杨李翟应霍爰徐列传【登录】

《后汉书》 > 列传 > 《杨李翟应霍爰徐列传》 > 拼音版

杨(yáng )终(zhōng )、李(lǐ )法(fǎ )、翟(zhái )酺(pú )、应(yīng )奉(fèng )、子(zǐ )劭(shào )、霍(huò )谞(xū )、爰(yuán )延(yán )、徐(xú )璆(qiú )。

杨(yáng )终(zhōng )字(zì )子(zǐ )山(shān ),蜀(shǔ )郡(jùn )成(chéng )都(dōu )人(rén )也(yě )。年(nián )十(shí )三(sān ),为(wéi )郡(jùn )小(xiǎo )吏(lì ),太(tài )守(shǒu )奇(qí )其(qí )才(cái ),遣(qiǎn )诣(yì )京(jīng )师(shī )受(shòu )业(yè ),习(xí )《春(chūn )秋(qiū )》,显(xiǎn )宗(zōng )时(shí ),征(zhēng )诣(yì )兰(lán )台(tái ),拜(bài )校(xiào )书(shū )郎(láng )。

建(jiàn )初(chū )元(yuán )年(nián ),大(dà )旱(hàn )谷(gǔ )贵(guì ),终(zhōng )以(yǐ )为(wéi )广(guǎng )陵(líng )、楚(chǔ )、淮(huái )阳(yáng )、济(jì )南(nán )之(zhī )狱(yù ),徙(xǐ )者(zhě )万(wàn )数(shù ),又(yòu )远(yuǎn )屯(tún )绝(jué )域(yù ),吏(lì )民(mín )怨(yuàn )旷(kuàng ),乃(nǎi )上(shàng )疏(shū )曰(yuē ):

臣(chén )闻(wén )“善(shàn )善(shàn )及(jí )子(zǐ )孙(sūn ),恶(è )恶(è )止(zhǐ )其(qí )身(shēn )”,百(bǎi )王(wáng )常(cháng )典(diǎn ),不(bú )易(yì )之(zhī )道(dào )也(yě )。秦(qín )政(zhèng )酷(kù )烈(liè ),违(wéi )忤(wǔ )天(tiān )心(xīn ),一(yī )人(rén )有(yǒu )罪(zuì ),延(yán )及(jí )三(sān )族(zú )。高(gāo )祖(zǔ )平(píng )乱(luàn ),约(yuē )法(fǎ )三(sān )章(zhāng )。太(tài )宗(zōng )至(zhì )仁(rén ),除(chú )去(qù )收(shōu )孥(nú )。万(wàn )姓(xìng )廓(kuò )然(rán ),蒙(méng )被(bèi )更(gèng )生(shēng ),泽(zé )及(jí )昆(kūn )虫(chóng ),功(gōng )垂(chuí )万(wàn )世(shì )。陛(bì )下(xià )圣(shèng )明(míng ),德(dé )被(bèi )四(sì )表(biǎo )。今(jīn )以(yǐ )比(bǐ )年(nián )久(jiǔ )旱(hàn ),灾(zāi )疫(yì )未(wèi )息(xī ),躬(gōng )自(zì )菲(fēi )薄(báo ),广(guǎng )访(fǎng )失(shī )得(dé ),三(sān )代(dài )之(zhī )隆(lóng ),无(wú )以(yǐ )加(jiā )焉(yān )。臣(chén )窃(qiè )桉(ān )《春(chūn )秋(qiū )》水(shuǐ )旱(hàn )之(zhī )变(biàn ),皆(jiē )应(yīng )暴(bào )急(jí ),惠(huì )不(bú )下(xià )流(liú )。自(zì )永(yǒng )平(píng )以(yǐ )来(lái ),仍(réng )连(lián )大(dà )狱(yù ),有(yǒu )司(sī )穷(qióng )考(kǎo ),转(zhuǎn )相(xiàng )牵(qiān )引(yǐn ),掠(luě )考(kǎo )冤(yuān )滥(làn ),家(jiā )属(shǔ )徒(tú )边(biān )。加(jiā )以(yǐ )北(běi )征(zhēng )匈(xiōng )奴(nú ),西(xī )开(kāi )三(sān )十(shí )六(liù )国(guó ),频(pín )年(nián )服(fú )役(yì ),转(zhuǎn )输(shū )烦(fán )费(fèi )。又(yòu )远(yuǎn )屯(tún )伊(yī )吾(wú ),楼(lóu )兰(lán )、车(chē )师(shī )、戊(wù )己(jǐ ),民(mín )怀(huái )土(tǔ )思(sī ),怨(yuàn )结(jié )边(biān )域(yù )。传(chuán )曰(yuē ):“安(ān )土(tǔ )重(zhòng )居(jū ),谓(wèi )之(zhī )众(zhòng )庶(shù )。”昔(xī )殷(yīn )民(mín )近(jìn )迁(qiān )洛(luò )邑(yì ),且(qiě )犹(yóu )怨(yuàn )望(wàng ),何(hé )况(kuàng )去(qù )中(zhōng )土(tǔ )之(zhī )肥(féi )饶(ráo ),寄(jì )不(bú )毛(máo )之(zhī )荒(huāng )极(jí )乎(hū )?且(qiě )南(nán )方(fāng )暑(shǔ )湿(shī ),障(zhàng )毒(dú )互(hù )生(shēng )。愁(chóu )困(kùn )之(zhī )民(mín ),足(zú )以(yǐ )感(gǎn )动(dòng )天(tiān )地(dì ),移(yí )变(biàn )阴(yīn )阳(yáng )矣(yǐ )。陛(bì )下(xià )留(liú )念(niàn )省(shěng )察(chá ),以(yǐ )济(jì )元(yuán )元(yuán )。

书(shū )奏(zòu ),肃(sù )宗(zōng )下(xià )其(qí )章(zhāng )。司(sī )空(kōng )第(dì )五(wǔ )伦(lún )亦(yì )同(tóng )终(zhōng )议(yì )。太(tài )尉(wèi )牟(móu )融(róng )、司(sī )徒(tú )鲍(bào )昱(yù )、校(xiào )书(shū )郎(láng )班(bān )固(gù )等(děng )难(nán )伦(lún ),以(yǐ )施(shī )行(háng )既(jì )久(jiǔ ),孝(xiào )子(zǐ )无(wú )改(gǎi )父(fù )之(zhī )道(dào ),先(xiān )帝(dì )所(suǒ )建(jiàn ),不(bú )宜(yí )回(huí )异(yì )。终(zhōng )复(fù )上(shàng )书(shū )曰(yuē ):“秦(qín )筑(zhù )长(zhǎng )城(chéng ),功(gōng )役(yì )繁(fán )兴(xìng ),胡(hú )亥(hài )不(bú )革(gé ),卒(zú )亡(wáng )四(sì )海(hǎi )。故(gù )孝(xiào )元(yuán )弃(qì )珠(zhū )崖(yá )之(zhī )郡(jùn ),光(guāng )武(wǔ )绝(jué )西(xī )域(yù )之(zhī )国(guó ),不(bú )以(yǐ )介(jiè )鳞(lín )易(yì )我(wǒ )衣(yī )裳(shang )。鲁(lǔ )文(wén )公(gōng )毁(huǐ )泉(quán )台(tái ),《春(chūn )秋(qiū )》讥(jī )之(zhī )曰(yuē )‘先(xiān )祖(zǔ )为(wéi )之(zhī )而(ér )己(jǐ )毁(huǐ )之(zhī ),不(bú )如(rú )勿(wù )居(jū )而(ér )己(jǐ )’,以(yǐ )其(qí )无(wú )妨(fáng )害(hài )于(yú )民(mín )也(yě )。襄(xiāng )公(gōng )作(zuò )三(sān )军(jūn )。昭(zhāo )公(gōng )舍(shě )之(zhī ),君(jūn )子(zǐ )大(dà )其(qí )复(fù )古(gǔ ),以(yǐ )为(wéi )不(bú )舍(shě )则(zé )有(yǒu )害(hài )于(yú )民(mín )也(yě )。今(jīn )伊(yī )吾(wú )之(zhī )役(yì ),楼(lóu )兰(lán )之(zhī )屯(tún ),久(jiǔ )而(ér )未(wèi )还(hái ),非(fēi )天(tiān )意(yì )也(yě )。”帝(dì )从(cóng )之(zhī ),听(tīng )还(hái )徙(xǐ )者(zhě ),悉(xī )罢(bà )边(biān )屯(tún )。

终(zhōng )又(yòu )言(yán ):“宣(xuān )帝(dì )博(bó )征(zhēng )群(qún )儒(rú ),论(lùn )定(dìng )《五(wǔ )经(jīng )》于(yú )石(shí )渠(qú )阁(gé )。方(fāng )今(jīn )天(tiān )下(xià )少(shǎo )事(shì ),学(xué )者(zhě )得(dé )成(chéng )其(qí )业(yè ),而(ér )章(zhāng )句(jù )之(zhī )徒(tú ),破(pò )坏(huài )大(dà )体(tǐ )。宜(yí )如(rú )石(shí )渠(qú )故(gù )事(shì ),永(yǒng )为(wéi )后(hòu )世(shì )则(zé )。”于(yú )是(shì )诏(zhào )诸(zhū )儒(rú )于(yú )白(bái )虎(hǔ )观(guān )论(lùn )考(kǎo )同(tóng )异(yì )焉(yān )。会(huì )终(zhōng )坐(zuò )事(shì )系(xì )狱(yù ),博(bó )士(shì )赵(zhào )博(bó )、校(xiào )书(shū )郎(láng )班(bān )固(gù )、贾(jiǎ )逵(kuí )等(děng ),以(yǐ )终(zhōng )深(shēn )晓(xiǎo )《春(chūn )秋(qiū )》,学(xué )多(duō )异(yì )闻(wén ),表(biǎo )请(qǐng )之(zhī ),终(zhōng )又(yòu )上(shàng )书(shū )自(zì )讼(sòng ),即(jí )日(rì )贳(shì )出(chū ),乃(nǎi )得(dé )与(yǔ )于(yú )白(bái )虎(hǔ )观(guān )焉(yān )。后(hòu )受(shòu )诏(zhào )删(shān )《太(tài )史(shǐ )公(gōng )书(shū )》为(wéi )十(shí )余(yú )万(wàn )言(yán )。

时(shí ),太(tài )后(hòu )兄(xiōng )卫(wèi )尉(wèi )马(mǎ )廖(liào ),谨(jǐn )笃(dǔ )自(zì )守(shǒu ),不(bú )训(xùn )诸(zhū )子(zǐ )。终(zhōng )与(yǔ )廖(liào )交(jiāo )善(shàn ),以(yǐ )书(shū )戒(jiè )之(zhī )曰(yuē ):

