )事(shì )案(àn )经(jīng )谶(chèn )以(yǐ )对(duì )。势(shì )政(zhèng )者(zhě )欲(yù )令(lìng )瑜(yú )依(yī )违(wéi )其(qí )辞(cí ),而(ér )更(gèng )策(cè )以(yǐ )它(tā )事(shì )。瑜(yú )复(fù )悉(xī )心(xīn )以(yǐ )对(duì ),八(bā )千(qiān )余(yú )言(yán ),有(yǒu )切(qiē )于(yú )前(qián ),帝(dì )竟(jìng )不(bú )能(néng )用(yòng )。拜(bài )为(wéi )议(yì )郎(láng )。

及(jí )帝(dì )崩(bēng ),大(dà )将(jiāng )军(jūn )窦(dòu )武(wǔ )欲(yù )大(dà )诛(zhū )宦(huàn )官(guān ),乃(nǎi )引(yǐn )瑜(yú )为(wéi )侍(shì )中(zhōng ),又(yòu )以(yǐ )侍(shì )中(zhōng )尹(yǐn )勋(xūn )为(wéi )尚(shàng )书(shū )令(lìng ),共(gòng )同(tóng )谋(móu )画(huà )。及(jí )武(wǔ )败(bài ),瑜(yú )、勋(xūn )并(bìng )被(bèi )诛(zhū )。事(shì )在(zài )《武(wǔ )传(chuán )》。

勋(xūn )字(zì )伯(bó )元(yuán ),河(hé )南(nán )人(rén )。从(cóng )祖(zǔ )睦(mù )为(wéi )太(tài )尉(wèi ),睦(mù )孙(sūn )颂(sòng )为(wéi )司(sī )徒(tú )。勋(xūn )为(wéi )人(rén )刚(gāng )毅(yì )直(zhí )方(fāng )。少(shǎo )时(shí )每(měi )读(dú )书(shū ),得(dé )忠(zhōng )臣(chén )义(yì )士(shì )之(zhī )事(shì ),未(wèi )尝(cháng )不(bú )投(tóu )书(shū )而(ér )仰(yǎng )叹(tàn )。自(zì )以(yǐ )行(háng )不(bú )合(hé )于(yú )当(dāng )时(shí ),不(bú )应(yīng )州(zhōu )郡(jùn )公(gōng )府(fǔ )礼(lǐ )命(mìng )。桓(huán )帝(dì )时(shí ),以(yǐ )有(yǒu )道(dào )征(zhēng ),四(sì )迁(qiān )尚(shàng )书(shū )令(lìng )。延(yán )熹(xī )中(zhōng ),诛(zhū )大(dà )将(jiāng )军(jūn )梁(liáng )冀(jì ),帝(dì )召(zhào )勋(xūn )部(bù )分(fèn )众(zhòng )职(zhí ),甚(shèn )有(yǒu )方(fāng )略(luè ),封(fēng )宜(yí )阳(yáng )乡(xiāng )侯(hóu )。仆(pú )射(shè )霍(huò )谞(xū ),尚(shàng )书(shū )张(zhāng )敬(jìng )、欧(ōu )阳(yáng )参(cān )、李(lǐ )伟(wěi )、虞(yú )放(fàng )、周(zhōu )永(yǒng ),并(bìng )封(fēng )亭(tíng )侯(hóu )。勋(xūn )后(hòu )再(zài )迁(qiān )至(zhì )九(jiǔ )卿(qīng ),以(yǐ )病(bìng )免(miǎn ),拜(bài )为(wéi )侍(shì )中(zhōng )。八(bā )年(nián ),中(zhōng )常(cháng )侍(shì )具(jù )瑗(yuàn )、左(zuǒ )忄(shù )官(guān )等(děng )有(yǒu )罪(zuì )免(miǎn ),夺(duó )封(fēng )邑(yì ),因(yīn )黜(chù )勋(xūn )等(děng )爵(jué )。

瑜(yú )诛(zhū )后(hòu ),宦(huàn )官(guān )悉(xī )焚(fén )其(qí )上(shàng )书(shū ),以(yǐ )为(wéi )讹(é )言(yán )。

子(zǐ )琬(wǎn ),传(chuán )瑜(yú )学(xué ),明(míng )占(zhàn )候(hòu ),能(néng )著(zhe )灾(zāi )异(yì )。举(jǔ )方(fāng )正(zhèng ),不(bú )行(háng )。

谢(xiè )弼(bì )字(zì )辅(fǔ )宣(xuān ),东(dōng )郡(jùn )武(wǔ )阳(yáng )人(rén )也(yě )。中(zhōng )直(zhí )方(fāng )正(zhèng ),为(wéi )乡(xiāng )邑(yì )所(suǒ )宗(zōng )师(shī )。建(jiàn )宁(níng )二(èr )年(nián ),诏(zhào )举(jǔ )有(yǒu )道(dào )之(zhī )士(shì ),弼(bì )与(yǔ )东(dōng )海(hǎi )陈(chén )敦(dūn )、玄(xuán )菟(tú )公(gōng )孙(sūn )度(dù )俱(jù )对(duì )策(cè ),皆(jiē )除(chú )郎(láng )中(zhōng )。

