尚德缓刑书【登录】

《古文观止》 > 卷六·汉文二 > 《尚德缓刑书》 > 拼音版

汉(hàn )昭(zhāo )帝(dì )逝(shì )世(shì ),昌(chāng )邑(yì )王(wáng )刘(liú )贺(hè )被(bèi )废(fèi )黜(chù ),汉(hàn )宣(xuān )帝(dì )刘(liú )询(xún )刚(gāng )刚(gāng )登(dēng )上(shàng )皇(huáng )位(wèi )。路(lù )温(wēn )舒(shū )呈(chéng )上(shàng )奏(zòu )书(shū ),奏(zòu )书(shū )说(shuō ):

昭(zhāo )帝(dì )崩(bēng ),昌(chāng )邑(yì )王(wáng )贺(hè )废(fèi ),宣(xuān )帝(dì )初(chū )即(jí )位(wèi ),路(lù )温(wēn )舒(shū )上(shàng )书(shū ),言(yán )宜(yí )尚(shàng )德(dé )缓(huǎn )刑(xíng )。其(qí )辞(cí )曰(yuē ):

“臣(chén )闻(wén )齐(qí )有(yǒu )无(wú )知(zhī )之(zhī )祸(huò ),而(ér )桓(huán )公(gōng )以(yǐ )兴(xìng );晋(jìn )有(yǒu )骊(lí )姬(jī )之(zhī )难(nán ),而(ér )文(wén )公(gōng )用(yòng )伯(bó )。近(jìn )世(shì )赵(zhào )王(wáng )不(bú )终(zhōng ),诸(zhū )吕(lǚ )作(zuò )乱(luàn ),而(ér )孝(xiào )文(wén )为(wéi )太(tài )宗(zōng )。由(yóu )是(shì )观(guān )之(zhī ),祸(huò )乱(luàn )之(zhī )作(zuò ),将(jiāng )以(yǐ )开(kāi )圣(shèng )人(rén )也(yě )。故(gù )桓(huán )、文(wén )扶(fú )微(wēi )兴(xìng )坏(huài ),尊(zūn )文(wén )、武(wǔ )之(zhī )业(yè ),

泽(zé )加(jiā )百(bǎi )姓(xìng ),功(gōng )润(rùn )诸(zhū )侯(hóu ),虽(suī )不(bú )及(jí )三(sān )王(wáng ),天(tiān )下(xià )归(guī )仁(rén )焉(yān )。文(wén )帝(dì )永(yǒng )思(sī )至(zhì )德(dé ),以(yǐ )承(chéng )天(tiān )心(xīn ),崇(chóng )仁(rén )义(yì ),省(shěng )刑(xíng )罚(fá ),通(tōng )关(guān )梁(liáng ),一(yī )远(yuǎn )近(jìn ),敬(jìng )贤(xián )如(rú )大(dà )宾(bīn ),爱(ài )民(mín )如(rú )赤(chì )子(zǐ ),内(nèi )恕(shù )情(qíng )之(zhī )所(suǒ )安(ān )而(ér )施(shī )之(zhī )于(yú )海(hǎi )内(nèi ),是(shì )以(yǐ )囹(líng )圄(yǔ )空(kōng )虚(xū ),天(tiān )下(xià )太(tài )平(píng )。夫(fū )继(jì )变(biàn )化(huà )之(zhī )后(hòu ),必(bì )有(yǒu )异(yì )旧(jiù )之(zhī )恩(ēn ),此(cǐ )贤(xián )圣(shèng )所(suǒ )以(yǐ )昭(zhāo )天(tiān )命(mìng )也(yě )。“往(wǎng )者(zhě ),昭(zhāo )帝(dì )即(jí )世(shì )而(ér )无(wú )嗣(sì ),大(dà )臣(chén )忧(yōu )戚(qī ),焦(jiāo )心(xīn )合(hé )谋(móu ),皆(jiē )以(yǐ )昌(chāng )邑(yì )尊(zūn )亲(qīn ),援(yuán )而(ér )立(lì )之(zhī )。然(rán )天(tiān )不(bú )授(shòu )命(mìng ),淫(yín )乱(luàn )其(qí )心(xīn ),遂(suí )以(yǐ )自(zì )亡(wáng )。深(shēn )察(chá )祸(huò )变(biàn )之(zhī )故(gù ),乃(nǎi )皇(huáng )天(tiān )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )开(kāi )至(zhì )圣(shèng )也(yě )。故(gù )大(dà )将(jiāng )军(jūn )受(shòu )命(mìng )武(wǔ )帝(dì ),股(gǔ )肱(gōng )汉(hàn )国(guó ),披(pī )肝(gān )胆(dǎn ),决(jué )大(dà )计(jì ),黜(chù )亡(wáng )义(yì ),立(lì )有(yǒu )德(dé ),辅(fǔ )天(tiān )而(ér )行(háng ),然(rán )后(hòu )宗(zōng )庙(miào )以(yǐ )安(ān ),天(tiān )下(xià )咸(xián )宁(níng )。臣(chén )闻(wén )《春(chūn )秋(qiū )》正(zhèng )即(jí )位(wèi ),大(dà )一(yī )统(tǒng )而(ér )慎(shèn )始(shǐ )也(yě )。陛(bì )下(xià )初(chū )登(dēng )至(zhì )尊(zūn ),与(yǔ )天(tiān )合(hé )符(fú ),宜(yí )改(gǎi )前(qián )世(shì )之(zhī )失(shī ),正(zhèng )始(shǐ )受(shòu )命(mìng )之(zhī )统(tǒng ),涤(dí )烦(fán )文(wén ),除(chú )民(mín )疾(jí ),存(cún )亡(wáng )继(jì )绝(jué ),以(yǐ )应(yīng )天(tiān )意(yì )。