终(zhōng )闻(wén )尧(yáo )、舜(shùn )之(zhī )民(mín ),可(kě )比(bǐ )屋(wū )而(ér )封(fēng );桀(jié )、纣(zhòu )之(zhī )民(mín ),可(kě )比(bǐ )屋(wū )而(ér )诛(zhū ),何(hé )者(zhě )?尧(yáo )、舜(shùn )为(wéi )之(zhī )堤(dī )防(fáng ),桀(jié )、纣(zhòu )示(shì )之(zhī )骄(jiāo )奢(shē )故(gù )也(yě )。《诗(shī )》曰(yuē ):“皎(jiǎo )皎(jiǎo )练(liàn )丝(sī ),在(zài )所(suǒ )染(rǎn )之(zhī )。”上(shàng )智(zhì )下(xià )愚(yú ),谓(wèi )之(zhī )不(bú )移(yí );中(zhōng )庸(yōng )之(zhī )流(liú ),要(yào )在(zài )教(jiāo )化(huà )。《春(chūn )秋(qiū )》杀(shā )太(tài )子(zǐ )母(mǔ )弟(dì ),直(zhí )称(chēng )君(jūn )甚(shèn )恶(è )之(zhī )者(zhě ),坐(zuò )失(shī )教(jiāo )也(yě )。《礼(lǐ )》制(zhì ),人(rén )君(jūn )之(zhī )子(zǐ )年(nián )八(bā )岁(suì ),为(wéi )置(zhì )少(shǎo )搏(bó ),教(jiāo )之(zhī )书(shū )计(jì ),以(yǐ )开(kāi )其(qí )明(míng );十(shí )五(wǔ )置(zhì )太(tài )傅(fù ),教(jiāo )之(zhī )经(jīng )典(diǎn ),以(yǐ )道(dào )其(qí )志(zhì )。汉(hàn )兴(xìng ),诸(zhū )侯(hóu )王(wáng )不(bú )力(lì )教(jiāo )诲(huì ),多(duō )触(chù )禁(jìn )忌(jì ),故(gù )有(yǒu )亡(wáng )国(guó )之(zhī )祸(huò ),而(ér )乏(fá )嘉(jiā )善(shàn )之(zhī )称(chēng )。今(jīn )君(jūn )位(wèi )地(dì )尊(zūn )重(zhòng ),海(hǎi )内(nèi )所(suǒ )望(wàng ),岂(qǐ )可(kě )不(bú )临(lín )深(shēn )履(lǚ )薄(báo ),以(yǐ )为(wéi )至(zhì )戒(jiè )!黄(huáng )门(mén )郎(láng )年(nián )幼(yòu ),血(xuè )气(qì )方(fāng )盛(shèng ),既(jì )无(wú )长(zhǎng )君(jūn )退(tuì )让(ràng )之(zhī )风(fēng ),而(ér )要(yào )结(jié )轻(qīng )狡(jiǎo )无(wú )行(háng )之(zhī )客(kè ),纵(zòng )而(ér )莫(mò )诲(huì ),视(shì )成(chéng )任(rèn )性(xìng ),鉴(jiàn )念(niàn )前(qián )往(wǎng ),可(kě )为(wéi )寒(hán )心(xīn )。君(jūn )侯(hóu )诚(chéng )宜(yí )以(yǐ )临(lín )深(shēn )履(lǚ )薄(báo )为(wéi )戒(jiè )。

廖(liào )不(bú )纳(nà )。子(zǐ )豫(yù )后(hòu )坐(zuò )县(xiàn )书(shū )诽(fěi )谤(bàng ),廖(liào )以(yǐ )就(jiù )国(guó )。

终(zhōng )兄(xiōng )凤(fèng )为(wéi )郡(jùn )吏(lì ),太(tài )守(shǒu )廉(lián )范(fàn )为(wéi )州(zhōu )所(suǒ )考(kǎo ),遣(qiǎn )凤(fèng )侯(hóu )终(zhōng ),终(zhōng )为(wéi )范(fàn )游(yóu )说(shuō ),坐(zuò )徙(xǐ )北(běi )地(dì )。帝(dì )东(dōng )巡(xún )狩(shòu ),凤(fèng )皇(huáng )黄(huáng )龙(lóng )并(bìng )集(jí ),终(zhōng )赞(zàn )颂(sòng )嘉(jiā )瑞(ruì ),上(shàng )述(shù )祖(zǔ )宗(zōng )鸿(hóng )业(yè ),凡(fán )十(shí )五(wǔ )章(zhāng ),奏(zòu )上(shàng ),诏(zhào )贳(shì )还(hái )故(gù )郡(jùn )。著(zhe )《春(chūn )秋(qiū )外(wài )传(chuán )》十(shí )二(èr )篇(piān ),改(gǎi )定(dìng )章(zhāng )句(jù )十(shí )五(wǔ )万(wàn )言(yán )。永(yǒng )元(yuán )十(shí )二(èr )年(nián ),征(zhēng )拜(bài )郎(láng )中(zhōng ),以(yǐ )病(bìng )卒(zú )。

李(lǐ )法(fǎ )字(zì )伯(bó )度(dù ),汉(hàn )中(zhōng )南(nán )郑(zhèng )人(rén )也(yě )。博(bó )通(tōng )群(qún )书(shū ),性(xìng )刚(gāng )而(ér )有(yǒu )节(jiē )。和(hé )帝(dì )永(yǒng )元(yuán )九(jiǔ )年(nián ),应(yīng )贤(xián )艮(gèn )方(fāng )正(zhèng )对(duì )策(cè )。除(chú )博(bó )士(shì ),迁(qiān )侍(shì )中(zhōng )、光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū )。岁(suì )余(yú ),上(shàng )疏(shū )以(yǐ )为(wéi )朝(cháo )政(zhèng )苛(kē )碎(suì ),违(wéi )永(yǒng )平(píng )、建(jiàn )初(chū )故(gù )事(shì );宦(huàn )官(guān )权(quán )重(zhòng ),椒(jiāo )房(fáng )宠(chǒng )盛(shèng ),又(yòu )讥(jī )史(shǐ )官(guān )记(jì )事(shì )不(bú )实(shí ),后(hòu )世(shì )有(yǒu )识(shí ),寻(xún )功(gōng )计(jì )德(dé ),必(bì )不(bú )明(míng )信(xìn )。坐(zuò )失(shī )旨(zhǐ ),下(xià )有(yǒu )司(sī ),免(miǎn )为(wéi )庶(shù )人(rén ),还(hái )乡(xiāng )里(lǐ ),杜(dù )门(mén )自(zì )守(shǒu )。故(gù )人(rén )儒(rú )生(shēng )时(shí )有(yǒu )侯(hóu )之(zhī )者(zhě ),言(yán )谈(tán )之(zhī )次(cì ),问(wèn )其(qí )不(bú )合(hé )上(shàng )意(yì )之(zhī )由(yóu ),法(fǎ )未(wèi )尝(cháng )应(yīng )对(duì )。友(yǒu )人(rén )固(gù )问(wèn )之(zhī ),法(fǎ )曰(yuē ):“鄙(bǐ )夫(fū )可(kě )与(yǔ )事(shì )君(jūn )乎(hū )哉(zāi )?敬(jìng )患(huàn )失(shī )之(zhī ),无(wú )所(suǒ )不(bú )至(zhì )。孟(mèng )子(zǐ )有(yǒu )言(yán ):‘夫(fū )仁(rén )者(zhě )如(rú )射(shè ),正(zhèng )己(jǐ )而(ér )后(hòu )发(fā )。发(fā )而(ér )不(bú )中(zhōng ),不(bú )怨(yuàn )胜(shèng )己(jǐ )者(zhě ),反(fǎn )诸(zhū )身(shēn )而(ér )已(yǐ )矣(yǐ )。’”在(zài )家(jiā )八(bā )年(nián ),征(zhēng )拜(bài )议(yì )郎(láng )、谏(jiàn )议(yì )大(dà )夫(fū ),正(zhèng )言(yán )极(jí )辞(cí ),无(wú )改(gǎi )于(yú )旧(jiù )。出(chū )为(wéi )汝(rǔ )南(nán )太(tài )守(shǒu ),政(zhèng )有(yǒu )声(shēng )迹(jì )。后(hòu )归(guī )乡(xiāng )里(lǐ ),卒(zú )于(yú )家(jiā )。

翟(zhái )D825字(zì )子(zǐ )超(chāo ),广(guǎng )汉(hàn )雒(luò )人(rén )也(yě )。四(sì )世(shì )传(chuán )《诗(shī )》。D825好(hǎo )《老(lǎo )子(zǐ )》,尤(yóu )善(shàn )图(tú )纬(wěi )、天(tiān )文(wén )、历(lì )算(suàn )。以(yǐ )报(bào )舅(jiù )仇(chóu ),当(dāng )徙(xǐ )日(rì )南(nán ),亡(wáng )于(yú )长(zhǎng )安(ān ),为(wéi )卜(bo )相(xiàng )工(gōng ),后(hòu )牧(mù )羊(yáng )凉(liáng )州(zhōu )。遇(yù )赦(shè )还(hái )。仕(shì )郡(jùn ),征(zhēng )拜(bài )议(yì )郎(láng ),迁(qiān )侍(shì )中(zhōng )。

时(shí ),尚(shàng )书(shū )有(yǒu )缺(quē ),诏(zhào )将(jiāng )大(dà )夫(fū )六(liù )百(bǎi )石(shí )以(yǐ )上(shàng )试(shì )对(duì )政(zhèng )事(shì )、天(tiān )文(wén )、道(dào )术(shù ),以(yǐ )高(gāo )第(dì )者(zhě )补(bǔ )之(zhī )。D825自(zì )恃(shì )能(néng )高(gāo ),而(ér )忌(jì )故(gù )太(tài )史(shǐ )令(lìng )孙(sūn )懿(yì ),恐(kǒng )其(qí )先(xiān )用(yòng ),乃(nǎi )往(wǎng )侯(hóu )懿(yì )。既(jì )坐(zuò ),言(yán )无(wú )所(suǒ )及(jí ),唯(wéi )涕(tì )泣(qì )流(liú )连(lián )。懿(yì )怪(guài )而(ér )问(wèn )之(zhī ),D825曰(yuē ):“图(tú )书(shū )有(yǒu )汉(hàn )贼(zéi )孙(sūn )登(dēng ),将(jiāng )以(yǐ )才(cái )智(zhì )为(wéi )中(zhōng )官(guān )所(suǒ )害(hài )。观(guān )君(jūn )表(biǎo )相(xiàng ),似(sì )当(dāng )应(yīng )之(zhī )。D825受(shòu )恩(ēn )接(jiē ),凄(qī )怆(chuàng )君(jūn )之(zhī )祸(huò )耳(ěr )!”懿(yì )忧(yōu )惧(jù ),移(yí )病(bìng )不(bú )试(shì )。由(yóu )是(shì )D825对(duì )第(dì )一(yī ),拜(bài )尚(shàng )书(shū )。

时(shí ),安(ān )帝(dì )始(shǐ )亲(qīn )政(zhèng )事(shì ),追(zhuī )感(gǎn )祖(zǔ )母(mǔ )宋(sòng )贵(guì )人(rén ),悉(xī )封(fēng )其(qí )家(jiā )。又(yòu )元(yuán )舅(jiù )耿(gěng )宝(bǎo )及(jí )皇(huáng )后(hòu )兄(xiōng )弟(dì )阎(yán )显(xiǎn )等(děng )并(bìng )用(yòng )威(wēi )权(quán )。D825上(shàng )疏(shū )谏(jiàn )曰(yuē ):