时(shí ),青(qīng )蛇(shé )见(jiàn )前(qián )殿(diàn ),大(dà )风(fēng )拔(bá )木(mù ),诏(zhào )公(gōng )卿(qīng )以(yǐ )下(xià )陈(chén )得(dé )失(shī )。弼(bì )上(shàng )封(fēng )事(shì )曰(yuē ):

臣(chén )闻(wén )和(hé )气(qì )应(yīng )于(yú )有(yǒu )德(dé ),妖(yāo )异(yì )生(shēng )乎(hū )失(shī )政(zhèng )。上(shàng )天(tiān )告(gào )谴(qiǎn ),则(zé )王(wáng )者(zhě )思(sī )其(qí )愆(qiān );政(zhèng )道(dào )或(huò )亏(kuī ),则(zé )奸(jiān )臣(chén )当(dāng )其(qí )罚(fá )。夫(fū )蛇(shé )者(zhě ),阴(yīn )气(qì )所(suǒ )生(shēng );鳞(lín )者(zhě ),甲(jiǎ )兵(bīng )之(zhī )符(fú )也(yě )。《鸿(hóng )范(fàn )传(chuán )》曰(yuē ):“厥(jué )极(jí )弱(ruò ),时(shí )则(zé )有(yǒu )蛇(shé )龙(lóng )之(zhī )孽(niè )。”又(yòu )荧(yíng )惑(huò )守(shǒu )亢(kàng ),裴(péi )回(huí )不(bú )去(qù ),法(fǎ )有(yǒu )近(jìn )臣(chén )谋(móu )乱(luàn ),发(fā )于(yú )左(zuǒ )右(yòu )。不(bú )知(zhī )陛(bì )下(xià )所(suǒ )与(yǔ )从(cóng )容(róng )帷(wéi )幄(wò )之(zhī )内(nèi ),亲(qīn )信(xìn )者(zhě )为(wéi )谁(shuí )?宜(yí )急(jí )斥(chì )黜(chù ),以(yǐ )消(xiāo )天(tiān )戒(jiè )。臣(chén )又(yòu )闻(wén )“惟(wéi )虺(huī )惟(wéi )蛇(shé ),女(nǚ )子(zǐ )之(zhī )祥(xiáng )”。伏(fú )惟(wéi )皇(huáng )太(tài )后(hòu )定(dìng )策(cè )官(guān )闼(tà ),授(shòu )立(lì )圣(shèng )明(míng ),《书(shū )》云(yún ):“父(fù )子(zǐ )兄(xiōng )弟(dì ),罪(zuì )不(bú )相(xiàng )及(jí )。”窦(dòu )氏(shì )之(zhī )诛(zhū ),岂(qǐ )宜(yí )咎(jiù )延(yán )太(tài )后(hòu )?幽(yōu )隔(gé )空(kōng )宫(gōng ),愁(chóu )感(gǎn )天(tiān )心(xīn ),有(yǒu )如(rú )雾(wù )露(lù )之(zhī )疾(jí ),陛(bì )下(xià )当(dāng )何(hé )面(miàn )目(mù )以(yǐ )见(jiàn )天(tiān )下(xià )?昔(xī )周(zhōu )襄(xiāng )王(wáng )不(bú )能(néng )敬(jìng )事(shì )其(qí )母(mǔ ),戎(róng )狄(dí )遂(suí )至(zhì )交(jiāo )侵(qīn )。孝(xiào )和(hé )皇(huáng )帝(dì )不(bú )绝(jué )窦(dòu )后(hòu )之(zhī )恩(ēn ),前(qián )世(shì )以(yǐ )为(wéi )美(měi )谈(tán )。礼(lǐ )为(wéi )人(rén )后(hòu )者(zhě )为(wéi )之(zhī )子(zǐ ),今(jīn )以(yǐ )桓(huán )帝(dì )为(wéi )父(fù ),岂(qǐ )得(dé )不(bú )以(yǐ )太(tài )后(hòu )为(wéi )母(mǔ )哉(zāi )?《援(yuán )神(shén )契(qì )》曰(yuē ):“天(tiān )子(zǐ )行(háng )孝(xiào ),四(sì )夷(yí )和(hé )平(píng )。”方(fāng )今(jīn )边(biān )境(jìng )日(rì )蹙(cù ),兵(bīng )革(gé )蜂(fēng )起(qǐ ),自(zì )非(fēi )孝(xiào )道(dào ),何(hé )以(yǐ )济(jì )之(zhī )!愿(yuàn )陛(bì )下(xià )仰(yǎng )慕(mù )有(yǒu )虞(yú )蒸(zhēng )蒸(zhēng )之(zhī )化(huà ),俯(fǔ )思(sī )《凯(kǎi )风(fēng )》慰(wèi )母(mǔ )之(zhī )念(niàn )。