“臣(chén )闻(wén )秦(qín )有(yǒu )十(shí )失(shī ),其(qí )一(yī )尚(shàng )存(cún ),治(zhì )狱(yù )之(zhī )吏(lì )是(shì )也(yě )。秦(qín )之(zhī )时(shí ),羞(xiū )文(wén )学(xué ),好(hǎo )武(wǔ )勇(yǒng ),贱(jiàn )仁(rén )义(yì )之(zhī )士(shì ),贵(guì )治(zhì )狱(yù )之(zhī )吏(lì ),正(zhèng )言(yán )者(zhě )谓(wèi )之(zhī )诽(fěi )谤(bàng ),遏(è )过(guò )者(zhě )谓(wèi )之(zhī )妖(yāo )言(yán ),故(gù )盛(shèng )服(fú )先(xiān )王(wáng )不(bú )用(yòng )于(yú )世(shì )⒅,忠(zhōng )良(liáng )切(qiē )言(yán )皆(jiē )郁(yù )于(yú )胸(xiōng ),誉(yù )谀(yú )之(zhī )声(shēng )日(rì )满(mǎn )于(yú )耳(ěr ),虚(xū )美(měi )熏(xūn )心(xīn ),实(shí )祸(huò )蔽(bì )塞(sāi ),此(cǐ )乃(nǎi )秦(qín )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )亡(wáng )天(tiān )下(xià )也(yě )。方(fāng )今(jīn )天(tiān )下(xià ),赖(lài )陛(bì )下(xià )恩(ēn )厚(hòu ),亡(wáng )金(jīn )革(gé )之(zhī )危(wēi )、饥(jī )寒(hán )之(zhī )患(huàn ),父(fù )子(zǐ )夫(fū )妻(qī )戮(lù )力(lì )安(ān )家(jiā ),然(rán )太(tài )平(píng )未(wèi )洽(qià )者(zhě ),狱(yù )乱(luàn )之(zhī )也(yě )。夫(fū )狱(yù )者(zhě ),天(tiān )下(xià )之(zhī )大(dà )命(mìng )也(yě ),死(sǐ )者(zhě )不(bú )可(kě )复(fù )生(shēng ),绝(jué )者(zhě )不(bú )可(kě )复(fù )属(shǔ )。《书(shū )》曰(yuē ):“与(yǔ )其(qí )杀(shā )不(bú )辜(gū ),宁(níng )失(shī )不(bú )经(jīng )。”今(jīn )治(zhì )狱(yù )吏(lì )则(zé )不(bú )然(rán ),上(shàng )下(xià )相(xiàng )驱(qū ),以(yǐ )刻(kè )为(wéi )明(míng ),深(shēn )者(zhě )获(huò )公(gōng )名(míng ),平(píng )者(zhě )多(duō )后(hòu )患(huàn )。故(gù )治(zhì )狱(yù )之(zhī )吏(lì ),皆(jiē )欲(yù )人(rén )死(sǐ ),非(fēi )憎(zēng )人(rén )也(yě ),自(zì )安(ān )之(zhī )道(dào )在(zài )人(rén )之(zhī )死(sǐ )。是(shì )以(yǐ )死(sǐ )人(rén )之(zhī )血(xuè )流(liú )离(lí )于(yú )市(shì ),被(bèi )刑(xíng )之(zhī )徒(tú )比(bǐ )肩(jiān )而(ér )立(lì ),大(dà )辟(pì )之(zhī )计(jì )岁(suì )以(yǐ )万(wàn )数(shù )。此(cǐ )仁(rén )圣(shèng )之(zhī )所(suǒ )以(yǐ )伤(shāng )也(yě )。太(tài )平(píng )之(zhī )未(wèi )洽(qià ),凡(fán )以(yǐ )此(cǐ )也(yě )。夫(fū )人(rén )情(qíng )安(ān )则(zé )乐(lè )生(shēng ),痛(tòng )则(zé )思(sī )死(sǐ ),棰(chuí )楚(chǔ )之(zhī )下(xià ),何(hé )求(qiú )而(ér )不(bú )得(dé )?做(zuò )囚(qiú )人(rén )不(bú )胜(shèng )痛(tòng ),则(zé )饰(shì )词(cí )以(yǐ )视(shì )之(zhī ),吏(lì )治(zhì )者(zhě )利(lì )其(qí )然(rán ),则(zé )指(zhǐ )道(dào )以(yǐ )明(míng )之(zhī ),上(shàng )奏(zòu )畏(wèi )却(què ),则(zé )锻(duàn )练(liàn )而(ér )周(zhōu )内(nèi )之(zhī );盖(gài )奏(zòu )当(dāng )之(zhī )成(chéng ),虽(suī )咎(jiù )繇(yáo )听(tīng )之(zhī ),犹(yóu )以(yǐ )为(wéi )死(sǐ )有(yǒu )余(yú )辜(gū )。何(hé )则(zé )?成(chéng )练(liàn )者(zhě )众(zhòng ),文(wén )致(zhì )之(zhī )罪(zuì )明(míng )也(yě )。是(shì )以(yǐ )狱(yù )吏(lì )专(zhuān )为(wéi )深(shēn )刻(kè ),残(cán )贼(zéi )而(ér )亡(wáng )极(jí ),媮(yú )为(wéi )一(yī )切(qiē ),不(bú )顾(gù )国(guó )患(huàn ),此(cǐ )世(shì )之(zhī )大(dà )贼(zéi )也(yě )。故(gù )俗(sú )语(yǔ )曰(yuē ):“画(huà )地(dì )为(wéi )狱(yù )议(yì )不(bú )入(rù );刻(kè )木(mù )为(wéi )吏(lì )期(qī )不(bú )对(duì )。”此(cǐ )皆(jiē )疾(jí )吏(lì )之(zhī )风(fēng ),悲(bēi )痛(tòng )之(zhī )辞(cí )也(yě )。故(gù )天(tiān )下(xià )之(zhī )患(huàn ),莫(mò )深(shēn )于(yú )狱(yù );败(bài )法(fǎ )乱(luàn )正(zhèng ),离(lí )亲(qīn )塞(sāi )道(dào ),莫(mò )甚(shèn )乎(hū )治(zhì )狱(yù )之(zhī )吏(lì ),此(cǐ )所(suǒ )谓(wèi )一(yī )尚(shàng )存(cún )者(zhě )也(yě )。”