臣(chén )闻(wén )微(wēi )子(zǐ )佯(yáng )狂(kuáng )而(ér )去(qù )殷(yīn ),叔(shū )孙(sūn )通(tōng )背(bèi )秦(qín )而(ér )归(guī )汉(hàn ),彼(bǐ )非(fēi )自(zì )疏(shū )其(qí )君(jūn ),时(shí )不(bú )可(kě )也(yě )。臣(chén )何(hé )殊(shū )绝(jué )之(zhī )恩(ēn ),蒙(méng )值(zhí )不(bú )讳(huì )之(zhī )政(zhèng ),岂(qǐ )敢(gǎn )雷(léi )同(tóng )受(shòu )宠(chǒng ),而(ér )以(yǐ )戴(dài )天(tiān )履(lǚ )地(dì )。伏(fú )惟(wéi )陛(bì )下(xià )应(yīng )天(tiān )履(lǚ )祚(zuò ),历(lì )值(zhí )中(zhōng )兴(xìng ),当(dāng )建(jiàn )太(tài )平(píng )之(zhī )功(gōng ),而(ér )未(wèi )闻(wén )致(zhì )化(huà )之(zhī )道(dào )。盖(gài )远(yuǎn )者(zhě )难(nán )明(míng ),请(qǐng )以(yǐ )近(jìn )事(shì )征(zhēng )之(zhī )。昔(xī )窦(dòu )、邓(dèng )之(zhī )宠(chǒng ),倾(qīng )动(dòng )四(sì )方(fāng ),兼(jiān )官(guān )重(zhòng )绂(fú ),盈(yíng )金(jīn )积(jī )货(huò ),至(zhì )使(shǐ )议(yì )弄(nòng )神(shén )器(qì ),改(gǎi )更(gèng )社(shè )稷(jì )。岂(qǐ )不(bú )以(yǐ )势(shì )尊(zūn )威(wēi )广(guǎng ),以(yǐ )致(zhì )斯(sī )患(huàn )乎(hū )?及(jí )其(qí )破(pò )坏(huài ),头(tóu )颡(sǎng )堕(duò )地(dì ),愿(yuàn )为(wéi )孤(gū )豚(tún ),岂(qǐ )可(kě )得(dé )哉(zāi )!未(wèi )致(zhì )贵(guì )无(wú )渐(jiàn )失(shī )必(bì )暴(bào ),受(shòu )爵(jué )非(fēi )道(dào )殃(yāng )必(bì )疾(jí )。今(jīn )外(wài )戚(qī )宠(chǒng )幸(xìng ),功(gōng )均(jūn )造(zào )化(huà ),汉(hàn )元(yuán )以(yǐ )来(lái ),未(wèi )有(yǒu )等(děng )比(bǐ )。陛(bì )下(xià )诚(chéng )仁(rén )恩(ēn )周(zhōu )洽(qià ),以(yǐ )亲(qīn )九(jiǔ )族(zú )。然(rán )禄(lù )去(qù )公(gōng )室(shì ),政(zhèng )移(yí )私(sī )门(mén ),覆(fù )车(chē )重(zhòng )寻(xún ),宁(níng )无(wú )摧(cuī )折(shé )。而(ér )朝(cháo )臣(chén )在(zài )位(wèi ),莫(mò )肯(kěn )正(zhèng )议(yì ),翕(xī )翕(xī )訾(zī )訾(zī ),更(gèng )相(xiàng )佐(zuǒ )附(fù )。臣(chén )恐(kǒng )威(wēi )权(quán )外(wài )假(jiǎ ),归(guī )之(zhī )良(liáng )难(nán ),虎(hǔ )翼(yì )一(yī )奋(fèn ),卒(zú )不(bú )可(kě )制(zhì )。故(gù )孔(kǒng )子(zǐ )曰(yuē ):“吐(tǔ )珠(zhū )于(yú )泽(zé ),谁(shuí )能(néng )不(bú )含(hán )”;老(lǎo )子(zǐ )称(chēng )“国(guó )之(zhī )利(lì )器(qì ),不(bú )可(kě )以(yǐ )示(shì )人(rén )”。此(cǐ )最(zuì )安(ān )危(wēi )之(zhī )极(jí )戒(jiè ),社(shè )稷(jì )之(zhī )深(shēn )计(jì )也(yě )。

夫(fū )俭(jiǎn )德(dé )之(zhī )恭(gōng ),政(zhèng )存(cún )约(yuē )节(jiē )。故(gù )文(wén )帝(dì )爱(ài )百(bǎi )金(jīn )于(yú )露(lù )台(tái ),饰(shì )帷(wéi )帐(zhàng )于(yú )皁(zào )囊(náng )。或(huò )有(yǒu )讥(jī )其(qí )俭(jiǎn )者(zhě ),上(shàng )曰(yuē ):“朕(zhèn )为(wéi )天(tiān )下(xià )守(shǒu )财(cái )耳(ěr ),岂(qǐ )得(dé )妄(wàng )用(yòng )之(zhī )哉(zāi )!”至(zhì )仓(cāng )谷(gǔ )腐(fǔ )而(ér )不(bú )可(kě )食(shí ),钱(qián )贯(guàn )朽(xiǔ )而(ér )不(bú )可(kě )校(xiào )。今(jīn )自(zì )初(chū )政(zhèng )已(yǐ )来(lái ),日(rì )月(yuè )未(wèi )久(jiǔ ),费(fèi )用(yòng )赏(shǎng )赐(cì )已(yǐ )不(bú )可(kě )算(suàn )。敛(liǎn )天(tiān )下(xià )之(zhī )财(cái ),积(jī )无(wú )功(gōng )之(zhī )家(jiā ),帑(tǎng )藏(cáng )单(dān )尽(jìn ),民(mín )物(wù )凋(diāo )伤(shāng ),卒(zú )有(yǒu )不(bú )虞(yú ),复(fù )当(dāng )重(zhòng )赋(fù )百(bǎi )姓(xìng ),怨(yuàn )叛(pàn )既(jì )生(shēng ),危(wēi )乱(luàn )可(kě )待(dài )也(yě )。

昔(xī )成(chéng )王(wáng )之(zhī )政(zhèng ),周(zhōu )公(gōng )在(zài )前(qián ),邵(shào )公(gōng )在(zài )后(hòu ),毕(bì )公(gōng )在(zài )左(zuǒ ),史(shǐ )佚(yì )在(zài )右(yòu ),四(sì )子(zǐ )挟(jiā )而(ér )维(wéi )之(zhī )。目(mù )见(jiàn )正(zhèng )容(róng ),耳(ěr )闻(wén )正(zhèng )言(yán ),一(yī )日(rì )即(jí )位(wèi ),天(tiān )下(xià )旷(kuàng )然(rán ),言(yán )其(qí )法(fǎ )度(dù )素(sù )定(dìng )也(yě )。今(jīn )陛(bì )下(xià )有(yǒu )成(chéng )王(wáng )之(zhī )尊(zūn )而(ér )无(wú )数(shù )子(zǐ )之(zhī )佐(zuǒ ),虽(suī )欲(yù )崇(chóng )雍(yōng )熙(xī ),致(zhì )太(tài )平(píng ),其(qí )可(kě )得(dé )乎(hū )?

自(zì )去(qù )年(nián )已(yǐ )来(lái ),灾(zāi )谴(qiǎn )频(pín )数(shù ),地(dì )坼(chè )天(tiān )崩(bēng ),高(gāo )岸(àn )为(wéi )谷(gǔ )。修(xiū )身(shēn )恐(kǒng )惧(jù ),则(zé )转(zhuǎn )祸(huò )为(wéi )福(fú );轻(qīng )慢(màn )天(tiān )戒(jiè ),则(zé )其(qí )害(hài )弥(mí )深(shēn )。愿(yuàn )陛(bì )下(xià )亲(qīn )自(zì )劳(láo )恤(xù ),研(yán )精(jīng )致(zhì )思(sī ),勉(miǎn )求(qiú )忠(zhōng )贞(zhēn )之(zhī )臣(chén ),诛(zhū )远(yuǎn )佞(nìng )谄(chǎn )之(zhī )党(dǎng ),损(sǔn )玉(yù )堂(táng )之(zhī )盛(shèng ),尊(zūn )天(tiān )爵(jué )之(zhī )重(zhòng ),割(gē )情(qíng )欲(yù )之(zhī )欢(huān ),罢(bà )宴(yàn )私(sī )之(zhī )好(hǎo )。帝(dì )王(wáng )图(tú )籍(jí ),陈(chén )列(liè )左(zuǒ )右(yòu ),心(xīn )存(cún )亡(wáng )国(guó )所(suǒ )以(yǐ )失(shī )之(zhī ),鉴(jiàn )观(guān )兴(xìng )王(wáng )所(suǒ )以(yǐ )得(dé )之(zhī ),庶(shù )灾(zāi )害(hài )可(kě )息(xī ),丰(fēng )年(nián )可(kě )招(zhāo )矣(yǐ )。

书(shū )奏(zòu )不(bú )省(shěng ),而(ér )外(wài )戚(qī )宠(chǒng )臣(chén )咸(xián )畏(wèi )恶(è )之(zhī )。

延(yán )光(guāng )三(sān )年(nián ),出(chū )为(wéi )酒(jiǔ )泉(quán )太(tài )守(shǒu )。叛(pàn )羌(qiāng )千(qiān )余(yú )骑(qí )徙(xǐ )敦(dūn )煌(huáng )来(lái )抄(chāo )郡(jùn )界(jiè ),D825赴(fù )击(jī ),斩(zhǎn )首(shǒu )九(jiǔ )百(bǎi )级(jí ),羌(qiāng )众(zhòng )几(jǐ )尽(jìn ),威(wēi )名(míng )大(dà )震(zhèn )。迁(qiān )京(jīng )兆(zhào )尹(yǐn )。顺(shùn )帝(dì )即(jí )位(wèi ),拜(bài )光(guāng )禄(lù )大(dà )夫(fū ),迁(qiān )将(jiāng )作(zuò )大(dà )匠(jiàng )。损(sǔn )省(shěng )经(jīng )用(yòng ),岁(suì )息(xī )四(sì )五(wǔ )千(qiān )万(wàn )。屡(lǚ )因(yīn )灾(zāi )异(yì ),多(duō )所(suǒ )匡(kuāng )正(zhèng )。由(yóu )是(shì )权(quán )贵(guì )共(gòng )诬(wū )D825及(jí )尚(shàng )书(shū )令(lìng )高(gāo )堂(táng )芝(zhī )等(děng )交(jiāo )通(tōng )属(shǔ )托(tuō ),坐(zuò )减(jiǎn )死(sǐ )归(guī )家(jiā )。复(fù )被(bèi )章(zhāng )云(yún )D825前(qián )与(yǔ )河(hé )南(nán )张(zhāng )楷(kǎi )等(děng )谋(móu )反(fǎn ),逮(dǎi )诣(yì )廷(tíng )尉(wèi )。及(jí )杜(dù )真(zhēn )等(děng )上(shàng )书(shū )讼(sòng )之(zhī ),事(shì )得(dé )明(míng )释(shì )。卒(zú )于(yú )家(jiā )。

著(zhe )《援(yuán )神(shén )》、《钩(gōu )命(mìng )解(jiě )诂(gǔ )》十(shí )二(èr )篇(piān )。

初(chū ),D825之(zhī )为(wéi )大(dà )匠(jiàng ),上(shàng )言(yán ):“孝(xiào )文(wén )皇(huáng )帝(dì )始(shǐ )置(zhì )一(yī )经(jīng )博(bó )士(shì ),武(wǔ )帝(dì )大(dà )合(hé )天(tiān )下(xià )之(zhī )书(shū ),而(ér )孝(xiào )宣(xuān )论(lùn )《六(liù )经(jīng )》于(yú )石(shí )渠(qú ),学(xué )者(zhě )滋(zī )盛(shèng ),弟(dì )子(zǐ )万(wàn )数(shù )。光(guāng )武(wǔ )初(chū )兴(xìng ),愍(mǐn )其(qí )荒(huāng )废(fèi ),起(qǐ )太(tài )学(xué )博(bó )士(shì )舍(shě )、内(nèi )外(wài )讲(jiǎng )堂(táng ),诸(zhū )生(shēng )横(héng )巷(xiàng ),为(wéi )海(hǎi )内(nèi )所(suǒ )集(jí )。明(míng )帝(dì )时(shí )辟(pì )雍(yōng )始(shǐ )成(chéng ),欲(yù )毁(huǐ )太(tài )学(xué ),太(tài )尉(wèi )赵(zhào )憙(xǐ )以(yǐ )为(wéi )太(tài )学(xué )、辟(pì )雍(yōng )皆(jiē )宜(yí )兼(jiān )存(cún ),故(gù )并(bìng )传(chuán )至(zhì )今(jīn )。而(ér )顷(qǐng )者(zhě )颓(tuí )废(fèi ),至(zhì )为(wéi )园(yuán )采(cǎi )刍(chú )牧(mù )之(zhī )处(chù )。宜(yí )更(gèng )修(xiū )缮(shàn ),诱(yòu )进(jìn )后(hòu )学(xué )。”帝(dì )从(cóng )之(zhī )。D825免(miǎn )后(hòu ),遂(suí )起(qǐ )太(tài )学(xué )。更(gèng )开(kāi )拓(tuò )房(fáng )室(shì ),学(xué )者(zhě )为(wéi )D825立(lì )碑(bēi )铭(míng )于(yú )学(xué )云(yún )。