臣(chén )又(yòu )闻(wén )爵(jué )赏(shǎng )之(zhī )设(shè ),必(bì )酬(chóu )庸(yōng )勋(xūn );开(kāi )国(guó )承(chéng )家(jiā ),小(xiǎo )人(rén )勿(wù )用(yòng )。今(jīn )功(gōng )臣(chén )久(jiǔ )外(wài ),未(wèi )蒙(méng )爵(jué )秩(zhì ),阿(ā )母(mǔ )宠(chǒng )私(sī ),乃(nǎi )享(xiǎng )大(dà )封(fēng ),大(dà )风(fēng )雨(yǔ )雹(báo ),亦(yì )由(yóu )于(yú )兹(zī )。又(yòu )故(gù )太(tài )傅(fù )陈(chén )蕃(fān ),辅(fǔ )相(xiàng )陛(bì )下(xià ),勤(qín )身(shēn )王(wáng )室(shì ),夙(sù )夜(yè )匪(fěi )懈(xiè ),而(ér )见(jiàn )陷(xiàn )群(qún )邪(xié ),一(yī )旦(dàn )诛(zhū )灭(miè )。其(qí )为(wéi )酷(kù )滥(làn ),骇(hài )动(dòng )天(tiān )下(xià ),而(ér )门(mén )生(shēng )故(gù )吏(lì ),并(bìng )离(lí )徙(xǐ )锢(gù )。蕃(fān )身(shēn )已(yǐ )往(wǎng ),人(rén )百(bǎi )何(hé )赎(shú )!宜(yí )还(hái )其(qí )家(jiā )属(shǔ ),解(jiě )除(chú )禁(jìn )网(wǎng )。夫(fū )台(tái )宰(zǎi )重(zhòng )器(qì ),国(guó )命(mìng )所(suǒ )继(jì )。今(jīn )之(zhī )四(sì )公(gōng ),唯(wéi )司(sī )空(kōng )刘(liú )宠(chǒng )断(duàn )断(duàn )守(shǒu )善(shàn ),余(yú )皆(jiē )素(sù )餐(cān )致(zhì )寇(kòu )之(zhī )人(rén ),必(bì )有(yǒu )折(shé )足(zú )覆(fù )餗(sù )之(zhī )凶(xiōng )。可(kě )因(yīn )灾(zāi )异(yì ),并(bìng )加(jiā )罢(bà )黜(chù )。征(zhēng )故(gù )司(sī )空(kōng )王(wáng )暢(chàng ),长(zhǎng )乐(lè )少(shǎo )府(fǔ )李(lǐ )膺(yīng ),并(bìng )居(jū )政(zhèng )事(shì ),庶(shù )灾(zāi )变(biàn )可(kě )消(xiāo ),国(guó )祚(zuò )惟(wéi )永(yǒng )。臣(chén )山(shān )薮(sǒu )顽(wán )暗(àn ),未(wèi )达(dá )国(guó )典(diǎn )。策(cè )曰(yuē )“无(wú )有(yǒu )所(suǒ )隐(yǐn )”,敢(gǎn )不(bú )尽(jìn )愚(yú ),用(yòng )忘(wàng )讳(huì )忌(jì )。伏(fú )惟(wéi )陛(bì )下(xià )裁(cái )其(qí )诛(zhū )罚(fá )。

左(zuǒ )右(yòu )恶(è )其(qí )言(yán ),出(chū )为(wéi )广(guǎng )陵(líng )府(fǔ )丞(chéng )。去(qù )官(guān )归(guī )家(jiā )。

中(zhōng )常(cháng )侍(shì )曹(cáo )节(jiē )从(cóng )子(zǐ )绍(shào )为(wéi )东(dōng )郡(jùn )太(tài )守(shǒu ),忿(fèn )疾(jí )于(yú )弼(bì ),遂(suí )以(yǐ )它(tā )罪(zuì )收(shōu )考(kǎo )掠(luě )按(àn ),死(sǐ )狱(yù )中(zhōng ),时(shí )人(rén )悼(dào )伤(shāng )焉(yān )。初(chū )平(píng )二(èr )年(nián ),司(sī )隶(lì )校(xiào )尉(wèi )赵(zhào )廉(lián )讼(sòng )弼(bì )忠(zhōng )节(jiē ),求(qiú )报(bào )其(qí )怨(yuàn )魂(hún ),乃(nǎi )收(shōu )绍(shào )斩(zhǎn )之(zhī )。

赞(zàn )曰(yuē ):邓(dèng )不(bú )明(míng )辟(pì ),梁(liáng )不(bú )损(sǔn )陵(líng )。慊(qiè )慊(qiè )栾(luán )、杜(dù ),讽(fěng )辞(cí )以(yǐ )兴(xìng )。黄(huáng )寇(kòu )方(fāng )炽(chì ),子(zǐ )奇(qí )有(yǒu )识(shí )。武(wǔ )谋(móu )允(yǔn )臧(zāng ),瑜(yú )亦(yì )协(xié )志(zhì )。弼(bì )忤(wǔ )宦(huàn )情(qíng ),云(yún )犯(fàn )时(shí )忌(jì ),成(chéng )仁(rén )丧(sàng )己(jǐ ),同(tóng )方(fāng )殊(shū )事(shì )。

阅读:25395

打赏捐助〔Donate〕>>>

《杜栾刘李刘谢列传》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库