“臣(chén )闻(wén )乌(wū )鸢(yuān )之(zhī )卵(luǎn )不(bú )毁(huǐ ),而(ér )后(hòu )凤(fèng )凰(huáng )集(jí );诽(fěi )谤(bàng )之(zhī )罪(zuì )不(bú )诛(zhū ),而(ér )后(hòu )良(liáng )言(yán )进(jìn )。故(gù )古(gǔ )人(rén )有(yǒu )言(yán ):“山(shān )薮(sǒu )臧(zāng )疾(jí ),川(chuān )泽(zé )纳(nà )污(wū ),瑾(jǐn )瑜(yú )匿(nì )恶(è ),国(guó )君(jūn )含(hán )诟(gòu )。”唯(wéi )陛(bì )下(xià )除(chú )诽(fěi )谤(bàng )以(yǐ )招(zhāo )切(qiē )言(yán ),开(kāi )天(tiān )下(xià )之(zhī )口(kǒu ),广(guǎng )箴(zhēn )谏(jiàn )之(zhī )路(lù ),扫(sǎo )亡(wáng )秦(qín )之(zhī )失(shī ),尊(zūn )文(wén )武(wǔ )之(zhī )德(dé ),省(shěng )法(fǎ )制(zhì ),宽(kuān )刑(xíng )罚(fá ),以(yǐ )废(fèi )治(zhì )狱(yù ),则(zé )太(tài )平(píng )之(zhī )风(fēng )可(kě )兴(xìng )于(yú )世(shì ),永(yǒng )履(lǚ )和(hé )乐(lè ),与(yǔ )天(tiān )亡(wáng )极(jí ),天(tiān )下(xià )幸(xìng )甚(shèn )。”

上(shàng )善(shàn )其(qí )言(yán )。

阅读:25882

打赏捐助〔Donate〕>>>

《尚德缓刑书》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库