应(yīng )奉(fèng )字(zì )世(shì )叔(shū ),汝(rǔ )南(nán )南(nán )顿(dùn )人(rén )也(yě )。曾(céng )祖(zǔ )父(fù )顺(shùn ),字(zì )华(huá )仲(zhòng ),和(hé )帝(dì )时(shí )为(wéi )河(hé )南(nán )尹(yǐn )、将(jiāng )作(zuò )大(dà )匠(jiàng ),公(gōng )廉(lián )约(yuē )己(jǐ ),明(míng )达(dá )政(zhèng )事(shì )。生(shēng )十(shí )子(zǐ ),皆(jiē )有(yǒu )才(cái )学(xué )。中(zhōng )子(zǐ )叠(dié ),江(jiāng )夏(xià )太(tài )守(shǒu ),叠(dié )生(shēng )郴(chēn ),武(wǔ )陵(líng )太(tài )守(shǒu )。郴(chēn )生(shēng )奉(fèng )。

奉(fèng )少(shǎo )聪(cōng )明(míng ),自(zì )为(wéi )童(tóng )兒(ér )及(jí )长(zhǎng ),凡(fán )所(suǒ )经(jīng )履(lǚ ),莫(mò )不(bú )暗(àn )记(jì )。读(dú )书(shū )五(wǔ )行(háng )并(bìng )下(xià )。为(wéi )郡(jùn )决(jué )曹(cáo )史(shǐ ),行(háng )部(bù )四(sì )十(shí )二(èr )县(xiàn ),录(lù )囚(qiú )徒(tú )数(shù )百(bǎi )千(qiān )人(rén )。及(jí )还(hái ),太(tài )守(shǒu )备(bèi )问(wèn )之(zhī ),奉(fèng )口(kǒu )说(shuō )罪(zuì )系(xì )姓(xìng )名(míng ),坐(zuò )状(zhuàng )轻(qīng )重(zhòng ),无(wú )所(suǒ )遣(qiǎn )脱(tuō ),时(shí )人(rén )奇(qí )之(zhī )。著(zhe )《汉(hàn )书(shū )后(hòu )序(xù )》,多(duō )所(suǒ )述(shù )载(zǎi )。大(dà )将(jiāng )军(jūn )梁(liáng )冀(jì )举(jǔ )茂(mào )才(cái )。

先(xiān )是(shì ),武(wǔ )陵(líng )蛮(mán )詹(zhān )山(shān )等(děng )四(sì )千(qiān )余(yú )人(rén )反(fǎn )叛(pàn ),执(zhí )县(xiàn )令(lìng ),屯(tún )结(jié )连(lián )年(nián )。诏(zhào )下(xià )公(gōng )卿(qīng )议(yì ),四(sì )府(fǔ )举(jǔ )奉(fèng )才(cái )堪(kān )将(jiāng )帅(shuài )。永(yǒng )兴(xìng )元(yuán )元(yuán ),拜(bài )武(wǔ )陵(líng )太(tài )守(shǒu )。到(dào )官(guān )慰(wèi )纳(nà ),山(shān )等(děng )皆(jiē )悉(xī )降(jiàng )散(sàn )。于(yú )是(shì )兴(xìng )学(xué )校(xiào ),举(jǔ )仄(zè )陋(lòu ),政(zhèng )称(chēng )变(biàn )俗(sú )。坐(zuò )公(gōng )事(shì )免(miǎn )。

延(yán )熹(xī )中(zhōng ),武(wǔ )陵(líng )蛮(mán )复(fù )寇(kòu )乱(luàn )荆(jīng )州(zhōu ),车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )冯(féng )绲(gǔn )以(yǐ )奉(fèng )有(yǒu )威(wēi )恩(ēn ),为(wéi )蛮(mán )夷(yí )所(suǒ )服(fú ),上(shàng )请(qǐng )与(yǔ )俱(jù )征(zhēng )。拜(bài )从(cóng )事(shì )中(zhōng )郎(láng )。奉(fèng )勤(qín )设(shè )方(fāng )略(luè ),贼(zéi )破(pò )军(jūn )罢(bà ),绲(gǔn )推(tuī )功(gōng )于(yú )奉(fèng ),荐(jiàn )为(wéi )司(sī )隶(lì )校(xiào )尉(wèi )。纠(jiū )举(jǔ )奸(jiān )违(wéi ),不(bú )避(bì )豪(háo )威(wēi ),以(yǐ )严(yán )厉(lì )为(wéi )名(míng )。

及(jí )邓(dèng )皇(huáng )后(hòu )败(bài ),而(ér )田(tián )贵(guì )人(rén )见(jiàn )幸(xìng ),桓(huán )帝(dì )有(yǒu )建(jiàn )立(lì )之(zhī )议(yì )。奉(fèng )以(yǐ )田(tián )氏(shì )微(wēi )贱(jiàn ),不(bú )宜(yí )超(chāo )登(dēng )后(hòu )位(wèi ),上(shàng )书(shū )谏(jiàn )曰(yuē ):“臣(chén )闻(wén )周(zhōu )纳(nà )狄(dí )女(nǚ ),襄(xiāng )王(wáng )出(chū )居(jū )于(yú )郑(zhèng );汉(hàn )立(lì )飞(fēi )燕(yàn ),成(chéng )帝(dì )胤(yìn )嗣(sì )泯(mǐn )绝(jué )。母(mǔ )后(hòu )之(zhī )重(zhòng ),兴(xìng )废(fèi )所(suǒ )因(yīn )。宜(yí )思(sī )《关(guān )雎(jū )》之(zhī )所(suǒ )求(qiú ),远(yuǎn )五(wǔ )禁(jìn )之(zhī )所(suǒ )忌(jì )。”帝(dì )纳(nà )其(qí )言(yán ),竟(jìng )立(lì )窦(dòu )皇(huáng )后(hòu )。

及(jí )党(dǎng )事(shì )起(qǐ ),奉(fèng )乃(nǎi )慨(kǎi )然(rán )以(yǐ )疾(jí )自(zì )退(tuì )。追(zhuī )愍(mǐn )屈(qū )原(yuán ),因(yīn )以(yǐ )自(zì )伤(shāng ),著(zhe )《感(gǎn )骚(sāo )》三(sān )十(shí )篇(piān ),数(shù )万(wàn )言(yán )。诸(zhū )公(gōng )多(duō )荐(jiàn )举(jǔ ),会(huì )病(bìng )卒(zú )。子(zǐ )劭(shào )。

劭(shào )字(zì )仲(zhòng )远(yuǎn )。少(shǎo )笃(dǔ )学(xué ),博(bó )览(lǎn )多(duō )闻(wén )。灵(líng )帝(dì )时(shí )举(jǔ )孝(xiào )廉(lián ),辟(pì )车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )何(hé )苗(miáo )掾(yuàn )。

中(zhōng )平(píng )二(èr )年(nián ),汉(hàn )阳(yáng )贼(zéi )边(biān )章(zhāng )、韩(hán )遂(suí )与(yǔ )羌(qiāng )胡(hú )为(wéi )寇(kòu ),东(dōng )侵(qīn )三(sān )辅(fǔ ),时(shí )遣(qiǎn )车(chē )骑(qí )将(jiāng )军(jūn )后(hòu )甫(fǔ )嵩(sōng )西(xī )讨(tǎo )之(zhī )。嵩(sōng )请(qǐng )发(fā )乌(wū )桓(huán )三(sān )千(qiān )人(rén )。北(běi )军(jūn )中(zhōng )侯(hóu )邹(zōu )靖(jìng )上(shàng )言(yán ):“乌(wū )桓(huán )众(zhòng )弱(ruò ),宜(yí )开(kāi )募(mù )鲜(xiān )卑(bēi )。”事(shì )下(xià )四(sì )府(fǔ ),大(dà )将(jiāng )军(jūn )掾(yuàn )韩(hán )卓(zhuó )议(yì ),以(yǐ )为(wéi ):“乌(wū )桓(huán )兵(bīng )寡(guǎ ),而(ér )与(yǔ )鲜(xiān )卑(bēi )世(shì )为(wéi )仇(chóu )敌(dí ),若(ruò )乌(wū )桓(huán )被(bèi )发(fā ),则(zé )鲜(xiān )卑(bēi )必(bì )袭(xí )其(qí )家(jiā )。乌(wū )桓(huán )闻(wén )之(zhī ),当(dāng )复(fù )弃(qì )军(jūn )还(hái )救(jiù )。非(fēi )唯(wéi )无(wú )益(yì )于(yú )实(shí ),乃(nǎi )更(gèng )沮(jǔ )三(sān )军(jūn )之(zhī )情(qíng )。邹(zōu )靖(jìng )居(jū )近(jìn )边(biān )塞(sāi ),究(jiū )其(qí )态(tài )诈(zhà )。若(ruò )令(lìng )靖(jìng )募(mù )鲜(xiān )卑(bēi )轻(qīng )骑(qí )五(wǔ )千(qiān ),必(bì )有(yǒu )破(pò )敌(dí )之(zhī )效(xiào )。”邵(shào )驳(bó )之(zhī )曰(yuē ):

鲜(xiān )卑(bēi )隔(gé )在(zài )漠(mò )北(běi ),犬(quǎn )羊(yáng )为(wéi )群(qún ),无(wú )君(jūn )长(zhǎng )之(zhī )帅(shuài ),庐(lú )落(luò )之(zhī )居(jū ),而(ér )天(tiān )性(xìng )贪(tān )暴(bào ),不(bú )拘(jū )信(xìn )义(yì ),故(gù )数(shù )犯(fàn )障(zhàng )塞(sāi ),且(qiě )无(wú )宁(níng )岁(suì )。唯(wéi )至(zhì )互(hù )市(shì ),乃(nǎi )来(lái )靡(mí )服(fú )。苟(gǒu )欲(yù )中(zhōng )国(guó )珍(zhēn )货(huò ),非(fēi )为(wéi )畏(wèi )威(wēi )怀(huái )德(dé )。计(jì )获(huò )事(shì )足(zú ),旋(xuán )踵(zhǒng )为(wéi )害(hài )。是(shì )以(yǐ )朝(cháo )家(jiā )外(wài )而(ér )不(bú )内(nèi ),盖(gài )为(wéi )此(cǐ )也(yě )。往(wǎng )者(zhě )匈(xiōng )奴(nú )反(fǎn )叛(pàn ),度(dù )辽(liáo )将(jiāng )军(jūn )马(mǎ )续(xù )、乌(wū )桓(huán )校(xiào )尉(wèi )王(wáng )元(yuán )发(fā )鲜(xiān )卑(bēi )五(wǔ )千(qiān )余(yú )骑(qí ),又(yòu )武(wǔ )威(wēi )太(tài )守(shǒu )赵(zhào )冲(chōng )亦(yì )率(lǜ )鲜(xiān )卑(bēi )征(zhēng )讨(tǎo )叛(pàn )羌(qiāng )。斩(zhǎn )获(huò )丑(chǒu )虏(lǔ ),既(jì )不(bú )足(zú )言(yán ),而(ér )鲜(xiān )卑(bēi )越(yuè )溢(yì ),多(duō )为(wéi )不(bú )法(fǎ )。裁(cái )以(yǐ )军(jūn )令(lìng ),则(zé )忿(fèn )戾(lì )作(zuò )乱(luàn );制(zhì )御(yù )小(xiǎo )缓(huǎn ),则(zé )陆(lù )掠(luě )残(cán )害(hài )。劫(jié )居(jū )人(rén ),抄(chāo )商(shāng )旅(lǚ ),啖(dàn )人(rén )牛(niú )羊(yáng ),略(luè )人(rén )兵(bīng )马(mǎ )。得(dé )赏(shǎng )既(jì )多(duō ),不(bú )肯(kěn )去(qù ),复(fù )欲(yù )以(yǐ )物(wù )买(mǎi )铁(tiě )。边(biān )将(jiāng )不(bú )听(tīng ),便(biàn )取(qǔ )缣(jiān )帛(bó )聚(jù )欲(yù )烧(shāo )之(zhī )。边(biān )将(jiāng )恐(kǒng )怖(bù ),畏(wèi )其(qí )反(fǎn )叛(pàn ),辞(cí )谢(xiè )抚(fǔ )顺(shùn ),无(wú )敢(gǎn )拒(jù )违(wéi )。今(jīn )狡(jiǎo )寇(kòu )未(wèi )殄(tiǎn ),而(ér )羌(qiāng )为(wéi )巨(jù )害(hài ),如(rú )或(huò )致(zhì )悔(huǐ ),其(qí )可(kě )追(zhuī )乎(hū )?臣(chén )愚(yú )以(yǐ )为(wéi )可(kě )募(mù )陇(lǒng )西(xī )羌(qiāng )胡(hú )守(shǒu )善(shàn )不(bú )叛(pàn )者(zhě ),简(jiǎn )直(zhí )精(jīng )勇(yǒng ),多(duō )其(qí )牢(láo )赏(shǎng )。太(tài )守(shǒu )李(lǐ )参(cān )沉(chén )静(jìng )有(yǒu )谋(móu ),必(bì )能(néng )奖(jiǎng )厉(lì )得(dé )其(qí )死(sǐ )力(lì )。当(dāng )思(sī )渐(jiàn )消(xiāo )之(zhī )略(luè ),不(bú )可(kě )仓(cāng )卒(zú )望(wàng )也(yě )。

韩(hán )卓(zhuó )复(fù )与(yǔ )劭(shào )相(xiàng )难(nán )反(fǎn )复(fù )。于(yú )是(shì )诏(zhào )百(bǎi )官(guān )大(dà )会(huì )朝(cháo )堂(táng ),皆(jiē )从(cóng )劭(shào )议(yì )。

三(sān )年(nián ),举(jǔ )高(gāo )第(dì ),再(zài )迁(qiān ),六(liù )年(nián ),拜(bài )太(tài )山(shān )太(tài )守(shǒu )。初(chū )平(píng )二(èr )年(nián ),黄(huáng )巾(jīn )三(sān )十(shí )万(wàn )众(zhòng )入(rù )郡(jùn )界(jiè )。劭(shào )纠(jiū )率(lǜ )文(wén )武(wǔ )连(lián )与(yǔ )贼(zéi )战(zhàn ),前(qián )后(hòu )斩(zhǎn )首(shǒu )数(shù )千(qiān )级(jí ),获(huò )生(shēng )口(kǒu )老(lǎo )弱(ruò )万(wàn )余(yú )人(rén ),辎(zī )重(zhòng )二(èr )千(qiān )两(liǎng ),贼(zéi )皆(jiē )退(tuì )却(què ),郡(jùn )内(nèi )以(yǐ )安(ān )。兴(xìng )平(píng )元(yuán )年(nián ),前(qián )太(tài )尉(wèi )曹(cáo )嵩(sōng )及(jí )子(zǐ )德(dé )从(cóng )琅(láng )邪(xié )入(rù )太(tài )山(shān ),劭(shào )遣(qiǎn )兵(bīng )迎(yíng )之(zhī ),未(wèi )到(dào ),而(ér )徐(xú )州(zhōu )牧(mù )陶(táo )谦(qiān )素(sù )怨(yuàn )嵩(sōng )子(zǐ )操(cāo )数(shù )击(jī )之(zhī ),乃(nǎi )使(shǐ )轻(qīng )骑(qí )追(zhuī )嵩(sōng )、德(dé ),并(bìng )杀(shā )之(zhī )于(yú )郡(jùn )界(jiè )。劭(shào )畏(wèi )操(cāo )诛(zhū ),弃(qì )郡(jùn )奔(bēn )冀(jì )州(zhōu )牧(mù )袁(yuán )绍(shào )。

初(chū ),安(ān )帝(dì )时(shí )河(hé )间(jiān )人(rén )尹(yǐn )次(cì )、颍(yǐng )川(chuān )人(rén )史(shǐ )玉(yù )皆(jiē )坐(zuò )杀(shā )人(rén )当(dāng )死(sǐ ),次(cì )兄(xiōng )初(chū )及(jí )玉(yù )母(mǔ )军(jūn )并(bìng )诣(yì )官(guān )曹(cáo )求(qiú )代(dài )其(qí )命(mìng ),而(ér )缢(yì )而(ér )物(wù )故(gù )。尚(shàng )书(shū )陈(chén )忠(zhōng )以(yǐ )罪(zuì )疑(yí )从(cóng )轻(qīng ),议(yì )活(huó )次(cì )、玉(yù )。劭(shào )后(hòu )追(zhuī )驳(bó )之(zhī ),据(jù )正(zhèng )典(diǎn )刑(xíng ),有(yǒu )可(kě )存(cún )者(zhě )。其(qí )议(yì )曰(yuē ):

《尚(shàng )书(shū )》称(chēng )“天(tiān )秩(zhì )有(yǒu )礼(lǐ ),五(wǔ )服(fú )五(wǔ )章(zhāng )哉(zāi )。天(tiān )讨(tǎo )有(yǒu )罪(zuì ),五(wǔ )刑(xíng )五(wǔ )用(yòng )哉(zāi )”。而(ér )孙(sūn )卿(qīng )亦(yì )云(yún ):“凡(fán )制(zhì )刑(xíng )之(zhī )本(běn ),将(jiāng )以(yǐ )禁(jìn )暴(bào )恶(è ),且(qiě )惩(chéng )其(qí )末(mò )也(yě ),凡(fán )爵(jué )列(liè )、官(guān )秩(zhì )、赏(shǎng )庆(qìng )、刑(xíng )威(wēi ),皆(jiē )以(yǐ )类(lèi )相(xiàng )从(cóng ),使(shǐ )当(dāng )其(qí )实(shí )也(yě )。”若(ruò )德(dé )不(bú )副(fù )位(wèi ),能(néng )不(bú )称(chēng )官(guān ),赏(shǎng )不(bú )酬(chóu )功(gōng ),刑(xíng )不(bú )应(yīng )罪(zuì ),不(bú )祥(xiáng )莫(mò )大(dà )焉(yān )。杀(shā )人(rén )者(zhě )死(sǐ ),伤(shāng )人(rén )者(zhě )刑(xíng ),此(cǐ )百(bǎi )王(wáng )之(zhī )定(dìng )制(zhì ),有(yǒu )法(fǎ )之(zhī )成(chéng )科(kē )。高(gāo )祖(zǔ )入(rù )关(guān ),虽(suī )尚(shàng )约(yuē )法(fǎ ),然(rán )杀(shā )人(rén )者(zhě )死(sǐ ),亦(yì )无(wú )宽(kuān )降(jiàng )。夫(fū )时(shí )化(huà )则(zé )刑(xíng )重(zhòng ),时(shí )乱(luàn )则(zé )刑(xíng )轻(qīng )。《书(shū )》曰(yuē )“刑(xíng )罚(fá )时(shí )轻(qīng )时(shí )重(zhòng )”,此(cǐ )之(zhī )谓(wèi )也(yě )。

今(jīn )次(cì )、玉(yù )公(gōng )以(yǐ )清(qīng )时(shí )释(shì )其(qí )私(sī )憾(hàn ),阻(zǔ )兵(bīng )安(ān )忍(rěn ),僵(jiāng )尸(shī )道(dào )路(lù )。朝(cháo )思(sī )在(zài )宽(kuān ),幸(xìng )至(zhì )冬(dōng )狱(yù ),而(ér )初(chū )、军(jūn )愚(yú )狷(juàn ),妄(wàng )自(zì )投(tóu )毙(bì )。昔(xī )召(zhào )忽(hū )亲(qīn )死(sǐ )子(zǐ )纠(jiū )之(zhī )难(nán ),而(ér )孔(kǒng )子(zǐ )曰(yuē )“经(jīng )于(yú )沟(gōu )读(dú ),人(rén )莫(mò )之(zhī )知(zhī )”。朝(cháo )氏(shì )之(zhī )父(fù )非(fēi )错(cuò )刻(kè )峻(jùn ),遂(suí )能(néng )自(zì )陨(yǔn )其(qí )命(mìng ),班(bān )固(gù )亦(yì )云(yún )“不(bú )知(zhī )赵(zhào )母(mǔ )指(zhǐ )括(kuò )以(yǐ )全(quán )其(qí )宗(zōng )”。传(chuán )曰(yuē )“仆(pú )妾(qiè )感(gǎn )慨(kǎi )而(ér )致(zhì )死(sǐ )者(zhě ),非(fēi )能(néng )义(yì )勇(yǒng ),顾(gù )无(wú )虑(lǜ )耳(ěr )”。夫(fū )刑(xíng )罚(fá )威(wēi )狱(yù ),以(yǐ )类(lèi )天(tiān )之(zhī )震(zhèn )E771杀(shā )戮(lù )也(yě );温(wēn )慈(cí )和(hé )惠(huì ),以(yǐ )放(fàng )天(tiān )之(zhī )生(shēng )殖(zhí )长(zhǎng )育(yù )也(yě )。是(shì )故(gù )春(chūn )一(yī )草(cǎo )枯(kū )则(zé )为(wéi )灾(zāi ),秋(qiū )一(yī )木(mù )华(huá )亦(yì )为(wéi )异(yì )。今(jīn )杀(shā )无(wú )罪(zuì )之(zhī )初(chū )、军(jūn ),而(ér )活(huó )当(dāng )死(sǐ )之(zhī )次(cì )、玉(yù ),其(qí )为(wéi )枯(kū )华(huá ),不(bú )亦(yì )然(rán )乎(hū )?陈(chén )忠(zhōng )不(bú )详(xiáng )制(zhì )刑(xíng )之(zhī )本(běn ),而(ér )信(xìn )一(yī )时(shí )之(zhī )仁(rén ),遂(suí )广(guǎng )引(yǐn )八(bā )议(yì )求(qiú )生(shēng )之(zhī )端(duān )。夫(fū )亲(qīn )故(gù )贤(xián )能(néng )功(gōng )贵(guì )勤(qín )宾(bīn ),岂(qǐ )有(yǒu )次(cì )、玉(yù )当(dāng )罪(zuì )之(zhī )科(kē )哉(zāi )?若(ruò )乃(nǎi )小(xiǎo )大(dà )以(yǐ )情(qíng ),原(yuán )心(xīn )定(dìng )罪(zuì ),此(cǐ )为(wéi )求(qiú )生(shēng ),非(fēi )谓(wèi )代(dài )死(sǐ )可(kě )以(yǐ )生(shēng )也(yě )。败(bài )法(fǎ )乱(luàn )政(zhèng ),悔(huǐ )其(qí )可(kě )追(zhuī )。

劭(shào )凡(fán )为(wéi )驳(bó )议(yì )三(sān )十(shí )篇(piān ),皆(jiē )此(cǐ )类(lèi )也(yě )。

又(yòu )删(shān )定(dìng )律(lǜ )令(lìng )为(wéi )《汉(hàn )仪(yí )》,建(jiàn )安(ān )元(yuán )年(nián )乃(nǎi )奏(zòu )之(zhī )。曰(yuē ):

夫(fū )国(guó )之(zhī )大(dà )事(shì ),莫(mò )尚(shàng )载(zǎi )籍(jí )。载(zǎi )籍(jí )也(yě )者(zhě ),决(jué )嫌(xián )疑(yí ),明(míng )是(shì )非(fēi ),赏(shǎng )刑(xíng )之(zhī )宜(yí ),允(yǔn )获(huò )厥(jué )中(zhōng ),俾(bǐ )后(hòu )之(zhī )人(rén )永(yǒng )为(wéi )监(jiān )焉(yān )。故(gù )胶(jiāo )西(xī )相(xiàng )董(dǒng )仲(zhòng )舒(shū )老(lǎo )病(bìng )致(zhì )仕(shì ),朝(cháo )廷(tíng )每(měi )有(yǒu )政(zhèng )议(yì ),数(shù )遣(qiǎn )廷(tíng )尉(wèi )张(zhāng )汤(tāng )亲(qīn )至(zhì )陋(lòu )巷(xiàng ),问(wèn )其(qí )得(dé )失(shī )。于(yú )是(shì )作(zuò )《春(chūn )秋(qiū )决(jué )狱(yù )》二(èr )百(bǎi )三(sān )十(shí )二(èr )事(shì ),动(dòng )以(yǐ )经(jīng )对(duì ),言(yán )之(zhī )详(xiáng )矣(yǐ ),逆(nì )臣(chén )董(dǒng )卓(zhuó ),荡(dàng )覆(fù )王(wáng )室(shì ),典(diǎn )宪(xiàn )焚(fén )燎(liáo ),靡(mí )有(yǒu )孑(jié )遣(qiǎn ),开(kāi )辟(pì )以(yǐ )来(lái ),莫(mò )或(huò )兹(zī )酷(kù )。今(jīn )大(dà )驾(jià )东(dōng )迈(mài ),巡(xún )省(shěng )许(xǔ )都(dōu ),拔(bá )出(chū )险(xiǎn )难(nán ),其(qí )命(mìng )惟(wéi )新(xīn )。臣(chén )累(lèi )世(shì )受(shòu )恩(ēn ),荣(róng )祚(zuò )丰(fēng )衍(yǎn ),窃(qiè )不(bú )自(zì )揆(kuí ),贪(tān )少(shǎo )云(yún )补(bǔ ),辄(zhé )撰(zhuàn )具(jù )《律(lǜ )本(běn )章(zhāng )句(jù )》、《尚(shàng )书(shū )旧(jiù )事(shì )》、《廷(tíng )尉(wèi )板(bǎn )令(lìng )》、《决(jué )事(shì )比(bǐ )例(lì )》、《司(sī )徒(tú )都(dōu )目(mù )》、《五(wǔ )曹(cáo )诏(zhào )书(shū )》及(jí )《春(chūn )秋(qiū )断(duàn )狱(yù )》凡(fán )二(èr )百(bǎi )五(wǔ )十(shí )篇(piān )。蠲(juān )去(qù )复(fù )重(zhòng ),为(wéi )之(zhī )节(jiē )文(wén )。又(yòu )集(jí )驳(bó )议(yì )三(sān )十(shí )篇(piān ),以(yǐ )类(lèi )相(xiàng )从(cóng ),凡(fán )八(bā )十(shí )二(èr )事(shì )。其(qí )见(jiàn )《汉(hàn )书(shū )》二(èr )十(shí )五(wǔ ),《汉(hàn )纪(jì )》四(sì ),皆(jiē )删(shān )叙(xù )润(rùn )色(sè ),以(yǐ )全(quán )本(běn )体(tǐ )。其(qí )二(èr )十(shí )六(liù ),博(bó )采(cǎi )古(gǔ )今(jīn )瑰(guī )玮(wěi )之(zhī )士(shì ),文(wén )章(zhāng )焕(huàn )炳(bǐng ),德(dé )义(yì )可(kě )观(guān )。其(qí )二(èr )十(shí )七(qī ),臣(chén )所(suǒ )创(chuàng )造(zào )。岂(qǐ )E478自(zì )谓(wèi )必(bì )合(hé )道(dào )衷(zhōng ),心(xīn )焉(yān )愤(fèn )邑(yì ),聊(liáo )以(yǐ )藉(jiè )手(shǒu )。昔(xī )郑(zhèng )人(rén )以(yǐ )乾(qián )鼠(shǔ )为(wéi )璞(pú ),鬻(yù )之(zhī )于(yú )周(zhōu ),宋(sòng )愚(yú )夫(fū )亦(yì )宝(bǎo )燕(yàn )石(shí ),缇(tí )B250十(shí )重(zhòng )。夫(fū )睹(dǔ )之(zhī )者(zhě )掩(yǎn )口(kǒu )卢(lú )胡(hú )而(ér )笑(xiào ),斯(sī )文(wén )之(zhī )族(zú ),无(wú )乃(nǎi )类(lèi )旃(zhān )。《左(zuǒ )氏(shì )》实(shí )云(yún )虽(suī )有(yǒu )姬(jī )姜(jiāng )丝(sī )麻(má ),不(bú )弃(qì )憔(qiáo )悴(cuì )菅(jiān )蒯(kuǎi ),盖(gài )所(suǒ )以(yǐ )代(dài )匮(kuì )也(yě )。是(shì )用(yòng )敢(gǎn )露(lù )顽(wán )才(cái ),厕(cè )于(yú )明(míng )哲(zhé )之(zhī )末(mò )。虽(suī )未(wèi )足(zú )纲(gāng )纪(jì )国(guó )体(tǐ ),宣(xuān )洽(qià )时(shí )雍(yōng ),庶(shù )几(jǐ )观(guān )察(chá ),增(zēng )阐(chǎn )圣(shèng )听(tīng )。惟(wéi )因(yīn )万(wàn )机(jī )之(zhī )余(yú )暇(xiá ),游(yóu )意(yì )省(shěng )览(lǎn )焉(yān )。

献(xiàn )帝(dì )善(shàn )之(zhī )。

二(èr )年(nián ),诏(zhào )拜(bài )劭(shào )为(wéi )袁(yuán )绍(shào )军(jūn )谋(móu )校(xiào )尉(wèi )。时(shí )始(shǐ )迁(qiān )都(dōu )于(yú )许(xǔ ),旧(jiù )章(zhāng )堙(yīn )没(méi ),书(shū )记(jì )罕(hǎn )存(cún )。劭(shào )慨(kǎi )然(rán )叹(tàn )息(xī ),乃(nǎi )缀(zhuì )集(jí )所(suǒ )闻(wén ),著(zhe )《汉(hàn )官(guān )礼(lǐ )仪(yí )故(gù )事(shì )》,凡(fán )朝(cháo )廷(tíng )制(zhì )度(dù ),百(bǎi )官(guān )典(diǎn )式(shì ),多(duō )劭(shào )所(suǒ )立(lì )。

初(chū ),父(fù )奉(fèng )为(wéi )司(sī )隶(lì )时(shí ),并(bìng )下(xià )诸(zhū )官(guān )府(fǔ )郡(jùn )国(guó ),各(gè )上(shàng )前(qián )人(rén )像(xiàng )赞(zàn ),劭(shào )乃(nǎi )连(lián )缀(zhuì )其(qí )名(míng ),录(lù )为(wéi )《状(zhuàng )人(rén )纪(jì )》。又(yòu )论(lùn )当(dāng )时(shí )行(háng )事(shì ),著(zhe )《中(zhōng )汉(hàn )辑(jí )序(xù )》。撰(zhuàn )《风(fēng )俗(sú )通(tōng )》,以(yǐ )辩(biàn )物(wù )类(lèi )名(míng )号(hào ),释(shì )时(shí )俗(sú )嫌(xián )疑(yí )。文(wén )虽(suī )不(bú )典(diǎn ),后(hòu )世(shì )服(fú )其(qí )洽(qià )闻(wén )。凡(fán )所(suǒ )著(zhe )述(shù )百(bǎi )三(sān )十(shí )六(liù )篇(piān )。又(yòu )集(jí )解(jiě )《汉(hàn )书(shū )》,皆(jiē )传(chuán )于(yú )时(shí )。后(hòu )卒(zú )于(yú )鄴(yè )。

弟(dì )子(zǐ )B252、璩(qú ),并(bìng )以(yǐ )文(wén )才(cái )称(chēng )。

中(zhōng )兴(xìng )初(chū ),有(yǒu )应(yīng )妪(yù )者(zhě ),生(shēng )四(sì )子(zǐ )而(ér )寡(guǎ )。见(jiàn )神(shén )光(guāng )照(zhào )社(shè ),试(shì )探(tàn )之(zhī ),乃(nǎi )得(dé )黄(huáng )金(jīn )。自(zì )是(shì )诸(zhū )子(zǐ )宦(huàn )学(xué ),并(bìng )有(yǒu )才(cái )名(míng ),至(zhì )B252七(qī )世(shì )通(tōng )显(xiǎn )。

霍(huò )谞(xū )字(zì )叔(shū )智(zhì ),魏(wèi )郡(jùn )鄴(yè )人(rén )也(yě )。少(shǎo )为(wéi )诸(zhū )生(shēng ),明(míng )经(jīng )。有(yǒu )人(rén )诬(wū )谞(xū )舅(jiù )宋(sòng )光(guāng )于(yú )大(dà )将(jiāng )军(jūn )梁(liáng )商(shāng )者(zhě ),以(yǐ )为(wéi )妄(wàng )刊(kān )章(zhāng )文(wén ),坐(zuò )系(xì )洛(luò )阳(yáng )诏(zhào )狱(yù ),掠(luě )考(kǎo )困(kùn )极(jí )。谞(xū )时(shí )年(nián )十(shí )五(wǔ ),奏(zòu )记(jì )于(yú )商(shāng )曰(yuē ):

将(jiāng )军(jūn )天(tiān )覆(fù )厚(hòu )恩(ēn ),愍(mǐn )舅(jiù )光(guāng )冤(yuān )结(jié ),前(qián )者(zhě )温(wēn )教(jiāo )许(xǔ )为(wéi )平(píng )议(yì ),虽(suī )未(wèi )下(xià )吏(lì )断(duàn )决(jué )其(qí )事(shì ),已(yǐ )蒙(méng )神(shén )明(míng )顾(gù )省(shěng )之(zhī )听(tīng )。皇(huáng )天(tiān )后(hòu )土(tǔ ),实(shí )闻(wén )德(dé )音(yīn )。窃(qiè )独(dú )踊(yǒng )跃(yuè ),私(sī )自(zì )庆(qìng )幸(xìng )。谞(xū )闻(wén )《春(chūn )秋(qiū )》之(zhī )义(yì ),原(yuán )情(qíng )定(dìng )过(guò ),赦(shè )事(shì )诛(zhū )意(yì ),故(gù )许(xǔ )止(zhǐ )虽(suī )弑(shì )君(jūn )而(ér )不(bú )罪(zuì ),赵(zhào )盾(dùn )以(yǐ )纵(zòng )贼(zéi )而(ér )见(jiàn )书(shū )。此(cǐ )仲(zhòng )尼(ní )所(suǒ )以(yǐ )垂(chuí )王(wáng )法(fǎ ),汉(hàn )世(shì )所(suǒ )宜(yí )遵(zūn )前(qián )修(xiū )也(yě )。传(chuán )曰(yuē ):“人(rén )心(xīn )不(bú )同(tóng ),譬(pì )若(ruò )其(qí )面(miàn )。”斯(sī )盖(gài )谓(wèi )大(dà )小(xiǎo )窳(yǔ )隆(lóng )丑(chǒu )美(měi )之(zhī )形(xíng ),至(zhì )于(yú )鼻(bí )目(mù )众(zhòng )窍(qiào )毛(máo )发(fā )之(zhī )状(zhuàng ),未(wèi )有(yǒu )不(bú )然(rán )者(zhě )也(yě )。情(qíng )之(zhī )异(yì )者(zhě ),刚(gāng )柔(róu )舒(shū )急(jí )倨(jù )敬(jìng )之(zhī )间(jiān )。至(zhì )于(yú )趋(qū )利(lì )避(bì )害(hài ),畏(wèi )死(sǐ )乐(lè )生(shēng ),亦(yì )复(fù )均(jūn )也(yě )。谞(xū )与(yǔ )光(guāng )骨(gǔ )肉(ròu ),义(yì )有(yǒu )相(xiàng )隐(yǐn ),言(yán )其(qí )冤(yuān )滥(làn ),未(wèi )必(bì )可(kě )谅(liàng ),且(qiě )以(yǐ )人(rén )情(qíng )平(píng )论(lùn )其(qí )理(lǐ )。

光(guāng )衣(yī )冠(guàn )子(zǐ )孙(sūn ),径(jìng )路(lù )平(píng )易(yì ),位(wèi )极(jí )州(zhōu )郡(jùn ),日(rì )望(wàng )征(zhēng )辟(pì ),亦(yì )无(wú )瑕(xiá )秽(huì )纤(xiān )介(jiè )之(zhī )累(lèi ),无(wú )故(gù )刊(kān )定(dìng )诏(zhào )书(shū ),欲(yù )以(yǐ )何(hé )名(míng )?就(jiù )有(yǒu )所(suǒ )疑(yí ),当(dāng )求(qiú )其(qí )便(biàn )安(ān ),岂(qǐ )有(yǒu )触(chù )冒(mào )死(sǐ )祸(huò ),以(yǐ )解(jiě )细(xì )微(wēi )?譬(pì )犹(yóu )疗(liáo )饥(jī )于(yú )附(fù )子(zǐ ),止(zhǐ )渴(kě )于(yú )C74C毒(dú ),未(wèi )入(rù )肠(cháng )胃(wèi ),已(yǐ )绝(jué )咽(yān )喉(hóu ),岂(qǐ )可(kě )为(wéi )哉(zāi )!昔(xī )东(dōng )海(hǎi )孝(xiào )妇(fù )见(jiàn )枉(wǎng )不(bú )辜(gū ),幽(yōu )灵(líng )感(gǎn )革(gé ),天(tiān )应(yīng )枯(kū )旱(hàn )。光(guāng )之(zhī )所(suǒ )坐(zuò ),情(qíng )既(jì )可(kě )原(yuán ),守(shǒu )阙(què )连(lián )年(nián ),而(ér )终(zhōng )不(bú )见(jiàn )理(lǐ )。呼(hū )嗟(jiē )紫(zǐ )宫(gōng )之(zhī )门(mén ),泣(qì )血(xuè )两(liǎng )观(guān )之(zhī )下(xià ),伤(shāng )和(hé )致(zhì )灾(zāi ),为(wéi )害(hài )滋(zī )甚(shèn )。凡(fán )事(shì )更(gèng )赦(shè )令(lìng ),不(bú )应(yīng )复(fù )案(àn )。夫(fū )以(yǐ )罪(zuì )刑(xíng )明(míng )白(bái ),尚(shàng )蒙(méng )天(tiān )恩(ēn ),岂(qǐ )有(yǒu )冤(yuān )谤(bàng )无(wú )征(zhēng ),反(fǎn )不(bú )得(dé )理(lǐ )?是(shì )为(wéi )刑(xíng )宥(yòu )正(zhèng )罪(zuì ),戮(lù )加(jiā )诬(wū )侵(qīn )也(yě )。不(bú )偏(piān )不(bú )党(dǎng ),其(qí )若(ruò )是(shì )乎(hū )?明(míng )将(jiāng )军(jūn )德(dé )盛(shèng )位(wèi )尊(zūn ),人(rén )臣(chén )无(wú )二(èr ),言(yán )行(háng )动(dòng )天(tiān )地(dì ),举(jǔ )厝(cuò )移(yí )阴(yīn )阳(yáng ),诚(chéng )能(néng )留(liú )神(shén ),沛(pèi )然(rán )晓(xiǎo )察(chá ),必(bì )有(yǒu )于(yú )公(gōng )高(gāo )门(mén )之(zhī )福(fú ),和(hé )气(qì )立(lì )应(yīng ),天(tiān )下(xià )幸(xìng )甚(shèn )。

商(shāng )高(gāo )谞(xū )才(cái )志(zhì ),即(jí )为(wéi )奏(zòu )原(yuán )光(guāng )罪(zuì ),由(yóu )是(shì )显(xiǎn )名(míng )。

仕(shì )郡(jùn ),举(jǔ )孝(xiào )廉(lián ),稍(shāo )迁(qiān )金(jīn )城(chéng )太(tài )守(shǒu )。性(xìng )明(míng )达(dá )笃(dǔ )厚(hòu ),能(néng )以(yǐ )恩(ēn )信(xìn )化(huà )诱(yòu )殊(shū )俗(sú ),甚(shèn )为(wéi )羌(qiāng )胡(hú )所(suǒ )敬(jìng )服(fú )。遭(zāo )母(mǔ )忧(yōu ),自(zì )上(shàng )归(guī )行(háng )丧(sàng )。服(fú )阙(què ),公(gōng )车(chē )征(zhēng ),再(zài )迁(qiān )北(běi )海(hǎi )相(xiàng ),入(rù )为(wéi )尚(shàng )书(shū )仆(pú )射(shè )。是(shì )时(shí ),大(dà )将(jiāng )军(jūn )梁(liáng )冀(jì )贵(guì )戚(qī )秉(bǐng )权(quán ),自(zì )公(gōng )卿(qīng )以(yǐ )下(xià )莫(mò )敢(gǎn )违(wéi )忤(wǔ )。谞(xū )与(yǔ )尚(shàng )书(shū )令(lìng )尹(yǐn )勋(xūn )数(shù )奏(zòu )其(qí )事(shì ),又(yòu )因(yīn )陛(bì )见(jiàn )陈(chén )闻(wén )罪(zuì )失(shī )。及(jí )冀(jì )诛(zhū )后(hòu ),桓(huán )帝(dì )嘉(jiā )其(qí )忠(zhōng )节(jiē ),封(fēng )鄴(yè )都(dōu )亭(tíng )侯(hóu )。前(qián )后(hòu )固(gù )让(ràng ),不(bú )许(xǔ )。出(chū )为(wéi )河(hé )南(nán )尹(yǐn ),迁(qiān )司(sī )隶(lì )校(xiào )尉(wèi ),转(zhuǎn )少(shǎo )府(fǔ )、廷(tíng )尉(wèi ),卒(zú )官(guān )。

子(zǐ )F651,安(ān )定(dìng )太(tài )守(shǒu )。

爰(yuán )延(yán )字(zì )季(jì )平(píng ),陈(chén )留(liú )外(wài )黄(huáng )人(rén )也(yě )。清(qīng )苦(kǔ )好(hǎo )学(xué ),能(néng )通(tōng )经(jīng )教(jiāo )授(shòu )。性(xìng )质(zhì )悫(què ),少(shǎo )言(yán )辞(cí )。县(xiàn )令(lìng )陇(lǒng )西(xī )牛(niú )述(shù )好(hǎo )士(shì )知(zhī )人(rén ),乃(nǎi )礼(lǐ )请(qǐng )延(yán )为(wéi )廷(tíng )掾(yuàn ),范(fàn )丹(dān )为(wéi )功(gōng )曹(cáo ),濮(pú )阳(yáng )潜(qián )为(wéi )主(zhǔ )籍(jí ),常(cháng )共(gòng )言(yán )谈(tán )而(ér )已(yǐ )。后(hòu )令(lìng )史(shǐ )昭(zhāo )以(yǐ )为(wéi )乡(xiāng )啬(sè )夫(fū ),仁(rén )化(huà )大(dà )行(háng ),人(rén )但(dàn )闻(wén )啬(sè )夫(fū ),不(bú )知(zhī )郡(jùn )县(xiàn )。在(zài )事(shì )二(èr )年(nián ),州(zhōu )府(fǔ )礼(lǐ )请(qǐng ),不(bú )就(jiù )。桓(huán )帝(dì )时(shí )征(zhēng )博(bó )士(shì ),太(tài )尉(wèi )杨(yáng )秉(bǐng )等(děng )举(jǔ )贤(xián )良(liáng )方(fāng )正(zhèng ),再(zài )迁(qiān )为(wéi )侍(shì )中(zhōng )。

帝(dì )游(yóu )上(shàng )林(lín )苑(yuàn ),从(cóng )容(róng )问(wèn )延(yán )曰(yuē ):“朕(zhèn )何(hé )如(rú )主(zhǔ )也(yě )?”对(duì )曰(yuē ):“陛(bì )下(xià )为(wéi )汉(hàn )中(zhōng )主(zhǔ )。”帝(dì )曰(yuē ):“何(hé )以(yǐ )言(yán )之(zhī )?”对(duì )曰(yuē ):“尚(shàng )书(shū )令(lìng )陈(chén )蕃(fān )任(rèn )事(shì )则(zé )化(huà ),中(zhōng )常(cháng )侍(shì )黄(huáng )门(mén )豫(yù )政(zhèng )则(zé )乱(luàn ),是(shì )以(yǐ )知(zhī )陛(bì )下(xià )可(kě )与(yǔ )为(wéi )善(shàn ),可(kě )与(yǔ )为(wéi )非(fēi )。”帝(dì )曰(yuē ):“昔(xī )朱(zhū )云(yún )廷(tíng )折(shé )栏(lán )槛(kǎn ),今(jīn )侍(shì )中(zhōng )面(miàn )称(chēng )朕(zhèn )违(wéi ),敬(jìng )闻(wén )阙(què )矣(yǐ )。”拜(bài )五(wǔ )官(guān )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng ),转(zhuǎn )长(zhǎng )水(shuǐ )校(xiào )尉(wèi ),迁(qiān )魏(wèi )郡(jùn )太(tài )守(shǒu ),征(zhēng )拜(bài )大(dà )鸿(hóng )胪(lú )。

帝(dì )以(yǐ )延(yán )儒(rú )生(shēng ),常(cháng )特(tè )宴(yàn )见(jiàn )。时(shí ),太(tài )史(shǐ )令(lìng )上(shàng )言(yán )客(kè )星(xīng )经(jīng )帝(dì )坐(zuò ),帝(dì )密(mì )以(yǐ )问(wèn )延(yán )。延(yán )因(yīn )上(shàng )封(fēng )事(shì )曰(yuē ):

臣(chén )闻(wén )天(tiān )子(zǐ )尊(zūn )无(wú )为(wéi )上(shàng ),故(gù )天(tiān )以(yǐ )为(wéi )子(zǐ ),位(wèi )临(lín )臣(chén )庶(shù ),威(wēi )重(zhòng )四(sì )海(hǎi )。动(dòng )静(jìng )以(yǐ )礼(lǐ ),则(zé )星(xīng )辰(chén )顺(shùn )序(xù );意(yì )在(zài )邪(xié )僻(pì ),则(zé )晷(guǐ )度(dù )错(cuò )违(wéi )。陛(bì )下(xià )以(yǐ )河(hé )南(nán )尹(yǐn )邓(dèng )万(wàn )有(yǒu )龙(lóng )潜(qián )之(zhī )旧(jiù ),封(fēng )为(wéi )通(tōng )侯(hóu ),恩(ēn )重(zhòng )公(gōng )卿(qīng ),惠(huì )丰(fēng )宗(zōng )室(shì )。加(jiā )顷(qǐng )引(yǐn )见(jiàn ),与(yǔ )之(zhī )对(duì )博(bó ),上(shàng )下(xià )C841黩(dú ),有(yǒu )亏(kuī )尊(zūn )严(yán )。臣(chén )闻(wén )之(zhī ),帝(dì )左(zuǒ )右(yòu )者(zhě ),所(suǒ )以(yǐ )咨(zī )政(zhèng )德(dé )也(yě )。故(gù )周(zhōu )公(gōng )戒(jiè )成(chéng )王(wáng )曰(yuē )“其(qí )朋(péng )其(qí )朋(péng )”,言(yán )慎(shèn )所(suǒ )与(yǔ )也(yě )。昔(xī )宋(sòng )闵(mǐn )公(gōng )与(yǔ )强(qiáng )臣(chén )共(gòng )博(bó ),列(liè )妇(fù )人(rén )于(yú )侧(cè ),积(jī )此(cǐ )无(wú )礼(lǐ ),以(yǐ )致(zhì )大(dà )灾(zāi )。武(wǔ )帝(dì )与(yǔ )幸(xìng )臣(chén )李(lǐ )延(yán )年(nián )、韩(hán )嫣(yān )同(tóng )卧(wò )起(qǐ ),尊(zūn )爵(jué )重(zhòng )赐(cì ),情(qíng )欲(yù )无(wú )CA75,遂(suí )生(shēng )骄(jiāo )淫(yín )之(zhī )心(xīn ),行(háng )不(bú )义(yì )之(zhī )事(shì ),卒(zú )延(yán )年(nián )被(bèi )戮(lù ),嫣(yān )伏(fú )其(qí )事(shì )。夫(fū )爱(ài )之(zhī )则(zé )不(bú )觉(jiào )其(qí )过(guò ),恶(è )之(zhī )则(zé )不(bú )知(zhī )其(qí )善(shàn ),所(suǒ )以(yǐ )事(shì )多(duō )放(fàng )滥(làn ),物(wù )情(qíng )生(shēng )怨(yuàn )。故(gù )王(wáng )者(zhě )赏(shǎng )人(rén )必(bì )酬(chóu )其(qí )功(gōng ),爵(jué )人(rén )必(bì )甄(zhēn )其(qí )德(dé )。善(shàn )人(rén )同(tóng )处(chù ),则(zé )日(rì )闻(wén )嘉(jiā )训(xùn );恶(è )人(rén )从(cóng )游(yóu ),则(zé )日(rì )生(shēng )邪(xié )情(qíng )。孔(kǒng )子(zǐ )曰(yuē ):“益(yì )者(zhě )三(sān )友(yǒu ),损(sǔn )者(zhě )三(sān )友(yǒu )。”邪(xié )臣(chén )惑(huò )君(jūn ),乱(luàn )妾(qiè )危(wēi )主(zhǔ ),以(yǐ )非(fēi )所(suǒ )言(yán )则(zé )悦(yuè )于(yú )耳(ěr ),以(yǐ )非(fēi )所(suǒ )行(háng )则(zé )玩(wán )于(yú )目(mù ),故(gù )令(lìng )人(rén )君(jūn )不(bú )能(néng )远(yuǎn )之(zhī )。仲(zhòng )尼(ní )曰(yuē ):“惟(wéi )女(nǚ )子(zǐ )与(yǔ )小(xiǎo )人(rén )为(wéi )难(nán )养(yǎng ),近(jìn )之(zhī )则(zé )不(bú )逊(xùn ),远(yuǎn )之(zhī )则(zé )怨(yuàn )。”盖(gài )圣(shèng )人(rén )之(zhī )明(míng )戒(jiè )也(yě )!昔(xī )光(guāng )武(wǔ )皇(huáng )帝(dì )与(yǔ )严(yán )光(guāng )俱(jù )寝(qǐn ),上(shàng )天(tiān )之(zhī )异(yì ),其(qí )夕(xī )即(jí )见(jiàn )。夫(fū )以(yǐ )光(guāng )武(wǔ )之(zhī )圣(shèng )德(dé ),严(yán )光(guāng )之(zhī )高(gāo )贤(xián ),君(jūn )臣(chén )合(hé )道(dào ),尚(shàng )降(jiàng )此(cǐ )变(biàn ),幸(xìng )况(kuàng )陛(bì )下(xià )今(jīn )所(suǒ )亲(qīn )幸(xìng ),以(yǐ )贱(jiàn )为(wéi )贵(guì ),以(yǐ )卑(bēi )为(wéi )尊(zūn )哉(zāi )?惟(wéi )陛(bì )下(xià )远(yuǎn )谗(chán )谀(yú )之(zhī )人(rén ),纳(nà )謇(jiǎn )謇(jiǎn )之(zhī )士(shì ),除(chú )左(zuǒ )右(yòu )之(zhī )权(quán ),寤(wù )宦(huàn )官(guān )之(zhī )敝(bì )。使(shǐ )积(jī )善(shàn )日(rì )熙(xī ),佞(nìng )恶(è )消(xiāo )殄(tiǎn ),则(zé )乾(qián )灾(zāi )可(kě )除(chú )。

帝(dì )省(shěng )其(qí )奏(zòu )。因(yīn )以(yǐ )病(bìng )自(zì )上(shàng ),乞(qǐ )骸(hái )骨(gǔ )还(hái )家(jiā )。灵(líng )帝(dì )复(fù )特(tè )征(zhēng ),不(bú )行(háng ),病(bìng )卒(zú )。

子(zǐ )骥(jì ),白(bái )马(mǎ )令(lìng ),亦(yì )称(chēng )善(shàn )士(shì )。

徐(xú )DA78字(zì )孟(mèng )玉(yù ),广(guǎng )陵(líng )海(hǎi )西(xī )人(rén )也(yě )。父(fù )淑(shū ),度(dù )辽(liáo )将(jiāng )军(jūn ),有(yǒu )名(míng )于(yú )边(biān )。DA78少(shǎo )博(bó )学(xué ),辟(pì )公(gōng )府(fǔ ),举(jǔ )高(gāo )第(dì )。稍(shāo )迁(qiān )荆(jīng )州(zhōu )刺(cì )史(shǐ )。时(shí ),董(dǒng )太(tài )后(hòu )姊(zǐ )子(zǐ )张(zhāng )忠(zhōng )为(wéi )南(nán )阳(yáng )太(tài )守(shǒu ),因(yīn )势(shì )放(fàng )滥(làn ),臧(zāng )罢(bà )数(shù )亿(yì )。DA78临(lín )当(dāng )之(zhī )部(bù ),太(tài )后(hòu )遣(qiǎn )中(zhōng )常(cháng )侍(shì )以(yǐ )忠(zhōng )属(shǔ )DA78。DA78对(duì )曰(yuē ):“臣(chén )身(shēn )为(wéi )国(guó ),不(bú )敢(gǎn )闻(wén )命(mìng )。”太(tài )后(hòu )怒(nù ),遽(jù )征(zhēng )忠(zhōng )为(wéi )司(sī )隶(lì )校(xiào )尉(wèi ),以(yǐ )相(xiàng )威(wēi )临(lín )。DA78到(dào )州(zhōu ),举(jǔ )奏(zòu )忠(zhōng )臧(zāng )余(yú )一(yī )亿(yì ),使(shǐ )冠(guàn )军(jūn )县(xiàn )上(shàng )簿(bù )诣(yì )大(dà )司(sī )农(nóng ),以(yǐ )彰(zhāng )暴(bào )其(qí )事(shì )。又(yòu )奏(zòu )五(wǔ )郡(jùn )太(tài )守(shǒu )及(jí )属(shǔ )县(xiàn )有(yǒu )臧(zāng )污(wū )者(zhě ),悉(xī )征(zhēng )案(àn )罪(zuì ),威(wēi )风(fēng )大(dà )行(háng )。中(zhōng )平(píng )元(yuán )年(nián ),与(yǔ )中(zhōng )郎(láng )将(jiāng )朱(zhū )俊(jùn )击(jī )黄(huáng )巾(jīn )贼(zéi )于(yú )宛(wǎn ),破(pò )之(zhī )。张(zhāng )忠(zhōng )怨(yuàn )DA78,与(yǔ )诸(zhū )阉(yān )官(guān )构(gòu )造(zào )无(wú )端(duān ),DA78遂(suí )以(yǐ )罪(zuì )征(zhēng )。有(yǒu )破(pò )贼(zéi )功(gōng ),得(dé )免(miǎn )官(guān )归(guī )家(jiā )。后(hòu )再(zài )征(zhēng ),迁(qiān )汝(rǔ )南(nán )太(tài )守(shǒu ),转(zhuǎn )东(dōng )海(hǎi )相(xiàng ),所(suǒ )在(zài )化(huà )行(háng )。

献(xiàn )帝(dì )迁(qiān )许(xǔ ),以(yǐ )廷(tíng )尉(wèi )征(zhēng ),当(dāng )诣(yì )京(jīng )师(shī ),道(dào )为(wéi )袁(yuán )术(shù )所(suǒ )劫(jié ),授(shòu )DA78以(yǐ )上(shàng )公(gōng )之(zhī )位(wèi )。DA78乃(nǎi )叹(tàn )曰(yuē ):“龚(gōng )胜(shèng )、鲍(bào )宣(xuān ),独(dú )何(hé )人(rén )哉(zāi )?守(shǒu )之(zhī )必(bì )死(sǐ )!”术(shù )不(bú )敢(gǎn )逼(bī )。术(shù )死(sǐ )军(jūn )破(pò ),DA78得(dé )其(qí )盗(dào )国(guó )玺(xǐ ),及(jí )还(hái )许(xǔ ),上(shàng )之(zhī ),并(bìng )送(sòng )前(qián )所(suǒ )假(jiǎ )汝(rǔ )南(nán )、东(dōng )海(hǎi )二(èr )郡(jùn )印(yìn )绶(shòu )。司(sī )徒(tú )赵(zhào )温(wēn )谓(wèi )DA78曰(yuē ):“君(jūn )遭(zāo )大(dà )难(nán ),犹(yóu )存(cún )此(cǐ )邪(xié )?”DA78曰(yuē ):“昔(xī )苏(sū )武(wǔ )困(kùn )于(yú )匈(xiōng )奴(nú ),不(bú )队(duì )七(qī )尺(chǐ )之(zhī )节(jiē ),况(kuàng )此(cǐ )方(fāng )寸(cùn )印(yìn )乎(hū )?”

后(hòu )拜(bài )太(tài )常(cháng ),使(shǐ )持(chí )节(jiē )拜(bài )曹(cáo )操(cāo )为(wéi )丞(chéng )相(xiàng )。操(cāo )以(yǐ )相(xiàng )让(ràng )DA78,DA78不(bú )敢(gǎn )当(dāng )。卒(zú )于(yú )官(guān )。

论(lùn )曰(yuē ):孙(sūn )懿(yì )以(yǐ )高(gāo )明(míng )见(jiàn )忌(jì ),而(ér )受(shòu )欺(qī )于(yú )阴(yīn )计(jì );翟(zhái )酺(pú )资(zī )谲(jué )数(shù )取(qǔ )通(tōng ),而(ér )终(zhōng )之(zhī )以(yǐ )謇(jiǎn )谏(jiàn )。岂(qǐ )性(xìng )智(zhì )自(zì )有(yǒu )周(zhōu )偏(piān ),先(xiān )后(hòu )之(zhī )要(yào )殊(shū )度(dù )乎(hū )?应(yīng )氏(shì )七(qī )世(shì )才(cái )闻(wén ),而(ér )奉(fèng ),劭(shào )采(cǎi )章(zhāng )为(wéi )盛(shèng )。及(jí )撰(zhuàn )著(zhe )篇(piān )籍(jí ),甄(zhēn )纪(jì )异(yì )知(zhī ),虽(suī )云(yún )小(xiǎo )道(dào ),亦(yì )有(yǒu )可(kě )观(guān )者(zhě )焉(yān )。延(yán )、DA78应(yīng )对(duì )辩(biàn )正(zhèng ),而(ér )不(bú )犯(fàn )陵(líng )上(shàng )之(zhī )尤(yóu ),斯(sī )固(gù )辞(cí )之(zhī )不(bú )可(kě )以(yǐ )已(yǐ )也(yě )。

赞(zàn )曰(yuē ):杨(yáng )终(zhōng )、李(lǐ )法(fǎ ),华(huá )阳(yáng )有(yǒu )闻(wén )。二(èr )应(yīng )克(kè )聪(cōng ),亦(yì )表(biǎo )汝(rǔ )濆(pēn )。翟(zhái )酺(pú )诈(zhà )懿(yì ),霍(huò )谞(xū )请(qǐng )舅(jiù )。延(yán )能(néng )讦(jié )帝(dì ),DA78亦(yì )忤(wǔ )后(hòu )。

阅读:25503

打赏捐助〔Donate〕>>>

《杨李翟应霍爰徐列传》简体版

©2015-2026 ok8.org 文学库